P. 1
Magazine

Magazine

|Views: 18|Likes:
منشور بواسطةRebwar Qaremani
Politics
Politics

More info:

Published by: Rebwar Qaremani on Dec 25, 2012
حقوق الطبع:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/25/2013

pdf

text

original

2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 1

یتسوین رەبمارەب یدیاس تووج ــ ەوادیەس ــ رێلوەه
w w w . c i v i l m a g . c o m
لیلەخ ڵەسیەف :نیسون یرەبەوێڕەب
یدیشەر نامقول :یرەنوه یرەبەوێڕەب
شەڕەمەح ەرهەب :یڕێگراك یرەبەوێڕەب
:نارەسوون یەتسەد
قیدس ناوش نامحەڕلودبەع رەگنەس رەموع ناویرەم
دیعەس للیب یناچوچ ازەر راگزر
ەدازاـــــــئ یـیـتـــــــــشگ یەــناتــــفەــه یكــــێراـــڤۆـــــگ
ەنانەیلێب یكێندركڵامور
رانید )1000( خرن 2012/5/5 ەممەش 131 هرامژ م هیێس یڵاس
:رەسوونرەس و زایتمیئ نەواخ
یرون نوتسێب
Tel: 0750 449 7983
Email: bestun_77@yahoo.com
07504675264 اناسكۆر یەناخپاچ :پاچ 07506515797 :ملكیر یەرامژ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 2
ر
ە
م
و
ع

ڵ
ز
ا
ف


ڵاوەه
نارۆگ لداع رایەت :لیڤس
ادكێناودێلەل ینەدەم یاگڵەمۆك یناكەوارخكێر یەگنامرەف یكۆرەس
یگنامەل ەكەگنامرەف یـــندنارزەماد یراك تاكەد ینیبـــشێپ )لیڤـــس( ۆب
یراكوـــشیئ یـــندنارەپار ەـــب تاكـــب تـــسەد و تـــێب واوەـــت ووـــتاهاد
.ینەدەم یاگڵەمۆك یناكەوارخكێر
یناكەوارخكێر یاسای ینووچرەد رەسەب گنام 10 ینووبڕەپێت شاپ
یگنەد یەنیرۆزەب ەـــك ،ناتـــسدروك ینامەلرەپەل یـــنەدەم یەـــگڵەمۆك
یمێرەه یتەیاكۆرەـــس نەیلەل و ارـــك دنەـــسەپ ناـــمەلرەپ یـــنامادنەئ
ەیاو رایڕب ەیێون اسای وەئ یێپەب .اردرەسەل یدنەمازەر ەوەشیناتسدروك
یەگڵەمۆك یناكەوارخكێر یراك یندركیتـــشرەپرەس ۆب كەـــیەگنامرەف
ینەمووجنەئ ەب رەـــس ۆخوەتـــسار و تێرزەمباد ناك )NGO( ینەدەم
یكەیەوێشەب ەكاتسێئ وكات تێركەد ینیبێت یەوەئ مڵەب .تێب ناریزەو
یكۆرەـــس كەو ەك ،رەموع لزاف .ەوەتەواركەن ەیەگنامرەف وەئ یمرەف
،ەوارك ناـــشینتسەد ینەدەم یەـــگڵەمۆك یـــناكەوارخكێر یەـــگنامرەف
ادەكاتـــسێئ یخانۆقەل ەك درـــكەوەب یەژامائ )لیڤـــس( ۆب ادـــكێناودێلەل
یەوەئ اهنەت وەووب واوەت ەیەگنامرەف وەـــئ یناكەیكینكەت ەراك ووـــمەه
ۆب نێریگەدرەو یـــڤ یـــس یمەتـــسیس یێپەب كێدنەمراك دـــنەچ ەواـــم
یتسەد رێژەل ۆخوەتسار ەكاتسێئ نامشیناكەراك" ،ناینووبراكەبتـــسەد
."تێردەد رەسەل یدنەمازەر ەناكیزن مەب و ەیادتەموكح یكۆرەس
ەمێئ" یتوگ ەوەـــشیناكەوارخكێر یەـــحنیم یـــتەباب یەراـــبەل لزاـــف
یكەیەوام ،یـــمرەف یكەیەوێـــشەب نـــیووبراكەب تـــسەد كـــێتاك رەـــه
وەئ یەوەئ ۆب ،تێبەد كێگنام دنەچ ەك ،نیەكەد ناشینتسەد واركیراید
زاوێـــش نامەه ەب ،ترگەدرەو تەموكحەل نایەحنیم ەك یەـــناوارخكێر
ڵەگەل نایەڵەمام نامەلرەپ یێون ییاسای یێپەب ادرتاودەل وەوەنرگبرەو
ەب ەراپ لەزۆپۆرپ یەوێشەب یندركشەكشێپ و ەژۆرپ یێپەب و نیەكەد
ینادێپ یمەتسیس ەتاو یناـــسكەی یكەیەوێـــشەب ،نیەدەد ناكەوارخكێر
."تێنێمان ەناگنام یەوێشەب ەحنیم
ینووبراكەبتسەد یەداو یەرابەل ناكەوارخكێر یەگنامرەف یكۆرەس
یتساڕەوانەل ەگنەر ەك دركەوەب یەژامائ )لیڤس( ۆب ەوەنایشەكەگنامرەف
تـــسەد یمرەف یكەیەوێـــشەب ەمێئ 6 یگنام یاتەرەـــس وكات 5 یگنام
ینامەلرەپەل ەك یەیێون ەیاـــسای وەئ یێپەب ،نیەكب نامۆخ یناكەراكەب
.ەووچرەد ناتسدروك
دەمەحم رایتخەب :لیڤس
یاكیدنەـــس یرێلوەه یقل یوارـــسرپێل )لیڤـــس( ۆب ادـــكێناودێلەل
یـــمڵەو رەـــگەئ ەـــك ،درـــك یاركـــشائ یتـــسوردنەت یـــنادنەمراك
ماجنەئ یرەـــساترەس یكێنترگنام اوەـــئ ،ەوەـــتێردەن نایەكەتـــشادای
ەنێوـــش و یتـــشگ یتـــسوردنەت یواچەر شەـــكەنترگنامەل و نەدەد
ەوەنایتڵواه یتـــسوردنەت ەب نایدنەویەپ ەك ،نەـــكەد ناكەرایتـــسەه
.ەیەه
ینادنەمراك یاكیدنەـــس ،وودرـــبار یگنام ی23 ەـــل یەوەـــئ یاود
یتەیاكۆرەسەل ەكەی رەه ەووباد نایكێتشادای ناتسدروك یتسوردنەت
یتەرازو و یتـــسوردنەت یتەرازەو و تەموكح و نامەلرەپ و مێرەه
یـــسوون نایراكاواد 9 ادنایەكەتـــشادایەل ەـــك ،یرووـــبائ و یـــیاراد
نیرتگنرگەل ەك ،ووبدرك ناـــیەنانەیل وەئ یندنەمازەر یاواد و ووـــب
یڵاخەل .ەیتـــسوردنەت ینادنەمراك یەڵامرەد یندركاتواه ناـــیناكاواد
،نایەوەنادەن مڵەو یاود ناوەئ اتـــسێئ ،ەووتاه ەكەتـــشادای یمەكەی
شیتشادای نیمەوود یاود و دنوت یكێتشادای یندركرەد یەـــشەڕەه
.نەكەد یرەساترەس یكێنترگنام یەشەڕەه
ینادنەمراك یاكیدنەس یرێلوەه یقل یسرپرەب میلەـــس ناوەخاش
ەكید یكێتشادای 5/7 ەل" یتوگ )لیڤـــس( ۆب ادكێناودێلەل یتـــسوردنەت
شیمڵەو رەه رەگەئ ،تێبەد رـــتدنوت ەتـــشادای وەل ەك و نیەكەدرەد
ەتاكەد ەك ،نـــیرگەد نام نارایتـــسرەپ یناهیج یژۆڕەل اوەئ ووـــبەن
."تێبەد ناتسدروك یراش ێس رەه ەل نامشەكەنترگنام وەئ 5/12
ەوەیتـــشگ یتـــسوردنەتەب یدنەویەپ ناـــیەكەراوب یەوەـــئ رەـــبەل
یخۆدوراب یواچەر ناوەئ ەك ەوەدركنوور یەوەئ ناوەخاـــش ،ەیەه
ەیۆب ،نەكەد نایناكەراك یواچوەر و نەكەد نایتڵواه یتـــسوردنەت
كەی ادژۆر مەـــكەیەل ،تێبەد تەـــبیات ەكەنترگنام یزاوێـــش" یـــتوگ
ژۆر ەب ژۆر رـــتاود ،رـــێمژتاك وود ژۆر مەوود و تـــێبەد رـــێمژتاك
،ەوەتێردەن نایمڵەو كـــێتەڵاحەل رەگەئ ،تێبەد داـــیز ەرێمژتاك وەـــئ
."تێردان ماجنەئ نترگنام ادژۆر مەكەیەل شیناكەرایتسەه ەنێوشەل
رێلوەه :لیڤس
،یملـــسیئ یڵەمۆك ینۆیـــسكارفەل ناتـــسدروك ینامەلرەپ یـــكێمادنەئ
نەیلەل یتـــشگ یندروبێل یاـــسای ەژۆرـــپ یەوەندناڕەگ ەـــیاو یـــنوچۆب
و یسایس یخۆدوراب ینترگواچرەبەل ،نامەلرەپ ۆب ەوەمێرەه یكۆرەـــس
.ەناتسدروك یكڵەخ یتەیڵەمۆك
ناتـــسدروك یـــمێرەه یتەیاكۆرەـــس وودرـــبار یەمەـــش جـــنێپ
،ناتـــسدروك یمێرەه یكۆرەـــس ەوەدرـــك یواـــب ادـــكەیەوەندركنووڕەل
رەسەل یوژاو و نامەلرەپ ۆب ەوەدناڕەگ یتشگ یندروبێل یاـــسای ەژۆرپ
نەیلەل ەكاـــسای ەژۆرپ یندركەنوژاو یراكۆه ادەكەوەندركنوڕەل ،دركەن
:ەوتاه و ەوەتەواركنوور ەوەمێرەه یكۆرەس
یكەیەژێر كەیەوێش ەب ەكاسای یادوەم یندركناوارف -1:یتسەبەم ەب"
.ەوەتێرگب واریگ و واركدنەب ەل رتایز
نایتسیوێپ ەك نەكەد تـــسورد كەیتەلادەعان ەرۆج یەگرب ێدنەه-2
یەددام یقەد ناوێن ەـــل یزاوایج یندركرەـــسەراچ-3.ەیەوەنووچادێپ ەب
."ادیبەرەع ینامز ەل یەكەقەد ڵەگەل یدروك ینامز ەب مەشەش
گنەد یەنیرۆز ەـــب ناتـــسدروك یـــنامەلرەپ ەـــگنام مەـــئ ی10 یژۆر
ی30 ادەس ەیاسای وەئ یەرێوگەب ،دركدنەسەپ یتشگ یندرووبێل یاـــسای
یناوات یەناسەك وەل ەگج ،ەوەتێركەدمەك )واردموكح( نواركدنەب یمكوح
یەدام و رۆریت و تەڵوەد یشیاسائ و لیترەب و سوومان رەسەل نتشوك
وومەهەل مڵەب ،ەوادماجنەئ نایوارد یراكەتخاـــس و بیرهەت و رەبـــشۆه
یـــشەناوەئ ،تێبارك ەكەـــشێك ۆب )حڵوـــس( ێبەد ەندروبێل وەئ یناكەرۆج
ەتێبەد نایەكەمكوح تێبارك حڵوس رەگەئ تێبەه ناینادەرادێـــسەل یمكوح
اتـــسێئ وكات یەناوەئ ەووـــتاه ادەیاـــسای وەـــلرەه ،یـــیاتەهاتەه یـــنادنیز
وەئ ەووچەنرەد ۆـــب نایاگداد یرایڕب و ەوەـــتەواركەنلكەی نایناكەـــشێك
.ەوەتێرگنایەد ەیاسای
،ەوەناتـــسدروك یـــنامەلرەپ نەـــیلەل ەكاـــسای یندركدنەـــسەپ یاود
ەكاسای یەوەئ یونایبەب ادكێتـــشادایەل ،یملـــسیئ یڵەمۆك ینۆیـــسكارف
درـــك مـــێرەه یكۆرەـــسەل ناـــیاواد ."ەواكـــێپەن یۆـــخ یناكەتـــسەبەم"
ۆب ەوەتێڕێگیب یەوەندركراومەه یتـــسەبەم ەب و تاكەن ووژاو ەكاـــسای
.نامەلرەپ
ینۆیسكارفەل ناتـــسدروك ینامەلرەپ یمادنەئ یجنزرەب حابەـــس رۆتكد
،نامەلرەپ ۆب ەكاسای یەوەندناڕەگەل" دنایەگار ی)لیڤس( ەب یملسیئ یڵەمۆك
یتەیڵەمۆك و یـــسایس یـــخۆدوراب مێرەه یكۆرەـــس نـــیەكەد تـــسەه
یڵەمۆك ینۆیسكارف یاڕەل یزێر ،ەوترگ واچرەبەل یناتـــسدروك یمێرەه
یكێسەفەنەب شینامەلرەپ نیراداویه ،ەوترگ یزاڕان یناكڵەخ و یملـــسیئ
و نێلەك و تـێناوڕب مێرەه یكۆرەس یەتـــسێوڵەه وەل ەوەیتێرایـــسرپرەب
."تاكب رەسەراچ ەیاسای وەئ یناكەیڕوكومەك
یەكاسای یناكەیڕوكومەك یناـــشینتسەد مێرەه یكۆرەـــس" یـــشیتوگ
و تێناوڕب ەـــتەباب وەل یدـــجەب ناـــمەلرەپ تاكەد او شەـــمەئ ،ەوودرـــك
."ەوەتێرگنایب ندروبێل نەوەئ ینەیاش ەك رتایز یكێكڵەخ
نرگەد نام یتسوردنەت ینادــــــــــــــنەمراك نارایتسرەپ یژۆر ەل
اریگ واچرەبەل یملـــــــــــسیئ یڵەمۆك یەكاواد
یناكەوارخكێر یەشێك ووتاهاد یگنام"
"ەوەتێركەد ییلكەی ینەدەم یەگڵەمۆك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 3
ڵاوەه
ینامـــسائ یراوب ینتوەكـــشێپەل ساب ادنامەز یەمانژۆر یكێڵاوەهەل
،ەوودرك یاركشائ یرەتەق ینامسائ یلێه وەوارك ەحوەد و ناتسدروك
و رێلوەه ناوێنەل رەفەـــس راوچ ەناتفەه ادووتاهاد یەتفەه دنەچەل ەك
.تێردەد ماجنەئ ەحوەد
ۆب ادیكێناودێلەل 2012 یڵاـــس ۆب ندركرەفەس یڕازاب یاگنەـــشیپەل
یرەتەق ینامـــسائ یلێه یراكێجەێج یرەبەوێرەب ،ناـــمەز یەـــمانژۆر
،تاخەدكێر رێلوەه ۆب یناكەتشەگ ادرایائ 17 ەل ەك ،ەوودرك یاركشائ
رێلوەه وەحوەد ناوێنەل ینامسائ یتـــشەگ راوچ ادكەیەتفەه رەهەل ەك
.تێردەد ماجنەئ
رەوای لیجع اڵودبەع مرۆفیر و داد یەوەنتووزب یتشگ یرتێركـــس
ەگرەمـــشێپ یـــنووب و ەوەتێتـــسەوەد دروـــك یژد ،ادـــیكەیەماننایەبەل
.تاكەد فسەو ندركریگاد ەب ڵسوم یرەبوروەدەل
،ەوەتەواركواب زوین ەیرەمۆس یتیاسەل یكەیپۆك ەك ادیەكەماننایەبەل
ێڵەد و ڵـــسومەل تاكەد شیاـــسائ و ەگرەمـــشێپ ینووب یـــساب رەوای
و تێرنازەد ندركریگاد ەـــب ەناچوان وەل ەگرەمـــشێپ یناكەزێه ینووب"
"ەیاوەنیەن یه تاكەدێپ یەڵەمام شیدروك ەك یەناتوەن وەئ ،ەیین اوەر
ەل ەواناد دروـــك یەـــنیرۆز ینووب ەـــب یناد رەواـــی ادـــشەوەئ ڵەـــگەل
ەواربەناد یكێـــشەب دروك" ێڵەد ادیەكەماننایەبەل ،اوەنیەن یرەـــبوروەد
."ەیەه ڵسوم یكڵەخ ڵەگەل نایشەبواه یدنەوەژرەب و ڵسوم ەل
قارێع یدازاـــئ یەـــسۆرپ یاودەل ەك ،ەرەوای یزاغ یارـــب وارـــبوان
نیرـــسەن شەتاك وەئ رەه ،ووـــب قارێع یرامۆك كۆرەـــس كەـــیەوام
.قارێع یتەموكح ەل ووب ریزەو ەك تساوخ یراورەب
دەمەحم رایتخەب :لیڤس
یاكیدنەـــس یرێلوەه یقل یوارـــسرپێل )لیڤـــس( ۆب ادـــكێناودێلەل
یـــمڵەو رەـــگەئ ەـــك ،درـــك یاركـــشائ یتـــسوردنەت یـــنادنەمراك
ماجنەئ یرەـــساترەس یكێنترگنام اوەـــئ ،ەوەـــتێردەن نایەكەتـــشادای
ەنێوـــش و یتـــشگ یتـــسوردنەت یواچەر شەـــكەنترگنامەل و نەدەد
ەوەنایتڵواه یتـــسوردنەت ەب نایدنەویەپ ەك ،نەـــكەد ناكەرایتـــسەه
.ەیەه
ینادنەمراك یاكیدنەـــس ،وودرـــبار یگنام ی23 ەـــل یەوەـــئ یاود
یتەیاكۆرەسەل ەكەی رەه ەووباد نایكێتشادای ناتسدروك یتسوردنەت
یتەرازو و یتـــسوردنەت یتەرازەو و تەموكح و نامەلرەپ و مێرەه
یـــسوون نایراكاواد 9 ادنایەكەتـــشادایەل ەـــك ،یرووـــبائ و یـــیاراد
نیرتگنرگەل ەك ،ووبدرك ناـــیەنانەیل وەئ یندنەمازەر یاواد و ووـــب
یڵاخەل .ەیتـــسوردنەت ینادنەمراك یەڵامرەد یندركاتواه ناـــیناكاواد
،نایەوەنادەن مڵەو یاود ناوەئ اتـــسێئ ،ەووتاه ەكەتـــشادای یمەكەی
شیتشادای نیمەوود یاود و دنوت یكێتشادای یندركرەد یەـــشەڕەه
.نەكەد یرەساترەس یكێنترگنام یەشەڕەه
ینادنەمراك یاكیدنەس یرێلوەه یقل یسرپرەب میلەـــس ناوەخاش
ەكید یكێتشادای 5/7 ەل" یتوگ )لیڤـــس( ۆب ادكێناودێلەل یتـــسوردنەت
شیمڵەو رەه رەگەئ ،تێبەد رـــتدنوت ەتـــشادای وەل ەك و نیەكەدرەد
ەتاكەد ەك ،نـــیرگەد نام نارایتـــسرەپ یناهیج یژۆڕەل اوەئ ووـــبەن
."تێبەد ناتسدروك یراش ێس رەه ەل نامشەكەنترگنام وەئ 5/12
ەوەیتـــشگ یتـــسوردنەتەب یدنەویەپ ناـــیەكەراوب یەوەـــئ رەـــبەل
یخۆدوراب یواچەر ناوەئ ەك ەوەدركنوور یەوەئ ناوەخاـــش ،ەیەه
ەیۆب ،نەكەد نایناكەراك یواچوەر و نەكەد نایتڵواه یتـــسوردنەت
كەی ادژۆر مەـــكەیەل ،تێبەد تەـــبیات ەكەنترگنام یزاوێـــش" یـــتوگ
ژۆر ەب ژۆر رـــتاود ،رـــێمژتاك وود ژۆر مەوود و تـــێبەد رـــێمژتاك
،ەوەتێردەن نایمڵەو كـــێتەڵاحەل رەگەئ ،تێبەد داـــیز ەرێمژتاك وەـــئ
."تێردان ماجنەئ نترگنام ادژۆر مەكەیەل شیناكەرایتسەه ەنێوشەل
رێلوەه :لیڤس
،یملـــسیئ یڵەمۆك ینۆیـــسكارفەل ناتـــسدروك ینامەلرەپ یـــكێمادنەئ
نەیلەل یتـــشگ یندروبێل یاـــسای ەژۆرـــپ یەوەندناڕەگ ەـــیاو یـــنوچۆب
و یسایس یخۆدوراب ینترگواچرەبەل ،نامەلرەپ ۆب ەوەمێرەه یكۆرەـــس
.ەناتسدروك یكڵەخ یتەیڵەمۆك
ناتـــسدروك یـــمێرەه یتەیاكۆرەـــس وودرـــبار یەمەـــش جـــنێپ
،ناتـــسدروك یمێرەه یكۆرەـــس ەوەدرـــك یواـــب ادـــكەیەوەندركنووڕەل
رەسەل یوژاو و نامەلرەپ ۆب ەوەدناڕەگ یتشگ یندروبێل یاـــسای ەژۆرپ
نەیلەل ەكاـــسای ەژۆرپ یندركەنوژاو یراكۆه ادەكەوەندركنوڕەل ،دركەن
:ەوتاه و ەوەتەواركنوور ەوەمێرەه یكۆرەس
یكەیەژێر كەیەوێش ەب ەكاسای یادوەم یندركناوارف -1:یتسەبەم ەب"
.ەوەتێرگب واریگ و واركدنەب ەل رتایز
نایتسیوێپ ەك نەكەد تـــسورد كەیتەلادەعان ەرۆج یەگرب ێدنەه-2
یەددام یقەد ناوێن ەـــل یزاوایج یندركرەـــسەراچ-3.ەیەوەنووچادێپ ەب
."ادیبەرەع ینامز ەل یەكەقەد ڵەگەل یدروك ینامز ەب مەشەش
گنەد یەنیرۆز ەـــب ناتـــسدروك یـــنامەلرەپ ەـــگنام مەـــئ ی10 یژۆر
ی30 ادەس ەیاسای وەئ یەرێوگەب ،دركدنەسەپ یتشگ یندرووبێل یاـــسای
یناوات یەناسەك وەل ەگج ،ەوەتێركەدمەك )واردموكح( نواركدنەب یمكوح
یەدام و رۆریت و تەڵوەد یشیاسائ و لیترەب و سوومان رەسەل نتشوك
وومەهەل مڵەب ،ەوادماجنەئ نایوارد یراكەتخاـــس و بیرهەت و رەبـــشۆه
یـــشەناوەئ ،تێبارك ەكەـــشێك ۆب )حڵوـــس( ێبەد ەندروبێل وەئ یناكەرۆج
ەتێبەد نایەكەمكوح تێبارك حڵوس رەگەئ تێبەه ناینادەرادێـــسەل یمكوح
اتـــسێئ وكات یەناوەئ ەووـــتاه ادەیاـــسای وەـــلرەه ،یـــیاتەهاتەه یـــنادنیز
وەئ ەووچەنرەد ۆـــب نایاگداد یرایڕب و ەوەـــتەواركەنلكەی نایناكەـــشێك
.ەوەتێرگنایەد ەیاسای
،ەوەناتـــسدروك یـــنامەلرەپ نەـــیلەل ەكاـــسای یندركدنەـــسەپ یاود
ەكاسای یەوەئ یونایبەب ادكێتـــشادایەل ،یملـــسیئ یڵەمۆك ینۆیـــسكارف
درـــك مـــێرەه یكۆرەـــسەل ناـــیاواد ."ەواكـــێپەن یۆـــخ یناكەتـــسەبەم"
ۆب ەوەتێڕێگیب یەوەندركراومەه یتـــسەبەم ەب و تاكەن ووژاو ەكاـــسای
.نامەلرەپ
ینۆیسكارفەل ناتـــسدروك ینامەلرەپ یمادنەئ یجنزرەب حابەـــس رۆتكد
،نامەلرەپ ۆب ەكاسای یەوەندناڕەگەل" دنایەگار ی)لیڤس( ەب یملسیئ یڵەمۆك
یتەیڵەمۆك و یـــسایس یـــخۆدوراب مێرەه یكۆرەـــس نـــیەكەد تـــسەه
یڵەمۆك ینۆیسكارف یاڕەل یزێر ،ەوترگ واچرەبەل یناتـــسدروك یمێرەه
یكێسەفەنەب شینامەلرەپ نیراداویه ،ەوترگ یزاڕان یناكڵەخ و یملـــسیئ
و نێلەك و تـێناوڕب مێرەه یكۆرەس یەتـــسێوڵەه وەل ەوەیتێرایـــسرپرەب
."تاكب رەسەراچ ەیاسای وەئ یناكەیڕوكومەك
یەكاسای یناكەیڕوكومەك یناـــشینتسەد مێرەه یكۆرەـــس" یـــشیتوگ
و تێناوڕب ەـــتەباب وەل یدـــجەب ناـــمەلرەپ تاكەد او شەـــمەئ ،ەوودرـــك
."ەوەتێرگنایب ندروبێل نەوەئ ینەیاش ەك رتایز یكێكڵەخ
نرگەد نام یتسوردنەت ینادــــــــــــــنەمراك نارایتسرەپ یژۆر ەل
اریگ واچرەبەل یملـــــــــــسیئ یڵەمۆك یەكاواد
ناوێنەل رەفەس راوچ ەناتفەه
رێلوەه و ەحوەد
رەوای یزاغ یەكارب
تادەد دروك یژد ەل ناودێل
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 4
ڵاوەه
رەچۆك راگزر :لیڤس
رێلوەه یشیاسائ وودرــــبار یەتفەه
یراش یڵادنمدرێم وود یندنافر یۆیرانیس
اركشائ )ع.ـه( و )ش.م( یناكەوانەب رێلوەه
یۆهەب نایكێكەی یەوەــئ یاود ەك ،درــك
نایشیرتیوەئ وەناخباتوق ۆــب ینوچەن
نەدەد رایڕب ،ەوەڵام ەل یرازێب یۆهەب
كێر ناــیۆــخ یــندــناــفر ۆــب كەیۆیرانیس
.نەخب
و ەبساك یــكەــیارــباــك ەــك )م( یــكواــب
تێڵەد ەكیرەخ یرێفوش یراكەب ەــناژۆر
چیه ەناخباتوق ۆب ووچ )م( یەژۆر وەئ"
وەش ی 9 رێمژتاك ات مڵەب ،ووبەن یتفرگ
ەیۆب ،ەوەڵام ەواڕەگەن و ووبەن یگنەد چیه
."مووب نارەگین كێمەك شینم
گنەز كێنۆفەلەت ەراــمژ كێتاك مڵەــب
یێوگ ،تادەدێل )م( یكواب یەكەلیابۆم ۆب
ەباب توگ یمێپ كێتاك مدناتوس یكرەج
."ەوودنافر نایەمێئ
وەئ ،ووبەن )م( یكواب كەو )ـه( یكواب
ەشیمەه مڵەب ،ووب راید ەوێپ یگنەدێب رتایز
ەنازب" توگیەد وانێهەدرەد یەكەلیابۆم
نم ،موودركێل نایرلۆد رازەه لچ یاواد
منازان ،ەیین مچیه رتایز كوچب یكێناكودەل
."منێب ێوكەل رلۆد رازەه لچ
یێڕەواچ ەكواب وود وەئ یەوەش وەئ
ەژد یەبۆه ،نووب نایناكەڕوك یغارۆس
یلۆجومجەل رێلوەه یشیاسائەل رۆریت
،ەوەنەكبۆك واوەت یرایناز ات نووباد ەوەئ
رێلوەه یــنــتوەــكاــیرــف یــســیــلۆــپ ڕــپەــل
و تاكەد رێلوەه یشیاسائ ەب یدنەویەپ
نەیلەل ڵادنم كەــی یەوەــنــیزۆدەــل ساــب
وود وەئ رتاود ،تاكەد كەیسكات نەواخ
رێلوەه ینتەكایرف یسیلۆپ ڵەگەل ەڵادنم
ەباب" تێڵەد و تێیرگەد یەكەڕوك تێبەدێل
نایلم یتشپەل نسائ ەب وەوودنافر ناینم
."مواد
یناڕچپ یاود" یــتوــگ )م( یـــكواـــب
،ووب تسورد ل مناموگ رتایز ەكەنۆفەلەت
تاكب واوەــت یناكەسق یەوەــئ شێپ )م(
یێپ و اردــنەــس یتسەدەل یەكەنۆفەلەت
یوان ەوودنافر ینم یەناوەل كێكەی متوگ
."ەیەبەق یكێوایپ و ەرازڵد
یكەڕەگ ەتێوەكەد ەڵادنم وود وەئ یڵام
یوایناك یەناخباتوقەل و نڵوـــگ 121
یكواب ،نــنــێوــخەد لۆــپ كەــیەــل یتەڕەنب
یكێرووژ ەــل ەوەــكەــیەــب ناــیــكوودرەــه
یكێڵاوەه یــێڕەواــچ رێلوەه یشیاسائ
ەب مەداــنــمەد )ش( ،نووـــب ناــیــناــكەڕوــك
یەسق )م( رەــگەــئ" توــگــیەد ەوەــناــیرــگ
مڵەب ،ووــب رتشاب رۆز ەیادركەن مڵەگەل
كێتاك ەكەڵادنمرێم وود ،شیاسائ ەنەگەد
نایساب كێرۆجەب وەكەیرەه دركنایەسق
ێكەی یــسارــك ،درـــك ناــیۆــخ یــندــناــفڕەــل
یكەیەچراپ سەقم ەب ووب راید ناكەڵادنمەل
شیاسائ یەكەسرپرەب ەیۆب ،ەوەووباركێل
ناكەڵادنم ڵەگەل یەسق ینمێهەب رۆز ەك
)ـه( اتەرەس ،ندركێل رۆز یرایسرپ ،دركەد
نایەیۆیرانیس مەئ ەوەكێپ ەك ان ادەوەب یناد
یۆیرانیس ینووباركشائ شاپ .ەووتشڕاد
ەب كواـــب وودرەـــه ەڵادنمرێم وود وەــئ
،ەوەدرك نایناكەڕوك ۆب نایشەواب یمرەگ
نایڵێف نانیاكەڕوك ناــیــناز كێتاك مڵەــب
ەوەیرابمەخ ەب نایكوودرەه ،نوودركێل
مڵەب ،ننامەدرەبەل اتسێئ یچرەگەئ نایتوگ
نامناكەڵادنم ەراــبوود نیەكەد تسەه او
یمڵەو نۆچ نینازان ەكنوچ ،ەوەناردنافر
."ەوەنیەدب رایسان و سەك و مزخ
رێلوەه :لیڤس
یتشگ یرەـــبەوـــێڕەـــب وود
و كۆــهد یەدرەورەــــپ یوشێپ
نایتەموكح یلیبمۆتۆئ رێلوەه
ریزەو یكێرایڕب یارـــێو ،ەـــیل
نایناكەلێبمۆتۆئ اــتــســێــئ اـــت
.ەوەتۆدناڕەگەن
یتەرازەو یكێوارسوون یێپەب
ەك 5813 ەراــمژ ەب ەدرەورەـــپ
یازمیئ ەب 3\16\2012 یتوەكێرەل
ەدرەورەـــپ یەــتاــكوەــئ یرـــیزەو
،ەوارـــــــكوژاو یـــــیەزد نــیــفەــس
ینامرف یواــن ەب ادیكۆڕەوانەل
یدنەمازەر رەسەل" ەووتاه یرازو
ەدرەورەپ یریزەو یبانەج زێڕەب
وودرەه یەوەناڕەگ ەب ادنامرایڕب
زۆرگدنل یرۆــــج یــلــێــبــمۆــتۆــئ
ەدرەورەـــــپ )217 ،2( ەراـــــمژ
،تەعلەت ەزیكاپ( نازێڕەب نەیلەل
)نایسیكرس سیسوم ســیــكراو
نیتشگ یرەبەوێڕەب اتسێئ ات ەك
نازێڕەب ۆب تەرازەو یناویدەل
وود رەه یەزاــت ینارەبەوێرەب
یناكەیتشگ ەــیــیــتارەــبەوــێرەــب
)كۆهد ،رــێــلوەــه( یەدرەورەـــــپ
وەئ یـــنووـــچرەد یراورەـــــب ەــل
."ەنامرەف
ەوارسوون وەئ یقەد ۆب )لیڤس(
ەزیكاپ ەل ەكەی رەه ەب یدنەویەپ
و تەـــــعـــــلەـــــت
ســـــــیـــــــكراو
ســــیــــسوــــم
مڵەب ،درـــك
ەداــــــماــــــئ
نووـــبەـــن
ناودــــێــــل
.نەدب
تاكەد اركشائ ڵادنمدرێم وود یندـــــــــــــــــــــــــناــــفر یۆیرانیس رێلوەه یشیاسائ
ڵاكس 139 یەكیزن .15 و 21 و 14 و
،ەوەیارد نایمڵەو 71 ،ووبەه یتشگەب
وود ەل یەوەئ یۆه ەووب ڵاكس كێدنەه
،ەوەتێركب ەراـــبوود ندراژبڵەه زوەــح
ۆكناز یەچوانەل و یڕۆــك یەچوانەل
یەوەئ یۆه ەووب ووبەه ڵاكس .كۆهدەل
."تێركب ینادیەم یلوخەدەت
لكەی ەك ەواــم ڵاكس 27" یشیتوگ
ادنایێت ەوەنیڵۆكێل اتسێئ ،ەوەتەنواركەن
ناییاتۆك ەــــناووز مەــب و ەـــماوەدرەـــب
رێلوەه :لیڤس
یتراپ ینتسخكێر یبەتكەم یسرپرەب
وەئ دنایەگیار ،ناتسدروك یتاركومید
ەسنارفنۆك یماجنەئەل یەنایتەیازەڕان
،نووب تسورد یەكەبزح یناكەییۆخوێن
یناكەتوەكتسەد ڵەگەل نرتمەك رۆز"
."ەسنارفنۆك وەئ
یتراپ ،وودرـــبار یگنام یاــتەرەــس
ەسنارفنۆك ،ناــتــسدروــك یــتارــكوــمــید
یندراژبڵەه ۆـــب یــناــكەــیــیۆــخوــێــن
ڵەگەل ناكەییتەیازەڕان مڵەــب ،تێدێپ
،تێركان دروارەـــــب ناــكەــتوەــكــتــسەد
رترۆز یناكەیشاب و توەكسەد ەكنوچ
."نووب رتزێهەب و
تەرفائ ینتوەكرەس یەژێر یەرابەل
و قــل یناكەییۆخوێن ەــندراژــبــڵەــهەــل
یتخەج یكنمیئ ،یــتراــپ یــناــكەــچواــن
ادنایقل 18 ەل قل 20 یۆكەل" ەوەدرــك
تسەدەب ناــیــنــتوەــكرەــس تەرـــفاـــئ
."ەوانێه
وەل ،ادزاــس بزح یناكەناگرۆئ یفاتس
یرداك رۆز یكەیەرامژ ادەناسنارفنۆك
شەراكۆه وەب ،ەوەنوچەنرەد ەبزح وەئ
ادەچوان و قل كێدنەه وێنەل یتەیازەڕان
یمادنەئ یكنیمیئ رەفعەج ،ووب تسورد
یبەتكەم یسرپرەب و یسایس یبەتكەم
یتوگ )لــیــڤــس( ۆــب یــتراــپ ینتسخكێر
قل كێدنەهەل ناكەییتەیازەڕان و ڵاكس"
یڵاكس ووبەه نامقل راوچ ،ووب رترۆز
23 و 24 یقل .ەوارك ادێت یرۆز راجكەی
ەوەتەنواركەن لكەی اتسێئ ات ڵاكس 27 ادیتراپ ییۆخوێن یسنارفنۆكەل یرەبەوێڕەب وود
یلێبمۆتۆئ یتشگ
ەوەننێڕەگان تەموكح
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 5
ڵاوەه
رەچۆك راگزر :لیڤس
رێلوەه یشیاسائ وودرــــبار یەتفەه
یراش یڵادنمدرێم وود یندنافر یۆیرانیس
اركشائ )ع.ـه( و )ش.م( یناكەوانەب رێلوەه
یۆهەب نایكێكەی یەوەــئ یاود ەك ،درــك
نایشیرتیوەئ وەناخباتوق ۆــب ینوچەن
نەدەد رایڕب ،ەوەڵام ەل یرازێب یۆهەب
كێر ناــیۆــخ یــندــناــفر ۆــب كەیۆیرانیس
.نەخب
و ەبساك یــكەــیارــباــك ەــك )م( یــكواــب
تێڵەد ەكیرەخ یرێفوش یراكەب ەــناژۆر
چیه ەناخباتوق ۆب ووچ )م( یەژۆر وەئ"
وەش ی 9 رێمژتاك ات مڵەب ،ووبەن یتفرگ
ەیۆب ،ەوەڵام ەواڕەگەن و ووبەن یگنەد چیه
."مووب نارەگین كێمەك شینم
گنەز كێنۆفەلەت ەراــمژ كێتاك مڵەــب
یێوگ ،تادەدێل )م( یكواب یەكەلیابۆم ۆب
ەباب توگ یمێپ كێتاك مدناتوس یكرەج
."ەوودنافر نایەمێئ
وەئ ،ووبەن )م( یكواب كەو )ـه( یكواب
ەشیمەه مڵەب ،ووب راید ەوێپ یگنەدێب رتایز
ەنازب" توگیەد وانێهەدرەد یەكەلیابۆم
نم ،موودركێل نایرلۆد رازەه لچ یاواد
منازان ،ەیین مچیه رتایز كوچب یكێناكودەل
."منێب ێوكەل رلۆد رازەه لچ
یێڕەواچ ەكواب وود وەئ یەوەش وەئ
ەژد یەبۆه ،نووب نایناكەڕوك یغارۆس
یلۆجومجەل رێلوەه یشیاسائەل رۆریت
،ەوەنەكبۆك واوەت یرایناز ات نووباد ەوەئ
رێلوەه یــنــتوەــكاــیرــف یــســیــلۆــپ ڕــپەــل
و تاكەد رێلوەه یشیاسائ ەب یدنەویەپ
نەیلەل ڵادنم كەــی یەوەــنــیزۆدەــل ساــب
وود وەئ رتاود ،تاكەد كەیسكات نەواخ
رێلوەه ینتەكایرف یسیلۆپ ڵەگەل ەڵادنم
ەباب" تێڵەد و تێیرگەد یەكەڕوك تێبەدێل
نایلم یتشپەل نسائ ەب وەوودنافر ناینم
."مواد
یناڕچپ یاود" یــتوــگ )م( یـــكواـــب
،ووب تسورد ل مناموگ رتایز ەكەنۆفەلەت
تاكب واوەــت یناكەسق یەوەــئ شێپ )م(
یێپ و اردــنەــس یتسەدەل یەكەنۆفەلەت
یوان ەوودنافر ینم یەناوەل كێكەی متوگ
."ەیەبەق یكێوایپ و ەرازڵد
یكەڕەگ ەتێوەكەد ەڵادنم وود وەئ یڵام
یوایناك یەناخباتوقەل و نڵوـــگ 121
یكواب ،نــنــێوــخەد لۆــپ كەــیەــل یتەڕەنب
یكێرووژ ەــل ەوەــكەــیەــب ناــیــكوودرەــه
یكێڵاوەه یــێڕەواــچ رێلوەه یشیاسائ
ەب مەداــنــمەد )ش( ،نووـــب ناــیــناــكەڕوــك
یەسق )م( رەــگەــئ" توــگــیەد ەوەــناــیرــگ
مڵەب ،ووــب رتشاب رۆز ەیادركەن مڵەگەل
كێتاك ەكەڵادنمرێم وود ،شیاسائ ەنەگەد
نایساب كێرۆجەب وەكەیرەه دركنایەسق
ێكەی یــسارــك ،درـــك ناــیۆــخ یــندــناــفڕەــل
یكەیەچراپ سەقم ەب ووب راید ناكەڵادنمەل
شیاسائ یەكەسرپرەب ەیۆب ،ەوەووباركێل
ناكەڵادنم ڵەگەل یەسق ینمێهەب رۆز ەك
)ـه( اتەرەس ،ندركێل رۆز یرایسرپ ،دركەد
نایەیۆیرانیس مەئ ەوەكێپ ەك ان ادەوەب یناد
یۆیرانیس ینووباركشائ شاپ .ەووتشڕاد
ەب كواـــب وودرەـــه ەڵادنمرێم وود وەــئ
،ەوەدرك نایناكەڕوك ۆب نایشەواب یمرەگ
نایڵێف نانیاكەڕوك ناــیــناز كێتاك مڵەــب
ەوەیرابمەخ ەب نایكوودرەه ،نوودركێل
مڵەب ،ننامەدرەبەل اتسێئ یچرەگەئ نایتوگ
نامناكەڵادنم ەراــبوود نیەكەد تسەه او
یمڵەو نۆچ نینازان ەكنوچ ،ەوەناردنافر
."ەوەنیەدب رایسان و سەك و مزخ
ینانسەه دەمەحم :لیڤس
یەراوــــێــــئ ی5 رـــێـــمژـــتاـــك
یكێتەرفائ 2012-4-26 یژۆر
یەواچورەس یكەڕەگ یوتشیناد
یۆهەب )م-ج-ب( یوانەب ،اناید
یرۆز یكێشەب ،رگائ یوادوور
یژۆر ۆــب و اــتووــس یەتسەج
.ادتسەدەل ینایگ ییاود
یسرپرەب ،یوەــشۆــخ دــیــئار
یــــنووــــچاداودەــــب یەــگــنــیــسوــن
یناتەرفائەب ژد یژــیــتودــنوــت
یرایناز )لــیــڤــس( ۆــب ،نارۆــــس
یتوگ و ووڕەــتــســخ یرـــتاـــیز
یناتووس یڵاوەه ینتسیب یتاكەل
یناكەزێه ێجەبتسەد )م-ج-ب(
و نایەكەڵام ەنتشیەگ سیلۆپ
ماجنەئ نایەوەنیڵۆكێل و نینكشپ
یۆهەب ەكەتەرفائ ەك توەكرەد ،اد
یشیتوگ .ەوودناتوس یۆخ توەن
یشەكەناتوس یەژێر ەدنەچرەه"
نەیلەل ارــناوــت مڵەــب ،ووـــبرۆز
،ەناخشۆخەن یرگكشێئ یرەسفەئ
وەئ ،تێریگبرەو ەكەتەرفائ یەتو
نووبەڕوت یشووت نم یووبتوگ
مەراكمەئ ەیۆب ،مووب نووچڵەه و
رەسەل یشڵاكس ،ەوادــماــجــنەــئ
."ەوودركەن رامۆت كێسەك چیه
اهەورەه ،یوەـــشۆـــخ دــیــئار
ەكەتەرفائ ەدــنەــچرەــه" یــتوــگ
سەك چــیــه رەـــسەـــل یڵاـــكـــس
یەیسۆد مڵەب ،ەوودركەن رامۆت
و ەوەـــــتەوارـــــك ۆـــب یــتەــبــیاــت
،تێركەد ۆب یدرو یەوەنیڵۆكێل
وود ەتەرفائ مەئ یدرێم ەكنوچ
ەك یەتەرفائ وەئ ،ەووبەه ینژ
یمەكەی ینژ ەوودناتوس یۆخ
یەتو نووباینڵد رتایز ۆب ،ەووب
و ەتەرفائ مەئ یناسەك و مزخ
."نیرگەدرەو یشیناكێسوارد
یشەوەئ ،یوەـــشۆـــخ دــیــئار
دراورەبەب ڵاسمەئ ەك ووڕەتسخ
یەژێر ،وودرـــبار یڵاس ڵەگەل
.ەوودرك یمەك ناتەرفائ یناتوس
تاكەد اركشائ ڵادنمدرێم وود یندـــــــــــــــــــــــــناــــفر یۆیرانیس رێلوەه یشیاسائ
ڵاكس 139 یەكیزن .15 و 21 و 14 و
،ەوەیارد نایمڵەو 71 ،ووبەه یتشگەب
وود ەل یەوەئ یۆه ەووب ڵاكس كێدنەه
،ەوەتێركب ەراـــبوود ندراژبڵەه زوەــح
ۆكناز یەچوانەل و یڕۆــك یەچوانەل
یەوەئ یۆه ەووب ووبەه ڵاكس .كۆهدەل
."تێركب ینادیەم یلوخەدەت
لكەی ەك ەواــم ڵاكس 27" یشیتوگ
ادنایێت ەوەنیڵۆكێل اتسێئ ،ەوەتەنواركەن
ناییاتۆك ەــــناووز مەــب و ەـــماوەدرەـــب
رێلوەه :لیڤس
یتراپ ینتسخكێر یبەتكەم یسرپرەب
وەئ دنایەگیار ،ناتسدروك یتاركومید
ەسنارفنۆك یماجنەئەل یەنایتەیازەڕان
،نووب تسورد یەكەبزح یناكەییۆخوێن
یناكەتوەكتسەد ڵەگەل نرتمەك رۆز"
."ەسنارفنۆك وەئ
یتراپ ،وودرـــبار یگنام یاــتەرەــس
ەسنارفنۆك ،ناــتــسدروــك یــتارــكوــمــید
یندراژبڵەه ۆـــب یــناــكەــیــیۆــخوــێــن
ڵەگەل ناكەییتەیازەڕان مڵەــب ،تێدێپ
،تێركان دروارەـــــب ناــكەــتوەــكــتــسەد
رترۆز یناكەیشاب و توەكسەد ەكنوچ
."نووب رتزێهەب و
تەرفائ ینتوەكرەس یەژێر یەرابەل
و قــل یناكەییۆخوێن ەــندراژــبــڵەــهەــل
یتخەج یكنمیئ ،یــتراــپ یــناــكەــچواــن
ادنایقل 18 ەل قل 20 یۆكەل" ەوەدرــك
تسەدەب ناــیــنــتوەــكرەــس تەرـــفاـــئ
."ەوانێه
وەل ،ادزاــس بزح یناكەناگرۆئ یفاتس
یرداك رۆز یكەیەرامژ ادەناسنارفنۆك
شەراكۆه وەب ،ەوەنوچەنرەد ەبزح وەئ
ادەچوان و قل كێدنەه وێنەل یتەیازەڕان
یمادنەئ یكنیمیئ رەفعەج ،ووب تسورد
یبەتكەم یسرپرەب و یسایس یبەتكەم
یتوگ )لــیــڤــس( ۆــب یــتراــپ ینتسخكێر
قل كێدنەهەل ناكەییتەیازەڕان و ڵاكس"
یڵاكس ووبەه نامقل راوچ ،ووب رترۆز
23 و 24 یقل .ەوارك ادێت یرۆز راجكەی
ەوەتەنواركەن لكەی اتسێئ ات ڵاكس 27 ادیتراپ ییۆخوێن یسنارفنۆكەل ەكید یكێتەرفائ
دناتوس یۆخ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 6
نیدەحلەس ،یەكەتــــسۆپەل یەوەنام ڵاس 18
یۆخ مەــــشەش یەرگنۆكەل نیداهەب دەــــمەحم
سەك راوچ ،ەتــــسۆپ وەئ ۆب ەوەدركەن دــــیدناك
یەنیرۆز جەرەف دەــــمەحم ،درك دیدناك نایۆخ
.انێه تسەدەب یناكەگنەد
رادنیمەئ یتسۆپ یەوەندركلكەی
ییەڵۆــــس اــــهەت ،ادەرــــگنۆك یكێپــــسەدەل
ووــــترگكەی یمەــــشەش یەرــــگنۆك یژــــێبەتوگ
دــــنایەگیار ادیــــسونەمانژۆر یــــكەیەرگنۆكەل
رادــــنیمەئ ۆــــب یــــندركدیدناكۆخ یــــناكەجرەم
اهەورەه ،تێب رتایز ڵاس 40 ەل ینەمەت ،تێبەد
،تێبووب مادنەئ شیسایس یبەتكەم یلوخ وود
شەرگنۆك یێون یۆخوان یوەڕیەپ یەرــــێوگەب
یناكەگنەد یێس رەسەل وود ەكەدیدناك ەتسیوێپ
ەتاك وەئ ،تێنێهب تــــسەدەب ەرگنۆك یــــنامادنەئ
وود ۆب ێناوتشەد و یتــــشگ یرادنیمەئ ەتێبەد
.ەوەتاكب دیدناك یۆخ لوخ
دەمەحم ،یلەع یداهەل ەكەی رەه یەوەئ یاود
فوئەر دەــــمەحم ،دەــــمحەئ دەــــمەحم ،جەرەــــف
نادگنەد یمەكەی یــــلوخەل ،دركدیدناك ناــــیۆخ
یۆكەل ،یملــــسیئ یووترگكەی یرادــــنیمەئ ۆب
نایرادــــشەب مادنەئ 735 ،ەرگنۆك یمادنەئ 755
ادەلوخ وەل ،ووبەه شیپــــس یگنەد 12 ەك درك
فوئەر دەمەحم و گنەد 72 دەمحەئ دەــــمەحم
دەمەحم اهەورەه ،انێهتــــسەدەب ناــــیگنەد 276
نایگنەد 127 یلەع یداه و گنەد 248 جەرەــــف
یگنەد ینانێهەن یــــمكوحەب مڵەب .انێهتــــسەدەب
دەمحەئ دەمەحم اركەد ێڕەواــــچ یچرەگەئ
.انێه یــــگنەد مەراوــــچ ،تــــێچبرەد رادــــنیمەئەب
یزێهەب یكێرەــــسمەج یلەع یداه یــــچرەگەئ
یندنایەگار ،ووــــب ووترگكەی واــــن یــــناكێنلملم
ەب ،ووــــباد یــــتەمزخەل شووــــترگكەیەل كــــیزن
فوئەر دەمەحم یــــچرەگەئ .ووچرەد مەیێــــس
یندنایەگار نەــــیلەل ەرــــگنۆك یدنەبورەــــسەل
ۆب یــــتەمۆت و اردــــیێل ەوەووــــترگكەیەل كــــیزن
انێه یــــگنەد نــــیرترۆز مڵەــــب ،ارــــك تــــسورد
ەك شــــیجەرەف دەــــمەحم و ادــــمەكەی یــــلوخەل
یرادنیمەئەب ووب ،ووب رەسەل یساب شیرتمەك
.ناتسدروك یملسیئ یووترگكەی یتشگ
یملسیئ یووترگكەی ،ڵاس مەئ یرایائ یكەی
مەئ ،تسەب یەرگنۆك نیمەــــشەش ،ناتسدروك
یڵانەكەل ۆخوەتــــسار یكەیەوێــــشەب ەیەرگنۆك
شەمەئ ،ەوەــــیارزاوگەد ووــــترگكەی یەدێپــــس
یەزات یكێواگنەه ووترگكەی نارێدواچ یارەب
ەراجمەكەی ۆب و یبزیح یتەیفافەش یراوبەل ان
یەرگنۆك یراداگائ ەوەییڤیت یەــــشاشەل كڵەخ
.تێب كێبزیح
ەل یەرگنۆك نیمەكەی یملسیئ یووترگكەی
1996/8/20 ەل یمەوود یەرگنۆك و 1994/4/1
و 1999/9/3 ەــــل یمەیێــــس یەرــــگنۆك و
یەرگنۆك و 2005/4/30ەل یمەراوچ یەرگنۆك
یاود .ەووتــــسەب 2008/8/1 ەــــل یــــشیمەجنێپ
،ارد ماجنەئ نادگنەد یمەوود یلوخ تــــسیوێپ
یاود فوئەر دەمەحم و جەرەف دەمحم ناوێنەل
دەمەحم ادماجنەئەل ،ناكەگنەد یەوەندركیلكەی
310 شیفوئەر دەمەحم و گــــنەد 401 ،جەرەــــف
ەل جەرەف دەمەحم ەــــتاو ،انێهتــــسەدەب نایگنەد
ەب ،یملسیئ یووترگكەی یمەــــشەش یەرگنۆك
.ارناد یتشگ یرادنیمەئ ەب گنەد یەنیرۆز
ەرگنۆك یەئەجافوم جەرەف دەمەحم
دنەچ رەــــسەل ساب نیرترۆز ەرگنۆك شــــێپ
یدیدناك ناكەوەــــنادكێل یێپەب ،ووــــب كێدیدناك
یاود ،ووــــب دەمحەئ دەــــمەحم.د زــــێهەب ەرەــــه
،فوئەر دەمەحم وەــــئ یاود ،یلەع یداه وەــــئ
،تاهەد جەرەــــف دەمەحم یواــــن راج نــــیرتمەك
واركەنناوڕەواچ سەك رۆز ۆب ەكەماجنەئ ەیۆب
یەئەجافوم ەب جەرەف دەمەحم شەیۆب رەه ،ووب
.تێردەد مەڵەقەل ووترگكەی یەرگنۆك
زــــیزەع دەــــمحەئ جەرەــــف دەــــمەحم
،ەیەجبەڵەه یراش ی1953 یڵاــــس یووبكیادەل
ەگج ،ەیەه ادــــیبەرەع-بادائەل یــــسۆیرۆلاكەب
یووترگكەی یــــسایس یبەتكەم یمادنەئ یەوەل
یلوخ یــــمادنەئ شیرتــــشێپ ،ەووــــب یملــــسیئ
دەمەحم ،ناتسدروك ینامەلرەپەل ەووب مەوود
یووترگكەی وان یراید یكەییتەیاــــسەك جەرەف
یلوخەب ناــــنێه یــــیاتۆك یاودەــــل ەییملــــسیئ
،یبزیح یراك وان ەوەیاڕەگ نامەلرەپ یــــموود
ادناكەندنایەگار ەــــل یــــمەكەب رۆز وەــــئ مڵەــــب
.توەكەدرەد
ویدروك :ۆتۆف ............................................................................................................................... یملسیئ یووترگكەی یێون یرادنیمەئ و ووشێپ یرادنیمەئ 
تەسایس
قیدس ناوش
فوئەر دەمەحم و یلەع یداه یتسكش یناكەراكۆه
ووترگكەی یەرگنۆك یەئەجافوم ،ێون یرادنیمەئ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 7
ەمرەن یكەیــــسایس ،ەوارــــنیب یــــێل یەوەــــئ
،ەوادنایوور ەــــك یەناوادوور وەئ رەــــبمارەبەل
ناوێن ەل یەناشێك و یژرگراب وەئ راج یەبرۆز
یووترگكەی و ناتــــسدروك یتاركومید یــــتراپ
كێــــشەب یەناوەچێپەب ،ەوادنایوور ادیملــــسیئ
یناكەدركرەس و یسایس یبەتكەم ینامادنەئەل
و مرەــــن یــــناكەناودێل ،یەــــكەبزح یەــــكید
.نووب ەنایسایس
نتشیۆر یگنەد ێبەب و نتاه یگنەدێب ەب
دەمەحم و دەــــمحەئ دەمەحم ەــــل ەكەی رەــــه
نووبەكید یــــسەك وود شیناوەئ ەــــك فوــــئەر
یتــــشگ یرادــــنیمەئ یتــــسۆپ یــــناكەدیدناكەل
یداه یەــــناوەچێپەب ،یملــــسیئ یووــــترگكەی
شەرگنۆك یاود اــــت ،ەرــــگنۆك شــــێپ ەل یــــلەع
رەب فوــــئەر دەمەحم ،نووــــب گــــنەدێب ناوەــــئ
ووترگكەی یمەــــشەش یەرگنۆك یندركزاــــسەل
،رەــــس ەدرك یژدەل ناــــیندنایەگار یــــكێتەمڵەه
یناگرزاب یرــــیزەو رتــــشێپ یەوەئ یمكوح ەب
و مێرەه یتەموكح یمەجنێپ یەنیباك ەل ،ەووب
ەیۆب ،ەووب وەڕنایم یكێسەك یتشگەب اهەورەه
رۆز .انێه ناــــیوان یتراپ ڵەــــگەل یــــتەیاكیزنەب
وان یەمەگەل كێرۆج ەمەئ ووباو ناــــیێپ سەك
دەمەحم یەوەئۆب ،ووب یملــــسیئ یووترگكەی
ەل نایتــــشپڵاپ ادرەبنارەبەل ،تێچەنرەد فوئەر
واب نایەوەئ یــــڵاوەه و درــــكەد یلەع یداــــه
ەوودرك یدازائ یایدیم یریگتشپ ەك ەوەدركەد
.ووچەنرەد شیداه مڵەب ،ادیەكەمایەپ ەل
یەرۆز ەگنەد مەــــئ فوئەر دەمەحم یــــچۆب
وەئ ەــــب ژد یەــــنڵوەه وەــــئ یاڕەرەــــس ،اــــنێه
؟نارك
،ەیەه ڵاب 3 ادیملــــسیئ یووــــترگكەی واــــنەل
رترۆز و ننیملــــسوم ناوــــخیئ ەب رەــــس كێڵاب
یبەرەع یناكەیملــــسیئ ڵەگەل یناكەییدنەویەپ
،نووشێپ یرادنیمەئ یڵاب ەك ،ەیەه یدوعــــس و
ایكروت ینادێپەشەگ و داد یتراپ ەل ەكید یكێڵاب
یناوراك ركەبوبەئ و یلەع یداه ەل ەك ،نــــكیزن
ەكید یكێــــسەك دــــنەچ و دارــــمەواب دوــــلوەم و
وودرەه یەوەرەدەــــل ەكید یكێڵاب ،ەووــــتاهكێپ
ڵەگەل یەناییدنەوەژرەب یدــــنەویەپ وەیەكەڵاب
فوئەر دەمەحم ەك ،ەیین ەوەرەد یــــناكەفەرەت
.نووترگكەی یەــــكید یكەیەدركرەــــس دنەچ و
وەئ فوئەر دەمەحم یەوەئ یۆه ەووب یەوەئ
و رێلوەه یناكەووترگكەی ،ێــــنێب ەرۆز ەــــگنەد
ەراــــش وود وەئ یناكەووترگكەی ،نووب كۆهد
ەگێپ ەك ،ەوودرك نبوغ ەب نایتــــسەه ەــــشیمەه
ووــــترگكەی یتەیادركرەــــسەل نایرادــــشەب و
وەل ووــــترگكەی یرەواــــمەج یەــــكنب تــــسائەل
ناكەــــیینیداب یــــتەبیاتەب ،ەــــیین ادەراــــش وود
ەیەچوان وەــــل یرۆز یكێزوفن ووــــترگكەی ەــــك
ناییرەسەمرەچ نیرترۆز نایناكەریداك وەیەه
یووــــترگكەی ەــــب دروارەــــب ەــــب ەووتــــشەچ
ننازەد نایۆخ یفامەب ەیۆب ،ەكید یناكەنێوــــش
تەسایس
ەــــل تــــێبەه ناــــیرترۆز یــــكەییتەیارەنێون ەــــك
ەیۆب .ادیملــــسیئ یووترگكەی یناكڵاب ەتــــسۆپ
ەك ،اد فوئەر دەمەحم ەب نایگنەد ناینیرترۆز
نیرترۆز نادگنەد یمەكەی یــــلوخ ەل درك یاو
یرەباكر ەك ادمەوود یلوخ ەل مڵەب ،ێنێب گنەد
دەمەحم ،جەرەف دەــــمەحم و وەئ ناوێن ەــــتوەك
یاگزەد ێدــــنەه تاكوەــــئ ،ەوەــــیدرب جەرەــــف
یلەع یداه یــــناكەگنەد ەك نایــــسون یــــملعیئ
،تێچبرەد جەرەف دەمەحم یەوەئ یۆه ەــــنووب
ناوێنەل دــــنوت یرەباكر ەواتەرەــــس ەل ەــــكنوچ
.ووبەه فوئەر دەمەحم و یلەع یداه
تێنێهەد تسكش یلەع یداه
یەواشێكراكەل تسەد یكۆرەس یلەع یداه
،ووترگكەی یتەیادركرەس ینەموجنەئ یرتشێپ
یەرگنۆك یناكەتاــــساود ات ەواتەرەــــسەل رەــــه
زــــێهەب یكێــــسەك كەو ەــــبزح وەــــئ یــــشەش
یەرگنۆكەل ەــــك وەئ یتەبیاتەب ،تاــــهەد یواــــن
توەكەدرەد یخای یكێــــسەك كەو ەوەووــــشێپ
زاو ەك ووبدرك رادنیمەئ ەل یاواد تاك وەــــئ و
اهەورەه ،تادــــب ەكید یناــــسەكەب اگێر و ێنێب
وەئ یدــــنەوەژرەبەل كــــێرۆجەب شــــیندنایەگار
یداه ەوەــــناوەچێپەب مڵەــــب .درــــكەد ناــــیراك
یگنەد وەئ ادەــــكەدیدناك راوــــچ ناوێنەل یــــلەع
گنەد 401 رەــــبمارەبەل انێهتــــسەدەب یمەیێــــس
ییاتۆكەل ەیۆب رەه .دركرەگۆــــسم یگنەد 127
یەناــــسەك وەئ ،ادــــناكەگنەد یەوەــــندركیلكەی
یــــشوت ،درــــكەد یــــلەع یداــــهەل نایتــــشپڵاپ
.نتاه نامڕوسرەس
ووترگكەی یەدركرەــــس ەكات ،یــــلەع یداــــه
و ەوــــعەد یەوەــــندركایج یاواد ەــــك ،ووــــب
ەــــك ،ادووــــترگكەی واــــنەل درــــكەد یتەــــسایس
،ووبەن ڵوبق یەــــحرەت وەئ ووــــشێپ یرادنیمەئ
ووب ووترگكەی وان یەدركرەــــس ەكات اهەورەه
یكێدیدەب ووترگكەی یەرابەل ادناكەمانژۆرەل ەك
ناسید ،ادەد یناودێل و یــــسونیەد ەوەییەنخەر
رەه اهەورەه ،ووبــــشۆخانێپ یەمەئ رادــــنیمەئ
ووب شووــــترگكەی واــــن یەكەدركرەــــس ەــــكات
توگ ینیدەئاهەب دەــــمەحم نیدەحڵەــــس ەب ەك
ووترگكەی یتێرادنیمەئ ۆب تۆخ رتیچ ەتسیوێپ
یێل رادنیمەئ شەمەئ رەــــسەل ،ەوەیەكەن دیدناك
یتــــسەد یلەع یداه ەوەئ یاود ،ووب نارەگین
.ەوەیاشێك یەكەتسۆپەل
ادەرگنۆكەل نیداهەب نیدەحلەس ەدنەچرەه
كــــێكەی چــــیه یتــــشپڵاپ وەــــئ ەــــك دــــنایەگیار
ەل كــــێتاك مڵەــــب ،تاكاــــن ەــــناواركدیدناك وەــــل
یدنوت یەــــنخەر ۆخوەتــــساڕانەب ادــــیەكەمایەپ
ەك ،درــــك ووــــترگكەی یــــناكەریداك یەتــــسارائ
،ەیەه بزحەل نایناكەنخەر كێناسەك ەیاوبەدەن
ۆب ەمەئ ،ەوەنەكب یواب ادناكەندنایەگاڕەل نچب
رەه ،ەوەیاردكێل یــــلەع یداه یندرك یــــتەیاژد
جنامائ ەوەــــئ ەك نایــــسون ڕەپڵام ێدنەه ەــــیۆب
.تێچەنرەد ەیەوەئۆب وەییلەع یداه ینادێل
یداه ،ادەرــــگنۆك یژۆر مەوودەــــل كــــێتاك
ەنیرۆز یگنەد ووــــتاه رەگەئ دنایەگیار یــــلەع
یرادنیمەئ لوخ كەی اینەت اوەئ ،تاكب رەگۆسم
یلەع یداه ەك ارنەداد او یەناودێل وەئ ،تاكەد
ەك ەوودرك یتسەه وەووبراید ەوێپ یدێموئان
.تێچانرەد
یتێكەی و یتراپ یار
ێون یرادنیمەئ یەرابەل
رەــــه یەرــــگنۆك یــــنانێه یــــیاتۆك یاودەــــل
ەگج ەبزح وەــــئ ،تێركەد ناوڕەواــــچ كــــێبزح
یۆخوان یتــــسائ رەــــسەل یراكــــناڕۆگ یەوەــــل
یناكەنەیل رەــــبنارەبەل تاكواــــه ،تاكــــب ادیۆخ
كەیەوەنووچادێپ ،تێركەد ناوڕەواچ ادشەكید
یتەیادركرەس یكێمادنەئ ،تێركب ادیتەــــسایسەب
یملــــسیئ یووترگكەی تێزاوخەد اویه یــــتێكەی
یناكەییدنەویەپ یسرپرەب ،ەوەتاكبریب "ەنادروك"
یووترگكەی تێركەد ،تاكەد ەوەب ەژامائ شیتراپ
یندربشێپوەرەب ەل تێنب شاب یواگنەه یملسیئ
.ناكەبزح و یۆخ ناوێن یدنەویەپ
یتەیادركرەس یمادنەئ یرەكسەع یلەع وڵاش
ڵەگەل" تــــێڵەد ناتــــسدروك ینامتــــشین یــــتێكەی
،نیەكەد جەرەــــف دەمەحمەل ییابزۆریپ یەوەــــئ
رتایز یملسیئ یووترگكەی نیراداویه اهەورەه
ەناییملــــسیئ یەوەل كەو ،ەوەنەكب ریب ەنادروك
نامەكەتەللیم رەگ یتساڕەب ەكنوچ ،ەوەنەكبریب
ادێت یشەكەییتەملسیئ ،ووبۆچلەق و ووچوانەل
."تێنێمان
ەییدنەویەپ یسرپرەب یناك دەمحەئ اهەورەه
،ناتسدروك یتاركومید یتراپ یناكەیینامیتــــشین
نراداوــــیه ناوەــــئ ەــــك تاكەدەوەــــب ەژاــــمائ
،تێرێگب یۆــــخ یــــڵۆر یملــــسیئ یووــــترگكەی
و ینادەوائ یەــــسۆرپ و یــــسایس یەــــسۆرپەل
وومەه ناوێنەل یــــیەدروبێل ینایگ یندناپــــسەچ
نایشینتوەكرەس یاویه" یــــشیتوگ ،ادناكەتاهكێپ
ەك جەرەف دەمەحم ۆب یتەبیاتەب ،نــــیزاوخەد ۆب
."ترگرەو یووترگكەی یرادنیمەئ یتسۆپ
یدنەویەپ یەوەــــئ یــــشیتوگ یناك اــــهەورەه
و ناتــــسدروك یــــتاركومید یــــتراپ ناوــــێنەب
یدێموئ ەــــمێئ ،ەیەه ەوەیملــــسیئ یووــــترگكەی
یــــڵوەه ێوــــن یرادــــنیمەئ ەــــك ،نــــیەكەد ەوەــــئ
یۆه ەتێبب ەك ،تاكب ەوەئ رەسەل راك تادبەوەئ
و یتراپ ناوــــێن یــــناكەییدنەویەپ یندركرتــــشاب
."شیەكید یناكەبزح و یملسیئ یووترگكەی
یتراپ ەوەــــیارك واــــب ەك یەوەــــئ یەراــــبەل
،ەوودرــــك یــــناكەدیدناكەل كــــێكەی یریگتــــشپ
تەبــــسینەب" یتوگ و ەوەدركیتەر یناك دەــــمحەئ
یرادنیمەئ ۆــــب ،ەووب گنرگ كێــــسەك رەه ەمێئ
یەیام ەتێبب ەــــك ەیەوەئ یملــــسیئ یووترگكەی
و ووترگكەی ناوێن یناكەییدنەویەپ یندركرتشاب
،ناكەییناتسدروك ەبزح وومەه اهەورەه ،یتراپ
رەــــسەل نامواركیراید یكێڵاخ یتراپ كەو ەیۆب
."ەیین وەووبەن نایكێدیدناك چیه
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 8
ناتسدروك یعویش یبزیح یرێتركس ركاش لامەك

تەسایس
ەوەتاكەد ڵاتەب یملسیئ یووترگــــــــــــــــــكەی یەـــكەرحیس یـعوــــــیش یبزـــح
و منێهب ێجەب یــكەرەد یكێراشف و راكۆه
یكەیەنومن و نانێهاد ووترگكەی ادشەراوب مەل
."اكب شەكشێپ ناوج
یڵاس ،نــیداــهەــب دەــمەــحــم نــیدەــحڵەــس
یازەقەب رەس یەڵێوەت یەكچۆراشەل 1950
یكەیەڵامەنبەل وەئ ،ەووــب كیادەل ەجبەڵەه
ەك ،ەڵامروخ یدەمەحم لەم یڕوك وەیینیائ
ینڵاسەل یەناسەك وەئ نیرتنۆكەل ەكێكەی
دومحەم دەمەحم ینتاه یاود ادناكاجنەپ
ۆب نیمیلسوم ناوخیئ یرەــنــێوــن یــفاوەــس
یناكەنتسخكێر ەــب یــیدــنەوــیەــپ ەــجــبەــڵەــه
،ەوودرــــك ەوەــقارــێــع ینیمیلسوم ناوــخــیــئ
یناكەنتسخكێرەب یدــنەوــیەــپ 1965 یڵاس
ووب كێكەی ،تاـــكەد ەوەنیمیلسوم ناوخیئ
ینارەسون یەــڵەــمۆــك یــنارەــنــێرزەــمادەــل
.اد1978 یڵاسەل دروك ینامڵوسوم
نیدەحڵەس یــیراــیــناز كــێدــنەــه یــێــپەــب
ڵەگەل یتەیانشائ نارێئەل ،نیداهەب دەمەحم
ەك ،تاكەد ادیەپ ادییەواپ یناحبوس یرسان
ناوخیئ یناكەیحۆر ەرەــباڕەــل ووــب كێكەی
زاوەگناب یەڵەمۆك( ەب ەك نارێئ ینیمیلسوم
ییاتۆكەل ،ارــساــنەد )نارــێــئ ییزاسكاچ و
نەیلەل ادیناحبوس یرسان ڵەگەل ادناكاتشەه
نێركەد ریگتسەد ەوەنارێئ یناكەیینمەئ ەزێه
یرسان ەدنەچرەه ،ەوەــنادــنــیز ەنێرخەد و
یژۆر مەكەیەل و رازاــئ ی16 ەل یناحبوس
،اردەرادێسەل اد1990 یڵاس ینابروق ینژەج
یێڕواه ینیداهەب دەمەحم نیدەحڵەس مڵەب
. ارك دازائ
نیدەحڵەس ،1991 یــنــیڕەــپار یاود
و ەوەـــتـــێڕەـــگەد نـــیداـــهەـــب دەــمەــحــم
ەنۆك یەوەنتسخكێر ەب تاكەدتسەد
،ناتسدروك یمێرەه یناكەناوخیئ
یواــــن رـــــێژ ەــــل یەــــتاــــك وەـــــئ اــــت
)ادناتسدروك یملسیئ یووترگكەی(
یكێبزح ،اد1994 یتابوش ی6 ەل
.دنایەگار ییملسیئ
،نیداهەب دەمەحم نیدەحڵەس
یندنارزەماد یژۆر مەكەیەل
یرادنیمەئ ەتـێبەد ەوەوترگكەی
یەرگنۆك جنێپەل و ییتشگ
یراكەل "نانێهاد" ەب نایەرایڕب مەئ ووترگكەی
مڵەب ،اد مەــڵەــقەــل ناــتــسدروــكەــل یــبزــیــح
یعویش یبزیح یسایس یبەتكەم یكێمادنەئ
یبزح نــیڕەــپاڕ یاود" ێـــڵەد ناــتــسدروــك
ەك انێهاد یەیسایس ەروتلك وەــئ یعویش
یكەیاگێڕەب وەرگنۆكەل بزح یمەكەی یسەك
."تێنێب یەكەتسۆپەل زاو یساركومید
نیداهەب نیدەحڵەس ڵاسمەئ ی3/4 یژۆر
یملسیئ یوــترــگــكەــی یوشێپ یرادــنــیــمەــئ
یڕۆتەل یۆخ یتەبیات یجیەپەل ناتسدروك
ەوەدرك واب یەوەئ ،كووبسیەف یتەیڵەمۆك
و تــێــبەد یەكەتسۆپ یرادرەــبــتــسەد ەــك
یكێراج یەكەبزح یمەشەش یەرگنۆكەل
ەل نانێه زاو ،ەوەتاكان دیدناك یۆخ ەكید
ناوج یكەیەنومن و نانێهاد ەب یەكەتسۆپ
ەیۆب" تێڵەد و تاكەد انێو یەكەبزح ۆب
ەناوج و یساركومید ەسۆرپ مەئ ێوەمەد
ەبزح یتەیاكۆرەس یتسۆپ یرۆگوڵائ ەك
و رایتخیئ یواوەــتەــب
ێب مۆخ یاواد
یرەگیراك
چیه
یەرایڕب وەئ نیدەئاهەب دەمەحم نیدەحڵەس
ەوەدركەن دیدناك یۆخ ەك دركێجەبێج یۆخ
رەگەئ ،یملسیئ یووترگكەی یتێرادنیمەئ ۆب
و یۆـــخ یــچ یــــندــــناــــیەــــگار
تێنێب یەكەتسۆپەل زاو یساركومید یكەیاگێڕەب بزح یمەكەی یسەك ەك ،اــــــــــــــــــنێهاد یەیساــــــیس ەروتلك وەئ یعویش یبزح :لاــــمەك كەریز
ەوەدرك یقات نامەنومزەئ وەئ ڵاــس راوچ شێپ شەمێئ ،انێهیاد یعویش یبزیح :یپڵوگ قەیاف
نامحەڕلودبەع رەگنەس
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 9
ناتسدروك یعویش یبزیح یرێتركس ركاش لامەك
تەسایس
ەوەتاكەد ڵاتەب یملسیئ یووترگــــــــــــــــــكەی یەـــكەرحیس یـعوــــــیش یبزـــح
."ەوارك ەیراكناڕۆگ
یەنایدروك ەیسایس ەبزح وەل ەكید یكێكەی
ناتـــسدروك یملـــسیئ یوترگكەی شـــێپ ەـــك
یقات یـــمەكەی یـــسەك یـــنانێهزاو یـــنومزەئ
یتاركومید یرەـــسەراچ یـــتراپ ،ەوەـــتۆدرك
یكۆرەـــس یپڵوگ قەیاف رۆتكد ،ەناتـــسدروك
یـــتاركومید یرەـــسەراچ یـــتراپ یـــتاكوەئ
وود یەوەئ یاود 2008/5/1 ەل ،ناتـــسدروك
یەرگنۆكەل ،ووـــب ەتراپ وەئ یكۆرەـــس لوخ
وانێه یەكەتـــسۆپەل یزاو یەكەبزح مەراوچ
ادەبزح وەـــل یتەیادركرەـــس یـــمادنەئ وـــكەو
.ەوەیام
شێپ ەـــمێئ" یـــتوگ یـــپڵوگ قەـــیاف رۆـــتكد
،ەوەدرك یـــقات نامەنومزەئ وەـــئ ڵاـــس راوچ
زاو یۆـــخ یتـــسیو ەب بزح یكۆرەـــس ەـــك
ندنایەگار تاكوەئ مڵەب ،تێنێب یەكەتسۆپەل
مڵەب ،ادەـــن ەیراكناڕۆگ مەـــب یكەیگنرگ چـــیه
."نەدەدێپ یرتایز یگنرگ نارەدارب اتسێئ
ەوودرك یاو یەوەئ ەـــیاو ینوچۆب یپلوگ
ینانێهزاو رەـــسەل ناكەواـــچ وومەه اتـــسێئ
كێراكۆه دنەچ ۆب ،تـــێب وترگكەی یرادنیمەئ
یۆـــخ وـــترگكەی" یـــتوگ ،ەوەـــتێڕەگەد
تاكـــیب تـــێوەیەد و تاكەد رەـــسەل یـــشیئ
ینەدەم یكێبزح ەمێئ تێڵب و كێتوەكتسەدەب
ەك ەیەوەئ ەـــكید یـــكێراكۆه ،نـــیتاركومید و
اتەه ،ەـــمەك ەناتـــش مەئ ادیملـــسیئ یـــبزحەل
ڵەگەل ەـــمەئ تێڵەد ەـــیەه نوـــچۆب كـــێدنەه
ادملسیئەل ەكنوچ ،تێجنوگان ادیملسیئ یبزح
تێبەد ەوەـــئ ،ەرۆز یتڵەـــسەد و اـــناوت ێـــك
."تاكب یتەیادركرەس
یرەـــسەراچ یـــتراپ یوـــشێپ یكۆرەـــس
یووژـــێم ،تـــێڵەد ناتـــسدروك یـــتاركومید
بزـــح یـــمەكەی یـــسەك ینووبرادرەبتـــسەد
ەك تاكانێپتـــسەد ەوەتاك وەـــل ناتـــسدروكەل
،تـــشێهێج یەكەتـــسۆپ ووترگكەی یرادنیمەئ
شەمێئ و دركێپ یتسەد یعویش یبزح وكڵەب"
یەواگنەه وەئ وترگكەی اجنیئ ،درك نامنومزەئ
یملـــسیئ یوترگكەی یەوەئ رەبەل مڵەـــب ،ان
یـــسایس و یرەواـــمەج یەـــگێپ ناتـــسدروك
و ەمێئ یه ەل ینووبواچرەبەل ەگنەر ،ەزـــێهەب
."تێب رتایز یعویش یبزح ینارەدارب
یەكەتـــسۆپەل زاو یـــساركومید یكەیاگێڕەب
یكێپتـــسەد ەكید یـــكێنەیل رەـــه اج ،تـــێنێب
،ەدازائ ەوەئ تێنازب یۆخ یه ەب ەروـــتلك مەئ
یـــسایس و سونووژێم ەتڵو مەـــل ۆخ مڵەـــب
وەئ یتساڕ و ەیەه اگائ ەب یـــسونەمانژۆر و
."ننازەد ەتەباب
رەـــسەل ەووژێم وەئ ەمێئ رەگەئ" یـــشیتوگ
،نینەیەگەن اگـــڵەمۆك ەـــب تـــسار یـــكەیامەنب
تێبەد ،تاكەدـــێل ناـــمییەلگ اگڵەمۆك یەبـــس
."ووڕ ەنیەخب یۆخ كەو ووژێم یتەقیقەح
یـــسایس یبەتكەم یەـــكەمادنەئ یاوڕـــبەب
یعویش یبزح ەوەئ ،ناتسدروك یعویش یبزح
وەل درك یراكناڕۆگ واـــن یەواگنەه وەئ ووـــب
تێرمەد اـــت بزح یمەكەی یـــسەك یەروـــتلك
ینەیل و سەك كەن ،تێب یەكەیسروك رەسەل
ەیین روود رۆز یـــكەیوودربار" یتوگ وەـــكید
بزح یرێتركـــسەل یراكناڕۆگ ەـــمێئ یل ەـــك
یەیەوەن وەئ ،ەوارك یساركومید یكەیەوێشەب
اتسێئ ادیعوش یبزحەل ینیب یەیراكناڕۆگ وەئ
ووترگكەیەل یشۆختسەد ەمێئ ،نوام ادنایژەل
مڵەب ،ەوان یەرۆج وەل یواگنەه ەك ،نیەكەد
وەئ یرەـــنێهاد ،تێرتوگب ووژـــێم ۆب تـــێبەد
ەك ،ەووب ناتـــسدروك یعویـــش یبزح ەروتلك
،تاكەد كێنانێهاد ەـــگنرگ ەتەباب وەل كـــێبزح
."تێركب رامۆت ەبزح وەئ ۆب ەیاو قەه
یەتوگەل تـــخەج مـــیرەك راوـــبێر رۆـــتكد
یعویش یبزح یـــسایس یبەتكەم یەكەمادنەئ
یبزح ەروـــتلك وەئ یرەنێهاد ەـــك ،ەوەـــتاكەد
ەیاو یێپ وەئ ،ووـــترگكەی كەن ەووب یعویـــش
ناتسدروك یعویش یبزح ەوەیكیتكارپ یووڕەل
یەدركرەس ەك ووب ەروتلك وەئ ینێكشەكچێر
نایەكەیـــسروك رەـــسەل ندرم اـــت ناكەـــبزح
رەبەل ووترگكەی تێڵەد وەئ كەو مڵەب ،نـــبەن
یەیسایس ەییاـــسروق و یرەوامەج ەگێپ وەئ
یندركاـــشامەت ەـــك ەوودرـــك یاو ،یـــتەیەه
ناكەوێشەل كەیەوێشەب یەكەرادنیمەئ ینیڕۆگ
ەیراكناڕۆگ وەئ" تێڵەد ،تێركب رامژەئ گنرگەب
اتـــسۆمام ،توەكاود رۆز ادـــشوترگكەی وانەل
وان یـــمەكەی یـــسەك ەڵاـــس 18 نیدەحڵەـــس
تێبەد مڵەب ،ەگنرگ ەكەیراكناڕۆگ ،ەوـــترگكەی
وەئ ڵاـــس 18 یاود ەك نیرگب واچرەبەل ەوەئ
كەو رەــباــكر ێبەب ادشەبزح وەــئ یرـــتاود
یملسیئ یووــترــگــكەــی ییتشگ یرادــنــیــمەــئ
.ەوەتێردرێژبەدڵەه
نـــیداهەب نیدەحڵەـــس یەوەژۆڕ وەـــل
یرادـــنیمەئ یتـــسۆپەل ینووبرادرەبتـــسەد
ەوەنووبۆك و ڕۆـــك یەـــبرۆزەل ،ەودـــنایەگار
یوترگكەی یندنایەگار یناكاگزەد و ناكەییبزح
وەل یـــشەنامانژۆر و راڤۆگ وەئ و یملـــسیئ
نایرادنیمەئ یەـــكەواگنەه ،نـــكیزن ەوەـــبزح
مڵەـــب ،ەوودرـــبوان ەزاـــت یـــكێواگنەهەب
یـــكیزن یوودرـــبار ۆـــب كەـــیەوەناڕەگەب
یـــتەبیاتەب ،ادناتـــسدروك یـــسایس یووژـــێم
ەوەئ ێرـــنیبەد 1991 یڵاـــس یـــنیڕەپار یاود
یەیسایس ەروتلك وەئ ەیین یملسیئ یوترگكەی
یەدركرەـــس وەكید یبزح وكڵەب ،تـــێبانێهاد
ەییملسیئ ەبزح وەئ شێپ ەكید یبزح یسایس
شەكـــشێپ یەـــكە"ناوج ەـــنومن و ناـــنێهاد"
،ناتسدروك یعویش یبزح ەنومن ۆب ،ەوودرك
ەك نیڕەپاڕ یاودەـــل ەییدروك یـــبزح مەـــكەی
یۆخ یتسیوەب و ادەرگنۆك ەل یەكەرێتركـــس
وەئ ەیۆب ،تێبووب یەكەتـــسۆپ یرادرەبتسەد
ووـــترگكەی یرادـــنیمەئ یەكەرحیـــس ەـــبزیح
.ەوەتاكەد ڵاتەب
یعویـــش یـــبزح1993 یڵاـــس /6/30 ەـــل
وەل ،ادێرگ یۆخ یەرگنۆك مەكەی ناتـــسدروك
یرێتركـــسەب خێـــش یلەع رەموع ادەیەرگنۆك
،اردرێژبڵەه یعویش یبزیح یدنەوان یەتیمۆك
وەئ ەرگنۆك یـــنتاهەل رەب و كێڵاـــس یاودەـــل
یرادرەبتـــسەد یعویـــش یبزح یەرێتركـــس
دەمحەئ میرەك شیوەئ یاود ،ووب یەكەتسۆپ
شیوەئ و یعویـــش یـــبزح یرێتركـــس ەووـــب
و انێه یەكەتـــسۆپەل یزاو راوچ یەرگنۆكەل
.دركڵۆچ ركاش لامەك ۆب یۆخ ینێوش
یـــسایس یبەتكەم یمادنەئ لامەك كەرـــیز
كەیتسار تێڵەد ناتـــسدروك یعویـــش یبزیح
،ییووژێم یتەنامەئ تـــێرتوگەد یێپ ەك ەـــیەه
ەووژێم وەئ یاـــشامەت ەوەتەنامەئ ەب تـــێبەد
یـــتوگ ،ەوەتێرـــسونب یۆـــخ كەو و تـــێركب
یاود یتەبیاتەب ادیدروك یـــسایس یووژێمەل"
یەیسایس ەروتلك وەئ یعویش یبزح نیڕەپار
وەرگنۆكەل بزـــح یمەكەی یـــسەك ەك ،انێهاد
تێنێب یەكەتسۆپەل زاو یساركومید یكەیاگێڕەب بزح یمەكەی یسەك ەك ،اــــــــــــــــــنێهاد یەیساــــــیس ەروتلك وەئ یعویش یبزح :لاــــمەك كەریز
ەوەدرك یقات نامەنومزەئ وەئ ڵاــس راوچ شێپ شەمێئ ،انێهیاد یعویش یبزیح :یپڵوگ قەیاف
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 10
رومخەم ەل )ییەزد یاغامیارب( یتەبموگ 
تەسایس
مێرەه یتەموكح یناـــــكاــتۆـك ەتەرازەو ۆب ەوەنارۆس یتـێناڕمكوح ەل ناكەییەزد
لیلەخ ڵەسیەف
یــــیەزد ناــــیەب مەیێــــس یەــــنیباكەل
ییاود ،ووــــب ەوەندركنادەوائ یرــــیزەو
یتەرازەو ناــــمەه قارێع یــــتەموكحەل
یتەموكح یمەراوچ یەــــنیباكەل ،اردــــێپ
یریزەو ییەزد نیسحوم نازراب ،مێرەه
ادمەــــشەش یەنیباكەل ،ووب یناوەراــــش
یریزەو نازراــــب یارب ییەزد نیفەــــس
یاتەرەــــس ڵەــــگەل ،ووــــب ەدرەورەــــپ
رایڕب شیمەتوەح یەــــنیباك یــــنانێهكێپ
یازارــــب ەــــچك یــــیەزد ناژۆر ووــــب
،داد یریزەو ەــــتێركب ییەزد نیــــسحوم
ەكەنیباك یــــنانێهكێپ یتاــــس اودەل مڵەب
نامەلرەپ مادنەئ كەو ناژۆر ،اردڕۆــــگ
ۆب ادكێناودێلەل یــــیەزد ناژۆر ،ەوەــــیام
وەئ ەك ەوەدرــــكنوور یەوەــــئ )لیڤــــس(
رەسەل ناكەییەزد ەك ،ەوودركەن ینیبێت
ەــــڵامەنب و تەریــــشەع یباــــسیح
شیرۆز ،تێردب ێپ نایتــــسۆپ
كــــێتاك یــــنەكێپ ەوەــــب
ەك ووب ەوەئ یتــــسیبێوگ
ناكەییەزد" تێرتوگەد
ناــــیاتۆك یــــتەرازەو
مێرەه یــــتەموكحەل
."ەیەه
ڕموتشم رۆز
وەـــــئ رەـــــــسەـــــــل
،ەیەه ەرایسرپ
رەگەئ ؟ەڵامەنب نای نتەریشەع ناكەییەزد
رتایز ناوەئ ەڵامەنب نای تێب تەریشەع
رەسەل ناــیــیرەــگــیراــك ەــیەدەــس وود ەــل
یناكەییتەیڵەمۆك و یسایس ەوادوور
ەووبەه نایتسۆپ راجرۆز ،ەووبەه رێلوەه
.ەووتوەكڵەه ادێت نایگنابوانەب یناسەك و
یــــتێرادكڵوم ادرــــێلوەه یتــــشەدەل
،ەوودرــــك ناــــییرۆز یــــكێرازویوەز
ناكەراــــیتووج یــــنیرەپار یووڕەــــبوور
نبەڵامەنب رەــــگەئ ناكەییەزد ،ەوەــــتەنووب
اغائ ەب نایۆخ نایەبرۆز تەریــــشەع نای
.ننازەد
و زودنوار ینتشێهێج
ەزد یدنوگ ۆب ندركچۆك
یریەــــس ەوەییووژێم یووڕەــــل رەگەئ
یكەییرایناز دنەچ اوەئ ،نیەكب ناكەییەزد
ەك ییەزد راگزر ،ەیاد تــــسەد رەبەل مەك
دەمحەئ ییەزد یوارسان یتەیاسەك یڕوك
)لیڤس( ڵەگەل ادكەیەنامیدەل ،ەنیمەدەمەح
یتوگ ودرك ناكەییەزد یووژێمەل یــــساب
یدنوگەل ەیاوگ نــــێڵەد ەوەنۆكەل یــــیەزد"
،نارێئ یناتسدروك یێزد ،ەووتاه ەو)ێزد(
رەــــبوەمەل ڵاــــس 350-300 یەــــكیزن ۆــــب
."قارێع ەتەنووتاه ەوێوەل .ەوەتێڕەگەد
ەك یەناییەزد وەل ەكێكەی ییەزد راگزر
وەواڕەگ ناكەییەزد یكەڵەچەر یاودەــب
یێپ ،ەوودركپاچ ەوەیەراب وەل یكێكوترەپ
ناكەییەزد ،ەزد یدنوگ ەل رەب ەك ەیاو
،نبووب ێجەتشین زدناور یەچوانەل
رەسەل نم مڵەب" یتوگ راگزر
مكەیەسارید ەــتەــباــب وەــئ
كێوارسون ،ەوودرــــك
رەب ،ێــــڵەد ەــیەــه
ڵێخ وەئ یەوەل
یتەیاسەك و
ەنڵامەنب و
یدنوگ ەنچب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 11
تەسایس
مێرەه یتەموكح یناـــــكاــتۆـك ەتەرازەو ۆب ەوەنارۆس یتـێناڕمكوح ەل ناكەییەزد
ێوەل ەك ،ەنووب زدناوەر یەچوانەل ،ێزد
،ەووب نارۆس ینیشنریم یتەیاوەڕنامرەف
،ەنووب نارۆــس یگەب افەتسم ریم یل
یتەیاوەڕنامرەف شیمەك یكەیەوام ۆب
وەل ،ەووــترــگرەو ناــیــنارۆــس یــتەراــمەــئ
."تێڵەداو ەوارسون
ناكەییەزدەل ساب ەك ەواچرەس نیرتنۆك
یەژامائ راگزر ەك ەیەواچرەس وەئ ،تاكب
ۆـــب شۆـــكناز یكەیاتـــسۆمام و درـــكێپ
،درك ەواچرەـــس نامەهەل یـــساب )لیڤـــس(
اتـــسۆمام رووـــسەكاك دەـــمەحم رۆـــتكد
نیدەحلەـــس یۆكناز یووژـــێم یـــشەبەل
واود ەوەـــناكەییەزد یەراـــبەل )لیڤـــس( ۆب
ەمەك یرایناز یتشگ یكەیەوێـــشەب" یتوگ
رەـــبەل ،ناكەـــییدروك ەتەریـــشەع رەـــسەل
،ەنۆك ەناتەریـــشەع وەئ یووژـــێم یەوەئ
ڵەگەل كێتەریـــشەع یووژـــێم ەدنەچرەه
یووڕەل ەیادێت یزاوایج ەكید یكێتەرشەع
یۆخ دروك یەوەئ رەـــبەل مڵەب ،ەوەینۆك
ەـــب یـــگنرگ مەـــك یتـــشگ یكەیەوێـــشەب
ەدەـــسەل ەواد ووژێم ینیـــسوون و ووژێم
یناكەدەـــسەل شـــیناكەناگێب ،ادـــناكەنۆك
ەیۆب ،ەواد ەووژێم وەب نایخەیاب رـــتگنەرد
."نین دەسادەس ناسید ناكەییرایناز
یـــساب دەـــمەحم رۆـــتكد رـــتاود
یـــتوگ ودرـــك ەكەوارـــسوونەل
یەرابەل ەیەه یـــیووژێم یكێـــسوونتسەد"
ەسوونتسەد وەئ ،ناكەییەزد یەرەجەـــش
ەتاو ،ەوەتێڕەگەد 1613 ۆـــب یەـــكەووژێم
وەئ یەرێوگەب ،مەدڤەح یەدەس یاتەرەس
كێمەدرەس ناكەییەزد ،تێب ەـــسوونتسەد
رـــتاود وەـــنووب نارۆـــس ینـــشینریمەل
ەزد یدـــنوگەل نایوور یـــكۆكان یۆـــهەب
یناتـــسدروكەل ێمروئ كـــیزنەل ،ەوودرـــك
یناتسدروك ەوەتەنواڕەگ شیرتاود ،نارێئ
،ەـــسوونتسەد وەـــئ یـــێپەب رەـــه ،قارـــێع
ەدنوگ وەـــئ یوانەل شـــیناكەییەزد یواـــن
."ەواریگرەو
یەـــكید یـــكێنووچۆب یـــیزەد راگزر
یێپ وەئ ،ووبەه ەوارـــسوون وەئ یەراـــبەل
راگزر ،ەوارـــسوون 1622 یڵاـــسەل ووباو
یتەخوتـــسەد ەكەوارـــسون" یتوگ یـــیەزد
،یناخەكاك یدومحەم یـــلەع ،ەیاغائ یلەع
ەك ،ەكێوانێب یـــلاخ یتەخوتـــسەدەب مڵەب
،ەدیلاخ لەم ینازراب یـــكواب یدیلاخ لەم
یناخەكاك یدوـــمحەم یـــلەع یلەـــم وەئ
ێڵەد ەنیسون وەئ .لەمدرگ یدنوگ ەل ەووب
-1500 ینڵاـــس ۆب ییەزد یوان یووژێم
ساب ،ەوە1622 یڵاـــسەل دیدحەت ەب ،1600
نارۆـــس یتەرامەئ یریم ەك ،تاكەد ەوەـــل
یروەدەل یـــناكەییەزد یەروەـــگارب نۆچ
ەریپاب ەك ناوەل كێكەی ،ەوەتۆدركۆك یۆخ
،ەووب )لەدوائ ناخ( یوان ،ەووب نایەروەگ
ڵەگەل ،ەوارسون یوان ادەیەرەجەش وەل ەك
،ێبەد شاب رۆز یدنەویەپ نارۆـــس یریم
ەك ،ەووب نارۆس یریم یتـــساڕەتسەد وەئ
."ەووب نارۆس یگەب افەتسم ریم
دـــنەچەل یـــساب دەـــمەحم رۆـــتكد
یـــساب ەـــك ،درـــك ەـــكید یكەیەواچرەـــس
ۆـــب" یـــتوگ وەـــئ ،ەوودرـــك یـــناكەییەزد
یگرەبەل ۆـــتاتەب اـــنح یەكەبێتك ەـــنوومن
یەرابەل ناـــمییرایناز كێڵەمۆك ادـــیمەكەی
یترۆپار كـــێڵەمۆك .ێـــتادەد ناكەـــییەزد
ەتەریـــشەع رەـــسەل ەـــیەه یـــناتیرەب
ینامز رەس ەتەنواردڕێگرەو ،ناكەییدروك
ەـــمانژۆر یەـــبرۆز ،یـــبەرەع و یدروـــك
ناكەـــییەزدەل ساـــب ناكەـــنۆك ەراـــڤۆگ و
ەنیووب رادـــشەب ناوەـــئ ەـــكنوچ و ەوارـــك
ناـــییراید یتەیاـــسەك و ناكەوادووڕەـــل
شیوەئ ،ەیەه شـــیەكید یكێبیتك .ەووـــبەه
ەتەوارك اتسێئ ،ووب ناتسدروكەل ڵاسوود
یـــسایس یمكاح ەك یاـــه یتباك یدروـــك
ەرێل ڵاـــس وود ،رـــێلوەهەل ووـــب زـــیلگنیئ
یراـــیناز ێوەـــل 1920-1918 ەـــل ،ەواـــیژ
یـــساب وەواد ناكەییەزد یەرابەل یـــگنرگ
ەب رەبمارەب ەوودرـــك یناوەئ یتـــسێوڵەه
."ناكەییسایس ەوادوور
یـــشەبەل رـــێلوەه یایدیپۆلكـــسنەئەل
ناكەییەزد یەلەجرەـــس یساب ادمەـــشەش
وەئ نەیلەل یەـــسوونتسەد وەـــئ ،ەوارـــك
رەه ،ەوارـــكۆب یەژاـــمائ ەیایدیپۆلكـــسنەئ
و یـــیەزد راگزر ەكەـــسوونتسەد وەـــئ
نایساب رتشێپ رووـــسەكاك دەمەحم رۆتكد
تاكەد ەوەل ساب ەكایدیپۆلكسنەئ ،ووبدرك
یدیلاخ لەم نەیلەل ەسوونتسەد وەئ ەك
نەـــیلەل رـــتاود وەوارـــسوون ەـــكتروم
یدەـــمحەئ ەـــكاك یڕوـــك یلـــڵودبەع
یلەع نەیلەل ،ەوەـــتەوارزۆد ووـــتەراد
.ەواركواوەت ەكنلدرگ یدیعەسەمەح
یناڕموكح و ناكەییەزد
نارۆس ینشینریم
یناڕمكوحەل ساب ەك یەناــــسەك وەئ
ناكەییەزد نەیلەل نارۆــــس ینشینریم
ەواچرەــــس كەــــیەب تــــشپ ،نەــــكەد
یەژامائ رتــــشیپ شیوەئ ەك ،نتــــسەبەد
شەــــكەیناڕمكوح یــــكۆریچ ،ارــــك ۆــــب
یــــساب ییەزد راگزر ەك ەیەیەوێــــشوەب
.تاكەد
ەك تاك وەــــئ" یــــتوگ یــــیەزد راگزر
سروق رۆز یكێڕەش یشوت نیشینریم
ڵەگەل منازباو ەك ،ادــــغەب كیزنەل نبەد
نەكەد ەوەل ساــــب .ەووب ناكەیوەفەــــس
یدەقرەم و ادــــغەب ەتەنووتــــشیەگ ەــــك
نایارەسناوراك تاكوەئ ،مەزعەئ یمامیئ
یكێڕەش ادغەب یرەبوروەدەل ،توگەدێپ
ریم ەڕەــــش وەل .ەودرك نایــــسروق رۆز
ێڵەد ،تاكەد تەیــــسەو گەــــب افەتــــسم
،مارژوك ەڕەــــش وەل نم و تێب رەــــگەئ
ناخ تسەد ەنەدب ەكەــــشیەج یتەیعەر
رۆز وەووب یتــــساڕەتسەد ەك ،لەدواــــئ
یتەیادركرەــــس ات ،ەووب یــــێپ یەنامتم
یكێجنەگ لەدواــــئ ناخ .تاكب ەكاپوــــس
،ەووب ییەزد ،ەووب ازائ و كەرــــیز رۆز
ەكەڕەــــشەل نەلعف گەــــب افەتــــسم رــــیم
لەدواــــئ ناــــخ ناوەــــئ و تــــێرژوكەد
و ەیاپوــــس وەــــئ یــــسرپرەب ەــــنەكەد
ڵەگەل ،تاكەد ەكەگنەج یتــــشرەپرەس
گەب افەتــــسم ریم یەزانەج ادــــشەوەئ
ەوەتێنێهیەد یۆخ ڵەگەل ،تــــێڵێهانێجەب
ەكەڕەش منازان مڵەب ،نارۆس یتەرامەئ
ەوەنبەدۆك ەكەكڵەخ .ەووب واوەــــت نۆچ
ناخ گەــــب افەتــــسم ریم ماداــــم نــــێڵەد
شەمێئ ،اناد یۆــــخ ینێوــــشەل یلەدوائ
."ەروەگارب ەنیەكەد وەئ رەه
ەیەه یەژێرد
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 12
تەسایس
نیزاڕان شینۆیسزۆپۆئ یتسێوڵەهەل و نەــــــــــــــــكەد یسروـــــــك 7 یاواد
نەكب ندراژبڵەه یرادشەب ییووترگكەی ەب نەدەد ڵوەه ناكەنامكروت 
ننــێدكـێپ شەبواـه یتسیل ناكەنامكروت
اداتسێئەل ناكەیینامكروت ەنەیل و بزح
،ەوانێهكێپ نایـــشەبواه یكەیەرەب ەوەكێپ
ینەموجنەئ یسروك یناناد ەیاو نایـــشیێپ
ەیۆب ،ەوارك ادـــێت یتەلادەعان ناكاگزـــێراپ
یـــسروك یـــناناد و ندرـــكدایز یاواد
ینامێلس و رێلوەه یاگزێراپ ینەموجنەئەل
.نەكەد
یەتـــسەد یـــسرپرەب ،فورعەم ندیائ
ناتـــسدروكەل یقارێع ینامكروت یەرەـــب
یـــسروك ێـــس" ،تاكەد ەوەـــب ەژاـــمائ
یەژـــێر واـــچەل ناكەـــنامكروت ۆـــب اـــتۆك
ەـــیۆب ،ەـــمەك رۆز ادـــنامكروت یـــكڵەخ
یناكەیـــسروك یەژێر یـــندركدایز یاواد
ناكەنامكروت ۆب ناكاگزـــێراپ ینەموجنەئ
."نیەكەد
رێلوەهەل ،فورـــعەم ندـــیائ یەـــتوگەب
ناـــمكروت رازەـــه 400 ۆـــب 300 ناوـــێنەل
ناتـــسدروكەل ەوەئ یمكوحەب ەیۆب ،ەیەه
ێـــس وەئ ەـــمەوود یەوەـــتەن ناـــمكروت
رۆز ەوارـــناد نایۆب اـــتۆكەب یەیـــسروك
،ەوەكەیل ووـــمەهەب" شەوەـــئ ۆب ،ەـــمەك
یـــندركدایز ۆـــب ەـــیەه ناـــمكەیەژۆرپ
یـــسروك 7 نیەكەد اواد ەك ناكەیـــسروك
نایكێكەی ،تێركب ناخرەت ناكەنامكروت ۆب
یراش ۆب شیسروك شەش و ینامێلس ۆب
."رێلوەه
ینامكروت یەرەب یەتـــسەد یـــسرپرەب
بزـــحەل ەـــنخەر ،ناتـــسدروكەل یـــقارێع
ینامەلرەپ واـــن یـــناكەنامكروت ەـــنەیل و
ناوەئ ەـــیاو یـــێپ و ێرـــگەد ناتـــسدروك
یـــناكەفام تـــسائەل نووـــبمەخرەتمەك
بزح ۆب یناكەراكۆه ووـــمەه" ادنامكروت
تەموكح و ناـــمەلرەپ وان یـــناكەنەیل و
ەوـــیناوتنایەن ناوەـــئ ەـــك ،ەوەـــتێڕەگەد
ەك مڵەب ،نەـــكب ەیەلەـــسەم وەل یـــكۆكاد
و یتراپ یـــنارەدارب ڵەـــگەل ناـــمۆگوتفگ
ناوەئ ،ەوودرـــك نۆیـــسزۆپۆئ و یـــتێكەی
ناكەنامكروت ۆب ەییسروك ێس وەئ نێڵەد
."ەمەك
،ناكاگزێراپ ینەموجنەئ یسروكەل ەگج
و یحیـــسەم و ناـــمكروت یـــناكەوەتەن
11 ناتـــسدروك یـــمێرەهەل ،نەـــمرەئ
یمتـــسیس یەوـــێچراوچەل نایـــسروك
ۆب ادناتـــسدروك یـــنامەلرەپ واـــنەل اـــتۆك
شەیـــسروك ەدزاـــی وەـــل ،ەوارـــكناخرەت
نایسروك جنێپ ناتـــسدروك یناكەنامكروت
یـــنەموجنەئەل اـــهەورەه .ەووـــتوەكرەب
ناییـــسروك 3 شـــیرێلوەه یاگزـــێراپ
.ەوارناد ۆب اتۆك یمتسیسەب
یكۆرەـــس ناگرزاـــب رداـــقلودبەع
تێڵەد نامكروت یزاـــسكاچ یەوەنتووزب
رەـــسەل ،نیكۆك ناموومەه ناكەنامكروت"
،نیەكب نامكروت یناكەفام یاواد ەك یەوەئ
ۆب نامـــشاتۆك یـــسروك یەژێر اهەورەه
،ادناكاگزێراپ ینەموجنەئ ەـــل ،تێركب دایز
،رێلوەه یاگزێراپ یـــنەموجنەئ یتەبیاتەب
3 ەل ناكەییـــسروك یەژـــێر تـــێبەن چـــیه
ۆب یـــسروك 6 ۆب 5 ەـــتێركب ەوەیـــسروك
نیناوتب شەمێئ یەوەـــئ ۆب ،ناكەنامكروت
ناتسدروك یناكەنامكروتەب تەمزخ رتایز
."نیەكب
ەـــشیراتنامەلرەپ تاكواه ەك ،ناگرزاـــب
یزاـــسكاچ ینۆیـــسكارف یكۆرەـــس و
كەـــی اـــینەت ەـــك ناـــمەلرەپەل ەـــنامكروت
ەراینشێپ وەئ" یـــشیتوگ ،ەیەه نایـــسروك
ناتسدروك ینامەلرەپ یەتسارائ ەتسیوێپ
،ناكەندراژبڵەه ینادماجنەئەل رەب ،تێركب
و ەناناداسای یتڵەـــسەد نامەلرەپ ەكنوچ
یرایرب شاتۆك یسروك یەژێر تێناوتەد
."تادب رەسەل
یـــتەبیاتەب ناتـــسدروك یـــمێرەهەل
بزـــح 12 یەـــكیزن تـــخەتیاپ یرـــێلوەه
،نەـــه یـــنامكروت یـــسایس یـــنەیل و
یرادـــشەب ەنانەیل وەل شیرۆز یكێـــشەب
ەبزح یوەرگ ،نەـــكەد ادـــناكەندراژبڵەهەل
قیدس ناوش
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 13
نیزاڕان شینۆیسزۆپۆئ یتسێوڵەهەل و نەــــــــــــــــكەد یسروـــــــك 7 یاواد
نەكب ندراژبڵەه یرادشەب ییووترگكەی ەب نەدەد ڵوەه ناكەنامكروت 
تەسایس
ننــێدكـێپ شەبواـه یتسیل ناكەنامكروت
یەیـــسروك وەئ دركنایاو ناوەـــئ ەـــكنوچ
."نیرگەنرەو ینامێلس
ینۆیسكارف یرگێج حاتەف زابێر رۆتكد
اـــینەت ناوەـــئ ەوەـــتاكەد یـــتەر ناڕۆـــگ
،تاكەد ەوەب ەژامائ و تێبریبەل ناینایۆخ
یفامەب ،تێبادێت ینامكروت كەـــیێوكرەهەل
،تێردب ێپ نایسروك ەك نینازەد ناینایۆخ
ناكەنامكروت ەوەدراـــشەن یشەوەئ مڵەب
نامەلرەپ وان یەـــكید یناكەوەتەن ڵەـــگەل
شەوەئ ،نادتڵەـــسەد ڵەـــگەل ماوەدرەـــب
یتـــسێوڵەه ۆب ەـــیەه یۆـــخ یرەـــگیراك
.نایرەبمارەب نۆیسزۆپۆئ
،یزیەف نیدەزع نارۆس ،ەوەیۆخ یلەل
رێلوەه یاگزـــێراپ ینەموجنەئ یكۆرەـــس
یۆـــخ اـــیجایج یراكۆـــهەب ەدـــنەچرەه
اینەت مڵەـــب ،ترگ روودەـــب ندركەـــسقەل
ناتسدروك ینامەلرەپ تێبەد" توگ یەوەئ
ییلكەی ناكەنامكروت ۆـــب ەیەلەـــسەم وەئ
."ەوەتاكب
یـــمادنەئ نیـــسحەت ڵدرێـــش كەو
یكۆرەـــس و ناتـــسدروك یـــنامەلرەپ
یەژامائ ینامكروت یرێلوەه ینۆیـــسكارف
ەرامژ یاـــسای یەوەئ یاودەل ،تاكەد ۆب
یۆگوتفگ ناكاگزـــێراپ ینەموجنەئ یێـــس
ەكاـــسای اتـــشێه نامەلرەپەل ارك رەـــسەل
،تـــێركەد رەـــسەل یرـــتایز یۆـــگوتفگ
ناكەییحیـــسەم ارـــب و ەـــمێئ" شیرتـــشێپ
كەو ەـــكنوچ ،ترـــگرەو نامتـــسێوڵەه
یـــسروك ێـــس ەـــیاو ناـــمێپ ناـــمكروت
،تـــێجنوگان ناـــمكروت یەـــتاهكێپ ڵەـــگەل
ەك ووبەه ناـــمزارتعیئ شەـــتاكوەئ ەـــیۆب
ەك یەنانێوـــش وەئ یـــسروك جنێپ ەتێركب
یراـــش یـــتەبیاتەب ەـــیادێت یـــشینامكروت
."تێرنباد ێوەئ ۆب كەیسروك یرفك
،ناكەنامكروت ەنەیل و بزح یچرەگەئ
،ەـــیەه ادـــنایناوێنەل ێـــنلملم و یـــكۆكان
ەك ناڕواـــه نایوومەه اداتـــسێئەل مڵەـــب
،نەكب نامكروت یـــناكەفام یاواد ەوەـــكێپ
نایكێبزح دـــنەچ ،تـــێرنازان شـــیروودەب
ناكاگزێراپ یـــنەموجنەئ یـــندراژبڵەه ۆب
.ننێهبكێپ شەبواه یكێتسیل
یەتـــسەد یـــسرپرەب ،فورعەم ندیائ
ناتـــسدروكەل یقارێع ینامكروت یەرەـــب
یـــندركاواد ۆـــب نـــیاڕواه ەـــمێئ" یـــتوگ
كەو ،ناتـــسدروكەل نامەكەوەتەن یـــفام
یووتاهاد یـــندراژبڵەه ۆب ناكەـــنامكروت
تـــێردەدڵوەه ،ناكاگزـــێراپ یـــنەموجنەئ
یتسائ رەسەل نینێبكێپ شەبواه یكێتسیل
."رێلوەه
وێن یـــسروك جنێپ رەـــسەل ،ناكەنامكروت
ینەموجنەئ یـــسروك ێـــس و ناـــمەلرەپ
یاواد شاتـــسێئەل ەك ،ەرێلوەه یاگزێراپ
.نەكەد یندركدایز
نایێپ ناكەنۆیـــسزۆپۆئ ەنەیل و بزـــح
ەك ،ناكەنەمرەئ یحیسەم و نامكروت ەیاو
،نادنامەلرەپ وانەل اتۆك یـــسروك 111 ەب
،نادناكەرادتڵەسەد ەبزح ڵەگەل ماوەدرەب
ەل راجرۆز ناوەئ ەك دركیاو شەوەئ رەه
تسێوڵەه ەناوەتەن وەئ یتساوخ رەبمارەب
ینادێپەب ژد رتشێپ یەوەئ كەو ،نرگبرەو
ەوەنتسەووب ناكەنامكروت ۆب كەیـــسروك
.ینامێلس یاگزێراپ ینەموجنەئەل
ینامەلرەپ یمادنەئ نیـــسحەت ڵدرێـــش
ینۆیـــسكارف یكۆرەـــس و ناتـــسدروك
ەناـــسق وەـــئ ،یـــنامكروت یرـــێلوەه
ڵەـــگەل ماوەدرەـــب ناوەـــك ەوەـــتاكەدتەر
ڵەگەل نۆیسزۆپۆئ" تێڵەد و نبادتڵەسەد
،تێباڕواه ادەمێئ ڵەگەل ات ەییناڕواه سەك
ڵوەه ناـــیۆخ ۆـــب سەب ناوەـــئ ەـــكنوچ
ێوگتـــشپ ناـــیەكید یـــناكەوەتەن ،نەدەد
یتـــسیل یەراـــتنامەلرەپ وەـــئ ،"ەووتـــسخ
كەی یـــنەواخ ەـــك یـــنامكروت یرـــێلوەه
یتەرازەو یتسۆپ وادنامەلرەپەل نیسروك
،ادـــتەموكحەل ەواردـــێپ نایـــشیناگرزاب
وەئ یندركەن ەقەفاوم نەڵـــسەئ" یشیتوگ
،اردەن نامكروت ەب ینامێلـــس ەك ەیسروك
،نۆیسزۆپۆئ یۆتسەئ ەنیەخەد یەكەڵابۆئ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 14
ی
ن
ا
ج
ی
ر
ل

ی
ل
ە
ع

و

ی
د
و
ر
ه
ا
ش

د
و
م
ح
ە
م

د
ی
ە
س


یحڵاس رەبكەئ یلەع 
تەسایس
ادهیقەف یتەیلو ەل ناكەییقارێع یتسۆپ
و فەجەن یناكەییقارێع
یناكڵاب ەتسۆپ لەبرەك
ناینارێئ یتەموكح
ەووترگرەو
نەیلەل ەـــك ەیەكمەچ وەـــئ هیقەف یـــتەیلو
یاـــمەنب ەووـــب و تاـــهراكەب یـــنیەموخ
ەعیش ینارێئ یملـــسیئ یرامۆك یندنارزەماد
،تێركب ەوەئ ینیبێت ادتەڵاوڕەل ەگنەر ،بەهزەم
ییەوەتەن یـــساسەئ رەـــسەل ەتەڵوەد وەئ ەـــك
یووژـــێمەل مڵەـــب ،تێباركتـــسورد سراـــف
یتـــسۆپ یقارێع كێڵەمۆك ،ادـــهیقەف یتەیلیو
.ەووترگرەو ەتڵو وەل نایڵاب
اـــهنەت ،نارـــێئ یـــیەنیچنب یاـــسای یـــێپەب
و تێب ینارێئ زەگەر ەب ێبەد رامۆك كۆرەـــس
نناوتەد تەموكح یڵاب یەكید یناتسەدەبراك
دنەچ مڵەب .نبەكید یناكەنێوـــش یووـــبكیادەل
ادنارێئ یملـــسیئ یراـــمۆكەل ەك كێـــسرپرەب
زەگەرەب مڵەب ،ەیەوەتـــسدەب نایڵاب یتـــسۆپ
وەروەگ یتـــسۆپ نایەد ەب اهەورەه ،نـــیقارێع
اتـــسێئ ادیملـــسیئ یرامۆكەل ەكید یـــكووچب
.ەناكەییقارێع یتسەدەب
یڵاـــب یكێتـــسۆپ ەـــك یەـــناوەل كـــێكەی
ەـــك ،ەییدورهاـــش یمـــشاه ،ەیەوەتـــسەدەب
نامەلرەپ یندركیناویژبوان یەتیموك یكۆرەس
.ەرامۆك كۆرەس و
یڕوك یدورهاش یمشاه دوومحەم دیەـــس
یاتسۆمام ،یدورهاـــش ینێسح یلەع دیەـــس
،فەجەن یراـــش )یەیملیع یەزوەـــح( یـــنییائ
.ەووب كیادەل فەجەن یراشەل 1946 یڵاـــسەل
فەجەن یراشەل ناكەینییائ ەناو یندنێوخ شاپ
و )ردەـــس رقاب دەـــمەحم دیەـــس( یـــناكەناوەل
مـــساقلوبەئ دیەـــس( و )یـــنیەموخ اـــڵوحور(
.تێبەد رادشەب )ییووخ
یدورهاـــش یمـــشاه دووـــمحەم دیەـــس
و نارێئ ەـــتێد نارێئ ی1978 یـــشرۆش شاـــپ
یگنرگ یـــسایس یتوەر وود یرەخكێر ەتێبەد
و )ناكەرێگـــشرۆش لەم -زرابم نوـــیناحور(
اید یكواب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 15
یناجیرل قداس 
تەسایس
یەكەگنەفت ینابەڵات
یراید ەدرك یمادەس
.)قارێع یملسیئ یشرۆش یڵاب ینەمووجنەئ(
یرامۆك یتەموكح یڵاـــس ی33 ەل یدورهاش
نیرترایتـــسەه و نیرتگنرگ ،نارـــێئ یملـــسیئ
،ەووب تسەدەب ینارێئ یتەموكح یناكەتـــسۆپ
یاگزەد یكۆرەس ڵاس 10 یەوام :ەنوومن ۆب
یارۆـــش" یـــمادنەئ .ەووـــب نارـــێئ یرەوداد
و نامەلرەپ یرـــێدواچ ەـــك ،ەووب "ناـــبهەگین
.تاكەد نارـــێئ یتەموكح یەـــكید یـــناكاگزەد
و ندركیناویژبوان یەتیموك یكۆرەـــس اتـــسێئ
كۆرەس ناوێن یناكەـــشێك یندركرەـــسەراچ
یاگزەد یكۆرەـــس و ناـــمەلرەپ و راـــمۆك
رتـــشێپ )یدورهاـــش( .نارـــێئەل ەـــییرەوداد
یشرۆش یلعەئ ینەمووجنەئ یتەیاكۆرەـــس
یەوعەد یبزیح یـــمادنەئ و قارێع یملـــسیئ
یناموگ یەناـــسەك وەل ەكێكەی وەووـــب قارێع
ەتێبب "ییەنماخ یلەع" شاـــپ تێركەدێل یەوەئ
یكێدەزوان و نارێئ یملسیئ یرامۆك یرەبێر
یناتـــسیس یتەحامەـــس ینیـــشنێج ۆب ەـــگنرگ
.ادقارێعەل
یمـــشاه یتەیاكۆرەـــس یـــیاتۆك شاـــپ
یووبكیادەل یكێسەك ەكید یكێراج ،یدورهاش
یرەورەـــپداد یاگزەد یتەیاكۆرەـــس قارـــێع
یڵاسەل یناجیرل قداس .ۆتسەئ ەتێرگەد نارێئ
.ەووبكیادەل قارێع ی"فەجەن" یراشەل 1960
نیرترادتڵەسەد ەب نارێئەل یناجیرل یەڵامەنب
یارب 5 یناجیرل قداـــس .رامژەئ ەنێد تاـــبڵام
یلەع" ،یناجیرل یارـــب نیرتوارـــسان و ەـــیەه
.ەنارێئ ینامەلرەپ یاتسێئ یكۆرەس "یناجیرل
ڵاـــس 10 یەوام ۆب رتـــشێپ یـــناجیرل یـــلەع
یتەمووكح یۆـــیدار و نۆیزفەلەت یكۆرەـــس
ەكید یكێكەی .ەووـــب نارێئ یملـــسیئ یرامۆك
دەـــمەحم" ،یـــناجیرل یـــتابڵام یـــنامادنەئەل
تـــشپ یناوایپەل ەكێكەی وەی"یناجیرل داوەـــج
و زاوخیراگزێراپ ینەیل یرەدراـــیڕب و ەدرەپ
رقاب".نارێئ یملـــسیئ یرامۆك یرادتڵەـــسەد
ەـــتابڵام وەـــئ یەـــكید یـــكێمادنەئ "یـــناجیرل
لزاـــف" و ەـــنارات یكـــشیزپ ۆـــكناز یكۆرەـــس
و نارـــێئ یرووـــتلەك یـــسرپرەب "یـــناجیرل
.ەیادەنەك
ەـــكید یـــكێكەی یحڵاـــس رەـــبكەئ یـــلەع
یراش یووبكیادەل ەك ەیینارێئ یناـــسرپرەبەل
نایڵام رتـــشێپ یحڵاـــس .ەـــقارێع ی"لەـــبرەك"
یەـــگرازەم ڵاـــپ یـــناكەكەڕەگەل كـــێكەیەل
نیمەكەیەل وەووـــب )خ.د( نێـــسوح یـــتەرزەح
یكەرەد یكێتڵو ۆب كەن قارێع ۆب ینادرەـــس
یۆـــخ یـــناریپاب و واـــب یدـــێز ۆـــب وـــكڵەب
نێوـــشەب لەـــبرەك یراـــشەل وەوەـــتەواڕەگ
وەوەتێزۆدیب ێناوتب وكڵەب ،ەواڕەگ ناـــیەكەڵام
.ەوەتێوەكب ریب یوودربار یناكەییرەوەریب
یناكەزۆریپ ەنێوش یتەرایز یتاكەل یحڵاس
یكێـــسرپرەب كەو كەـــن فەـــجەن و لەـــبرەك
ێبەب یقارێع یكەییتڵوواه كەو وكڵەب ینارێئ
یتەرایز یـــسایس یكێتافیرـــشەت ەرۆـــج چیه
یكۆرەس رتشێپ یحڵاس اهەورەه .ەواد ماجنەئ
ەوەتـــسەدەب ینارێئ یـــمۆتەئ یەزو یـــسناژائ
.ەووب
یكۆرەس یناكەتـــسۆپ یدقەن ازەر دەمەحم
یرگێج و نارادساپ یاپوس یرگڵاوەه یاگزەد
كەمش یندركخاچاق یشەبەل رامۆك كۆرەـــس
ەوەتسەدەب یجیـــسەب یناكەزێه یكۆرەـــس و
یتـــسۆپ اتـــسێئ یدقەن ازەر دەـــمەحم .ەووـــب
.ەیەوەتسەدەب یجیـــسەب یناكەزێه یكۆرەـــس
.فەجەن یراشەل ەی1953 یڵاـــس یووبكیادەل
رەبكەئ یلەع خێش یڕوك یدقەن ازەر دەمەحم
.ە"فەجەن" یراش یەعیش یتەحامەس ینامەس
ینیشندروك یراشەل قارێعەل ینووچرەد شاپ
ێجەتـــشین ناتـــسدروك یتڵەهژۆڕەل "ەدەقەن"
ناشینتسەد یۆخ ۆب "یدقەن" یوان ەیۆب ،ەووب
یناكەدنامرەفەل كێكەی اتسێئ "یدقەن" .ەوودرك
.ەنارێئ ینارادساپ یاپوس و سدوق یاپوس
تـــێوك یـــتەڵوەد یرـــیم
یتیاـــسەل ەـــك ،ادـــكەیەمانەل
و راـــمۆك یتەیاكۆرەـــس
و یـــبەرەع یەـــكید یناكەتیاـــس
یساپوس ،ەوەتەواركواب یقارێع
یەوەل ،ەوودرك ینابەڵات كۆرەس
مادەس ووشێپ یكۆرەس یكێگنەفت
یریم یڕوك یشەكشێپ ینێسوح
.ەوودرك تێوك
ەـــك دـــمحلا حابەـــس رـــسان
یناژۆر ەـــل ،ەتێوك یریم یڕوـــك
ینادرەـــس قارـــێعەل ادوودرـــبار
یـــقارێع یكێـــسرپرەب دـــنەچ
یریم ادكەیەماننایەبەل ،ووـــبدرك
تاكەد ینابەڵات یـــساپوس تێوك
یكۆرەـــس یـــكێگنەفت یەوەـــل
ینێـــسوح مادەـــس وودرـــكچۆك
تێوك یریم ،یەـــكەڕوك ەـــتەواد
یـــكەییراید ەـــب ،ەـــیراید وەـــئ
ێڵەد و تاكەد فـــسەو ییووژێم
رەبەل نیەكەد ینابەڵات یساپوس"
یـــیووژێم یـــكەییراید یەوەـــئ
وەئ ەـــك و ەواد ناـــمەكەڕوك ەـــب
جنرەس و زێر ینەیاش شەیراید
."ووب
ەـــك مادەـــس یەـــگنەفت وەـــئ
ارنیبەد یتسەدەل ادەنۆب نیدنەچەل
.ووب ۆنڕب یرۆج
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 16
تەسایس
:رێلوەه ەل نارێئ یڵوسنوكرەس
ناكەییلیئارسیئ
و نەه ناتسدروكەل
نەكەد راك شەمێئ یژد
ەشێك ەیەوەئ ۆب تێرتوەد ەناـــسق وەئ ،ەناتیەش
ادكێتاكەل ،نەكب تـــسورد تڵو ودرەه ناوـــێنەل
یڵقائ و یـــتەیازائ یۆهەب نـــیەكب ریەـــس رەگەئ
ناوێن یناكەیدنەویەپ ەوارـــناوت لوودرەه ناوێن
.تێبب رتایز ەناژۆر تڵو وودرەه
نیكیلام یروـــن یەوەنام ڵەگەل ەوێئ :لیڤـــس
؟تڵەسەدەل
قارێع نـــیەوەئ ڵەـــگەل ەمێئ :مـــیزەع دیەـــس
و ەوەـــتەن ووـــمەه و تـــێب شۆـــخ یـــخۆدوراب
ەوەنیەكب رـــیب اب مڵەب ،نیژب ەوەـــكێپ ناكەـــنیائ
اتـــسێئ ایائ ،نیەكب دروـــك یەوەـــتەن یریەـــس و
ەوەیاینڵدەب ؟رتپارخ نای ەووب رتشاب یخۆدوراب
یـــناكازنیائ و ەوەـــتەن ،رتـــشاب نـــێڵەد ناـــتۆخ
ڵوەه یچۆب یەئ ،نەـــكەد ەـــسق نامەه شەكید
!؟یندركپارخ یـــتایجەل تـــێركب رتـــشاب تێردەن
ناوـــێن یدـــنەویەپ نـــینازب ەـــمێئ ەـــگنرگ ەـــیۆب
رەسەراچ نتـــشیناد و ندركۆگوتفگەب ناكەنەیل
یندركدایز یۆه ەنبەد ناكەـــشێك ەكنوچ ،نبەد
.قارێع یناكەراك وان ەنتسختسەد
یەناراك وەـــئ تێـــسرتەد ەوەل دروك :لیڤـــس
یناخوور شێپ یـــتەڵاح نامەه تاكیەد یـــكیلام
ەوەتێب ەراـــبوود مادەـــس یـــناكەراك و ســـعەب
؟ناتسدروك و دروك رەسەب
ەكنوچ ،ەیین یقتنەم ەـــسق وەئ :میزەع دیەـــس
ماجنەئ یـــناكەراك ندراژـــبڵەهەب ەك ەـــتڵو مەئ
كەو یـــكێرۆتاتكید یـــناكەراكەب تـــێركان ،ەواد
ەعیـــش اهەرازەه ەك ،تـــێركب دروارەـــب مادەـــس
تێركان ،درـــك ماـــعوڵتەق و تـــشوك یدروـــك و
ندراژبڵەهەب ەـــك رۆتاتكید تـــێرتوب كێـــسەكەب
ەنادناگنەسڵەه مەئ ەكنوچ ،تخەت رەـــس ەتێبتاه
.ەیین یقلخەئ و ەناقاع و ەنارەورەپداد
ناتسدروك یمێرەه یكۆرەـــس مڵەب :لیڤـــس
یتڵو ێـــك ەكب ریەـــس ەـــیۆب ،ەـــیەه ەـــكەتڵوەل
ودركەد یـــناكەوەنیقەت ووـــب ێك ایائ ؟درـــكێلاو
نایتڵو یرووبائ و ادكێت نایتڵو یرووبائ یراب
یراملەپ ووب اكیرمەئ نەكب ریەـــس ؟درك پارخ
.ادەد یكێتش وومەه
ساب اتـــسێئەل دروـــك یتەیادركرەـــس :لیڤـــس
یندركتـــسورد یۆه ەتۆب یەوەئ ،تاكەد ەوەـــل
یكۆرەس یناكەتسێوڵەه و ناكەراك ،ناكەـــشێك
تەیرۆتاتكید وەرەـــب ەك ،ەناریزەو یـــنەموجنەئ
؟ەیچ ەوێئ یار ،تێنەد واگنەه
ەك ،ەـــیین شاب ناـــمێپ ەـــمێئ :مـــیزەع دیەـــس
رەگەئ ،تـــێركب تـــسورد یرـــتكەی ۆـــب تەـــمۆت
و ەتـــسەد دـــنەچ ەـــنبب یناكەییـــسایس كـــێتڵو
تـــسورد یرتكەی ۆب تەمۆت تاكوەئ ،كـــێپورگ
،ننەیەگەد قارێع ینانمژودەب دووس اینەت ،نەكب
ەتەڵاح مەئ ەیاو نامێپ نیقارێع یتـــسۆد ەك ەمێئ
یرتكەیەب ،ەوەتێكـــشان ناكەییقارێع یـــجنازاقەب
.ەیین شاب یكێراك رۆتاتكید ێرتوب
یەوەنام یتـــشپڵاپ نارێئ تـــیرتوگەد :لیڤـــس
؟یچۆب ،تاكەد یكیلام
ێتـــش وومەه ،ەناـــسائ ەـــسق :میزەع دیەـــس
،ەوارتوگ شەوەـــئ یەوەـــناوەچێپەب تـــێرتوگەد
یراك ندركتـــسورد تەمۆت ؟ەـــیچ ەگڵەب مڵەـــب
و مێرەه ناوێن یناكەییكۆكان و ەشێك :لیڤـــس
نارێئ ەیەه ەوەئ یـــساب ،ەیەه یماوەدرەب ادغەب
یریگنایم یڵۆر ناكەـــشێك یندركرەـــسەراچ ۆب
ەب نارێئ ایائ .ەوینیب یناتـــسدروك و قارێع ناوێن
؟تاكەد ەراك وەئ كێتسەبەم چ
ەواد یڵوەه ەـــشیمەه نارـــێئ :میزەع دیەـــس
یناتڵو ووـــمەه وـــكڵەب ،قارـــێعەل اـــینەت كەـــن
،نـــیژب ییەدووـــسائ و یـــشۆخەب ێـــسوارد
و تاكب ەـــشەگ تـــێناوتب ەـــكەچوان یەوەـــئ ۆـــب
یرەورەپاداد و یگنەهامەه و تێبادێت یتەیینمەئ
.ەنارێئ یـــتڵو یتـــشگ یتەـــسایس ەمەئ ،تـــێبەه
،تاكەد ەوەب تسەه نارێئ ،قارێعەب تەرابەـــس
قارێع ڵەگەل یرتایز یدنەویەپ و یتسیوەشۆخ
ناوێن یناكەـــشێك تـــێناوتب رەگەئ ەـــیۆب ،ەـــیەه
رەسەراچ تڵو وودرەه یدنەویەپ و ناكەنەیل
یەشێك تاكەد تسەه نارێئ یەوەئرەبەل ،تاكەد
یەروەگ یەشێك قارێع یناكەنەیل و ەلتوك ناوێن
یدنەویەپ وكڵەب ،نـــین ناكەنەیل ناوێن یـــسایس
ەوەنانەیل وەـــئ و ەـــكید یـــناتڵو یـــناكەڵوەهەب
وەوودركتـــسورد قارێع ۆب نایەـــشێك ەك ،ەیەه
.تشێهێج نایەكەتڵو نایۆخ رتاود
ەیەه یڵۆر اكیرمەئ ەیەوەئ تتـــسەبەم :لیڤس
؟قارێع یناكەشێكەل
سەك نۆیلم كەـــی كێتڵوەل :مـــیزەع دیەـــس
،ڵاس 8 اینەت یەوامەل تێباد ینابروق و دیهەـــش
كەی ،تێب سەـــك نۆیلم 30 ەـــكەتڵو ادـــكێتاكەل
ەوەییاینڵدەب نینازب تێبەد ،تێباد تسەدەل ینۆیلم
وومەه وەئ تێبەد ەیۆب ،ەـــیەه یۆخ یرەگیراك
یۆه ەتۆب اكیرمەئ یتـــسەدەب قارێع یەیینابروق
یراب ینووچكێت و یـــتەیانمژود ینووبتـــسورد
،قارێعەل یرازوگتەمزخ یناكەـــشێك و یرووبائ
نابواگێر و اـــبەراك و واـــئ یەـــشێك اـــهەورەه
ەیین یڵەگەل شینابەڵات و ەیەوەندركۆك گنەد ۆب اینەت یدروك یتەڵوەد یندركساب
ێوەنایەد یەناوەئ
كێل نیائ و تەسایس
نناتیەش ،ەوەنەكبایج
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 17
دیعەس للیب
تەسایس
:رێلوەه ەل نارێئ یڵوسنوكرەس
كێڵەمۆك كـــڵەخ كێدنەه ەـــناژۆر ،ناتـــسدروك
،ەوەنێڵەد ەیەلەـــسەم وەـــب تەرابەـــس مـــشورد
یراوـــب ەـــتێرخان ەمـــشورد وەـــئ ادـــكێتاكەل
.ەیقتنەمان یكێراك و ندركێجەبێج
یتەڵوەد رەـــسەل ندركەـــسق مڵەـــب :لیڤـــس
و مـــێرەه یكۆرەـــس یراز رەـــسەل یدروـــك
ەناتـــسدروك یتاركومید یـــتراپ یناكەدركرەـــس
ینامەلرەپ و تەموكح یرۆز یكێشەب ەك ،ەووب
؟ەیەوەتسەدەب
مەئ یژد ننازب شەوەـــئ مڵەب :میزەع دیەـــس
ادكێتاكەل !نیتسیبەد ینابەڵات زێڕەبەل شەیەـــسق
،ەیدروك یكێبزیح یەروەگ یكەیتەیاسەك شیوەئ
چیه نم ێـــڵەد ،ەـــشیقارێع یراـــمۆك كۆرەـــس
ەیین شاب مێپ و مـــین ادەناـــسق وەئ ڵەگەل كێتاك
ێجەبێج اتـــسێئ ،ەیین ەمێئ یجنازاقەب ،تێركان و
ەوەكێناـــسەك نەیلەل ەیەـــسق مەئ ەیۆب ،تێركان
ەراك وەئ گـــنەد یەوەندركۆك ۆب ەـــك ،تێركەد
.نەكەد
ناتـــسدروك ینایتڵواه ی%96 مڵەب :لیڤـــس
؟ەوودرك نایدروك یتەڵوەد یاواد كەیسرپارەل
قارێع یاسای یێپەب یـــسرپار :میزەع دیەـــس
،نەدب رەسەل یرایڕب ناكەیقارێع وومەه تێبەد
نیژب قارـــێعەل كڵەخ نۆـــیلم 32 رەـــگەئ ەـــتاو
اینەت كەن كەیـــسرپارەل تێبەه نایار ەتـــسیوێپ
.تادب گنەد یۆخ ۆب كەیاگزێراپ
یدروك یتەڵوەد تێوەیب دروك رەگەئ :لیڤـــس
؟تێبەد یچ نارێئ یار ،تێنەیەگبار
اتـــسێئەل یدروـــك یـــتەڵوەد :مـــیزەع دیەـــس
،قارێع یـــجنازاقەب ەن و ەدروـــك یجنازاقەب ەـــن
كێناـــسەك ەكنوچ ،ەـــیەكەچوان یـــجنازاقەب ەـــن
یدروك یـــتەڵوەد نەدەد ناـــه دروـــك ەك نەـــه
یگنەهامەه ناـــیۆخ ەناژۆر یـــچۆب ،نـــنەیەگبار
.نب قارێعەل ناكەییلیئارسیئ تێبان
ەك ،توگ یشەوەئ ردەس ادەتقوم مڵەب :لیڤس
تێرتوەد یەوەئ ،ەیین یلیئارـــسیئ ناتـــسدروكەل
؟ەناكەدروك اربەب ژد
ناكەیلیئارـــسیئ ،متوگ شـــینم :میزەع دیەـــس
ناتـــسدروكەل نایاگەراب ەیین نایەوەئ یتەئروج
ەنامڵـــسوم اربەل !یتەیێل نایزەح انیگەئ ،تـــێبەه
و ەوەـــنەكب اگەراـــب نـــسرتەد ناكەدروـــك
ناكەییلیئارسیئ ،نـــساوبڵەه یمـــسەرەب نایۆلبات
نایناكەراك ەكید یۆـــلبات و وان و ترۆپەـــساپەب
.ینێمان و تێد ییاتۆك ڵاشنیئ شەمەئ ،نەكەد
یناسرپرەب و ناتـــسدروك ینایتڵواه :لیڤس
ەك ،ەیەوەئ رەسەل نایساوخ و ساب مێرەه یڵاب
؟ەیچ ناتار ەوێئ ،تێرنەیەگبار یدروك یتەڵوەد
،ەیین لوقعەم یكەیەـــسق ەمەئ :میزەع دیەـــس
ەوەئ ،نیژەد كـــڵەخ ڵەگەل ناتـــسدروكەل ەـــمێئ
كێدنەه نەیلەل ەناـــسق وەئ !ەیین كڵەخ یەـــسق
نایۆخ یەوەئ یتـــسەبەمەب تێرتوەد ەوەـــبزیح
یكێنایژ یاودەـــب كڵەخ انیگەئ ،ەوەـــشێپ ەـــنەبب
ەسق یەناوەئ ەیۆب ،تێڕەگەد ادرتـــشاب ییاـــسائ
و نەكەد كـــڵەخەل مڵوز نەـــكەد ەوەـــئ رەـــسەل
و كڵەخ یراـــب یـــنووچكێت یراكۆـــه ەـــتەنووب
یرووبائ یراـــب یـــندركپارخ و ناـــیندركنارەگین
یكیلام یـــناكەراك ەك ،ەوودرـــك ەوەب یەژاـــمائ
؟تێنەد واگنەه تەیرۆتاتكید وەرەب
سەـــك رۆز ۆـــب ەـــتو مەـــئ :مـــیزەع دیەـــس
یەـــسق یلوئـــسەم ەمێئ مڵەب ،تـــێرنێهەدراكەب
رەه ەك ،ەوەـــنیەكەد ەوەل رـــیب ەمێئ !نین سەـــك
یكێراك تێب ێل یەنتیف و تەمۆت ینۆب كەیەسق
.ەیین ناتسدروك یجنازاق و ەیین شاب
نارێئ یناكەندنایەگار اگزەد راجرۆز :لیڤـــس
ناتـــسدروكەل ەك ،ەوەنەكەدواب ەوەـــئ یـــڵاوەه
اـــیائ ،نەـــكەد راك و نـــیژەد ناكەییلیئارـــسیئ
ناكەییلیئارـــسیئ ،ەوودرك ەوەـــب ناتتـــسەه ەویئ
؟نەكبراك ناتسدروكەل
ەـــتاگەد ەـــك ناكەـــیرایناز :مـــیزەع دیەـــس
ەیەوەئ ،ەمێئ یل و ەمێئ یناكەیینمەئ ەوارزەـــماد
ناتسدروكەل وەیەه ناینووب ناكەییلیئارـــسیئ ەك
یەناشێك وەل كێـــشەبەل ،نەكەد راك نارێئەب ژد
یناسرپرەب ەوتونامەن مڵەب ،ەیەه نایڵۆر قارێع
،ەیەه ناكەییلیئارـــسیئ ڵەگەل نایدنەویەپ قارێع
یواـــنەب ناكەییلیئارـــسیئ نـــێڵەد ەدـــنەچرەه
ەنومن ۆب ،ەـــیەه ناینووب قارـــێعەل رۆـــجوارۆج
ایائ ،یژەد قارێعەل یكیرمەئ رازەه 200 كـــێتاك
یكێرازەه دـــنەچ ەك ،تادەد ەوەـــئ یتنەرگ ێـــك
یمێرەه اـــیائ ؟یناوتەد ۆـــت ؟تێبەن یلیئارـــسیئ
كەیلیئارسیئ كێتاك .ێناوتان ؟ێناوتەد ناتسدروك
چیه ،تێژوكەد كێـــسەك دنەچ و تاراـــمیئ ەتێد
،ەیینێپ نایلیئارسیئ یترۆپەساپ ەناـــسەك وەل ماك
نایوومەه و نیلیئارسیئ ەك نەكەد فارتعیئ مڵەب
یارەب ەیۆب ،ەیەه نایەكید یناتڵو یترۆپەـــساپ
ۆب ەوودناـــسخەر نایەنیمەز ناكەییكیرمەئ نـــم
یكاخ ناكەییكیرمەئ نۆچ مڵەب ،ناكەییلیئارسیئ
شیناكەیلیئارسیئ ەیاو ماویه ،تشێهێج نایقارێع
یتوگ ردەـــس ادەتقوم كەو ،نڵێهبێج ەكاخ مەـــئ
ەیین یڵەگەل شینابەڵات و ەیەوەندركۆك گنەد ۆب اینەت یدروك یتەڵوەد یندركساب
یرامۆك یڵوسنوك ،ینێ����سوح میزەع دیەس
ادكێنتوەكێپواچەل ،رێلوەهەل نارێئ ییما��� �سیئ
مێرەه ناوێن یناكەشێك یساب )لیڤ����س( ڵەگەل
قارێع یناكەوادوورەل نارێئ یڵۆر و اد����غەب و
یناتڵوەل نیمل����سوم ناو����خیئ ینتوەكرە����س و
.تاكەد ایروس یناكەنادناشێپۆخ و یبەرەع
ێنازباو كڵەخ تێبان
ەتاو نیملسوم ناوخیئ
ملسیئ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 18
یتێكەی ەـــنومن ۆب ،نرگەدكەی و نەـــكەد رـــتایز
ەراپ نەكەد ەوەئ ۆب راك اتـــسێئ یچۆب اـــپوروەئ
كەی كەو ناـــیتەیینمەئ و ناكەزرەـــم و ڵاـــئ و
یێجەبێج نایۆخ یناكەتڵوەل یـــچۆب ؟نەكب ێل
نانامڵـــسوم ایناتیرەب كەو یـــكێتڵوەل ؟نەـــكان
مڵەب ،ەیین نامەلرەپەل نایرەنێون اتسێئ ات یچۆب
نیژەد یدوهەی رازەه 10 ەب كیزن اینەت نارێئەل
یروشائ دنەچ ناتـــسدروكەل ،ەیەه نایرەنێون و
و ەیەه ناـــیرەنێون یـــچەك ەـــیەه یحیـــسەم و
نانامڵسوم ایناتیرەبەل ایائ ،ەیەه نایراتنامەلرەپ
؟ەیچ نایفام
یتەڵوەد تـــێوەیان نارـــێئ تـــێرتوەد :لیڤـــس
یەـــكەتڵو یـــسرتەل ،تـــێرنەیەگبار یدروـــك
؟ەیادێت یدروك ەك یتەیۆخ
چـــیه داـــیزەب اوـــخەل ەـــمێئ :مـــیزەع دیەـــس
ەك یەوەب نیەكەد یزاناـــش وەیین نامكەیەشێك
نۆیلم 75 ،ەوودرك ناهیج یرێف نامنایژەوەكێپ
یناكەوەتەن ووـــمەهەل ،نـــیژەد نارـــێئەل سەـــك
و یتەیاربەب ،ەیادێت ..دته بەرەـــع و دروك كەو
شوخ نامتڵو و نیووتشیناد نایژەوەكێپ ینایگ
ناتنارێئ یناكەندراژبڵەه یریەس رەگەئ ،تێوەد
یراشەل ەنیرابرفەب و دراس ەـــشەك وەب ەیادركب
نایندراژبڵەه یرادـــشەب كڵەخ نیرترۆز داباهم
.ەوودرك
یبەرەع یـــناتڵو یـــشرۆش یاودەل :لیڤـــس
وەئ یـــناكەگنەد یەـــنیرۆز نیملـــسوم ناوـــخیئ
ڵەگەل ناتیدنەویەپ ەوێئ ،ەوانێهتسەدەب یەناتڵو
؟ەنۆچ ناوخیئ
نایدنەمتەبیات وود ناكەشڕۆش :میزەع دیەس
شڕۆــــش ەوەكڵەخ نەــــیلەل ەــــنومن ۆــــب ،ەــــیەه
ەــــیۆب ،تــــێوەد نایملــــسیئ ووــــمەه و ەوارــــك
مڵەب ،یملــــسیئ یــــشرۆش تێرتوب تێرناوتەد
ناوــــخیئ ەــــتاو ملــــسیئ نــــینازب ەوەــــئ تــــێبەد
وەئ ۆب ەوەناڕەگ ەتاو ملــــسیئ !ەیین نیملــــسوم
ەك ،یــــتەیوانێه اوــــخ یرەــــبمەغێپ ەــــك یەــــنیائ
یەناوەئ ،نەوەكێپ تەسایس و ملــــسیئ ینیائەل
ەوەــــنەكبایج نــــیائەل تەــــسایس تــــێوەنایەد
و تەــــسایس !نناتیەــــش یــــناوەڕیەپ ،نناتیەــــش
رەــــبمەغێپ یمەدرەــــسەل ەوەــــكەیەب یرادــــنیائ
اوخ یرەبمەغێپ تێڵب ەیەه ێك ،اركەد ێــــجەبێج
و تەــــسایس !ەوودركەن یلوخادەت تەــــسایسەل
،اركەد ێجەبێج ەوەرەــــبمەغێپ نەیلەل تەــــناید
ەوەكڵەخ كێڵەمۆك نەیلەل ەیەه كێنلپ اتــــسێئ
یراك ،نەكب شەب شەب كڵەخ و نیائ تێوەنایەد
ڵەگەل ناــــمیدنەویەپ و ەــــشاب یــــكێراك یــــبزیح
تێبەد مڵەب ،ەــــشاب رۆز ناكەییملــــسیئ ەبزیح
یزاــــسكاچ ێبەد ،تێردڕۆگب ەوەندركریب وەــــئ
یــــساب كێتاك كڵەخ ەكنوچ ،كڵەخ وانەل نیەكب
یكێپورگ ناــــی بزــــیح یــــساب ،تاكەد ملــــسیئ
و ماكحەئ و ناــــئروق كڵەخ ،تاكاــــن وارــــكیراید
یملسیئ یتەعیرەش و تێوەد یملسیئ یكولس
و ەوەندراوخ و یزد تێوەنایەد كڵەخ ،تێوەد
یراكاواد ەك ،تێبەن داسەف یزەكرەم و داسەف
مەئ تێوەیەد یناهیج یندنایەگار مڵەب ،ەملسیئ
نایراكاواد كڵەخ یچەك ،تێردڕۆگب ەــــیراكاواد
.تێب مكاح ملسیئ ەیەوەئ
نادناشێپوخ ەوێش نامەهەب ایروسەل :لیڤس
نارێئ ،دەــــسەئ راــــشەب ەب ژد ەیەه یــــیازەڕان و
؟ەنۆچ ەتڵو وەئ رەبمارەب یار
،ەزاوایج ایروــــس یخۆدوراب :میزەع دیەــــس
رۆز ایروــــس یكڵەخ ڵەــــگەل ناــــمیدنویەپ ەــــمێئ
ەوەئ ەــــمەئ مڵەــــب ،نیاد ەوەــــئ ڵەــــگەل ،ەــــشاب
ۆب نلپ و نــــشیناد تڵو كێدنەه ەك تێنەیەگان
ێك و تێب ێــــك نەكب یراید و نــــێنباد ایروــــس
،تادب رایڕب ایروس یكڵەخ ەتسیوێپ ەیۆب !تاوڕب
،ەوەیــــسرپار ەنووچەن كڵەخ ایروــــسەل ەكنوچ
ەدنیائ یەتفەه ،درك نایــــسرپار یرادــــشەب %57
ەناوەئ كڵەخ ،ەنارەنێون ینەموجنەئ یندراژبڵەه
كڵەخ ،نەــــكەد ەــــسق ەواكیرمەئ یواــــنەب نــــین
یناخوور ۆــــب كڵەخ ەنەدەد كەــــچ نین ەــــناوەئ
نەدەد گنەد ەك نەناوەئ كڵەخ ،دەسەئ راــــشەب
،نەكەد ەــــسق و نەكەد یــــسایس یرادــــشەب و
ۆب ،تادەدوور ایروسەل ژۆرەب ژۆر یراكناڕۆگ
كۆرەــــس یەوەنام ،ەوامەن یبزیح كەی ەــــنومن
؟تاكان ەوەئ یریەس
،نیەكان ەوەــــئ یتــــشپڵاپ ەمێئ :میزەع دیەــــس
ناكەوەتەن وومەه ەتسیوێپ ،ەپارخ یكیراك ەوەئ
.تێبەه نایڵۆر ایروسەل
وەب ایروــــس یناكەنادناــــشێپۆخ یەئ :لیڤــــس
؟ەیەتسەبەم
یناكەدروك یــــخۆدوراب ،اــــن :مــــیزەع دیەــــس
نــــیراداگائ ەــــمێئ اتــــسێئ ،ەواڕدڕۆــــگ ایروــــس
ناــــینتوەكێر كــــێڵەمۆك ایروــــس یــــناكەدروك
ماجنەئ دەــــسەئ رادــــشەب یەكەتەموكح ڵەــــگەل
،تــــێركەد رەــــسەراچ دروــــك یەــــشێك ،ەواد
نایەمانــــسان ەیین نایەمانــــسان یەناوەئ اتــــسێئ
نەكب یرادــــشەب نناوتەد ناكەــــبزیح ،ەواردــــێپ
،نبەد رەــــسەراچ ەكیرەخ ەــــكید یناكەــــشێك و
ەــــشێك اكیرمەئ یراكواه ەب تێوەنایەد یەناوەئ
ۆب نایڵوەه وومەه ،نەكب تــــسورد ایروــــس ۆب
مڵەب ،نایڵەگەل تــــێب رادــــشەب دروك ەووب ەوەئ
یتەــــسایس وان ەنــــشێكیب ەویناوتنایەن اتــــسێئ ات
رــــتەناقاع ایروــــسەل دروــــك ەــــكنوچ ،ناــــیۆخ
ناییاــــسائ یكێخۆدوراب تــــێوەیەد و تاكەدراك
،ەوەــــیاك ەــــتێب نتــــشیناد و ۆــــگوتفگەب تــــێبەه
لیئارــــسیئ و اكیرمەئ كەو یــــناتڵو تــــێوەنایان
نایناكەــــشێك ادــــشەوەئ ڵەگەل ،تێبەه ناــــیڵۆر
نناوتەد شەكید یكڵەخ و ەوارك رەسەراچ رۆز
.نەكب یرەسەراچ
یماوەدرەب نادناشێپۆخ اتسێئات مڵەب :لیڤس
یتڵەــــسەد نەیلەل و ەیەه یتەیازەڕان و ەــــیەه
؟تێرژوكەد كڵەخ ەوایروس
،ەییاسائ یكێراك نادناــــشێپوخ :میزەع دیەس
،ەییاسائ ەوەیلەب ایروس یتەموكح یەتاكوەئ ات
،ەواركریگتــــسەد كەچ نەت 150 نانبولەل اــــینەت
یدازائ ۆب ؟ایروــــس ۆب تــــشیۆڕەد یچۆب ەمەئ
دروك ینتــــشوك ۆب ،رێخەن ؟تــــشیۆڕەد دروــــك
رۆز ناتیرایناز ەوێئ ادشەوەئ ڵەگەل ،تشیۆڕەد
اكیرمەئ یناكەڵانەك یریەس اینەت ەناژۆر ،ەمەك
ناــــسونەمانژۆر ەیەوەئ مراینــــشێپ نم ،نەكەد
ڵەگەل رتشێپ یگنام نم ،نەكب ایروس ینادرەس
وەییاسائ رۆز خۆدوراب ،ایروس ەمتشۆر منازێخ
تێرتوەد نۆیزفەلەتەل یەوەــــئ و یژەد كــــڵەخ
.ەیین یساسەئ و ڵسەئ چیه
وەئ ینادرەــــس شۆــــت ەگنەر مڵەــــب :لیڤــــس
..ەمارائ یخۆدوراب ەك تێبدرك تەنایاگێج
ەراش ەكنوچ ،ەییاسائ یكێراك :میزەع دیەــــس
یەشێك تێرناوتەد ،ەیین نایەشێك ناكەییساسەئ
ەكنوچ ،تێركب رەــــسەراچ شیناكەكوچب ەراــــش
،نڵقاع و نووتشیەگێت ناكەروەگ ەراــــش یكڵەخ
ەك ،نناكەتــــسیرۆریت ەكڵەخ ەكید یەوەئ مڵەــــب
،نەكب یرۆرــــیت و نژوــــكب كــــڵەخ تــــێوەنایەد
ناكەیفەلەــــس ەك ،تێركان ەوەئ یــــساب ۆب مڵەب
اب ؟نەكیەد ایروــــسەل اتسێئ و قارێعەل رتــــشێپ
ایروــــس ینادرەــــس ەوەــــكەیەب ناــــسونەمانژۆر
.تێرەزوگەد یچ ننیبب اب ،نەكب
یراكناڕۆگ اسای كێڵەمۆك ،ەوامەن ییاتەه اتەه
ادێت یراكناڕۆگ ناكەــــبزیح یاــــسای ،ەوارك ادێت
.ەوارك
ەــــیەه یــــڵۆر دــــنەچات نارــــێئ :لیڤــــس
؟ادایروس یناكەییراكناڕۆگەل
یراكواه نۆــــچ كەو نارــــێئ :میزەع دیەــــس
نامەه ایروسەل ەوێــــش نامەهەب ،ەقارێع یتڵو
ایروس یكڵەخ ڵەگەل نامیدنەویەپ ،ەیەه تەڵاح
یەوام ۆب ەمێئ ،ەشابرۆز ایروــــس یتەموكح و
ەتەنوتشۆر ینارێئ نۆیلم 15 ەب كیزن ەڵاس 30
ەدنەوەئ اینەت ،ووبەن كەیەــــشێك چیه ،ەتڵو وەئ
كێڵەمۆك و پورــــگ كێڵەمۆك راپ یڵاــــس تێبەن
شەمێئ ،نارــــك ریگتــــسەد ینارێئ یراكــــتەرایز
وەوودرك نامتەمزخ ،ەــــتڵو وەئ ەتەنیوتــــشیۆر
.یرایتشەگ ۆب ەتڵو وەئ ەتەوودرب نامەراپ
اتسێئ ات ایروسەل ەیەه رۆز یكێدروك :لیڤس
ێپ نایسایس یرادشەب و نین ەمانــــسان نەواخ
نارێئ یچۆب ،نــــێردەد رازاــــئ ەناژۆر ،تــــێركان
رۆز ایروس یخۆدوراب
یەوەئ و ەییاسائ
تێرتوەد نۆیزفەلەتەل
ەیین یساسەئ و ڵسەئ چیه
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 19
یتەیارب یتـــسیل ینامادنەئ ەـــك یـــناز روودەـــب
مساق ەیۆب ،نرگبرەو تـــسۆپ اداتـــسێئ یتاكەل
،ەیین تسۆپ نامەـــشێك اداتـــسێئەل ەمێئ" تویەد
ەمێئ ۆب ەـــیەه نامەكید یراك كـــێدنەه وـــكڵەب
یـــكڵەخ و نـــیەكیب ەـــك ،ەرـــتەروەگ تـــسۆپەل
ناكەدروـــك كەـــی ەـــلپ ەـــب ڵـــسوم یاگزـــێراپ
رۆز یـــتفرگ یـــشووت وودرـــبار یەواـــم وەـــل
نایناكەـــشێكەب كێواچ ەمێئ ەتـــسیوێپ و ەنووب
."ەوەنینێشخب
یمەوود یـــسەك ەب ەـــك )یراـــتەخ ناـــمرد(
ۆرسەخ یاودەل ،ەوارسان اوەنیەن یتەیارب یتسیل
وكات" یـــتوگ )لیڤـــس( ۆب ادـــكێناودێلەل نارۆـــگ
،ەووترگەنرەو نامكێتـــسۆپ چیه ەمێئ ەكاتـــسێئ
ناینەموجنەئ وێن یناكەنژیل ێونەل رەـــس مڵەب
ناوەئ رەب ەك یەنانژیل وەئ وەوەتۆدرك شەباد
یفام و ەدرەورەپ یەـــنژیلەل نیتیرب نووـــتوەك
و ینەدەم یەگڵەمۆك یناكەوارخكێر و ڤۆرـــم
و رازوگوتـــشەگ و ندنایەگار و یرازوگتەمزخ
."راوەنێوش
یەراـــبەل یـــتەیارب یتـــسیل یەـــمادنەئ وەـــئ
ووبەه او یەسق" یتوگ ەوەتـــسۆپ ینترگەنرەو
ینەمووجنەئ یكۆرەـــس یرـــگێج یتـــسۆپ ەـــك
مڵەب ،تێردب ەمێئەب اگزێراپ یرگێج و اگزێراپ
."ەواردەن نامێپ ەكاتسێئ وكات
ی2009 یندراژبڵەهەل اوەنیەن یتەیارب یتسیل
یرادیئ یەكەی 16 ەل ناكاگزێراپ یـــنەمووجنەئ
روومخەم یازەـــق ێـــسرەه ەل نووبتاهكێپ ەـــك
یێدەراـــش 13 ڵەـــگەل لاگنەـــش و ناخێـــش و
نەـــموجنەئ یـــمادنەئ 12 و ناوەـــئەب رەـــس
،درك نایڵـــسوم یاگزێراپ ینەموجنەئ یتۆكیاب
یسروك 19 ابدەح یتسیل ەك یەوەئ رەبمارەبەل
رەسەل نەیلكات ەب یناكەتـــسۆپ و انێهتسەدەو
اتـــسێئ یـــچەك ،دركـــشەباد ادـــیۆخ یـــنامادنەئ
چیه یـــنترگرەو ێـــبەب نەـــمەجنەئ ەوەـــیاڕەگ
.كێتسۆپ
رایڕب مڵەـــب ،ەوتـــسیب ناـــمەوەئ ندـــنایەگارەل
راگزێراپ یرگێج یتـــسۆپ مەك ینەیلەب ووباو
."ەیاوباردب دروكەب
یشەوەئ نارەنێون ینەموجنەئ یەمادنەئ وەئ
یرێژەبرێژ یـــكێنتوەكێر ەـــك ینازەن روودەـــب
نایەوەناڕەگ ۆـــب ادلوودرەـــه ناوێنەل تـــێبەه
یتسیل ەك ەـــشاركشائ كەو ،نەموجنەئ وێن ۆب
و شەـــب وود ەـــتەووب ادەكاتـــسێئەل اـــبدەح
یەكەلتوك و ندروك یەوەناڕەگ یژد نایكێشەب
.ەوەنێڕەگب دروك ەك نەوەئ ڵەگەل شیفێجون
دركشەوەب یەژامائ نامەلرەپ یەمادنەئ وەئ
وەییقارێع یتـــسیل وودرەـــه ادەكاتـــسێئەل ەـــك
ەشۆخ نایناوێن ادغەبەل یناتسدروك ینامیەپواه
و ناكەییـــسایس ەرایڕب رەـــسەل یرتكەی ڵەگەل
وەئ ینتوەككێڕەل تێنیبەد یۆخ یڵۆر شەوەـــئ
رەس رەه شابدەح یتـــسیل ەكنوچ ،شەیل وود
.ەیقارێعەب
ینەموجنەئ یمادنەئ )حڵاـــس مـــساق( تاكواه
اوەنیەن یتەیارب یتسیل رەسەل ڵسوم یاگزێراپ
2012/4/1 ەل ەك ،دركەوەب یەژامائ )لیڤـــس( ۆب
یاگزێراپ ینەموجنەئ یـــنامادنەئ وـــكەو ناوەئ
ییاسائ یماوەدەب نایتـــسەد یمرەفەب ڵـــسوم
شەوەل ەگج" یشیتوگ مساق .ەوەتۆدرك نایۆخ
ەكاگزێراپ یرونـــسەل شیرادیئ یەكەی 16 رەه
ڵەگەل ەك ڵـــسوم یاگزێراپ رەـــس ەوەنێڕەگەد
."ووبترگرەو نایتسێوڵەه ەمێئ
یتـــسێوڵەه یزاواـــیج یەراـــبەل مـــساق
یتسیل ەكاتسێئ" یتوگ ابدەح یتـــسیل ینامادنەئ
ەكەتسیل وێنەل و ایج ینەیل وود ەتەنووب ابدەح
،ەمێئ یەوەـــناڕەگ ۆب ەـــیەه زاواـــیج یار وود
ەكاگزێراپ ینەموجنەئ ینامادنەئ وێنەل یتشگەب
وێنەل و تـــێبەد ناـــمگنەد 25 ەـــل رـــتایز ەـــمێئ
ەل رتایز نمادنەئ 19 ەك شابدەح یتسیل یدوخ
ەوەتەنیواڕەگ ەمێئ ەك ،نەوەئ ڵەگەل مادنەئ 11
یەوەئ ەدروك ەمادنەئ وەئ ."نەـــموجنەئ وێن ۆب
یندركێجەبێج ەـــنادێوگ ێب یتەیارب یتـــسیل
یاگزێراپ یـــنەموجنەئ ەوەـــیاڕەگ یـــناكەجرەم
تێنازان یروودەب نامـــسوع دومحەم ،ڵـــسوم
.تێبەه رێژەبرێژ ینتوەكێر
ینەمووجنەئ یـــندراژبڵەه یماجنەرەد شاـــپ
ابدەح یتـــسیل ،قارـــێع یرووـــشاب یـــناگزێراپ
یـــیۆڕكاتەب و انێهتـــسەدەب یـــسروك 19 ەـــك
ینەموجنەئ یكۆرەـــس و راگزێراپ یناكەتـــسۆپ
.دركرەبەتـــسەد یۆخۆب یناكەرگێج و اگزێراپ
ەك شاوەـــنیەن یـــتەیارب یتـــسیل ادرەـــبمارەبەل
یەـــكەی 16 ەـــب ،ووبانێهتـــسەدەب یـــسروك 12
.درك ەكاگزێراپ ینەموجنەئەل یـــتۆكیاب یرادیئ
كێڵەمۆك دروـــك ەـــكەندركتۆكیاب یاتەرەـــسەل
ینەمووجنەئ وێن یەوەناڕەگ ۆب ووبەه یجرەم
ەوەنایشوومەه یوەرەـــسەل ،ڵسوم یاگزێراپ
یەوەـــنام و 140 یەدداـــم یـــندركێجەبێج
مـــێرەه یـــشیاسائ و ەگرەمـــشێپ یـــناكەزێه
یكۆرەس یتـــسۆپ ینادێپ و ڵـــسوم یراـــشەل
.دروكەب اگزێراپ ینەموجنەئ
وەـــل ڵاـــس ێـــس یـــنووبماوەدرەب یاود
یندنایەگێجەب ێبەب" 2012/4/1 ەل وەندركتۆكیاب
یكێخۆدورابەل ،"دروك یناكەجرەمەل كێكەی چیه
ەـــشێكەل یتەیڕپ ەكەچوان و قارـــێع ەك ڕـــپوتك
دروك یتەیارەنێون ەك اوەنیەن - یتەیارب یتسیل
ەوەنێڕەگب ەك ادنایەوەئ یرایڕب ڵسومەل نەكەد
.اگزێراپ ینەموجنەئ وێن
یـــمادنەئ نامـــسوع دوـــمحەم رۆـــتكد
ۆب ەوەراب وەل قارـــێع ینارەنێون یـــنەمووجنەئ
ناكەجرەم ەیاوبەد" دركەوەب یەژامائ )لیڤـــس(
یتەیارب یتـــسیل اجنیئ ،ەـــیانووباركب ێـــجەبێج
رۆـــتكد ."نەـــمووجنەئ وـــێن ۆـــب ەوەـــیاوباڕەگب
یەوەـــناڕەگ یراكەدروەـــل یـــشیۆخ یـــیاگائێب
اهنەت شەمێئ" یتوگ و یڕبرەد یتەیارب یتـــسیل
اردەنێپ یشیكێتسۆپ چیه و ڵسوم یاگزێراپ ینەموجنەئ وان ەوەیاڕەگ دروك
نارۆگ لداع رایەت
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 20
بیرەغەمەح اناز
تەسایس
:لیڤس ۆب كولغۆت لەسیائ
یتشائ یڵاخ تێبەد
تێب یلارمیئ ەل
وەوەنێردنێسوەچەد ادەمەتــــسیس مەئ یەیاسەل
تەنانەت و تێركەد توەز ێل نایتەیاوەتەن یفام
ناــــیۆخ یــــناكەفام یــــنانێهیدەب یاواد رەــــسەل
ەوێــــش اهەرۆجەب و نێركەد ناكەنادنیز یچێپار
یكێخۆدوراب شەــــمەئ ەك ،نێردەد ەجنەكــــشەئ
."دروك یلەگ ۆب ەرایتسەه و پارخ
داد یتراپ یــــناز روودەب یــــشەوەئ لەــــسیائ
یتوگ و تێبدرك دروك ۆب یراك نادێپەــــشەگ و
نادروك یــــجنەرەب تــــێبتاه تــــسەدەب یەوەــــئ"
،نووب ەتۆتاه یراكادــــیف و نادینابروقەب ،ەووــــب
ایكروت وانەل ینووب وەژــــێرەب دروارەبەب دروك
یۆخ یفام دروــــك ،ەوودركەنرەبەتــــسەد یچیه
،ووژێم كەو ناــــمز كەو ەوەتەن كەو تــــێوەد
و فام ەماك رتیئ ،ەواردــــێپ یەنامەئ اوك مڵەــــب
ریپ ول نایەدەب ەناژۆر ،ەووتاهیدەب یاواد ەماك
و نێركەد ناكەنادنیز یــــچێپار دروك یــــجنەگ و
یاواد یەوەئرەبەل اــــهنەت ،نێردەد ەجنەكــــشەئ
شەنامەئ وومەه ،ەوودرــــك نایۆخ ینووبدروك
ادناگۆدرەئ یەكەتەموكح و تەڵوەد یەیاــــسەل
."نەدەدوور
ناكەدروك ادایكروتەل ەیاویێپ كولغۆت لەسائ
رــــتكەی یپیــــسنەرپ رەــــسەل راك تەــــموكح و
یوێــــشپ رتایز شەمەئ ،نەــــكەد ندركەن ڵوــــبق
ندركرەسەراچەل ناكەــــشێك و تاكەد تسورد
ەنیناوڕب رەــــگەئ" یتوگ وەــــئ ،ەوەــــتاخەد روود
نینیبەد یتاركومید یاــــیكروت وكەو یكێتەڵوەد
ادەرتەچ وەــــئ رــــێژەل و یــــتاركومید یەیاــــسەل
زیگرەه وەوەتێنێــــسوەچەد یۆــــخ یناكەوەتەن
ادایكروتەل ۆڕــــمەئ ەــــنومن ۆب ،تاكاــــن ناــــیڵوبق
ینەواخ ،ەــــیەه یووژــــێم ،ەیەه یــــنووب دروــــك
تەر و تێركان ڵوبق مڵەب ،ەنادۆخرەب و تابەخ
یفام ەینەدامائ وەواــــیكروت نەیلەل ەوەــــتێركەد
؟تاكان ێــــل یواچ كەــــیەوەتەن كەو و ێــــتادب
یووڕەبوور یەكەناوەچێپ ادشەمەئ رەبمارەبەل
ەوەئرەبەل ،ەوەتێبەد تــــسورد ایكروت یتەڵوەد
ندركەن ڵوــــبق یمەتــــسیس وەــــئ وــــكەواتەه
،تێبەه یــــماوەدرەب ەنتــــشیەگەنێت كەــــیەل و
یتەڵوەد و ایكروتەل دروــــك یخۆدوراب اوەــــئ
."ەیەه ەك یەوەل تێبان رتشاب شایكروت
ەك ەوەتاكەدتەر ەوەــــئ ،كولغوت لەــــسیائ
ایكروت یەوەئ ۆب ،تێب ونایب ناراكێرك یتراپ
یتراپ ەن رێخەن" ێڵەد وەئ ،تادەن دروك یفام
وێن یەكید یناكەییدروك ەتراپ ەن و ناراكێرك
یتەڵوەد ەك یەوەئ ۆب نین وونایب شاــــیكروت
،ادنادروك رەبمارەبەل تادەد یماجنەئ ایكروت
یكێتــــش یاواد ەناتراپ وەل ماك چــــیه ەكنوچ
ایكروت رەــــگەئ ،اــــیكروتەل نەــــكان ییاــــسایان
یچ یاواد دروك یلەگ رتیئ ،تادب دروك یفام
ەوەناكایچەب ناراكــــێرك یتراپ یچۆب تاكەد
."ەوەننێمەد
تێبەد ماوەدرەب یناكەسق رەسەل لەسیائ
تسەد ەوەیلاریمئەل تێبەد ایكروت ەیاو یێپ و
دروك یەــــشێك تــــێوەیب رەــــگەئ ،تاكــــب ێــــپ
ایكروت یتەڵوەد" یتوگ وەئ ،تاكب رەــــسەراچ
نادەژێرد ۆب تاكەد تــــسورد وونایب یۆــــخ
وــــكەواتەه ،ەتەــــسایس و تاــــسەراك وەــــب
یاوڕبەب ،تێب ادیڵارمیئەل نلائ چوئ اڵودبەع
و نچەد نووــــبزۆڵائ وەرەــــب ناكەــــشێك نم
و ییاوەتــــشائ ۆــــب ەوەــــتێنێمان كەییاــــشۆب
،ادایكروت ودروــــك ناوێنەل نتــــشیەگێت كەیەل
ەرادەنامتم وەوەتپ یكێدرپ نلائ چۆئ ەكنوچ
و ییاوەتــــشائ یدنەویەپ ینووبتــــسورد ۆــــب
ایكروت یتڵوەل یكروت یدروك یــــنایژەوەكێپ
و تێخورەن ەدرپ وەئ تێردب ڵوەه تێبەد و
وەئ شاینەتەب و تێبەن تسوردادێت یكێنێلەك
ناكەشێك یرەسەراچ وەوەنتسەب یڵاخ ەدرپ
یكێڵاخ ەتۆب ادۆڕمەئەل یڵارمیئ ەكنوچ ،تــــێب
تێناوتەد شایكروت و دروك یلەگ ۆب رایتسەه
یرەــــسەراچ ۆب یتــــشائ یڵاخ ەتاكب یڵارمیئ
."ناكەشێك وومەه
یــــسایس یتەیاــــسەك و نامەلرەپ مادــــنەئ
ۆــــب ادــــكێناودێلەل كوــــلغۆت لەــــسیائ كروــــت
نلەجۆئ یندركدازائ رەسەل تخەج )لیڤــــس(
ێــــڵەد وەوەــــتاكەد یــــڵەگەل ندرــــكگۆلاید و
رایتــــسەه یكێڵاخ ەتۆب ادۆڕــــمەئەل یڵارمیئ"
یڵارمیئ تێناوتەد شایكروت ودروك یلەگ ۆــــب
وومەه یرەــــسەراچ ۆب یتــــشائ یڵاخ ەتاكب
."ناكەشێك
ەواــــنەل كــــێكەی ،كوــــلغوت لەــــسیائ
یۆڕمەئ یــــسایس یناپەڕۆگ وێن یــــناكەراید
یرێوبەب و یۆــــخ یــــناكاناوتەب وەــــیایكروت
نامەلرەپ و ماقەــــش وــــێن یناكەییروــــسەج و
ینادروك یاوــــیه یەگێج ەــــتێبب یــــتەیویناوت
واــــیكروت یــــناكایدیم یجنرەــــس وروــــكاب
كولگوت ،یــــتەبیاتەب شیروكاب یناتــــسدروك
)ەپەتەد( یتراپەل ەیایكروت ینامەلرەپ یمادنەئ
لوبنەتــــسیئەل ەیاــــسای یژێلۆك یووچرەد و
،ەــــنامەلرەپ یــــمادنەئ یەوەــــل ەــــگج و
ناــــتەرفائ ینامیتــــشین یوارــــخكێر یــــمادنەئ
وەڤۆرم یــــفام یوارــــخكێر یرەــــنێرزەماد و
.تێربەدوان دروك یەروەگ یكێراكیكۆكادەب
و داد یــــتراپ اــــیكروتەل یەــــتەوەل
یاوڕبەب ،ەووترگرەو یتڵەسەد نادێپەــــشەگ
دروــــك ادەتڵەــــسەد وەــــئ رــــێژەل نارــــێدواچ
وەوــــینیب ەواــــیكروت نەــــیلەل یــــكەیەوەنارك
،تێربەدوان یــــنێرەئ یــــكێواگنەهەب شەــــمەئ
وەئ ەیاو یــــێپ ەوەناوەچێپەب لەــــسیائ مڵەــــب
،ەوارك رەبەتــــسەد دروك ۆب ەك یەــــناواگنەه
یەییدازائ وەــــئ واچەل ەپارخ و رــــتمەك رۆز
لەــــسیائ ،تاكەد ۆب یەــــشەگناب ایكروت ەــــك
یدازائ وەئ واچەل دروارەبەب ناموگێب" یتوگ
ایكروت یتەڵوەد ەــــك یەیاهەر ەیتاركومید و
یندناپــــسەچ یڵوەه و تاكەد ۆب یەــــشەگناب
اداتــــسێئەل دروــــك یــــلەگ یەلەــــسەم ،تادەد
وروكابەل دروك ەناژۆر وەیادپارخ یكێتسائەل
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 21
تەسایس
یندركرەسەراچ ۆب نامناكۆگوتفگ رەگەئ
ەنیەبەد انەپ ،ووبەن یدووس قارێع یخۆد
یكیلام یندربل یەراچاگێر رەب
ەكەیگنەدۆك نیێڵب نیناوتەد اتــــسێئ :لیڤس
یەنیرۆز اتــــشێه ناــــی ،ەیادەیەتــــسارائ وەــــب
ەك ،نین ادەوەــــئ ڵەــــگەل قارــــێع یناكەعیــــش
؟تێبەه ادقارێعەل ناریەق
نــــیەگەدێتاو ەــــمێئ :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
ناریەق ەك ،نادەوەــــئ ڵەگەل ەعیــــش یەنیرۆز
وارخزێوارەپەب ناــــیۆخ شیناكەننوــــس ،ەیەه
ینووبماوەدرەب رەسەل نــــشینارەگین ،ننازەد
یەوەئ ،ەنارەگین ەوەل شیدروك ،ەناریەق وەــــئ
یندركرەسەراچ یۆخوان یتەباب ەوەتێنێمەد
ەــــشێك رەــــسەب ەووــــب شەــــباد ەــــكەناریەق
ڵەــــگەل ،ادــــناكەییتەیامێرەه و یــــتەڵوەدوێن
یمــــشێكەمشێك و ایروــــس یــــخۆدوراب
یدیدەب اــــنیگەئ ،ادەــــكەچوانەل یــــتەڵوەدوێن
ەوەــــئ رەــــسەل نایتــــشگ ناكەــــنەیل ەــــمێئ
قوفاوەت ێبەب تەــــیتاركومید تێركان نــــكۆك
،تــــێربب ەوــــێڕەب ادــــقارێعەل تەكارەــــش و
ەننوس ەك ،نیێنەد ادەوەب ناد نامــــشوومەه
یەــــسۆڕپ ەل اتــــسێئ ەك ،ەــــیەیقارێع یتــــسیل
كەوەن شیدروك ،ەوارــــخزێوارەپ ادیــــسایس
وكڵەب ،یناكەدركرەــــس یراز رەــــس ەل رەــــه
یــــتاناعەم یــــشینایتڵوواه یراز رەــــسەل
ڵەگەل ەــــشێك نیدنەچ ینووبماوەدرەب ڵەگەل
،ەوێــــش نامەه ەب شەعیــــش ینەیل ،ادادــــغەب
یــــگۆلایدەب یتــــسیوێپ ەكەرەــــسەراچ ەــــیۆب
ردەــــس ادەتقوم ینتاه :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
تێنازەد وەئ ،ووب ەوەئ رەبەل مەكەی یەــــلپەب
ۆب ەیەه ینامیتــــشین یــــكەیەژۆڕپ رــــێلوەهەل
یناڕمكوح و یسایس یناكەراوبەل یزاسكاچ
،ەیەژۆڕپ وەئ ۆب ەیەنامتم وەئ ینتاه ،ادغەبەل
مێرەه ناوێنەل یەتفرگ وەئ ەك تێنێملەسیەد
یــــكێتفرگ ،ەــــیەه ادــــیداحیتیئ یــــتەموكح و
ینامیتشین یكێتفرگ ،ەیین یبزح و یــــسخەش
ەژۆڕــــپ وەــــل ەكێــــشەب شــــیوەئ ،ەــــیقارێع و
،ووب ەوەئ ۆب وەئ ینتاه اهەورەه .ەینامیتشین
-یدروك یماقەشەب ەنامتم ەكید یكێراج ەك
تێزارتب كەیەل ووب كیرەخ ەك ،تادب یعیش
،نەــــكەد شــــیئ ەوەــــئ رەــــسەل كــــێناكڵەخ و
وەئ ینتاه ،نەكب تــــسورد ادنایناوێنەل سرت
یماقەــــش وودرەه ۆب ووب یباجیئ یــــكێمایەپ
،تێبەه شیتفرگ رەگەئ ەك ،یدروك و یعیــــش
ەوەكێپ ناموومەه تێبەد یندركرەسەراچ ۆب
كەو وەئ یەداــــمائ یتــــسارەب .نیەدب ڵوەــــه
ەعیــــش یناكەراید ەرەه ەدركرەــــسەل كێكەی
واوەت یكەیناویتــــشپ ،ادەكەچوان و قارــــێعەل
ناتــــسدروك یمێرەهەل یەنڵوەه وەئ ۆب ووب
،ەوەللەج ماــــم و ینازراب كۆرەــــس نەیلەل
ەوەئ رەسەل كەیگنەدۆك تێرناوتب یەوەئ ۆب
رۆز یكەیــــسرتەم ێــــڵەب ەك ،تــــێركب ادــــیەپ
.ەیەه ادقارێع یناڕمكوح یمەتسیس رەسەل
یكۆرەــــس یناكەرادید یــــماجنەئ :لیڤــــس
؟تشیەگ ێوكەب ناكەنەیل ڵەگەل مێرەه
ەنارادید وەــــئ یتــــشگەب :یكنیمیئ رەفعەج
ەیتیرب ەــــك ،نیكەرەــــس یــــكێجنامائ واــــنێپەل
ەك یەوەــــئ رەــــسەل نیب گنەدۆك :كەــــی ،ەــــل
،ەیەه ادقارێعەل ناــــمڵوق یــــسایس یكێناریەق
ەوەكێپ یەوەئ رەــــسەل نیب گنەدۆك :مەوود
،ەناریەق مەئ یندركرەسەراچەل نیب شەبواه
یندركیراید و ەــــناریەق مەل ساب شیرتــــشێپ
و یەكەوێچراوچ و ەــــناریەق مەــــئ یەزادنەئ
مڵەب ،ەوارك یەكەندركرەسەراچ یمزیناكیم
یەمەئ ،ەــــنووب ڕــــچ ناكەرادــــید و نتــــشیناد
ەووب ەتفەه نیرتكلاچ مــــێڵب مناوتەد رێلوەه
یتــــسائەل ەوەیــــسایس یوادوور یووڕەــــل
.ادزرەبەرەه
یملسیئ یڵاب ینەموجنەئ یچۆب :لیڤــــس
؟اركەن ەنانتشیناد وەئ یتەواد
،نووباركتەواد ناوەــــئ :یكنیمیئ رەــــفعەج
نم ،ەكەوەنووبۆك ەــــنووبتاهەن یچۆب مڵەــــب
یڵاب ینەموجنەئ مــــنازەد مڵەب ،مین راداگاــــئ
یەناریەق وەئ رەبمارەب ننارەگین شیملــــسیئ
مەــــڵەقەل یرادیــــسرتەم یــــكێناریەقەب ،ەــــیەه
.نەدەد
نۆچ ناتسدروك ۆب ردەــــس ینتاه :لیڤــــس
؟ووب یچ رەبەل و ووب
:یكنیمیئ رەفعەج
ی���بەتكەم ی���مادنەئ ،ی���كنیمیئ رە���فعەج
وەل نات���سدروك یتاركومید یتراپ ی���سایس
یەنانت���شیناد و ۆگوتفگ وەل ساب ادەیەنامید
نیرتكلاچەب وەئ ەك ،تاكەد وودربار یەتفەه
ەوەی���سایس یوادوور یوورە���ل ە���تفەه
ەوەیگنرگەب تاكوا���ه ،تادەد ی���مەڵەقەل
رێلوەه ۆ���ب ردە���س ادەتقوم ی���نتاهەل
.تێناوڕەد
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 22
تەسایس
یــــكیلام تــــێرناوتب رەــــگەئ شاتــــسێئ ،اردل
یچ یتنەرگ ؟تێد یكیلام یاود ێك ،تێردبل
؟تێبەد رتشاب تێد یەوەئ تێبەد
ەوەئ ەمێئەب تەرابەــــس :یكنیمیئ رەــــفعەج
گنرگ سخەش ،ئدابەم ۆب ەوەنیێڕەگب ەگنرگ
ەك ،ەیرووتــــسەد یئدابەم ادەرێل گنرگ ،ەــــین
قوفاوەت و یناڕمكوحەل تەكارەــــشەل ەیتیرب
تێبەن ەرۆــــج مەب قارێع ،ادــــنامەلڕەپ واــــنەل
رایــــسرپ ێبەد ەــــتاكوەئ اــــج ،تــــێچانەوێڕەب
یۆه ەنبەد ەــــك ،تـێركب ەــــناوەئ یەتــــساڕائ
یزاوێــــش .تێزارتب كەــــیەل قارــــێع یەوەــــئ
ەوەئ یــــلومەحەت ەــــن اداــــینودەل یــــناڕمكوح
یمەتسیس ەن ،تێبب تسورد رۆتاتكید تاكەد
دروك ەن ،تێبب ڵاز ادكڵەخ رەسەب یرۆتاتكید
.شەعیش ەن و ەننوــــس ەن ،تاكەد ڵوبق ەوەئ
یسخەش ەوعەد یبزح ،ەیین گنرگ سخەــــش
ەكید یكڵەخ ،یتەیەه ڵاــــب ینەموجنەئ ،ەیەه
یتەیاــــسەك نایەدەب ادەعیــــش وانەل ،ەــــنایەه
؟ان ۆب ،ناریزەو كۆرەسەب نبب نناوتەد نەه
ەوەئ یكڵەكەب سەك وومەه ادیتاركومیدەل
كۆرەــــس ەتێبب تــــێد
ادەرــــێل ،نارــــیزەو
گــــنرگ یواگــــنەه
ەراشف وەئ ،ەیەوەئ
نەه یەنایــــسایس
یرون ەــــیەوەئ ۆــــب
ەوەتێڕەگب یــــكیلام
یــــئەدبەم ۆــــب
ێبەد ،تەكارەــــش
یوەڕكاتەل زاو
ا دنا درایڕبەل
مەئ یاودەل ەیۆب ،ادغەب یاتسێئ یناڕمكوحەب
تسورد رابەل یكەیەنیمەز ەیاومێپ ەنایكلاچ
ادــــغەبەل كەــــیەرگنۆك یەوەــــئ ۆــــب ،تــــێبەد
ەیاو نامێپ .تێب شووتوەكرەس و تێرتسەبب
ەوەناڕەگ ەب مڵەب ،تێبەد ادغەبەل ەــــكەرگنۆك
.رێلوەه یەكەنتوەكێر یساسەئ ۆب
وەئ ناوێنەل یكیلام یرون یەدنیائ :لیڤــــس
ادەینامیتشین ەرگنۆك و ەوەنووبۆك و ۆگوتفگ
؟تێدرەسەب ێل یچ
كەو یــــكیلام یروــــن :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
،ەواد ینابروق ،ادقارێعەل ڕێگتابەخ یكێــــسەك
یەــــشێك سەــــك ،ەرادەمتەــــسایس یكێــــسەك
یتەینامیەپواه وانەل ەن ،ەووبەن ادوەئ ڵەــــگەل
،ادــــشیەكید یكڵەخ ناوێنەل ەن و ناتــــسدروك
یەتەــــسایس وەئ مڵەب ،ەــــیەه یۆب ناــــمزێر
رتایز ەوەل تیناوتان ،تابەد یەوێڕەب ادقارێعەل
،ەیەناوەڕكات یكێتەسایس ەك ،یەكب یفــــسەو
یئەدبەم ،ەوانلەو یتەكارەــــش یئەدبەم ەتاو
،ەوودرك زاول ادــــنامەلرەپ واــــنەل یــــقوفاوەت
یەــــكید یناكەووبرادــــشەب ەــــنەیل ادەرــــێل
ەن ،نەكەد ڵوبق ەمەئ ەن یــــسایس یەــــسۆڕپ
ێبەد ،ەیەه ناــــمەراچاگێر ،نرووبەد یــــشێل
ەگج ،قارــــێع یرووتــــسەد ۆــــب ەوەــــنیێڕەگب
تاكب ڵوبق كێنەیل چــــیه ەیناو مێپ ،شەــــمەل
ەمێئ .تــــێچبەوێڕەب ەیەوێــــش مەب تەــــسایس
رەگەئ ،ندركرەــــسەراچ ۆب نیەكەد ۆــــگوتفگ
رەب ەــــنیەبەد اــــنەپ ،ووــــبەن یدووــــس ەــــمەئ
.یندربل یەراچاگێر
یەوەئ ۆب ەوارــــناد یەیەوام وەــــئ :لیڤــــس
،تــــێڕۆگب یۆــــخ یناكەتەــــسایس یــــكیلام
؟ەدنەچ
ەــــكەوام :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
شەوارك مڵەــــب ،ەواركەنیراید
.ەین
ڵەگەل دروك رتــــشێپ :لیڤس
یرەــــفعەج مــــیهاربیئ
،ووــــبەه یەــــشێك
دروــــك یراــــشفەب
كەی ناموومەه ەیاو مێپ انرەگەئ ،ەیەه رتایز
یئەدبەم ێڵەب ،ەیەه ەكەعیقاو ۆب نامەــــسانێپ
یناڕمكوح یمەتسیسەل قوفاوەت و تەكارەش
.نوارخزێوارەپ ادقارێع
یــــنادماجنەئ یــــڵوەه شیرتــــشێپ :لیڤــــس
مام نەــــیلەل ،ووــــبەه ینامتــــشین یەرــــگنۆك
؟ترگەنیرەس ەڵوەه مەئ یچۆب ،ەوەللەج
ینامیتــــشین یەرگنۆگ :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
،ووــــبەه رتــــشاب یــــكەیەنیمەزەب یتــــسیوێپ
شاب یزارــــمائ ،ەیەه ەكەپیــــسنەرپ شاتــــسێئ
مەئ ،نەوەئ یناوڕەواچ كەیل ووــــمەه ،ەیەه
یندركتسورد( رواحەم یتەسایسەب ەیەلەسەم
ینامیتــــشین یكەیگنەدۆك ێبەد ،تێركان )ەرەب
،ەوەینامیتــــشین یكەیەرگنۆك یاگێڕەل تێبەه
نبرادــــشەب ناكەنەیل ووــــمەه ێــــبەد مڵەــــب
نامەروەگ یــــكێتفرگ ەك ،نــــێنب ادەوەــــبناد و
ۆتوەئ یكەیەداریئەب شوومەه ،ەیەه ادقارێعەل
ۆب یكێرەسەراچ نناوتب ات ،نەكب یرادــــشەب
یتانیكەــــسوم و نیەخبیاود كەوەن ،ەوەننیبب
.ێنیەدب
وەــــئ ینتــــسەب یەــــنیمەز اتــــسێئ :لیڤــــس
؟ەیەه ەیەرگنۆك
یەنایكلاچ وەئ یاودەل :یكنیمیئ رەــــفعەج
دروك ،نوارد ماجنەئ ناتــــسدروك یمێرەهەل
نۆیــــسزۆپۆئ یگنەد ،ەوەناكەتاهكێپ تــــشگەب
یتسێوڵەه كەی ەك ادتڵەــــسەد یگنەد ڵەگەل
ەیاو مێپ ،ەووب ادزرەب یكێتسائەل و ینامتشین
یەنانەیل وەئ ۆب ووب شاب رۆز یكێمایەپ ەمەئ
یەوەــــئ رەــــسەل نرووــــس ادــــغەبەل اتــــشێه
یتەبیاتەب ،نەــــببەوێڕەب یەڕــــكات یتەــــسایس
مەب ییاتۆك ەــــك ،یــــكیلام یروــــن زــــێڕەب ۆــــب
ەنەیل و ناكەیننوس ەنەیل .تێنێهب ەتەسایس
ادەتقوم زێڕەب یــــنووبەدامائەب شیناكەعیــــش
ەیاو نامێپ ،ەیەه نایتسێوڵەه نامەه ،ردەــــس
نامەه شیملــــسیئ یڵاب یــــنەموجنەئ
ناكەیعیــــش ەنەیل ،ەیەه ناــــینووچۆب
،نین یزار ەتەــــسایس وەــــل یتــــشگەب
نین ڵاحشۆخ
یناكەوەنووبۆك ۆب
سرپ ەن رێلوەه
ەن ،ەوارك نارێئ ەب
ەواركێپ یشیژێوار
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 23
تەسایس
.نیبەد كێزوقانەت
یكەیتەیاسەك كەو ەین كێسەك ەتاو :لیڤس
و ەتــــسەد مەــــئ یتەیاكۆرەــــس ۆخەبرەــــس
؟تێردرێپسب ێپ نایەنانۆیسمۆك
یەتاك وەئ ات نیێڵەد ەمێئ :یكنیمیئ رەفعەج
یــــكێكڵەخ وەوەــــنیزۆدەد ەــــنامزیناكیم وەــــئ
یلومەحەت ەمێئ ،تێركەد یراید ڵانــــشیفۆڕپ
نامیــــشابەب رەــــگەئ ،نــــیەكەد تەیلوئــــسەم
یپارخەب رەــــگەئ ،ەــــشاب نێڵب اب ،درــــبەوێڕەب
ۆخ .نرگب ێل ناــــمەنخەر اب ،درب ناــــمەوێڕەب
،ەوەنیەكان تەر ەیاواد وەئ ەوەتەڕەنبەل ەــــمێئ
یناوید و نۆیسمۆك كەو ەیەه تسۆپ كێدنەه
یكێكڵەخ ەــــشۆخ نامێپ ،یــــیاراد یرــــێدواچ
یكەیەوێــــشەب ،تاــــبب ناــــیەوێڕەب تــــێبەهاو
مڵەــــب ،ەنافافەــــش و ەــــنلیداع و ڵانــــشیفۆڕپ
ۆخ ،یەكەد ادــــیەپ ەكڵەخ وەئ یەتاك وەــــئ ات
.نێردڵێهبێجەب او ەنایاگزەدوماد وەئ تێركان
یتراپ ەیاوگ ەوەیاركواب كێڵاوەه :لیڤــــس
ەب ووترگكەی یەرــــگنۆك یــــماجنەئ تــــێوەیەد
چیه ەوێئ ،ەوەتێبب لكەــــی یتراپ یدنەوەژرەب
؟ەودرك ناتووترگكەی یەرگنۆك یەییرێدواچ
ەوەزێر یڕەپوەب ەــــمێئ :یكنیمیئ رەــــفعەج
ووترگكەی ،نیەكەد ەــــیەرگنۆك وەئ یاــــشامەت
ەمێئ ەن ،نۆخەبرەــــس و دازاــــئ یكێنتــــسخكێر
یراك ەــــل تــــسەد نیەدەد نامۆخ ەــــب قەــــح
كێنتــــسخكێر ەیاوەر ەــــن ،نــــیەدبرەو ناوەــــئ
،تاكب ادەكید یكێكەی یەرــــگنۆك ەل لوخەدەت
،ەیەه ناــــیكێنوومزەئ ووــــترگكەی ەیاو مــــشێپ
نەدان سەــــك ەب ەتەفرەد وەــــئ ناــــیۆخ رەــــه
ەروود شەوەئ ،تاكب نایراكوشیئەل لوخەدەت
ەوەناوەچێپەب .یــــتراپ یووژــــێم و دــــیلاقەتەل
یەوەئ رەــــسەل نیرووــــس ناوەئ ڵەگەل ەمێئ
ەمێئ ەیۆب ،نــــیەكب رتــــشاب ناــــمناكەیدنەویەپ
ووتوەكرەــــس نایەرگنۆك وەــــئ نــــیناوڕەواچ
نیزاوخەد ۆب ناــــشنیتوەكرەس یاویه و تێب
نــــیراداویه ،كێنادرەوێتــــسەد چــــیهەل روود
تێناوتب ەوەشێپ ەتێب ۆتوەئ یكەیتەیادركرەس
ەناتەسایس وەئ و ووترگكەی ەب تەمزخ رتایز
یگنەدۆك ینووبزێهەب یۆــــه ەتێبب ەك ،تاكــــب
.ناتسدروك یسایس یراتوگ
نایرەسەل ناتكەیڵاكــــس چیه ەوێئ :لیڤــــس
یەنایــــسۆد وەــــئ یەراــــبەل ،ەودرــــك راــــمۆت
؟ەواركێپ نایەزد ەوەیتراپ یناكەنتسخكێرەل
نامڵاكــــس رــــێخەن :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
.ەودركەن ووترگكەیەل
؟نەكان رامۆت شڵاكس :لیڤس
،ناگدادەل ەنایــــسۆد وەئ :یكنیمیئ رەفعەج
رابتەمۆت نامیسایس یكێبزح و نەیل چیه ەمێئ
.ینێهن ەب ەن و اركشائ ەب ەن ،ەوودركەن
ێــــبەد ،ووــــبەن رەــــسەراچ رەــــگەئ ،تــــێنێهب
.نیێڕەگب ادوەئ یلیدەب یاودەب
دروك ناوــــێنەل كــــێنتوەكێر چــــیه :لیڤــــس
یكیلام یاود ەــــك ،ەیەه ادردەــــس ادەــــتقوم و
كۆرەــــس یتــــسۆپ ناكەیردەــــسەل كــــێكەی
؟تێرگبرەو ناریزەو
مڵەب ،ەــــین نــــتوەكێر :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
ینەیل ناوــــێنەل ەــــیەه شاــــب یكێنتــــشیەگێت
نیدنەچ رتشێپ ناوەئ ،اددروك و ردەس یتوەر
ساب شیناوەئ ،ناتــــسدروك ەتەنووتاه راــــج
یداحیتیئ یتەموكح تێركان ەك ،نەكەد ەوەل
ەــــنووباڕواه ،تــــێربب ەوــــێڕەب یوەڕــــكاتەب
ۆب ەیەه ەیگنەهامەه وەئ اتــــسێئ ،ەمێئ ڵەگەل
ات ،ەوەتێركب رــــتڵوق ەنتــــشیەگێت وەئ یەوەــــئ
نیناوتب ەوەناكەرادیدنەویەپ ەــــنەیل وومەهەب
وەئ ۆب ،نیەكب ەخۆدوراب مەئ یكێرەــــسەراچ
یــــتەواوەتەب یردەــــس یــــنەیل شەتــــسەبەم
.نتەخ رەسەل
دنەچ مەئ یەنانتــــشیناد وەل نارێئ :لیڤــــس
؟ووبیچ یڵۆر ەژۆر
ەزێه ینتــــشیناد ەمەئ :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
نارێئ ەب سرپ ەن ،ووــــب قارێع یناكەیــــسایس
ەرۆج مەئ ەك ،ەواركێپ یــــشیژێوار ەن ،ەوارك
.تێردب ماجنەئ ەنایكلاچ
یرادــــشەب ناڕۆــــگ یەوەــــنتووزب :لیڤــــس
ڵەگەل مێرەه یكۆرەــــس یەــــكەوەنووبۆكەل
یژۆر ۆب مڵەب ،درــــكەن ناكەییــــسایس ەنەیل
ناڕۆگ یەوەنتووزب یتشگ یرەخكێر ییاود
،مــــێرەه یكۆرەــــس یل ەــــنتاه كێدناــــش و
؟ووب یچ ەمەئ یراكۆه
یەوەنتووزب مراداگائ نم :یكنیمیئ رەفعەج
ەــــسرپەل ەك ،نــــشۆرەپ ەب ەوەــــئ ۆب ناڕۆــــگ
و یــــتێكەی و یــــتراپ ڵەــــگەل ناكەیینامتـــ ـشین
تسێوڵەهكەی نۆیسزۆپۆئ یەكید یناكەنەیل
نبەد رزاــــح ەــــیەوەنووبۆك وەــــل مڵەــــب ،نــــب
،مین ەوەــــئ یراداگاــــئ نم ،نبان رزاــــح ۆــــب و
یێپەب ناوەئ یجیتارتــــس یەوەندركریب مڵەب
مەب ،ناوەئ یەییاود مەئ و رتشێپ یناكەناودێل
یباتیخەل ەوەتۆدركەنایج نایۆخ ەك ەیەرۆج
یــــمێرەه یناكەییــــسایس ەزــــێه یــــسایس
ناــــمەه و تــــسێوڵەه ناــــمەه ،ناتــــسدروك
.ەووبەه ناینووچۆب
یراــــتنامەلرەپ 65 ادەــــیەوام وەــــل :لیڤــــس
،ەویــــسون نایكێتــــشادای ناتــــسدروك یمێرەه
كەو ،عەجرەم ەتێركب نامەلرەپ نەــــكەد اواد
مێرەه یكۆرەــــس رتایز نێڵەد شــــیكەیەنخەر
تــــسێوڵەه وەیەه یرایڕب ادەنلەــــسەم مەــــل
،عەجرەم ەتێركب نامەلرەپ ووبەد ،تێرگەدرەو
؟ەیەه ەتشادای مەئ رەسەل ناتینیبێت ەوێئ
ەوەنیێڕەگب ێــــبەد ەمێئ :یكنیمیئ رەــــفعەج
یكەی ەراــــمژ یاــــسای :مەكەی ،ڵاــــخ وود ۆــــب
یمێرەه ۆب ەرووتسەد ەك ناتسدروك یمێرەه
مێرەه یرووتسەد یسوونشەر ات ،ناتسدروك
ەدــــیلاقەت وەــــئ ،مەوود .مۆدــــنارفیر ەــــتێردەد
ادناتــــسدروك یمێرەهەل ەــــك نەنایرووتــــسەد
وكات 1992 یڵاسەل ناتــــسدروكەل ەمێئ ،نەه
وەڕێپ یرووتــــسەد یدیلاقەت كێدنەه ۆڕــــمەئ
،نبەن شیرووتــــسەد یــــقەد رەگەئ ،نــــیەكەد
یناڕمكوح وكەوات نوارناد جرەم كەو مڵەــــب
فافەش و یساركومید ناتسدروك یمێرەهەل
.تێب ادناتسدروك یكڵەخ یدنەوەژرەبەل و تێب
ەك ،ەوارد مێرەه یكۆرەسەب او یكێڵۆر ەرێل
.تێنیبب یكەرەس یڵۆر ادناكەینامیتشین ەسرپەل
مێرەه یكۆرەس ەك ،2009 یندراژبڵەه یاود
،ەواردرێژبڵەه ەوەكڵەخ نەیلەل ۆخوەتــــسار
یتەیاكۆرەــــس ەتەواد یگنەــــس رــــتایز ەــــمەئ
ەگنرگ یەڵۆر وەئ ۆــــت ەین اوەر ەیۆب ،مــــێرەه
مێرەه یكۆرەــــسەل ناكەیینامیتــــشین ەسرپەل
كڵەخ یگنەدەب ۆخوەتسار ەكنوچ ،تینێتــــسب
یەگنەس وەئ نیێڵەد ەمێئ ەیۆب ،ەواردرێژبڵەه
یانام مڵەب ،یتەیۆخ یێجەل یتەیەه نامەلرەپ
یتەیاكۆرەــــس یتایجەل نامەلرەپ ەــــیین ەوەــــئ
،تاكب ناكەیینامیتشین ەــــسرپ یەرادیئ مێرەه
تێبەه كێنتوەكێر رەه ،ەــــعەجرەم نامەلرەپ
ات ،نامەلرەپ ۆــــب ەوەــــتێد رەــــه یەــــكەییاتۆك
وەئ یەرادیئ مڵەب ،ان دوخای تاكب یدنەــــسەپ
ەــــسرپ وەئ تیناوتب یەوەئ ۆــــب ،ەناناتــــسوناد
یشیئ ەمەئ ،تیەبب ەوەشێپ وەرەب ەینامیتشین
.ەمێرەه یتەیاكۆرەس یەنیقەتسار
نامەلرەپ وان یناكەنۆیسزۆپۆئ ەنەیل :لیڤس
یناكەتــــسەد و ەهازەن یەتــــسەد نەكەد اواد
،نەكب نایتەیاكۆرەس ۆخەبرەس یــــسەك ەكید
ەناییراكاواد وەئ رەسەل ناتكەینیبێت چیه ەوێئ
؟ەیەه
ەك ەــــینادەوەل تــــفرگ :یــــكنیمیئ رەــــفعەج
ۆخەبرەــــس یكێكڵەخ مڵەــــب ،نــــب ۆخەبرەــــس
ڵەگەل یەناــــسەك وەئ ۆــــخ ؟ننێهەد ێوــــكەل
یــــشوت ادەرــــێل ؟نــــین نەــــیلێب نادــــشیناوەئ
،ەعەجرەم نامەلرەپ
ەیین ەوەئ یانام مڵەب
یتەیاكۆرەس یتایجەل
ەسرپ یەرادیئ مێرەه
تاكب ناكەیینامیتشین
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 24
تەسایس
یخادەرەق اتەع
ردەس ینادرەس
ناتسروك ۆب
ییوێـــشپ وەرەب قارێع ەك ەیاركـــشائ ەوەئ
شەوەـــئ ،تاوڕەد یـــتەواوەت یازوەـــف و
ەیـــسایس ەمێتـــسیس وەئ یزاول یماجنەئرەد
،ەیەوەتسەدەب یتڵەـــسەد ادقارێعەل اتسێئ ەك
ینامیتـــشین یكێمێتـــسیس یەوەـــل رـــتایز ەـــك
یناوەئەب ەیەتسەباو یكێمێتسیس تێب یقارێع
شیزاوایج یەتـــسارائەب وەوەقارێع یەوەرەد
ەكەیرەه ،ەوەكێتەڵوەد دنەچەب ەتسەویەپ ەتاو
یێپ ێـــج رـــتایز تـــێوەنایەد ەـــناتەڵوەد وەـــل
نایۆخ یزوـــفن وەوەنەكب ادـــقارێعەل ناـــیۆخ
ادشەناتەڵوەد وەئ یگنەـــشێپەل .نەكب رتزێهەب
یكەییرەگیراك و ڵۆر ەوەدركەب ەك تێد نارێئ
یاغائ تەـــنانەت وەـــیەه ادـــقارێعەل یاركـــشائ
یاگێر تێرنچەدڵەهێپ یـــگنەت یكێتاك یـــكیلام
ێدنەه تەنانەت و ناراـــت ۆب عەجرەم وەرەـــب
شەعیش یتڵەسەد یناكەعەجرەم یل ۆب راج
یاگێڕەل ۆخەتـــساڕان نای ۆخوەتـــسار موـــقەل
.رەبەتێرگەد ەوەییناكەرەنێون
ادـــشەكووڕەل یردەـــس ادەتقوم ایائ مڵەـــب
یكیلام ڵەـــگەل یەوەـــئ وـــكەو رەدناـــشینۆخ
یاگێڕەل ەـــك تاكەدێل یاو یـــچ ،تێب كۆـــكان
ەـــتاگب ەوەـــنارێئەل ۆخوەتـــسار ەوەیینامـــسائ
نارێئ یـــكڵەخ یەوەـــئ وـــكەورەه و رـــێلوەه
یزۆـــسڵد ایائ ؟نارات ۆب ەوەتێڕەگـــشەد تێب
یرەنڵاپ قارـــێع یناكەتاهكێپ ۆب و قارـــێع ۆـــب
رێلوەه ەتاگب ادەـــتقوم یەوەـــئ ۆب نیكەرەـــس
ودروـــك یـــسایس یتەیادركرەـــس ڵەـــگەل و
كەیەریجنز ادەیقارێع یتـــسیل یناكەدركرەس
یكێقارێع نۆچ ادەـــتقوم ایائ ؟تاكب ەـــنووبۆك
ەڵەمۆكەل ەـــك یەیەژۆرپ وەـــئ اـــیائ ؟تـــێوەد
یەناخەكۆڕف ۆـــب ەوەینتـــشیەگەل رەه ادكێڵاخ
یەژۆرپ ،یندنایەگارەب درـــك یتـــسەد رێلوەه
؟ەناكەیینارێئ یەژۆرپ نای یتەیۆخ
ەوەئ یـــساب یژێردەب ادەرێل تێوەمان نـــم
ەعەجرەم و ماـــمیئ وومەهەب ەعیـــش ەك مەـــكب
یژیتارتس ینووچۆبودیدەل ەوەنایناكەزاوایج
كەورەه ،نەوێـــشواه ەدنیائ ۆب ناـــینیناور و
وەـــل یـــتەیاوەتەن یەلەـــسەمەب تەرابەـــس
دروـــك یزۆد ەـــب تـــسەویەپ ادـــشەدنەوێن
ادـــشایرووسەل تەنانەت و نارـــێئ و قارـــێعەل
ەنووبەن اوڕب شیوەئ ەك ەیەه ناینیناور كەـــی
رەبمارەبەل و یكینتیئ و ییەوەتەن یزاوایجەب
یـــنووبەب ەـــنایتەواوەت یـــنووباوڕب ادەوەـــئ
شیەكید یـــكێراج نـــم .یـــبەهزەم یزاواـــیج
مینیەموخ یڵوـــتەیائ یەـــگنابوانەب ەـــتو وەئ
ینووبتـــسورد یاتەرەـــسەل ەـــك ەوەـــتەوانێه
یدروك یدناش یكۆرەسەب ادیملسیئ یرامۆك
اتسۆمامەب ادنارات یتەموكح ڵەگەل ۆگوتفگ ۆب
ەوێئ وەمێئ :ووبتووگ ینێسوح ینیدەزیع خێش
وكڵەب ،ەیین نامیتەیاوەتەن یەـــشێك و یـــكۆكان
ردان ەناوڕب( ەیەه نامبەهزەم یزاوایج یەشێك
ینامێلـــس ،یدروك یتەیاوەتەنۆنتیئ ،راـــسیتنیئ
ووـــمەه یـــنیناوڕێت یرەـــهوەگ ەـــمەئ .)2005
ەیۆبرەه ،ناكەییتەیاوەتەن ەلەسەم ۆب ەناكەعیش
ەك یـــسایس ینتـــشیەگێتپارخەل ەكێرۆج ەوەئ
ەرتـــشاب ەنووـــسەل ەعیـــش تێباو یێپ دروـــك
یناكەییراكاواد یـــندركێجەبێجەب ناـــنناد ۆـــب
چـــیه ەوەیتـــسار یووڕەـــل وـــكڵەب ،اددروـــك
كروت و بەرەع ینیناوڕەل ەـــیین كەییزاوایج
ودروك یتەیاوەتەن یەلەـــسەم ۆـــب ادـــسراف و
رتایز نێسح مادەسەل نناوتان نایـــشیماك چیه
یووژێم ،نێنب ادیناكەفام ودروك ینووبەب ناد
اددروك ڵەگەل شینێسح مادەـــس یندركەڵەمام
اتشێه شیڵاس تسیب شاپ وەواچرەبەل اتشێه
ەتەسایس یراوەـــسائ تـــسەدەب ناتـــسدروك
.تێنێڵانەد ەوەوەئ یناكەنادنڕد
نیچب ۆـــب یاهەو یـــتەیۆخ یاگـــێج ەراـــید
یراـــمۆك یواردرـــێن ردەـــس ادەـــتقوم ەـــك
یتەبیاتەب ناتـــسدروك ۆـــب ەـــنارێئ یملـــسیئ
ناتـــسدروك یمێرەه یكۆرەـــس ەك ادـــكێتاكەل
وكەو نارێئ ەك درك یەناتەڵوەد وەئ ینادرەس
یـــتەبیاتەب ،تاكەد نایریەـــس یۆـــخ یراـــیەن
.اـــیكروت واكـــیرەمەئ یـــناكەووترگكەی ەـــتڵو
ناوێنەل ادـــناكەینێهن ەرووژەـــل نـــینازان ەـــمێئ
ادناتـــسدروك یمێرەه یناـــسرپرەب وادەـــتقوم
خەیاب یاگـــێج یەوەئ مڵەـــب ،ەواركـــساب یچ
یەـــكەژۆرپ یـــكێڵاخ دـــنەچەل ەنادجنرەـــس و
ینەواخ یسانووش كەیلەل ەك ردەس ادەتقوم
ەوەشەكید یكەیلەل ،تاكەد اركـــشائ ەكەژۆرپ
درك نامـــساب ەوەرەـــسەل ەك یەنووچۆب وەئ
ناتسدروك ۆب ادەتقوم یەكەنتاهەب تەرابەـــس
.ەوەتێبەد نوور رتایز
ەیتیرب ردەس یەكەژۆرپ یناكەڵاخەل كێكەی
.تێرزێراپب قارـــێع یكاخ یـــتێكەی تێبەد :ەـــل
تێسوونیەد لیڤس ۆب تەبیات ەناتفەه
ەــــــڤۆرـــــــــش
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 25
تەسایس
یرووتـــسەدەل ەتـــسار ەـــڵاخ مەـــئ ناـــموگێب
ناتـــسدروك یـــنامەلرەپ وەووـــتاه ادـــیقارێع
یمێرەه یەوەنام یراـــیڕب ەوە1992 یڵاـــسەل
ادیڵاردیف یكێقارێع یەوێچراوچەل یناتسدروك
یتەیادركرەس ەك شەیامەنب وەئ رەسەل وەواد
ناـــیەوەنووبایج یەژۆرـــپ یدروـــك یـــسایس
ادسعەب یمێژر یندناخووڕەل ،ەووبەن قارێعەل
انێهراكەب نایۆخ یاناوت وومەه وادغەب ەنووچ
ەك یـــقارێع یـــتەڵوەد یەوەندركتـــسورد ۆـــب
یكەیەڵەه ەوەـــئ میـــسوون ەتاك وەئ رەـــه نم
یدروك یـــسایس یتەیادركرەـــس ەك ەییووژێم
،ەوانێه یسەرەه تڵەسەد ادقارێعەل ادكێتاكەل
تسورد ادقارێعەل تڵەـــسەد نەدبڵوەه نامەئ
یەوەندركتـــسورد یرـــبەل وـــكڵەب ،ەوەـــنەكب
ناتسدروك نەدبڵوەه ەقەه یقارێع یتڵەسەد
ەـــناوڕب( ەوەـــنەكبایج قارـــێعەل یواوەـــتەب
ەوەخادەب .)2003 ینیواه ،یتڵواه یەمانژۆر
یدروك یتەیادركرەـــس یناكەـــشێكەل كـــێكەی
ادواجنوگ یتاكەل ەویناوتیەن زیگرەه ەووب ەوەئ
،ڵاحرەهەب .تێرگبرەو ناكەخۆدورابەل دووس
یەوەندركایج یـــساب ێوەل وەرـــێل ەك اتـــسێئ
یقارێع یرووتسەد رەگەئ ،تێركەد ناتسدروك
وەعیـــش رەه كەـــن اوەـــئ ،تـــێركەن ێـــجەبێج
،نبەد واتەگنەت ،بەرەـــع و قارـــێع یەنووـــس
واتەگنەت شـــینارێئ یملـــسیئ یرامۆك وـــكڵەب
یتێكەی ینتـــساراپ یـــساب ەـــشیمەه و تێبەد
یەـــكەژۆرپەل یەوەـــئ .تاكەد قارـــێع یـــكاخ
وومەه یاواد ەوەـــئ ەتـــسار ،ەووتاه ادەـــتقوم
مڵەب ،ەسراف و كروت و بەرەع یتسیلانویسان
یەمایەپ وەـــئ یرگڵەه ادەـــتقوم ناـــیەراجمەئ
ەكنوچ ،یدروـــك یتەیادركرەـــس یلۆب ەنارێئ
یەیەـــشەڕەه وەئ نارێئ نایەراجمەئ تێچەدێپ
دروك یەوەـــنووبایج ۆـــب مـــێرەه یكۆرەـــس
رەگەئ یتەبیاتەب ،تێبترگرەو یدیجەب یقارێعەل
یەكەشەڕەه ەتاو ،تێركەن ێجەبێج رووتسەد
شەـــكەجرەم ،ەرادـــجرەم مـــێرەه یكۆرەـــس
اوەئ ،تێركەن ێجەبێج رووتسەد رەگەئ ەیەوەئ
ۆب ەوەتێڕەگەد یدروك یسایس یتەیادركرەس
ەراـــید .تاكەد یـــسرپار ەـــتاو رەواـــمەج یل
قارێع یرووتـــسەد ەك یەوەل ەـــیاینڵد نارـــێئ
ەـــیین ادـــێت یـــشیناموگ و تـــێركان ێـــجەبێج
یندركێجەبێج ۆـــب ادقارێعەل ەعیـــش یتەموكح
ەرووتـــسەد وەئ یگنرگ یكەیەگڕب ودنەب رەه
ەك یۆخ یكەرەـــس یعەجرەم ۆب ەوەتـێرەگەد
.ەیملسیئ یرامۆك
یڵاخ ەك ادـــكێتاكەل ەیەوەئ رایـــسرپ اتـــسێئ
ینتساراپ ادەتقوم یەكەژۆرپ یكەرەـــس ەرەه
ەوەئ ەـــمەئ ایائ ،تـــێب قارێع یـــكاخ یـــتێكەی
یناكەیینارێئ یكێمایەپ ادەـــتقوم ەك تێنەیەگان
وەـــئ و یدروـــك یتەیادركرەـــس ۆـــب ەواـــنێه
،ەیین ندركرەـــسەل ۆگوتفگ یاگـــێج شەمایەپ
،ەیین ەكەمایەپ ینەواخ یۆـــخ ادەتقوم ەكنوچ
یرەنەیەگ وكڵەب ،تاكب رەـــسەل یۆگوتفگ اتەه
یدروك یتەیادركرەـــس ەـــتاوەك .ەـــیەكەمایەپ
نایچ یساب ادەتقوم ڵەگەل ادنایناكەنتـــشینادەل
ڵەگەل ەیاڕواه یشیۆخ ادەتقوم ەراید ؟ەوودرك
و بەرەع یتـــسیلانویسان وومەه و ناكەینارێئ
یفام دروـــك ەیاو نایێپ ەـــك ادكروت و سراـــف
ینارەكریگادەل یەوەنووبایج و ییۆخەبرەـــس
ەك نیەگەدێت ەوەرـــێل ەتاوەك .ەیین ناتـــسدروك
ادیەوەل ەـــیین یدیج شیدروك یتەیادركرەـــس
یندركتـــسورد و ییۆخەبرەـــس یـــساب ەـــك
ەتخەو شێپ انیەگەئ ،تاكەد یدروك یـــتەڵوەد
ڵەگەل نتـــشیناد ۆب ووـــبەد یـــجرەم شـــیمەئ
نارێئ نای یقارێع یـــتەموكح یكێرەنێون رەـــه
یەمەئ ەـــك ادـــشیقارێع یەنووـــس وایكروت و
یۆخ ەوودركێل یاو یراـــچان اتـــسێئ ناییاود
.تێنازب دروك یتسۆدەب
ادەـــتقوم یەـــكەژۆرپ یەـــكید یـــكێڵاخ
.ەناكەیقارێع یكڵوم قارـــێع یتوەن :ەل ەـــییتیرب
ەتسەبەم وەئ ەوەتـــشپەل شەڵاخ مەئ ناـــسید
ەـــیین یەوەـــئ یـــفام دروـــك ەـــك تـــێرگەدڵەه
ۆخوەتـــساڕان ەتاو ،تێنێهبرەد توەـــن اینەتەب
یتەموكح اینەت ادـــقارێعەل تێڵب یتەیتـــسەبەم
.ەـــیەه یـــتوەن یـــنانێهرەد یـــفام یدـــنەوان
یەكەمایەپ یریگتـــشپ ەكید یـــكێراج ەوەرـــێل
یناتـــسرهەش یاغائ و یـــكیلام ۆـــب ادەـــتقوم
یدروك یتەیادركرەـــس ەشاب .تێبەد اركـــشائ
ڵاحرەهەب ؟نێڵەد یچ نایەڵاخ مەـــب رەبمارەب
ۆب ەڵاخ مەـــئ یاركـــشائ یرگنەیل یرابرەـــس
اركـــشائ شەوەئ ناـــسید ،یدنەوان یتەموكح
یریەـــس ەوەـــسرتەب ناكەـــیینارێئ ەـــك تاكەد
ەكنوچ ،نەكەد ادناتسدروكەل توەن ینانێهرەد
یانام ناتـــسدروكەل توەن ینانێهرەد ننازەد
وەئ ۆب ەییرووبائ یدنەوەژرەب ینووبتـــسورد
ادناتـــسدروكەل توەن ەك یەنانەیل و تەڵوەد
وەـــئ ەـــك تاكەداو شەوەـــئ و نـــنێهەدرەد
ناـــییرووبائ یدـــنەوەژرەب ەـــك یەـــناتەڵوەد
یدیجەب تـــێبەد تـــسورد ۆب ادناتـــسدروكەل
یـــناكەییدنەوەژرەب ینتـــساراپ یواـــنێپەل
یدروك یرایڕبەل ودروـــكەل یرگرەب ادنایۆخ
ناكەیینارێئ ەـــك یەوەـــل ەگجێب ەـــمەئ ،نەـــكب
ادناتـــسدروكەل توەن ینانێهرەد ەـــك نـــنازەد
ەـــییاراد یەواچرەـــس ینووبتـــسورد یاـــنام
تاكەداو ماجنەئرەس شەوەئ ەك ،ادناتسدروكەل
یەواچرەـــسەب یتـــسیوێپ مـــێرەه یـــتەموكح
نیرتگنرگ شەوەئ ەك ،تێنێمەن قارـــێع ییاراد
رەسەل تێناوتب ناتـــسدروك یەوەئ ۆب ەیامەنب
شەوەئ ێـــبەب ەك ،تێتـــسەوبار یۆـــخ یـــچاق
یووڕەبوور یدروك یتەڵوەد ینووبتـــسورد
.ەوەتێبەد تخەس یەشێك
ادادەتقوم یەـــكەژۆرپەل ەـــك ەكید یـــكێڵاخ
لیئارسیئ :تێڵەد ەك ەیەوەئ ەجنرەـــس یاگێج
ۆب كەیاگێج چـــیه وەتـــسیرۆریت یـــكێتەڵوەد
یدروەـــب رەـــگەئ .ەـــیین ادـــقارێعەل لیئارـــسیئ
مەئ یتشپەل ەك ،نیەكب ەتسەبەم وەئ یریەـــس
،تێوەكەدرەد نامۆب اركـــشائەب اوەئ ەیەوەڵاخ
،ەـــناكەینارێئ یـــنووچۆب وەـــسق ەـــمەئ ەـــك
یەوەندركایرو نایشیۆخ یباسیحەب كەورەه
ەرۆج رەه یندركتـــسورد یرەـــگەئەل ەدروك
وەئ ەگنەر .ادلیئارـــسیئ ڵەـــگەل كەـــییدنەویەپ
یەوەب تێرتسیبەد راج ێدنەه ەك یەتاو ەتاو
یل ،ادناتسدروكەل ەیەه ینووب لیئارـــسیئ ەك
تێوەنایب و تەـــقیقەح ەـــتێبووب ناكەـــیینارێئ
قارێع نێڵب دروـــكەب ەوەمایەپ وەـــئ یاگـــێڕەل
ادقارێعەل ەـــیین یۆب سەك وەـــنارێئ یزوـــفنێج
ایائ .تێتـــسەبب لیئارـــسیئ ڵەـــگەل یدـــنەویەپ
تێڵەد نایەڵاخ مەئ ۆب یدروك یتەیادركرەـــس
نایماك ەك ەوەتاكب ەوەل ریب تێناوتەد ایائ ؟یچ
ڵەگەل یدنەویەپ ،ەیادێت یدروك یدـــنەوەژرەب
یزاوایج تێناوتان ەـــك بەهزەم ەعیـــش ینارێئ
ڵاحرەهەب ؟لیئارـــسیئ نای تێنیبب یـــیەوەتەن
یەوەرەدەل وەـــیەكید یكەیەلەـــسەم نایەوەئ
.ەیەراتو مەئ یجنامائ
:تێڵەد ادەتقوم یەكەژۆرپ یەـــكید یكێڵاخ
تاكب یبەرەع یراهەب یریگتـــشپ قارێع ێبەد
ەـــك ایرووـــس و نـــیەرحەب یـــلەگ یـــتەبیاتەب
،ەیین ایرووـــس یلەگ شایرووـــسەل یتسەبەم
یەـــكەراتیلاتۆت ەـــتەموكح یتـــسەبەم وـــكڵەب
،ەیینارێئ یادنێجەئ ناسید شەمەئ ەك .ەدەسەئ
ەك ەوەیەكەرەبمایەپ یاگـــێڕەل تـــێوەیەد ەـــك
ودروـــك یتەیادركرەـــسەب ەوەـــئ ەـــیادەتقوم
ڵاـــحرەهەب .تـــێنەیەگبار یـــقارێع یەنووـــس
یواردرـــێن ردەـــس ادەتقوم نـــم یـــنووچۆبەب
ەنووس ودروك یەوەندركایرو ۆب ەناكەیینارێئ
ەیەوێـــش مەب قارـــێع تـــێوەنایەد وادـــقارێعەل
نارێئ وـــكەو تـــێناوتەد ەعیـــش اـــتەه تاوڕـــب
و تڵەسەد یناكەتنپ وومەه رەـــسەب تـــسەد
رتیچ و تـــێرگب ادیـــسایس یرایڕب و یـــیاراد
وەنووـــس یەـــشەڕەه و یـــسرتەم مەدرەبەل
.تێبەن اددروك
یدروك یسایس یتەیادركرەـــس ەیاومێپ نم
نایردەس ادەتقوم ینتاه یدروك یندنایەگار و
ادكێتاكەل ،درـــك ەروەگ رتایز یۆـــخ یتـــسائەل
یردەـــس یەوەـــنتووزب وردەـــس ادەـــتقوم
ۆب ادـــناینیناورەل نـــناوتان زـــیگرەه ادـــقارێعەل
و یكیلامەل ناتـــسدروك یـــسوونەراچ ودروك
و یولەعەل و مـــیكەح لاـــئ ەـــل و یرەـــفعەج
رفازەل و گەڵتومەل و یمـــشاهەل و یفیەجونەل
نایـــشوومەه یـــحۆر یرەـــباڕەل و یـــناعلەئ
یناكەفام ۆب ودروك ۆب رتـــشاب نێسح مادەس
یتەیادركرەـــس ەیاومێپ ەـــیۆب .نـــناوڕب دروـــك
وارخاد یەنزاب نامەه یەوێچ رەسەل یدروك
ەوەنێسح مادەس یندناخوڕەل ەك ەوەتێلوخەد
یووڕەل تێناوتان و ەیەوەنلوخ وەل ەماوەدرەب
.تاكب كێنادل چیه ەوەرادرك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 26
مرەن یمزیراتیرۆتوائ
ناتسدروك ەل
یساركومید وەرەب ەوەنتساوگ یغانۆق یناكەزارمائ
ێبەد ڵامەكرەب كێت����ش وومەه رتیئ ،ە����كید
ەوەتێبەد و ەوە����تێرابەدێل یك����شیت تڵو و
ۆڕمەئ .ە����یین او رێخەن .فیرە����ش یما����شەب
یناكەتفرگ ی����كام و راكۆها����ش نم یارە����ب
یرەهوەجەل نامەكەتڵو ی����مكوح یاگزەد
یدو����خ :ش����یوەئ ە����ك ەو����توەخ اد����یۆخ
یمزەنەل ك����ێرۆج ەب ە����ك ،ەیەكەمەت����سیس
.تێردەدمەڵەقەل "مرەن یراتیرۆتائ"
ناتسدروك ەل مرەن یراتیرۆتوائ
كێڵەمۆك ناهیج یناكەییراتیرۆتوائ اگزەد
شیناتسدروك ەك ،ەیەه نای����شەبواه یتفرگ
مەئ .ەیەناوەئ یەوێشواه كەیەدارات ادەمەل
یەوێ����ش ەك ەوەتێنیبەد یۆخ ادەوەل ەتفرگ
-شاپ یناكەگڵەمۆك یسایس یمزەن و مكوح
اد����شیناتسدروكەل شڕۆ����ش-شاپ و گنەج
نیژێب نیناوتەد .ەوە����تۆدرك ەرا����بود یۆخ
یت����شورس ەنایدنەمتەبیات مە����ئ ینیرتگنرگ
ەوەب شەتشورس مەئ .ەناتسدروكەل مكوح
وكڵەب ،ەیین ەنایتاركومید ەك ێركەد ەمەجرەت
و ەیەه یەنایڵارولپ یكەیازەف یەوەئ ڵەگەل
یتەیڵەمۆك و ی����گنەهرەف ،ی����سایس ییەرف
یڵاخەل را����یڕب یە����كتول مڵەب ،ە����یەه اد����ێت
.تاكەدڵۆڕتنۆك ناكەیاك یۆك ،ادییاتۆك
ی����سایس یرا����یڕب یە����كتول ا����هەورەه
یۆك وكڵەب ،ەوەتێت����سەوان ەوە����مەب ا����هنەت
"زێه" ەك ەیەوەت����سەدەب ی����شەنازاڕمائ وەئ
:ەل ن����یتیرب شە����نازارمائ مە����ئ .ن����نێرفائەد
ییاراد ،مكوح یە����میزنەئ یناكەقل وو����مەه
ناكەراد����كەچ ەز����ێه ،ناكە����ییلام اگزەد و
و ۆ����خوان ی����تەرازەوەب رە����س ی����ناكەزێه(
)ەگرەم����شێپ یتەرازەوەب رە����س ی����ناكەزێه
ایناپمۆك و ا����یدیم یناكەناوارفرەب ەڕۆ����ت و
شەمەئ .دا����ت ناكەییلهەئ وا����نەب ە����حلەبەز
ە����ك ،ێد����ێل یوار����خاد ی����كەیەنزاب و����كەو
ڕەه ادماكائەل ەوەتیێڕو����سب ادیێت شیدنەچ
ە����تاو .كێپ����سەد ی����ڵاخ ۆ����ب ەوە����تیێڕەگەد
و یتەیاكۆرە����س ،ی����نامەلراپ ە����ندراژبڵەه
ەوای����ش یەیەوێ����شوەب ش����یناكەییاگزێراپ
یماجنەرە����س .نڕچپب ەیەنزاب ەمەئ نناوتان
- ڕەش شاپ یناكەگڵەمۆك
شڕۆش شاپ
نایكێماكائ دنەچ ی����سایس یناسانڵەمۆك
نە����ه ەدرا����ید ك����ێدنەه ە����ك ،ەوت����سخرەد
-شا����پ و ڕە����ش-شاپ ی����ناكەگڵەمۆكەل
شە����نادراید مە����ئ .نوە����كەدرەد اد����شڕۆش
ادەنایاگڵەمۆك مە����ئ یەبرۆزەل رۆزا����ت مەك
ە����ییدنەمتەبیات مە����ئ .ەوە����تەنوتوەكرەد
ادنایكێدنەهەل یەوە����ل رەدە����ب ەنا����شەبواه
مڵەب ،نوەكەدرەد ەوە����ییزاوایج كێزۆتەب
ەشوەر مەئ .نشەبواه و ەوێشواه یتشگەب
یاپوروەئەل مەوود ی����ناهیج یگنەج شا����پ
یگنەج یاود .ەوادنا����شین یۆ����خ اوا����ئرۆخ
یۆخ تڵە����هرۆخ یاپوروەئەل شیدرا����س
یاكیرەمەئەل ناك90 ە����ل نا����شاپ .ەود����ناون
،تسارەوان یتڵەهڕۆخەل شۆڕمەئ و نیتل
یرەوشیك ینێوش كێلەگ و دنەوان یایسائ
.تادەدناشیپ یۆخ اداقیرفەئ ەتاو ،شەر
یایرۆك ،نۆ����پاژ ،اوائرۆخ یرا����پروەئەل
یناكاگزەد یناخور شاپ ،ناویات و رو����شاب
یۆكنارف ،ییایڵاتیئ یتسیشاف ،ینامڵەئ یزان
رتیئ ،دات و ینۆپاژ یتسرەپاژەن ،ییایناپسیئ
یراچانەب ناكە����گڵەمۆك كێغانۆق و����كەوات
یەگڵەمۆك یناكەتاهشاپ و ماكائ یلوممەحەت
رتیئ .ەوودر����ك نای����شڕۆش و گ����نەج-شاپ
یندنەسەشەگ یراقائەب ەگڵەمۆك اودوەوەل
ادیگنەهرەف و یتەیڵەمۆك ،یروبائ ،یسایس
ادشیدراس یگنەج ییاتۆكەل ناشاپ .ەوانیلم
یاك����یرەمەئ و تڵە����هرۆخ یا����پوروەئ
شاپ وەوودركیەت نایەیە����سۆرپ مەئ نیتل
و یراتیرۆتوائ یەمیزنەئ یەوەنا����شەوڵەه
ی����ساركومیدەل كێرۆج رتیئ ،ی����یراتیلاتۆت
.ەوادڵەهیرەس سەڕۆن
.ەیین ەیا����سێر مەل رەدەب شینات����سدروك
یتفرگ ك����ێڵەمۆك ادە����مێئ ی����تڵوەل ۆڕ����مەئ
نایێپ ناكێدنەه ەك نەه نامیتاینب ییەشیر
كێرایڕبەب وەیی����سایس یكێراك ە����مەئ ەیاو
و كێنا����سەك ،ك����ێپورگ ی����نادل دو����خای
یكێنا����سەك نای كێپورگەب نا����یەوەنترگێج
ەنایروود 
ەژۆر دنەمام
تەسایس
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 27
؟نیچ ە����نازارمائ مە����ئ .ن����یەكب رەبەت����سەد
ینیچ یندركزێهەب .1 :ە����ل ن����یتیرب ە����نامەئ
ی����مزەن ی����ندركدنەماگزەد .2 ت����ساڕەوان
یە����سۆرپ ی����ندركدنەمنوناق .3 ی����سایس
ی����سایس یندنە����سەشەگ ەراید .ی����سایس
ید����نەویەپ ە����نایتاركومید ینتوەك����شێپ و
یندنەسەرەپ و نووبوەتپ ەب نایۆخوەتسار
و یساركومید یۆخ .ەیەه ەوەدنەوان ینیچ
رۆز یكەیەدارات شیحڵاس یمكوح تەنانەت
ەوەدنەوان ینیچ ینتوەك����شێپەب یدنەویەپ
ینتوەك����شێپ یلیلكا����ش دنەوان ینیچ .ەیەه
تڵوەل ات����سێئ .ە����ییتەیڵەمۆك و ی����سایس
ینیچ یندركە����شەگ یتەیا����ش كە����یەداڕات
.نیدنەوان
ووزواوز رەه ەتسیوێپ شەوەكید یلەل
ی����ناكەتەرازەو اد����شەیەنیباك مە����ل رە����ه و
.ەوەنێرخبكەی ییاراد و ۆخوان ،ەگرەم����شێپ
ییاتۆك ەوارا����ش ییەرادیئ وود یەدرا����ید
یڵۆرتنۆكەل ناكەراد����كەچ ەزێه ،تێرێهبێپ
نێرخبرەد ناكەییسایس ەپورگ و نا����سەك
رە����س یاگزەد یەوەئ یتابەل ەنازێه مەئ و
نایناكەپورگ و ناكەنازێخ ،ناكەدركرەسەب
و ینامتشین یاگزەد ەنێركب ەت����سیوێپ ،نب
مكوح یزار����مائ و ك����ڵوم ەب ۆخوەت����سار
ی����یاهنەتەب ە����مەئ ەرا����ید .ن����ێخرەچبرەو
ەمەئ ەك ێبەن ەتاكوەئ رەگەم ،ێرگانرە����س
.تاكبرەزوگ ادیرلا����سنوناق یە����سۆرپ ەب
ناتسدروك ەرتووز یچرەه ەت����سیوێپ ەتاو
شاتسێئات .یۆخ یروت����سەد نەواخ ەتێبب
نێڵەد و����كەو .ەروت����سەد ێب نا����مەكەتڵو
یروت����سەدێبەل ش����یپارخ یكێروت����سەد
روت����سەد ەت����سیوێپ ە����یۆب .ەرت����شاب رۆز
ە����مەل ەكە����شوەر ێ����بگنەر .راكەوە����تێرخب
و تا����ه رە����گەئ ی����نای .ێو����ب ی����شیرتایز
ییاكەی یكێت����ش وو����مەه ەروت����سەد مە����ئ
نامت����سیوێپ ا����سوەئ ێ����بگنەر ،ەوەدر����كەن
ە����تاو ،ت����ێبەه ر����تەروەگ یواگ����نەهەب
وومەه شێپ ییارەگتڵەسەدەل ەوەنتساوگ
ی����تەیڵەمۆك یت����شائەب یت����سیوێپ كێت����ش
تش كەیەب اهنەت شەمەئ ەك ،ەیەه ەرفرەب
"یتەیڵەمۆك ینتوەكێر" ش����یوەئ :تێركەد
.ەناوارفرەب
یمزەن یرۆ����ج ەك ەیەوەئ شەخرەچ مە����ئ
.ەیانیدەب ادێت یۆتوەئ یكێناڕۆگ یسایس
ەوەگنەج-شاپ ەل ەوەنتساوگ یەگێراش
یساركومید ۆب
وەئ رەه ی����سایس یمزەن یكام ی����تفرگ
دوخای ییارەگتڵەسەدەب ەك یتەیەرەهوەج
یتفرگ نایەمەئ .تێركەدوانەب مزیراتیرۆتوائ
ەتفرگ مەئ رەه مڵەب .ەكام دوخای یكەرەس
یناكەتفرگ ە����ب ی����شۆخوەتسار ید����نەویەپ
ەك ،ە����یەه ەوەكەیی����سایس ە����مزەن یە����كید
اد����گنەج-شاپ ی����ناكاگڵەمۆكەل یرۆزە����ب
ادەنایەگڵەمۆك وە����ل ەنومن ۆب .نوە����كەدرەد
شا����پ ی����شراگیڵۆئ ەوێ����ش ی����كەیەبخون
ادمكوح یەمیزنەئ رە����سەب تسەد شڕۆش
.تادا����نیرەب ك����ێجۆلك چ����یهەب و ێر����گەد
و اوائرۆخ یاپوروەئەل شیناهیج ینومزەئ
ایسائ یتڵەهرۆخ و تڵەهرۆخ یاپوروەئ
ەودناملە����س یەوە����ئ ن����یتل یاك����یرەمەئ و
یچیه ییارەگتڵە����سەد یكێمزەن چ����یه ە����ك
یكەیە����سۆرپ ماجنەئەل و یۆ����خ یازەڕە����ب
تڵەسەدەل یڵۆك ادمرەن یەنای����ساركومید
یكەیە����سۆرپ ی����ماجنەئەل و����كڵەب ،ەوادە����ن
ینەدەم ی����نیڕەپار و����كەو یتخە����س و قەر
،اتەدوك ،كڵەخ یرادكەچ ینیڕەپار ،ك��� �ڵەخ
یندراژبڵەه یەسۆرپ و یكەرەد یراملەپ
.ەوەتەنواركڵۆكەل دات و بوشائەل ڕپ
شینات����سدروكەل نیژێب نیناوتەد ۆ����لەگ
كە����یەداڕات ؟ە����یەه ی����نووب او ی����كێخۆد
ت����ش كە����ی نات����سدروكەل مڵە����ب .ێ����ڵەب
زاوایج یناكەوێ����شواهەل ێبگنەر ەك ە����یەه
ی����سایس یەگڵەمۆك :ەیەمەئ شیوەئ .ت����ێب
ەتاو .كیتات����س كەن ەكیمانیاد نات����سدروك
یكێتشورس شەمەئ .كۆتسەو كەن ەكۆزب
مرەگ یێناملم ەشیمەه ەك ەویشخەب ێپ یاو
ی����شەكەماجنەرەس و ێ����نیبەد ەوە����یۆخەب
یۆخ ەكیمانیاد ەت����شورس مەئ ەك ە����یەوەئ
اتسێئ رەه ەك ،ەوەتاخەد یۆخ یماجنەرەب
یمزیلارولپ ەتاو ییەرفەل كێرۆج یەوێشەل
اد����یتەیڵەمۆك و ی����گنەهرەف ،ی����سایس
ێ����شەد ەییەرف مە����ئ .تاكەد����شیامن یۆ����خ
ی����ساركومید وەرەب ەوەنارك یەزاورەدەب
مەئ ،ەییەرف مەئ ێچەدێپ .تێرنێخرەچبرەو
یەی����سایس ەییڕوگومرەگ مە����ئ و ی����كۆزب
.تێبزاوایج یناكەوێ����شواهەل نات����سدروك
ەتێركب ێ����ناوتەد ە����ك ە����شەمەئ رەه ە����یۆب
.یساركومید وەرەب ەوەنتساوگ یەگێڕاش
؟نیچ ەوەنتساوگ یناكەزارمائ
مرەن ییارەگتڵەسەد یمزەنەل یەوەئ ۆب
ی����ناكەزارمائ ەت����سیوێپ ەوە����ئ ،ن����یبراگزر
تەسایس
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 28
ە
ن
او
ە
ك
ت
ێس
ونیەد لیڤس
ەب ت
ەبیات ەناتفەه
یروشاب یناریبنشۆر یتسێوڵەه ەب تەرابەس
ناتسدروك یاوائژۆر رەبمارەبەل ناتسدروك
تەرابەس ەندركە����سق ،ریبن����شۆر یڵۆر و ریبن����شۆر یەرابەل ندركە����سق
یحوور .ییرای����شۆه و نادژیو یەزادنەئ یراوبەب ەد����نەمتەبیات یە����سەكەكات وەب
ەك ،نوەكەدرەد ە����كید یكێت����ش رەهەل رتایز ادییریبن����شۆر یراوبەل نادژ����یو و ی����یۆرم
ریبن����شۆر ینادژیو ناوێن یەمكۆت یدنەویەپ ەوەرێل .ەریبن����شۆر یندركراك یتەبیات یراوب
و زاول ریبن����شۆر ینادژیو كێتاك تێبەد یچ مڵەب ،ت����ێوەكەدرەد ییریبن����شۆر ی����كۆڕەوێن و
و ڤۆرم یرازائ و ناژ ەتاكەد ت����شپ ریبن����شۆر ادەتەڵاح وەل ؟تێبتوەك یكەپ ی����شەكەیرایشۆه
ییێڵبرۆز ەتێبەد ادوەئ یتسەد رەسەل شییریبنشۆر ،تێبەد ۆرغن ادیتسرەپۆخ و یتلابومێب یمۆگەل
.ییاماپوور و ییووڕوود و ڵاتەب و چوپەیام یەسق و
،تاكەد ت����سیوێپ ادریبن����شۆر ی����سەكەل ییۆخەبرە����س و یدازائ یجرەم وود����نیز یتەییریبن����شۆر
ۆگتسار تێوەیب كێتاك ،تێناوتان شەنیقەتسار یریبنشۆر .یەنارگەنخەر یزرەب ییرایشۆه یاڕەرە����س
،ەوەتێنێمب نەیاێب ،تێب تەقیقەح و ڤۆرم یزۆد یزۆ����سڵد و تێب واجنوگ یۆخ ی����سفەن ڵەگەل و تێب
وەئ وومەه رەبمارەب نترگرەوت����سێوڵەه .تادەدوور ادەناهیج مەل ادیرەبوروەدەل یچ تێنیب����شب ادكێتاكەل
یلید ریبنشۆر كێتاك مڵەب ،تاكەد تسیوێپ ادریبنشۆرەل ەداریئ ییۆخەبرەس و ییدازائ یجرەم ،ەناوادوور
یریبنشۆر اج ،تێب تڵەسەد یریبنشۆر ەكید یكێتشرازوگەب ،تێب زێه و ناماس و تەورەس و نوومژەه
تێرناوتان ادەتەڵاح وەل ،تێب ڵێخ یریبن����شۆر ای ،تێب ی����سایس و ییاراد یكێپورگ ای كێبزحەكات یتڵە����سەد
یناوڕەواچ تێبەد شیمەت����سەئ ،تێركب ریبن����شۆر یت����سیو ییۆخەبرە����س و ریبن����شۆر یدازائ یەرابەل ە����سق
.تاكب یەكەییۆرم ینادژیو یزێهەل تشرازوگ ەك ،تێركب ێل یكێنووچۆب ای تسێوڵەه
ەگنەر یگنەدێب ەك ەیاركشائ ؟یگنەدێب رەب ەتابەد انەپ ادۆتوەئ یەنارازەمرەش یكێخۆدورابەل ریبنشۆر ایائ
ەشیپ ەك ،انامێب و ڵاتەب یێڵبرۆزەل ەرتەنڵوقام و رت����شاب شەیەگنادوێپ مەب ،تێب ە����شەڕەه ای سرت یماجنەرەد
یتڵەسەد ڵەگەل ناگەوێت و ندركەشاوەچەل ەییراكەدرو یانام یشارەهەنەچ .ەتڵەسەد یریبن����شۆر یراك و
ەیەوێ����ش مەب .كڵەخ یناكەرازائەب ەندركیناگرزاب ،ع����یقاو و تەقیقەح یندركەتخا����س یە����سۆرپەل راد����نوومژەه
ەوەنایژ یەرابەل واركەشاوەچ و ناهیج یەرابەل واركەتخاس یكەییرایشۆه ینانێهمەهرەبەل یرادشەب ریبنشۆر
واساپ و وونایب و واركتسورد یەسق و ۆرد رەب ەتابەدانەپ ،دازائان و ەداریئ ێب ،واریگێركەب یریبنشۆر .تاكەد
ۆب واساپ اد����شیرەبمارەبەل ،تێنێملە����سب تڵە����سەد ۆب یەكەیتەیادنەب ای یۆخ یئلەو و یرادنەیل ات ،ەوەنانێه
.ەوەتێنێهەد ەكید یناوەئ یندركلاغتسیئ و ندركتوكرەس و ندركەلیۆكەب
ەلیۆك ییریبن����شۆرەل ەنیقەت����سار یكێنانێهاد یناوڕەواچ تاكان ت����سیوێپ اداهەو یكێخۆدورابەل ا����هەورەه
،یتەیڵەمۆك ای تێب ی����سایس ،یزمەر ای تێب یدام ،واركیراید یكێتڵە����سەد ەتەواد یۆخ ینادژیو ەك ،نیەكب
ییەتسیاش نۆچ كەورەه ،ەیین یفیرعەم ییووتاهێل ەریبن����شۆر ەرۆج وەئ .تێبەد ەتێوائ و ڵەكێت اد����شیڵەگەل
.ەین یشیۆرم و یقاخەئ
ەیانام وەب ،ەیەه ەوەریبن����شۆر یەمێئەب یدنەویەپ ،تێبەه مەت����س ادێوك رەهەل :ێڵەد رەترا����س لۆپ ناژ
ەتاخەد ،تاكەد ییۆرم ینادژیو یۆك یەنایسەكەكات یتەیارەنێون یەیێپ وەب ،ریبن����شۆر ینادژیو رەترا����س
-ەریبنشۆر ینادژیو نامتسەبەم– یرەسەل ەتسیوێپ ەك ،ەوەڤۆرم یسوونەراچ و خۆدوراب یدەحەت مەدرەب
و یناوج ،یزێگناڕەش و یزاوخەكاچ ،یراكمەتس و یرەورەپداد یەوەندركایج )یرەوێپ( یرەتێمۆمرێت
.تێب ندركتوكرەس و یدازائ ،ینیریشان
یریبنشۆر .تادەدڵەهرەس ادەیەنایم وەل ۆخوەت����سار و ییەدرك یكێرای����سرپ ،ەنیناوڕێت مەل رەدەب
یناكەیتەنیەمەب رە����بمارەب ە����سرپرەب دنەچ ات ادات����سێئ یتاكەل نات����سدروك یروو����شابەل یدرو����ك
ەب نایەوەنووبووڕەبوورەل ،یتەبیاتەب ایرو����س یدروك و یت����شگ یكەیەوێشەب ییرو����س یڤۆرم
ادەرێل یەیمەخێب و ەدنشوك ەیگنەدێب مەئ نۆچ ؟دە����سەئ یراكتوكرە����س یمێژر یگنەزوربەز
ینووبەل ندركناموگ وەرەب ێبنەد نامڵاپ راجكێدنەه یەیدراسمەخ وەئ ؟نیەكب ەڤار ەواب
یریبن����شۆر یتەقیقەح ەك ،سونەراچ و سانو����ش یەرابەل شە����بواه یكەییرای����شۆه
ییەوەتەن ییریبن����شۆر وێن ەتۆتوەك كێ����شڵەق و زرد ایائ ؟ننێهەدكێپ ی����یەوەتەن
یریبن����شۆر یەك ؟ەوە����سانوش یەرابەل نامناكەیریبن����شۆر ییرای����شۆه و
و یگنەدێب یتوەك����شەئەل یە����ك ؟تێداگائەب نات����سدروك یروو����شاب
یەكەوەتەن یناكەڵۆر ی����ناكەیتەماهەن ەب رەبمارەب ی����تلابومێب
؟ەوەرەدەتێد اداوائژۆرەل
تەسایس
ر
ی
ب
ن
ش
ۆ
ر

ی
ن
ا
د
ژ
ی
و
یبەن تسەبرەس .د
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 29
یدراوخرەد پارخ یندراوخ رێلوەه ەل
تێردەد كڵەخ
و ایرتفاك و لێتۆه و تێكرام 83
نێردەد ازس ەگندراوخ
ۆــــــــخواـــــــن
"یرایناز كەن ،نێنەداد مسەر و ینارۆگ ادنایناكەراویدەل ەشیمەه مدروك ینایێڕواه ادكووبسیەفەل"
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 30
ۆـخواـن
اید یكواب :لیڤس
یتڵەهژۆڕەل ەنسیاگزێراپی"نازرەتڵەك" یازەقەبرەسی"لگن" یدنوگەل
یەنائروق راوچ وەل ەكێكەی ەك ەیەه ییووژێم یكێنائروق ،ناتسدروك
ناهیجەل ایج ینێوش راوچ ۆب و ەوارسون مەیێس یەفیلەخ یمەدرەسەل
ەوەناویرەم یراشەل وەناوج وەوازار یكێدنوگ ،ڵگن یدنوگ .نواردرێن
یكێخاش رەس ەتۆتوەك و نێجەتشین ادیێت سەك رازەه وود یەكیزن وەكیزن
یوێژب ینانێهتسەدەب ۆب یناكەول و نرایتوج یتشگەب دنوگ یكڵەخ .یوێك
ناـــــــیوور ناـــــــیژ
یناكەراش ەتۆدرك
.رەبوروەد
یووژێمیەرابەل
ەنائروق مەئ و دنوگ
واوەــــت یراــــیــــناز
،ەیین ادتسەدرەبەل
یبێتكەل مڵەـــــــب
ادیرسان یەفحوت
كێكەی" ەوــــتاــــه
یڕوك یڵودبەع یتوەگزمەب ەك ،ەڵگن یوان ەمێرەه مەئ یناكەدنوگەل
وەیەروەگ رۆز ەك ،ەیادەتوەگزم مەل كێنائروق وەوارسان باتەخ یرەموع
."ەوارسون یفوك یتەخەب
یتوەگزمەل اتسێئ ەك ،ڵگن ەتۆتاه ەنائروق مەئ نۆچ ێنازان سەك
ڵگن یدنوگ یكڵەخ .ێرزێراپەد ەوارسان "ڵگن" یتوەگزمەب ەك ەكەدنوگ
ەوەیتەیەویزۆد ادكاخ رێژەل كێناوش ەییوەفەس یمەدرەسەل ەوەنڕێگەد
ەنێوش وەل ەوەیەنۆب وەب ەكەدنوگ یكڵەخ وەووب ادكێقودنس وانەل ەك
.نەكەد تسورد كێتوەگزم
وەیێون یڵوگ یاــتاو ڵوگۆن یانامەب ڵگن ەــیاو نایێپ سەك ێدنەه
شینووچۆب و ەراوژد و تخەس یوەز یانامەب ،ێڵەد شینووچۆب ێدنەه
ینیائ ۆب ەیەژامائ و رگائ یڕگ یانامەب ە"لین" یەشو ڵگن یەشو ەك ەیەه
.ادەیەچوان مەل یتشەدرەز
یگنەر وەواركتسورد مرەچەل یناكەگرەب وەــیەروەــگ ەنائروق مەئ
یشخەنەب وەوارــسوــن یفووك یتەخ ەب وەمیاق یناكەزەقاق .ەییەواق
و ژـــــگ و ڵوـــــــگ
.ەوەــــــتەوازار اــیــگ
و 38 یــــیاژــــێرد
و 21 یــــیاــــناــــپ
13 یەــكەــیــیــمــیاــق
وەرـــتەـــمـــیـــتـــنەـــس
یكڵەخ ەـــكـــنوـــچ
نایراكەب رۆز دنوگ
یـــناـــیز ەودرـــــــــب
.ەوتوەكرەب یرۆز
ناكەزد ەنایویناوت سیلۆپ یناكەزێه رــتاود وەنایویزد راــج نیدنەچ
.ەوەننێڕەگب ەكەنائروق و نەكب ریگتسەد
نارایتشەگ ینادرەس یناكەراكۆه نیرتگنرگەل ەكێكەی ڵگن ینائروق اتسێئ
یملسیئ یرامۆك یرەبێر "ییەنماخ" ینامرەف یێپ ەب وەیەچوان وەئ ۆب
ێرزێراپەد كەشیف ەژد ییەشووش یكێقودنس وێنەل ڵگن ینائروق نارێئ
كەیەرامژ ەناژۆر و ێنباد رەسەل ینێرەن یرەگیراك ێناوتان اوەهوشەك و
.نەكەد ینادرەس ناتسدروك و نارێئ یەكید یناكەنێوشەل رایتشەگ
ینانسەه دەمەحم :لیڤس
نایەكەووژێم ەك ،ەوەتۆدركۆك یراوەنێوش ەچراپ اهەرۆج دادمیه
.رەبوەمەل ەدەس نیدنەچ ۆب ەوەتێڕەگەد
یووتشیناد اتسێئ ەك ،یزدناور یلەع یفۆـــس افەتسم دادمیه
یـــتەیاویه ،نارۆـــس یدزاـــئ یـــكنابەل ەرەـــبنامرەف ،ەنارۆـــس
،ەـــیدروك یرۆـــلكلۆف یراوەـــسائ و لەـــپولەك یەوەـــندركۆك
،ەنانۆك ەراوەنێوـــش مەـــئ یەوەندركۆك ۆـــب" یـــتوگ )لیڤـــس( ۆب
رۆز ادشیتاكنامەهەل ،ەووتـــشێچ مرۆز یكێنووبودنام یەوەلەگج
یتشگەب اتسێئ ەك ،ەموویڕك ەراپەب ناكەراوەنێوـــشەل
منۆك یراوەنێوـــش ەـــچراپ دەـــس راوچ ەـــل رـــتایز
."ەمووتساراپ وەوەتەنوودركۆك
رۆز یەوەئ ەناراوەنێوـــش ەچراپ مەـــئ یڕبەل
ینۆك رۆز یكێكەچ ەچراپ ،ماـــشێكار یجنرەـــس
یەكەووژێم ەـــك ،ەوارتـــساراپ وەواریگڵەه لەل
،رەبوەمەل كەیەدەـــس دنەچ ۆب ،ەوەـــتێڕەگەد
ەكەچ ەچراپ مەئ یووژێم ،افەتـــسم دادمیه
و نۆك ینامەدرەـــس ۆب ەوەـــتێنێڕەگەد
ورەـــبوەمەل ڵاـــس نـــیدنەچ
مەئ" یـــتوگ
ەب ،ەكشەر ەگنەفت تێرتوگەد یێپ ەك ،ەووتساراپ مۆخ یلەل مەنۆك ەكەچ
و نووترگ مرەو ەك یەنایرایناز مەئ یێپەب ،ەواركـــشخەن فەدەـــس و ویز
ەوەتێڕەگەد یەكەووژێم ،تێوەكەد راـــیدەب ەكەكەچ یزاوێـــشەل اهەورەه
ناكەیینامسوع یمەدرەس یه ەتاو ،اتسێئەل رەب ڵاس دەس ێس یەكیزن ۆب
زملەك كەو ەك ،ەیلەل مەكەچ مەئ یەللوگەل كێدنەه ادشیتاكنامەهەل ،ەووب
."یەكەنەزغەم ڵەگەل ،نواركتسورد مشوقڕوق و نسائ یرۆجەل ەیاو
وەوودرـــكادیەپ نۆـــچ یەـــنۆك ەـــكەچ مەـــئ اـــیائ یەوەـــب تەرابەـــس
یەكەرابەق ەك ،ەیەكشەر ەگنەفت مەئ" ادەوەب یەژامائ دادمیه ،یتەیوتساراپ
ەب رێلوەه ەـــل تێبەد ڵاـــس 10 یەوام ،ەرـــتەروەگ ەـــچنامەد ەـــل كـــێمەك
مەدەد ڵوەه شیتاك وومەه ،ەموویڕك نابەد یكێرەجنەخ وەراـــپ كێدنەه
،مزێراپنایب وەوەمەكب نایۆك ،تێبەه كێراوەنێوش ەچراپ كێنێوشرەهەل ەك
ەتەنووتسخ مەناراوەنێوش ەچراپ وەئ ادناكەگناشێپەل رۆزەل ەشیراید كەو
."ەووب ماسرەس یێپ كڵەخ ەك ،وور
دنەچات ،ەوەـــتێركب نارۆـــسەل كەیەناخەزۆم رەگەئ یەوەئ یەراـــبرەد
،ەكەناخەزۆم وان ۆب ەوەتێزاوگب یەناراوەنێوـــش ەچراپ مەئ ،تێبەد ەدامائ
،ەگنیرگ لەـــل رۆز مەناراوەنێوـــش ەچراپ مەـــئ ەدنەچرەه" یـــتوگ دادـــمیه
یووژێم یووڕەنتـــسخ و تڵوەب ەندركتەمزخ رتگنیرگ ەمەل یەوەئ مڵەب
مەناراوەنێوـــش ەچراپ مەئ ەوەیڵاحـــشۆخەب مەدامائ ەـــتاو ،ناـــمەكەوەتەن
."مێنباد ەناخەزۆمەل
ێشێكەدار یۆخ یل ۆب نارایتشەگ ،ڵگن ییووژێم ینائروق
ەووتساراپ یراوەنێوش ەچراپ دەس راوچ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 31
ۆـخواـن
ەوەتـێركب نازاس یزرەم ووبەن یزار نارێئ
یلیڤس ەب ،ەجبەڵەه یماقمیئاق مەهدەئ نارۆگ
ینارێئ یملـــسیئ یرامۆك یـــتەڵوەد دـــنایەگار
نازاس یزرەم یندركتـــسورد ەب ەووبەن یزار
یێپ نارات تێڵەد وەئ كەو ەكنوچ ،ەـــجبەڵەه –
ۆب اهنەت یروـــبائ یدوـــس ەزرەم وەئ ەووـــباو
.تاگانێپ یكێدوس چیه نارێئ و ەقارێع یتڵو
ی1972 یووبكیادەل میحەڕ مەـــهدەئ نارۆگ
1995 یڵاسەل ،ەیەجبەڵەه كیزن یراواه یدنوگ
)2006(یڵاـــسەل ،ەوودرك یـــتەیارەزێراپ یراك
یڵاـــب یاگدادەـــل رەزـــێراپ كەو )2010( اـــت
یكێـــسیەك دنەچەل یرگرەب قارێع یـــناكەناوات
ەووب 2010/3/18 ەل ،ەوودرـــك دروكەب تەبیات
.ەجبەڵەه یماقمیئاق ەب
یماقمیاق حڵاـــس دائوف رەبوەمەل ڵاـــس وود
یسلتخیئەل ینلگەوێت یۆهەب ەجبەڵەه یتاكوەئ
ینێوش شاتسێئ ات و تڵەه یڵاسەكشو یەراپ
یەرابەل مەهدەئ نارۆگ ،تێرنازان ەماقمیاق وەئ
ادحڵاـــس دائوف ینتـــشیۆر یـــپارخ یرەـــگیراك
یلیسمەت اهنەت یرادیئ یەكەی یسرپرەب" تێڵەد
رەبەل ،ەیەكەراـــش یووڕ وكڵەب ،تاكاـــن یۆـــخ
ەوەكەیوور رەهەل كەیەـــشێك ەرۆج رەه ەوەئ
)یباـــسح و یرادیئ( یەـــشێك تەـــبیاتەب ،تـــێب
ەكەرادیئ رەسەل تێبەد یەوەنادگنەڕ یتساڕەب
یەهیجاو رەـــسەل اهەورەه و ناكەـــگنامرەف و
،ەووبەه یپارخ یرەگیراك ەیۆب ،شەكەتەموكح
ناكەزاوایج ەنەیلەل نارەدارب یراكواهەب مڵەب
تێركبرەسەراچ ەناـــشێك وەئ ەك ەواد نامڵوەه
."ەودناڕەپێت نامەوەئ شیرۆز یكەیەداڕ ات و
نایۆخ ناوێن یدـــنەویەپ ەجبەڵەه یـــماقمیاق
و تاكەد ساب ەكەراش یناكەییـــسایس ەنەیل و
ەنەیل ڵەگەل ەووـــبەن نایاو یەـــشێك ەك تێڵەد
یـــكەیەداڕات" ەوادنایـــشیڵوەه ،ادناكەییـــسایس
،نەدیەد ەـــك یەنارایڕب وەل نـــب نەـــیلێب "رۆز
ادناكەییـــسایس ەـــنەیل ڵەـــگەل" یـــتوگ رـــتایز
ەـــك یـــشەوەئ ،ەـــیین ناـــمپارخ یـــكەیدنەویەپ
ادناكەییتـــشگ ەتەباب یەوێچراوچەل تـــێبووبەه
ەوەمێرەه یتشگ یخۆدورابەب یدنەویەپ وەووب
ینمێه ەووبەوەئ ەمێئ یراكاواد اهنەت ،ەووـــبەه
یرونـــسەل وەـــسەكرەه و ێرزێراپب ەكەراـــش
."تاكب یۆخ یناكەشیئ ادیۆخ
یاگزێراپ ەنووب یراـــیڕب ەڵاـــس 15 یەكیزن
،ەوارد ەـــمێرەه یـــتەموكح نەـــیلەل ەـــجبەڵەه
یراوب ەـــتەووچەن ەراـــیڕب وەئ اتـــسێئات مڵەـــب
اردرایڕب 2011 یڵاس یتابوش ،ەوەندركێجەبێج
اتەه مڵەب ،ۆخەب رەس یكەیەرادیئەب تێركب ەك
ەیەرادیئ وەئ یتـــشرەپرەس ۆب كێـــسەك اتسێئ
ەـــجبەڵەه یـــماقمیاق ،ەوارـــكەن ناـــشینتسەد
ەوەیەراب وەل ەزات یكەییرایناز چیه ەك دنایەگیار
مێرەه یتەیاكۆرەس و تەموكح یێڕەواچ وەیین
یەرابەل ،كێسەك رەـــسەل رایڕب اود ۆب نەكەد
یەكەوان یەلەـــسەم" یتوگ شەكەرادیئ یواـــن
وكڵەب ،ەین گنرگ رۆز )ەجبەڵەه نای ووزەراش(
یوان ینووب مڵەـــب ،ەگنرگ ل ناـــمەكەكۆڕەوان
شیرتـــشێپ و ەیەه یۆخ ییاـــسروق ەـــجبەڵەه
،ەوودركنامەـــسق ادمەهرەب رۆتكد زێڕەب ڵەگەل
."تێب ەوەكەرادیئەب ەجبەڵەه یوان ەگنرگ ەك
نارێئ یتڵو ڵەگەل نازاس یزرەم ووب رایڕب
یەـــكید یـــناكەزرەم یەوێـــشواه وەوەـــتێركب
وودرەه یناگرزاب یڕۆگوڵائ ەوێوەل ناتسدروك
ەـــیەژۆرپ وەـــئ مڵەـــب ،تـــێردب ماـــجنەئ تڵو
ڵەگەل" یتوگ مەـــهدەئ نارۆگ ،ترگەن یرەـــس
مووتـــشیناد )داژەن یدەمحەئ( نارێئ یكۆرەـــس
مـــشیراكاواد و نازاـــس یزرەم یەلەـــسەم ۆب
نەیلەل و مرێنەد كەیەنژیل یتوگ ،دركشەكشێپ
ووبەوەئ ،نیەدەد رەـــسەل یكێرایڕب ەوەتەڵوەد
رتاود ،ەكەرونس یریەس ۆب ووبدران یكەیەنژیل
متوگ یێپ و تاـــه یـــنارێئ یڵوـــسنوك یرـــگێج
،ەوەتەویڵۆك یێل رامۆك كۆرەـــس ەكەییراكاواد
یدوـــس ەزرەم وەئ ەوەییرووبائ یووڕەل مڵەب
،ەیەه قارێع ۆـــب یدوـــس وكڵەب ،نارێئ ۆب ەـــیین
وكەو .نیەكب ێجەبێج ەوەئ نیناوتان ەوەئ رەبەل
وومەه ەمێئ انیگەئ نووبەن یزار ینارێئ ینەیل
."ەیەه نامیقارێع یكەیدنەمازەڕ
قداـــسدیەس–ەجبەڵەه یكەرەـــس یاگـــێر
یكـــسەت یۆـــهەب وەدیاـــس كەـــی یـــكەیاگێر
اتـــسێئ ات ،یرەـــسەل ۆچوتاه یرۆز وەـــكاگێر
و ەوادیوور ادێت یۆچوتاه یاودوور نـــیدنەچ
یسەك نایەد ینووب رادنیرب و نادتسەدەل نایگ
وەئ ووب رایڕب یچرەگەئ ،ەوانێه ادیۆخ یاودەب
ات مڵەب ،دیاس وود ەتێركب ەیكەرەـــس ەماقەـــش
یماقمیاق ،ەواركەن ێجەبێج ەیەژۆرپ وەئ اتسێئ
یەشێك كێدنەه ،وور ەتـــسخ یەوەئ ەجبەڵەه
یەنارایتوج وەئ ،ادەكاگێڕەل نووبەه رازویوەز
قداسدیەس وەجبەڵەه یرونس ناوێن ەنوەكەد ەك
ەوـــێپ نایڵاكوتـــشك یوەز رۆز یـــكێڵەمۆك
ەوەندركنادنەوائ یریزەو ڵەگەل" یتوگ ،ووـــبەد
،نیتـــشیناد ەنارایتوجوەئ ڵەـــگەل و نیتـــشیناد
شەـــمێئ ،درـــكەد ناـــیووبەرەق یاواد ناوەـــئ
نایڵوەه ێبەه اداناوتەل یەوەئ نادـــێپ نامنێڵەب
شاب یكەیەداڕات نایناكەراك شاتسێئ ،نیەدبۆب
."ەووتشیۆر یناكەشیئ وەوەشێپ ەتەوچ
زیزع رەموع
:ەجبەڵەه یماقمیئاق
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 32
دەمەحم اوەشێپ
ۆـخواـن
یدای اتسێئەل رەــب كـــێژۆر دنەچ :لیڤس
،ووب یدروـــك یرەــگەــماــنژۆر یەــڵاــس 114
وەئ یناكەزاوایج ەغانۆق ینترگواچرەبەلەب
یرەگەمانژۆر یخۆدوراب اداتسێئەل ،ەووژێم
؟ینێگنەسەدڵەه نۆچ
114 ەل ەووبەن یتیرب ەووژێم وەئ :تدوی
اتسێئ شێپ ڵاس 114 وكڵەب ،نتوەكشێپ ڵاس
.ەووچرەد یدروــك یرەــگەــماــنژۆڕ نیمەكەی
ەییكلاچ یەـــــــبرۆز ادــــشەــــمەدرەــــس وەــــل
ناتسدروك یەوەرەدەــــل ناكەییناوەمانژۆر
شەیەوام وەـــئ یرۆز یكێشەب ۆــب ،ەووــــب
ووبتسیوێپ او یدروك یرەگەمانژۆڕ رەسەل
و تێنێجنوگب یۆـــخ ەــكەــخۆدوراــب ڵەــگەــل
.ترـــگەد یــنووــچــشــێــپوەرەــبەــل یــێڕ شەــمەــئ
یرگرەب یتەڵاح ەووچ یرەگەمانژۆر رــتاود
ینووچشێپوەرەب یكێپتسەد ەیۆب .ەوەتابەخ و
ەوە 1991 یڵاس یاودەل یدروك یرەگەمانژۆر
یناتڵو یریەس رەگەئ ەمەئ .ەوودركێپیتسەد
ەكەنووچشێپوەرەب نینیبەد ،نــیەــكــب ەــكــید
ادێت یناڕچپ وەووـــب ییاسائ یكەیەوێشەب
یناهیج یگنەج یمەدرەسەل ەنوومن ۆب ،ەووبەن
ینووچشێپوەرەب رتایز یرەگەمانژۆر ادمەكەی
یەناترۆپار وەــئ یۆــهەــب ،ینیب ەوەــیۆــخەــب
ەوە1991 یاودەل یچرەگ .ناركەد ەوەگنەجەل
نتوەكشێپەب یتسەد یدروــك یرەگەمانژۆر
یووڕەب واڕــباد یكێناتسدروكەل مڵەــب ،درــك
ەكەنتوەكشێپ درك یاو شەناڕباد وەئ ،ادناهیج
ەك تێبەن ەزــێــهەــب ەداڕ وەــب نــتاــسدروــكەــل
.ارنیبەد ادەكید یناتڵوەل
ناتسدروك ەمتاه 2003 یڵاس كێتاك نم
یراوبەل كــێــنووــچــشــێــپوەرەــب درــك متسەه
یراداگائ ێبەب مڵەــب ،ەیەه ادیرەگەمانژۆر
ەتاو ،ناهیج یناسوونەمانژۆر و یرەگەمانژۆر
متسەه .اركەدێپیتسەه یڵاكۆل یكێنتوەكشێپ
نووب یەــناوەــئ یرۆز یكێشەب درــك ەوەـــب
ەمەئ ،نووب رەسوون رتشێپ سوونەمانژۆڕەب
،دركتسورد یدروك یرەگەمانژۆڕ ۆب یەشێك
وەئ ەتسیوێپ سووــنەــماــنژۆر رەسەل ەكنوچ
رەسوون مڵەب ،نیتسار ەك تێسوونب ەناتش
ناوەئ وكڵەب ،ەیین ەییتسار مەــب یتسیوێپ
.نتسەبەد نایناكایزاتنەف و ڵایەخەب تشپ
یرەگەمانژۆر وانەل شاتسێئ ات ەتەڵاح مەئ
ۆب یدج یراك ەتسیوێپ وەواب رەه ادیدروك
ەك تاگب ەمایەپ وەئ ،تێركب ینتشێهەن
یندنایەگ اهنەت سوونەمانژۆر یشیئ
.ایزاتنەف و ڵایەخ كەوەن ،ەییتسار
اداتسێئەل ەیەه كێنووچۆب :لیڤس
یرەگەمانژۆر تاـــكەد ەوەــل ساــب
،ەیادەوەنتساوگ یخۆدەل یدروك
ەیەوەنتساوگ مەئ ۆت یاوڕبەب
ەوەنتساوگ یغانۆق یناشواه
یایدیم یەروەگ یكەیەشێك
رەگەئ ەیەوەئ یدروك
ڵاوەه یراداگائ تێوەتب
كەی ەل ەتسیوێپ تیب
ەوەتینێوخب رتایز ەمانژۆر
ادایدیم یراوبەل وەیۆخەبرەس یدنەڵۆه یكێوارخكێر ،)IMCK( ۆخەبرەس یایدیم یوارخكێر
تاكواه ،یندنایەگێپ و سوونەمانژۆر یەوەندركرایشو ۆب تادەدڵوەه ەوارخكێر وەئ ،تاكەدراك
رتكەیەل یتسورد یكەییدنەویەپ ەنتشیەگ یتسەبەمەب ادناكەرادیدنەویەپ ەنەیل ڵەگەل یگنەهامەه
.نتشیەگێت
یەوام ۆب ،تاكەد یساب یۆخ كەو ،ینامێلس یراشەل ەیەوارخكێر وەئ یسرپرەب ،گنیروین تیدوی
یكێشەب و تاكەد یسوونەمانژۆر یراك ەڵاس 25 رەسەل یشیناكەنوومزەئ یرۆز
تادەدرایڕب ەیۆب ،ەــتــساڕەواــن یــتڵەــهژۆر ەتێب اد2003 یڵاسەل
مەئ رەــسەــل راـــك ەوەــكــیزــنەــل و قارــێــع .تاكب ەــیەــچواــن
ادیڵەگەل )لیڤس( ەك ادەتەبیات ەرادید مەل ، ە و ا دیم اجن ەئ
یـــخۆدوراـــبەـــب تەراــــبەــــس تـــیدوـــی یرەگەمانژۆر
رەس ەتاخەد ەجنەپ و تێودەد یدروك یەناشێك وەــئ
.ەووترگ یەیەیاك وەئ یكۆرەب اتسێئەل
گنیروین تیدوی
:لیڤس ۆب )IMCK(ۆخەبرەس یایدیم یوارخكێر یسرپرەب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 33
ۆـخواـن
یكێزاوێش و خۆدوراـــب دوــخاــی ،ەیەكەییسایس
؟ەرتتەبیات
یخۆدورابەل یدروك یرەگەمانژۆر ێڵەب :تدوی
یەوەنتساوگ یـــخۆد مڵەـــب ،ەــیادەوەــنــتــساوــگ
یەوەنتساوگ یخۆدەل ەزاواــیــج یرەــگەــماــنژۆر
یرەگەمانژۆر ،یتشگەب ناــتــسدروــك یمێرەه
ادناتسدروكەل مــنازەد .تەسایسەب ەیین ناسكەی
ەتسیوێپ مڵەب ،ەوارــك یسایسەب كێتش وومەه
ەتاوەك .تێب ەوەتەسایس یتشینەتەب یرەگەمانژۆر
یرەگەمانژۆڕەل ەیەوەنتساوگ یخۆد مەئ ەتسیوێپ
یتسائەل نایمەكەی ،تێب ادتسائ وودەــل ادیدروك
نایشیمەوود ،تێب ادیتێنۆچ و یتێلاوك یندركشاب
تەسایس یەوەـــندرـــكاـــیـــجەـــل تــێــب یــتــیرــب
،تیەكب اپوروەئ یریەس رەگەئ .یرەگەمانژۆڕەل
ەوەییبزیح یایدیمەل ەكەوەنتساوگ یغانۆق ێوەل
یكێگنەر ەیایدیم وەئ ،ووچ ەكید یكەیایدیم وەرەب
و ریب چیهەب ووــبەــن تــسەوــیەــپ مڵەــب ،ووــبەــه
وەرەب شیناتسدروك تێبەد ،ەوەییسایس یكێبزح
.تێچب ەیەوەنتساوگ یغانۆق وەئ
ۆت یناكەسقەل كێشەب ادوودرــباڕەــل :لیڤس
،ەووبەه نایەوەنادراك ناتسدروكەل ایدیم رەسەل
؟ەییچ ناتسدروكەل ایدیم رەسەل ۆت یەنخەر
یدروك یایدیم یەروەــگ یكەیەشێك :تدوــی
،تیب ڵاوەــه یراداــگاــئ تێوەتب رەگەئ ەــیەوەــئ
وەوەتینێوخب رتایز ەــماــنژۆڕ كەیەل ەتسیوێپ
،یەكب شینۆیزفەلەت كەــیەــل رــتاــیز یرــیەــس
تڵاوەه ەوەییایدیم یكێڵانەك اهنەتەل تیناوتان
و ۆخەبرەس یایدیم ەنوومن ۆب .تێوەكبتسەد
یتەسایس یەگناوڕەل وەكەیرەه یبزح یایدیم
ادڵاوەه كەی ڵەگەل ەڵەمام ەوەیۆخ یندركراك
یناكەنەیل یواوەــت ێوەتب رەگەئ ەیۆب ،تاــكەد
یبزح ایدیم وومەه تێبەد ،تینیبب ەكەڵاوەه
ڵاوەـــه ناــمەــه یــنــیــناز ۆــب ناــكۆــخەــبرەــس و
.ەوەتینێوخب
وەرەب یدروك یایدیم ەخۆدوراب مەئ :لیڤس
؟ەوودرب یچ
وەرەب ناكەمانژۆر یژاریت نینیبەد :تدوــی
ەراید شەــمەــئ یراــكۆــه ،ەووــتــشــیۆر نــیزەــباد
.یتڵوواه یل ەــیاــیدــیــم یەــناــمــتــم یــنووــبەــن
وەب یەنامتم ەك تێركب یكڵەخەل او ەتسیوێپ
وەئ ،ێتادیەد سوونەمانژۆر ەك ،تێبەه ەییرایناز
یناكەووڕ وومەه ینیناز ۆب شەرۆز ەوەندنێوخ
،ەوودرك رازێب ەوەندنێوخەل یكڵەخ ڵاوەه كەی
نناوتەن ناــسووــنەــماــنژۆر ەوودرــكــیاو شەمەئ
كڵەخ و نەكبێجەبێج یشابەب نایۆخ یكرەئ
ناسوونەمانژۆر یەمێئ ەتسیوێپ .ەوەنەكب رایشو
ینووبترەك ترەـــك ،نــیــب اــگــڵەــمۆــك یەــنــێواــئ
ەیۆب ،نشیكەیەب ژد ادراجێدنەهەل ،ناكەییرایناز
.تێنێمان نترگێوگ وەوەندنێوخ یتەقات
ەتەووتسخ یرەگیراك ەــكەــخۆدوراــب اتسێئ
ناسوونەمانژۆر یكووبسیەف یتنواكەئ رەــس
ادمۆخ یەكەتنواكەئەل نــم .شینایتڵوواه و
و یكیرمەئ و یدنەڵۆه ودروــك یێڕواهەل رۆز
ناكەدروك یزاوایج .ەیەه مینامڵەئ و یناتیرەب
ەیەوەئ ادمەكید ینایێڕواه ڵەگەل ادكووبسیەفەل
و ینارۆگ ادنایناكەراویدەل ەشیمەه ناكەدروك ەك
یەكید ینایێڕواه ەوەناوەچێپەب ،نێنەداد مسەڕ
.نێنەداد یرایناز ەكید یناتڵو
یراــــید یــكــێــكرۆــم یژـــیـــتودـــنوـــت :لــیــڤــس
اهنەت یژیتودنوت ایائ ،ەییدروك یرەگەمانژۆر
سوونەمانژۆر ەك ەــیەراــك وەــئ یماجنەئرەد
ینتشیەگێتەل ەشێك دوخای ،تادەد یماجنەئ
و سووــنەــماــنژۆر ناوێن یدنەویەپ یزاوــێــش
؟ەیەه ادناكەرادیدنەویەپ اگزەد
،ەنایمەوود یەوەـــئ نــم یاوڕــبەــب :تدوـــی
و ناسوونەمانژۆر یدنەویەپەل نتشیەگەنێت
یراك یكێشەب وەیەه ادناكەرادیدنەویەپ اگزەد
ەیەه یدنەویەپ شەمەئ .ەشەمێئ یەكەوارخكێڕ
ڵەگەل ناتسدروك یمێرەه ەك ەوەــناڕــباد وەب
ننازەداو ەرێئ یناسوونەمانژۆر .یتەیەه ادناهیج
ەك ەیەه نایكێتش وومەه یەوەندركواب یفام
یرایناز یاواد ەوەئرەبەل ،تاــگەد نایتسەدەب
،ەیەه یرەگەمانژۆر یدازائ ەتسار ،نەكەد رۆز
تێڵب رۆزەب سوونەمانژۆر ەیین ەوەئ یانام مڵەب
یتسەدەب تێبەد وكڵەب ،ێنەدب میرایناز تێبەد
یەگێڕەل شەنایرایناز وەئ ینانێهتسەدەب .تێنێهب
یاگێڕەل ناــی ،ەوەناكەنتوەكێپواچ و رادـــید
.تێبەد ەوەناكەییتشگ ەییكلاچ ینووبەدامائ
ەییكلاچەل نووبەدامائەل ەیەه ادەرێل كەیەڵەه
ناسوونەمانژۆر ،نادناشیپۆخ كەو یناكەییتشگ
ادێت یرادشەب وەوەناكەرەدناشیپۆخ وان ەنچەد
نەكب یرێدواچ ناوەئ ەتسیوێپ ادكێتاكەل ،نەكەد
سوونەمانژۆر ەتسیوێپ .نبرادشەب كەوەن
سوونەمانژۆر مێڵان ،تێب وادوور یەوەرەدەل
و كرەـــئ مڵەـــب ،ەیین ینادناشیپۆخ یــفاــم
ەكەوادووڕەب رەــبــمارەــب نایتێرایسرپرەب
.ەرتایز ەكەندركیرادشەبەل
ساب ناسوونەمانژۆڕەل كێشەب :لیڤس
،تێوەكانتسەد ناـ ـیراــیــناز ەك نەــكەد ەوەــل
رەگەئ سوونەمانژۆر ،ەوەڵەه ەنوەكەد ەیۆب
یرایناز نۆـــچ ،تــێوەــكەــنــتــسەد یراـــیـــناز
؟تێبەن ەڵەه یشوت و تێنێهبتسەدەب
ینترگرەو ۆب ناسوونەمانژۆر ەرێل :تدوی
،نەــــكەد رـــــیزەو ۆـــب نۆـــفەـــلەـــت یراــــیــــناز
ریزەو ۆب ەندركنۆفەلەت وەــل زاو ەتسیوێپ
ەنەیل و تەرازەو یواوەتەب ەمێئ ،تێرنێهب
یرایناز ەتسیوێپ ەووتوگ نامناكەرادیدنەویەپ
،ەوەندركواب ۆب ناسوونەمانژۆڕەب نەدــب
سوونەمانژۆر نەكەن ەوەــئ رەگەئ ەكنوچ
،تێنێهەدتسەدەب ەكەییرایناز ەوەناوەئ یتشپەل
تسار ەشەناوەل و تێرگەدیرەو ەول ولمەل
یكەیەنزاب ەتاخنامەد ەتەڵاح مەئ ،تێچەنرەد
،نەدان یراــیــناز ناــكەــتەرازەو ،ەوەوارـــخاد
ەڵەهەب ەوەــكــید ینێوشەل سووــنەــماــنژۆر
وەئ ێڵەد تەرازەو رــتاود ،تێوەكەدیتسەد
ادكەیەنزابەل ەرۆجمەب ،نەــڵەــه ەنایرایناز
؟نۆچ و ێنێكشەد ەیەنزاب مەئ ێك .ەوەنێلوخەد
و نب نیبدرو رتایز ناسوونەمانژۆر ەتسیوێپ
شەوەئ ێبەد .نەدب یرایناز شیناكەتەرازەو
ەكێكەی یرایناز ینتوەكتسەد ەك ووڕ ەتێرخب
یرۆز یگنرگ ڵەــگەــل .ڤۆرـــم یناكەفامەل
.یرایناز ینانێهتسەدەب یاسای ینتسختسەد
یەكەوارخكێر یایدیم یلیوئەت :لیڤس
ەییتەیاسەكەل یتەمرای ؟ەیەوێك نەیلەل ەوێئ
؟نرگەدرەو ناتسدروك یناكەبزح و یسایس
یتەمرای مڵەب ،نیۆخەبرەس ەمێئ :تدوی
یكەرەس یلیومەت .نیرگەدرەو سەك وومەهەل
یكیجلەب ەیەه ناــمەژۆڕــپ ،ەیادنەڵۆه ەمێئ
نایلیومەت ناكەییكیرمەئ و ناكەیناتیرەب و
منایشیەكید یكێشەب ،سكێریائ ،ەوودرـــك
ەژۆڕپ ۆب لیومەت ادناتسدروكەل .ەیین دایەل
ناكەییموكحان ەوارخكێر یاسای ،ەتەمحەز
ینازراب ناڤریچێن ،ەواركەن دنەسەپ اتشێه
یكڵەخ ۆب ایدیم یەژۆڕــپ یكێشەب یتەمرای
،ناكەییكیرمەئ یەكید یكێشەب ،ەواد یەمێئ
یشیكێشەب وەكید یكێوارخكێر ەكید یكێشەب
یتەمرای ەك نیەكەد یساپوس ەمێئ .ادنەڵۆه
ۆب ەوودرك شیرت یناكانەیل ەل ناماواد ،نیاد
یگنەسواه یەوەئ ۆب ەمێئ ،یتێكەی ەنوومن
ەك ەوودرـــك شیتێكەیەل ناـــماواد نیرگبار
نایشیەدامائ ،نەكب نامكەیەژۆڕپ یلیومەت
ۆب نامێون یكەیەژۆڕپ یلیومەت ۆب ەویڕبرەد
.ناتەرفائ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 33
ۆب ناسوونەمانژۆر ەرێل
نۆفەلەت یرایناز ینترگرەو
زاو ەتسیوێپ ،نەكەد ریزەو ۆب
ریزەو ۆب ەندركنۆفەلەت وەل
تێرنێهب
ینایێڕواه ادكووبسیەفەل
ادنایناكەراویدەل ەشیمەه مدروك
كەن ،نێنەداد مسەر و ینارۆگ
یرایناز
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 34 2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 34
ۆـخواـن
كۆڕەگ یەناخبێتك ەب ێون یكێشڕۆش
ینەیلەل ێرداــــن ێپ نایــــشیخەیاب ،نــــمەك رۆز
بێتك" یــــشیتوگ دەمحەئ ناردەــــب ،"ەوەــــتەڵوەد
ناكەناخباتوق ،نــــپەچل ینێوــــشەل ناكەــــشۆرف
و شاب یكێرەــــسەراچ ەیۆب ،ەیین ناــــیەناخبێتك
."تێبەه كۆڕەگ یەناخبێتك رەگەئ ەواجنوگ
شاب یكێراكەب رەنێوخ و بێتك یەوەندركتشائ
اداتسێئ یاینودەل ەكنوچ ،تێرنەداد ەناینەدەم و
یاو ایژۆلۆنكەت ینتوەكــــشێپ ینووب ۆب كێدنەه
یرەگیراك ۆخوەتــــسار ەك ،ەوەــــنەدەد كێل
وەــــئ ینتــــشێهەن رەــــس ەــــتۆدرك
یناراج یەــــشاب ەیدنەویەپ
.بێتك و ڤۆرم ناوێن
دەــــمحەئ ناردەــــب
یــــتەمڵەه ،بــــیبەح
تــــسیوێپەب نادــــناه
ڵەــــگەل .تــــێنازەد
ین دن اــــسخ ە ر
بــــێتك ۆــــب جرەــــمولەه
ەــــیاویێپ وەــــئ ،ەوەــــندنێوخ
كێكاڤج ای ادرایشۆه یكاڤج وانەل
.ەتــــسیوێپ ییرایــــشۆه ەك ێــــنازب
ادەــــمێئ یناتــــسدروكەل مڵەــــب"
نڵۆك و ەدرەورەپ و ندــــنایەگار
نایاگائ ەــــكید یكێتــــش وومەه و
ادیلەب و ەیین ەوەندنێوخ یسرپەل
."ەوەنەكان ل
."ەوودنەیەگار نایەكەتەمڵەه یمرەفەب ،ناچك
ەــــكەتەمڵەه ینتوەكرەــــس ۆــــب ەــــكەناخەواق
ناریبنشۆر و نارەسونەل یراكژێوار یكەیەنژیل
.ەوانێهكێپ
یلەعاباب نارۆــــگ سوونەمانژۆر و رەــــسون
ەــــمێئ" یــــتوگ ەــــكەنژیل یــــنامادنەئەل ەــــكێكەی
بێتكەب نارەــــنێوخ ەوەیەگێر مەــــل تــــێوەنامەد
مەــــل اــــهنەت شەــــكەتەمڵەه وەوەــــنیەكب تــــشائ
وەوەــــنیەكان كوــــچب ادەــــكۆڕەگ ەــــناخبێتك
كەیۆیدار ەــــك نیەوەئ یڵاقرەــــس ادــــشاتسێئەل
یــــشیتوگ یلەعاباب ."ەوەنیەكب )بــــێتك( یواــــنەب
،تێچەدرەد شــــیتەبیات یكەیەمانژۆر ەــــناگنام"
و رانیمیــــس ،ادەكەكۆڕەگ ەناخبێتكەل اــــهەورەه
."تێردەد ماجنەئ یناوەمانژۆر یسنارفنۆك
یروــــتلك یەــــناخەواق یەــــتەمڵەه وەــــل رەــــب
،بێتك و رەنێوخ یەوەندركتشائ ۆب ینامێلــــسەل
ەواد یرایڕب ەرۆز یــــكەیەوام ساراــــئ یاگزەد
،رەنێوخ ۆب ،تێنەیەگب بێتك ەوەكێساپ یەگێرەل
چ ەندركــــشیئ ەرۆج وەــــئ ایائ ەــــیەوەئ رایــــسرپ
یەوەندنێوخ ۆــــب ەــــیەه یــــشاب یــــكەیرەگیراك
.؟بێتك
یەوارــــكواب و پاــــچ یاگزەد یكۆرەــــس
ەوەل ساــــب ،بیبەح دەــــمحەئ ناردەــــب ،ساراــــئ
،ەوەندنێوخ یەگێر یناكەشێكەل كێكەی ،تاكەد
ندركــــشەباد" ،رەنێوخەب اگان بێتك ەــــك ەیەوەئ
یتــــشگ یەناخبێتك .ەووتوەكاود و پارــــخ رۆز
ەكەمێخ رێژەل بێتك كێــــشەواب ەب ەك راــــهەب
یــــتەمڵەه یەوەــــب ەــــشۆخڵد ،ەوەرەدەــــتاه
ووڕەك ،تێركەد كــــڵەخ ینادناه ۆب ینامتــــشین
.نەكب بێتك یەوەندنێوخەل
یــــناكەیحان و ازەــــق و ینامێلــــس یراــــشەل
گــــنام 3 یەواــــم كەــــیەناخەواق ،یرەــــبوروەد
،كۆرەگ یكەیەناخبێتك یندركتــــسورد یەگێرەل
تێوەیەد ،ەوەبێتك یناــــشینوان 800 ەل رــــتایزەب
.ەوەتاكبتــــشائ بێتكەب نارەنێوخ ەكید یــــكێراج
یكێــــساپ "ساراــــئ" یاگزەد شــــیرێلوەهەل
و راــــش وومەه ەتـێنەیەگب بێتك ،ەوودركناخرەت
.ناتسدروكەل كەیەكچۆراچ
یراكدنێوخ ڵاس 16 نەمەت نەــــسەح راهەب
ڵەگەل ،ینامێلسەل ناچك یریهات لامەج ییەدامائ
ادەكەتەمڵەه یەمێخ رێژەل یەكەلۆپ ینایێرواه
كەــــلوخ 10 شاــــپ ،نووباتــــسەو ادزــــیرەل
و یــــشۆخڵدەب رۆجوارۆج یبێتك كێــــشەوابەب
مڵاحشۆخ" تێڵەد راهەب ،ەوەرەد ەتاه ەوەدنەخ
ادنامەكەناخباتوق ڵاــــپەل ،ەوارــــك ەــــتەمڵەه مەــــئ
ێپ یماوەدرەب مراداویه ،ەیەه یرۆز یكێدوــــس
."تێردب
یەناخەواق ینامێلس یراشەل ەكێگنام یەوام
ینامتشین یكێتەمڵەه( یوانەب یكێتەمڵەه یروتلك
)ناتــــسدروك یمێرەهەل ەوەندنێوخ ینادناه ۆــــب
ینێوش نیدنەچەل شەكەتەمڵەه ،ەودركێپیتسەد
یمرەف یژێبەتو .نواركشیامن ناكەبێتك زاوایج
یناوكلاچ و رەــــسون یدرەه ەرولچ ەكەتەمڵەه
یژۆرەــــل ،تاكەد ەوەــــئ ۆــــب ەژاــــمائ یــــنەدەم
نایمرەگ یكەیزاوــــشێپ نایەكەتەمڵەه ینایەگار
رــــێژەل" ەــــك ،ەوودرــــك ەــــكەكۆڕەگ ەــــناخبێتكەل
یریهات لامەج یەناخباتوق كیزنەل و كەیەمێخ
ەـــــــیەـــــشف ەولەـــــــب ناـــــینووــــبرــــیبنشۆر و ەوەندنێوخ كڵەخ :سارائ یاگزەد یكۆرەس
ینامێلس ــ رێلوەه
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 35 2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 35
ۆـخواـن
كۆڕەگ یەناخبێتك ەب ێون یكێشڕۆش
اكەد واوەــــت ەگتــــسناز یباتوق ،ەوامەن یــــگنیرگ
و ندنێوخ ەــــك ،ێنازان چیه یۆخ یەــــكەراوبەل
شەوەندنێوخ ەراــــید ێــــبەن گــــنیرگ نووــــبرێف
."ەوامەن گنیرگ
رەنێوخ ،تاكەدەوەــــل ساب شیدرەه ەروــــلچ
،ادبێتك یاودەــــب تێرەگان ،تاكاــــن كلیه یۆــــخ
یناكاگندنێوخ وەــــناخباتوق یەنیرۆز اــــهەورەه
ەك ،تاكەد او شەــــمەئ وەیین نایەناخبێتك ەــــمێئ
تــــسەد یبێتك یناــــسائەب تێناوتەن راكدــــنێوخ
ەیەكەتەمڵەه یژــــێبەتو ەــــك یدرەه ."تــــێوەكب
توگ یــــشەوەئ بێتك یەوەندنێوخ ینادناه ۆــــب
ادناكاگندنێوخ مەدرەبەل یرۆزەب نامەكەتەمڵەه"
وەوەتێرگەد شــــیرت یناكەنێوــــش مڵەب ،تــــێبەد
گنام ێــــس یەواــــم ۆــــب تــــێبەد شــــیماوەدرەب
یتەیاتسۆد تێبتك و رەنێوخ نیناوتب نیراداویه
."ەوەتێڕەگب ۆب نایناراج
یەوەئ یاڕەرەــــس ،بیبەح دەمحەئ ناردەــــب
پاچ ناــــیمەهرەب 1300 ەــــل رــــتایز یەــــكاگزەد
ساب تاكواــــه ،ادوین و ڵاــــس 13 ەــــل ،ەوودرــــك
رترۆز یكەیەوێــــشەب كڵەخ رەگەئ تاكەد ەوەل
یبێتك ،ەیادركب ناــــیناكەمەهرەبەل ناییزاوــــشێپ
مڵەب ،دنایەگەد پاــــچەب نایرتایز
ی"تسس" بێتكەل رەنێوخ یەــــشكەشاپ یۆهەب
.تێوەكەدرەد ەوەنایناكەراكەب
یەوارــــكواب و پاــــچ یاگزەد یكۆرەــــس
كڵەخ ەــــك ،تــــێرگەد ەوەــــئ یەــــنخەر ،ساراــــئ
،رــــیهازەم و تەــــڵاور یاود ەــــتەنووتوەك
.ەیەشف ەولەب ناینووبریبنــــشۆر و ەوەندنێوخ"
تاینب نیرتگنیرگ كەو شــــی"ندنێوخ" تەــــنانەت
رۆز ،یمەدرەــــس یڤۆرم ۆــــب
ەـــــــیەـــــشف ەولەـــــــب ناـــــینووــــبرــــیبنشۆر و ەوەندنێوخ كڵەخ :سارائ یاگزەد یكۆرەس
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 36
ۆـخواـن
تێرنەداد یسرتەم ەب شەمەئ و ەووب رۆز ادڕازاب ەل ووچرەسەب یندراوخ 

و

ا
یر
ت
ف
ا
ك

و

ل
ێت
ۆ
ه

و

ت
ێك
ر
ا
م
8
3
ن
ێر
د
ەد

از
س

ە
گ
ند
ر
او
خ
یووڕەك درــــك مریەــــس ،ڵام ۆب ەوەــــمدرب
ەكنوچ ،ووــــب ریەــــس ێپ مرۆز ،ەواــــنێهڵەه
."ەووچەن رەسەب یتوگ ەكەرادناكود
نترگەگێر ۆــــب رێلوەه كەو یكێراــــشەل
ۆــــب ەــــشەڕەه ەــــتۆب ەــــك ەــــیەدراید وەــــل
،ناــــیتڵواه یتــــسوردنەت و ناــــیژ رەــــس
یوانەب كەیەنژێل ەكێڵاــــسەل رتایز یەواــــم
وەئ یراك ،ەوارنێزەماد "ناكەنووچاداودەب"
ناڕەگ یتەمڵەه یــــماوەدرەبەب شەــــیەنژێل
و ەناختــــشێچ و ڕازاــــب واــــنەل ەنینكــــشپ و
.ادناكایرتفاك
یــــماقمیاق یرــــگێج ،نێــــسح شرــــێه
یەــــنێژێل یكۆرەــــس و رــــێلوەه یدــــنەوان
،تاكەد ەوەل ساب ،نینكشپ و نووچادوادەب
و ەــــگندراوخ اــــینەت اداتەرەــــسەل ناوەــــئ
اتــــسێئ مڵەب ،نواڕەگ ناكەڕازاب و تێكرام
مەجرەس ڵەگەل یدنەویەپ ەیادنایەمانرەبەل
ۆب ،نتسەبب مێرەه یتەموكح یناكەتەرازەو
و ووچرەــــسەب یــــندراوخ ینتــــشۆرف
یتــــسوردنەت یــــنەیل یــــندركەنواچەر
،ادناكەییتشگەنێوش و تێكرام و ەگندراوخەل
،ەوودركراچان یرێلوەه یاگزێراپ یەرادیئ
،تــــێنێهبكێپ ندرــــكیرێدواچ یــــكەیەنژێل
نێوــــش 83 ادوودربار یگنام راوچەل اــــینەت
یكۆرەــــس .ەوارك ادــــڵەگەل ناــــیەوەنیڵۆكێل
یراكیرب ،تێنازەد "یسرتەم" ەب شەكەنژێل
كێــــسەك رەه تێڵەد شۆــــخوان یــــتەرازەو
"تەنایخ" ەوەئ ،تاكب ەناسەك وەل یشۆپواچ
.تاكەد
یــــناكێڕواه و لیعامــــسیئ لاــــمەك
،ەوەرەد ەــــنووبتاه ەزات كەیەناختــــشێچەل
نایشۆخ یندراوخ و یپارخ و شاب یــــساب
وومەه ەــــمێئ توــــگیەد ناــــیكێكەی ،درــــكەد
ەوەئ رەبەل ،ەوەڵام ۆب ەوەنیچان كەیۆڕەوین
،نیۆخب نان ناكەنارگ ەناختــــشێچەل تێركان
تێڵەد و یڕب یەكێڕواهەب یناكەسق لامەك
نێوش وومەهەل ندراوخ ینازرەه و ینارگ"
ەگنرگ یەوەئ مڵەب ،ەیەه كێتڵو و راش و
یناكەنێوــــش و ایرتفاك نای ،ناكەناختــــشێچ
ادێت یتــــسوردنەت یتەملەــــس یجرەم ەكید
كێدنەه منیبەدیاو نم ەوەخادەب مڵەب ،تێب
ەیۆب ،نین نــــێواخ و كاپ ەــــیەه ەــــگندراوخ
نایرێدواچ یتــــسوردنەت یــــتەرازەو ێبەد
."تاكب
28 نەمەت یكێنژ شیوەئ زیزەع ەرــــیزەن
رێلوەه یراش یەوەرەدەل راجرۆز ەنڵاس
ڵەگەل ینەمەدراوخ و ڵاك ،ڕازاــــب وان ەتێد
یجنرەــــس تەقیدەب ەریزەن ،ەوەتابەد یۆخ
،ادەد یناكەشۆرفەویم وەزوەس یەنابەراع
وەیەدراید وەــــئ ینتــــشێهەنەل ەــــشیدێموئێب
كەیوتوق اتسێئ شێپ كەیەوام نم" تێڵشەد
ەك مڵەب ،یڕــــك ڕازابەل مەتامەت یواــــشۆد
قیدس ناوش

پ
ا
ر
خ

ی
ن
د
ر
ا
و
خ

ر
ێ
ل
و
ە
ه

ە
ل
ت
ێ
ر
د
ە
د

ك
ڵ
ە
خ

ی
د
ر
ا
و
خ
ر
ە
د
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 37
ۆـخواـن
ەمێئ ،ەیەروەگ یكەیــــسرتەم ەوەئ ناموگێب"
ەوەــــخادەب ،ەوودرــــك ناــــمدرو یرــــێدواچ
ڵاك ەك ،تادەد یۆخەب ەــــقەه وەئ كێكڵەخ
،نایتڵواه ەــــتادەد پارــــخ یــــنەمەدراوخ و
شەكــــشێپ پارــــخ یرازوــــگتەمزخ ناــــی
،ەووبەه یمەخرەتمەك شیراجرۆز ،نەكەد
ناكەرادەیامرەــــسەل كێــــشەب ەــــنوومنۆب
كەو ،ەووبەه نایكەژۆرپ دنەچ ادتاك كەیەل
شەمەئ ۆب ەناخنیزنەب و ایرتفاك و ەناختشێچ
ادەدنەوێن مەل ەــــیۆب ،ەواناد یەكید یــــكڵەخ
مڵەب ،ەوودرــــك یمەخرەتمەك شەكەــــسەك
،ەوەنیەكەد اینڵد نامەكەراــــش یكڵەخ ەــــمێئ
ەیەدراید وەئ یووڕەــــبوور ژۆرەب وەــــشەب
."ەوەنیبەد
یــــتەرازەو یراكــــیرب قــــیفۆت قەــــیاف
یدــــنەوان یــــماقمیاق یرــــگێج كەو ۆــــخوان
ووچرەــــسەب یــــكارۆخ ینتــــشۆرف رــــێلوەه
تاكەد دەزواــــن ەروەــــگ یكەییــــسرتەمەب
یــــتەرازەو ەتــــسەبەم وەــــئ ۆــــب تــــێڵەد و
كێسەك رەه ،ەوانێهكێپ یەنژێل یتسوردنەت
ەكنوچ ،تێركەد ریگتسەد ،تاكب یچێپرەس
ەتەللیم وەل ەتەنایخ نیرتەروەگ یتــــسارەب"
نایووچرەــــسەب یــــندراوخ ەــــك ،تــــێركەد
یتەرازەو یراكــــیرب ،"تێردەد دراوخدرەد
كێــــسەك رەــــه" توــــگ یــــشەوەئ ۆــــخوان
ەیاو یانام ،تاكب ەناــــسەك وەل یــــشۆپواچ
."ەوودرك تەللیمەل یتەنایخ نیرتەروەگ
،یلەع لــــیمەج رۆــــتكد ،ەوەــــیۆخ یلەــــل
،یتسوردنەت یرابوراك یتشگ یرەبەوێڕەب
مــــێرەه یتــــسوردنەت یــــتەرازەوەل
ەتسیوێپ ناكەناختشێچ ۆب ەك تێنەیەگەدیار
ێبەد اهەورەه ،تێبەه نایتسوردنەت یتەڵۆم
نایتسوردنەت یجرەم یناكەدنەمراك وومەه
شەنانێوــــش وەئ ،نب نێواخوكاپ ،تــــێب ادێت
كەو ەیەه ەوەیتــــسوردنەت ەب یدنەویەپ ەك
رەه .دته .و ەناخاوەنان ،ەناختــــشێچ ،لێتۆه
واچەر ینێواخ و كاپ یناكەجرەم" كێسەك
دوخای ،ەوەــــتێركەد راداگاــــئ ای ،تــــێبدركەن
."تێردەد ازس
یراــــبوراك یتــــشگ یرەــــبەوێڕەب
مێرەه یتسوردنەت یتەرازەوەل ،یتسوردنەت
ادتــــسەدرەبەل نایواوەت یرامائ ەدــــنەچرەه
یەرێوگەب" ەك ،تاكەد یاركشائ مڵەب ،ەیین
ەمێئ یناكەمیت یــــنووچاداودەب و یراــــیناز
وەرەــــب ناراكیچێپرەــــس ،ناتــــسدروك ەــــل
یكێــــشەب شەمەئ ،تاوڕەد ەوەــــنووب مەــــك
،ەوەــــتێڕەگەد ناــــیتڵواه یرایــــشو ۆــــب
و اگشۆرف رەه ەك ەووتاهێل یاو شاتــــسێئ
،تێڕگەنار یۆخ ینێواخوكاپ گەیەگندراوخ
."تاكانێت یوور سەك
،ەووبەن ادێت نایتــــسوردنەت یجرەم رێلوەه
.ەوودرك نایچێپرەس
ەــــل ەــــیەنژێل وەــــئ یراــــمائ یەرــــێوگەب
ەــــكەنژێل "2012/4/30" اــــت "2012/1/1"
اــــیرتفاك ،لــــێتۆم ،لــــێتۆه 133 ینادرەــــس
یەــــگنیرون و ەناخنومەــــس ،ەناختــــشێچ و
و ەگراك ،ەــــناخنیزنەب اــــهەورەه یكــــشیزپ
ناكەندراوخ واــــیرتفاك و تــــێكرام واگۆــــك
"83" مڵەب ،ەوودرــــك رێلوەه یراــــش وانەل
ادشیرەبمارەبەل ،ەوودرك نایچێپرەس نێوش
50 اهەورەه ،ەوارك ادڵەگەل ناــــیەوەنیڵۆكێل
،ەوەنیڵۆكێل یتایجەل ،رێلوەهەل ەكید ینێوش
.ەوارك ێل ناییشۆختسەد
شرێه ،ادەنایاتاد و رامائ وەئ رەبمارەبەل
رێلوەه یدنەوان یــــماقمیاق یرگێج نێــــسح
و نووــــچادوادەب یەــــنێژێل یكۆرەــــس و
تێنازەد یەروەگ یكەیــــسرتەمەب نینكــــشپ
تێڵەد و نایتڵواه ینایژ یشیاسائ رەسۆب
ۆب ،تێبەه ناــــیدرو یكەییرێدواچ یەوەــــئ
كەیینەمەدراوخ و كارۆخ ووــــمەه" یەوەئ
،ناــــیتڵواه ەــــتێردب شاــــب یــــكێتێلاوك ەــــب
وەل دووــــس یۆخ یەراپ ەب یتڵواه كەــــن
وەــــشێك ەتێبب و ێرگەنرەو ەییرازوگتەمزخ
."نایتسوردنەت ۆب نایزورەرەز و
ووڕەتسخ یشەوەئ ەیەنژێل وەئ یكۆرەس
،نەكب رتناوارف ەكەنژێل یراك تێوەنایەد ەك
و لێبمۆتۆئ ینیزنەب ۆب نینكــــشپ یەوەئ ۆب
وەگراك اهەورەه و ناكەرۆــــتكد مەجرەــــس
اتەه ،تێركب شیەكید یناكەیتــــشگ ەنێوــــش
و ندراوــــخ ەــــك یەــــنایاگێج وەــــئ ەــــتاگەد
.تێرشۆرفەد ادێت یەوەندراوخ
ەل ،تاــــخەدیرەد ناكەوەــــنادكێل و راــــمائ
،ەناختــــشێچ و ایرتفاك ،لێتۆم ،لــــێتۆه %62
اهەورەه یكشیزپ یەگنیرون و ەناخنومەس
تــــێكرام واگۆــــك و ەــــگراك ،ەــــناخنیزنەب
یراــــش واــــنەل ناكەــــندراوخ واــــیرتفاك و
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 38
ۆـخواـن
یوەنعەم ینەیلەل رتایز ،ادمەجنێپ یەـــنیباكەل
كەو یچرەگەئ ،ەوودرك یراك ەوەندنایەگاڕ و
ادتسەدرەبەل نایشیمەك یكەیەجدوب تێڵەد وەئ
یەنیباكەل یدنەبـــشقەن یاوڕبەب مڵەـــب ،ەووب
یەنەیل وەـــئ فاق وەئ یـــتەرازەو ادمەـــشەش
رۆزەل ووب تـــسیوێپ" یتوگ ،تسخ ێوگتـــشپ
تێبەه یتـــسێوڵەه فاقوەئ یتەرازەو ادەـــنۆب
ووبەد ەك یەناتـــش وەل مڵەـــب ،گنەد ەـــتێب و
یەناتش وەل و توگەدەن یچیه تێبەه یەـــسق
رەـــسەل یەـــسق تێركان و ەین وەئ یـــشیئ ەك
."تاكەدرەد ەماننایەب یچەك ،تاكب
جـــنێپ یرادـــكڵوم یەوەنتـــساوگ ناوـــیرەم
ۆب ەوەینوـــس یـــفقەوەل یوەز مـــنۆد رازەـــه
ەنومن ەـــب ،كوكرەك یراـــشەل یعیـــش یفقەو
یەمرەگ ەك ادەـــتاك مەل" تێڵەد وەوەـــتێنێهەد
رازەه جنێپ وەیادغەب مێرەه ناوێن یناكەـــشێك
و ەوەتێریگەدرەو ەنوس یفقەوەل یوەز منۆد
كەیەسق چیه ،یعیـــش یفقەو رەـــس ەتێرخەد
ریزەو یەگنیسونەل كێوارـــسون تێد و تاكان
ەـــك ،تاكەدرەد رـــیزەو یدوـــخ یوژاو ەـــب و
."تاكب ەتشون واعود كێرەبنامرەف چیه تێبان
یتەرازەو یندنایەگاڕ یوـــشێپ یـــسرپرەب
رەـــسەل نوور یتـــسێوڵەه ینووبەن فاـــقوەئ
ینووبەن ۆب ،فاقوەئ یتەرازەوەل ەناتەباب وەئ
ۆب فاقوەئ یرـــیزەو ینادەنێوگ و راكژـــێواڕ
یتوگ وەوەتێڕێگەد "گنرگ" یگێلەگتەباب اـــهەو
وەنەواخ ێب رۆز اتـــسێئ فاقوەئ یـــتەرازەو"
و تێبەه یەسق ەتـــسیوێپ ەك ادكەیەنۆب چیهەل
."تاكان چیه تێبەه یتسێوڵەه
ووـــبەد یدنەبـــشقەن ناوـــیرەم یاوڕـــبەب
" وەـــئ ەـــك ادەـــتاك مەـــل فاـــقوەئ یـــتەرازەو
یلەب ،كوكرەك ەل ەوادیوڕ "ەروەـــگ ەوادوور
یكەیەوەنووبۆك كێتش وومەه شێپ و ەوەمەك
ەك كوكرەك یەـــناینییائ اتـــسۆمام وەئ ڵەگەل
یڕبرەد ناـــیتەیازەڕان و ماقەـــشرەس ەـــنتاه
یمرەف یكێتشادای شەوەل ەگج ،ەیادركبزاـــس
یۆخ ینووبیزاڕان و یعیش یفقەو یناوید ەتادب
یۆخوان یتشگ یاڕ ۆب ،ەیابیڕببرەد ەراك وەل
كەیەماننایەب ووـــبەد شیناتـــسدروك یمێرەه
ەتەیاتسخب یۆخ ینوڕ یتسێوڵەه وەیادركبرەد
رەه فاقوەئ یتەرازەو مەكەد ینیبـــشێپ ،ووڕ
."ەیین ەتەباب وەل یاگائ
یمێرەه یـــتەموكح یمەجنێپ یەـــنیباك ەـــل
ووبتاهكێپ ەك یعیش یفقەو یكێدناش ناتسدروك
وەئ یمادنەئ نـــیدنەچ و فـــقەو یكۆرەـــسەل
ودرك نایناتسدروك یمێرەه ینادرەـــس ،ەفقەو
وەینیەـــسوح وەئ ووـــمەه یـــنركوانەب یاواد
یمێرەه یكاخەل ەك ،درك نایەنایعیش یرازەم
تێڵەد یدنەبشقەن كەو مڵەب ،نادناتـــسدروك
یەـــیاواد وەـــئ فاـــقوەئ یـــتەرازەو تاكوەـــئ
ەگج" یتوگ ،ەوەـــتۆدركتەڕ نایعیـــش یـــفقەو
یتەیوتـــسیو شینوـــس یفقەو اتەه شـــیناوەل
،تادبێپ ەرەـــپ ناتـــسدروكەل یۆخ یرەگیراك
ووباو ناـــمێپ ەكنوچ ،ەوادەـــن ناماگێڕ مڵەـــب
وەین یبەهزەم و ینید یزاوایج ناتـــسدروكەل
زێڕ یومەه وەعیش و ەنوس یوانەب ەین كێتش
و یدیزێئ و نامڵسوم و یحیسەم ەب ،ەواریگێل
یـــێپەب ،ناكەـــینیائ ەنێوـــش و ناتـــسڕۆگ و
یفقەو یەدناـــش وەـــئ )لیڤـــس( یـــناكەیرایناز
یاـــنیب ەـــتەنوچ ەوەرۆز یـــكێزێهەب یعیـــش
وان ەنوچ یاود ،كوكرەك یرادكڵوم یراـــمۆت
وەوتسخاد نایەكانیب یاگرەد مەجرەس ەكانیب
یەوەروژ ەـــنتاه وەوەرەد ەـــنوچەل ناـــیەگێڕ
یرادكڵوم زێه یربەزەب وەوترگ كێـــسەكرەه
ەوەینوـــس یفقەوەل نایوەز منۆد رازەه جـــنێپ
یەراك مەـــئ ،یعیـــش یـــفقەو ۆـــب ەوـــیڕۆگ
یدنوت یەوەـــنادراك یـــقارێع یعیـــش یـــفقەو
یراـــش یبەهزەم ەنوـــس ینیائ ینایاتـــسۆمام
یتەرازەو مڵەب ،انێه ادیۆخ یاودەب یكوكرەك
یمێرەه یتەموكح ینیائ یرابوراك و فاقوەئ
مەئ ،دراژبڵەه ەراك مەل یگنەدێب ،ناتـــسدروك
مێرەه یتەموكح یەـــكەتەرازەو یەتـــسێوڵەه
.اریگێل یەنخەڕ
یوـــشێپ یـــسرپرەب یدنەبـــشقەن ناویرەم
یرابوراك و فاـــقوەئ یتەرازەو یـــندنایەگاڕ
تەموكح یەوەـــنترگكەی یاود تـــێڵەد یـــنیائ
یتەیرادكڵوم ،وودربار یەتفەه یەوەئ یاود
یناویدەل یوەز مـــنۆد رازەـــه جـــنێپ یەـــكیزن
یفقەو یناوید رەـــس ەیارخ ەوەینوـــس یفقەو
یكێتـــسێوڵەه یـــنووبەن و یـــگنەدێب ،یعیـــش
یـــتەرازەو نەـــیلەل ەوەـــیەراب وەـــل نوور
،ەوەناتـــسدروك یمێرەه یـــتەموكح یـــفاقوەئ
ییەلگ و ەنخەر یووڕەبوور یەتەرازەو وەـــئ
یندنایەگاڕ یوـــشێپ یرەبەوێڕەب ،ەوەـــتۆدرك
یتسێوڵەه یێڕەواچ" تێڵەد فاقوەئ یتەرازەو
."نیەكەد وورەس
یـــناوید یـــكەیەنژیل وودرـــبار یەـــتفەه
یراـــش ەـــنتاه ەوادـــغەبەل یعیـــش یـــفقەو
یـــكیلام یروـــن یوارـــسونەب و كوـــكرەك
ەنوچ یقارێع یناریزەو ینەموجنەئ یكۆرەس
كوكرەك یتێرادكڵوم یرامۆت یـــتەیارەبوێرەب
یناوید رەـــسەل نایوەز منۆد 5000 یەكیزن و
رازەمەل ووبتاهكێپ ەك ،دركۆپات یعیـــش یفقەو
نامحەڕلودبەع رەگنەس
یەكۆئ یێڕەواچ فاقوەئ یتەرازەو
تاكەد ەوەرەس
یعیش یفقەو رەسەل كوكرەك یناكەیوەز یندركۆپات رەسەل تسێوڵەه ینیڕبرەد ۆب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 39
ۆـخواـن
."ەوەناكەئیباس و ییەكاك
یفاقوەئ یــــتەرازەو 2003 یڵاــــس یاودەــــل
یفقەو یــــناوید ۆب اڕۆــــگ یدنەوان یــــتەموكح
یفقەو یناوید و یننوس یفقەو یناوید و یعیش
یەناتاكەلەتموم وەئ ،ەكید یناكەنید و یحیسەم
تێردڕۆگەئ اتسێئ ەووبیەه فاقوەئ یتەرازەو
وەكەیرەه ،ەوەنافقەو وەــــئ یوانەب تێركەد و
یتشرەپرەس یعیش یفقەو و ینوــــس یفقەوەل
نەكەد ناــــیۆخ یــــناكەبەهزەم یــــناكەرابوراك
یوڕەل شەــــنافقەو وەل كەــــی رەه ،ادــــقارێعەل
یتەرازەو یتسائەل ەوەتڵەسەد و ییارد یاناوت
.نادرتوشێپ یفاقوەئ
یكۆرەـــس ،ادـــیناوەمانژۆر یـــكێناودێلەل
كوـــكرەك یراـــشەل یعیـــش یـــفقەو یـــناوید
وەـــنایۆخ یـــه ەـــناكڵوم وەـــئ ،ەوودـــنایەگیار
نیمەـــس بیبەح .ەوەـــنرگەدنایرەو شاتـــسێئ
،دـــنایەگیار یزوـــین ەیرەمۆـــسەب یریـــشەب
ەوارـــك ناوەـــئ یەتـــساڕائ یەـــتەمۆت وەـــئ
یـــكڵوم و یوەز ینتدرگادرەـــسەبتسەدەل
وكڵەب ،ەیین یـــكەیامەنب چیه ،ینووـــس یناوید
ەرەبووناخ یرامۆت یراداگاـــئەب نایەراك وەئ
ییاتەرەـــس یـــغانۆق شەوەـــئ وەوادـــماجنەئ
.ەنایناكەكڵوم یەوەناڕێگ
یتـــشپڵاپەب ەوەتۆدرك یـــشیتەر یریـــشەب
نایەراك وەئ ناریزەو كۆرەـــس یكیلام یرون
ەنامۆخ یه ەناكڵوم وەئ" یتەیوتوگ و تێبدرك
."نیەكەدۆب نایراكەوە 2003 یڵاسەل و
یقل یكۆرەـــس یكوكرەك دازاـــئ اتـــسۆمام
،ناتـــسدروك ینیائ ینایاناز یتێكەی یكوكرەك
تێنازەد ییاـــسایانەب یعیـــش یفقەو یەكەراك
،تێنەداد یكوكرەك یكڵەخ رەس ۆب ادعەتەب و
یتوەح ادەسەل رتمەك تێڵەد وەئ كەو ەكنوچ
ەعیش یبەهزەم رەسەل كوكرەك یناوتـــشیناد
نایەد وەل ووب كێكەی ەـــك دازائ اتـــسۆمام ،نب
،وودرباڕ یەتفەه یەبەهزەم ەنوـــس اتسۆمام
یەراك وەل ناـــیۆخ یتەیازەڕان ادـــكێناوێپێڕەل
یتەرازەو ووبەد" یتوگ یڕبرەد یعیش یفقەو
مـــێرەه یەـــكید یـــناكاگزەدوماد و فاـــقوەئ
ەمێئ ەكنوچ ،ەیاوبەه نایتـــسێوڵەه نایتـــشپڵاپ
ەكنوچ ،ەـــیەه ەناتـــسیوڵەه وەـــب نامتـــسیوێپ
یرگرەب و نینێمب كوكرەكەل تێوەنامب رەگەئ
یتسێوڵەه و یریگتـــشپ ەب نامتسیوێپ نیەكب
."تێبەد مێرەه یناكاگزەدوماد
یـــندنایەگاڕ یرەـــبەوێڕەب میلەـــس یـــجاح
یـــنیائ یراـــبوراك و فاـــقوەئ یـــتەرازەو
یلماك ڵەگەل یەوەئ یاود ،مـــێرەه یتەموكح
وەئ رەـــسەل فاقوەئ یرـــیزەو یلەع یـــجاح
یبانەج" یتوگ لیڤـــس( ۆب ،درك یەسق ەـــسرپ
نامەسق نامۆخ یورەـــس ڵەگەل یتوگ ریزەو
،ەوەنیاد ناـــیمڵەو ناوەئ تاكرەـــه ،ەوودرـــك
یاڕ ۆب ەسرپ وەئ رەـــسەل نامۆخ یتسێوڵەه
."ووڕ ەنیەخەد یتشگ
یوەنعەم ینەیلەل رتایز ،ادمەجنێپ یەـــنیباكەل
كەو یچرەگەئ ،ەوودرك یراك ەوەندنایەگاڕ و
ادتسەدرەبەل نایشیمەك یكەیەجدوب تێڵەد وەئ
یەنیباكەل یدنەبـــشقەن یاوڕبەب مڵەـــب ،ەووب
یەنەیل وەـــئ فاق وەئ یـــتەرازەو ادمەـــشەش
رۆزەل ووب تـــسیوێپ" یتوگ ،تسخ ێوگتـــشپ
تێبەه یتـــسێوڵەه فاقوەئ یتەرازەو ادەـــنۆب
ووبەد ەك یەناتـــش وەل مڵەـــب ،گنەد ەـــتێب و
یەناتش وەل و توگەدەن یچیه تێبەه یەـــسق
رەـــسەل یەـــسق تێركان و ەین وەئ یـــشیئ ەك
."تاكەدرەد ەماننایەب یچەك ،تاكب
جـــنێپ یرادـــكڵوم یەوەنتـــساوگ ناوـــیرەم
ۆب ەوەینوـــس یـــفقەوەل یوەز مـــنۆد رازەـــه
ەنومن ەـــب ،كوكرەك یراـــشەل یعیـــش یفقەو
یەمرەگ ەك ادەـــتاك مەل" تێڵەد وەوەـــتێنێهەد
رازەه جنێپ وەیادغەب مێرەه ناوێن یناكەـــشێك
و ەوەتێریگەدرەو ەنوس یفقەوەل یوەز منۆد
كەیەسق چیه ،یعیـــش یفقەو رەـــس ەتێرخەد
ریزەو یەگنیسونەل كێوارـــسون تێد و تاكان
ەـــك ،تاكەدرەد رـــیزەو یدوـــخ یوژاو ەـــب و
."تاكب ەتشون واعود كێرەبنامرەف چیه تێبان
یتەرازەو یندنایەگاڕ یوـــشێپ یـــسرپرەب
رەـــسەل نوور یتـــسێوڵەه ینووبەن فاـــقوەئ
ینووبەن ۆب ،فاقوەئ یتەرازەوەل ەناتەباب وەئ
ۆب فاقوەئ یرـــیزەو ینادەنێوگ و راكژـــێواڕ
یتوگ وەوەتێڕێگەد "گنرگ" یگێلەگتەباب اـــهەو
وەنەواخ ێب رۆز اتـــسێئ فاقوەئ یـــتەرازەو"
و تێبەه یەسق ەتـــسیوێپ ەك ادكەیەنۆب چیهەل
."تاكان چیه تێبەه یتسێوڵەه
ووـــبەد یدنەبـــشقەن ناوـــیرەم یاوڕـــبەب
" وەـــئ ەـــك ادەـــتاك مەـــل فاـــقوەئ یـــتەرازەو
یلەب ،كوكرەك ەل ەوادیوڕ "ەروەـــگ ەوادوور
یكەیەوەنووبۆك كێتش وومەه شێپ و ەوەمەك
ەك كوكرەك یەـــناینییائ اتـــسۆمام وەئ ڵەگەل
یڕبرەد ناـــیتەیازەڕان و ماقەـــشرەس ەـــنتاه
یمرەف یكێتشادای شەوەل ەگج ،ەیادركبزاـــس
یۆخ ینووبیزاڕان و یعیش یفقەو یناوید ەتادب
یۆخوان یتشگ یاڕ ۆب ،ەیابیڕببرەد ەراك وەل
كەیەماننایەب ووـــبەد شیناتـــسدروك یمێرەه
ەتەیاتسخب یۆخ ینوڕ یتسێوڵەه وەیادركبرەد
رەه فاقوەئ یتەرازەو مەكەد ینیبـــشێپ ،ووڕ
."ەیین ەتەباب وەل یاگائ
یمێرەه یـــتەموكح یمەجنێپ یەـــنیباك ەـــل
ووبتاهكێپ ەك یعیش یفقەو یكێدناش ناتسدروك
وەئ یمادنەئ نـــیدنەچ و فـــقەو یكۆرەـــسەل
ودرك نایناتسدروك یمێرەه ینادرەـــس ،ەفقەو
وەینیەـــسوح وەئ ووـــمەه یـــنركوانەب یاواد
یمێرەه یكاخەل ەك ،درك نایەنایعیش یرازەم
تێڵەد یدنەبشقەن كەو مڵەب ،نادناتـــسدروك
یەـــیاواد وەـــئ فاـــقوەئ یـــتەرازەو تاكوەـــئ
ەگج" یتوگ ،ەوەـــتۆدركتەڕ نایعیـــش یـــفقەو
یتەیوتـــسیو شینوـــس یفقەو اتەه شـــیناوەل
،تادبێپ ەرەـــپ ناتـــسدروكەل یۆخ یرەگیراك
ووباو ناـــمێپ ەكنوچ ،ەوادەـــن ناماگێڕ مڵەـــب
وەین یبەهزەم و ینید یزاوایج ناتـــسدروكەل
زێڕ یومەه وەعیش و ەنوس یوانەب ەین كێتش
و یدیزێئ و نامڵسوم و یحیسەم ەب ،ەواریگێل
یـــێپەب ،ناكەـــینیائ ەنێوـــش و ناتـــسڕۆگ و
یفقەو یەدناـــش وەـــئ )لیڤـــس( یـــناكەیرایناز
یاـــنیب ەـــتەنوچ ەوەرۆز یـــكێزێهەب یعیـــش
وان ەنوچ یاود ،كوكرەك یرادكڵوم یراـــمۆت
وەوتسخاد نایەكانیب یاگرەد مەجرەس ەكانیب
یەوەروژ ەـــنتاه وەوەرەد ەـــنوچەل ناـــیەگێڕ
یرادكڵوم زێه یربەزەب وەوترگ كێـــسەكرەه
ەوەینوـــس یفقەوەل نایوەز منۆد رازەه جـــنێپ
یەراك مەـــئ ،یعیـــش یـــفقەو ۆـــب ەوـــیڕۆگ
یدنوت یەوەـــنادراك یـــقارێع یعیـــش یـــفقەو
یراـــش یبەهزەم ەنوـــس ینیائ ینایاتـــسۆمام
یتەرازەو مڵەب ،انێه ادیۆخ یاودەب یكوكرەك
یمێرەه یتەموكح ینیائ یرابوراك و فاقوەئ
مەئ ،دراژبڵەه ەراك مەل یگنەدێب ،ناتـــسدروك
مێرەه یتەموكح یەـــكەتەرازەو یەتـــسێوڵەه
.اریگێل یەنخەڕ
یوـــشێپ یـــسرپرەب یدنەبـــشقەن ناویرەم
یرابوراك و فاـــقوەئ یتەرازەو یـــندنایەگاڕ
تەموكح یەوەـــنترگكەی یاود تـــێڵەد یـــنیائ
یتەیرادكڵوم ،وودربار یەتفەه یەوەئ یاود
یناویدەل یوەز مـــنۆد رازەـــه جـــنێپ یەـــكیزن
یفقەو یناوید رەـــس ەیارخ ەوەینوـــس یفقەو
یكێتـــسێوڵەه یـــنووبەن و یـــگنەدێب ،یعیـــش
یـــتەرازەو نەـــیلەل ەوەـــیەراب وەـــل نوور
،ەوەناتـــسدروك یمێرەه یـــتەموكح یـــفاقوەئ
ییەلگ و ەنخەر یووڕەبوور یەتەرازەو وەـــئ
یندنایەگاڕ یوـــشێپ یرەبەوێڕەب ،ەوەـــتۆدرك
یتسێوڵەه یێڕەواچ" تێڵەد فاقوەئ یتەرازەو
."نیەكەد وورەس
یـــناوید یـــكەیەنژیل وودرـــبار یەـــتفەه
یراـــش ەـــنتاه ەوادـــغەبەل یعیـــش یـــفقەو
یـــكیلام یروـــن یوارـــسونەب و كوـــكرەك
ەنوچ یقارێع یناریزەو ینەموجنەئ یكۆرەس
كوكرەك یتێرادكڵوم یرامۆت یـــتەیارەبوێرەب
یناوید رەـــسەل نایوەز منۆد 5000 یەكیزن و
رازەمەل ووبتاهكێپ ەك ،دركۆپات یعیـــش یفقەو
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 40
ۆـخواـن
چووق و ەگنیل
كێماقەش رەس ەمتوەك ۆڕەوین وەمەد توەك كێر او ،ێرتشێپ یەكەیینیەه ،ان ێنێود
مندناكەتڵەه تـــسەد و نم یمزەب ناـــسید .ڵام ەوەمەگب رتووز ووب مەوەئ یەلەپ و
ەك رەه ،یڕبەدڵەه كەییـــسكەت رەه ۆب متـــسەد وەوەدركێپ یتـــسەد ناكەییـــسكەتەل
ەب ،ەوەتاكب یۆـــخەل كێـــشێم یەوەئ كەو دركەد یمواچ و ڕچ یارـــێخ یكێریەـــس
نوبوودنام یاود !ێرگانڵەه نم كەو یتلوكوش مدنایەگەدیێت ،یكێتسەد یندناكەتار
ێتاك واتـــسەوار مێپ رەبەل _ێـــسوونب یرێخ _ كێوایپ ەڵماك ،رۆز یكێنووبرازێب و
یتـــسەد یەكەتاعەـــس یكێندناكورتواچ یەدـــنێه یكێریەـــس ،مچەد ێوك ۆب مـــتوگ
وانكێت یكێواچومەد ،ەدنەچ تاعەـــس یناز ەییارێخ وەب نۆچ منازان ودرك یەتـــسار
رەه ەنیتـــشیەگەد نم یـــشەر یتخەبەل .مبراوـــس درك مێل یوومرەف ەوەـــییڵدوودەب
ەوەیۆخ رەبەل رەه .ووبەد تسەپ ەكەرێفۆش واسریگەدڵەه ەكەرووـــس كێتیلكیفارت
رخائ .ێب ۆرغن اوـــخای .ەعزەو مەئ ێب تەرفەن ەـــب یەه" توگیەد و تاـــهەد یەڕەـــن
ایندەل .ەوەتێبەد تیق اتمەد رەبەل كێتیلكیفارت تیۆڕەد كێتسب رەه !ەراش یەك ەمەئ
نایتیلكیفارت شـــیتخەرد و راد یـــتابەل یێڵەد ەمێئ یل یـــچەك ەواـــمەن تـــیلكیفارت
یتـــسەد یەكەتاعەـــس یكێریەـــس شیارێخ ارێخ .."اوخای ێب نارێو یەـــه .ەوودـــناچ
..."ەیادركەن راوس مرەفەن وەیاكشب ملم لڵەش" ادەداب یكێرەس و دركەد یەتسار
و كێنادێل نڕۆه وەیات یژغ ەژغ ەب ووب نیتوەك ێڕەب واـــسریگاد زوەـــس كێتاك
یەكەرێفۆش یرامەد یراجكەی ەب رەه شیەمەئ و ەـــسرپەم رەه كەیۆڕب وەتووكبێت
..."ەنیبابگەس .نەدەد ڕەم ەڵەگێم یراملەپ و نگروگ ەوەر یێڵەد" درك تووج
مدنازەبەدیاد واتسەوەدار وود و ێس ێب ەیابدركب مكەیەسق رەه ینازمەد رەگۆسم
.ێج ەتێنەیەگمب ووب ماوخ اوخ و درك ڵل و ڕەك مۆخ ەیۆب
ۆب مـــشیەكەبتوخ ەكیرەخ .درـــك یـــشیرابەك لەم ەوەئ" تاهەد یەـــڵۆب رەه وەـــئ
..."ێتوەفەد زیح یكەیێرك
و پاتس و نیزنەب رەسەل یێپ وود رەه كەیێزورپەلەپ و كێـــشم ەـــشم ەووبتوەك
.ووبڵائكێت ادەكەچلك
كێواـــشێل ەیاوبڕەپێت یێل ادیپەچ یلەـــب نای ادیتـــسار یلەب شیكەیەرایەـــس رەه
.دركەد ێڕەب ۆب ینێوج
یچووپ و چیه یڕێوخ یبابەپحەق یبابگەس رخائ .ەوانێه یلۆغەم یرەس یێڵەد "
ێزۆت ەد .ەوانەناد نامكەی لۆمرۆف یەقەباـــسم ۆخ !ەییچەل تەلەپ ەلەپ مەئ ەرەدنۆق
..!!ۆخەرەسەل
ڵاب ێتووج ،یەكەبتوخ ینووچتـــسەد ەل واتەل ،ووبام یەدنێه رەه یۆخەب یچەك
.ێڕفب و ێنێبرەد ەوەیەكەرایەس ەب
رەه واتـــسەوار نامتـــشینەت ەل ەوەنم یلەل تاه كەیەرایەـــس ادـــكێتیلكیفارت ەـــل
یرەسەب نامەكەرێفۆش .ێنێشخب ادنامەكەیـــسكەتەل یۆخ ووبام یكەیەجنەپ یادوەم
رتلوەئ ێمەك تواكش یلم ەب ەد .ارب نامواچ وان ەتیێب ەكیرەخ .یەد یەد :یدناڕەناد
..."ەرگب
ناراب یوات وكەو ناینتـــشێواه فت .ەـــسرپەم رەه كەیلڵەه و نادنێوج ەـــب ووـــب
میچ ێبەد ادنایكوودرەه یتساڕەوانەل ناتواچ رەب ەننێب نم شەوێئ و دركێپ یتسەد
یماقەـــش رەـــسەل یەكەریخائ !ەوەـــشەر یكێژۆر چ وان ەمتێبتوەك و ێبتاه رەـــسەب
وان ەتیەبمب ێبەد ەكاك ەوام یرۆز" متوگ !ەزەباد .وومرەف :یتوگ واتـــسەوار یتـــشگ
:یتوگ و ادمرەسەب یدناڕەن ."ەوەتیەك مكیزن ڵامەل ێمەدەد تەراپ ەیۆب .ەوەكەعرەف
.ەلارب ێتیەدەد میكیرمەئ یرلۆد كـــێرەتفەد یێڵەد .ەد تەكەراپ و تۆخەل تەرـــفەن
یەوین ەب ێبەن چیه اب ەكاك ەكووز یەد .ەتەمیقێب یزیح یرانید رازەه جنێپ وومەه
...داوەگ یرازەه جنێپ ۆب منێتوەفان مشیەكەتەمایق ۆخ !!مەگبار ەكەبتوخ
یراوساش دادقم
ك ی د ۆ خ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 41
نارۆگ دەمەحم :رایتشرەپرەس "ەناخباتوق ەدران ینم نادێل ەب مكیاد"
ینادماجنەئ یراكەدرو لیڤس
یەچوان "یەكەیسكێس ەییژێردتسەد"
ەوەتاكەدوڵب نیقەناخ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 42
ینامێلس
یـتەـیڵەـمۆـك
دراوخ مرزم ینادێل بەتكەم رەسەل
ادیەكەرادید یاــتەرەــسەــل یـــیەڕد رــكەــباــب
ەواــــتەرەــــسەــــل ،درـــــكەوەـــــئ ۆــــب یەژاـــــماـــــئ
یووناخەل ەناخباتوق ادــناوەــئ یەــكەدــنوــگەــل
یاتەرەس یندنێوخ ،ەووب ادنایەكەدنوگ یاغائ
ەوەیدنەوان یغانۆقەل وەوودركواوەت اددنوگەل
یشەش یغانۆق ات و ینامێلس ەتەوودركیور
یكێڵادنم نم" یتوگ وەئ ،ەوودركواوەت ییەدامائ
ەوەیڵادنمەل و مووب بەدەئەب و نمرەش رۆز
ەناژۆر ووبەه یەناخیاچ مكواب وەوودركمشیئ
."دركەد مراك ێوەل
ەواتەرەسەل ەوەتێڕێگیەد یۆخ كەو وەئ
ەمریب" یتوگ ،ەووبەن ەناخباتوق ەنووچەل یزەح
دراوخ مرۆز یكێنادێل و بەتكەم ەموچەدەن
كەی یلۆپەل ،مكیاد و مەكەروەگ ارب یتسەدەب
یێپەب ادراــس رۆز یناتسز یكێژۆرەل مووــب
ادەرفەب وەئ وانەب بەتكەم ۆب دران ناینم یتەپ
ەك ،دراوخ مرزم یكێنادێل شیرتاود و مووچەد
،ووب شابرۆز ەنادێل وەئ مەكەد تسەه اتسێئ
."ندنێوخەل مب ماوەدرەب نم یەوەئ یۆه ەووب
وەئ تاـــكەدـــشەوەـــئ ۆـــب ەژاـــماـــئ رــكەــباــب
رۆز ەن و كەریز رۆز ەن ادیندنێوخ یناكەغانۆقەل
،ەوودرك مەك رۆز یششۆك مڵەب ،ەووب ڵەبمەت
یراكریب یسرەدەل مقر شاتسێئ نم" یشیتوگ
تێچانرەد یێل مرەـــس ەكنوچ ،ەــتاــباــســح و
،ێتیەدب مرازەه 20 شاتسێئ )ەوەكێنینەكێپەب(
."تێچەدكێت مێل ،مرێژبیب یشابەب منازان
منیبەد ەوەیڵادنم یایندەب نوەخ
ینایژ یرەوەرــیــب یەوەناڕێگ رەسەل وەــئ
توگ یــشەوەــئ وەـــماوەدرەـــب یۆــخ ییڵادنم
)رەموع اتسەو( مەكەروەگ ارب ادەمێئ یڵامەل"
،ەوەنیدنێوخەد ۆب یسوەدریف یەماناش یبێتك
وومەه ووــبەــه شیناوختەیاكیح یكەیارباك
یەماناش ،ەوەدـــنـــێوـــخەد یــبــێــتــك كـــێوەـــش
وەئ یتەبیاتەب ،ووب شۆخ یوومەه یسوەدریف
یبارهوس و مەتسۆر یڕەش یساب ەك یەشەب
،نایرگەب دركەد یتسەد یوومەه كڵەخ ،دركەد
ەبێتك وەــئ ەك ووــبەوەــئ یژد رۆز مشیریپاب
."ەوەتێرنێوخب
ییاتۆكات ەوەكەرادید یاتەرەسەل رەه وەئ
یێدل ینایژ یساب ەوەــقوەز و قوەشەب رۆز
و تێب كێژۆر تساوخەد یەوەئ یتاوائ ،دركەد
یەتوەب ،یەكەدنوگ ۆب ەوەتێڕەگب یراجكەیەب
یەروەگ یكێگنابوان یــیەڕد یدنوگ ركەباب
وەووب ناكەشڕۆشەل رۆز یەكنل ەكنوچ ،ەیەه
،ەووب ادیتراپ یناكەزیرەل للەــج مام كێتاك
نایشەكۆیدار یاگەراب تەنانەت وەووب ێوەل
یشیتوگ ،ووــباــناد ێوەــل ادكێتوەكشەئ وانەل
اتسێئ یەیمەتسس ێــب وەــئ یۆــهەــب مڵەـــب"
و ەوەتەودركەن نادەوائ یێدل تەموكح ،ەیەه
."ەوودركەن یتەمزخ
مووب قەلەق یكەیەڵەمۆك
یڵاسەل تاكەد ساــــــــب شەوەـــــــئ ییەڕد
ەوەنایەكەدنوگ یەوەنارزێوگ یۆهەب ەوە)1978)
شاپ و)ەزــێراــك( یاــگودرۆــئ ەــتەودرــكــناــیور
ەوەـــتەودرـــكـــیور شــیــندــنــێوــخ یـــندرـــكواوەـــت
نادرەسەب 1982 یڵاسەل" یشیتوگ ،ەكاگودرۆئ
یكیزن یكەیێڕواه یلۆب اگودرۆئ ەوەمووبوچ
)نامسوع نازرەـــب اتسۆمام( یواــنەــب مۆــخ
نامرەس ەنتاه تەموكح یەساخەوق ادەتاكوەل
،مووبزابرەد شینم ،ووب دیهەش مەیێڕواه وەئ و
و مووباركاواد تەموكح یل نم ەوەژۆر وەل
."مووب خاچاق
نادێل ەب مكیاد
ەدران ینم
ەناخباتوق
یڵاس )ییەڕد ركەباب( ەب وارسان افەتسم نێسح ركەبوبەئ
یندنێوخ یغانۆق ،ەووــب كیادەل تەواــم یەیحانەل 1964
وەوودركواوەت ینامێلسەل یشیەدامائ و دنوگەل ییاتەرەس
یرەبەوێرەب شاتسێئ .اــساــی یژــێــلۆــك ەــتەووــچ رـــتاود
یەوەنتوزب یراــید یكێواڕوسڵەه وەیەشو یایناپمۆك
.ەناڕۆگ
:ەشو یایناپمۆك یرەبەوێڕەب ،ییەڕد ركەباب
ووبەن رگاڕۆخ نادنیز ەل رایتخەب لەم
ووبرایدەوێپ یەوەنووبنامیشەپ ووبیسون یكەیەمان
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 43
یـتەـیڵەـمۆـك
یەكەرەسواه و یزازەر رسان ڵەگەل یەكەرەسواه و ییەڕد ركەباب :ەوەنێرسانەد یەناوەئ 
ادافەتسم ناوریشوەن ڵەگەل یەكەرەسواه و ییەڕد ركەباب 
،ناكەوادووریەوەناڕێگرەسەلەماوەدرەبوەئ
ادنایۆخ یەكەدنوگەل ەك ەوەدركنوور یشەوەئ
یتاكەل ،ەوینیب نایسعەب یــكــێرۆز و مــڵوز
یبێتك یەوەندنێوخەل یزەح رۆز ادیندنێوخ
رەه نــم" یــتوــگ ،ەووـــب بەــتــكەــم یەوەرەد
یۆهەب ەو1982 یڵاسەل ەــتاو ەواــتەرەــسەــل
شاب یتێكەی یناكەلوئسەم یتافورەسەت یەوەئ
قەلەق یكەیەڵەمۆك و ادەد نایكڵەخەل ووبەن
مراتو راــجراــج نــم ەوەــمەدرەــسوەــل ،مووـــب
یۆهەب ،ەوەــیارــنــێوــخەد ۆــیدارەــل و یــسوــنەد
یكەیسراف یرێف نم ەوەنارێئ یناكەبزیح ینتاه
وەوەدنێوخ میركف یبێتك نیدنەچ و مووب شاب
."ەوەینارێئ یپەچ یریسئەت رێژ ەمتوەك
ینازەدیەن وەــئ تاـــكەد ارــكــشاــئ شەوەـــئ
یتوگ ،ادەڵەمۆك یناكەریداك وانەل ەیەه ێنلملم
ەك مۆــخ یەكەلوئسەم ۆب یسون مكەیەمان"
،ووبترگ ێل مدنوت یەنخەر ،ووب رەوای رابەج
اتسێئات میشیەكەمان وەوەماد یمڵەو شیوەئ
یكێتش دنەچ ینووب وەیەمان وەئ یاودەل ،ەیل
."انێه ەڵەمۆكەل مشیزاو ەكید
ووبردەغ رایتخەب لەم یەكەنترگ
اد1985 یڵاسەل یەوەئ یاود ییەڕد ركەباب
ورایتخەب لەم ،ووب تسورد شرۆش یڵائ ەك
یلەب ،ناركەد ریگتسەد ەكید یكێسەك دنەچ
ناوەئ" یتوگ ،ەووــب پارــخ یكێراك ەوەوەــئ
ادمرایڕب ەیۆب ،ووب شۆخان ێپ مرۆز نم ناریگ
ردەغ ەك دركەد متسەه و شرۆش یڵائ ەمبب
یاگێر ەكنوچ ،ەوارك ناوەئ و رایتخەب لەمەل
كەن ناكەتفرگ یرەسەراچ ۆب ووبەه ەكید
ەتاكەد وور ەناوادوور وەئ شاپ وەئ ."ناینترگ
،شرۆش یڵائ یناكڵاب ەریداك یل ۆب ،نارێئ
رتاود مووب نارێئەل 1989 یڵاسات" یشیتوگ
."مووب ێوەل نیڕەپار ات و ناتسكاپ ەموچ
ناتسدروك ۆب ەوەتێڕەگەد نیڕەپار یاودەل
یل ۆب نێوجنێپ ەتێچەد شینێوش نیمەكەی و
یەوەئ یاود" یتوگ یــیەڕد ،رایتخەب لەــم
ۆب ەوەمتاه ماڕـــباد ناتسدروكەل ،ڵاــس 7
كاك یل ۆــب موــچ راجمەكەی ۆــب و قارــێــع
،ووب شرۆش یڵائ اتشێه ەك رایتخەب لەم
شیوەئ ،منیبب وەئ ەك ووب راجمەكەی شەوەئ
."مدرك شەكشێپ یۆخ یەكەچنامەد
ماوەدرەب ادشڕۆش یڵائ یناكەزیر وانەل وەئ
یسنارفنۆك ەك 1991 یڵاس ییاتۆكەل ات ەووب
شەوارخكێر وەل زاو تێریگەد شرۆش یڵائ
یەكەنانێهزاو یراكۆه یەراــبرەد ،تێنێهەد
یڵائەل مزاو ەوەفلیخ ینووب یۆهەب" یتوگ
كەیەنژیل ادــســنارــفــنۆــكەــل ،اــنــێــه شرۆــــش
لەم یەكەیینادنیز یتاك رەسەل ووبارنێهكێپ
،ووبەن شاب ینادنیز یفەلەم ەكنوچ ،رایتخەب
كێعوەن ووبیسون یكەیەمان ،ووبەن رگاڕۆخ
وەئ ،ووــبراــید ەوــێــپ یەوەنووبنامیشەپەل
،ارنێهكێپ ەیەمان وەل ەیەوەنیڵۆكێل ۆب ەیەنژیل
یناكەراك وەجیتەن ەنیتشیەگەن ەكەنژیل مڵەب
یژد مڵەــب ،اتسەو ژۆر ێس ۆب سنارفنۆك
مۆت توگ مرایتخەب لەمەب وەوەماتسەو ەوەئ
."بزیح یكۆرەس كەو ەیین ڵوبق
ەوەدركێپ یتسەد ەوەرفسەل
ناتسكاپ یــنادرەــس یراــكۆــه یەراـــبرەد
كێتاك ناوەـــئ ووڕەـــتاـــخەد ەوەـــئ وارــبواــن
ناوەئ تسیویەد تەموكح نووــب نارێئەل
قارێع ،نارێئ یڕەش ەكنوچ ،ننێمەن ێوەل
ووبەه اــگــێر وود" یشیتوگ ،ووــباــتــسەو
نم ،ناتسكاپ وایكروت ەوەرەد ەنووچ ۆب
یەگێرەل ات ،ێوەئ ەموچ ەوەخاچاق یاگێرەل
شاپ مڵەب ،اپوروەئ ۆب ەوەنیڕەپب ەوەنێئوی
،نیچب یناوتنامەن ڵاس وودەل رتایز یەوام
ارك نیڕەپار ەك ،ەوەنیڕەپ ۆب نیووببدێموئێب
."ەوەنیاڕەگ شەمێئ
ەوەتێڕێگیەد یۆــخ كەو یــیەڕد ركەباب
یتسەد ەوەرـــفـــسەـــل اد1993 یـــڵاـــسەـــل
وان ەتەوچ و یبزیح یراكەب ەوەــتەوەدرــك
ادیتێكەی وانەل 1996 یڵاس ات" یتوگ ،یتێكەی
،ترگرەو مزاواــیــج یتسۆپ نیدنەچ مووــب
وایكروت ەموچ وانێه شیتێكەیەل مزاو رتاود
یڵاسات و نەدنەل ەمتشیەگ اد1997 یڵاسەل
یكەیەوێشەب رــــتاود ،مووــــب ێوەـــل 2003
."ناتسدروك ەوەماڕەگ یراجكەی
ادیتێكەی وانەل ندرــكراــك كەــیەواــم شاــپ
یەوەنتوزب یناكەڵەواه وافەتسم ناوریشوەن
شەدنەب" یتوگ ییەڕد ،نەكەد تسورد ناڕۆگ
وەشو یایناپمۆك ینارەنێرزەمادەل مكێكەی
وەموودرك نم ناكەییساسەئ ەشیئەل كێشەب
."ەوەتەوودركۆك مكڵەخ
ركەباب یشۆخ یتەبیات ینایژ یەراــبرەد
یڵاسەل ەـــك تاـــــكەد ساـــب ەوەــــئ یـــــیەڕد
ینایژ ەتەوچ یدیلقەت یكەیەوێشەب 1995
،ەچك )3( ینەواخ شاتسێئ وەوەییریگرەسواه
یكەییدنەویەپ وەئ وور ەتاخەد شەوەئ واربوان
رسان( نادــنەــمرەــنوــه ڵەــگەــل یوەــتــپ رۆز
یشیتوگ ،ەیەه )یمڵوغ نیدەمجەن و یزازەر
تەجهەب نادنەمرەنوه یگنەدەل زەح مرۆز"
كەریز نەسەح و میرەك ناندەع و ناڤش و
نامیتسیوەشۆخ ەمێئ یەڵامەنب نتسرەپ كەو
."نیرگەدێل یێوگ ماوەدرەب وەیەه یۆب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 44
،ەوەینێوخب ەسرپ یكەیەتیفل رەه
وودرـــــم یراــــكوــــسەــــك كـــێـــڵەـــمۆـــك
نایوومەه ەناوەئ مڵەــب ،تێرسونەد
یچك یوان كێراج ەوارنیبەن ،نوایپ
،تێرسونب وودرم یكشوخ نای وودرم
ەسرپ یەــتــیــفلەــل نژ یواـــن یــچۆــب
؟تێرسونان
ەشۆپرەس یەوەـــنادـــڵەـــه مەدەــــب
تەكەرایسرپ" یتوگ یرەس یەكەشەر
،تەرفائ یوان مڵەب ،یتەیۆخ یێجەل
رۆزەل وكڵەب ،ەسرپ یەتیفلەل رەه كەن
نایژ ."ەوارك شۆمارەف رتگنرگ ینێوش
ڵەگەل ،ەــڵاــس 34 ینەمەت اــڵودــبەــع
رۆز واچەل وەیەشیپ نەواــخ یەوەــئ
رتدازائەب یۆــخ ەگڵەمۆك یــناــنژەــل
یراكایج" ەــیاوــیــێــپ مڵەـــب ،ێــنــیــبەد
یەتیفل ینیسوونەل تەنانەت ،یزەگەر
."تێركەد ادشیناكەسرپ
ەب ناــكەــسەــك یــندرــم راـــج رۆز
نانژ رەــسەــل یرەــگــیراــك كەــی یەلپ
یواـــن اــیــنەــت یــچەــك ،تــێــڵــێــهەدــێــج
یەتیفل رەــسەــل ەكەنازێخ یــناواــیــپ
ۆب ەــمەــئ ناـــیژ .تــێرــسوــنەد ەــسرــپ
یاگڵەمۆكەل ناواــیــپ یەوەــندرــكرــیــب
نایێپ" ەــك ،ەوەــتــێڕــێــگەد ووـــتەـــكاود
ەنەخب نایكیاد و كشوخ یوان ەمرەش
یشیتووگ ."ناكەسرپ یەتیفل رەــس
یەكب ەناتیفل وەــئ یرــیەــس رەــگەــئ"
،نێرساوەدڵەه ادناكەسرپ یتاكەل ەك
یەنیێم یزەگەر ەراش مەئ یــنازەداو
یوایپ یوان یومەه ەكنوچ ،ەیینادێت
."ەوارك زیر ادێت
یژێلۆك یووــچرەد ،رەموع زێرەپ
یۆكنازەل ناــكەــیــیراــیــمار ەــتــســناز
ەیەهاو یراــــج" ێـــڵەد نــیدەــحڵەــس
یل و ەیەه یكێڕوك دنەچ كێوایپ
یكێچك ەگنەر مڵەب ،نینوارسان كڵەخ
یتسۆپ و تێب وارــساــن ەــسەــك وەــئ
یەماناوڕب نەواخ نای ،تێبەه یەروەگ
رتوارسان یناكاربەل رۆز و تێبزرەب
ەكەتیفل ینیسون یتاكەل اجنیئ ،تێب
ەیۆب ."تــێرــكاــن یەــكەواــنەــب ەژاــماــئ
رەگەئ ،سەــك ێدنەه یل" یشیتوگ
مڵەب ،ێــبەــه یشیچك )10( كێوایپ
ێرنازەد او ەوەئ ،تێبەن یڕوك رەگەئ
وانەل ەكنوچ ،ەرۆك غاجەو ەكەوایپ ەك
تێركەد ڕوك یساب یەدنێه ادەكڵەخ
."نەكان چك یساب ەدنێه
یكەیاگڵەمۆكەب یدروـــك یاگڵەمۆك
ادراوب رۆزەل ەیۆب ،ێرــنەداد رلاسوایپ
ناتەرفائ یوورەــسەــل ناــیۆــخ ناواــیــپ
اتسۆمام ،میرەك ریباس نیرفەب ،نێنەداد
یۆكناز یرووبائ و یرێگراك یژیلۆكەل
یكێراكۆه روتلەك ەیاو یێپ ،نیدەحڵەس
یكنرگ رتایز ناوایپ اــكەداو ەك ەیەكید
.ەنیێم كەوەــن ،نەدــب ەنیرێن یزەگەرەب
ادنووبكیادەل یــتاــكەــل رەـــه شەـــمەـــئ"
ینووبەب ناوایپەل ێدنەه ەك ،ێوەكەدرەد
گنەدێب ناچك ینووبەب و نڵاحشۆخ ڕوك
."نبەد
یل" ێڵەد یڵاس )60( نەمەت یكێوایپ
سیلجەم واــنەــل ەیەه سەــك مەــك ەمێئ
نۆچ ووــباوەــك ،تاكب یناكەچك یساب
،تێسونەد ەتیفل رەسەل یناكەچك یوان
ناتەرفائ یواــن سەك مەكانڕەواب ەیۆب
یۆهەب ەــك ،دــیــشەر یجاح ،"تێسونب
وانەل رۆز یكەیەوام یزابرەس یتەمزخ
وانەل یەوام وەئ ێڵەد ،ەوایژ نابەراع
ەك مووب تشرۆز یرێف مووب نابەراع
ەنابەراع وەــئ ەــناوەــل ،ووــبەــن ەمێئ یل
دركەد نایزەح ەیاووب ێل نایكێوان رەه
یەكب نایگناب ناــیــناــكەــڵادــنــم یواــنەــب
رەگەئ نایمەكەی یڵادنم رەگەئ تەیباتەب
وبەئ ەمیتاف وبەئ ەناوەل ،چك نای ەیاب ڕوك
وەب ووبشۆخێپ نایرۆز شەكیدیه ارهەز
مەئ ەمێئ یل مڵەب ،یەكب نایگناب ەناوان
دیشەر یجاح یاوڕبەب ەیۆب .ووبەن ەتش
نرتشاب نادروكەل بەراع ەنلەسەم وەل
.تەرفائ ۆب
ەك شــیوەــئ ،یــلەــع مــیرەــك اتسۆمام
یناكەكشوخ یواـــن ەوودرـــــم یــكواــب
كێتش نیناوتان ەمێئ" تێڵەد ،ەویسونەن
."رەس ەوەتێب نامەسق رتاود ەك نیەكب
یەواـــم ،ناــمــسوــع دەــمەــحــم دــیەــس
رەبمارەبەل و ەسوونشۆخ ەــڵاــس 27
،تاكەدراك رێلوەه یتشگ یەدرەورەـــپ
ینیسونەب درـــك ناـــمـــنادرەـــس ێــتاــك
یتوگ )لیڤس( ۆب .ووبكیرەخ كەیەتیفل
ناتەرفائ یواـــن ەمێئەل سەــك یــچۆــب"
یرایسرپ ەــمەــئ ؟تــێــسوــناــن تەــیــفلەــل
اتسێئات تــێــچەد ڵاــس یــس ۆــب ،ەشینم
ەكەتیفلەل ەوودركەن یاواد سەك كەی
ناتەرفائ یوان ناوایپ یوان تشینەتەل
."مسونب
ەڵاس )14( یەواـــم ،دەمحەئ یــكواــب
یەوام ۆب و تاــكەد یسونشۆخ یراك
یسونشۆخ ەــشــیــڵاــس )4)
،یـــكەرەـــس یەــشــیــپ ەـــتۆـــب
ەتیفل ینیسون یتاكەل" یتوگ
یڕوك و ارب یوان ۆب یدنەبزێر
نایماك ،مەـــكەد ناــكەوودرــم
ناشێپەل ەرتەرورەگ نەمەتەب
تسۆپ یواـــــچەر ،مــسوــنــیەد
رەگەئ ،مەــكاــن یدــنەــمەــڵوەد و
شیناكەتەرفائ یواــن نەــكــباواد
،مسونەد نایۆب نم ،ێرسونب
تێڵشەد ،"تاكان اواد سەك مڵەب
یسونشۆخ یراك نم یەتەوەل"
نیرتمەك اتسێئ وــكەواــت مەـــكەد
یوان ەــك ەوودرـــك یاواد سەــك
شەناسەك وەئ ،مسونب ناتەرفائ
."نێردرێمژەد تسەد یەچنەپەب
یراش یەــكــید یكێسونشۆخ
)32( نەمەت )نەسەح رگۆه( رێلوەه
یراك ەڵاس )15( یەوام ۆب ەك ڵاس
اتسێئ وكات ێڵەد ،تاكەد یسونشۆخ
یوان موودرــكەــن ێل یاواد سەــك
شیڕەواب ،مسونب ەتیفلەل ناتەرفائ
كێرۆز ەكنوچ ،تاكباواد سەك مەكان
یتاكەل ەمرەش ەوەنایلەب یكڵەخەل
نایناكەچك و نازێخ یوان ندركەسق
یوان ەك نبەد ەدامائ نۆچ یەئ ،ننێهب
.نسوونب ەتیفلەل نایناكەتەرفائ
نیائ كەن ەراكۆه تیرەنوباد
یتێكەی یژــێــبەــتو یــناوــگ رەــفــعەــج
تەرابەس ناتسدروكەل یملسیئ ینایاناز
یەتیفلەل ناتەرفائ یواــن ینیسونەنەب
ناتەرفائ یوان ینیسونەن ێڵەد ناكەسرپ
،ناكەسرپ یەــتــیــفلەــل ناواـــیـــپ كەو
كەن اگڵەمۆك یتیرەنوباد ۆب ەوەتێڕەگەد
نۆچ تێركەد ادملسیئەل ەكنوچ ،ملسیئ
ەوێشنامەهەب تێرسونەد ناوایپ یواــن
چیه و تێرسونب شــیــناــتەرــفاــئ یواـــن
رەگەئ" تێڵەد .ەیینادێت یكەییعرەشان
ەوەنیێڕەگب شیناكەرەبمەغێپ ینایژ ۆب
یوان ێبووب تسیوێپ ێتاكرەه نینیبەد
نایناكەراكوسەك و كشوخ و نازێخ
كڵەخ ەــك اداــتــســێــئەــل مڵەـــب ،ەواــنــێــه
و كــشوــخ و نازــێــخ ،ناــتەرــفاــئ یواـــن
،نەكەد مرەش و نسونان نایراكوسەك
ەیەه ەوەتیرەنوبادەب یدنەویەپ ەوەــئ
."ەوەنیدەب كەوەن
یشیتوگ ناــیاــناز یتێكەی یژــێــبەــتو
ۆب ناتەرفائ یواــن ینیسون اداتسێئەل"
د
ە
م
ە
ح
م

ن
م
ێ
ه
یـتەـیڵەـمۆـك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 45
تەرفائ یــنارەــبــناــمرەــف
یەوەــــئ یۆـــهەـــب ،ەــتــســیوــێــپ رـــتاـــیز
و ەــیەوەــڵاــم یەوەرەدەـــــل ناــیەــكەراــك
كڵەخ و نڵەكێت رەبوروەد ڵەگەل رتایز
شیراكناسائ وكەوات ەیۆب ،ێساننایەد
تـــسورد ەــكــید یــناــكەرەــبــناــمرەــف ۆــب
شیناكەتەرفائ یواــن ەیاورتشاب ،ێبب
."تێرسونب
یرەژـــــــــــــێوـــــــــــــت
)نیمدەمەحم دیعەس( یتەیڵەمۆك
ۆب ناتسدروك یناسانڵەمۆك یاكیدنەسەل
ناتەرفائ یوان ینیسونەن" یتوگ )لیڤس(
روتلەكەب ەتسەویەپ ناكەسرپ یەتیفلەل
ناتسدروكەل شەــمــێــئ یروــتــلەــك و
رتایز و ەــیەــه یۆـــخ یدــنەــمــتەــبــیاــت
ێڵەد )نیمدەمەحم دیعەس( ."ەییرلاسوایپ
و ەنازێخ یمەكەی یسەك وایپ ناتسدروكەل
،ەرتوارسان ەكەنازێخ ینامادنەئ یواوەتەل
تێرسونەد ناكەتیفلەل ناوایپ یوان ەیۆب
و
ناتەرفائ یوان
.تێرسونان
،حاتەف شرێه
ڵاس 19 نەمەت
اكەناوخ ێـــڵەد
مكواب نای كیاد
مڵەب" ،تێرمب
ەوەــــئ رەــــگەــــئ
نێڵەب شێپەتاه
یوان ەــك تێب
من اك ەكش وخ
."مسونب
یوان ناكەسرپ یەتیفل ەل
وودرم یراكوسەك یناتەرفائ
ێرسونان
تێچەد ڵاس 30 ۆب :كێسوونشۆخ
یاواد سەك كەی اتسێئ وكەوات
ناتەرفائ یوان موودركەن ێل
مسونب ەسرپ یەتیفلەل
یـتەـیڵەـمۆـك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 46
وەــــــئ
73 نەمەت ەنژ وەئ یل ەنیووچ یەژۆر
ەووبتسخ یەكەییپس ەژق یاپارەس ،ەڵاس
یژق و ەوەــیەــكەــیــیــپــس ەــشۆــپرەــس رـــێژ
ایج رتكەیەل یشابەب ەكەشۆپرەس ڵەگەل
ینەمەتەل )نیمەئەمەح ەشیاع( .ەوەناركەدەن
،تاكەدیساب یۆ خـــكەو ەوەــیــیــڵاــس 30
.ەووبرێف ینامام یەشیپ ەوەییكیادەل
تاكەد ووز یمەدرەس ەل ساب ەشیاع
،نیترگەد یزێر كێسەك وومەه" ێڵەد و
راگزر نامسەك وود ینایژ ەمێئ ەكنوچ
یمەكەب رۆز اوــخ ۆــب ساــپوــس ،درــــكەد
رتایز ،كڵەخ ڵەگەل ەمووب ەشێك یشووت
ەوێپ ناییزاناش ۆڕمەئ یەوەــن ناــیەدەــل
تاكرۆز ،نوودرــك مراگزر نم ەك مەكەد
."نەكەد مساپوس ەوەمنیب نایەد ەك
ەك تاـــكەد ەوەـــئ ۆــب ەژاــماــئ ەــنژ وەــئ
یراك یەــنڵاــس وەــئ ووــمەــه یــیاژــێردەــب
ینایگ یتەملەس وەئ یلەل ،ەوودرك ینامام
رتگنرگ كێتش وومەهەل ەكەڵادنم و نژ
ەراپەل مریب كێتاك چیه" تــێــڵەد ،ەووـــب
راجنیدنەچ ەك توگ یشەوەئ ،"ەوەتۆدركەن
یەنازێخ وەئ ەك ەوودرــك یتسەه كێتاك
نای ەكەڵ ا دنم
وەئ ،ەزاول ناییاراد یراب و نراژەــه ەووب
راجێدنەه وەنووترگەنرەو ێل یكێتش چیه
یەكەراپ رــتاود مڵەــب ،ەووترگیشیرەو ەك
.ەوەتۆدناڕەگ
،كێنووبكیادەل رەه یخرن و اتسێئەب تەرابەس
،ەوودرك یداــیز ەكەراپ اتسێئ ێڵەد ەشیئاع
نایۆخ ناكەنازێخ" تــێــڵەد وەــئ كەو مڵەــب
رەه ۆــب اتسێئ ،"ەوودرـــــك داـــیز ناــیەــكەراــپ
رازەه 500 ناوێنەل ناكەنامام كێنووبكیادەل
ەك ،نرــگەدرەو ەڵام وەل رانید رازەه 800 ات
ەكەڵادنم رەگەئ ناكەنامام .ەووب نایەكەڵادنم
ەك یەوەــل نرــگەدرەو رتایز یەراــپ تێبڕوك
،)نیمەئەمەح ەشیاع( مڵەب ،تێب چك ەكەڵادنم
،نیدركەد ۆــب یەــســق یۆــخ یەــكەــڵاــمەــل ەــك
و نەكب یراكایج ناوەئ ەك ،ەوەدركتەر یەوەئ
یاواد ڕوك ینووبكیادەل یتاكەل زیگرەه" یتوگ
ڵەگەل شاوخ ەكنوچ ،ەوودركەن مدایز یەراپ
."ەیین ەییزاوایج وەئ
یەژامائ كەو و ەڵام یــنژ ،اــهەــت نازـــێر
یلەل ڵاس وودەل رەب یڵادنم اود تاكەد ۆب
ەك ەیین ەوەل یرل نازێر ،ەووبكیادەل نامام
ناكەن امام
یەراپ ناكەتەبیات ەناخشۆخەن یەوێشواه
،ێـــڵەد وەـــئ كەو ەــكــنوــچ ،نرـــگـــبرەو رۆز
یفام ەیۆب ،ناینەت ناكەنامام یەوەئ یۆهەب
تێڵشەد ،نەكب رۆز یكەیەراپ یاواد ەنایۆخ
ەیێل یرایتسرەپ نیدنەچ ناكەناخشۆخەنەل"
اینەت نڵامەل ناكەنامام مڵەب ،كێنووبڵادنم ۆب
نایەكید یسەك و نەكەد راگزر ەكەنژ نایۆخ
."ەیین ڵەگەل
یكەیەرامژ اتسێئ ەك یشیدناكرد ەنژ وەئ
ۆب انەپ نووبڵادنم یتاكەل ناــنژەــل مەـــكرۆز
یتشگەب ناــنژ اتسێئ" ێــڵەد ،نەـــبەد ناــماــم
اینەت ،نەــــكەد ناــكەــناــخــشۆــخەــن یـــنادرەـــس
نایوەتپ یــكەــیاوڕــب ەــك تــێــبەــن ەــناــنژ وەـــئ
ەوەیاگێر وەــل رتوشێپ و ەیەه ناكەنامامەب
،نازێر ."تێبووب نایڵادنم ەكید یكێراج دنەچ
ێسرەه و ەڵادنم ێس یكیاد یەوەئ یاڕەرەس
مڵەب ،نووبكیادەل نامام یلەل یشەكەڵادنم
ەكنوچ ،ەرتتەملەس ەناخشۆخەن ەیاو یاوڕب
كێنووبڵادنم رەــه یاود" تاكەدیساب كەو
."ەمووب یشۆخەن نیدنەچ یشووت
ن
یەكب اواد ەمێئ ك
ەن ،نەدەد رتایز ی
ەراـــــپ ناــــــــیۆخ
،ت
ێب ڕوك نایەكەزات ەڵادنم رەگەئ ناكەنازێخ

ێنامام

ن
ا
كە
نا
م
ا
م

ی
نو
و
ب
ك
یاد
ە
ل
ی
تا
كە
ل
ن
ر
گە
د
ر
ە
و

ر
تا
یز

ی
ە
ر
ا
پ
،ڕ
و
ك
یـتەـیڵەـمۆـك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 46
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 47 47
یـتەـیڵەـمۆـك
یكی ا د
اوائ یەكەوان درك یزەــح یۆخ ەك ،اــیرەز
یناكەكەڕەگەل كێكەیەل و ەرایتسرەپ ،نیسونب
یكیرەخ ەڵاس 12 یەواــم رێلوەه یراشوان
تاكەد ەوەئ ۆب ەژامائ ەنژ وەئ ،ەیینامام یراك
نواردێپ اگێر یتسوردنەت یەنژێلەل ناوەئ ەك
،ەوودرك نایتسوردنەت یناكەلوخ یرادشەب و
رۆز یــكــێــنووــمزەــئ یۆــهەــب ەمێئ" یشیتوگ
انیگەئ ،ەراك وەل ەیەه نامشاب یكەییازەراش
ەنیەخەد نژ ینایگ و نیەكەد ەراك وەئ نۆچ
."یسرتەم
یخرن یەوەــــندرــــكزرەــــب ەـــب تەراـــبەـــس
وومەه یخرن ێڵەد ایرەز یكیاد ،نایشەكەراك
شەمێئ ەیۆب ،ەووتاهرەسەب یراكناڕۆگ كێتش
،ەوودرك نامەكەتسەدقەهەل نامیراكناڕۆگ
ۆب كێكەیەل ،ەوارــكەــنراــید شیخرن" تــێــڵەد
ەك شەوەئ یەرابەل ،"ەیەه زاوایج ەكید یكێكەی
وەئ ؟ڕوك ای ەرترزرەب چك ینووبكیادەل یخرن
كێشەب ەك تاكەد ەوەئ ۆب ەژامائ ەنامام ەنژ
یدروـــك
یرەیاشەع یرووـــتـــلەـــك یـــنووـــبـــڵاز ۆـــب
تاكەد شەوەئ ۆب ەژامائ و ەوەتێنێڕەگەد
یكێشەب ،تێب ادڵەگەل یشۆڕمەئات" تێڵەد و
وێنەل چــك یــنووــبرۆز ناكەنازێخەل رۆز
ننازەد مووش و شۆخان یكێتەڵاحەب ەڵامەنب
ینووبكیادەل یــڵاوەــه ینتسیب یتاكەل و
یتەمارەك نــنازەد او و نــبەد تەقاتێب چك
."ەوەییسرتەم ەتۆتوەك نایناكەنازێخ
ەك تاــكەد شەوەــئ ۆب ەژاــماــئ نــیورەــپ
ینووبكیادەل ۆب رتایز یەراــپ ینترگرەو
،ەنۆك یكێرووتلەك ناكەنامام یلەــل ڕوك
نایەرووتلەك وەــئ ناكەنازێخ ێــڵەد وەــئ
رەگەئ" تێڵشەد ،ناكەنامام كەن ەوانێهاد
،ەوەتـێبووب ەناوەچێپ ەتەڵاح وەئ شاتسێئ
ەكنوچ ،ەیین ناكەنامام یهانوگ ەوەناسید
."نەكەد یڵوبق ەك ەناكەنازێخ ەوەئ
ناك ەن ا زێخەل
ناكەنازێخ ێڵەد ،نەكەد ەییزاوایج وەئ نایۆخ
تێب ڕوــك نایەكەزات ەڵادنم رەگەئ نایۆخەب
،نیەكب اواد ەمێئ كەن ،نەدەد رتایز یەراــپ
و ەوەتێزۆقب ەلەه وەئ تێبەه شینامام ەگنەر
.تاكب رتایز یەراپ یاواد
یۆهەب ەوەڵامەل وودربار یگنامەل و ەڵام ینژ
یشەكەڵادنم و ەووبكیادەل یكێڵادنم نامام
یساب ،ڵاس 31 نەمەت )نەسەح مامەن( .ەڕوك
یڕوك ەراجوەئ ،چك ێس یاود ەك دركەوەل
نایەكەنامام مــناروزەــخ یڵام" تێڵەد ،ەووــب
ەكەڵادنم ناــیــناز ەــك ێــتاــك ەــیۆــب ،ووــباــنــێــه
،ووبدرك یاواد ەك یەراپ یەدنێه وود ،ەڕوك
وەل ەنارەگین ەنژ وەئ ،"ووــباد نایەكەنامامەب
چیه ڕوك ای چك نم یلەل" تێڵەد و ەییزاوایج
."ەیین یكەییزاوایج
)میرەك نــیورەــپ( یــتەــیڵەــمۆــك یرەژــێوــت
یاگڵەمۆك وێنەل كەـــیەدراـــید اـــهەو یــنووــب
ن
یەكب اواد ەمێئ ك
ەن ،نەدەد رتایز ی
ەراـــــپ ناــــــــیۆخ
،ت
ێب ڕوك نایەكەزات ەڵادنم رەگەئ ناكەنازێخ

ێنامام
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 47
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 48
ی
ر
و
ز
م

د
ی
ئ
ا
ق

و

ی
ل
ە
ع

ی
ت
ش
ە
د
یـتەـیڵەـمۆـك
دنەچەل
ادوودرـــــــبار یژۆر
یكەیەترگ یەوەــنووــبواــب یۆگنەد
یژێردتسەد كــێواــیــپ ادــیــێــت ەــك یــیۆــیدــیــڤ
یەتوەب و كێچك رەـــس ەــتاــكەد یسكێس
ینەدەم یڵەمۆك یناكەوارخكێڕەل ێدــنەــه
یكەیارەه ،ەــنڵاــس )15( یــنەــمەــت ەكەچك
كەیەرامژ و یدروك یایدیم وێنەل یەروەگ
،ەوەتەوان ینەدەم یڵەمۆك یناكەوارخكێڕەل
یرایناز ،اددرو یكێنووچاداودەبەل )لیڤس(
و ەراـــك وەــئ ینادماجنەئ یتێنۆچ رەــسەــل
یناكەتوەكێل و ەكەیسكێس ەترگ یەوەنووبواب
.ووڕەتاخەد
كەــــیەراــــمژ ،ناـــســـیـــن ی)29( یژۆر
،نیقەناخ یازەـــــــق یـــناـــكەوارـــخـــكـــێڕەـــل
مەدرەبەل نایتەییازەڕان یكەیەوەنووبدرگ
،دركنایاركشائ ادیێت وادماجنەئ ەكازەق یاگداد
یوانەب كێوایپ گــناــم وود یەكیزن شێپ
رەس یلوەلەج یەیحان یوتشیناد ەك )د.ـه(
یكێچك ،ەرگەنێو یەشیپ وەنیقەناخ یازەقەب
و تاكەد توەز )م.ن( یوانەب )ڵاس15نەمەت(
.ەوەتۆدركواب یەكۆیدیڤ
یرازەل ەك )لیڤس( یناكەییرایناز یێپەب
ەوەكەوایپ یەــڵاــمەــنــبەــل كــیزــن یــكــێــسەــك
یرگەنێو یراــك ەك )د.ه( ،ەووتوەك یتسەد
یدنەویەپ یندركتسورد یەگێڕەل ،تاـــكەد
یەراك وەئ اد)م.ن( ڵەگەل ەوەییتسیوەشۆخ
ۆب یەــكەــچــك لێبمۆتۆئەب وەوادــماــجــنەــئ
لوەلەج یەیحان یەوەرەد
یلیابۆمەب و ەوودركرەد
ەراـــــك یەـــــنـــــێو یۆــــــخ
ەووترگ یەــكەــیــیــســكــێــس
ادەچك وەــــئ ڵەـــگەـــل ەـــك
.ەوادیماجنەئ
یرەزێراپ ناــماــس رازـــن
یتوگ )لـــیـــڤـــس( ۆــــب )د.ه(
ەترگ یـــندرـــكراـــمۆـــت شاـــــپ"
وێنەل یەكەترگ )ـه( ،ەكەیسكێس
ەووب پۆتبل ەك یەكەرەتویپمۆك
وەئ یەكەپۆتبل ینیزد یاود و ەووترگڵەه
."ەوەتۆبواب ەیەترگ
ۆب )لــیــڤــس( یــــنووــــچاداودەــــب یــماــجــنەــئ
یەوەنووبواب شاپ ،تاخەدیرەد ەــكەوادوور
ینایتڵواهەل كێشەب وێنەل ەكەیسكێس ەترگ
ەكەیحان یرگڵاوەه یاــگزەد رتاود و لوەلەج
ەنرێنیەد و )ید یس( رەس ەنەخەد ەیەترگ وەئ
ینامرەف رەوداد شەوەئ شاپ و لوەلەج یاگداد
ادشاتسێئەل وەوودركرەد ی)ـه( یندركریگتسەد
لوەلەج یەیحان یسیلۆپ یتەیارەبەوێڕەبەل
.ەرەسەبتسەد
نایكێوارنەیەگار ەك ادنایەكەوەنووبدرگەل
،ەوارك )لیڤس( یەناوەر یكەیپۆك و ەوەدركواب
اواد نیقەناخ یازەق یرونس یەناوارخكێر وەئ
،اداركشائ یندركییاگدادەل نارابناوات" نەــكەد
نایۆخ ەوێش نیرتدنوتەب و نێركب یــیاــگداد
،ەوەنەكەدواب نایناكەنێو و ۆیدیڤ یەناوەئ و
."نێردبازس
یەنژیل یـــسرـــپرەـــب اـــڵودـــبەـــع ملەـــــس
ناكەییتشگ ەــیــیدــنەوەژرەــبەــل ندرــكــیرــگرەــب
یەكەوەنووبدرگ یرەــخــكــێر ەــك نیقەناخەل
یاــــــگداد مەدرەــــــــب و نــــــیــــــقەــــــناــــــخ
یرەنێژورو
ێدنەه" یــتوــگ )لــیــڤــس( ۆــب ،ەــــیەــــكەوادوور
شینم ،درك ەكەوادوورەل نایساب مناكێڕواهەل
نیدنەچ یاود ودرــك ممۆخ یــنووــچاداودەــب
ناوات ەب ،ەكەییۆیدیڤ ەترگ ینینیب و رایسرپ
ەتەمڵەه وەئ ادمرایڕب ەیۆب ،یناز متاسەراك و
."مەكب تسورد ەتەباب وەئ رەسەل ەندنایەگار
ەدنەوانەل كەــیەراــمژ شەیكلاچ وەئ شاپ
یەوەندركواب ەنتوەك ناكەییدروك ەییایدیم
ادنایناكەترۆپار و ڵاوەـــهەـــل وەــــــكەوادوور
یسكێس یژێردتسەد" ەك ،دركەوەئ ۆب نایەژامائ
رەه ،"ڵاس 18 نەمەت راوخ یكێچك رەس ەتەوارك
یكلاچ یناكەوارخكێڕەل كەیەرامژەل یاو ەمەئ
نوچاداودەب ،درــك ناــتەرــفاــئ و ناــنژ یراوـــب
یكەیەرگنۆكەل و نەكب "ەــناواــت" وەــئ رەسەل
نایەكەنووچاداودەب یماجنەئ ادیناوەمانژۆر
.ووڕەنەخب
راكاسەل ەكەیرەه ،وودرـــبار یەممەشكەی
یناتەرفائ یتێكەی یتەیراتركس یمادنەئ ،رەموع
یسرپرەب رەــهوەــج راــیــمار و ناــتــسدروــك
یناوەمانژۆر یكەیەرگنۆكەل ،ار یوارخكێر
یناكەوەنووبۆك یــڵۆــهەــل ەـــك ادـــشەـــبواـــه
یراشەل ناــتەرــفاــئ یتێكەی یــتەــیــیراــترــكــس
یەوەنووبواب یــڵاوەــه ،ووبارخكێر رێلوەه
نب دروك یەوەتەن ەل یەوەب ەكەیسكێس ەترگ
.ەوەتسخۆردەب
رەموع راكاس ادەیناوەمانژۆر ەرگنۆك وەل
یاود" یتوگ ەوەنانژ یناكەوارخكێر یوانەب
نامۆب ەییۆیدیڤ ەــترــگ وەـــئ یــندرــكاــشاــمەــت
وەوەیتساڕەل ەروود ەراــك وەئ ەك توەــكرەد
یدروك ینامز ەب ادەیەترگ وەل نایكێسەك چیه
یگنابوان یندناڕز اهنەت تسەبەم و نەكان ەسق
."ادەیەچوان وەل ەووبدروك یلەگ
ەترگەل ساب )لیڤس( ۆب ییەرانێس راكاس
ەتەوارك یژێردتسەد ادیێت ەك ،تاكەد ەكەیۆیدیڤ
ێڵەد راــكاــس مڵەـــب ،ەكەچك رەــس
ەوەتاكەدوڵب نیقەناخ یەچوان "یەكەیسكێس ەییژـــــێردتسەد" ینادماجنەئ یراكەدرو لیڤس

ی
س
و
ن
ە
ر
ا
ـ
ـ
ـ
ـ
ـ
ـ
ـ
ـ
چ
ە
ر
ا
ی
د
ا
ن

ە
ك
ە
چ
ك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 48
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 49
یـتەـیڵەـمۆـك
،ووبتاه ادەكەترگەل یەوەئ و اركەدساب یەوەئ"
سەكراوچ ادەكەترگەل ەكنوچ ،نووبایجكێل رۆز
ۆب اتەرەس ،چــك وود و ڕوــك وود ،نرادــشەــب
یژێردتسەد كێڕوك كەیەكرچ دنەچ یەواــم
،ەیین نوور ەكەنێو و كێچك رەــس ەــتاــكەد
رتاود ،ەرەسەل یكیزویم ەكەترگ شەوەل ەگج
یسەك وود و نــێردڕۆــگەد ەسەك وود وەــئ
ەیەترگ وەل نامناموگ ەیۆب ،نوەــكەدرەد ەكید
."ووبەه
ینادماجنەئ ینێوش و ناكەسەك یوان یەرابەل
رۆز" ێــڵەد ییەرانێس راكاس ،شەـــكەوادوور
مڵەب ،ەوەنیزۆدب ەچك وەئ یەوەئ ۆب نیاڕەگ
یكەڕەگەل توگنایەد ،ووب دووسێب نامەكەناڕەگ
یراتخومەب میدنەویەپ نیقەناخەل ەییرایتخەب
چیه ەوەدركیتەر راتخوم ،درك ەوەییرایتخەب
،تێبادیوور ەكەڕەگ وەل ەیەوێش وەب یكێتەلاح
و سیلۆپ یرەــبەوــێڕەــبەــب نامیدنەویەپ اتەه
مڵەب ،درك ەوەكەچوان یناكاگزەد و شیاسائ
نایەوەئ نایوومەه و ووبەن نایرایناز چیه
تێباد یوور اهەو یوادوور ەك ەوەدركەدتەر
."تێب دروك ەكەچك و
وەئ رەـــسەـــب كــێرــێــمژــتاــك دـــنەـــچ شاــــپ
اڵودبەع ملەـــس ،ادەــیــناوەــماــنژۆر ەرــگــنۆــك
ناكەییتشگ ەییدنەوەژرەب یرگرەب یەنژیلەل
یــــمڵەو وەوەدرـــــكواـــــب یــكەــیەــماــنــناــیــیەــب
یەكەسرپرەب و ناتەرفائ یتێكەی یەكەسرپرەب
.ەوەیاد یار یوارخكێر
)لیڤس( ۆب یكەیپۆك ەك ادەیەماننایەب وەل
ینارەنێون ۆب ەمرەش رۆز" تێڵەد ،ەواردرــێــن
ینینیب شاــپ یــنەدەــم واــنەــب یــلەــگوارــخــكــێر
ەوادەنیوور كــێوادوور چیه( نسونب ،ەكەترگ
دروك یكێكات چیه رەس ەتێبارك یژێردتسەد ەك
.")ەوەناوەچێپەب نای
یندركەقل" نەكەدشەوەب ەژامائ كەورەــه
وومەهەب ،یــندرــكواــب و نڵاــس 15 یكێچك
،یرەگەمانژۆر و یقلخەئ نای ییاسای یكێرەوێپ
ەوەشەیۆه مەب رەه وەییسكێس یژێردتسەد
یندركریگتسەد ینامرەف ەواگداد نەیلەل رابناوات
."ەنادنیزەل و ەواركرەد ۆب
یۆخ ییاینڵد )لیڤس( ۆب اڵودبەع ملەــس
ندروك ەكەچك و ەكەڕوك ەك یەوەل یڕــبرەد
ەین گنرگ چیه ەوەیلەب ەك ،ەوەدركیشیتخەج و
نم یل ەوەتەن" یتوگ و نب كەیەوەتەن رەه ەل
یەتسەوڵەه ێبەد وەناوات ەراك وەئ ،ەین یاهەب
."تێركب رەسەل
،رەزێراپ فاــج دەــمــحەــئ ارسیك یەــتوەــب
یەددامەل و یقارێع یــنادازــس یاسای یێپەب
ەتاكب یسكێس یژێردتسەد كێسەكرەه )393)
،تێب ەوەڵاس )18( ینەمەت راوخەل كێچك رەس
ەكەچك یدنەمازەر ێبەب و یدنەمازەر ەب رەگەئ
نیرتسروق و تــێرــكەدراــمژەــئ ناواــتەــب ،تێب
ییاتەه اتەه ینادنیز یەكازس و تێردەد ازس
.تێبەد
یدنەویەپ )لیڤس( ،رتایز یرایناز ینترگەوۆب
یەیحان یرەـــبەوـــێڕەـــب نــێــســح رەوـــنەـــئ ەــب
یەوەئ یووــناــیــبەــب مڵەـــب ،درـــك ەولوەـــلەـــج
ەرۆج چیه ووبەنەدامائ ەییتەیڵەمۆك ەكەشێك
مەدەقومەب دركیدنەویەپ تاكواه ،تادب كێناودێل
،ەولوەلەج یسیلۆپ یرەبەوێڕەب نامحەڕلودبەع
یشەوەئ و تادب ناودێل ووبەنەدامائ واربوان
سیلۆپەل )ـــه( رابتەمۆت ەك ەوەدركتساڕتشپ
.ەرەسەبتسەد
یكێشەبەل )ــــه( یرەزــێراــپ ،ناــماــس رازـــن
ەك ،ەوەدركینور )لیڤس( ۆب ادیەكەناودێل یەكید
)ـه( و ندروك نایكوودرەه ەكەچك و ەكەڕوك
یقارێع ینادازس یاسایەل )403( یەددام یێپەب
ندناڕزوانەب ەتەبیات شەیەدام وەئ وەواریگار
ۆب ینادنیز گنام شەش ەب یشەكازس )ریهشەت(
.تێبەد كێڵاس
ینازێخ رەسەل یرایناز )ـه( یەكەرەزێراپ
یتوگ و دركاركشائ )لیڤس( ۆب )ن( ەكەچك
ادوودرــــــبار یــنڵاــسەــل ەــكەــچــك یــنازــێــخ"
یەڵاس دــنەــچ مەــل ،نووـــب نارــێــئ یەراواــــئ
نیقەناخەل و مێرەه ۆب ەوەتەنواڕەگ ادییاود
)24( ینەمەت شەكەچك و نووبێجەتشین
."تێركەدساب كەو ەك ڵاس )15( كەن ەڵاس
ۆب ەواــنــێــه نامتسیوێپ یەــگــڵەــب" یشیتوگ
."لوەلەج یاگداد
یەكەكیزن ەسەك ،ادــشەــمەــئ رەبمارەبەل
اتسێئ اــت" ،دركیاركشائ )لیڤس( ۆب شی)ـه(
نامەكەڕوك تێبەد گنام وود ەل رتایز ەك
كێكەی چیه و ەكەچك ەــن ،ەوارــكرــیــگــتــسەد
رامۆت یژدەــــل ناــیڵاــكــس یەــكەــڵاــمەــنــبەــل
."ەوودركەن
ەكەیسكێس ۆیدیڤ ەترگ یەوەنووبواب شاپ
وەكەراك یرەدــماــجــنەــئ یندركریگتسەد و
،ەكەرونس ینایتڵواه وێنەل یەوەــنادــگــنەد
ملەس ەوەــكەــچــك یووــنــسەراــچ یەراـــبەـــل
ەكەچك ینارژوكەل یۆخ یسرتەم اڵودبەع
نووچۆب ێس اداتسێئەل" دنایەگیار و ادناشین
وەرەب ەكەچك ینازێخ یەوەب نایكێكەی ،ەیەه
نێڵەد كێدنەه ،نووــتــشــیۆر نارــێــئ یـــتڵو
تاكواه ،كوكرەكەل ینامزخ وێن ۆب ەووتشیۆر
ەمێئ وەزێهەب یكێرەگەئ یشینارژوك یۆگنەد
."ەرایدان ەكنوچ ،نیسرتەد یسوونەراچەل
ەژامائ تسیویەن ەك كەیەواچرەس مڵەب
یناكاربەل كێكەی" ێڵەد ،تێركب یەكەوان ەب
اتسێئ ەكەچك ەك ،ەوودرك اركشائ یەوەئ )ـه(
یەسق )ـــه( ڵەگەل نۆفەلەتەب و ەتارامیئەل
یەكەییسۆد اتسێئات شـــیرەوداد ،ەوودرـــك
یراید )ـــه( یازــس ات ەوانێهەن ێپ ییاتۆك
یەوەئ رەــسەــل ەروــس ەــــكەرەوداد ،تێركب
،تاكب سیلۆپ یتسەدار ەچك وەئ )ـه( تێبەد
."ەوارژوكەن یەوەل نباینڵد ات
ەوەتاكەدوڵب نیقەناخ یەچوان "یەكەیسكێس ەییژـــــێردتسەد" ینادماجنەئ یراكەدرو لیڤس
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 49
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 50
یـتەـیڵەـمۆـك
یكەیلەم یــــنووچۆب ،وودربار یەــــتفەه
یەروەــــگ یــــكەیۆگنەد رــــسیمەل یــــبیرغەم
وایپ ،ەوودرــــك یەوەــــئ یــــساب ەك ،ەوەــــیاد
تــــێوەكان ندرــــم ەــــب ناــــیقڵەت تەرــــفائ و
شەــــش یەوام ۆب ەــــیەه یۆــــب ەــــكەوایپ و
ڵەگەل یەكەرەسواه یندرم یاود رێمژتاك
،تاكب ادڵەگەل یسكێس و تێشكبار یەكەنژ
رتاود ،"ییاوائڵام یناشكار" یوانەب شەمەئ
ادكێتشادایەل شیرسیم ینامەلرەپ یكێمادنەئ
ینامەلرەپ وانەل ەك ،ەوودرك اركشائ یەوەئ
وەــــئ یرۆــــجەل یكەیاــــسای ەژۆڕــــپ رــــسیم
یــــنامەلرەپ یكۆرەــــس ،ەــــیەه "ەــــیاوتەف "
یرــــگێر ەــــك ،ەوەــــتۆدرك راداگاــــئ ەوەــــل
.تاكب ەرۆج وەل یەژۆڕپ یندركشەكشێپەل
ەــــك یەنایملــــسیئ ەــــنای وەــــئ ووــــمەه
وەــــئ ،ەــــیەه ناــــینووب ادــــتێن یــــناكەڕۆتەل
نەیلەل ەك ،دركفسەو "زاــــش" ەب نایەیاوتەف
یكێڕموتــــشم وەوارد یــــبیرغەم یكێخێــــش
.ەوودرك تسورد
یكۆرەس ەك یمەزمەز یرابلودبەع خێش
،هقیف ۆب ەیبیرغەم یەوەــــنیژێوت یرەتنەــــس
وەواد یــــبەرەع یــــسدوق ۆــــب یــــكێناودێل
تادەد ەگێر ملسیئ یتەعیرەش ەك یتەیوتوگ
یەجرەم وەب ،تێركب وودرم ڵەگەل سكێس
یساب یمەزمەز ،تێبەه ادناوێنەل نایدنەویەپ
وایپ یندرم ەب جاوەز ەك ،ەوودرك یشەوەئ
.ەوەتێبان ڵاتەب نژ نای
كێلەگ نەیلەل یمەزمەز یەنووچۆب وەئ
ناوەل كێكەی ،ەوەیاردمڵەو یملسیئ یاناز
یەــــڵەمۆك یكۆرەــــس ،تاحەــــش دەــــمەحم
ێڵەد تاحەــــش ،ووب یملــــسیئ یەوەنیژێوت
اوتەف ەب ەراك وەــــئ ،نەكەم اوــــتەفەل مــــڵوز"
چ ،تاكەد ەوەــــئ یرایــــسرپ رتاود ،"ننازەم
ڵەگەل ناــــسنیئ ەك ەــــیەه ادەوەــــل كێدوــــس
سكێس یەسەراموم حۆر ێب یكەیەتــــسەج
.؟تاكب
،بیرغەمەل اــــیج یمەزمەز یەناــــسق وەئ
مادــــنەئ ،ەوەــــیاد یــــگنەد شیرــــسیمەل
،ەوودركاركشائ یەوەئ یرسیم یكێنامەلرەپ
ەوەناكەییملسیئ نەیلەل كەیاسای ەژۆڕپ ەك
یێپەب "ییاوائڵام یناــــشكار" یواــــنەب ەــــیەه
تێوەنایەد ناكەییملــــسیئ ،ەــــیەژۆڕپ وەــــئ
،تادب وایپ ەب اگێر ەــــك ،تێچبرەد كێرایڕب
ڵەگەل سكێس ندرم شاپ رێمژتاك شەش ات
ەوەنادراك ەــــمەئ ،تاكب ادــــیەكەوودرم ەــــنژ
و ڵاــــنەكەل یدــــنوت یــــكەیەوەنادگنەد و
.ەوەتوەكێل اداینود یناكەسناژائ
ورمەع رەــــسوون ادوودرــــبار یەــــتفەهەل
مارهەئ یەمانژۆرەل یكێراتو عیمەسلودبەع
یكێتشادایەب ەژامائ ادیەكەراتوەل ،ەویسوون
یراك ۆب ینامتــــشین ینەموجنەئ یكۆرەــــس
تەــــڤریم یواــــن ەــــك ،ەوودرــــك ناــــتەرفائ
تاكب ڵەگەل یسكێس ،یەكەنژ یندرم شاپ رێمژتاك شەش ات ەیەه یۆب وایپ ،تادەد اوتف یبیرغەم یكەییتفوم

ی
ن
ا
ش
ك
ا
ر
ی
ی
ا
و
ا
ئ
ڵ
ا
م
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 51
یـتەـیڵەـمۆـك
ی
م
ە
ز
م
ە
ز

ی
ر
ا
ب
ل
و
د
ب
ە
ع


ەك ادیۆخ یەكەتــــشادایەل تەڤریم ،ەییولیت
،ەوودرك ینامەلرەپ یكۆرەــــس یەتــــسارائ
ەژۆڕپ وەئ تادەن ەگێر ەك ەوودرــــكێل یواد
نانژ یفام یلێشێپ ەك ،تێب ڕەپێت ەنایاــــسای
ینەمەت یندرككووچب ەناوەل كێكەی ،نەكەد
ەژۆڕــــپ وەــــئ شــــیەكید یوەــــئ ،ەندركوــــش
،ەیەه ناكەییملــــسیئ نەیلەل ەك ەیەیاــــسای
وودرم یــــنژ ڵەــــگەل سكێــــس تادەداگــــێر
.تێركب
یملــــسیئ یــــكێمادنەئ ەدــــنەچرەه
حودــــمەم یواــــن ەــــك رــــسیم یــــنامەلرەپەل
ۆب نامەلرەپ یرێتركــــس ڵەگەل ەلیعامــــسیئ
ەوەتۆدركتەر ناــــیەوەئ ،ەــــییبەرەع یتیاــــس
مڵەب ،تــــێبەه اهەو یكەیاــــسای ەژۆڕپ ەــــك
یتسائەل ەكێسەك ەك تەڤریم یەكەتــــشادای
یگنەس كەیەگڵەب كەو ەیاد یتێرایسرپرەب
.تێبەد یۆخ
یەتفەه یناتیرەب یلیام یلیەد یەمانژۆر
ەیەژۆڕپ وەــــئ رەــــسەل یكێڵاوەه ،وودرــــبار
ەك ،ەوودرك ەوەــــل یــــساب و ەوەتۆدركواب
وەئ ڵەگەل ناوخیئ یناكەییملسیئ یەبرۆز
یــــشەوەئ یــــساب لیام یلیەد ،نادەیەژۆڕپ
ڵەگەل ندركــــسكێس یرادــــید ەك ،ەوودرــــك
ەــــك ،ەــــیینوورەد یكێیــــشۆخەن ،ناوودرــــم
یەوەنووبواب یاود ،ەــــیایلیفۆركین یواــــن
یكەیەوەنادگنەد لــــیام یلیەدەل ەڵاوەه وەئ
.ووبەه یناهیج
یەرابەل ەــــك یەــــناییرایناز وەــــئ یــــێپەب
ەوەینازنوورەد یراوــــبەل ەوەیــــشۆخەن وەئ
كێرۆج ەب ینازنوورەدەل ایلیفۆركین ،ەــــیەه
یزوزش" ەتاو ایلیفاراپ ،تێرنەداد ایلیفاراپەل
نایانازەل ەكەی رەه 1986 یڵاسەل ."یــــسنج
وەئ یەرابەل نایكێرۆیت كینزیر و ناــــمزۆر
وەئ ەیاو ناــــیێپ ناوەــــئ ،اــــناد ەوەیــــشۆخەن
یتەیاسەك تێتــــسەدڵەه ەراك وەب یەــــسەك
یزەــــگەر یوور وەرەــــب تــــێناوتان ،ەزاول
رۆز شوودرم یەتسەجەل ،ەوەنبب رەبمارەب
.نسرتەد
یمەزمەزلەئ یرابلودبەع یاوتف ەكات ەمەئ
ڕموتشم ادناكەییملــــسیئ ەیدنەوێنەل ەك ،ەین
،ەوەــــتۆتوەكێل یرۆز یــــناژپڵەهادكێپ و
اهەدنەچ نەیلەل ەول نیدنەچەل كــــێرۆجەب
ەوەوارسان ینیائ یزاوخگناب و یتەیاــــسەك
نزۆرد ەب و یمەزمەز رەس ەتەوارك شرێه
یتەمۆت نیدنەچ و تەینۆیهەس و قیدنەز و
.ەوارك رابتەمۆت ەكید
یەنارۆجەبرۆج اوــــتف وەــــئ یەــــنومن ەــــل
:نوودركیرەد یمەزمەزلەئ رتشێپ
تێرناوتەد و ەــــیەه یتــــسەد وود ادوخ"
وومەه یل ەب ەمەئ ەك ،"تێرنیبب ادشیوەخەل
.ەنووچرەد نیدەل و رفوك ەوەنانامڵوــــسوم
تێزاوخب كێچك كێــــسەك ێركەد" اهەورەه
تەنانەت ،ادــــیكیاد ڵەــــگەل نووــــبتوج یاود
دوخای ."تــــێبووب شاــــنیز یاگــــێر ەب رەــــگ
رەب یسكێس ینادل" ێڵەد ادەكید یتەیاوتفەل
ێتاراك یرای" نای ،"ەڵڵەح یریگرەسواهەل
یرای یەناوەئ ،اوخ ۆب ەندركادیەپ شەبواه
."نتسرەپەد اوخ یریەغ ،نەكەد ێتاراك
نیرتەرەمەــــس و ریەــــس ەرەــــه ەــــل
اگێر ادیێت ەك ،یتەیەنایاوتف وەئ ادشیناكاوتەف
تادەد ادەــــشوشەكووب ڵەگەل نووــــبتوجەب
.ەرتــــشاب ندركانیزەل ەــــمەئ ەیاو یــــشێپ و
ێركەد" تێڵەد ادەكید یكەیاوتفەل اهەورەه
یاگێڕەل یریگرەــــسواهەل رەــــب ڕوك و چــــك
ەكید یكێزارمائ رەه ای ،تسەد ینانێهراكەب
شێزواز یدركــــسەد یزارمائ تەنانەت ،تێب
،ەوەننێكرمباد نایۆخ یــــسكێس یزەح ،تێب
."نەكب انیز نچب یەوەل ەرتشاب ەمەئ ەكنوچ
ێركەد" تێڵــــشەد ەوەل رتایز یــــمەزمەزلەئ
یكسەد و ڵتوب و رەزێگ ەوەتەرفائ نەیلەل
یسكێس یزەح یەوەندناكرماد ۆب شینوائ
."تێرنێهب راكەب
یەنژیل یكۆرەس ،دادەح ریــــشەب رۆتكد
ینامەلرەپەل یــــنیائ یراــــبوراك و فاــــقوەئ
یەــــكاوتفەب تەرابەــــس ،ناتــــسدروك
یەڵەمۆك یكۆرەس )یمەزمەز یرابلودبەع(
،ناكەییهقیف ەسرپەل ەوەنیژێوت ۆب یبیرغەم
یكەیارباك یــــمەزمەز" یــــتوگ )لیڤــــس( ۆــــب
ەیەكید یناــــسەكەل رۆز وــــكەو و ەــــیلەبل
و قەلەح یاوتف ێوەل و ەرــــێل ەوانەوان ەــــك
ەوەئ ەك توگ یــــشەوەئ ،"نەكەدرەد قەلەب
و مــــلیع و رــــكفەل ەــــكەلەلەخ و ەییــــشۆخەن
،نەكەدرەد ەنایاوتف ەرۆــــج وەئ ەك ەــــناینید
."تێب نتسخرەدۆخ ۆب رتایز ەشەناوەل"
یرابوراك و فاــــقوەئ یەنژیل یكۆرەــــس
یەژێردەل ناتــــسدروك ینامەلرەپەل یــــنیائ
یەــــیاوتف وەــــئ" یــــشیتوگ ادــــیەكەناودێل
عرەــــش ەن و ەتەقەــــس یكەیاوتف ،یمەزمەز
یڵوبق شاگــــڵەمۆك ەن ،قــــتنەم ەن ڵقەع ەــــن
."تاكەد
تاكب ڵەگەل یسكێس ،یەكەنژ یندرم شاپ رێمژتاك شەش ات ەیەه یۆب وایپ ،تادەد اوتف یبیرغەم یكەییتفوم
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 52
یـتەـیڵەـمۆـك
یرای یناكەڵادنم ڵەگەل ینتوەخ ەل رەب
دنەچ و ڵاس 9 مڵەب ،ینەكەدێپ و دركەد
یەكەنازێخ وەیادڵوق یكێوەخ ەل ەكێگنام
یـــناكەواچ كـــێژۆر نراداوـــیه اتـــشێه
یناكەوێل رەس ۆب ناراج یەزب و ەوەتاكب
.ەوەتێڕەگب
كـــێوایپ نارـــێئ ی"رەـــهبەئ" یراـــشەل
یـــكیرەخ یـــناكەڵادنم ڵەـــگەل كێوەـــش
یـــنتوەخ یاود و ێـــبەد ندرـــكیرای
ەڵاـــس 9 ەـــل رـــتایز و ەوەتێـــسانڵەه
وەـــئ یرەـــسواه اتـــسێئ اـــت وەوـــتوەخ
یەـــكەوایپ شیكێتخەوەتاـــس ۆـــب ەواـــیپ
یـــتەمزخ ماوەدرەـــب وەوتـــشێهەنێج ەـــب
وەخەل ەكید یـــكێراج ەزاوـــخاویه واكەد
.ەوەتێسبڵەه
یواـــن و ەـــی"ازەر" ەواـــیپ وەـــئ یواـــن
یەراـــبەل ناروـــت ،ە"ناروـــت "شەـــكەنژ
یدراس یكێوەش" ێڵەد ەوەیەكەرەسواه
،نووب اواس "انیم" و "یدهەم" ،ووب ناتسز
ینەكەدێپ مـــناكەڵادنم ڵەـــگەل مەكەوـــش
كێناگنەرد و درـــكەد ناییرای ەوەـــكێپ و
وەـــخ ەـــل ناـــیەبەرەب كـــێتاك ،نـــیتوەخ
،ەناخباتوق ۆب دران مناكەڵادنم و ماتـــسەه
،ێتـــسەه وەخەل درـــك مەكەوـــش یـــگناب
و ووبەن یـــمڵەو درـــك مـــگناب یـــچرەه
سرت وەوتوەخ مینیب و یرەس ەمتشیۆر
وان ەمتشیۆر ەژیق و راواه ەب و مترگیاد
وەوەدرك راداگاـــئ مناكێـــسوارد و نڵۆك
یس ناكەكـــشیزپ .ەناخـــشۆخەن ەنامدرب
و ترگ ازەر ەل نایكـــشێم ینەكـــسێئ یت
كێـــسۆریاڤ ،نیتوگ نایێپ كەیەوام یاود
تەكەرەـــسواه یكـــشێم وان ەتۆتـــشیۆر
رەـــسەراچ ات یەكب ناوڕەواـــچ ێبەد و
.نیەكب یرەـــسەراچ نۆچ نینازان و ێبب
مەناخشۆخەن و كـــشیزپ رۆز ینادرەس
رەـــگەم نـــێڵەد ناوـــمەه و ەوودرـــك
یرەـــبەخ ەـــب ناـــسید كەـــیەزیجعوم
."ەوەتێنێب
،ەراید ەوەییراسخورەب مەخ ەك ناروت
ازەر ەراـــبوود منازەد ەوەـــڵد ەل" ێـــڵەد
زێمائەل یناكەڵادنم و ەوەتاكەد یناكەواچ
و راوژد رۆز نایژ ادەیەوام مەل .ێرگەد
وان یلەپولەك یچرەه ،نامۆب ەووب تخەس
یرەـــسەراچ ۆب و درك مجارەه ووب ڵام
ەڵاـــس ۆن و درك مـــجرەخ مەكەرەـــسواه
اتسێئ و زرەب یكێخرن ەب مڕكەد نامرەد
ەن و نامرەد ۆب ەن ەیین مكەیەراپ چیه رتیئ
یموكح یەگنامرەف یچ .نایژ یوێژب ۆب
نارێئەل ەـــیەه یـــموكحان یوارـــخكێر و
ەوەناماناه ەب نایسەك وەوودرك منادرەس
یناكەییس نایكێراج تەنانەت و نووتاهەن
ەب مكێـــسنلوبمەئ ،ووب درك یـــكڵچ ازەر
و توەكتـــسەد یرەـــسەمرەچ رازەـــه
یراش یناكەناخـــشۆخەنەل كێكەی ەمدرب
ەكنوچ درـــك مـــیچرەه مڵەـــب ،"ناراـــت "
ەمچب تـــشێهنایەن ووبەن مواوەـــت یەراپ
رەبەل رێمژتاك 48 یەواـــم ۆب ،ەوەرووژ
درك مـــیناوڕەواچ ەناخـــشۆخەن یاگرەد
."ووب ماجنەئ ێب مڵەب
یەـــتڵو مەـــل" ێـــڵەد رـــتایز ناروـــت
اتـــسێئ .ەیین یـــسەك یمەخ سەك ادەمێئ
10 مەكەچك وەڵاـــس 7 ینەمەت مەكەڕوك
ڵادنم وود یندركوێخەب وەنەمەت یڵاـــس
یكەییشۆخەن یـــشووت ەك كێـــشۆخەن و
كێلەگ راكـــێب یكێنژ ۆب ەوـــتاه نەـــمگەد
."ەراوژد و تخەس
تـــشێچ ێناوتەد ەـــكێگنام دـــنەچ ازەر
،یناكەوێل رەـــس ەتێوەكەد ەزـــب و اوـــخب
.ەوەتاكان یناكەواچ اتشێه یچرەگەئ
یـــنارای یـــكۆریچ ،ازەر یـــلاح ەـــب
نۆـــچ ەـــك ،ەوەـــتێد رـــیب نامتوەكـــشەئ
توەكشەئ ەل یناكێڕواه و نایلیمیـــسكام
ناـــیرەبەخ ڵاـــس 300 اـــت و نـــتوەخ
ووز ازەر ەـــكاك نـــیراداویه ،ەوەووـــبەن
و نژ یرادـــید ەـــب وەوەـــتێب یرەـــبەخ
.ەوەتێب داش یناكەڵادنم
ەوەتێب اگائەب نێڕەواچ یناكەڵادنم و نژ وەووتوەخ ەڵاس 9 كێوایپ
ەواتسەنڵەه وەخەل اتشێه ێون ینایلیمیسكام
اید یكواب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 53

یسراف ەیدرك ێزان
یتێدنەمرەنوه ەل ەرتشاب یرادكەچ ناتسدروك ەل
ییەزد داشڵد اناز :رایتشرەپرەس
"ەنم یمەخ مەه و ێجەخ مەه ،كووكرەك"
رەبەل لیمەج دەمحەئ
یراجكەی ەب یناكەڵادنم
ەوەتەیان
یراواه یۆلبات رەمەس
ەوەتاكەد وڵب یدازائ
درك یواوەت یتشەد
یەوەنووبوڵب ۆب
ەل نمێه یەكەمووبلەئ
ەرێلوەه
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 54 2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 54
یرەــــنوــه
:لیڤس ۆب نلیز
یدنەمرەنوه 140
ایكروت یەروەگ
نمێڕواه
مافروئ یدروك متوگیێپ نلیەج
شیرعیش ینارۆگ ەل ەگج
مسوونەد
كڵەخ یەسق رەبەل
نلیز" یەمانرەب
یڵانەك ەل مـ"ۆش
دركەن TRT6
ناتسدروك رەگەئ
ێتادب مەماقیئ
ەوەمنـێمەد ەرێل
د
ا
و
ە
ج

د
ن
ە
و
ە
ر

:
ۆ
ت
ۆ
ف


2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 55
یرەــــنوــه
یناكەژێبینارۆگ ەـــنووتاخەل ەكێكەی نلیز
ماوەدرەـــب ەڵاـــس ۆن ،رووـــكاب یناتـــسدروك
یۆخ وـــكەو ،تاكەد ناتـــسدروك ینادرەـــس
مڵەب ،مچەد و مـــێد ەڵاـــس ۆن یەوام تـــێڵەد
ەرـــێل ێـــتادب یەـــماقیئ ناتـــسدروك رەـــگەئ
یەكچۆراشەل 1979 یڵاس نلیز ،ەوەتێنێمەد
نەواـــخ اتـــسێئ وەووـــبكیادەل نەـــمەیدائ
یـــتاكەل ەـــمێئ ،ەـــیەواركواب یـــمووبلەئ ۆـــن
ەواكنەع یەكچۆراشەل كێگنەهائ ینادماجنەئ
.نامدناود )لیڤس( ۆب و نامینیب
ەتێب ەوودرـــك یزەح نلـــیز ەوەـــیڵادنمەل
یتسەد ووبەروەگ كێتاك مڵەب ،ناتـــسدروك
یەـــكەتەیاویه اـــجنیئ ،درـــك نـــتوگینارۆگەب
ناتسدروك یاگێرەل ەڵاس ۆن" تێڵەد ،یدەتاه
ەـــماقیئ اـــتەه ،مـــچەد و مـــێد ،ماداـــیكروت و
ەویناوتیەن تش وود رەبەل نلیز ."مرگەدرەو
مەكەی" ەوەتێنێمب ناتـــسدروكەل یراـــجكەیەب
تـــش مەوود ،نایكروتەل مارـــب و كیاد تـــش
ناتسدروك رەگەئ ،ەیین مناتـــسدروك یەماقیئ
."ەوەمنێمەد یراجكەیەب ێتادب مەماقیئ
"ێمامەـــش" یوانەب نلیز ینارۆگ مەـــكەی
یتـــسەد اتـــسێئ شـــێپ ڵاـــس 21 ەـــك ،ووـــب
وەئ یـــنەمەت تاكوەـــئ ،درـــك نـــتوگینارۆگەب
و ەیەه یـــمووبلەئ 9 اتـــسێئ ،ووـــب ڵاـــس 12
كەی ،ەوەتاكب واب مەـــیەد یمووبلەئ ەزاـــینەب
ێس وەووتوگ ینارۆس یرازەوێشەب ینارۆگ
كێكەی ،ەووتوگ یـــكروت ینامزەب یـــشینارۆگ
كروت یدـــنەمرەنوه ڵەـــگەل ەـــناینارۆگ مەـــل
مەكەدزەح ێـــڵەد ،ەنایووتوگ ەوەـــكێپ رەـــبلد
ینارۆس یرازەوێشەب ەكید یكەیینارۆگ دنەچ
ۆخازەل رترۆز یەوەئرەبەل مڵەب ،مەكب رامۆت
ەوەئ یناوتمەن ەوەـــئرەبەل ،ەمووب كۆـــهد و
رەگەئ ەشۆخ مێپ" تێڵەد نلیز اهەورەه ،مەكب
ەوەكێپ مسانب ەرێئ یشۆخگنەد یكێدنەمرەنوه
."نیەكب ینارۆس یكەیینارۆگ
ۆب ،نرۆلكلۆف نلیز یناكەیینارۆگ یەـــبرۆز
ناكەزاوائ و رعیش یۆخ یشیناكەیێون ەیینارۆگ
دنەمرەنوه یەیەسق وەل یەنخەر ەیۆب ،تێنەداد
ایكروتەل یووبتوگ كێتاك ،ترگ ناریەق فیرەش
نلـــیز ،رعیـــش ینیـــسوونەل مـــسەك نـــیمەیەد
،ەیەه ایكروتەل ەروەـــگ رۆز یریعاـــش" یـــتوگ
رۆز یریعاش ،ەوویسون نایرعیـــش نارازەهەب
ناوەئ ڵەگەل دروارەبەب ناریەق فیرەش ،نشاب
فیرەـــش ،تاكب ەیەـــسق وەئ ووبەدەن ،ەیین چیه
یكێریعاـــش مڵەب ،ەكاچ یكێژێبینارۆگ نارـــیەق
یـــشەوەئ نلـــیز ."ەـــیین رادەـــیاپ و ەروەـــگ
یكیرەخ ەناتـــسدروكەل ەك اداتـــسێئەل ،دنایەگار
ێباب" یوانەب ەـــیێون یكەیینارۆگ یـــندركرامۆت
ەیینارۆگ مەـــئ شیرتـــشێپ ەك ."ینازراب نزەـــم
ینارۆگەل یزەـــح وەئ یەوەـــئرەبەل .ەوارـــتوگ
یتوگ ەگرەمشێپ و ناتـــسدروك رەـــسەب ەنتوگ
یكیرەخ ناتـــسدروك یـــنادنەمرەنوه ووـــمەه"
یۆرب و شەر یواچ رەـــسەل ،نینیڤەئ ینارۆگ
مەكەدزەح نـــم مڵەـــب ،نـــێڵەد یـــنارۆگ شەر
و ەگرەمـــشێپ و نامیتـــشین رەـــسەل یـــنارۆگ
."مێڵب ناتسدروك
مڵەب ،ەوودنێوخ یدنەوان یێس وكەوات نلیز
و انێه یەكەندنێوخەل یزاو نتوگینارۆگ رەــــبەل
،ووب سروق رۆز نتوگینارۆگ و ندنێوخ" ێــــڵەد
ڵەگەل وەئ اتــــسێئ ."دراژــــبڵەه مەــــكەنتوگینارۆگ
مڵەب ،ەڵادنمەل یرۆز یزەح ،یژەد یەــــكەدرێم
."تادیەد اوخ اڵاشنیئ" یتوگ و ێبان نایڵادنم
ناتسدروك ینادنەمرەنوهەل یشۆختسەد وەئ
ناتسدروكەل یدروك ینارۆگ ەیاو یێپ و تاكەد
ینارۆگ و پیلك ەــــناژۆر ەك ،ەووتوەكــــشێپ رۆز
ۆن" تێڵەد شەوەئ نلیز ،تێدمەهرەب شاب رۆز
وكەو ناتسدروك متاه ەك اتــــسێئ شێپ ڵاــــس
رەنوه یدنەوان ەتەووب اتسێئ مڵەب ،ووب دنوگ
كاك یتــــسەد ،ادقارێع وومەهەل یــــناگرزاب و
یناتــــسدروك تێب شۆخ یــــنازراب ناــــڤریچێن
یرــــێلوەه یرۆز یــــكێتەمزخ ،درــــك شۆــــخ
."ەوودرك
RTR6 یــــڵانەكەل ەنامیــــشەپ نلــــیز
دركێل ناــــیاواد دركیــــشاركشائ ،ەووــــتوەكرەد
شەكــــشێپ "ۆــــش نلیز" یوانەب كەــــیەمانرەب
یــــكڵەخ یەــــسق رەــــبەل وەــــئ مڵەــــب ،تاكــــب
كەو ،ەوەــــتۆدرك یتەر روــــكاب یناتــــسدروك
یندركــــشخەپ یژۆر مەكەیەل" تــــێڵەد یۆــــخ
ادیێت نــــم ،ووــــب تــــسێت ەــــك RTR6 یــــڵانەك
وەئ ڵەگەل مكەیەــــشێك چــــیه نم ،مــــتوەكرەد
وومەه ەــــك میناز رــــتاود مڵەب ،ەــــیین ەــــڵانەك
ەیین ڵدەب نایەڵانەك مەــــئ رووكاب یناكەدروك
دروكەب تەــــمزخ ەڵانەك وەــــئ ەــــیاو ناــــیێپ و
رەبەل شینم ،ەیایكروت یتەموكح یه و تاكان
و مەكب ەڵانەك وەئ یــــڵوبق مناوتان ەكڵەخ وەــــئ
مدركێل نایاواد اتەه ،موەكرەد ادێوەل تێوەمان
نلیز" یواــــنەب مەكب شەكــــشێپ كەیەمانرەب
،ێماد نایرۆز یكەیەراپ ادشەوەئ ڵەگەل ،"ۆش
یەوەئ یاود ."مەــــكب یڵووبق یناوتمەن مڵەــــب
ژۆر ەل ،توەــــكرەد RTR6 یڵانەك ەــــل نلیز
یناراداوەه و كڵەخەل یــــندروبێل یاواد یڤیت
.درك یۆخ
اــــیكروت یەروەــــگ یدــــنەمرەنوه 140"
ڵەــــگەل ،نــــنم یــــكیزن یــــێڕواه و مــــسانەد
."ەوودرــــك مگنەهائ و ترێــــسنۆك ناــــیەبرۆز
كێكەی" یشیتوگ اهەروەه ،ەنلیز یەسق ەوەئ
یتەیووتوگ نم یل ،ەمێڕواه نلــــیەج ەناوەل
رۆز ،ەــــمیووبكیادەل اــــفروئەل و مدروــــك نــــم
ڵــــسەئ ەب ەــــك نەــــه شەــــكید یدــــنەمرەنوه
."ندروك
ییەزد داشڵد اناز
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 55
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 56
یرەــــنوــه
فو���ئەر دە���مەحم
ە���ب وار���سان ،حڵا���س
،ی���كووكرەك فو���ئەرەمەح
كووكرەك یراشەل 1956 یڵا���س
ینایژ 1994 یڵا���س ،ەوو���بكیادەل
ات���سێئ وەوا���نێهكێپ یرە���سواه
ۆراش" یوانەب ەكێچك و ڕوك ینەواخ
فوەڕەمەح وودربار یەتفەه ."ۆناش و
)لیڤس( و زودناوەر ەتاه كێنادرە���سەب
ڵە���گەل یە���نتوەكێپواچ مە���ئ
.ادماجنەئ
ۆب تییرەنوه یراــك یاتەرەس :لیڤس
؟ەوەتێڕەگەد یەك
یەرەنوه وەــئ ەراـــید :فوـــئەر ەمەح
یەڵڵەگ ،مەكەد یشەكشێپ نم اداتسێئەل
وەئ مێڵب مـــناوـــتەد ،ەــكووــكرەــك یراـــش
یتاك مڵەب ،ووبب ەلڵەگ نم یل ەرەنوه
یتاك وەـــئ ،ەوودرــــكەــــن مزەــــح یــشۆــخ
توگەد نامینارۆگ ەمێئ مێژر یمەدرەسەل
تیرادزۆس یكەیینارۆگ رەگەئ ،ووب سروق
تشیكێدوورس یـــیاود ەــیاوــبەد ،اــبــتوــگ
ۆب مینارۆگ مەكەی 1986 یڵاس ات ،ابتوگ
یوانەب درــكراــمۆــت كووــكرەــك یڤیت
اتسۆمام یتسكێت ،ەـــ)ناوەــش(
یزاوائ و ینایركوم نمێه
نـــیدەروـــن اــتــسۆــماــم
،ووب فاــج میهاربیئ
یاودەــــــــل مڵەــــــــب
نــــــــــــیرەــــــــــــپار
نم یرەـــــنوـــــه
،دنەس یەشەگ
1990 یـــڵاـــس
مــــــماوەدرەــــــب
.اتسێئ وكەوات
:لــــــیــــــڤــــــس
ێك اداتەرەسەل
یۆت یراــــكواــــه
ێرتوگەد ؟ەوودرك
كەــــیاــــتــــسۆــــماــــم
رۆز ەـــناـــخـــباـــتوـــقەـــل
؟ەووب ۆت یرەدناه
:فوــــــئەر ەـــمەـــح
،نیەكب یڵادنمەل ساب ەمێئ رەگەئ ادیتساڕەل
ەك ،یڵادنمەل نووبەه مۆخ یێڕواه كێڵەمۆك
،نوام ادنایژەل نایكێدنەه ،نووب رەدناه رۆز
تایەخ فیتەل اتسەو و نیسحەت كاك ەناوەل
نیرتشاب مڵەــب ،ەكید یكەیێڕواه دنەچ و
میهاربیئ اتسۆمام نم ۆب رەدناه و اتسۆمام
،ووب مییاتەرەس یغانۆق یاتسۆمام ەك ،ووب
اتسێئ مراداوــیــه ،ووــب ەیۆك یراــش یكڵەخ
،تاكب ژــێرد ینەمەت اوخ و تێبام ادنایژەل
ەوەرەد ەیانێهەد لۆپەل ینم ناینایەب یەبرۆز
متوگیێپ تاهێل یاو ات ،متوگەدێپ یــنارۆــگ
ناژۆرەل كــێژۆر تیب ماوەدرەـــب ۆت رەگەئ
.یەكەد یدروك یرەنوهەب تەمزخ
تندنێوخ یغانۆق :لیڤس
ێوـــــك اـــــــت
؟ەویڕب
،ییەدامائ یمەشەش یڵۆپ ات :فوئەر ەمەح
.دركەن مواوەت مڵەب
؟ەیەه تمەهرەب دنەچ :لیڤس
مناوتەد ،ەرۆز ممەهرەب :فوــئەر ەمەح
60 ەــل ەمەه نــم ەنایدیس وەــئ یێپەب مێڵب
مشیناكەپیلك ۆیدیڤ ،ەیەه مرــتاــیز مەــهرەــب
وەرەب دەوەن یڵاسەل ساب ۆت رەگەئ ،نرۆز
ەیەه مپیلك ۆیدیڤ كێڵەمۆك یەكب وورەــس
وەئ اتسێئ ەراید ،ەوارك )vsh( یمەتسیسەب
فیشرەئ ۆب اینەت ،ەووچرەسەب ەمەتسیس
ادیەپ كێمەتسیس یاود مڵەــب ،ەوەتێنێمەد
ۆیدیڤ 20 ەل دایز ،ووب لانیجرۆئ شیوەئ ووب
.ەیەه مپیلك
تشپ رــتاــیز تــناــكەــیــیــنارۆــگ ۆــب :لــیــڤــس
؟یتسەبەد ێك یتسكێتەب
یناكەتسكێت یەــبرۆز نم :فوــئەر ەمەح
رۆز ەنومن ۆب ،منێدراكەب مەدەس یناریعاش
دیلاخ و یــغارەــق رەولد یــناــكەوارــنۆــهەــل
كاك ،یـــنارۆـــگ ەــتۆدرــك مــجەرەــف دــیــجەــم
نرۆز ،رایتسەه نازرەب ،دەمەحم دەمحەئ
تەنانەت ،دای ەوەنەیان یوومەه مناكەوان
ەتۆدرك رۆز مشیكیسلك یرعیش نم
كەو ،یتەیێل زەــح مــشــیرۆز ،یــنارۆــگ
.ییافەو و یلان یناكەرعیش
یرەنوه یراوبەل ەییناو تێپ :لیڤس
یەوەئۆب ەیین تسیوێپ كەو یكەیایناپمۆك
؟ەوەتاكبواب ناژێبینارۆگ یمەهرەب
ەوەل نامتفرگ ەمێئ :فوــئەر ەمەح
كەیدیس یــمەــهرەــب ێــتاــك ،ەــــیاد
ەیین كەیایناپمۆك ،نینێد مەهرەب
،تێرگرەو ێل نامەیدیس وەــئ
یرۆز یجرەخ و نیبەد وودنام
وەئ ەیین كەیایناپمۆك ،ێچەدێت
یواب و ێڕكب ۆتەل ەیدیس
ۆب تێنەدیاد راچان ،ەوەتاكب
تكێرەسنۆپس ات كەیەوام
.ێوەكەدتسەد
یەـــئ واـــــــس" :لـــیـــڤـــس
كێكەی "ماـــنـــشاـــئ یـــمەـــخ
ەك ،ووب ۆت یناكەیینارۆگەل
یكەڵاب داشڵد
ەنم یمەخ مەه و ێجەخ مەه ،كووكرەك
:ەدیردەم لایر یرەدناه یكوـكرەـــك فوئەرەمەح
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 57
دنەچات ەمەئ ،اریگرەو ەوەكڵەخ نەیلەل ووز
؟تاكەد ۆت یخان ەل تشرازوگ
كێمەخ ،ەیینارۆگ وەئ یتاك :فوئەر ەمەح
نم ووـــب ەــتاــك وەـــئ ەــك ،ووـــبەـــه نــم یل
مناكاتەرەس ەیینارۆگەل ،تشێهێج مكووكرەك
یەئ واس" كەو دركرامۆت مینارۆگ كێڵەمۆك
كێر ەوەئ "مناجەخ یێجەخ ،مانشائ یمەخ
مەه ،ووــبەــه نــم یخان رەــسەــل یرەــگــیراــك
كووكرەك نم یل كێجەخ شیمەه ،مەــخ
یكێلیاتس نم یگنەد یلیاتس یتساڕەب ،ووب
ڵەگەل مرێژبڵەه كێلیاتس ێــبەد ،ەیەنانمێه
ەلیاتس وەب مزەح نم ،تێجنوگب نم یگروق
رەه رەسات ژێبینارۆگ ێركشان ،ەیەنانمێه
.تاوڕب ەنلیاتس وەئ رەسەل
نەسەر ینادنەمرەنوه یناكەمەخ :لیڤس
یرەنوه و اقیسۆم یندناوێش یەلەسەم
نانام ەوێئ ەوەــنــیرەــپار یاودەـــل ،ەییدروك
وەئ یــچۆــب ،نەــــــكەد یــیەــلــگ ماوەدرەــــــــب
؟ەماوەدرەب رەه شەیەدراید
یرەنوه ەیەوەئ نامەكەشێك :فوئەر ەمەح
رۆز ،ەووب ەمێئ یرەنوه یوڵەكێت رۆز ینایب
شیناكەلیاتسەل ساب رەگەئ ،ەپارخ یكێتەڵاح
و یبەرەع ینارۆگ یلیاتس ناكەلیاتس نیەكب
رەس ەتۆدرك یرەگیراك یكروت و یسراف
نامناكەجنەگ مراداوــیــه نم ،ەمێئ یرەنوه
نێناوتب ،ەوەــنوەــكروود ناكەشۆخ گنەد و
.نەكب شەكشێپ نەسەر یكێرەنوه
ەژێبینارۆگ رەــبــمارەــب ەیچ تار :لیڤس
؟اتسێئ یناكەجنەگ
ەناجنەگ وەــئ یــهاــڵەو :فوــــئەر ەــمەــح
نایكێدنەه مڵەب ،ەشۆخ نایگنەد نایەبرۆز
،نێردرێمژەد تسەد یەجنەپ ەب مێڵب مناوتەد
یچەك ،ەشۆخ نایگنەد ناشیكێدنەه مڵەــب
ینارۆگ یرەــنوــه یەــنزاــبەــل نروود رۆز
.ەوەییدروك
،لامەج ناڤائ و ڵوسەر ارات یاود :لیڤس
ینارۆگ شەــكــید یناچك ڵەــگەــل تینزاینەب
؟یەكب تێود
ینوومزەئ كەو اتسێئات :فوــئەر ەمەح
ڵوسەر ارات ووتاخ ڵەگەل مكەیینارۆگ مۆخ
دنەمرەنوه ڵەگەل شیكێترێسنۆكەل ،ەیەه
یكەیینارۆگ اهەورەه ،ەمەه لامەج ناڤائ
یەشەر ڵەگەل شینۆیزفەلەت یەریجنز
دیعەس لەمەئ دنەمرەنوه ڵەگەل سیلۆپ
یەناتەرفائ ەگنەد وەئ مراداویه ،ەدروــك
مناوتب ،ێــجــنوــگەد نــم ڵەــگەــل ناــیــگــنەد
.مێڵب ڵەگەل نایینارۆگ ادەدنیائەل
یراكواه یریبنشۆر یتەرازەو :لیڤس
؟ەوودرك یۆت
یـــتەرازەوەـــل اتسێئ :فوـــــئەر ەــمەــح
نم ،ەیەه نانێهاد یكێقودنس یریبنشۆر
یراكواه رۆز مەـــكەد نایساپوس رۆز
مەئ ینانێهمەهرەب ۆــب ،ەوودرــــك ناینم
.ەیدیس
ۆب ەوەــــتــــیاڕەــــگەــــن یـــچۆـــب :لـــیـــڤـــس
؟كووكرەك
مكیزن ەشیمەه نــم :فوــــئەر ەــمەــح
یكڵەخ مەكەرەسواه ،كووكرەك یراشەل
رەه شیناكەڵادنم ،ەیاتسۆمام و ەیینامێلس
رەه ێبەد ادەدنیائەل مڵەب ،ننێوخەد ێوەل
نم اداتسێئەل مڵەب ،كووكرەك ەوەنیێڕەگب
ماوەدرەب مۆخ مڵەب ،مشینەداد ینامێلسەل
و یرەــنوــه یراـــك كووــكرەــكەــل مكیزن
ادكێگنامەل نایێڕواه و ناتسۆد ینادرەس
كووكرەك یــنادرەــس راــج جنێپ یەكیزن
.مەكەد
؟یەنای ماك یرەدناه :لیڤس
.مدیردەم لایر یرەدناه :فوئەر ەمەح
.!!ەوەنامشیدرب )ەوەنینەكێپەب(
تیچ ێوــــن یـــمەـــهرەـــب ۆـــب :لــیــڤــس
؟ەتسەدرەبەل
یكیرەخ اــتــســێــئ :فوـــــــئەر ەـــمەـــح
11 ەل ،مەكەیێون ەمووبلەئ یندركواوەت
واوەت مناكەراك یەبرۆز ،تێدكێپ ینارۆگ
یوانەب ەوودرك پیلك مكەیینارۆگ ،ەوودرك
،تاسدروك یڵانەكەل ەناووزمەب ،"یرەــپ"
اتسۆمام یرــعــیــشەــل ،تـــێرـــكەد شــخەــپ
یاقیسۆم و زاواــئ و یرێژابراش لامەج
مەئ ێبەد ەمووبلەئ وەئ ،ەیاڵودبەع لیلەخ
مكێتسەبێرگ نم ەكنوچ ،ێــبواوەــت ڵاــس
اوخ ،ەیەه ییریبنشۆر یــتەرازەو ڵەگەل
.مەكەد یواوەت ێبرای
یووشێپ یەرامژەل )اڵودبەع ناویتشپ( كاك
یناـــشینوان رێژەل یكێتەباب ادەزیزائ ەراڤۆگ مەئ
یرامۆك كۆرەـــس زـــێڕەبۆب كەـــینووڕواچرەب(
یـــقارێع یرەـــس یدروـــك یامەنیـــس_قارێع
وەب نادیگنرگ ۆـــب .ەوەتۆدركواب )ەوەدرـــكزرەب
ەرێد دنەچ مەئ یناز متسیوێپەب ەرایتسەه ەتەباب
:مسوونب
یدروك یامەنیـــس و ملیف ەڵاـــس )10(ەل رتایز
تڵەخڕپ ەدنەوەئ ،ەوودركرەد یگنابوان ەدنەوەئ
)50(ەب قارێع یامەنیـــس مەیاوڕبوەل ،ەـــنانێهاد و
یاتسێئ یەتسائ وەئ ەتاگب ێناوتان شەكید یڵاس
ارێخ یـــكێدروارەب رەـــگەئ .یدروـــك یامەنیـــس
و یدروك یامەنیـــس یكۆڕەوان و مڕۆف ناوێنەل
رامژەئەل یناكەیزاوایج ،نـــیەكب ادـــیقارێع یملیف
گرەـــبولج و داژەـــن یزاواـــیجەل رەـــه ،نەـــیان
ەوەـــتەن و یـــپوروەئۆدنیه و یماـــس یـــنامز و
یكێهانوگ ەـــیۆب .دـــته...و لیاتـــس و كۆرـــیچ و
یامەنیس تێرتوگب یدروك یامەنیسەب ەیەروەگ
.یقارێع
ەـــتنێمۆیكۆد و ەـــگڵەب یـــێپەب دروـــك یەـــمێئ
نیبەد ەن .نـــین بەرەع و یـــقارێع ،ناكەـــییوژێم
نامـــشۆخ وەمێئەب نبەد شیناوەئ ەـــن ،ناوەـــئەب
شیناوەئ ەراید ،نـــینازان ەتڵو وەل كەـــیەچراپەب
مڵەب ،ەیەه نایۆخ یـــتەبیات یزێڕ ڤۆرم وـــكەو
ەیەـــشێك مەئ ،ەرگەنڵەهاـــشاح یكەیتـــسار ەمەئ
،تـــێردنیبەد یـــقەزەب ادەـــمێئ ناوـــێنەل ەژـــێمەل
یتەیۆخ یـــفام كەـــیەوەتەنرەه كەو شـــیدروك
رـــخائ ،تێرـــسانب یۆـــخ یواـــنەب یەكامەنیـــس
یكێتڵو یواـــنەب كەـــیەوەتەن یامەنیـــس نۆـــچ
یكۆرەـــس ەك ادكێتاكەل ەـــمەئ ،تێرـــسانب ەـــكید
قارێع یرامۆك یكۆرەس و ناتـــسدروك یمێرەه
ینووبدروكەل یراگزێراپ و ندروك نایكوودرەه
امەنیـــس مڵەب ،نەـــكەد ناـــیەكەوەتەن و ناـــیۆخ
یناتـــسراش یدراـــس یـــكەچ نـــیرتگنرگ ەـــك
یوارساوڵەهەب .ەیاینود یۆڕمەئ یەنایمەدرەـــس
.ەوەتەوام
یەـــشێك ەـــمەئ مـــناكەزێڕەب ەكۆرەـــس
ەڵاڤیتـــسیفەل ەـــك ،ەناراكامەنیـــس یواوەـــت
یقارێعەب ێوەل ،نەكەد یرادشەب ناكەییامەنیـــس
.ەوەنێردنێوخەد
رۆز ەڵات ەووژێم وەـــئ زێڕەب یەوێئ ناـــموگێب
ەتۆب ناتـــسدروك نۆچ ەك ،ننازەد رتـــشاب ەمێئەل
،ەوارك شەباد تڵو راوچ رەـــسەل و ەچراپ راوچ
ییەوەتەن یتسەه یەگنۆسەل ەك ،ەیینەوەل مناموگ
یناراكەمەنیس مەجرەس ینوچۆبواڕ ەمەئ یدروك
ۆب نادڵوەهەل ەـــگج مەكەداكت ەـــیۆب اج ،ەدروـــك
ەتسیوێپ ،ۆخەبرەس یدروك یتەڵوەد یندنایەگار
یامەنیـــسەل ەوەنەكب زاواـــیج یدروك یامەنیـــس
ەن وەیقارێع ،یدروك یامەنیس ەن ەكنوچ ،یقارێع
.ەییدروك ،شیقارێع یملیف و امەنیس
ەنم یمەخ مەه و ێجەخ مەه ،كووكرەك
:ەدیردەم لایر یرەدناه یكوـكرەـــك فوئەرەمەح
یقارێع كەن یدروك یامەنیس
یرەــــنوــه
نامسوع ناندەع
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 58
یرەــــنوــه
شیرۆز ،ەتسار رۆز" یتوگ لیمەج دەمحەئ
نم ،میژب رـــێلوەه ێبەب مـــناوتب ەـــتەمحەز
یەوەئ ۆـــب ەوەـــمێڕەگەد كـــێراج یڵاـــس
رێلوەه ،مەـــكەن مۆخ یـــنووبنوەب تـــسەه
مرێلوەه مۆـــخ دەقەب ەـــنم یتـــسیوەشۆخ
یخانەل رێلوەه یتسیوەشۆخ ،تێوەدشۆخ
ناموومەه ەـــیۆب ،ەیاد مـــناكەڵانم ووـــمەه
ەوەـــنیێڕەگەد ەوەـــكەیەب كێڵاـــس ووـــمەه
رۆز" یـــشیتوگ اهەورەه ."زیزائ یرـــێلوەه
ەكید یـــكێراج ندرـــمەل رەـــب مەـــكەدزەح
."ۆناش یەتخەترەس ەوەمێڕەگب
گرێبنرۆن یۆناـــشەل ەڵاـــس 12 ۆب وەـــئ
اـــینامڵەئەل )Staats thewter nürnberg)
،كینكەت و یـــكانوور یـــشەبەل تاكەد راك
ەوەتێد نادرەـــسەب ەك كـــێراج رەه ەـــیۆب
ۆـــب یراـــیدەب ەراـــنیئ یـــكێرەتلف رـــێلوەه
ەیاو یێپ وەـــئ ەكنوچ ،ێنێد نادـــنەمرەنوه
ەراژەه رۆز ادەراوـــب مەل یدروك یۆناـــش
،ادۆناـــشەل ەگنرگ رۆز یكانوور" تـــێڵەد و
رۆز نامیدروك یۆناـــش ەوەـــخادەب مڵەـــب
ەوەمێڕەگەد یكێراجرەه ،ادەراوبەل ەراژەه
نادنەمرەنوه ۆـــب یرایدەب رانیئ یـــكێرەتلف
ناتـــسدروك یناكەپیت شیراجێدنەه ،مـــنێد
،یكانوور یراوـــبەل مەدەد نایتەمرای نـــێد
ەیەه نامیدروك یـــكێدنەوان شەوەـــل ەگج
یەبرۆزەل لـــیمەج دەمحەئ دـــنەمرەنوه
ینڵاس یناكەییۆناـــش ەمەهرەب و لیسمەت
مڵەب ،ەودرك یرادشەب رێلوەه یناكاتشەه
،تشێهێج یناتسدروك ۆخوان یڕەش رەبەل
یەوەنتوەكروود یۆه ەووب شەوەئ اـــینەت
ڵاس 14 یاود ،ندناون یراك و ۆناشەل وەئ
ناتـــسدروك ۆب یەوەنتاه یرایڕب اتـــشێه
مناكەڵادنم وومەه" ێڵەد وەئ ەكنوچ ،ەوادەن
شێپ مەكەدزەح مڵەب ،ننێوخەد اینامڵەئ ەل
."ۆناش یەتخەت رەس ەوەمێڕەگب ندرم
یتـــسەد 1978 یڵاـــس لیمەج دەـــمحەئ
یەبرۆزەل ،ەوودرـــك ۆناـــش و لیـــسمەتەب
ادناكاتـــشەه ینڵاـــسەل یەنلیـــسمەت وەئ
وەـــئ ،ەودرـــك یرادـــشەب نووـــتاهمەهرەب
یل ناـــیژێچومات شاتـــسێئات یەـــنایامارد
یەییرەنوه ەـــغانۆق مەئ .ەوەتەوام كـــڵەخ
،ەووـــب رادـــشەب ادـــیێت لـــیمەج دەـــمحەئ
یـــنیرێز"یغانۆق ەـــب نادـــنەمرەنوه یل
ێڵەد لیمەج دەـــمحەئ .تێربەدوان ـ"ۆناـــش
تەبیاتەب ،ووب رەنوهەل مزەح ەوەیڵادنمەل"
یراكواـــهەب مڵەـــب ،ندـــناون یرەـــنوه
نیـــسحەت اتـــسۆمام رـــمەن یدـــنەمرەنوه
شیوەئ ،درـــك یرەـــنوه یراكەـــب متـــسەد
ینیـــسوونەل ،)نایژ یرابوور( یتێرەپوئەل
دنەمرەنوه ینانێهرەد و وەـــخێب تەـــحدەم
نووبەه ەكید یراكۆه دنەچ رتیئ ،نیسحەت
رەنوه یاگێرەلو مب ماوەدرەب مدركێل نایاو
ەوەئ ەیاو مێپ نم .مەكب مەكەتەللیم یتەمزخ
،ووب اسوەئ یكێدنەمرەنوه وومەه یجنامائ
،ووبەه یرەـــنوه یراك ۆب یتـــسیوەشۆخ
چیهەل نامریب ،ەكەشیئ ینتوەكرەس ەل ەگج
."ەوەدركەدەن ەكید یكێتش
یناتـــسدروك ەڵاـــس 14 لیمەج دەـــمحەئ
یەـــكەنازێخ ڵەـــگەل اتـــسێئ ،ەووتـــشێهێج
)ۆرـــچ ،ۆـــكائ ،ۆـــسائ( یەـــكەڵادنم ێـــس و
ناـــیوومەه و نـــیژەد اـــینامڵەئ یـــتڵوەل
ینتـــشێهێج یەرابەل ،نـــنێوخەد ۆكناز ەـــل
یكەرەس یراكۆه" یتوگ وەئ ،ناتـــسدروك
."ملێبێج ناتسدروك دركیاو ۆخوان یڕەـــش
دەـــمحەئ یـــناكەڵادنم یـــنووبەروەگ یاود
ڕپ" تـــێڵەد وەـــئ اتـــسێئ اـــینامڵەئ یـــتڵوەل
ەوەمێڕەگب یراـــجكەیەب مەكەدزەح ڵدەـــب
مناوتان مناكەڵادنم رەبەل مڵەب ،ناتـــسدروك
نایوومەه ەكنوچ ،ەوەـــمێڕەگب ادەتاك مەـــل
."ننێوخەد
رۆز ێرتوگەد یەیەـــسق وەـــئ یەراـــبەل
تێب رـــێلوەه یـــڵادنم كێـــسەك ەـــتەمحەز
،ەوەـــتێوەحب ەـــكید یكێنێوـــشەل ێـــناوتب
ێنـێڕەپێت ۆناش یناریەق ێناوتان یریبنشۆر یتەرازەو
ییەزد داشڵد اناز
:لیمەج دەمحەئ دنەمرەنوه

م
ە
ك
ە
د

ز
ە
ح

ڵ
د
ە
ب

ڕ
پ

ە
و
ە
م
ێ
ڕ
ە
گ
ب

ن
د
ر
م

ش
ێ
پ
ۆ
ن
ا
ش

ی
ە
ت
خ
ە
ت

ر
ە
س
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 59
ادناكەییۆناش ەراك ەل لیمەج دەمحەئ دنەمرەنوه 
ایحەی تەجهەب ،لیمەج دەمحەئ ،وێشەپ اڵودبەع 
یرەــــنوــه
یراوبەل ەیەه ناـــمیكلاچ كێگنام ووـــمەه
."یتەیڵەموك و رەنوه و بەدەئ
ینادنەمرەنوه و یۆخ یدنەویەپ یەرابەل
شاتسێئ دركیاركشائ لیمەج دەمحەئ رێلوەه
ینادنەمرەنوه ووــــمەه ڵەــــگەل یدــــنەویەپ
ەوێپ یدنەویەپ شــــیناوەئ و ەــــشاب رێلوەه
كەی ڵەگەل ناــــمكەیووژێم ەــــمێئ" ،نەكەد
نم ،نبافەوێب نایــــسەك مەــــكاناوڕب ،ەــــیەه
یاویهەب ،مەــــكەد چام نایوومەه یەواــــچ
،نب شاب كەــــی ڵەگەل تاكووــــمەه مەوەــــئ
،نرــــگب ناكەروەــــگ ەدــــنەمرەنوهەل زــــێر
،تێبەه زاوایج یاڕوریب ەییاــــسائ شیرۆز
ادیدروك یرەنوه یتەمزخ یوانێپەل مڵەــــب
."تێب
یراكۆه رــــێلوەه یــــنارەتكەئ راــــجرۆز
شاب یمەهرەب ینووبەن و نایۆخ ینووبترەپ
ەل شاب یرەنێهرەد ینووبەن ۆب رەوامەج و
ەیاو نایێپ ناشیكێدنەه ،ەوەنڕێگەد رێلوەه
دەمحەئ ،نوودرك یشەباد یبزیح یاڕوریب
رێلوەه ینۆك یكێدنەمرەنوه كەو لیمەج
ینووبشەباد" ەیاو یێپ ەتەباب مەئ رەــــسەل
،زاوایج یاڕوریب رەــــسەب ناكەدنەمرەنوه
وەرەب ۆناــــش دركیاو ەگنرگ یكێلاخ ەــــمەئ
نلپ ینووبەن رتاود ،تــــێچب رۆز یكەیزك
ەــــكید یــــكێڵاخ ،نادــــنەمرەنوه یدوــــخەل
تێناوتان ەك ،ەییریبنشۆر یتەرازەو یكێڕان
رەنوه یناریەق یندناڕەپێت ۆب ێبەه یكێنلپ
یــــتفرگوریگ اــــهەورەه ،ۆناــــش تەــــبیاتەب
ێبان ادشەوەئ ڵەگەل مڵەب ،نایژ یەناژۆر
یشۆختسەد واربوان ."تێبەن شیناوج یراك
،تاكەد )میهاربیئ خۆراك( جنەگ یەنێهرەدەل
یگنام ەك ناتسدروك ۆب ادیەنادرەس مەل ەك
یمەهرەب وود اینامڵەئ ەوەــــیاڕەگ وودربار
ێڵەد و ەوونیب یمیهاربیئ خۆراك رەنێهرەد
.نووب كاچ یمەهرەب یتساڕەب
یەرابەل لیمەج دەمحەئ یتــــشگەب مڵەب
تێڵەد یدروــــك یامارد و ۆناــــش یاتــــسێئ
،مەكب ۆناــــش رەــــسەل ەــــسق رۆز مــــناوتان"
یەوەرەدەل ەڵاــــس 14 یەوام نــــم ەكنوچ
ممەك یكێمەهرەب دنەچ اینەت و مناتسدروك
ەتاسەراك ،مۆخەد مەخ نایكێدنەه ۆب ،ەووید
ێدنەه ەوەــــخادەب ،یدروــــك یۆناــــش ۆــــب
او یراكەل نوومزەئ نەواخ یدــــنەمرەنوه
یناوەئ یەكەنوومزەئ ەل نەكەد یرادشەب
ادیكانوورەل اهەورەه ،ەوەراوــــخ ەتەوانێه
ناــــیكاچ یــــمەهرەب ،نەواودەــــل رۆز
یناوڕەواچ ،مەــــك مڵەب ،ەوودركــــشەكشێپ
یاویهەب ،نــــیەكەدێل نایرتكاچ یــــمەهرەب
ۆب یــــیەوەتەن یكەیۆناــــش ینووبتــــسورد
."دروك
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 60
یرەــــنوــه
یسراف ەیدرك ێزان
:لیڤس
یاود یز���یزە���ع ێزا����ن
ی������ندر������كرا������مۆ������ت
ێون ی���كە���ی���ی���نارۆ���گ
،ی���سرا���ف ی���نا���مزە���ب
وودر��������بار ی���گ���نا���م
یكێفاتس نە���یلە���ل
ینارێئ یزاسپیلك
.ارك پیلك
ێزا���ن ژ��ێ��ب��ی��نارۆ��گ
یز������������یزە������������ع
ەوە����یەرا����بوە����ل
)ل����ی����ڤ����س(ە����ب
،دنایەگار ی���
ەكێڵاس دنەچ
نە��������یلە��������ل
یكێ ر ە و ام ەج
یاواد ەوەرۆز
یسراف ی���نارۆ���گ
ەیۆب ،تێركەد ێل
یكەیینارۆگ دنەچ
یسراف ینامزەب
، ەوودركرامۆت
پیلك ی��ك��ێ��كە��ی
ەوودر������������������ك
)ەناگێئ( یوانەب
.ەناقات ا������تاو
یتوگ ێزا������ن
ەیینارۆگ مە��ئ"
ایدیم یرعیش
ی�����فور�����عە�����م
یزاوا����������ئ و
نەیلەل ،ەمۆخ
ماكائ رەنێهرەد
پیلك ی������یازەر
یراك ە��نا��ك��یز��ن مە���ب ،ار���ك
ێبەدواوەت نارێئەل یژاتنوم
ناكەییسراف ە��ڵا��نە��كە��ل و
اهەورەه ،ت��ێر��كەد ش��خە��پ
ەڵانەك مە���جرە���س ە���ت���ێردەد
."ناكەییدروك
ەوەتاكەد وڵب یدازائ یراواه یۆلبات رەمەس
قیرات دەمحەئ :لیڤس
یەكەیێون ەیینارۆگ ،دنایەگیار یروهلەك یتشەد ول ژێبینارۆگ
.ەوەتێبەدوڵب ەناكیزن مەل ەك ،ەوودركپیلك "وەشمەئ مڵد" یوانەب
ەكێژۆر دنەچ ،دنایەگار ی�)لیڤس(ەب ادیكێناودێلەل یروهلەك یتشەد
ەیینارۆگ مەئ ەك ،ەووب واوەت "وەشمەئ مڵد" ینارۆگ یپیلك ینترگەنێو
،ەییسراف یزاوائ ەكەیینارۆگ" یتوگ ،یناكەییێون ەیینارۆگەل ەكێكەی
ەوارك ۆب یندركشەباد یراك روپ میهاربیئ فراع اتسۆمام نەیلەل
شهێگنەمەل وودربار یژۆر دنەچ ەیینارۆگ مەئ ."اینامڵەئ یتڵوەل
و اركپیلك نامرەف داهرەف رەنێهرەد نەیلەل كۆهد یراشەب رەس
.ەوەتێبەدوڵب ەناكیزن مەب ە�)NV( یایناپمۆك یمەهرەب
ەوەكیزویم و گنەر و گنەد یوورەل مراداویه" یشیتوگ یتشەد
."منەیەگب مۆخ یگنەد یناراداوەه وومەهەب مۆخ یمایەپ
درك یواوەت یتشەد
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 61
یرەــــنوــه
ەنم یرازرەق یتێكەی :یناشەڕ نەسەح
بیرەغەمح رەونەئ :لیڤس
ەل ەگج ،دركیاركشائ نەژڵاشمش ی��نا��شەڕ نە��سە��ح
نەیلەل و ەیەه كەچ ۆب رۆز یكەیووزەرائ یەكەڵاشمش
،ەواردێپ یرایدەب یكێفۆكنیشنڵك ەوەییواگنەس دوومحەم
.ەواركتسورد 1958 یڵاسەل ەك
یناشەڕ ید��نو��گە��ل 1953 ی��ڵا��س ی��نا��شەڕ نە��سە��ح
یڵاس یاتەرەسەل وەووبكیادەل نێوجنێپ یازەقەبرەس
ڵاشمش ی��ن��ی��نەژە��ب ی��ت��سەد ەوا��ت��فە��ح
رتپ" دنایەگار ی�)لیڤس(ەب ،ەوودر���ك
یەدنوگ مەل مووب ناوش ڵاسەدەل
ینینەژ یر��ێ��ف ەوە����ل ،اد���نا���مۆ���خ
اتسێئات نەسەح ."موو��ب ڵاشمش
مڵەب ،ەوانێهەن ڵاشمشەل یزاو
ادنەمەت ڵەگەل ڵاشمش" ێ��ڵەد
ناراج كەو ،ەوە��ت��ێ��بەد مە��ك
."ەیین
یناشەڕ نە���سە���ح
اركشائ ی��شەوە��ئ
ەل ە����گ����ج ،در��������ك
زەح رۆز ڵاشمش
و تا����كەد كە���چ ە��ب
مڵەب" تێوەدیشۆخ
مكێكەچ چیه اتسێئ
مەل ە��گ��ج ەوا����مە����ن
یڵاسەل ەك یەفۆكنیشڵك
ەوو���ب ت������سورد 1958
یكەشیف ێ��س ا��ت��س��ێ��ئا��ت
نە���یلە���ل ءەوو��ی��قە��ت��ێ��پ
ەوەییواگنەس دومحەم
."ەواردمێپ یرایدەب
ییەلگ ی��نا��شەڕ نە��سە��ح
ێبەب مڵەب ،ەیەه یتێكەیەل
اینەت ەكەیەلگ یندركساب
ینامتشین یتێكەی" یتوگ
یكوت رەدەقەب ناتسدروك
یرازرەق نایۆخ یرە��س
."ننم
ەوەتاكەد وڵب یدازائ یراواه یۆلبات رەمەس
ایروس یتسائ رەسەل ەك یعیەرود رەمەس درو��ك یشێكراگین ەچك
یەبرۆز وەوەتۆدرك یاگنەشێپ نیدنەچ رتشێپ ،ەوارسان بەرە��ع و
یەتەوەل ،تا��كەد تشورس و تەرفائ یەتسەجەل یساب یناكۆلبات
یناكەییتەیڵەمۆك ەڕۆتەل رەمەس ،ەوودركێپ یتسەد ایروس یشرۆش
یۆلبات نییاود ەك ،ەوە��تا��كەد وڵب یناكۆلبات رەتیوت و كووبسیەف
رەمەس یناكەشێكارجنرەس ەراكەل كێكەیەب یدازائ یۆلبات ،ەیدازائ
یەوێشەل نایكێكەی وایپ وود یتوور یەتسەجەل ەتیرب ەك ،تێرنەداد
ڵەگەل ەكەرەكیەپ ،ەكێشاترەكیەپ یەوێشەل نایرتیوەئ و ەرەكیەپ
یراواه یۆلبات یەرابەل رەمەس ،تاكەد راواه ەكەشاترەكیەپ یشوكەچ
ۆب ناموومەه ،ەوەتێبەدۆك تەئروج و یناوج كێتاك " ێڵەد یدازائ
."نیەكەد راواه یدازائ
داوەج دنەوەر :لیڤس
یەتفەه ،ەیێجەتشین دیوس یتڵوەل ەڵاس 16 ەك نمێه ول یژێبینارۆگ
یمووبلەئ مەكەی یەوەندركوڵب یتسەبەمەب رێلوەه ەوەیاڕەگ وودربار
.یۆخ
ناتسدروك ەوەتێد نادرەسەب ەراج مەوود ڵاس 16 یەوامەل نمێه
ەوەتەمووتاه" یتوگ )لیڤس( ۆب یەراجمەئ یەوەنتاه یەرا��بە��ل و
وومەه ،ەووتاهكێپ ینارۆگ 9 ەل ەك ،ەوەمەكبوڵب مەكەمووبلەئ یەوەئۆب
دنەمرەنوه یتسكێتەل ینارۆگ كەی اینەت ،ەموویسون مۆخ ناكەتسكێت
كروت یتەرفائ یكێدنەمرەنوه ڵەگەل تێودەب ەك ،ەدەعسەئ دا��یز
ایكروت یتڵو یمەكەی ەب اردرێژبڵەه ەكروت ەدنەمرەنوه وەئ ،ەمووتوگ
یتوگ نمێه ەتێود ەیینارۆگ مەئ یەرابەل ."كێژێبینارۆگ ەچك كەو
كەو یكۆڕەوان ،ەوودركرامۆت یڵەگەل مەیینارۆگ مەئ ەو2007 یڵاسەل"
."ەكێملیف ەتروك
موودربار یناكەمەهرەبەل ەمووبلەئ مەئ مراداو��ی��ه" یشیتوگ نمێه
،دیوس ،اینامڵەئ ،ناتسدروك ،ایكروت ،ناتسدنهەل ەك ،تێب رتشاب
ۆب ەیەه كەیایناپمۆك دنەچ ،ەواردماجنەئ ۆب یەكەندركرامۆت یراك
."ەوەندركییاكەی ەتەنیووتشیەگەن اتشێه مڵەب ،یەوەنووبوڵب
یەوێش ەب ادوودربارەل ،نمێه یمووبلەئ نیمەكەی ەتێبەد ەكەمووبلەئ
.ەوەتەواركوڵب یناكەیینارۆگ ڵگنیس
ەرێلوەه ەل نمێه یەكەمووبلەئ یەوەنووبوڵب ۆب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 62 2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 62
ە
و
ە
ن
د
ر
ك
ی
ش
ڵ
ا
ب
ر
ی
پ

د
ا
ه
ر
ە
ف
)1)
نیڕەپار
ەـــشو وود ەل ،ەوارژێراد یگواچ
:ەووتاهكێپ
اڕورـــیب یاـــتاو ەـــك )ار( .1
.ێڕەپب یەوەئ شێپ ێنەیەگەد
،ەیەداـــس یگواچ )نـــیڕەپ( .2
.ەرێن
ەك ەیاو ناـــیار ناكەناوەنامز
،تێنەیەگان اڕورـــیب یاـــتاو )ار(
یاتاو چـــیه ەكێرگـــشاپ وـــكڵەب
،ەین
ەكنوچ ەین تسار ەمەئ مڵەب
یار كێتەللیم ەـــین ڵووـــقعەم
چـــیه یەـــیار وەـــئ و تـــێڕەپب
!تێبەن یكەیاتاو
)2)
مێرەه یتەموكح
رەبمارەب ەكنوچ ،ەیێم ،ەواردكێل ،ەوان
یـــچیه ادـــغەب یزەـــكرەم یـــتەڵوەد
ێركانێپ
)3)
ەنایەه
ۆب )ەنایەه ناوەـــئ( .ەزێهێب یـــنامرەف
یكەییدنەویەپ چیه ،ۆك یمەی ێس یسەك ەمێئ ۆخ ،ەنایەه ناوەئ( ەیین ەوەـــمێئ ەب
.ەڕەپەنێت ،)!ەنامین
)4)
:نیتوەكرەس
.ەرێن ،ەڕەپەنێت یوودربەنار یراك
)5)
:دركەد ناتنادناشیپۆخ
،ەماوەدرەب یوودربار یواردكێل یراك
.ەڕەپێت
)6)
ووبدرك نامناشۆكێت
،ەروود یوودرـــبار یواردـــكێل یراك
ەڕەپێت
)7)
ەیەه نامیسكێس یتپەك
نامەهەل ،ەرـــێن ،ەیاتـــسێئ یـــكێتەڵاح
وومەه یگواچ ،ەواردكێل ،ەیێم ادـــشیتاك تەنانەت و رەپەنێت و رەپێت ەب ،ەكێشرۆش ،ێرـــكان رەـــسەراچ شیڕەپتـــسەد ەـــب ،ادێت یزێهەب یـــكێنامرەف یگەر ەـــكنوچ ،ەوەتەویقەتەن اتـــشێه و ەواد تم یۆخ ،ادكیزن یكەیووتاهاد ەـــل ەیەناوەل ەـــیۆب و روود یوودرـــبار ڵەـــگەل ڵۆـــقواه یدنەویەپ یزارـــمائ ەتێبب ،ادـــماوەدرەب وومەه ەك كانـــسرت یكەیەوەنیقەت ۆـــب رۆز .اكـــب نارـــێو ۆڕـــمەئ یناتـــسدروك
.ەرەتەخ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 63
،ووبەد ڵاـــس راوـــچ رەـــه مـــنەمەت
ێـــپ یـــمەكەڵۆكچب ارـــب یـــكنل مـــكیاد
،ەوەتاكریژ مەـــكارب یەوەئ ۆب ،مدـــناژەدار
ادەدرەو یپس یكێزۆت ەل یەكەكیتسل ەمەم
شـــینم ،مەـــكارب یـــمەد واـــن ەتـــسخیەد و
یكێتـــش ،توەكەدرەب مـــكێكچوەك راـــجراج
یزد ەب راجراج ،ووـــب ماتەب و شۆـــخ رۆز
مكیاد ،دراوـــخمەد و ادەدرەوـــێت ملپ مـــكیاد
ەل كێدنەه و "تابمورز" توەد یەتـــش وەب
."یجائ" توگەد نایێپ نامشیناكێسوارد
نیچراد و گنوپ یـــمات ەیپـــس ەواڕاه وەئ
ەوەمرەسەب یرەگیراك رۆز ،ادەد یریـــش و
ەك ،نەمەت ڵاـــس 55 یاود اتـــسێئ ،ووـــبەه
وان ەتێزەد واـــئ ،ەوەمنێهەد یـــمۆخ رـــیبەو
و مات و ەتـــش رەه ەراگژۆر وەئ ،ەوەـــممەد
.ووبەه یۆخ یۆب
ەـــل یـــتەیدادێب و داد ،مـــسانیەد یەوەـــئ
یتاجەویم و ەزوەس و ینەمەدراوخ تسەد
شیاق و كیتـــسل یـــمات ناـــیەبرۆز ،اتـــسێئ
ەك یەنایوایمیك و رەزێراپ ەدام وەئ ،نەدەد
ەناتاجەویم و ەزوەـــس و ینەمەدراوخ وەـــئ
ادیێت یژێچ و ماـــت یچرەه ،نەـــكەد زـــێهەب
ەراوەـــسائ ەل ۆت ،نژوكەد یووـــمەه ،ەیەه
مرێوان نـــم و ەـــسرپەم رەه یەكەكانـــسرت
.مەكب یساب
،ەكەتابمورز و یجائ یساب رەـــس ەوەمێد
ەـــل ەووـــب یژـــت تڵو ەـــك رزاـــح یـــڵاح
و ەلەتـــسەن اـــهەرۆج و تێكرامرەپوـــس
،ســـكێوت ،یـــسكلاگ-ۆرتیم" كەو یـــسپج
راج كێلەگ ،ەیادێت نای "زۆتاپ ،سیەل-یتنواب
،ممەدرەب ەنەخیەد و یڕكنایەد مـــناكەڵۆژیك
كەی ەب نەـــگان نایچیه مەـــكەد نایمات ەـــك
.ناراج یەكەتابمورز یكچوەك
كیزن ینەمەت یڵاس اتشەه ەل مكیاد اتسێئ
مەكەـــشۆخ ەواڕاه یمات منیبیەد ەك ،ەوەتۆب
مناراج یەكەڵادنم نـــم ەن مڵەب ،ەوەـــتێدریب
اج ،ەیەه یەزارـــسەد و كنل شیوەئ ەـــن و
و یجائ ەل واـــس ،تاقوڕق ڕپ یەیایند مەـــل
.تابمورز
ت
ا
ب
م
و
ر
ز

ە
ل

و
ڵ
س
ە
ت
ۆ
ت
ە
ع
ی
ج
ن
ز
ر
ە
ب

ل
ی
ع
ا
م
س
ی
ئ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 63
تێسونیەد لیڤس ۆب ەناتفەه
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 64
گـنەرواـگـنەر
درك نیسونرعیش ەب متسەد نامەكەیێسوارد ەچك ۆب :شەر ێرواه
ەوەییدناژوك ڕەش یزۆتوپەت ەك ،كسان یكێتسەه ،یراسۆك
:لیڤس
ێقەتب یرعیش ی��نا��كرو��ب وو��ب ك��یرە��خ ەزا���ت
تسیویەد ەزا��ت ،اكب ەژا��ه یتسەه یەگڤات و
یچەك ،ەوەتێسونب ەنادروك یكێزۆس یناوید
پك ەكەواركەنواوەت ەرعیش ادڕەش یزۆتوپەتەل
.ارنێكنخ ەكەكسان ەتسەه وەوەیارك
ەریعاش وە��ئ یواوە����ت یوا���ن یرا��سۆ��ك رد��خ
رەدشپ یرە��ڤەدە��ل 1967 یڵاس ە��ك ەیەجنەگ
یندنایەگار ڵەگەل 1987 یڵاس ،ەووبكیادەل
وەئ یەگرەمشێپ ەتۆب ادیماسیئ یەوەنتووزب
سعەب یمێژر یژد یناكەییدرەبەنەل وەتراپ
كەو ەوە��شە��تا��ك وە��ل رە��ه ،ەوودر��ك��یراد��شە��ب
،ەووتشڕاد ی��نا��كەزۆ��س و تسەه كێریعاش
یفسەوەل ایدێپیكیو یناهیج یگنابوانەب یتیاس
یكەیاناوت" ێ��سو��نەد ادە��ج��نە��گ ەریعاش مە��ئ
یتەبیاتەب و یدرو��ك ینامزەل ەووبەه یزرە��ب
)یراسۆك( یكسان یتسەه یتەیاش یناكەدیسەق
"یژێبناوەر یناكەوارنۆه و یرعیش یەنێوەل ،ن
.
كێتاك یرا��سۆ��ك رد���خ ی��نا��كە��ی��ی��بەدە��ئ ا��ناو��ت
یراواه مەكەی ڵەگەل ەك نتوەكرەد یتەواوەتەب
ەوەییناكەرعیش و یۆخەب )یراسۆك( ،ادنیرەپار
یروەج و مە��ت��س یژد یە��ی��نار یرەوا���مە���ج
ەووبووب وادەد شۆج سعەب یرۆتاتكید یمێژر
.نیڕەپار یۆگتسار یكەیۆگدنڵب
دەمحەئ نا��مرە��ه ،یماسیئ ی��سو��نە��ما��نژۆر
ەگج ،یرا��سۆ��ك" یتوگ ەوە��یرا��سۆ��ك یەرا��بە��ل
یتەپ یەشوەل ووب كێسوماق یۆخ ۆب یەوەل
یاناوت یرەدەبەدار یكێتسەه ینەواخ ،یدروك
یناكەگنرگ ەییدنەمتەبیاتەل كێكەی ،ووب یبەدەئ
یناكەرعیش یاڕكێت ەك ،ووب ەوەئ شیراسۆك
ەڕۆك و ناد��نا��ش��ی��پۆ��خ و م��ی��سارە��م وا���نە���ل
،ەوەندنێوخەد ۆ��خوە��ت��سار ادناكەییرەوامەج
یەوەندنێوخ یتاكەل یراسۆك ەوارنیبەن ەتاو
یۆخەل كێواڕەپ نای وارسون چیه ادیناكەرعیش
رەبزەئ ی��نا��كەر��ع��ی��ش وو��مە��ه و ت��ێر��گ��ب��ڵە��ه
."نووبدرك
ەك درو��ك یەوار��سا��ن ەریعاش مە��ئ ییووتاهێل
"شڕۆش و نیڕەپار یریعاش" ەب ادنێوش رۆزەل
رۆز كێتسائ ەوو��ب��ت��شە��گ ،ت��ێر��ن��ێ��هەد یوا���ن
ۆكرێش شەناوەل ،دروك یناكەگنابوانەب ەریعاشەل
یڵاڕنەژ( نامسوع رەموع دەمەحم ،شەكێب
ینامڕوسرەس و نێنب ادیەكاناوتەب ناد )زییاپ
یراسۆك یەكەییبەدەئ اناوت یەرابرەد نایۆخ
.نڕببرەد
دركەوەب یەژا���ما���ئ یرا���سۆ���ك ی��كە��ی��ێڕوا��ه
ودركێپیتسەد ادڵاس جنێپەل اهنەت یرا��سۆ��ك"
ەكنوچ ،دناملەس یۆخ ادشەمەك ەوام وەل رەه
یۆخوان یڕەشەل 1993-12-27 یتوەكێرەل
،ارژوك ادیماسیئ یەوەنتووزب و یتێكەی ناوێن
."ووب ڵاس 25 اهنەت ینەمەت ەك
،ەیادنایژەل ات یناوتیەن ەریعاش مەئ یچرەگەئ
شاپ مڵە��ب ،تێنیبب یواركپاچەب یناكەرعیش
یناكروب( یوانەب یناكەرعیشەل كێشەب یۆخ
یەناخبێتك وان ەنارخ وەوەناركوڵب )یراسۆك
یراوبێر( یشیناكەرعیش یەنومنەل ،ەوەییدروك
.)ۆگتسار یمەڵەق ،ناریگ گنام ،ۆمان
و
د
ر
ك
ی
ۆ
خ
ی
ناك
ەر
ع
یش
ە
ل ی
س
اب )ل
یڤس
( ۆ
ب اد
ك
ێناو
د
ێلە
ل ەر
یع
اش
ی
ك
ێج
نە
گ
ەڕ
و
ك
ە
ك
ش
ەر
ێ
ڕ
و
اه
ر
ع
یش
ە
ب ی
تس
ەد ەو
ێو
ە
ل و
ەو
یس
و
و
ن ن
ایە
ك
ە
یێس
و
ار
د ە
چ
ك
ۆ
ب ی
ر
ع
یش
اتەر
ە
س
ە
ك
،د
ر
ك
ار
ك
ش
ائ ی
ەو
ە
ئ
ی
ك
ێچ
ك ۆ
ب ی
ە
تاك و
ە
ئ 1
9
9
7
ی
ڵاس
ۆ
ب ەو
ە
تێڕ
ە
گ
ەد م
یس
و
نەو
ار
نۆ
ه
ی
اتەر
ە
س
" ی
تو
گ ێ
ڕ
و
اه
،ەو
و
د
ر
ك
اتس
ێئ
ی
ناك
ە
قەد
ە
ل ر
ۆ
ز
،ن
و
و
ب
ن
او
ج
ەو
ە
یل
ە
ب
ش
یو
ە
ئ
،ی
س
و
نەد
م
ەو
ار
نۆ
ه
ن
ام
ێس
و
ار
د
."م
م
او
ەد
ر
ە
ب ەو
ە
ناك
ەز
ە
باد
و
ز
ە
بڵە
ه
و
و
م
ە
ه
ە
ب ەو
ە
تاك
و
ە
ل ر
تیئ ،ف
یش
ر
ە
ئە
ب ن
و
و
ب
ش
ەر
ی
ر
گ
ش
اپ" ێ
��ڵەد
ەو
اك
ل ی
ە
��ك
ەو
ا��ن
ی
او
د
ە
��ب
ە
ك
ش
ەر
ی
ر
گ
ش
اپ
ر
ە
��س
ە
تێد
و
ە
��ئ
ت
ەر
یش
ە
ع
و
د
نو
گ
ی
و
ان ك
ەو
ەر
تد
نە
س
ە
پ ەو
ل
ە
ب م
ش
ەر
،ەو
ە
تەو
ام
ۆ
ب ەو
ە
نام
نار
یپابە
ل
و
ان
ە
ب
ت
ێر
گ
ان
ن
ایڵە
ه
اد
یۆ
خ
ە
ل ب
ەد
ە
ئ
ی
اینو
د
ە
ك
،ر
یە
س
ر
یە
س
ی
تش
م
ناز
ان
و
."ت
ێر
د
نێك
لب
ەو
ە
یەر
اب
و
ە
ل و
ەو
ە
تاك
ەد
و
ڵ
ب
ك
و
و
بس
یە
فە
ل ی
ناك
ەر
ع
یش
ی
ە
بر
ۆ
ز
ێ
ڕ
و
اه
ك
و
بس
یە
ف
ی
تە
یڵ
ە
م
ۆ
ك
ی
ر
ۆ
ت ی
نام
اد
نە
ئ ی
ەژ
ێر
ی
ر
ۆ
ز
و
ی
یار
ێخ
" ێ
ڵەد
ی
ەو
ە
ئ ۆ
ب اك
ەد
ن
ام
ش
ێك
ە
ك
ید
ی
ناك
ە
ییتە
یڵ
ە
م
ۆ
ك
ەڕ
ۆ
ت ی
ە
بر
ۆ
ز
ك
ەو
ر
تیئ
ت
ێنە
یە
گ
ان
ەو
ە
ئ
ی
انام
ە
م
ە
ئ
م
ڵ
ە
ب
،ەو
ە
نیە
ك
بو
ڵ
ب
ن
ام
ناك
ە
قەد
ەو
اد
م
ڵو
ە
ه
م
او
ەد
ر
ە
��ب
و
ك
ڵە
ب
،ەو
ل
ە
نیە
خ
ب
ە
ك
ید
ی
ناك
ە
ند
نایە
گ
ار
."ر
ە
نێو
خ
ە
م
نە
یە
گ
ب م
ناك
ە
قەد
ن
اك
ە
تیاس
ی
ە
گ
ێر
ە
ل
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 65
گـنەرواـگـنەر
شۆرفەچمەش یەڵۆژیك
وكەو ینیبمان رتیئ یەبمەن رەگەئ ..ە��ب ..م��ب ..تۆ��خ
ەتسەدەب ،ەكەناوج ەراد وكەو ،ەكەواركرووس ەزاق
ینایوومەه ،ەوەدركۆك یناكەچمەش وومەه یناكەڕس
و تاهیدەب رۆز یكەیكانوور ،دناسریگاد ەوەكێپ
یكانوور رە��بە��ل ،ەوانێهڵەه یرە��س یۆ��خ تو��تە��ئ
كیتش وومەهەل ەریپاد یواچومەد ناكەچمەش یدایز
و نووبادناوتسەل ناكەچمەش ،ووب رتینارون و رتناوج
و دركژێرد ەكەڵۆژیك یل وەرەب یناكەتسەد ەریپاد
نامسائ وەرەب و ادنایڵاب یەقەشەل ودرك یشەوابەل
شینامسائەل ا��تە��ه ەوە��نوو��بزرە��ب ،ەوە��نوو��بزرە��ب
ەن رتیئ ەك ،شاب و ناوج یكێنێوش ەنتشیەگ ،رتزرەب
!اوخ یل ەنووچ ،نووب یسرب ەن ووب نایامرەس
ڵاز ادیكیرات رە��سە��ب ی��كا��نوور ە��ك ی���یاود یژۆر
اداگێر یغارەقەل ،ینیب یەكەڵۆژیك كێناوەساپ ،ووب
یپس یپس یوور .ەوەووبب كشو امرەسەل ،ووبتوەك
وەیاد نیریش یوەخەل توتەئ ،ینەكەدێپ مڵەب ،ووب
،ەوۆبدرك یكشو امرەس ەرۆج مەب ،ێنیبەئ نوەخ
ەجنەپ ناوێنەل ،ووبدرم
ەناد دنەچ یناكەكیراب
واتوس یە���چ���مە���ش
تویەئ :ێكەی ،ووبەه
یتسەد یتەیوتسیو
مڵەب ،ەوەتاكب مرە��گ
ینازەئیەن سەك چیه
وەش ێنێود ەكەڵۆژیك
یوەشەل وەوینیب یچ
ێو���ك ۆ����ب ە�����یو�����ناژ
.ەووتشیۆر
نسەردنەئ نەیتسیرك سناه :ن
یسۆلوەڵەق دواد :و
كەیەڵۆژیك ،تاهادوەش ،یرابەد رفەب دنوتدنوت ،ووب رابنارفەب یوەش
،تشیۆڕەد ادێڕەب شاوەی شاوەی ،ەوەووبدرك ژرگ یۆخ امرەسەل
،ووب ك��یاد ێب ،ووبدرك یڕس امرەس ساوخێپ و وا��ماد یەڵۆژیك
و لوپ یچرەه ،قاخەئێب و پار��خ یكواب مڵە��ب ،ووبەه یكێكواب
ەیۆب ،دركەد یجرەخ بابرەش و عورشەمان یاگێڕەل ،ووبەه یەراپ
.ووب گرەبولج ێب و راژەه و ساوخێپ ەشیمەه یشەكەچك
ات ینایەب ،ووبادێت یكەیەچمەش دنەچ ،ووب ەوەناشەب یكەیەگۆراچ
اوخوت ەكاك ێرەئ ،دركەد یەچمەش ەچمەش یراواه و اڕەگەد ەراوێئ
یكەیەچمەش چیه ەراوێئ ات ەژۆر وەئ مڵەب ،ەڕكبێل مكەیەچمەش
ەوەینایەبەل رەه ،ووب یسرب رۆز ،ووبەنێپ یسلف كەی و تشۆرفەن
یزێه امرەس یەزك ،ووبدراوخەن یچیه ەوەرەد ەووبتاه ەوەڵامەل ەك
و امرەس ،ادەد ایناواچوانەب و ترگەڵەه یرفەب ابەشەر ،ووبیڕبێل
وەئ ینادرازائ ۆب نووب تسەدوانەل تسەد نایكوودرەه یتەییسرب
،ووبەن ینتشیۆر یاناوت ،ووبامەن ادێت یزێه ،ووبب وودنام رۆز .ەچك
یناكەڕس ەیێپ یەكەگۆراچەب ،ووبتشیناد اگرەد وود ناوێن یەشۆگەل
یناوتەدیەن شا��ب ،نوو��بڕ��س ا��مرە��سە��ل یناكەتسەد ،وو��ب��ی��شۆ��پاد
كەیەچمەش ەناد رەگەئ ەوەدرك یریب ،تێرگڵەه ێپ نایناكەچمەش
ەناد ،وو���ب ك��یرا��ت اوە���ه ،ەوە��ن��بەد مرە���گ ی��نا��كە��ت��سەد و تاكبێپ
رۆز ووب ناوج دنەچ ،ووب كانوور كێمەك ،دناسریگاد یكەیەچمەش
ەتوەك ،ەكەواسریگاد ەچمەش ەناد ەووبیڕب یواچ اهەورەه !ووب ناوج
،ەواشێكار ەكاپۆز یرانەكەل یێپ ،ەووتشیناد كێرووژەل ەیاوگ ،ڵایەخ
،ەواشێكار یناكەڕس ێپ وەیاد مرەگ یكێرووژەل ،دركەد تسەه یاو
ەرابوود ،ووب رزب ە��كەرووژ ،تاهاگائەب ،ەوەیاژوك ەكەچمەش ەناد
!ینیب یچ ەراج مەئ ،ڵایەخ ەتوەك ەوەناسید ،دناسریگاد یكەیەچمەش
تڵد یچرەه ،ەوارخار ادیێت ندراوخ یكەیەرفس ،كانوور یكێرووژ
،ووبارناد واركرووس یكێزاق ەكەرفس یرەسوەل ،یتەیرەسەل ێوەیب
ەكەرفس یرەسوەل ەكەزاق ،ەكەواركرووس ەزاق ەووبیڕب یسرب یواچ
یرووس یگنس رەسەل ،تاهەئ یل وەرەب شاوەی شاوەی ێڕەتوەك
وومرەف ێلەئ یێپ تووتەئ ،ووبارناد كەیۆقەچ و ڵاگنەچ ەكەزاق
ەراوید یغارەقەل یۆخ ناسید ،ەوەیاژوك ەكەچمەش ەناد واكانەل ،ۆخب
،دناسریگاد یەكید یكەیەچمەش ەناد ،ەوەینیب ەكەرادێش و دراس
ەمەد ەك یەناراد وەل كێراد یەنێو ،ادەد یناكەشۆخ ەڵایەخەب ەژێرد
یواچرەبەل ،یووینیب ناكەووناخەل ێكەی یا��گرەد رەبەل ەراوێئ و
،ووبەه یدایز یكەیكانوور ەراد مەئ مڵەب ،ووبەئ رتناوج و رتەروەگ
.ەوۆبدرك كانوور یناوجەب رۆز یۆخ یرەبوروەد یناكەراوید ەك
ەناد ناسید ،دركژێرد یێپ ،"ەناوج دنەچ ،ەناوج دنەچ" درك یراواه
،ووب گنەرد ،ەوەووب كیرات یرەبوروەد وومەه ،ەوەیاژوك ەكەچمەش
یكێواچ ،ەوۆبووچریبەل ینووبدراس مەه و یتەیسرب رەه ەكەڵۆژیك
كووچب یكەیارچ كەو ناكەناوج ەرێتسەئ ،یڕبڵەه ادنامسائەب
یكێڵیه ،ەوەراوخ اشكاد نامسائەل كەیەرێتسەئ ڕپەل .ەوەنێشوەردەد
ەوەدرك یریب ەكەڵۆژیك .تشێهێجەب ادنامسائەل یوویز كەو یپس
یشۆخ رۆز و یتەیەریپاد یه ەیەسق مەئ ."تێرمب كێكەی تێبەئ رەه"
كەیەرێتسەئ ێتاكرەه تویەئ ەشیمەه ،ووبدرم یەریپاد ،تسیوەئ
.اوخ شێپ ەتێچەئ شیرەفەن كەی ،ەوەراوخ ەتێوەكب
لج ەب یەریپاد ترگ یڕگ ەك ،دناسریگاد یەكید یكەیەچمەش ەناد
ەكەڵۆژیك ،یواچ شێپ ەتاه نینەكێپەب وێل ،ناوج و یپس یكێگرەب و
،ەبب تۆخ ڵەگەل شینم نەریپاد ەریپاد :دركەد یراواه یۆخەب كەی
ڵەگەل ەممب ەوەتەواژوكەن ەكەچمەش یرگائ ات ،ەمامرەس ،ەمیسرب
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 66
لیڤس یووشپ
4/20-3/21 ڕواك
تناكەراك ەرۆز ی��كە��یەوا��م
ێون یكێندركێپتسەد .ەوا��ت��سەو
تسەه مە��جرە��س تە��كە��جرو��بە��ل
تناكەواگنەه وومەهەل تناكەوەندركریب و
یرادزۆس یراوب یووڕەبوور و تێڕۆگەد
یراید یناوڕەواچ .ەوەیبەد یتسیوەشۆخ و
.ەوەنبب كیزن تێل نەكەدزەح كڵەخ ،ەب
10/20-9/21 ووزارەت
وەرە����ب ەواودە��������ب ا��ت��س��ێ��ئە��ل
نێنەد واگنەه ێون یكەیەوەنارك
نووبوودنامەب ێوگ .تیبەد ناوار��فرە��ب و
یەناتەفرەد ەرۆ���ج وە��ئ ەكنوچ .نەدە����م
.ەوەتێبان ەرا�����بوود ەشیمەه ندر���كرا���ك
دنەمدووس ەوەنوومزەئ و تاهاد ینەیلەل
.نبەد
5/20–4/21 اگ
یكێڵاوەه د��نە��چ یۆ���هە���ب
.ی����بەد شۆ���خ���ڵد ەوەڕ���پو���ت���ك
تۆب یرەوە���ت���خە���ب یا�����گرەد
ەوەیەدەدڵەه ێون یكەیەڕەپل .ەوەتێركەد
،یتسیوەشۆخ و یرادزۆ���س یراو��بە��ل
ل ت��نوو��بۆ��خە��ب ڕەوا���ب یتسەه ر��تا��یز
.تاكەد تسورد
11/20-10/21 كشپوود
یگنیرگ ەیەوەئ رایڕب نیرتشاب
اینڵد وكەوات و نەدب ناتناكەراكەب
.نەكەم نایشۆمارەف ناتناكەراكەل نبەن
یزاو���خاد ،نڕۆ��گە��م نا��كەرا��ك یتشورس
ێون ی��نا��م��یە��پ و ێ���ن���بلەو نا��كە��ی��كۆ��كا��ن
یجرەخ رەسەل ناتنووبماوەدرەب .تیتسەبب
.ەوەراشوگ رێژ ەتاخ ناتەد رۆز
6/20-5/21 ەناوود
ەوەندركریب ۆب ەشاب رۆز یكێتاك
یناوتان یەناتەباب وەئ مەجرەسەل
مڵەب .یرگب ناكەوادوورەل ەگێر
نایدووس ی��ناو��تەد نا��سا��ئ یكەیەگێرەب
رتەروەگ یكێواچەب كڵەخ .تیرگبرەوێل
یتێرایسرپرەب نا��تە��كەرا��ك و ننیبناتەد
.نرگبرەو
12/20-11/21 ناوەك
ناكەتەباب كێتاك ە��بر��گاڕۆ��خ
مڵەب ،نەكب ترازێب نەدەد��ڵوە��ه
رەسەراچ یناسائەب و ی��بەد نەیاختروك
كەیەشێك رەه یەوەندركییاكەیۆب .نەكەد
لیاق تە��كەرە��ب��مارە��ب ی��ناو��ت��ب ەتسیوێپ
ەوەنوەكەد اود یەناتش وەئ وومەه .تیەكب
.ەوەنێكشەد تجنازاقەب
رایدان یەشو
ۆكۆدوس
ۆب تە��سە��ك وە��ئ یوا���ن ،ەڕ���ێد مە��ئ یەوە��ند��ناژو��ك یاود
.ەووتاهكێپ تیپ )13( ەل و یتەیوتو ەك ێوەكەدرەد
وەیۆرد یەگراك تینازەئ او ،تیەكەئ ادكەیەریئاد رەه ەب رەس
.نژێڕەئڵەه ۆب تۆرد ەدرەف رازەه دەس ادكێژۆر ەل
.نێردرێمژەد تیپ كەی ەب )ە( و )ه( :ینیبێت
ەرا�������������مژ ە����������ل
ێبەب )9( ا���ت )1(
ەوە����نوو����بەرا����بوود
)9( وەل كەیرەه وانەل
ەناكووچب ەشۆگراوچ
ادییاتۆك ەل ات ێنباد
و ی���نوو���ت���س یۆ����ك
ەشۆگراوچ ییۆسائ
رە���ه وە������كەروە������گ
ە���شۆ���گراو���چ )9(
ەب تاكب ناكەكووچب
.)45(
لیڤس ه ر �ئ ا ش ت ی گ لیڤس
د ك س ب ۆ ل ژ ر ێ ن
ی خ ه ۆ د س ی ا ر ه
ه د ف م ك ز ه ح ێ ا
د ه ر ت و م د ر ڵ ه
ر ب ت ه د د ا ی ه ر
ك ی ك ه ه ه ڕ ه ژ �ئ
ۆ ه ه خ ر ۆ ه �ئ ه ا
ر ێ �ئ ه ه ا د ن ا ه
لیڤس ا ی ی ه و ڵ ز ه لیڤس
ڕبرتكەی یەشو
:ییۆسائ
یەشو - ەییدروك یكەیەمانژۆر .1
.ووچكەیەل
- ە��ی��ی��سور یە��نا��چ��ك ی��ك��ێوا��ن .2
.نسڵەه
تادیەد یچێرك یەیەراپ ەڕب وەئ .3
.جەرەق -
.گروق - )پ( اش .4
.)بماك( ەل تیپ وود - )ت( نتوت .5
.)پ( یدروك .6
)اهەر( ەل تیپ وود - ەڵەمۆك یەوین .7
.)پ( ییارەم -
ەل ە��ك��ێ��تڵو - ە��شە��ل یكێمادنەئ .8
.رووكاب یاكیرمەئ
ەكێكەی - )پ( ەییدروك یكێراش .9
یاكیرمەئ یناكەنیرێد ەییناتسراش ەل
.)پ( رووشاب
.)پ( ەدروك یچك یكێژێبینارۆگ .10
:ینووتس
.ارێخ - یوەز .1
- ەوڵقەش كیزن ەل ەكەیێدەراش .2
.یریت ی.....
.پسەئ یوڵێپ - نیوجیەد .3
- )پ( یڤێه - ووچكەیەل یتیپ .4
.ەییتشورس یكەیەدراید
یمەكەی یوا��ن - ووچكەیەل یتیپ .5
.ەییكیرمەئ یگنابوانەب یكێرەتكەئ
.زەئ .6
یێپ ی��پۆ��ت یە��نا��ی ی��ك��ێ��ناز��یرا��ی .7
.ەكیزویم یكێرێمائ - ەییسڵێچ
- ەییراوەدروك ییللیم یكەییرای .8
.ەدروك یوایپ یژێبینارۆگ
یكەیەلپ - )ی���بەرە���ع ە���ب( چرو .9
.)پ( ەییبزح
یزێمائزنەت ی���ك���ێرە���سوو���ن .10
.)پ( ەییكیرمەئ
2 3 8 10 8
8 9 1 4 5
10 7
3 7 1 5
5 2 8 1 6 7
4 2 2 9
5
3 2 8 4 1
2 3 1
لیڤس
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
.نێردرێمژەد تیپ كەی ەب )ە( و )ه( .وڵەكێت = )ت( .ەناوەچێپ = )پ( :ینیبێت
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 67
ی
ن
ا
ر
ی
ه

ل
ل
ە
ج

:
ا
ئ
لیڤس یووشپ
7/20-6/21 لاژرق
رایرب یدجەب ادەیەتفەه مە��ل
یكێراك دنەچ ینادماجنەئ رەسەل
یڵۆرتنۆك نناوتەد .نەدەد گنیرگ
روێه نا��كەزۆ��ڵا��ئ ە��خۆد .نە��ك��ب نا��كەرا��ك
ڵەگەل نەدەد ماجنەئ كێتشەگ .ەوەنەكەد
.ناتنازیزائ
1/20–12/21 كسیگ
ۆب ە���شا���ب رۆز ی��ك��ێ��تا��ك
یراداگائ .نیسون وەوەدنێوخ
یراوبەب یگنرگ و ن��ب ناتناكەنێڵەب
ەیین سروق یكێراك .نەدب یتسوردنەت
وومەه .تیەكب تناكەیینێهنەل یراگزێراپ
.ۆت ۆ��ب ەین سرو���ق یرا���ك كێواگنەه
.نبەد رۆز ناكەرادید و نادرەس
8/20-7/21 رێش
یكەیەوێشەب تا��ك كێدنەه
وو���تا���هاد ی��نا��كە��نا��پ ە���نار���یژ
تیتسیوێپ مڵەب .نەكەد یراید
یراو�����ب یرادا�����گا�����ئ ،ە���ك���ێ���یوو���ش���پە���ب
ینەیل ۆب ەشاب یكێتاك .ەب تیتسوردنەت
ەك یەناسەك وەئ تەبیاتەب یرادزۆ��س
.نروود تێل
2/20 –1/21 ەزۆگ
ت���س���یوە���شۆ���خ ڵا�����مە�����ل
ۆب ە���شا���ب ی��ك��ێ��تا��ك و ن�����بەد
.یزێراپب ناكەتفرگەل تۆخ یرەسەراچ
نتوەكرەسەل و نبەد رۆز ناتناكەیدنەوێپ
ناتناكەیدنەویەپ و رادید .ەوەنبەد كیزن
یراوبەب كێوشپ مڵە���ب ،ن���بەد رۆز
.نەدب یتسوردنەت
9/20-8/21 كیرەف
كێكەیەل دوو��س ەیەتفەه مە��ئ
یوودربار ینایژ یناكەنوومزەئەل
ت���نا���یژ .ت������یر������گەدرەو تۆ�����خ
ەك ەوەرەزۆد���ب ەنانەیل وە��ئ وەكب یرا��ید
ەدنەچرەه .ەوانێهەن تسەدەب تنتوەكرەس
ێبەد مڵەب ،نچەدەوێڕەب یناسائەب ناكەراك
.یبراداگائ
3/20-2/21 گنەهەن
یندركناشینتسەد ۆ����ب
تشپ ەتسیوێپ گنرگ یكێراك
كێراك رەه .تیتسەبب تۆخ ینوومزەئەب
ینتوەكرەس ێبەه ەوەتاهادەب یدنەوێپ
یرادزۆس یراوبەل .ننێد تسەدەب ادێت
ەنەدب ییاینڵد ەتسیوێپ ەواجنوگ یكێشەك
.ناتناكەرەبمارەب
وودربار یەرامژ یناكەمڵەو ەتکون
ۆكۆدوس
؟نەناماك .نەه ادەیەنێو وود مەئ ناوێنەل یزاوایج 5 اهنەت
7 6 3 9 8 2 5 4 1
5 9 4 3 7 1 8 2 6
2 1 8 4 6 5 3 9 7
8 5 6 7 9 4 1 3 2
4 3 2 1 5 8 6 7 9
1 7 9 6 2 3 4 8 5
3 4 7 5 1 9 2 6 8
6 8 5 2 3 7 9 1 4
9 2 1 8 4 6 7 5 3
ڕبرتكەی یەشو
شەشیمەه ،ووب یتسیوێپ رۆز ،ێرێنب ۆب یرلۆد 500 ەوەیاڕاپەد اوخ ەل ماوەدرەب راژەه یكێوایپ
یناشینوان ەوەشیراوخەل و یسونەد یەكەیراكواد و یسونەد یكەیەمان ەوەناڕاپ و ندركاعود یاود
دنەچ ،ادەدیڵەه ەواب مەدەب و دركەد تسورد یكەیەرایەت ەكەزەغاك ەل ناشاپ ،یسوونەد یۆخ
ات .ەوەتشینەد ەنێوش وەل كیزن یسیلۆپ یكەیەكنب رەسەل ەراژەــه ەوایپ وەئ یەكەمان كێراج
و ەوەدركۆك ۆب ناــیرلۆد 300 ووب كێنۆچرەه و ەوەتاه ادێپ ناییەزەب ناكەسیلۆپ نایكێراج
ەكەوایپ .ادێپ نایەكەراپ یەوەئ یاود .یووبیسون ەكەزەغاك ەل ەكەوایپ یەناشینوان وەئ ۆب نایدرب
ەدیەم ەراج وەئ اوخت سەب ،تەیتەمرای وەئ ۆب ەیاوخ روكش رۆز :ەوەیاڕاپەد ادیرتاود یناكاعود ەل
.ەوودرب ێل نایرلۆد 200 ەكنوچ ،سیلۆپ تسەد
كێرادرەس ەتێچەد ەكەتێش ،نوەكەد یاودەب ناكەدنەمراك و كشیزپ ،تاكەدار ەناختێش ەل كێتێش
یەشەڕەه و ێنێهەد ییابەراك یكێراشم ەكەكشیزپ .ێراوــخ ەتەیان نەكەدێل یاواد یەدنەچ و
و ێرگانار ێل یێوگ و ەین ێپ یكاب ەكەتێش ،ەوەتێڕبەد ەــكەراد ێراوخ ەتەیەن رەگەئ تاكەدێل
رتكەی ینامز ەل ناوەئ رەه ،نینێهب كێتێش ێبەد ێڵەد ناكەدنەمراك ەل كێكەی ناشاپ .ێسرتان
یێپ و اكەد ەكەراد رەس یەكەتێش ەل ەشەڕەه ،ەیەوەتسەدەب یكێسوم ننێهەد كێتێش .نەگەدێت
ناشاپ ەك .ێراوخ ەتێد ارێخ ەوەییەزرپش ەب ەكەتێش ،ەوەمڕبەد ەراد وەئ اتسێئ ێراوخ ەتیەیەن ێڵەد
؟اسرت ەتێش وەئ یتسەد یەسوم وەل و اسرتەن ییابەراك یراشم ەل نۆچ ێسرپەد یێل ەكەكشیزپ
.تێد تسەدەل یكێتش وومەه ەتێش نایوەئ مڵەب ،یەكان ەراك وەئ یڵقاع ۆت رخائ ێڵەد ەكەتێش
لیڤس
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
1 م ه ر ی و ا ن ك ز
2 ا ی ت ا و ر ك ش ه
3 ل ن ا ه ن ك
4 ی د ا ش م س س ل ه
5 س ا ل ی م ا ر
6 ت ا ا و ه ر ی
7 ن ا ه ك ا چ خ ا
8 ا ن ا و ی م ۆ ر
9 س و ی ز ر ا ك
10 ا ك ا د ن ا پ
یزدناور راڤۆر :ائ
2012/5/5 131 هرامژ م ەیێس یڵاس 68
ناومەش
ناوـمەــــــش
و
و
ت
ر
گ
ک
ێ
ئ

ێ
ر
ۆ
ج

ژ

،
ی
س
ا
ر
ک
و
م
ێ
د
اهەت نیسای یلەعدەمەحم
دنه نێیژولۆیدیائ لەگ د ێیسارکومێد اڤەنووبتشائ نتیبد ،نیەکد اد ێیسارکومێد ێهەگێت د رزه امەد
.نادمەلەق ل ەتێهەن لقاعرەب اکەرایرک ب یتسخاد و وورەدیز نێی یتەبیات ب یسایس نێیتراپ ژ
.سێسورپ وکەو مەوود و اهب وکەو مەکەی ،نرکەشامەت ەتێهد ەڤنایلائ وود ژ یسارکومێد یتشگ ب
لایدیائ ێکەگنەرب وک تیرگد ەڤوخب نایرەواب و کرەئ ،یدازائ ،فام اکەرامژه ێیـــسارکومێد نێیاهب
ەڤید ێیلائ ژ ێل .نرکەسانێپ ەنێهد ،نتسخروود ەتێهان ێژ ناگنەر چ ب وک یڤۆرم انایژ ێفام کەو
رتپ و نرکەسانێپ ەتێهد ادیتلەو انربەڤێر و ێیرادمکوح ێڤووچراوچ د رتپ ییـــسارکومێد اـــسێسۆرپ
ایتارەنوون و نرکیتارەنوون و یلەگ ێمکوح انرکهجب رایرک ب و نتـــسخکێر ،ناناداـــسای ب یدنەویەپ
.ەیەه ناسەکەکات
وکەو اوەچ ایائ و ؟نەکد ێنتاهڤەهل کێر چ ب و اوەچ یسارکومێد و ملسیئ ایائ وک ەیەڤەئ سرپ
نێتسناز ێڤایبد وک نێناملـــسوم نێیاناز اڤاچرەب اکەرامژه ەدنەچرەه ؟نرکلوبەق ەنێهد یـــسارکومێد
ێل ،ننازن ێیـــسارکومێد نێهەگێت لەگد ژدڤەه ب ێو نێهەگێت و ملـــسیئ ،نەکد نانیلۆکەڤ ادیـــسایس
ەڤیتەلوەدڤێن نێرەڤیپ ێیلائ ژ نیساین ەنێهد ''یملـــسیئ نێیـــسارکومێد'' ب وک نێتلەو وومەه مەدڤەه
ێیلائ ژ وک ەناملسوم ێتلەو ەکات ایزیلام ەنوومن ۆب .نادمەلەق ل ەنێهان یسارکومێد نێتلەو کەو ەڤ
رەـــس ژ ێل ناڤیپ ەیتاه دازائ انتراژبلەه ێمەتـــسیس کەو 2011 لاـــس ل ەڤ ێیـــسارکومێد اـــسکێدنیئ
راید ،ێنامیرگ ێڤب نتـــسەب تـــشپ ب .نیـــساین ەیتاهەن یـــسارکومێد مامەت ێکەتلەو وکەو یژارێدنه
ادیـــسارکومید نێهەگێت لەگد ڤیتەزۆپ نێنتاهڤەه ل ێناهیج نێیملـــسیئ نێیتراپ ایژۆلویدیائ وک تیبد
.ننین
اییملـــسیئ اووترگکێئ وـــکلەب ڤاـــچرەب وـــکەو ،ادیملـــسیئ نـــێوەردنوت نـــێیتراپ اـــنرکیدنەبزێر د
ێڤ ایدنوت ۆب نایەڤۆرگ انرکادیەپ و نرکڤان ەتێهەن ینید اکیتاناف و دنوت مامەت اکەبزح ب ێناتسدروک
ێراوخل ێگنەر یڤب یژ ەڤەئ .ەیهاناس ب ایەن ادۆرڤەئ اژۆر د کیتامەتسیس ێکەگنەرب یملسیئ ایتراپ
ل وک نێی تیرڤزد ناناوخیئ ۆب ێیتراپ ێڤ ێتەرەنب وـــک ەراید ای ناوومەه ەم ۆب :نرکەڤۆرـــش ەـــتێهد
کەگنەرب دروک نێناوخیئ و ەنیڤەر ێقاریع ژ یراچەن ب ێقاریع امێژر اراـــشف ێرەگەئ ژ 1987 لاـــس
و نایرەگەڤ ەناوخیئ ڤەـــئ ێنادلهرەـــس یتـــشپ ێکەی ێڤ یرابەدێز .ێناریئ ەنرب وخ اهانەپ ڤاـــچرەب
ادێـــسێسۆرپ د ناگنەر ژ کەگنەرب و ێقاریع اناتـــسدروک امێرەه نێنتراژبلەه مەکێئ ژ نووب کەکـــشپ
.نرک یرادکشپ
یکەرەس انوومن کەو و نووب ادێو انرکەشەگ اتەمزخ د ێرەڤەد نێناریەق کیتامەتسیس ێکەگنەرب
ێیتراپ ێڤ انووباراک لاخ یدروک نێیکەرەس نێیتراپ وودرەه ارەبڤاند ۆخڤان ێرەش ژ نترگرەو افم
نێـــشب ێرەڤەد ێیـــسرب و یتیدنایز ێکلەخ ۆب یتاڤۆرم نێیراکڤەه اکێرب وک ێکەی ێو وـــب ژ ەـــیووب
انادورامەگ ،ێکەی ێڤ یراـــبەدیز .نـــشێکار ەوخ ۆب ناو ازۆـــس و نەکب ریگاد یکلەخ نێلد راـــجمەکێئ
رادافم ەڤنایلائ کەـــلەگ ژ وک رکد شوخ ووترگکێئ ۆـــب ەڤیلەد ێکێر اـــیژێرد ب یژ ێـــقاریئ اـــیرووبائ
ـهەگێت انرکڤلبرەب و یکەرەـــس نێی یملـــسیئ نێبزح ای ێناتـــسدروک ارەنوون ەتیبب ەڤێکەییلائ ژ ؛تیب
ێزاوخڤۆرم ێکەهەگزەد کەو وخ انادناـــشین یژ ەڤێکەییلائژ و ناییتراپ ناڤ ێیـــسایس ێمارگۆرپ و
ەیتراپ ڤەئ وخڤان ێرەـــش ایماوەدرەب مەدڤەه .ێناتـــسدروک ێیموەقێل ێکلەخ ۆب زۆـــسڤەه و راکڤەه
امێرەه ل رەـــکێتراک ێکەیلائ کەو ەوـــخ ێهجەنب ایـــش و رب ەـــڤێو اـــیژۆلۆیدیائ اـــنرکریگێج ڤەرەـــب
یتخەس یشوت ،ێناتسدروک اهجوخ ەن کەلەچەر ب اییتراپ ڤەئ ادنایەڤیلەد دنه د .تینادب ێناتسدروک
.ەڤ نیڤان اتلەهژۆر ێتـــسائ رەـــسل یژنای تیب وخڤان ێتـــسائ رەـــسل چ ەڤەئ و ووبد ناییراگنەرەب و
نێیتراپ لەگد ناییزاوەگناب و اوتەف نێـــسنلاب ادیماددەـــس یتـــشپ اقاریع د ایـــش ووترگکێئ ەنوومن ۆب
اکانیم نێیتراپ ایرتپ ادێکەمەد د وک ێکەی ێوب تیرگبار نیڤان اتلەهژۆر ارەڤەد ل وخ انیم و ریبڤەه
ایش ووب رادکشپ ەڤیدژر ب ووترگکێئ ،نادد یماددەـــس یتـــشپ اقاریع انرکتوکیاب نێیاوتەف ێووترگکێئ
ەتەدب یماددەس یتـــشپ اقاریع انرکاڤائ اـــسێسۆرپ د رادکـــشپ اکەیتراپ کەو ەوخ تیب ێکەگنەر رەهب
.نیساین
ەوخ ای نتراژبلەه ەوخ ەرابوود ارایرب اک ێراج .ەیووترگکێئ ێرگنۆک رەـــسل ساب ۆهن یتـــشگ ب
،ووبەن یکەرەس اسرپ یدروک ایەداج ۆب نووبەه رۆدناب چ و تاه یچۆب و تاه ەڤیک ژ ێنتراژبەنلەه
و تیب ناتـــسدروک ەریڤ تیبدێچ اوەچ .ەیووب ێرایرب ێڤ انووبریەـــس رەب ژ رتپ ێو اـــنادەڤگنەد ێـــل
ێمێرەه نێید نێیتراپ ڤاچ ل ووترگکێئ ەدنەجرەه ؟تەکب تسەدار ێتلەهتسەد ێکەیتراپ ێکۆرەـــس
ەتیبب تێـــشد وخب نیدەئاهەب نیدەحلەـــس انتراژبلەهەنەوخ ێل ،نیـــساین ەتێهد کووچب اکەـــیتراپ ب
وک ادیکەمەد د ،ێناتـــسدروک امێرەه ل ادیـــسایس نێیتراپ ێمەتـــسیس د یناخرەچرەو لاخ و کۆرید
ێرادنیمەئ نیدەئاهەب نیدەحلەس ۆهن ات 1994 لاـــس ژ وک ەیادەرێڤل یلدوود ێل .ەنەمگەد اکەنادوور
ایژۆلۆیدیائ و ێیتراپ ێڤ یتسار ب رەگەئ وک نرک ەتێهد ماوەدرەب ەسرپ ڤەئ ادۆرڤەئ د ،ەووترگکێئ
ل ادیرۆب نێلاـــس ەدژەه د ایائ ،ەیەه ادەوخ نێناگروئ اڤاند ێتلەهتـــسەد انتـــساهوگەڤ ب یرەواب ێو
ێرەڤەد ل ''یملسیئ اییسارکومێد'' ایەنوومن ەنبب و نەکب ێپ تسەد ۆهن ژ یژ نتیبد ێل ؟نووب ەڤیک
.ینید نێکیتاناف اکەموک ژ ەرتشاب ێیتاڤۆرم ێلاح ۆب ،لاحرەهب وک
رەبڤەه اتەسایس ێڤایب د ێیاروتکد ێیباتوق
لاگوتروپ ،ەنۆبشەل

‫هەواڵ‬

‫داواكەی كۆمەڵی ئیســـــ‬
‫سڤیل: هەولێر‬ ‫ئەندامێكـــی پەرلەمانی كوردســـتان لەفراكســـیۆنی كۆمەڵی ئیســـالمی،‬ ‫بۆچونـــی وایـــە گەڕاندنەوەی پـــرۆژە یاســـای لێبوردنی گشـــتی لەالیەن‬ ‫ســـەرۆكی هەرێمەوە بۆ پەرلەمان، لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی سیاسی و‬ ‫كۆمەاڵیەتی خەڵكی كوردستانە.‬ ‫پێنـــج شـــەمەی رابـــردوو ســـەرۆكایەتی هەرێمـــی كوردســـتان‬ ‫لەڕوونكردنەوەیەكـــدا بـــاوی كـــردەوە ســـەرۆكی هەرێمی كوردســـتان،‬ ‫پرۆژە یاســـای لێبوردنی گشتی گەڕاندەوە بۆ پەرلەمان و واژوی لەسەر‬ ‫نەكرد، لەڕونكردنەوەكەدا هۆكاری واژونەكردنی پرۆژە یاســـاكە لەالیەن‬ ‫سەرۆكی هەرێمەوە روونكراوەتەوە و هاتوە:‬ ‫"بە مەبەستی:1- فراوانكردنی مەودای یاساكە بە شێوەیەك رێژەیەكی‬ ‫زیاتر لە بەندكراو و گیراو بگرێتەوە.‬ ‫2-هەندێ برگەی جۆرە ناعەدالەتیەك دروســـت دەكەن كە پێویستیان‬ ‫بە پێداچوونەوەیە.3-چارەســـەركردنی جیاوازی لـــە نێوان دەقی ماددەی‬ ‫شەشەم بە زمانی كوردی لەگەڵ دەقەكەی لە زمانی عەرەبیدا".‬ ‫رۆژی 01ی ئـــەم مانگـــە پەرلەمانـــی كوردســـتان بـــە زۆرینەی دەنگ‬ ‫یاســـای لێبووردنی گشتی پەسەندكرد، بەگوێرەی ئەو یاسایە سەدا 03ی‬ ‫حوكمی بەندكراون (حكومدراو) كەمدەكرێتەوە، جگە لەو كەسانەی تاوانی‬ ‫كوشتن لەسەر نامووس و بەرتیل و ئاسایشی دەوڵەت و تیرۆر و مادەی‬ ‫هۆشـــبەر و تەهریب و ســـاختەكاری دراویان ئەنجامداوە، بەاڵم لەهەموو‬

‫"مانگی داهاتوو كێشەی رێكخراوەكانی‬ ‫كۆمەڵگەی مەدەنی یەكالیی دەكرێتەوە"‬
‫سڤیل: تەیار عادل گۆران‬ ‫سەرۆكی فەرمانگەی رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی لەلێدوانێكدا‬ ‫بۆ (ســـڤیل) پێشـــبینی دەكات كاری دامەزراندنـــی فەرمانگەكە لەمانگی‬ ‫داهاتـــوو تـــەواو بێـــت و دەســـت بـــكات بـــە راپەراندنـــی ئیشـــوكاری‬ ‫رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی.‬ ‫پاش تێپەڕبوونی 01 مانگ بەسەر دەرچوونی یاسای رێكخراوەكانی‬ ‫كۆمەڵگـــەی مەدەنـــی لەپەرلەمانی كوردســـتان، كـــە بەزۆرینەی دەنگی‬ ‫ئەندامانـــی پەرلەمـــان پەســـەند كـــرا و لەالیەن ســـەرۆكایەتی هەرێمی‬ ‫كوردستانیشەوە رەزامەندی لەسەردرا. بەپێی ئەو یاسا نوێیە بڕیار وایە‬ ‫فەرمانگەیـــەك بۆ سەرپەرشـــتیكردنی كاری رێكخراوەكانی كۆمەڵگەی‬ ‫مەدەنی (‪ )NGO‬كان دابمەزرێت و راســـتەوخۆ ســـەر بە ئەنجوومەنی‬ ‫وەزیران بێت. بەاڵم ئەوەی تێبینی دەكرێت تاكو ئێستاكە بەشێوەیەكی‬ ‫فەرمی ئەو فەرمانگەیە نەكراوەتەوە. فازل عومەر، كە وەك ســـەرۆكی‬ ‫فەرمانگـــەی رێكخراوەكانـــی كۆمەڵگـــەی مەدەنی دەستنیشـــان كراوە،‬ ‫لەلێدوانێكـــدا بۆ (ســـڤیل) ئاماژەی بەوەكـــرد كە لەقۆناخی ئێســـتاكەدا‬ ‫هەمـــوو كارە تەكنیكیەكانی ئـــەو فەرمانگەیە تەواو بووەو تەنها ئەوەی‬ ‫مـــاوە چەنـــد كارمەندێك بەپێی سیســـتەمی ســـی ڤـــی وەردەگیرێن بۆ‬ ‫دەســـتبەكاربوونیان، "كارەكانیشمان ئێستاكە راستەوخۆ لەژێر دەستی‬ ‫سەرۆكی حكومەتدایە و بەم نزیكانە رەزامەندی لەسەر دەدرێت".‬ ‫فـــازل لەبـــارەی بابەتـــی مینحـــەی رێكخراوەكانیشـــەوە گوتی "ئێمە‬ ‫هـــەر كاتێـــك دەســـت بەكاربوویـــن بەشـــێوەیەكی فەرمـــی، ماوەیەكی‬ ‫دیاریكراو دەستنیشان دەكەین، كە چەند مانگێك دەبێت، بۆ ئەوەی ئەو‬ ‫رێكخراوانـــەی كە مینحەیان لەحكومەت وەردەگرت، بە هەمان شـــێواز‬ ‫وەربگرنەوەو لەدواتردا بەپێی یاسایی نوێی پەرلەمان مامەڵەیان لەگەڵ‬ ‫دەكەین و بەپێی پرۆژە و پێشكەشكردنی بەشێوەی پرۆپۆزەل پارە بە‬ ‫رێكخراوەكان دەدەین، بەشـــێوەیەكی یەكســـانی واتە سیستەمی پێدانی‬ ‫مینحە بەشێوەی مانگانە نامێنێت".‬ ‫سەرۆكی فەرمانگەی رێكخراوەكان لەبارەی وادەی دەستبەكاربوونی‬ ‫فەرمانگەكەشیانەوە بۆ (سڤیل) ئاماژەی بەوەكرد كە رەنگە لەناوەڕاستی‬ ‫مانگی 5 تاكو ســـەرەتای مانگی 6 ئێمە بەشـــێوەیەكی فەرمی دەســـت‬ ‫بەكارەكانی خۆمان بكەین، بەپێی ئەو یاســـایە نوێیەی كە لەپەرلەمانی‬ ‫كوردستان دەرچووە.‬

‫لە رۆژی پەرستیاران كارمەنــــــــ‬
‫سڤیل: بەختیار محەمەد‬ ‫لەلێدوانێكـــدا بۆ (ســـڤیل) لێپرســـراوی لقی هەولێری ســـەندیكای‬ ‫كارمەندانـــی تەندروســـتی ئاشـــكرای كـــرد، كـــە ئەگـــەر وەاڵمـــی‬ ‫یاداشـــتەكەیان نەدرێتـــەوە، ئـــەوا مانگرتنێكی سەرتاســـەری ئەنجام‬ ‫دەدەن و لەمانگرتنەكـــەش رەچاوی تەندروســـتی گشـــتی و شـــوێنە‬ ‫هەســـتیارەكان دەكـــەن، كە پەیوەندیان بە تەندروســـتی هاواڵتیانەوە‬ ‫هەیە.‬ ‫دوای ئـــەوەی لـــە 32ی مانگی رابـــردوو، ســـەندیكای كارمەندانی‬ ‫تەندروستی كوردستان یاداشتێكیان دابووە هەر یەكە لەسەرۆكایەتی‬ ‫هەرێم و پەرلەمان و حكومەت و وەزارەتی تەندروســـتی و وزارەتی‬ ‫دارایـــی و ئابـــووری، كـــە لەیاداشـــتەكەیاندا 9 داواكاریان نووســـی‬ ‫بـــوو و داوای رەزامەندنی ئەو الیەنانەیـــان كردبوو، كە لەگرنگترین‬ ‫داواكانیـــان هاوتاكردنی دەرماڵەی كارمەندانی تەندروســـتیە. لەخاڵی‬ ‫یەكەمی یاداشـــتەكە هاتووە، ئێســـتا ئەوان دوای وەاڵم نەدانەوەیان،‬

‫5/5/2102‬

‫ژماره 131‬

‫ساڵی سێیەم‬

‫2‬

‫‪ ‬فازڵ عومەر‬

You're Reading a Free Preview

تحميل
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->