‫تفسير أنوار القرآن‬

‫]گزیده ای از سه تفسیر‪ :‬فتح القدیر‬
‫شوکانی‪ ،‬تفسیر ابن کثیر و تفسیر المنیر‬
‫وهبة الزحیلی[‬

‫جلد دوم‬
‫ترتيب و ترجمه‪:‬‬

‫عبد الرؤوف مخلص‬

‫فهرست جلد دوم‬
‫﴿ سوره‌ء انعام ﴾‪133......................................................................................................................‬‬
‫﴿سور‌هء أعراف﴾‪262....................................................................................................................‬‬
‫﴿سور‌هء انفال ﴾‪401......................................................................................................................‬‬
‫﴿سوره‌ء توبه ﴾‪458.......................................................................................................................‬‬
‫﴿سوره‌ء يونس﴾‪568......................................................................................................................‬‬

‫ء مائده ﴾‬
‫﴿ سوره ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ي )‪ (120‬آي ‌‬
‫ت و دارا ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫مدن ‌‬
‫ه دربرگيرنننده‌‬
‫نك ‌‬
‫هسننبب‌ آ ‌‬
‫ه را ب ‌‬
‫ن سننور ‌‬
‫ه‪ :‬اي ‌‬
‫ه تسسسمي ‌‬
‫وج ‌‬
‫م سننوره‌‬
‫هنننا ‌‬
‫ه »مائده« ناميدننند‪ .‬ب ‌‬
‫ت‪ ،‬سور ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ن مائد ‌‬
‫داستا ‌‬
‫يشود‪.‬‬
‫هم ‌‬
‫ه »منقذه« نيز ناميد ‌‬
‫»عقود« و سور ‌‬
‫ه داسننتا ‌‬
‫ن‬
‫ي و سن ‌‬
‫م تشننريع ‌‬
‫ه احكننا ‌‬
‫ه دربرگيرننند ‌‬
‫ه مننائد ‌‬
‫سننور ‌‬
‫ه فرمننود‪:‬‬
‫تك ‌‬
‫هاس ‌‬
‫يالله عنها روايت‌ شد ‌‬
‫هرض ‌‬
‫ت‪ .‬از عائش ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه در‬
‫هك ‌‬
‫لشنند پس‌ آنچ ‌‬
‫ه ناز ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن سننور ‌‬
‫ه آخري ‌‬
‫»مائد ‌‬
‫ن ازحرا ‌‬
‫م‬
‫ه در آ ‌‬
‫هك ‌‬
‫ل بشماريد و آنچ ‌‬
‫ييابيد؛ حل ‌‬
‫لم ‌‬
‫ن از حل ‌‬
‫آ ‌‬
‫هاننند‪ :‬مننراد عائشن ‌‬
‫ه‬
‫م بشناسننيد«‪ .‬بعضني‌ گفت ‌‬
‫ييابينند؛ حننرا ‌‬
‫م ‌‬
‫چ آي ‌‬
‫ه‬
‫ه‪ :‬هي ‌‬
‫ن اسننننت‌ ك ‌‬
‫ق اي ‌‬
‫نفو ‌‬
‫يالله عنهننننا از سننننخ ‌‬
‫رضنننن ‌‬
‫نعباسننك بننرآن‌‬
‫ه وجود ندارد‪ .‬اما اب ‌‬
‫ن سور ‌‬
‫ي در اي ‌‬
‫ها ‌‬
‫منسوخ ‌‬
‫ي خننود‬
‫ه در جننا ‌‬
‫يباشنند ن ن ك ‌‬
‫خم ‌‬
‫ن منسو ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ه دو آي ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫م كرد‪.‬‬
‫نخواهي ‌‬
‫بيا ‌‬
‫ن سننوره‌‬
‫يگوينند‪» :‬در اي ‌‬
‫لالقرآن« م ‌‬
‫يظل ‌‬
‫ب تفسير »ف ‌‬
‫صاح ‌‬
‫ه آنهننا‬
‫ه هم ‌‬
‫هك ‌‬
‫م اما آنچ ‌‬
‫يشوي ‌‬
‫با موضوعات ‌مختلفي‌ روبرو م ‌‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫ن‬
‫هاي ‌اسنت‌ ك ‌‬
‫يسننازد‪ ،‬هنندف ‌يگننان ‌‬
‫م مربوط م ‌‬
‫را به ‌ه ‌‬
‫ن هدف ‌عبار ‌‬
‫ت‬
‫ت‪ ،‬اي ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ن آمد ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ه ثمر رساند ‌‬
‫يب ‌‬
‫م برا ‌‬
‫كري ‌‬
‫ن دولت‌ و شننيراز ‌‬
‫ه‬
‫ت‪ ،‬برپاسنناخت ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫ه وجننودآورد ‌‬
‫ت از‪ :‬ب ‌‬
‫اس ‌‬
‫يو‬
‫ه‪ ،‬جهننانبين ‌‬
‫ه‪ ،‬بننر اسنناس‌ عقينند ‌‬
‫ي ويننژ ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن جننامع ‌‬
‫سنناخت ‌‬
‫ي عنننزوج ‌‬
‫ل‬
‫ي خننندا ‌‬
‫نيگنننانگ ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ي مخصنننوص‌ ك ‌‬
‫سننناختار ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫س امننور اس ن ‌‬
‫ل و اسننا ‌‬
‫ت‪ ،‬اص ‌‬
‫ت و حاكمي ‌‬
‫ت‪ ،‬ربوبي ‌‬
‫درالوهي ‌‬
‫ههننا‪،‬‬
‫ي‪ ،‬نظامنام ‌‬
‫م زندگ ‌‬
‫ه و رس ‌‬
‫ن‪ ،‬را ‌‬
‫ن مؤم ‌‬
‫ه انسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫خداوند ‌‬
‫يگيرد‪.«...‬‬
‫ي خود را فقط از او م ‌‬
‫ي ارزش ‌‬
‫معيارها و ملكها ‌‬

‫ﭑﭒﭓ‬
‫عَلْيُكْم‬
‫ت َلُكْم َبِهيَمُة اَْلْنَعاِم ِإّل َما ُيْتَلى َ‬
‫حّل ْ‬
‫ن َآَمُنوا َأْوُفوا ِباْلُعُقوِد ُأ ِ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫حُكُم َما ُيِريُد )‪(1‬‬
‫ل َي ْ‬
‫ن ا َّ‬
‫حُرٌم ِإ ّ‬
‫صْيِد َوَأْنُتْم ُ‬
‫حّلي ال ّ‬
‫غْيَر ُم ِ‬
‫َ‬
‫ي ننننزد عبننندالله‬
‫ه شخصننن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ل اسننن ‌‬
‫ي مؤمنسسسان« نق ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ه!‬
‫يد ‌‬
‫ن انننننندرز ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت‪ :‬ب ‌‬
‫ه او گف ‌‬
‫نمسنننننعود‪ ‬آمننننند و ب ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه خداوننند متعننال‬
‫يك ‌‬
‫ن شنننيد ‌‬
‫نمسننعود‪ ‬فرمننود‪» :‬چننو ‌‬
‫اب ‌‬
‫ن!( پس‌ خننوب‌‬
‫ي مؤمنننا ‌‬
‫ن آمنوا‪ :‬ا ‌‬
‫يفرمايد‪) :‬يا ايهاالذي ‌‬
‫‌م ‌‬
‫ن امننر‬
‫هآ ‌‬
‫يب ‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫هح ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه زيرا يننا خيننري ‌اس ن ‌‬
‫ش فراد ‌‬
‫گو ‌‬
‫ي! اي‌‬
‫ينماينند«‪ .‬آر ‌‬
‫يم ‌‬
‫ن نه ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫يكند‪ ،‬يننا شننر ‌‬
‫م ‌‬
‫ه عقود وفا كنيسسد« مننراد از عقننود‪ :‬عهنندها و‬
‫ن! »ب ‌‬
‫مؤمنا ‌‬
‫م و قوانين‌‬
‫ي احكا ‌‬
‫هخداوند‪ ‬در مورد اجرا ‌‬
‫تك ‌‬
‫پيمانهايي ‌اس ‌‬
‫هشننان‌ لز ‌‬
‫م‬
‫ن پيمانهننا را بننر ذم ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫ش گرفت ‌‬
‫ش از بندگان ‌‬
‫خوي ‌‬
‫هاننند و بننا‬
‫ن گرفت ‌‬
‫ه گننرد ‌‬
‫ن نيننز آنهننا را ب ‌‬
‫ه و ايشننا ‌‬
‫گردانينند ‌‬
‫م(‪ ،‬يا‬
‫م و اطاعت‌ كردي ‌‬
‫ن خود‪) :‬سمعنا واطعنا‪ :‬شنيدي ‌‬
‫نسخ ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن عقدها‬
‫ه اي ‌‬
‫نك ‌‬
‫هاند چنا ‌‬
‫ن متعهد شد ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ن از تعبيرا ‌‬
‫مانند آ ‌‬
‫ن در ميننان ‌همننديگر‬
‫ه مؤمنننا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ل پيمانهننا و معاهنندات ‌‬
‫شننام ‌‬
‫ه‪ ،‬قراردادهننا‪ ،‬معاهنندا ‌‬
‫ت‬
‫يشود‪ ،‬از جمل ‌‬
‫يكنند نيز م ‌‬
‫استوار م ‌‬
‫ي ماننند ‌‬
‫ه‬
‫م بنناق ‌‬
‫ن مرد ‌‬
‫ت در ميا ‌‬
‫ن جاهلي ‌‬
‫ه از دورا ‌‬
‫يك ‌‬
‫و معاملت ‌‬
‫ه عهنندها و‬
‫ت‪ :‬ب ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ي آي ‌‬
‫ي اجمننال ‌‬
‫س معنننا ‌‬
‫بود‪ .‬پ ‌‬
‫هايد وفا كنيد‪ .‬درحننديث‌‬
‫ش بست ‌‬
‫ه با خدا و خلق ‌‬
‫قراردادهايي‌ ك ‌‬
‫ت بننود‪،‬‬
‫ه در جنناهلي ‌‬
‫ف و پيماني‌ ك ‌‬
‫ت‪» :‬هر حل ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫شري ‌‬
‫ن نيفننزود امننا در‬
‫ي بننر آ ‌‬
‫م جز محكمي‌ بيشتر چيز ديگننر ‌‬
‫اسل ‌‬
‫ه پيمانهنناي‌‬
‫نب ‌‬
‫ه وفنناكرد ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي نيست«‪ .‬گفتني‌ اس ‌‬
‫م حلف ‌‬
‫اسل ‌‬
‫تو‬
‫ن معاهننننندا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ن جننننناهلي ‌‬
‫ه از دورا ‌‬
‫بجنننننا مانننننند ‌‬
‫ي بننر‬
‫ن و هميننار ‌‬
‫ه تعنناو ‌‬
‫ه در حننوز ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫يمحدود م ‌‬
‫پيمانهاي ‌‬
‫ي مبتن ‌‬
‫ي‬
‫ه پيمانهننا و قراردادهننا ‌‬
‫ه باشنند‪ ،‬ن ‌‬
‫امور خير قرارداشت ‌‬
‫ه و تجاوز‪.‬‬
‫بر گنا ‌‬
‫ل گرديسسده«‬
‫م حل ‌‬
‫م انعسسا ‌‬
‫ن از قسس ‌‬
‫»بر شسسما چارپايسسا ‌‬
‫ه بننر شننتر و گنناو و گوسننفند اطل ‌‬
‫ق‬
‫تك ‌‬
‫م‪ :‬اسننمي‌ اس ن ‌‬
‫انعننا ‌‬

‫ه خواهسسد‬
‫ش بسسر شسسما خوانسسد ‌‬
‫ه حكم ‌‬
‫يشننود »جز آنچ ‌‬
‫م ‌‬
‫ن در‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ي اسنت‌ ك ‌‬
‫ت از محرمننات ‌‬
‫نعبار ‌‬
‫شد« و آ ‌‬
‫ي كه‌‬
‫ت »در حسسال ‌‬
‫هاسنن ‌‬
‫ن كرد ‌‬
‫ه بيننا ‌‬
‫ن سننور ‌‬
‫آيه‌ )‪ (3‬از همي ‌‬
‫ل بشسسماريد« اين‌‬
‫م‪ ،‬حل ‌‬
‫ل احسسرا ‌‬
‫نبايد شكار را در حسسا ‌‬
‫ي‪ :‬برشما چارپايننا ‌‬
‫ن‬
‫ت‪ ،‬يعن ‌‬
‫م( اس ‌‬
‫ه النعا ‌‬
‫ه استثنا از )بهيم ‌‬
‫جمل ‌‬
‫م شننكار‬
‫ل احننرا ‌‬
‫ه در حننا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‪ ،‬جز حيننوان ‌‬
‫ل گرديد ‌‬
‫مذكور حل ‌‬
‫ن بننراي‬
‫ن از گوش نت‌ آ ‌‬
‫ي و خننورد ‌‬
‫يكنيد زيرا شننكار خشننك ‌‬
‫م ‌‬
‫ن شننكار‬
‫ت‪ ،‬همچني ‌‬
‫م اسن ‌‬
‫م( حننرا ‌‬
‫ل احرا ‌‬
‫م )در حا ‌‬
‫ص محر ‌‬
‫‌شخ ‌‬
‫م(‪:‬‬
‫يباشد‪ .‬مراد از )حننر ‌‬
‫مم ‌‬
‫ن حرا ‌‬
‫م وغيرآ ‌‬
‫ه بر محر ‌‬
‫م مك ‌‬
‫حر ‌‬
‫م بسننت ‌‬
‫ه‬
‫ه هننر دو احننرا ‌‬
‫ه‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫ج‪ ،‬يا عمننر ‌‬
‫هح ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫كسي‌ اس ‌‬
‫ه بخواهسسسد مقسسسرر‬
‫يك ‌‬
‫باشنننند‪» .‬خداونسسسد هسسسر حكم ‌‬
‫م اعننرا ‌‬
‫ب‬
‫ت و رسو ‌‬
‫ف با عادا ‌‬
‫ي كه ‌مخال ‌‬
‫يدارد« از احكام ‌‬
‫م ‌‬
‫م سنناخت ‌‬
‫ن‬
‫ن وحرا ‌‬
‫ل ساخت ‌‬
‫ق حل ‌‬
‫هح ‌‬
‫تك ‌‬
‫ت زيرا فقط اوس ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه او پروردگنننار شماسننن ‌‬
‫ت‬
‫ي را دارد‪ ،‬چنننراك ‌‬
‫نگنننذار ‌‬
‫و قانو ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ش داناتر اس ‌‬
‫ن خوي ‌‬
‫ح بندگا ‌‬
‫ن‪ ،‬به ‌مصال ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫لِئدَ‬
‫ي َوَل اْلَق َ‬
‫حَراَم َوَل اْلَهْد َ‬
‫شْهرَ اْل َ‬
‫ل َوَل ال ّ‬
‫شَعاِئَر ا ِّ‬
‫حّلوا َ‬
‫ن َآَمُنوا َل ُت ِ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫طاُدوا‬
‫صص َ‬
‫حَلْلُتْم َفا ْ‬
‫ضَواًنا َوِإَذا َ‬
‫ن َرّبِهْم َورِ ْ‬
‫ل ِم ْ‬
‫ضً‬
‫ن َف ْ‬
‫حَراَم َيْبَتُغو َ‬
‫ت اْل َ‬
‫ن اْلَبْي َ‬
‫َوَل َآّمي َ‬
‫ن َتْعَتصُدوا َوَتعَصصاَوُنوا‬
‫حصَراِم َأ ْ‬
‫جِد اْل َ‬
‫سص ِ‬
‫ن اْلَم ْ‬
‫عص ِ‬
‫صّدوُكْم َ‬
‫ن َ‬
‫ن َقْوٍم َأ ْ‬
‫شَنَآ ُ‬
‫جِرَمّنُكْم َ‬
‫َوَل َي ْ‬
‫شصِديُد‬
‫لص َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ل ص ِإ ّ‬
‫ن َواّتُقصصوا ا َّ‬
‫عَلى اِْلْثِم َواْلُع صْدَوا ِ‬
‫عَلى اْلِبّر َوالّتْقَوى َوَل َتَعاَوُنوا َ‬
‫َ‬
‫ب )‪(2‬‬
‫اْلِعَقا ِ‬
‫ت نكنيسسد« بننا‬
‫ك حسسرم ‌‬
‫ن! شعائر الله را هت ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ع‬
‫ج‪ ،‬يننا بننا ايجنناد مننان ‌‬
‫كح ‌‬
‫ي از مناس ‌‬
‫ه چيز ‌‬
‫نب ‌‬
‫ل وارد كرد ‌‬
‫اخل ‌‬
‫يخواهنننند بنننه‬
‫هم ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن كسنننان ‌‬
‫ن شنننعائر و مينننا ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫مينننا ‌‬
‫ل را در آنهننا‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ت خنندا ‌‬
‫ه و عباد ‌‬
‫ت آنها پرداخت ‌‬
‫‌بزرگداش ‌‬
‫ي‬
‫ت از هننر چيننز ‌‬
‫ه؛ عبننار ‌‬
‫ع شننعير ‌‬
‫ي آورننند‪ .‬شننعائر‪ :‬جم ‌‬
‫هجننا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه باشنند امننا‬
‫هشنند ‌‬
‫ه قننرار داد ‌‬
‫ه شعار و نشننان ‌‬
‫ه به ‌مثاب ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ت امنناك ‌‬
‫ن‬
‫ت و رعننايت‌ حننرم ‌‬
‫ن در اينجننا‪ ،‬پاسداش ن ‌‬
‫مننراد از آ ‌‬
‫ت‪ .‬يننا مننراد از‬
‫ن اس ‌‬
‫ه و غير آ ‌‬
‫م از صفا و مرو ‌‬
‫ج؛ اع ‌‬
‫لح ‌‬
‫اعما ‌‬
‫ت »و هتك‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ض و مقدسننات ‌اله ‌‬
‫شعائر در اينجننا‪ :‬فننراي ‌‬
‫ي‬
‫ي‪ :‬حننرمت‌ ماههننا ‌‬
‫م را« يعن ‌‬
‫ه حسسرا ‌‬
‫ت نكنيسسد مسسا ‌‬
‫حسسرم ‌‬

‫ه‪،‬‬
‫يالحج ‌‬
‫ه‪ ،‬ذ ‌‬
‫يالقعنند ‌‬
‫تاننند از‪ :‬ذ ‌‬
‫ه عبار ‌‬
‫م را ك ‌‬
‫ه حننرا ‌‬
‫چهارگننان ‌‬
‫نو‬
‫ن حاجيننا ‌‬
‫ن در آنهننا و بازداشننت ‌‬
‫ب‪ ،‬بننا جنگينند ‌‬
‫م و رج ‌‬
‫محننر ‌‬
‫م نشننكنيد و حلل‬
‫م‪ ،‬در ه ‌‬
‫تاللننه الحننرا ‌‬
‫ن از بي ‌‬
‫هگننزارا ‌‬
‫عمر ‌‬
‫‌نشماريد‪.‬‬
‫ن با‬
‫ل جنگيد ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ع علما بر آ ‌‬
‫اجما ‌‬
‫هها ‌‬
‫ي‬
‫ن از ما ‌‬
‫م و غير آ ‌‬
‫ي حرا ‌‬
‫هها ‌‬
‫ن را در ما ‌‬
‫ن و كافرا ‌‬
‫مشركا ‌‬
‫ش از آي ‌‬
‫ه‬
‫م اين ‌بخ ‌‬
‫ن‪ ،‬حك ‌‬
‫ت بنابراي ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ل گردانيد ‌‬
‫ل‪ ،‬حل ‌‬
‫سا ‌‬
‫ت‪ :‬در‬
‫ن اس ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه قولي‌ ديگر معني‌ آي ‌‬
‫ت‪ .‬اما ب ‌‬
‫خ اس ‌‬
‫منسو ‌‬
‫ه سبب‌ بازداشت ‌‬
‫ن‬
‫م ندهيد ك ‌‬
‫ج اعمالي‌ را انجا ‌‬
‫يح ‌‬
‫هها ‌‬
‫ما ‌‬
‫ي در كار‬
‫ن تفسير‪ ،‬نسخ ‌‬
‫ج گردد‪ .‬بنابراي ‌‬
‫مح ‌‬
‫م از انجا ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ي‪ :‬جم ‌‬
‫ع‬
‫ي را« هد ‌‬
‫ت كنيد »هد ‌‬
‫ك حرم ‌‬
‫ت‪» .‬و نه« هت ‌‬
‫نيس ‌‬
‫م اهدا‬
‫تالله الحرا ‌‬
‫ه بي ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫يا ‌‬
‫ي قربان ‌‬
‫همعن ‌‬
‫ه‪ ،‬ب ‌‬
‫هدي ‌‬
‫ي‬
‫ق تعال ‌‬
‫سح ‌‬
‫م از شتر‪ ،‬يا گاو‪ ،‬ياگوسفند‪ .‬پ ‌‬
‫يشود؛ اع ‌‬
‫م ‌‬
‫ت اهدايي ‌را‬
‫ه حرمت‌ حيوانا ‌‬
‫نك ‌‬
‫يكند از اي ‌‬
‫يم ‌‬
‫ن را نه ‌‬
‫مؤمنا ‌‬
‫ن را از صاحبش‌ بگيرند‪ ،‬يا‬
‫ه مثل آ ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت نكنند‪ ،‬ب ‌‬
‫رعاي ‌‬
‫ع ايجاد كنند‬
‫م مان ‌‬
‫تالحرا ‌‬
‫ه بي ‌‬
‫نب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ه و ميان ‌رسيد ‌‬
‫ن هدي ‌‬
‫ميا ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ن‬
‫ه در گرد ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ت كنيد »آنچ ‌‬
‫ك حرم ‌‬
‫»و نه« هت ‌‬
‫ه در‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ت از چهارپايان ‌‬
‫ن عبار ‌‬
‫ياندازند« و آ ‌‬
‫هم ‌‬
‫قلد ‌‬
‫ينهند و‬
‫نبند م ‌‬
‫م‪ ،‬بر آنها گرد ‌‬
‫تالحرا ‌‬
‫ه بي ‌‬
‫م اهداي ‌آنها ب ‌‬
‫هنگا ‌‬
‫ت‪ .‬عط ‌‬
‫ف‬
‫ب اس ‌‬
‫هغص ‌‬
‫ن آنها ب ‌‬
‫ت آنها‪ ،‬گرفت ‌‬
‫ك حرم ‌‬
‫هت ‌‬
‫هعا ‌‬
‫م‬
‫صب ‌‬
‫ف خا ‌‬
‫ب عط ‌‬
‫ي(‪ ،‬از با ‌‬
‫هدار( بر )هد ‌‬
‫ي قلد ‌‬
‫يها ‌‬
‫)قربان ‌‬
‫ه رعايت‌ حرم ‌‬
‫ت‬
‫نب ‌‬
‫ش بيشتر مؤمنا ‌‬
‫و به ‌منظور سفار ‌‬
‫نبند‬
‫ن گرد ‌‬
‫ه نهاد ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت‪ .‬خاطر نشا ‌‬
‫قرباني‌ اس ‌‬
‫ي است ‌ك ‌‬
‫ه‬
‫ي‪ ،‬سنت‌ ابراهيم ‌‬
‫ت قربان ‌‬
‫ن حيوانا ‌‬
‫ه( بر گرد ‌‬
‫)قلد ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫ه‬
‫ي آي ‌‬
‫نكثير در معن ‌‬
‫ن را ابقا كرد‪ .‬اب ‌‬
‫م نيز آ ‌‬
‫اسل ‌‬
‫ه را تر ‌‬
‫ك‬
‫ت هدي ‌‬
‫ن حيوانا ‌‬
‫ه برگرد ‌‬
‫ن قلد ‌‬
‫يگويد‪» :‬افگند ‌‬
‫م ‌‬
‫ن ديگر متمايز‬
‫ه از چهارپايا ‌‬
‫ت هدي ‌‬
‫ه‪ ،‬حيوانا ‌‬
‫نوسيل ‌‬
‫نكنيد تا بدي ‌‬
‫ه اهدا‬
‫ه كعب ‌‬
‫ه آنها ب ‌‬
‫ه شود ك ‌‬
‫ن امر شناخت ‌‬
‫گردند و اي ‌‬
‫ه آنها را دارد‪ ،‬از اي ‌‬
‫ن‬
‫ي قصد تعرض‌ ب ‌‬
‫هاند تا اگر كس ‌‬
‫گرديد ‌‬
‫كحرمت‌ كنيد‬
‫ت بردارد«‪» .‬و نه« هت ‌‬
‫كار دس ‌‬

‫ل و خشنودي‌‬
‫ه فض ‌‬
‫م را ك ‌‬
‫تالحرا ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫»قصدكنندگا ‌‬
‫نو‬
‫ت زائرا ‌‬
‫ي‪ :‬حرم ‌‬
‫يطلبند« يعن ‌‬
‫ش را م ‌‬
‫پروردگار خوي ‌‬
‫ه ايشا ‌‬
‫ن‬
‫يك ‌‬
‫ن معن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه داريد‪ ،‬ب ‌‬
‫م را نيز نگ ‌‬
‫تالحرا ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫راهيا ‌‬
‫ه‪ ،‬يا‬
‫ج‪ ،‬يا عمر ‌‬
‫يح ‌‬
‫ه منظور ادا ‌‬
‫مب ‌‬
‫تالحرا ‌‬
‫ه بي ‌‬
‫نب ‌‬
‫را از رفت ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه‬
‫ع نكنيد‪ ،‬همانا ‌‬
‫ن من ‌‬
‫ت در آ ‌‬
‫ن‪ ،‬يا تجار ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ت درحري ‌‬
‫سكون ‌‬
‫ي‬
‫ت‪ ،‬جويا ‌‬
‫ع تجار ‌‬
‫ن مناف ‌‬
‫تآورد ‌‬
‫ش و بدس ‌‬
‫ش معا ‌‬
‫در گشاي ‌‬
‫ي‬
‫ج‪ ،‬جويا ‌‬
‫كح ‌‬
‫ن مناس ‌‬
‫م داد ‌‬
‫ش و با انجا ‌‬
‫ل پروردگار خوي ‌‬
‫فض ‌‬
‫ل در اينجا‪:‬‬
‫س مراد از فض ‌‬
‫ي هستند‪ .‬پ ‌‬
‫يو ‌‬
‫ي و رضا ‌‬
‫خشنود ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ب اس ‌‬
‫ت‪ ،‬يا ثوا ‌‬
‫تجار ‌‬
‫ه‪ :‬مشركا ‌‬
‫ن‬
‫ن بود ك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ل آيه ‌كريم ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ي‪ ،‬سب ‌‬
‫ه روايت ‌‬
‫بنا ب ‌‬
‫ي اهدا‬
‫يآمدند و قربان ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه حج ‌و عمر ‌‬
‫ن خود‪ ،‬ب ‌‬
‫بنا بر آيي ‌‬
‫ن خواستند تا برآنها حمل ‌‬
‫ه‬
‫ن مسلمانا ‌‬
‫ن ميا ‌‬
‫يكردند‪ ،‬در اي ‌‬
‫م ‌‬
‫شَعاِئَر‪ ﴾...‬ناز ‌‬
‫ل‬
‫حّلوا َ‬
‫ن َآَمُنوا َل ُت ِ‬
‫ه‪َ ﴿ :‬يا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ه آي ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫برند‪ ،‬هما ‌‬
‫نح ‌‬
‫ق‬
‫م گردانيد‪ .‬اما بعد از آ ‌‬
‫ن را حرا ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫شد و تجاوز ب ‌‬
‫عاِمِهمْ َهَذا‬
‫حَراَم َبْعَد َ‬
‫جَد اْل َ‬
‫سِ‬
‫ل َيْقَرُبوا اْلَم ْ‬
‫ش‪َ ﴿ :‬ف َ‬
‫ها ‌‬
‫ن فرمود ‌‬
‫تعالي‌ با اي ‌‬
‫م‬
‫همسجدالحرا ‌‬
‫ل‪ ،‬ديگر نبايد ب ‌‬
‫ن سا ‌‬
‫ن بعد از اي ‌‬
‫﴾ ‪) :‬مشركا ‌‬
‫خ كرد‪.‬‬
‫م را منسو ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ك شوند( »توبه‪ ،«28/‬اي ‌‬
‫نزدي ‌‬
‫ل مشرك‌‬
‫ه قت ‌‬
‫ن است‌ ك ‌‬
‫ع بر آ ‌‬
‫ت‪ :‬اجما ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫لكرد ‌‬
‫نجرير نق ‌‬
‫اب ‌‬
‫ه بود ن جواز دارد‪ ،‬هر چند‬
‫ه نشد ‌‬
‫ن داد ‌‬
‫ي اما ‌‬
‫هو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن چنانچ ‌‬
‫ه باشد‪.‬‬
‫م كرد ‌‬
‫س را ه ‌‬
‫تالمقد ‌‬
‫م يا بي ‌‬
‫تالحرا ‌‬
‫قصد بي ‌‬
‫ي خوي ‌‬
‫ش‬
‫ن يا بازوها ‌‬
‫ك‪ ،‬برگرد ‌‬
‫يگويند‪ :‬حتي‌ اگر مشر ‌‬
‫علمام ‌‬
‫ه باشد‪ ،‬كشت ‌‬
‫ه‬
‫م آويخت ‌‬
‫م را ه ‌‬
‫ن حر ‌‬
‫ت درختا ‌‬
‫تماما پوس ‌‬
‫يمسلمانان‌‬
‫ي از سو ‌‬
‫ن يا امان ‌‬
‫ه پيما ‌‬
‫يك ‌‬
‫يشود‪ ،‬در صورت ‌‬
‫م ‌‬
‫ه منسوخ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫ي بر آنند ك ‌‬
‫ه باشد‪ .‬ولي‌ جمع ‌‬
‫نداشت ‌‬
‫جو‬
‫ه حجا ‌‬
‫ن مربوط ب ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ت و حك ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫ه از محكما ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫نيس ‌‬
‫م خود بيرو ‌‬
‫ن‬
‫ن از احرا ‌‬
‫يباشد‪» .‬و چو ‌‬
‫نم ‌‬
‫زوار مسلما ‌‬
‫ن از‬
‫يتوانيد »شكار كنيد« در بيرو ‌‬
‫آمديد پس« م ‌‬
‫م‪.‬‬
‫ن حر ‌‬
‫سرزمي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫ه اس ‌‬
‫ب نزول‌ روايت‌ شد ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫ن اسلم‪ ‌‬در بيا ‌‬
‫از زيدب ‌‬
‫ه بودند ك ‌‬
‫ه‬
‫ن در حديبي ‌‬
‫ل خداص با يارانشا ‌‬
‫ت‪ :‬رسو ‌‬
‫گف ‌‬

‫م بازداشتند و اين‌‬
‫ه حر ‌‬
‫ن را از ورود ب ‌‬
‫ن ايشا ‌‬
‫مشركا ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ن ميا ‌‬
‫ت و ناگوار بود‪ ،‬در اي ‌‬
‫ن بسيار سخ ‌‬
‫برمسلمانا ‌‬
‫م عمره‌ را‬
‫ه قصد انجا ‌‬
‫قك ‌‬
‫ي مشر ‌‬
‫ن اهال ‌‬
‫ي از مشركا ‌‬
‫گروه ‌‬
‫ع را‬
‫ب رسول‌ خداص موق ‌‬
‫ه رسيدند‪ .‬اصحا ‌‬
‫داشتند‪ ،‬از را ‌‬
‫ن را از‬
‫ت‪ ،‬ما نيز اينا ‌‬
‫ت ماس ‌‬
‫ك نوب ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬اين ‌‬
‫م شمرد ‌‬
‫مغتن ‌‬
‫ن ما را از آ ‌‬
‫ن‬
‫ه يارانشا ‌‬
‫نك ‌‬
‫م چنا ‌‬
‫يداري ‌‬
‫م بازم ‌‬
‫ه حر ‌‬
‫ورود ب ‌‬
‫ل فرمود‪» :‬و البت ‌‬
‫ه‬
‫ل ناز ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫س خدا ‌‬
‫بازداشتند! پ ‌‬
‫ه شما را از‬
‫يك ‌‬
‫ت گروه ‌‬
‫ي سخ ‌‬
‫هتوز ‌‬
‫كين ‌‬
‫ه تعد ‌‬
‫ي‬
‫م بازداشتند‪ ،‬نبايد شما را ب ‌‬
‫مسجدالحرا ‌‬
‫هسبب‌ آن‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫ننب ‌‬
‫ي شما با آنا ‌‬
‫ض و دشمن ‌‬
‫ي‪ :‬بغ ‌‬
‫وادارد« يعن ‌‬
‫ه تجاوز‬
‫م بازداشتند ن نبايد شما را ب ‌‬
‫شما را از مسجدالحرا ‌‬
‫ن شيو ‌‬
‫ه‬
‫هاند‪ :‬نيكوتري ‌‬
‫ي از سلف ‌گفت ‌‬
‫ن وا دارد‪ .‬برخ ‌‬
‫برآنا ‌‬
‫ل را در مورد تو‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫يك ‌‬
‫برخورد با كس ‌‬
‫ي‬
‫ي را در مورد و ‌‬
‫ه‪ :‬تو حق‌ تعال ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ه‪ ،‬اي ‌‬
‫يكرد ‌‬
‫نافرمان ‌‬
‫ه تحسي ‌‬
‫ن‬
‫ه است‌ ك ‌‬
‫ن شيو ‌‬
‫ل به ‌اي ‌‬
‫س فقط تعام ‌‬
‫ي‪ .‬پ ‌‬
‫ن بر ‌‬
‫فرما ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫برانگيز م ‌‬
‫ي كنيد«‬
‫كديگر همكار ‌‬
‫ي با ي ‌‬
‫»و در بر و پرهيزگار ‌‬
‫ي‪ ،‬با‬
‫ي و پرهيزگار ‌‬
‫ي‪ :‬بايد برخي‌ از شما در نيكوكار ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه فراگيري ‌اس ‌‬
‫ت‬
‫يديگر همكار و مددكار باشيد‪ .‬بر‪ :‬كلم ‌‬
‫برخ ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ن را تفسير كرد ‌‬
‫ه »بقره« آ ‌‬
‫ه بر« در سور ‌‬
‫ه »آي ‌‬
‫ك ‌‬
‫س‪:...‬‬
‫ه النف ‌‬
‫ف‪» :‬البر ما اطمأنت‌ الي ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫نحدي ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫همچنا ‌‬
‫م گيرد‪ .«...‬از سياق‌‬
‫نآرا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن انسا ‌‬
‫ه روا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫بر چيز ‌‬
‫ه مراد از )بر( در اينجا‪ ،‬عفو وگذش ‌‬
‫ت‬
‫يشود ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه دانست ‌‬
‫آي ‌‬
‫ف‬
‫ت‪ .‬همچنين‌ در حديث‌ شري ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫مگير ‌‬
‫و پرهيز از انتقا ‌‬
‫ه بر كار خير‬
‫يك ‌‬
‫ه‪ :‬كس ‌‬
‫ي الخير كفاعل ‌‬
‫ت‪» :‬الدال ‌عل ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫آمد ‌‬
‫نكار خير است«‪.‬‬
‫هآ ‌‬
‫مدهند ‌‬
‫ن انجا ‌‬
‫يكند‪ ،‬همچو ‌‬
‫راهنمايي‌ م ‌‬
‫م‪:‬‬
‫ي نكنيد« اث ‌‬
‫ن همكار ‌‬
‫م و عدوا ‌‬
‫كديگر بر اث ‌‬
‫»و با ي ‌‬
‫مو‬
‫ه ست ‌‬
‫مب ‌‬
‫ي بر مرد ‌‬
‫ن‪ :‬تعد ‌‬
‫يخداوند‪ ،‬و عدوا ‌‬
‫نافرمان ‌‬
‫ل هزارا ‌‬
‫ن‬
‫ي شام ‌‬
‫ياله ‌‬
‫ن نه ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ت‪ .‬گفتني‌ اس ‌‬
‫نارواس ‌‬
‫يگردد زيرا روابط اجتماع ‌‬
‫ي‬
‫يم ‌‬
‫ل بشر ‌‬
‫ل از اشكال عم ‌‬
‫شك ‌‬

‫ي و بر و‬
‫ن بر نيكوكار ‌‬
‫ت؛ يا تعاو ‌‬
‫ج نيس ‌‬
‫ل خار ‌‬
‫غالبا از دوحا ‌‬
‫ن بر گناه ‌و تجاوز »و از خدا پروا‬
‫ت‪ ،‬يا تعاو ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫تقو ‌‬
‫ن بر گناه‌‬
‫ي و معاونا ‌‬
‫يتقو ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه خدا« بر نافرمانا ‌‬
‫داريد ك ‌‬
‫وتجاوز »سخت ‌كيفر است«‪.‬‬
‫ن جمل ‌‬
‫ه‬
‫يگوينند‪» :‬در اي ‌‬
‫ف القننرآن« م ‌‬
‫ب تفسننير »معننار ‌‬
‫صاح ‌‬
‫يو‬
‫ه اصننول ‌‬
‫ك مسننئل ‌‬
‫هي ‌‬
‫م در بننار ‌‬
‫نكننري ‌‬
‫ه‪ ،‬قرآ ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اخيننر از اي ‌‬
‫حو‬
‫ح و فل ‌‬
‫ه و صننل ‌‬
‫م بننود ‌‬
‫م عننال ‌‬
‫ل نظننا ‌‬
‫حك ‌‬
‫ه رو ‌‬
‫يك ‌‬
‫اساسنن ‌‬
‫ن مسننأله‌‬
‫ه همننا ‌‬
‫ي دارد ك ‌‬
‫ن بسننتگ ‌‬
‫هآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي انسننا ‌‬
‫زندگي‌ و بقا ‌‬
‫ي‬
‫ها ‌‬
‫ت حكيمننان ‌‬
‫ت‪ ،‬قضنناو ‌‬
‫ي بننا يكننديگر اسنن ‌‬
‫ن و هميننار ‌‬
‫تعنناو ‌‬
‫ن مسأله‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن هوشيارو داناي ‌‬
‫ت زيرا هر انسا ‌‬
‫فرموده ‌اس ‌‬
‫ن و همكنناري‌‬
‫ن بننر تعنناو ‌‬
‫ل جهننا ‌‬
‫م كننام ‌‬
‫ه انتظننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ف اسن ‌‬
‫واق ‌‬
‫چ فنننرد دانشنننمند‪ ،‬ينننا ثروتمنننند و ينننا‬
‫ه و هي ‌‬
‫اسنننتوارگرديد ‌‬
‫ي خننوي ‌‬
‫ش‬
‫مزنننندگ ‌‬
‫ه لواز ‌‬
‫ه تهي ‌‬
‫ه تنهننايي‌ قننادر ب ‌‬
‫يب ‌‬
‫قدرتمننند ‌‬
‫ن خننود از‬
‫ه نننا ‌‬
‫ت جهت‌ تهي ‌‬
‫ن قننادر نيس ن ‌‬
‫يباشنند مثل انسننا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه كردن‌‬
‫ت آماد ‌‬
‫ن و يا جه ‌‬
‫ي از آ ‌‬
‫هگير ‌‬
‫ه تا بهر ‌‬
‫ت گندم ‌گرفت ‌‬
‫كش ‌‬
‫ي مننورد نظننر‬
‫ههننا ‌‬
‫ت شنندن ‌پارچ ‌‬
‫ه تا درسن ‌‬
‫ت پنب ‌‬
‫س از كش ‌‬
‫لبا ‌‬
‫ي نمايد‪.‬‬
‫يط ‌‬
‫ه تنهاي ‌‬
‫ل را ب ‌‬
‫م مراح ‌‬
‫تما ‌‬
‫ي خوي ‌‬
‫ش‬
‫ي از زندگ ‌‬
‫ن در هر قسمت ‌‬
‫ه انسا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫منظور اي ‌‬
‫ن ديگنر نيازمنند‬
‫ي هزارهنا وشننايد صنندهاهزار انسنا ‌‬
‫به‌ هميار ‌‬
‫ت‪ .‬بننا‬
‫ياسن ‌‬
‫ن متك ‌‬
‫ن تعنناو ‌‬
‫ن بننر اي ‌‬
‫ل جهننا ‌‬
‫مك ‌‬
‫ت‪ .‬زيننرا نظننا ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه تنها در مننورد زننندگي‌‬
‫نن ‌‬
‫يشود‪ ،‬انسا ‌‬
‫مم ‌‬
‫ل معلو ‌‬
‫ي تأم ‌‬
‫اندك ‌‬
‫ج دارد‬
‫ن احتيننا ‌‬
‫ي و همبسننتگي‌ ديگننرا ‌‬
‫ش به ‌هميننار ‌‬
‫ي خوي ‌‬
‫دنيو ‌‬
‫ن به‌‬
‫ي بعنند از آ ‌‬
‫ن در قننبر وحننت ‌‬
‫ن تننا دف ‌‬
‫ه مننرد ‌‬
‫ه در مننرحل ‌‬
‫بلك ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن محتاج‌ اس ‌‬
‫ب بازماندگا ‌‬
‫ل ثوا ‌‬
‫ت و ايصا ‌‬
‫ي مغفر ‌‬
‫دعا ‌‬
‫ه خننوي ‌‬
‫ش‬
‫ت كننامل ‌‬
‫ه و قنندر ‌‬
‫ت بننالغ ‌‬
‫ه از حكم ‌‬
‫ل شننأن ‌‬
‫خداوننند ج ‌‬
‫ن را محتننا ‌‬
‫ج‬
‫ه‪ ،‬هننر انسننا ‌‬
‫ي ساخت ‌‬
‫ن نظام ‌محكم ‌‬
‫ن جها ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫برا ‌‬
‫ت‪ .‬مستمند را بننه ‌ثروتمننند‪ ،‬ثروتمننند را‬
‫هاس ‌‬
‫ي قرار داد ‌‬
‫ديگر ‌‬
‫ي را‬
‫ي‪ ،‬مشتر ‌‬
‫ه مشتر ‌‬
‫ه كارگر‪ ،‬تاجر را ب ‌‬
‫شب ‌‬
‫م كار ‌‬
‫ت انجا ‌‬
‫جه ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ه و هم ‌‬
‫ه آهنگننر‪ ...‬محتنناج‌ سنناخت ‌‬
‫به ‌تنناجر‪ ،‬معمننار را ب ‌‬
‫يبود‬
‫ي نم ‌‬
‫ن احتياج‌ همگان ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬هستند‪ .‬اگر اي ‌‬
‫نيازمند ب ‌‬

‫ه كسي‌ كننار‬
‫يداشت‌ چ ‌‬
‫ي اخلقي ‌قرار م ‌‬
‫ن تنها بر برتر ‌‬
‫و تعاو ‌‬
‫ي مانند سرانجا ‌‬
‫م‬
‫ت چنين‌ وضع ‌‬
‫يداد؟ عاقب ‌‬
‫مم ‌‬
‫ي را انجا ‌‬
‫ديگر ‌‬
‫ه اين‌‬
‫يشنند‪ .‬چنننانچ ‌‬
‫ن دنيننا م ‌‬
‫ي موجننود در اي ‌‬
‫ي اخلق ‌‬
‫ارزشننها ‌‬
‫ياي‌‬
‫نالملل ‌‬
‫ي ينننا بي ‌‬
‫ن دولنننت ‌‬
‫ف سنننازما ‌‬
‫م كنننار ازطنننر ‌‬
‫تقسننني ‌‬
‫يگرديد امروزدر سراسر جها ‌‬
‫ن‬
‫حم ‌‬
‫ن مطر ‌‬
‫ك قانو ‌‬
‫تي ‌‬
‫هصور ‌‬
‫ب ‌‬
‫ش اننند‪ ،‬بننا‬
‫ه دچننار چننال ‌‬
‫يك ‌‬
‫نالملل ‌‬
‫ي بي ‌‬
‫همانننند ديگننر قانونهننا ‌‬
‫ي قننادر مطلق‌‬
‫م اله ‌‬
‫ن تنها نظننا ‌‬
‫س اي ‌‬
‫يشد‪ .‬پ ‌‬
‫مشكل ‌روبرو م ‌‬
‫ف آرزو و‬
‫ن مختل ‌‬
‫ه در قلننوب ‌مردمننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫مالحكمننا اس ن ‌‬
‫و حكي ‌‬
‫ن محورزنندگ ‌‬
‫ي‬
‫ه تا آننا ‌‬
‫ن را پديد آورد ‌‬
‫ي گوناگو ‌‬
‫استعداد كارها ‌‬
‫ن قرار دهند‪.‬‬
‫ي از تعاو ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه زنجير ‌‬
‫ن شيو ‌‬
‫ش را بر اي ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ل او را در دل ‌‬
‫ش‬
‫ي ساختند *** مي ‌‬
‫هريكي‌ را بهر كار ‌‬
‫انداختند‬
‫ن مننرد ‌‬
‫م‬
‫ي در ميننا ‌‬
‫ي يننا دولننت ‌‬
‫ن الملل ‌‬
‫ه بي ‌‬
‫ك ادار ‌‬
‫ي! اگننر ي ‌‬
‫آر ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ب رسننان ‌‬
‫يآ ‌‬
‫يداد و گننروهي‌ را بننرا ‌‬
‫مم ‌‬
‫م كننار انجننا ‌‬
‫تقسنني ‌‬
‫ي ازچنين‌‬
‫ه كسن ‌‬
‫يكنرد‪ ،‬چ ‌‬
‫ه غنذا مقننرر م ‌‬
‫ي تهي ‌‬
‫بعضني‌ را بنرا ‌‬
‫ب خننوش‌‬
‫ي و خننوا ‌‬
‫ه مثل راحننت ‌‬
‫يكننرد ك ‌‬
‫تم ‌‬
‫ي اطنناع ‌‬
‫دستورات ‌‬
‫ل باشنند‪ .‬اللننه‬
‫ن كننار مشننغو ‌‬
‫ه و در اي ‌‬
‫ب خود را تننرك ‌كننرد ‌‬
‫ش ‌‬
‫هو‬
‫ي خلنق ‌كنرد ‌‬
‫م كنار خاصن ‌‬
‫ي انجنا ‌‬
‫ي هر انساني‌ را بنرا ‌‬
‫تعال ‌‬
‫ن اجبار قانون ‌‬
‫ي‬
‫ه تا بدو ‌‬
‫ش ايجاد كرد ‌‬
‫ن امور را در قلب ‌‬
‫تآ ‌‬
‫رغب ‌‬
‫ق نمايد‪.‬‬
‫ق ارتزا ‌‬
‫ن طري ‌‬
‫ه و از آ ‌‬
‫ن مشغول ‌بود ‌‬
‫به‌ آ ‌‬
‫ل قادر‬
‫ي پو ‌‬
‫ف مقدار ‌‬
‫ن با مصر ‌‬
‫ه انسا ‌‬
‫تك ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ن نظ ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نتيج ‌‬
‫م نماينند‪ .‬مثل‬
‫ي فننراه ‌‬
‫ه آسننان ‌‬
‫ش را ب ‌‬
‫يخوي ‌‬
‫م زننندگ ‌‬
‫ت لننواز ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه منننزل‌‬
‫ه شد ‌‬
‫ه و اثاثيه ‌ساخت ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫س دوخت ‌‬
‫ه و لبا ‌‬
‫ك پخت ‌‬
‫خورا ‌‬
‫يگردد‪ .‬و اگر چنين‬
‫هم ‌‬
‫ه آساني‌ تهي ‌‬
‫لب ‌‬
‫ه با پو ‌‬
‫ي آماد ‌‬
‫هها ‌‬
‫و خان ‌‬
‫ن ميلينناردر بننا خننرج‌ تمننام‌‬
‫ك انسننا ‌‬
‫تي ‌‬
‫يداش ‌‬
‫‌نظمي‌ وجود نم ‌‬
‫م نبود‪.‬‬
‫ه گند ‌‬
‫ه يك ‌دان ‌‬
‫ه تهي ‌‬
‫ش قادر ب ‌‬
‫ثروت ‌‬
‫ه اگننر شننما در هت ‌‬
‫ل‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫م خداوننند ‌‬
‫ن نظننا ‌‬
‫بننر اثننر همي ‌‬
‫ب مننورد بررسني‌‬
‫ش را خو ‌‬
‫ه خوي ‌‬
‫ي مورد استفاد ‌‬
‫باشيد و غذا ‌‬
‫ن از‬
‫ه آرد آ ‌‬
‫ي خواهينند بننردك ‌‬
‫ل قننرار دهينند پ ‌‬
‫ه و تحلي ‌‬
‫و تجننزي ‌‬
‫ه از جاهنناي‬
‫ي‪ ،‬ادوي ‌‬
‫ت از جنناي ‌‬
‫ي‪ ،‬گوش ‌‬
‫ن از جاي ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ي‪ ،‬روغ ‌‬
‫جاي ‌‬

‫ي ديگننر‪ ،‬كننارگر‬
‫ي از كشورها ‌‬
‫ف و ميز و صندل ‌‬
‫ف‪ ،‬ظرو ‌‬
‫‌مختل ‌‬
‫ه دهننان‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت و لقم ‌‬
‫ف اسنن ‌‬
‫ي مختل ‌‬
‫و آشننپز از شننهرها ‌‬
‫يگننردد نننتيجه ‌كننار و‬
‫قم ‌‬
‫ح بننزا ‌‬
‫ب ترش ن ‌‬
‫يرسنند و سننب ‌‬
‫شما م ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫ه و حيوا ‌‬
‫ن و كارخان ‌‬
‫ت صدها انسا ‌‬
‫فعالي ‌‬
‫ي دو فرس ن ‌‬
‫خ‬
‫ن آيينند و بخواهينند يك ‌‬
‫ه بيننرو ‌‬
‫ح از خان ‌‬
‫ه صب ‌‬
‫چنانچ ‌‬
‫ت كنار‬
‫ه جه ‌‬
‫س و غيننر ‌‬
‫ه را طي‌ كنيد از تاكسني‌ و يننا اتوبننو ‌‬
‫را ‌‬
‫ن مثل از‬
‫ه آهننن ‌آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫يكنينند در صننورت ‌‬
‫هم ‌‬
‫ش اسننتفاد ‌‬
‫خننوي ‌‬
‫يو‬
‫ه از جنناي ‌‬
‫ه‪ ،‬موتور از آمريكا‪ ،‬رانننند ‌‬
‫ب از برم ‌‬
‫استراليا‪ ،‬چو ‌‬
‫ق خنندا‬
‫ل خل ‌‬
‫ه وسنناي ‌‬
‫ن هم ‌‬
‫ت‪ ،‬اي ‌‬
‫ي ديگر اس ‌‬
‫ه از جاي ‌‬
‫كمك ‌رانند ‌‬
‫يمبلغي‌ ننناچيز در خنندمت‌ شننما‬
‫م بننرا ‌‬
‫از كجننا و چننرا آن ‌ه ‌‬
‫نآمننادگ ‌‬
‫ي‬
‫ه تا چني ‌‬
‫ن كرد ‌‬
‫ف و مجبورشا ‌‬
‫ت موظ ‌‬
‫هستند‪ ،‬آيا دول ‌‬
‫ن يك‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ل در خواهيد يننافت‌ ك ‌‬
‫ي تأم ‌‬
‫ه باشند؟ با اندك ‌‬
‫را داشت ‌‬
‫ي در دلها ايجنناد‬
‫هطور تكوين ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬ب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن الهي ‌اس ‌‬
‫قانو ‌‬
‫‪1‬‬
‫ه اجرا درآورده ‌است« ‪.‬‬
‫ه مرحل ‌‬
‫وب ‌‬
‫خِنَقةُ‬
‫ل ِبِه َواْلُمْن َ‬
‫خْنِزيِر َوَما ُأِهّل ِلَغْيِر ا ِّ‬
‫حُم اْل ِ‬
‫عَلْيُكُم اْلَمْيَتُة َوالّدُم َوَل ْ‬
‫ت َ‬
‫حرَّم ْ‬
‫ُ‬
‫عَلى‬
‫ح َ‬
‫سُبُع إِّل َما َذّكْيُتْم َوَما ُذِب َ‬
‫حُة َوَما َأَكَل ال ّ‬
‫طي َ‬
‫َواْلَمْوُقوَذُة َواْلُمَتَرّدَيُة َوالّن ِ‬
‫ن ِديِنُكْم‬
‫ن َكَفُروا ِم ْ‬
‫ق اْلَيْوَم َيِئسَ اّلِذي َ‬
‫سٌ‬
‫سُموا ِباَْلْزَلِم َذِلُكْم ِف ْ‬
‫سَتْق ِ‬
‫ن َت ْ‬
‫ب َوَأ ْ‬
‫ص ِ‬
‫الّن ُ‬
‫ضي ُ‬
‫ت‬
‫عَلْيُكْم ِنْعَمِتي َوَر ِ‬
‫ت َ‬
‫ت َلُكْم ِديَنُكْم َوَأْتَمْم ُ‬
‫ن اْلَيْوَم َأْكَمْل ُ‬
‫شْو ِ‬
‫خ َ‬
‫شْوُهْم َوا ْ‬
‫خ َ‬
‫ل َت ْ‬
‫َف َ‬
‫غُفوٌر‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ف ِلْثٍم َفِإ ّ‬
‫جاِن ٍ‬
‫غْيَر ُمَت َ‬
‫صٍة َ‬
‫خَم َ‬
‫طّر ِفي َم ْ‬
‫ضُ‬
‫نا ْ‬
‫لَم ِديًنا َفَم ِ‬
‫سَ‬
‫َلُكُم اِْل ْ‬
‫حيٌم )‪(3‬‬
‫َر ِ‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ي‪ :‬حيننوان ‌‬
‫ت مسسردار« يعن ‌‬
‫ه اس س ‌‬
‫م شد ‌‬
‫»بر شما حرا ‌‬
‫يميرد‪.‬‬
‫ينم ‌‬
‫حشرع ‌‬
‫ن ذب ‌‬
‫خود ن بدو ‌‬
‫ن ريخت ‌‬
‫ه‬
‫ي‪ :‬خننو ‌‬
‫ت »خسسون« يعن ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫م شد ‌‬
‫»و« بر شما حرا ‌‬
‫ه بعنند‬
‫يك ‌‬
‫ل( و خننون ‌‬
‫ن خون ‌كبد‪ ،‬سپرز )طحا ‌‬
‫ل اما خورد ‌‬
‫سيا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫يماند‪ ،‬مباح ‌اس ‌‬
‫يم ‌‬
‫ن باق ‌‬
‫ق حيوا ‌‬
‫ح در عرو ‌‬
‫از ذب ‌‬
‫ك و« بر شما‬
‫ت خو ‌‬
‫ت »گوش ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫م شد ‌‬
‫»و« بر شما حرا ‌‬
‫م ذبح ‌‬
‫ش‬
‫ه هنگا ‌‬
‫ه نامي ‌جز خدا ب ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫م شد ‌‬
‫حرا ‌‬
‫‪1‬‬

‫ه‬
‫ه علم ‌‬
‫ص نن تنرجم ‌‬
‫ن« بنا تلخي ‌‬
‫ف القنرآ ‌‬
‫ل از تفسير »معنار ‌‬
‫ه نق ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن پور‪.‬‬
‫ف حسي ‌‬
‫محمد يوس ‌‬

‫مخنندا‪‬‬
‫ن نا ‌‬
‫ه بننرد ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه مننذبوح ‌‬
‫ه باشند« علما دربننار ‌‬
‫برد ‌‬
‫ف نظنر دارنند‪ ،‬ك ‌‬
‫ه‬
‫ه باشد‪ ،‬اختل ‌‬
‫ك شد ‌‬
‫ن تر ‌‬
‫عمدا يا سهوا درآ ‌‬
‫ه »انعننام« خواهنند آمنند‪ .‬تفسننير‬
‫ن در سننور ‌‬
‫ن آرايشننا ‌‬
‫بيننا ‌‬
‫ه )‪ (173‬سننوره ‌»بقننره« نيننز‬
‫ه‪ ،‬در آي ‌‬
‫ت ينناد شنند ‌‬
‫محرمننا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫گذش ‌‬
‫هكسسرد ‌‬
‫ن‬
‫ه خف ‌‬
‫هب ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫م شنند ‌‬
‫»و« بننر شننما حننرا ‌‬
‫ي‪ ،‬يا‬
‫ل آدم ‌‬
‫ن‪ ،‬يا براثر فع ‌‬
‫ل خود حيوا ‌‬
‫ه باشد« براثر فع ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ن آن ‌بپيچنند تننا‬
‫ن در گننرد ‌‬
‫ل ريسما ‌‬
‫يالمث ‌‬
‫ل؛ ف ‌‬
‫ن از عل ‌‬
‫ه غير آ ‌‬
‫ب ‌‬
‫ل جنناهليت‌ گوسننفند را خف ‌‬
‫ه‬
‫ه اه ‌‬
‫مك ‌‬
‫يشننوي ‌‬
‫بميننرد‪ .‬يننادآور م ‌‬
‫يخوردند‪.‬‬
‫ن را م ‌‬
‫يمرد آ ‌‬
‫يكردند و چون ‌م ‌‬
‫م ‌‬
‫گ يسسا چسسو ‌‬
‫ب‬
‫ه سن ‌‬
‫هب ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫م شد ‌‬
‫»و« بر شما حرا ‌‬
‫ف آمنند ‌‬
‫ه‬
‫ث شننري ‌‬
‫ه ذبح ‌شود‪ .‬در حنندي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه باشد« بي‌ آ ‌‬
‫مرد ‌‬
‫نشكار را بننا‬
‫لالله! م ‌‬
‫ت‪ :‬يا رسو ‌‬
‫نحاتم‪ ‌‬گف ‌‬
‫يب ‌‬
‫ه عد ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫‪1‬‬
‫م‪ .‬فرمودننند‪:‬‬
‫يكن ‌‬
‫شم ‌‬
‫م و شننكار ‌‬
‫يده ‌‬
‫ف قرار م ‌‬
‫ض هد ‌‬
‫معرا ‌‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫ن‬
‫ش فرو رف ‌‬
‫ي و تير در بدن ‌‬
‫»اگر شكار را با معراض‌ زد ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫نك ‌‬
‫ت كننرد‪ ،‬بنندا ‌‬
‫ه نشننانه ‌اصنناب ‌‬
‫را بخننور و اگننر بننا پهنننا ب ‌‬
‫ع فقها نيز بر مفنناد اي ‌‬
‫ن‬
‫ن را نخور«‪ .‬اجما ‌‬
‫سآ ‌‬
‫تپ ‌‬
‫)وقيذ( اس ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫هاس ‌‬
‫ف منعقد شد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫حدي ‌‬
‫ي افتسساد ‌‬
‫ه‬
‫ه از بلند ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫م شنند ‌‬
‫»و« بر شما حرا ‌‬
‫ه پننايين‌‬
‫يب ‌‬
‫ه چنناهي‌ افتنناده ‌باشنند‪ ،‬يننا از كننوه ‌‬
‫باشد« مثل ب ‌‬
‫ه باشد‪.‬‬
‫ن مرد ‌‬
‫ه و بر اثر آ ‌‬
‫افتاد ‌‬
‫ه شسساخ ‌زد ‌‬
‫ن‬
‫هب ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫م شنند ‌‬
‫»و« بننر شننما حننرا ‌‬
‫خآ ‌‬
‫ن‬
‫ح‪ ،‬هرچننند شننا ‌‬
‫ي مرده ‌باشد« بنندون ‌ذب ‌‬
‫ن ديگر ‌‬
‫حيوا ‌‬
‫م خون ‌خار ‌‬
‫ج‬
‫شه ‌‬
‫ي از ذبحگاه ‌‬
‫ه و حت ‌‬
‫ن او را خوني‌ كرد ‌‬
‫حيوا ‌‬
‫ه باشد‪.‬‬
‫شد ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫ن‬
‫ه درنسسد ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫م شنند ‌‬
‫»و« بننر شننما حننرا ‌‬
‫ن شير‬
‫ي چو ‌‬
‫ه نيشدار ‌‬
‫ه را كه ‌درند ‌‬
‫ي‪ :‬آنچ ‌‬
‫ه باشد« يعن ‌‬
‫خورد ‌‬
‫ن را بخورد و حيوا ‌‬
‫ن‬
‫ه‪ ،‬برخي‌ از آ ‌‬
‫م دريد ‌‬
‫گ‪ ،‬از ه ‌‬
‫گ و گر ‌‬
‫و پلن ‌‬
‫‪1‬‬

‫ه برسد‪،‬‬
‫ه نشان ‌‬
‫ه پهنا ب ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫يپر و ستبرميان ‌‬
‫ض‪ :‬تير ب ‌‬
‫معرا ‌‬
‫ك‪.‬‬
‫ه نو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن ‌‬

‫ه بعنند از‬
‫ح بميرد »مگر آنچه« ك ‌‬
‫ن ذب ‌‬
‫ت‪ ،‬بدو ‌‬
‫ن جراح ‌‬
‫بر اثر آ ‌‬
‫ل از‬
‫ه قب ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ي‪ :‬آنچ ‌‬
‫ه باشسسيد« يعن ‌‬
‫ح كرد ‌‬
‫تهننا »ذب ‌‬
‫ن آف ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه باشننيد و هنننوز در آنهننا‬
‫ي كننرد ‌‬
‫ح شرع ‌‬
‫ع ذب ‌‬
‫هموق ‌‬
‫ن آنها ب ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ه در‬
‫يك ‌‬
‫ه باشنند بننه ‌طننور ‌‬
‫ي ماننند ‌‬
‫ت بنناق ‌‬
‫ي حيا ‌‬
‫هها ‌‬
‫آثار و نشان ‌‬
‫ن دهننند؛ بننر‬
‫ل نشا ‌‬
‫سالعم ‌‬
‫ب و عك ‌‬
‫ح‪ ،‬از خود اضطرا ‌‬
‫م ذب ‌‬
‫هنگا ‌‬
‫ن خفه ‌كننرد ‌‬
‫ه‬
‫ن استثنا بر حيوا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫شما حللند‪ .‬گفتني ‌اس ‌‬
‫ل آن ‌زيننرا اسننتثنا از‬
‫ه بننر منناقب ‌‬
‫يشننود ن ‌‬
‫يم ‌‬
‫ن جننار ‌‬
‫و مابعد آ ‌‬
‫ن مننذه ‌‬
‫ب‬
‫يشننود و اي ‌‬
‫عم ‌‬
‫ه( شننرو ‌‬
‫ه كننرد ‌‬
‫ن خف ‌‬
‫ه‪ :‬حيوا ‌‬
‫)منخنق ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه‪ ،‬شافعي‌ و احمد( اس ‌‬
‫جمهورفقها )ابوحنيف ‌‬
‫همنظننور تعظيم‌‬
‫ح شده ‌است« ب ‌‬
‫ب ذب ‌‬
‫ي نص ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫»و آنچ ‌‬
‫ب‪:‬‬
‫م اسسست« نصنن ‌‬
‫ت آنهننا »بسسر شسسما حسسرا ‌‬
‫و بزرگداشنن ‌‬
‫يشد و مننورد پرسننت ‌‬
‫ش‬
‫بم ‌‬
‫ت نص ‌‬
‫ه در جاهلي ‌‬
‫سنگهايي‌ بود ك ‌‬
‫ه را بننر‬
‫حشنند ‌‬
‫ت ذب ‌‬
‫ن حيوانننا ‌‬
‫ن خو ‌‬
‫تپرستا ‌‬
‫توب ‌‬
‫يگرف ‌‬
‫قرار م ‌‬
‫ي بننود در‬
‫ب‪ ،‬سنننگهاي ‌‬
‫يگوينند‪» :‬نص ن ‌‬
‫يريختند‪ .‬مجاهد م ‌‬
‫آنها م ‌‬
‫ت را بنننر روي ‌آنهنننا ذب ‌‬
‫ح‬
‫ن حيواننننا ‌‬
‫ه مشنننركا ‌‬
‫هك ‌‬
‫حنننوالي‌ مك ‌‬
‫يكردند«‪.‬‬
‫م ‌‬
‫ت قسم ‌‬
‫ت‬
‫ه شناخ ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت »اي ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫م شد ‌‬
‫»و« بر شما حرا ‌‬
‫م‪:‬‬
‫ب كنيسسد« ازل ‌‬
‫ي ازلم ‌طل ‌‬
‫ه تيرها ‌‬
‫ب خود را ب ‌‬
‫و نصي ‌‬
‫ه آنهننا فننا ‌‬
‫ل‬
‫هوسننيل ‌‬
‫بب ‌‬
‫ه اعننرا ‌‬
‫ي مخصوصنني‌ بننود ك ‌‬
‫تيرهننا ‌‬
‫ه در دسننت ‌‬
‫ه‬
‫م كننرد ‌‬
‫ت تقسنني ‌‬
‫ه قسننم ‌‬
‫ه سن ‌‬
‫يگرفتند وآنها را ب ‌‬
‫م ‌‬
‫م جملننننه ‌»نكننننن« را‬
‫ه دو ‌‬
‫ه »بكننننن« و در دسننننت ‌‬
‫ل جمل ‌‬
‫او ‌‬
‫چچيز بر آنهننا نوشننت ‌‬
‫ه‬
‫م سفيد بود و هي ‌‬
‫ه سو ‌‬
‫ينوشتند و دست ‌‬
‫م ‌‬
‫سو‬
‫ت تا شان ‌‬
‫يخواس ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن كسي‌ از مشركا ‌‬
‫ه بود و چو ‌‬
‫نشد ‌‬
‫ي نن‬
‫م ديگر ‌‬
‫ج يا سفر يا امر مه ‌‬
‫ت خود را ن مثل در ازدوا ‌‬
‫قسم ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫يانننداخ ‌‬
‫يم ‌‬
‫ها ‌‬
‫م را در كيس ‌‬
‫هه ‌‬
‫هب ‌‬
‫ي شبي ‌‬
‫ن تيرها ‌‬
‫بشناسد‪ ،‬آ ‌‬
‫ي از آنها را‬
‫يكرد و يك ‌‬
‫لم ‌‬
‫ه داخ ‌‬
‫ن كيس ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ش را ب ‌‬
‫س دست ‌‬
‫سپ ‌‬
‫يآمنند‪ ،‬آ ‌‬
‫ن‬
‫نم ‌‬
‫ي »بكننن« بيننرو ‌‬
‫يآورد‪ ،‬اگننر از تيرهننا ‌‬
‫بيرون ‌م ‌‬
‫يداد‪ ،‬اگننر از‬
‫مم ‌‬
‫ه بننود انجننا ‌‬
‫مگرفت ‌‬
‫ن تصننمي ‌‬
‫ه بننرآ ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫كننار ‌‬
‫يداد و اگر‬
‫ن كار را انجام ‌نم ‌‬
‫يآمد‪ ،‬آ ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي »نكن« بيرو ‌‬
‫تيرها ‌‬
‫يكرد تا‬
‫ن را تكرار م ‌‬
‫ل زد ‌‬
‫يآمد‪ ،‬فا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي سفيد بيرو ‌‬
‫از تيرها ‌‬

‫ي‬
‫س خنندا ‌‬
‫ن آينند‪ .‬پ ‌‬
‫م بيننرو ‌‬
‫ل يننا دو ‌‬
‫ه او ‌‬
‫ي دسننت ‌‬
‫ي ازتيرهننا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي‬
‫ي ادعننا ‌‬
‫ن كار نننوع ‌‬
‫م گردانيد زيرا اي ‌‬
‫ن كار را حرا ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ب و از »تكهن« اس ‌‬
‫م غي ‌‬
‫عل ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫ت ينناد شنند ‌‬
‫ن محرما ‌‬
‫ي‪ :‬اي ‌‬
‫ق است« يعن ‌‬
‫ه فس ‌‬
‫»اينها هم ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫م‪ ،‬خننروج ‌از طنناعت‌ ح ‌‬
‫ي ازل ‌‬
‫ن تيرهننا ‌‬
‫يننا اي ‌‬
‫ق( در اينجا‪ ،‬شديدتر از كفر اس نت‌ »امسسروز كسسافران‌‬
‫)فس ‌‬
‫ي‪ :‬امننروز آنهننا از‬
‫هانسسد« يعن ‌‬
‫ن شسسما نااميسسد گرديد ‌‬
‫از دي ‌‬
‫ن خويش‌ برگردانننند‪،‬‬
‫ه دي ‌‬
‫ه شما راب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ن و اي ‌‬
‫ن دينتا ‌‬
‫نابودكرد ‌‬
‫ه‪ ،‬در روز‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يشننود ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫هاند‪ .‬خنناطر نشننا ‌‬
‫ناامينند شنند ‌‬
‫سك‬
‫نعبا ‌‬
‫ل شد‪ .‬اب ‌‬
‫ع ناز ‌‬
‫هالودا ‌‬
‫ي در حج ‌‬
‫م هجر ‌‬
‫ل ده ‌‬
‫ه سا ‌‬
‫عرف ‌‬
‫ه شننما‬
‫ن امننر ك ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫ل مك ‌‬
‫يگوينند‪» :‬اه ‌‬
‫ن آيه ‌م ‌‬
‫در تفسير اي ‌‬
‫ن ن ن بازگردينند‪،‬‬
‫ن ن ن يعني‌ پرسننتش ‌بتننا ‌‬
‫نشننا ‌‬
‫ه دي ‌‬
‫نب ‌‬
‫مسننلمانا ‌‬
‫ت‪» :‬شننيطا ‌‬
‫ن‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ف آمنند ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫هاند«‪ .‬در حدي ‌‬
‫س شد ‌‬
‫مأيو ‌‬
‫ش كنننند‪،‬‬
‫ب او را پرسننت ‌‬
‫هالعننر ‌‬
‫ن در جزير ‌‬
‫ن كه ‌نمازگزارا ‌‬
‫از اي ‌‬
‫ه در غيننر اين‌ از‬
‫هك ‌‬
‫يشنند ‌‬
‫ن راض ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫توب ‌‬
‫س شننده ‌اس ن ‌‬
‫مأيو ‌‬
‫ت قننرار‬
‫يپندارينند‪ ،‬مننورد اطنناع ‌‬
‫ن را حقيننر م ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يك ‌‬
‫امننور ‌‬
‫ه بر شننما غلبه‌‬
‫نك ‌‬
‫ن نترسيد« از اي ‌‬
‫س از آنا ‌‬
‫گيرد‪» .«...‬پ ‌‬
‫هطور‬
‫ن را نابود گردانند »و از من‌ بترسيد« ب ‌‬
‫كنند‪ ،‬يا دينتا ‌‬
‫ه و در دنيننا‬
‫ت بخشننيد ‌‬
‫ن نصر ‌‬
‫ه برآنا ‌‬
‫ه تا شما را هميش ‌‬
‫خالصان ‌‬
‫م »امسسروز دين‌ شسسما را‬
‫ن برتننر گننردان ‌‬
‫ت از آنننا ‌‬
‫و آخننر ‌‬
‫ن بننر هم ‌‬
‫ه‬
‫نآ ‌‬
‫ب سنناخت ‌‬
‫ل گردانيسسدم« بننا غننال ‌‬
‫ن كام ‌‬
‫برايتا ‌‬
‫ت؛ اع ‌‬
‫م‬
‫ن اس ‌‬
‫ه مورد نيازتا ‌‬
‫ن احكامي‌ ك ‌‬
‫ل ساخت ‌‬
‫ن و با كام ‌‬
‫اديا ‌‬
‫ه‪.‬‬
‫م و غير ‌‬
‫ل و حرا ‌‬
‫از حل ‌‬
‫ه نيننز بننود نن بننر رسننو ‌‬
‫ل‬
‫ه روز عننرف ‌‬
‫هنك ‌‬
‫ه در روز جمع ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫م را پيننروز‬
‫ل اسل ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫ي نازل ‌شد ك ‌‬
‫مص درحال ‌‬
‫اكر ‌‬
‫ت كه‌‬
‫هاسنن ‌‬
‫ه بود‪ .‬روايت‌ شد ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫ش را نصر ‌‬
‫ه و پيامبر ‌‬
‫ساخت ‌‬
‫ت‪ :‬اي‬
‫ن خطنناب‪ ‌‬آمنند و گف ‌‬
‫ن نننزد عمننرب ‌‬
‫ي از يهوديننا ‌‬
‫مننرد ‌‬
‫يخوانينند ك ‌‬
‫ه‬
‫ب خننويش‌ م ‌‬
‫ي را در كتا ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن! شما آي ‌‬
‫‌اميرالمؤمني ‌‬
‫ن را‬
‫لآ ‌‬
‫يشد‪ ،‬قطعا روز نننزو ‌‬
‫لم ‌‬
‫ت يهود ناز ‌‬
‫اگر بر ما جماع ‌‬
‫ت‪ :‬آي ‌‬
‫ه‬
‫ي گف ‌‬
‫ه؟ يهننود ‌‬
‫م آي ‌‬
‫م‪ .‬عمر‪ ‬پرسيد‪ :‬كنندا ‌‬
‫يگرفتي ‌‬
‫عيد م ‌‬

‫هخنندا سننوگند‬
‫ت َلُكْم ِديَنُكْم﴾‪ .‬عمر‪ ‬فرمود‪» :‬ب ‌‬
‫ن اْلَيْوَم َأْكَمْل ُ‬
‫شْو ِ‬
‫خ َ‬
‫﴿ َوا ْ‬
‫ل خننداص نننازل‌‬
‫ه بر رسننو ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه روز و ساعتي‌ ك ‌‬
‫نب ‌‬
‫كه ‌م ‌‬
‫ه و روز جمع ‌‬
‫ه‬
‫ه روز عننرف ‌‬
‫ت‪ ،‬شنبانگا ‌‬
‫ن سناع ‌‬
‫موآ ‌‬
‫شند‪ ،‬دانناي ‌‬
‫م گردانيسسدم«‬
‫ت خسسود را بسسر شسسما تمسسا ‌‬
‫بننود«‪» .‬و نعم ‌‬
‫ب كفنننننار و‬
‫ه‪ ،‬سنننننركو ‌‬
‫ح مك ‌‬
‫ن‪ ،‬فت ‌‬
‫ن دي ‌‬
‫ل سننننناخت ‌‬
‫باكنننننام ‌‬
‫ي كه‌‬
‫ن طننور ‌‬
‫ي بر شننما همننا ‌‬
‫ه و پيروز ‌‬
‫ن از غلب ‌‬
‫نااميدكردنشا ‌‬
‫ه شننما وعننده‌ داده‬
‫مب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن فرمننود ‌‬
‫ت را با اي ‌‬
‫ن نعم ‌‬
‫لساخت ‌‬
‫كام ‌‬
‫م را‬
‫ن اسل ‌‬
‫عَلْيُكْم ﴾ »بقره‪» .«‌150/‬و دي ‌‬
‫م‪َ ﴿ :‬وُِلِتّم ِنْعَمِتي َ‬
‫‌بود ‌‬
‫ه شننما امننروز‬
‫ي را ك ‌‬
‫ن دين ‌‬
‫ي شسسما پسسسنديدم« همي ‌‬
‫بسسرا ‌‬
‫ه خننويش‌ تننا‬
‫ه و آييننن ‌برگزينند ‌‬
‫ن پسنننديد ‌‬
‫ن دي ‌‬
‫ه عنننوا ‌‬
‫برآنيد‪ ،‬ب ‌‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫نجريننر م ‌‬
‫م‪ .‬اب ‌‬
‫م از عمننر دنيننا برگزينند ‌‬
‫ند ‌‬
‫واپسنني ‌‬
‫ك روز‬
‫خ‪ ،‬فقننط هشننتاد و ي ‌‬
‫ن تنناري ‌‬
‫س از اي ‌‬
‫ل خننداص پ ‌‬
‫»رسننو ‌‬
‫ي رفيق‌ اعلي‌ شتافتند«‪.‬‬
‫هسو ‌‬
‫ه بودند‪ ،‬سپس ‌ب ‌‬
‫زند ‌‬
‫م اين‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ق بيننا ‌‬
‫ن در سننيا ‌‬
‫ن دي ‌‬
‫ل سنناخت ‌‬
‫ت كننام ‌‬
‫ن نعم ‌‬
‫بيننا ‌‬
‫م پليننديها ‌‬
‫ي‬
‫ه تحري ‌‬
‫ت است‌ ك ‌‬
‫ه اين ‌حقيق ‌‬
‫ندهند ‌‬
‫ت‪ ،‬نشا ‌‬
‫محرما ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫ن دي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ه‪ ،‬از كما ‌‬
‫ياد شد ‌‬
‫ي‪ :‬هر كس‌‬
‫ي ناچار شود« يعن ‌‬
‫ها ‌‬
‫س در مخمص ‌‬
‫»و هر ك ‌‬
‫ه خننورد ‌‬
‫ن‬
‫ي‪ ،‬مجبننور ب ‌‬
‫ت و اضننطرار گرسنننگ ‌‬
‫م ضننرور ‌‬
‫هحك ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن ذكرشنند‪ ،‬گنردد‬
‫ه بعند ازآ ‌‬
‫ت مردار و ديگر محرماتي‌ ك ‌‬
‫گوش ‌‬
‫ه اين‌‬
‫نك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ل باشد« يعن ‌‬
‫ه متماي ‌‬
‫ه گنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫نك ‌‬
‫»بي ‌آ ‌‬
‫يو‬
‫تجويي‌ يننا تجنناوز از حنندود اله ‌‬
‫ه قصنند لننذ ‌‬
‫ت را ب ‌‬
‫محرمننا ‌‬
‫ه مهربا ‌‬
‫ن‬
‫يترديد خدا آمرزند ‌‬
‫ل كند »ب ‌‬
‫ي تناو ‌‬
‫يو ‌‬
‫نافرمان ‌‬
‫ي مهربا ‌‬
‫ن‬
‫هو ‌‬
‫يآمرزد و نسبت‌ ب ‌‬
‫ن فرد مضطر م ‌‬
‫است« بر آ ‌‬
‫ح گردانيند ‌‬
‫ه‬
‫ي مبنا ‌‬
‫م را بنر و ‌‬
‫ي حنرا ‌‬
‫ن چيزهنا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ت‪ ،‬چنراك ‌‬
‫اسن ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫اس ‌‬
‫ل گوشت‌ مردار ن ن بننر‬
‫ه تناو ‌‬
‫يگويد‪» :‬فقها برآنند ك ‌‬
‫نكثير م ‌‬
‫اب ‌‬
‫ي مستحب‌ و گاه ‌‬
‫ي‬
‫ب‪ ،‬گاه ‌‬
‫ي واج ‌‬
‫ف ن گاه ‌‬
‫ت مختل ‌‬
‫ب حال ‌‬
‫حس ‌‬
‫ه شننخ ‌‬
‫ص‬
‫ي اسنت‌ ك ‌‬
‫ل آن ‌در زمننان ‌‬
‫ب تننناو ‌‬
‫ت؛ و وجو ‌‬
‫ح اس ‌‬
‫مبا ‌‬
‫يخننورد ‌‬
‫ن‬
‫ن را برا ‌‬
‫ي غيننراز آ ‌‬
‫ه و چيننز ديگننر ‌‬
‫ك داشننت ‌‬
‫م هل ‌‬
‫بي ‌‬
‫ل گوشن ‌‬
‫ت‬
‫يگوينند‪» :‬در جننواز تننناو ‌‬
‫نكثير م ‌‬
‫ن اب ‌‬
‫نيابد«‪ .‬همچنا ‌‬

‫ه روز بگننذرد و‬
‫ص سن ‌‬
‫ه بر شخ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن امرشرط نيس ‌‬
‫مردار‪ ،‬اي ‌‬
‫ي از مرد ‌‬
‫م‬
‫ه بسيار ‌‬
‫نك ‌‬
‫ن نيابد ن چنا ‌‬
‫ي خورد ‌‬
‫ي برا ‌‬
‫ي حلل ‌‬
‫او غذا ‌‬
‫ه كه ‌ناچار شد‪،‬‬
‫ه هرگا ‌‬
‫يپندارند ن بلك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن چني ‌‬
‫م و غيرآنا ‌‬
‫عوا ‌‬
‫ه روايت‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫ش جايز است«‪ .‬در حدي ‌‬
‫ن براي ‌‬
‫نآ ‌‬
‫خورد ‌‬
‫ه فرمودند‪» :‬قطعا‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ل خداص آمد ‌‬
‫نعمر‪ ‬از رسو ‌‬
‫اب ‌‬
‫ي گننردد‪،‬‬
‫ه رخصننتهايش‌ عمل ‌‬
‫ت دارد ك ‌‬
‫ل دوس ن ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫خنندا ‌‬
‫يبرد«‪.‬‬
‫ت خود بد م ‌‬
‫م معصي ‌‬
‫ه از انجا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫هما ‌‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫ن‬
‫ه نننازل ‌شنند ‌‬
‫ن‪ ،‬آخننرين‌ آي ‌‬
‫ل محققننا ‌‬
‫ه بنننابر قننو ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن ِفيصِه ِإَلصصى‬
‫جُعصصو َ‬
‫ه‪َ ﴿ :‬واّتُقوا َيْوًما ُتْر َ‬
‫ه كريم ‌‬
‫ه؛ آي ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه آخري ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫نيس ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫ل ﴾ »بقره‪ «‌281/‬م ‌‬
‫ا ِّ‬
‫ح ُمَكّلِبيصنَ‬
‫جصَواِر ِ‬
‫ن اْل َ‬
‫عّلْمُتصْم ِمص َ‬
‫ت َوَمصا َ‬
‫طّيَبا ُ‬
‫حّل َلُكُم ال ّ‬
‫حّل َلُهْم ُقْل ُأ ِ‬
‫ك َماَذا ُأ ِ‬
‫َيسَْأُلوَن َ‬
‫عَلْيصِه‬
‫لص َ‬
‫سصَم ا ِّ‬
‫عَلْيُكصْم َواْذُكصُروا ا ْ‬
‫ن َ‬
‫سصْك َ‬
‫ل َفُكُلصصوا ِمّمصصا َأْم َ‬
‫عّلَمُكُم ا ُّ‬
‫ن ِمّما َ‬
‫ُتعَّلُموَنُه ّ‬
‫ب )‪(4‬‬
‫سا ِ‬
‫ح َ‬
‫سِريُع اْل ِ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ل ِإ ّ‬
‫َواّتُقوا ا َّ‬
‫نمهلهل‌‬
‫م و زينندب ‌‬
‫نحات ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت‪ :‬عنند ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ل آمد ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫در بيا ‌‬
‫ق تعننالي‌‬
‫لالله! ح ‌‬
‫لخداص سننؤال ‌كردننند‪ :‬يارسننو ‌‬
‫از رسننو ‌‬
‫ه از‬
‫ه پس‌ بفرماييننند ك ‌‬
‫م گردانيننند ‌‬
‫ت منننردار را حنننرا ‌‬
‫گوشننن ‌‬
‫ه نننازل‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫ت؟ هما ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫ي برما حل ‌‬
‫هچيزهاي ‌‬
‫يها چ ‌‬
‫خوردن ‌‬
‫يها »برايشان‌‬
‫هچيز« از خوراك ‌‬
‫يپرسند چ ‌‬
‫شد‪» :‬از توم ‌‬
‫ي شما هم ‌‬
‫ه‬
‫ي پيامبرص »برا ‌‬
‫ت؟ بگو« ا ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ل شد ‌‬
‫حل ‌‬
‫ت بننر‬
‫ه پليد نيس ‌‬
‫هك ‌‬
‫ي‪ :‬هرآنچ ‌‬
‫ل گرديده« يعن ‌‬
‫هها حل ‌‬
‫پاكيز ‌‬
‫ه چيزهنناي ‌‬
‫ي‬
‫ل هم ‌‬
‫ههننا‪ ،‬شننام ‌‬
‫ن پاكيز ‌‬
‫ي! اي ‌‬
‫ت‪ .‬آر ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫شما حل ‌‬
‫ب خنندا‪ ،‬يننا سننن ‌‬
‫ت‬
‫م آنهننا دركتننا ‌‬
‫م تحننري ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫يشننود ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪.‬بننرخ ‌‬
‫ي‬
‫ه اسن ‌‬
‫ت نشد ‌‬
‫س اثبا ‌‬
‫ت‪ ،‬يا قيا ‌‬
‫ع ام ‌‬
‫ش‪ ،‬يا اجما ‌‬
‫پيامبر ‌‬
‫م ذبح‌ آنها نا ‌‬
‫م‬
‫ه هنگا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫حشد ‌‬
‫ت ذب ‌‬
‫ه حيوانا ‌‬
‫ت( را ب ‌‬
‫)طيبا ‌‬
‫تآموز‬
‫ه دس ‌‬
‫هانننند »و آنچ ‌‬
‫يشود‪ ،‬تفسير كرد ‌‬
‫هم ‌‬
‫خدا‪ ‬برد ‌‬
‫ه شكار‬
‫يك ‌‬
‫ي در حالت ‌‬
‫ت شكار ‌‬
‫ه باشيد از حيوانا ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ت كه‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ي شكار ‌‬
‫ب‪ :‬مربي‌ سگها ‌‬
‫مدهندگانيد« مكل ‌‬
‫تعلي ‌‬
‫ي سنناير‬
‫يدهنند و مننرب ‌‬
‫مم ‌‬
‫ه آنهننا تعلي ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫كيفيت ‌شننكاركرد ‌‬
‫ينامننند‪ .‬پ ‌‬
‫س‬
‫بم ‌‬
‫ي را نيننز مكل ‌‬
‫ن شننكار ‌‬
‫ت و پرننندگا ‌‬
‫حيوانننا ‌‬

‫ي شننكار را بننه‬
‫نهننا ‌‬
‫توف ‌‬
‫ع فو ‌‬
‫ه انننوا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ب كسنني‌ اسنن ‌‬
‫مكل ‌‬
‫ن خداوننند‬
‫ي‪ :‬همچني ‌‬
‫يدهنند‪ .‬يعن ‌‬
‫شم ‌‬
‫ي آمننوز ‌‬
‫ن شننكار ‌‬
‫‌جننانورا ‌‬
‫ن را حلل‌‬
‫تآموزتا ‌‬
‫ي دسنن ‌‬
‫ت شكار ‌‬
‫ل بر شما صيد حيوانا ‌‬
‫متعا ‌‬
‫گها‬
‫تاند از‪ :‬س ‌‬
‫ي عبار ‌‬
‫تشكار ‌‬
‫ن حيوانا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت‪ ،‬ك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫گردانيد ‌‬
‫غو‬
‫ن چنر ‌‬
‫ي‪ ،‬همچنو ‌‬
‫ن شكار ‌‬
‫ن و پرندگا ‌‬
‫يها و ساير درندگا ‌‬
‫تاز ‌‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫يم ‌‬
‫يكننند‪ .‬قرطننب ‌‬
‫ك آنها شننكار م ‌‬
‫هكم ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه انسا ‌‬
‫باز ك ‌‬
‫ي نخننورد و‬
‫يكننند چيننز ‌‬
‫ن را صننيد م ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يك ‌‬
‫گ از شكار ‌‬
‫»اگرس ‌‬
‫ت و مسننلمان‌‬
‫ي بجننا گذاش ن ‌‬
‫شخود اثر ‌‬
‫م يا ني ‌‬
‫در شكار از زخ ‌‬
‫مخدا‪ ‬را بر آ ‌‬
‫ن‬
‫ه شكار نا ‌‬
‫نب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫م فرستاد ‌‬
‫شكارچي‌ در هنگا ‌‬
‫چ خلف ‌‬
‫ي‬
‫ي هي ‌‬
‫توب ‌‬
‫ت اسننن ‌‬
‫ن درسننن ‌‬
‫بنننرد‪ ،‬قطعنننا شنننكار آ ‌‬
‫ه شسسما آمسسوخت ‌‬
‫ه‬
‫ه خسسدا ب ‌‬
‫ه بسسا آنچ ‌‬
‫يشننود«‪» .‬ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫خورد ‌‬
‫ت‪ ،‬از‬
‫ه خداوند‪ ‬درشما آفريده ‌اس ن ‌‬
‫هك ‌‬
‫ي‪ :‬با آنچ ‌‬
‫است« يعن ‌‬
‫ش و تمريننن‬
‫ي آمننوز ‌‬
‫ه راهكارهننا و روشننها ‌‬
‫يك ‌‬
‫ل و خننرد ‌‬
‫عق ‌‬
‫يگيريد »آنها را‬
‫ن فرام ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هوسيل ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫ت شكار ‌‬
‫ن حيوانا ‌‬
‫‌داد ‌‬
‫ت كه‌‬
‫شهاسنن ‌‬
‫ن آموز ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يكنيسسد« و در نننتيج ‌‬
‫تآموز م ‌‬
‫دس س ‌‬
‫ه شننكاري ‌بننودن‬
‫يشننوند‪ .‬نشننان ‌‬
‫يم ‌‬
‫ت‪ ،‬شننكار ‌‬
‫ن حيوانننا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه‪ :‬صننيد را‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ش داد ‌‬
‫گ بعد از آموز ‌‬
‫يس ‌‬
‫ها ‌‬
‫‌حرف ‌‬
‫ن صننيد‬
‫ي بگيننرد و از آ ‌‬
‫هبار متننوال ‌‬
‫ل تا س ‌‬
‫هطور مكرر وحداق ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي بننا اين‌‬
‫ت شننكار ‌‬
‫م نخننورد‪» .‬پسسس« اگننر حيوانننا ‌‬
‫يه ‌‬
‫چيننز ‌‬
‫ي شسسما‬
‫ه بسسرا ‌‬
‫ي شننما شننكار كردننند »از آنچ ‌‬
‫شننرايط بننرا ‌‬
‫هاند بخوريد« اما اگر خودآنها از شننكار خوردننند‪،‬‬
‫هداشت ‌‬
‫نگ ‌‬
‫هو‬
‫ي خننود شننكار كننرد ‌‬
‫ه صننيد را بننرا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ل بر آ ‌‬
‫ن دلي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي شننما حل ‌‬
‫ل‬
‫ن بننرا ‌‬
‫نآ ‌‬
‫س خننورد ‌‬
‫هاند پ ‌‬
‫هداشننت ‌‬
‫ي خننود نگ ‌‬
‫بننرا ‌‬
‫ب به‌‬
‫ل اكرمننص در خطننا ‌‬
‫ف رسو ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫ن حدي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت‪ .‬ك ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ن سن ‌‬
‫گ‬
‫ت‪» :‬چننو ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ل بننر حننرم ‌‬
‫م نيننز دلي ‌‬
‫ن حننات ‌‬
‫يب ‌‬
‫عد ‌‬
‫م خنندا‪ ‬را بننر‬
‫ي و نننا ‌‬
‫ش را به ‌شكار فرستاد ‌‬
‫تآموز خوي ‌‬
‫دس ‌‬
‫يدارد بخننور ول ‌‬
‫ي‬
‫يگيرد و نگه ‌م ‌‬
‫ي تو م ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫ي‪ ،‬از آنچ ‌‬
‫ن برد ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن نخور زيننرا از آ ‌‬
‫ن‬
‫ن صيد خورد‪ ،‬تو ديگر از آ ‌‬
‫ش از آ ‌‬
‫اگرخود ‌‬
‫ه باشد«‪.‬‬
‫هداشت ‌‬
‫ش نگ ‌‬
‫ي خود ‌‬
‫ن را فقط برا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫مك ‌‬
‫م دار ‌‬
‫بي ‌‬

‫ي از شننكار‬
‫ه شننكار ‌‬
‫هاننند‪ :‬اگننر پرننند ‌‬
‫ي از فقهننا گفت ‌‬
‫ولي‌ بننرخ ‌‬
‫يگرداننند زيننرا‬
‫م نم ‌‬
‫ن‪ ،‬شننكار را حننرا ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ش خورد‪ ،‬خورد ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ش وبرگشننتن‌ وي‌‬
‫ه صاحب ‌‬
‫يب ‌‬
‫ه شكار ‌‬
‫ن پرند ‌‬
‫س گرفت ‌‬
‫ف ان ‌‬
‫صر ‌‬
‫ت‪» .‬و‬
‫ي اسن ‌‬
‫يو ‌‬
‫شديندگ ‌‬
‫ه آموز ‌‬
‫ه با شكار‪ ،‬نشان ‌‬
‫ش همرا ‌‬
‫نزد ‌‬
‫ي در‬
‫ن شننكار ‌‬
‫ي‪ :‬بننر حيننوا ‌‬
‫ن ببريسسد« يعن ‌‬
‫م خدا را بسسر آ ‌‬
‫نا ‌‬
‫م خدا‪ ‬را ببريد و اگر صياد‬
‫ه شكار‪ ،‬نا ‌‬
‫نب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫م فرستاد ‌‬
‫هنگا ‌‬
‫ن شكار در نزد جمهور فقها ن بجز‬
‫ن نبرد‪ ،‬آ ‌‬
‫م خدا‪ ‬را بر آ ‌‬
‫نا ‌‬
‫م خننندا‪ ‬را به‌‬
‫ه ننننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت‪ ،‬مگنننر اي ‌‬
‫ل نيسننن ‌‬
‫ي نننن حل ‌‬
‫شنننافع ‌‬
‫ه باشنند‪ .‬و اگننر صننياد شننكار را درحننال ‌‬
‫ي‬
‫ك كرد ‌‬
‫ي تر ‌‬
‫فراموش ‌‬
‫ح كننند‬
‫ن را ذب ‌‬
‫ي بود‪ ،‬باينند آ ‌‬
‫ت يقين ‌‬
‫ي حيا ‌‬
‫ه صيد دارا ‌‬
‫تك ‌‬
‫درياف ‌‬
‫ه صننيد تيننر نيننز‬
‫ي اسنت‌ ك ‌‬
‫ن بننبرد‪ .‬گفتن ‌‬
‫م خنندا‪ ‬را بننر آ ‌‬
‫و نا ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫ف‬
‫ه در حنندي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت و چنننا ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫همانننند صننيد حيننوا ‌‬
‫ي صننيد‪ ،‬نننا ‌‬
‫م‬
‫هسو ‌‬
‫ككردن ‌تير ب ‌‬
‫م شلي ‌‬
‫ت‪ ،‬بايد در هنگا ‌‬
‫هاس ‌‬
‫آمد ‌‬
‫ي‪ :‬از‬
‫ه شننود‪» .‬و از خداوند پسسروا كنيسسد« يعن ‌‬
‫خدا‪ ‬بننرد ‌‬
‫ه اللسسه‬
‫ق بپرهيزينند »ك ‌‬
‫م فننو ‌‬
‫م احكننا ‌‬
‫ي در تما ‌‬
‫مخالفت ‌امر و ‌‬
‫ه اسسست« و از شننما در برابننر افعالتننا ‌‬
‫ن‬
‫ب كنند ‌‬
‫زود حسا ‌‬
‫يگيرد‪.‬‬
‫بم ‌‬
‫حسا ‌‬
‫حصّل َلُهصمْ‬
‫طَعصصاُمُكْم ِ‬
‫ح صّل َلُكصْم َو َ‬
‫ب ِ‬
‫ن ُأوُتوا اْلِكَتا َ‬
‫طَعاُم اّلِذي َ‬
‫ت َو َ‬
‫طّيَبا ُ‬
‫حّل َلُكُم ال ّ‬
‫اْلَيْوَم ُأ ِ‬
‫ن َقْبِلُك صْم ِإَذا‬
‫ب ِم ص ْ‬
‫ن ُأوُتوا اْلِكَتصصا َ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫ت ِم َ‬
‫صَنا ُ‬
‫ح َ‬
‫ت َواْلُم ْ‬
‫ن اْلُمْؤِمَنا ِ‬
‫ت ِم َ‬
‫صَنا ُ‬
‫ح َ‬
‫َواْلُم ْ‬
‫ن َيْكُفصْر‬
‫ن َوَمص ْ‬
‫خصَدا ٍ‬
‫خصِذي َأ ْ‬
‫ن َوَل ُمّت ِ‬
‫حي َ‬
‫سصصاِف ِ‬
‫غْيصَر ُم َ‬
‫ن َ‬
‫صصِني َ‬
‫ح ِ‬
‫ن ُم ْ‬
‫جوَرُه ّ‬
‫ن ُأ ُ‬
‫َآَتْيُتُموُه ّ‬
‫ن )‪(5‬‬
‫سِري َ‬
‫خا ِ‬
‫ن اْل َ‬
‫خَرِة ِم َ‬
‫لِ‬
‫عَمُلُه َوُهَو ِفي ا َْ‬
‫ط َ‬
‫حِب َ‬
‫ن َفَقْد َ‬
‫ِباِْليَما ِ‬
‫ل شسسده« حق‌‬
‫ي شما حل ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫ي پاكيز ‌‬
‫»امروز چيزها ‌‬
‫ن و من ‌‬
‫ت‬
‫ي بننر احسننا ‌‬
‫ه عنننوان تأكينند ‌‬
‫م را ب ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫تعننال ‌‬
‫ي شسسما‬
‫ب بسسرا ‌‬
‫ل كتسسا ‌‬
‫م اه ‌‬
‫ش‪ ،‬تكرار فرمود »و طعا ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ه خنننورد ‌‬
‫ه‬
‫تك ‌‬
‫ي اسننن ‌‬
‫م هرچينننز ‌‬
‫م‪ :‬ننننا ‌‬
‫ل اسسست« طعنننا ‌‬
‫حل ‌‬
‫ت‪ .‬لذا تمننا ‌‬
‫م‬
‫ه اس ‌‬
‫ن جمل ‌‬
‫ب از آ ‌‬
‫ه اهل ‌كتا ‌‬
‫ه مذبوح ‌‬
‫يشود‪ ،‬ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ن گوشت‬
‫ق ميا ‌‬
‫ن فر ‌‬
‫ي ن بدو ‌‬
‫ه يهود و نصار ‌‬
‫ي پاكيز ‌‬
‫يها ‌‬
‫خوراك ‌‬
‫ت‪ .‬امننا در اينجننا مننراد آي ‌‬
‫ه‬
‫ل اس ‌‬
‫ن حل ‌‬
‫ي مسلمي ‌‬
‫ن ن برا ‌‬
‫‌و غيرآ ‌‬
‫ه اه ‌‬
‫ل‬
‫ص نن مننذبوح ‌‬
‫ه خننا ‌‬
‫م و اراد ‌‬
‫ب ذكننر عننا ‌‬
‫م نن از بننا ‌‬
‫از طعا ‌‬

‫هاننند‪» :‬اگننر‬
‫نعمننر‪ ‬گفت ‌‬
‫ه و اب ‌‬
‫ي‪ ،‬عائشنن ‌‬
‫ت‪ .‬عل ‌‬
‫ب اسنن ‌‬
‫كتننا ‌‬
‫م غيرخنندا‪ ‬را در هنگننام‌‬
‫ي نننا ‌‬
‫يا ‌‬
‫ص كتنناب ‌‬
‫ه شننخ ‌‬
‫يك ‌‬
‫يشنو ‌‬
‫م ‌‬
‫ن نخننور«‪ .‬ولي‌‬
‫ن حيننوا ‌‬
‫تآ ‌‬
‫يبرد‪ ،‬از گوش ن ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن برآ ‌‬
‫ذبح ‌حيوا ‌‬
‫ل كتنناب‌‬
‫ي اه ‌‬
‫م غيرخدا‪ ‬از سو ‌‬
‫ن نا ‌‬
‫ت‪» :‬برد ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ك‪ :‬گفت ‌‬
‫مال ‌‬
‫يشننود‬
‫نم ‌‬
‫ن از آ ‌‬
‫ت خننورد ‌‬
‫ب كراهي ‌‬
‫ن‪ ،‬سب ‌‬
‫ح حيوا ‌‬
‫م ذب ‌‬
‫در هنگا ‌‬
‫ن امر‬
‫ن از اي ‌‬
‫ه مسلما ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت آن«‪ .‬ولي‌ درصورت ‌‬
‫ب حرم ‌‬
‫ه سب ‌‬
‫ن ‌‬
‫ح حيننوان‌ چ ‌‬
‫ه‬
‫م ذب ‌‬
‫ص كتننابي‌ در هنگننا ‌‬
‫ه شننخ ‌‬
‫تك ‌‬
‫آگاهي‌ نداش ن ‌‬
‫يهي ‌‬
‫چ‬
‫يب ‌‬
‫هو ‌‬
‫ن منننذبوح ‌‬
‫ت‪ ،‬خنننورد ‌‬
‫ت‪ ،‬در آن ‌صنننور ‌‬
‫ه اسننن ‌‬
‫گفت ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫هاس ن ‌‬
‫ه صننحت‌ رسيد ‌‬
‫ن خننبر ب ‌‬
‫ت زيرا اي ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫خلفي‌ حل ‌‬
‫ي به‌‬
‫ن يهننود ‌‬
‫هز ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه زهرآلننود ‌‬
‫ل خداص از گوسننفند ب ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ه مجننوس‌‬
‫ن مننذبوح ‌‬
‫ل كردننند‪ .‬ليك ‌‬
‫ايشننان ‌اهنندا كننرد‪ ،‬تننناو ‌‬
‫نو‬
‫ه ملحنندا ‌‬
‫ت‪ ،‬همچنين‌ مننذبوح ‌‬
‫ل نيسنن ‌‬
‫ن( حل ‌‬
‫شپرسننتا ‌‬
‫)آت ‌‬
‫ي غيننر از يهننود و نصنناري ‌حل ‌‬
‫ل‬
‫ن و هر كننافر ديگننر ‌‬
‫تپرستا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ل كتنا ‌‬
‫ب‬
‫ت زينرا آنهنا اه ‌‬
‫ن نيز جنايز نيسن ‌‬
‫ح زنانشا ‌‬
‫ت‪ .‬نكا ‌‬
‫نيس ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫ه‪ ،‬سنناير غذاهايشننا ‌‬
‫ت مننذبوح ‌‬
‫نيسننتند‪ .‬امننا بجننز حيوانننا ‌‬
‫م مبنناح‌‬
‫م مرد ‌‬
‫ن غذاها براي ‌عمو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت‪ ،‬چراك ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫ع حل ‌‬
‫اجما ‌‬
‫ض آنها وجننود ننندارد‬
‫ص و تبعي ‌‬
‫ي بر تخصي ‌‬
‫چ دليل ‌‬
‫يباشد و هي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي‪ :‬طعننا ‌‬
‫م‬
‫ل اسسست« يعن ‌‬
‫ن حل ‌‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫م شما بسسرا ‌‬
‫»وطعا ‌‬
‫ي بر‬
‫ن‪ ،‬هيچ‌ گناه ‌‬
‫ت بنابراي ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫ب حل ‌‬
‫ل كتا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫ن برا ‌‬
‫مسلمي ‌‬
‫ت مننذبوحه‬
‫ب را از حيوانننا ‌‬
‫ل كتننا ‌‬
‫ت كننه اه ‌‬
‫ن نيسنن ‌‬
‫مسننلمانا ‌‬
‫ه آنهنا‬
‫ت مننذبوح ‌‬
‫ن از حيواننا ‌‬
‫ه ايشا ‌‬
‫نك ‌‬
‫م كنند چنا ‌‬
‫ش اطعا ‌‬
‫‌خوي ‌‬
‫ل و مبننادله‌‬
‫همث ‌‬
‫هب ‌‬
‫شدهي‌ و مقابل ‌‬
‫ن از باب ‌پادا ‌‬
‫يخورند و اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫يهاس ‌‬
‫نيكوي ‌‬
‫ج با‬
‫ل اس نت‌ »ازدوا ‌‬
‫ي شننما حل ‌‬
‫ن! بننرا ‌‬
‫ي مؤمنننا ‌‬
‫»و« نيز ا ‌‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫يم ‌‬
‫ن زناكننار‪ .‬نسننف ‌‬
‫ه زنننا ‌‬
‫ه مؤمن« ن ‌‬
‫ن عفيف ‌‬
‫زنا ‌‬
‫ن‪ ،‬شننرط صننحت ‌نكننا ‌‬
‫ح‬
‫ن مننؤم ‌‬
‫نز ‌‬
‫ن‪ ،‬يا آزاد بود ‌‬
‫ف بود ‌‬
‫»عفي ‌‬
‫ه وجننو ‌‬
‫ب‬
‫يآيد ن ‌‬
‫ب برم ‌‬
‫ن ارشاد الهي‌ استحبا ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ن نيننز‬
‫ن غيرپاكنندام ‌‬
‫ح زنننا ‌‬
‫ن و نكننا ‌‬
‫ح كنيز مسننلما ‌‬
‫ن‪ ،‬نكا ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ل اسنننت«‪ .‬فقهنننا نينننز نننن بجنننز امنننا ‌‬
‫م‬
‫ن حل ‌‬
‫ي مسنننلما ‌‬
‫بنننرا ‌‬
‫ن مننرد‬
‫ج ميا ‌‬
‫ت عقد ازدوا ‌‬
‫ت را شرط صح ‌‬
‫ل ن عف ‌‬
‫نحنب ‌‬
‫احمدب ‌‬

‫ن از‬
‫ن پاكسسدام ‌‬
‫هانننند »و زنسسا ‌‬
‫ن قنننرار نداد ‌‬
‫ن مسنننلما ‌‬
‫وز ‌‬
‫ه شسسده«‬
‫ب داد ‌‬
‫ن كتسسا ‌‬
‫ه آنسسا ‌‬
‫ش از شما ب ‌‬
‫ه پي ‌‬
‫يك ‌‬
‫كسان ‌‬
‫ج حللند‪.‬‬
‫ي شما با ازدوا ‌‬
‫نيز برا ‌‬
‫م مننا‬
‫ه طعننا ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن مسننأل ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫ن امننر‬
‫ت ياد كرد اما از اي ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫ب حل ‌‬
‫ل كتا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫ن برا ‌‬
‫مسلمي ‌‬
‫ي‬
‫ب حللننند‪ ،‬ذكننر ‌‬
‫ن اهل‌ كتننا ‌‬
‫ي مننردا ‌‬
‫ن بننرا ‌‬
‫ن مسننلما ‌‬
‫كه‌ زنننا ‌‬
‫ن مسننلمان‌ بننر‬
‫ت زنننا ‌‬
‫ل حرم ‌‬
‫ن خود‪ ،‬دلي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن نياورد‪ ،‬ك ‌‬
‫هميا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي مننا نن در نننزد‬
‫ي بننرا ‌‬
‫ن كتنناب ‌‬
‫نز ‌‬
‫ت‪ .‬شرط حلل ‌بود ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ت اين‌‬
‫ن‪ ،‬در تح ‌‬
‫ت بنننابراي ‌‬
‫جمهننور فقهننا ننن پاكنندامني‌ اوسنن ‌‬
‫يشوند‪،‬‬
‫لم ‌‬
‫ي داخ ‌‬
‫ي و نصران ‌‬
‫ه يهود ‌‬
‫ن آزاد عفيف ‌‬
‫ه زنا ‌‬
‫هكريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫ه مهرهسساي‌‬
‫ه شرط اين‌ ك ‌‬
‫ه آنها »ب ‌‬
‫ه زنان ‌زناكار و بدكار ‌‬
‫ن ‌‬
‫ن اس نت‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫لبننر آ ‌‬
‫ن قينند دلي ‌‬
‫ن بپردازيد« اي ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ن ننن‬
‫ه غيرمسلما ‌‬
‫ن باشد و چ ‌‬
‫ه مسلما ‌‬
‫تنچ ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫قز ‌‬
‫مهر‪ ،‬ح ‌‬
‫ي از‬
‫ه بعض ‌‬
‫نك ‌‬
‫يباشد چنا ‌‬
‫مم ‌‬
‫ن حرا ‌‬
‫ن از ز ‌‬
‫ن‪ ،‬مهر گرفت ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ن مهننر ب ‌‬
‫ه‬
‫ه همانننا داد ‌‬
‫نك ‌‬
‫سآ ‌‬
‫ه عك ‌‬
‫يكنند بلك ‌‬
‫نم ‌‬
‫يها چني ‌‬
‫غرب ‌‬
‫ه »عفت‌‬
‫نك ‌‬
‫ه شننننرط اي ‌‬
‫ت »و« ب ‌‬
‫ب اسنننن ‌‬
‫ن باشنننند‪ ،‬واج ‌‬
‫ز ‌‬
‫ه شننما از ازدواج‌ بننا زنننان‌‬
‫ي‪ :‬انگيننز ‌‬
‫ه باشسسيد« يعن ‌‬
‫جوينسسد ‌‬
‫ن باشنند »نه‌‬
‫ي خودتننا ‌‬
‫ت بننرا ‌‬
‫ب پاكنندامني‌ و عف ‌‬
‫ي‪ ،‬طل ‌‬
‫كتنناب ‌‬
‫ن »و نه‌‬
‫ي آشكارروآورندگا ‌‬
‫ه زنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ي‪ :‬ن ‌‬
‫ت رانان« يعن ‌‬
‫شهو ‌‬
‫ش بگيريسد« بننا‬
‫ت خسوي ‌‬
‫ي دوسس ‌‬
‫ن را پنهسان ‌‬
‫ه زنسا ‌‬
‫نك ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن‪ :‬در اينجننا بننه‬
‫ن‪ .‬خنند ‌‬
‫ي بننا آنننا ‌‬
‫ي و زناكننار ‌‬
‫تران ‌‬
‫هنندف ‌شننهو ‌‬
‫ن هر دو اطل ‌‬
‫ق‬
‫ت و بر مرد و ز ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ت و معشوق ‌‬
‫ي دوس ‌‬
‫‌معنا ‌‬
‫يشود‪.‬‬
‫م ‌‬
‫ي‪ ،‬عننند ‌‬
‫م‬
‫تجنننوي ‌‬
‫ل؛ عف ‌‬
‫ي عنننزوج ‌‬
‫ه خننندا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫ي را در‬
‫ن پنهان ‌‬
‫م گرفتن‌ دوستا ‌‬
‫ه زناي ‌آشكار و عد ‌‬
‫نب ‌‬
‫روآورد ‌‬
‫ن كتننابي ‌شننرط قننرار داد‬
‫ن بننا زنننا ‌‬
‫ن مسننلما ‌‬
‫ج مننردا ‌‬
‫ازدوا ‌‬
‫ن آنهننا را شننرط‬
‫ب نيز‪ ،‬عفيفننه ‌بننود ‌‬
‫ل كتا ‌‬
‫ن اه ‌‬
‫ه در زنا ‌‬
‫نك ‌‬
‫چنا ‌‬
‫ي‪ :‬هننر‬
‫ن كفسسر ورزد« يعن ‌‬
‫ه ايمسسا ‌‬
‫سب ‌‬
‫قننرارداد »وهسسر ك ‌‬
‫ن اسننلم ‌كفننر ورزد‬
‫ع و قننواني ‌‬
‫ه شننراي ‌‬
‫هوب ‌‬
‫كس‌ مرتد گردينند ‌‬
‫ه و او در‬
‫ه شسسد ‌‬
‫ي تبسسا ‌‬
‫ق »و ‌‬
‫ك سنناب ‌‬
‫»قطعسسا عمسسل« ني ‌‬

‫هو‬
‫ت را بنناخت ‌‬
‫ت از زيانكسساران ‌اسسست« زيننرا بهشنن ‌‬
‫آخسسر ‌‬
‫س چه‌‬
‫تپ ‌‬
‫ه اسن ‌‬
‫خ را خرينند ‌‬
‫ي در دوز ‌‬
‫ن جاودانگي‌ ابنند ‌‬
‫يآ ‌‬
‫هجا ‌‬
‫ب ‌‬
‫يباشد؟!‬
‫ن بزرگتر م ‌‬
‫ي از اي ‌‬
‫زيان ‌‬
‫جوَهُكْم َوَأْيِدَيُكْم ِإَلى‬
‫سُلوا ُو ُ‬
‫غ ِ‬
‫لِة َفا ْ‬
‫صَ‬
‫ن َآَمُنوا ِإَذا ُقْمُتْم ِإَلى ال ّ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫طّهُروا‬
‫جُنًبا َفا ّ‬
‫ن ُكْنُتْم ُ‬
‫ن َوِإ ْ‬
‫جَلُكْم ِإَلى اْلَكْعَبْي ِ‬
‫سُكْم َوَأْر ُ‬
‫حوا ِبُرُءو ِ‬
‫سُ‬
‫ق َواْم َ‬
‫اْلَمَراِف ِ‬
‫ساَء‬
‫سُتُم الّن َ‬
‫ط َأْو َلَم ْ‬
‫ن اْلَغاِئ ِ‬
‫حٌد ِمْنُكْم ِم َ‬
‫جاَء َأ َ‬
‫سَفٍر َأْو َ‬
‫عَلى َ‬
‫ضى َأْو َ‬
‫ن ُكْنُتْم َمْر َ‬
‫َوِإ ْ‬
‫جوِهُكْم َوَأْيِديُكْم ِمْنُه َما ُيِريُد‬
‫حوا ِبُو ُ‬
‫سُ‬
‫طّيًبا َفاْم َ‬
‫صِعيًدا َ‬
‫جُدوا َماًء َفَتَيّمُموا َ‬
‫َفَلمْ َت ِ‬
‫عَلْيُكْم َلَعّلُكْم‬
‫طّهَرُكْم َوِلُيِتّم ِنْعَمَتُه َ‬
‫ن ُيِريُد ِلُي َ‬
‫ج َوَلِك ْ‬
‫حَر ٍ‬
‫ن َ‬
‫عَلْيُكْم ِم ْ‬
‫جَعَل َ‬
‫ل ِلَي ْ‬
‫ا ُّ‬
‫ن )‪(6‬‬
‫َتشُْكُرو َ‬
‫يوضننو‬
‫ه نمسساز برخاسسستيد« و ب ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن! چسسو ‌‬
‫ي مؤمنسسا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ب و وضننو‬
‫ي خسسود را بشسسوييد« بننا آ ‌‬
‫س روهسسا ‌‬
‫بودينند »پ ‌‬
‫ه فننرض‬
‫ه وضننو قبل بننا فرضننيت‌ نمنناز در مك ‌‬
‫بگيرينند‪ .‬فريضن ‌‬
‫يشننود تننا جننزء‬
‫ن تأكيد م ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه بود و در اينجا بر فرضي ‌‬
‫‌گرديد ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه‬
‫يشننوي ‌‬
‫ن قننرار گيننرد‪ .‬يننادآور م ‌‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫ت تلوت ‌شنند ‌‬
‫آيننا ‌‬
‫ت و فقننط‬
‫ب اسن ‌‬
‫ي مسننتح ‌‬
‫ت نمنناز ‌‬
‫ي هننر وق ‌‬
‫ن بننرا ‌‬
‫وضوگرفت ‌‬
‫ه و قصنند نمناز‬
‫يوضننو بنود ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه انسا ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫ه فرض‌ م ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن مننالك‪ ‌‬فرمنود‪» :‬رسنول‌‬
‫سب ‌‬
‫ن را داشننته ‌باشند‪ .‬ان ‌‬
‫گزارد ‌‬
‫يگرفتننند‪ .‬از‬
‫ي جديد م ‌‬
‫ي هر نماز‪ ،‬وضوي ‌‬
‫م ادا ‌‬
‫ه هنگا ‌‬
‫خداص ب ‌‬
‫يكردينند؟ فرمننود‪ :‬مننا‬
‫لم ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫هشد‪ :‬شننما چگننون ‌‬
‫ي پرسيد ‌‬
‫و ‌‬
‫ك وضننو‬
‫م نن بننا ي ‌‬
‫يشنندي ‌‬
‫يوضننو نم ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫نمازها را ن تننا آ ‌‬
‫ك امننر‬
‫ي وضننو فقننط ي ‌‬
‫ن‪ ،‬وضننو بننال ‌‬
‫يخوانننديم«‪ .‬بنننابراي ‌‬
‫م ‌‬
‫ه در حنندي ‌‬
‫ث‬
‫نك ‌‬
‫ي دارد‪ ،‬چنننا ‌‬
‫ت زياد ‌‬
‫ت‪ ،‬اما فضيل ‌‬
‫مستحبي‌ اس ‌‬
‫ي نننور‬
‫ي بننر بننال ‌‬
‫ي وضو‪ ،‬نننور ‌‬
‫ت‪» :‬وضو بال ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫شري ‌‬
‫ي وضننو‪ ،‬وضننو كننند‬
‫س بر بننال ‌‬
‫ه‪» :‬هر ك ‌‬
‫تك ‌‬
‫است«‪ .‬نقل ‌اس ‌‬
‫ن در حنندي ‌‬
‫ث‬
‫يشننود«‪ .‬همچني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه نوشننت ‌‬
‫ه حسننن ‌‬
‫شد ‌‬
‫بننراي ‌‬
‫ه هم ‌‬
‫ه‬
‫ح مك ‌‬
‫ل خننداص در روز فت ‌‬
‫ت‪ :‬رسننو ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ف آمنند ‌‬
‫شننري ‌‬
‫ن پرسننيد‪:‬‬
‫ك وضننو خواندننند‪ ،‬عمننر‪ ‬از ايشننا ‌‬
‫نمازهننا را بننا ي ‌‬
‫يكردينند‪ .‬رسننو ‌‬
‫ل‬
‫ن نم ‌‬
‫ي كردينند كننه ‌تنناكنو ‌‬
‫امننروز شننما كننار ‌‬
‫ن كننار راكننردم«‪،‬‬
‫ن قصنندا اي ‌‬
‫ي عمننر! م ‌‬
‫خداص فرمودننند‪» :‬ا ‌‬

‫ي هننر نمنناز‪،‬‬
‫ن بننرا ‌‬
‫ه وضننو كننرد ‌‬
‫ي‪ :‬تا چنين‌ تصور نشود ك ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ب اس ‌‬
‫واج ‌‬
‫ن و بيني‌‬
‫ب در دهننا ‌‬
‫ق )آ ‌‬
‫ه و استنشننا ‌‬
‫هاننند‪ :‬مضمضننم ‌‬
‫فقها گفت ‌‬
‫لكننردن‌‬
‫ه بننر خل ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت چنننا ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫ن رو ‌‬
‫ن( نيز جزء شسننت ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ه ريش‌ انبننو ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ه و در صننورت ‌‬
‫ل شننرعي‌ آمنند ‌‬
‫ش نيننز دلي ‌‬
‫ري ‌‬
‫كو‬
‫ب مننال ‌‬
‫ت‪ .‬در مننذه ‌‬
‫ب اس ن ‌‬
‫ن مسننتح ‌‬
‫نآ ‌‬
‫باشنند‪ ،‬خلل ‌كننرد ‌‬
‫ب‪ ،‬در‬
‫ل مستح ‌‬
‫ق در وضو و غس ‌‬
‫ه و استنشا ‌‬
‫ي‪ ،‬مضمض ‌‬
‫شافع ‌‬
‫ه در غس نل‌‬
‫ب ابننوحنيف ‌‬
‫ب و در مذه ‌‬
‫ل واج ‌‬
‫ن حنب ‌‬
‫ب احمدب ‌‬
‫مذه ‌‬
‫ت‪» .‬و« بشننوييد »دستهاي‌‬
‫ب اسنن ‌‬
‫فرض‌ و در وضو مستح ‌‬
‫تو‬
‫ن مچ‌ دس ‌‬
‫ت ميا ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ق‪ :‬مفصل ‌‬
‫خود را تا مرفق« مرف ‌‬
‫يكننند‪،‬‬
‫ن نمازگزار وضو م ‌‬
‫يشود‪ .‬و چو ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه آرنج ‌ناميد ‌‬
‫بازو ك ‌‬
‫ش نيننز سننرازير نماينند »و‬
‫ج خننوي ‌‬
‫ب را بننر هننر دو آرن ‌‬
‫باينند آ ‌‬
‫ح در نننزد‬
‫ض مس ن ‌‬
‫ب‪ .‬فر ‌‬
‫ح كنيد« با آ ‌‬
‫ي خود را مس ‌‬
‫سرها ‌‬
‫يهننا؛‬
‫يهننا و مالك ‌‬
‫م سننر‪ ،‬در نننزد حنبل ‌‬
‫كچهار ‌‬
‫ف؛ مقدار ي ‌‬
‫احنا ‌‬
‫ح بننر آ ‌‬
‫ن‬
‫م مس ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫هك ‌‬
‫ل آنچ ‌‬
‫ي؛ حداق ‌‬
‫ل سر و در نزد شافع ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي اگننر بخشن ‌‬
‫ي‬
‫ي اسنت‌ حننت ‌‬
‫ه كناف ‌‬
‫نبننار ‌‬
‫يشود‪ ،‬در اي ‌‬
‫قم ‌‬
‫اطل ‌‬
‫ن در مننذه ‌‬
‫ب‬
‫ح كننرد‪ .‬همچني ‌‬
‫م مسن ‌‬
‫ش را ه ‌‬
‫ي سر ‌‬
‫ي از مو ‌‬
‫جزئ ‌‬
‫ت‪ ،‬در مننذه ‌‬
‫ب‬
‫ب اس ن ‌‬
‫هبار مسننتح ‌‬
‫ح تننا س ن ‌‬
‫ي‪ ،‬تكرار مس ‌‬
‫شافع ‌‬
‫ت ودر مننذه ‌‬
‫ب‬
‫ب اس ن ‌‬
‫ب مسننتح ‌‬
‫كآ ‌‬
‫ح بننا ي ‌‬
‫هبار مس ‌‬
‫ف‪ ،‬س ‌‬
‫احنا ‌‬
‫ت »و پاهسساي‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ن كنناف ‌‬
‫حكرد ‌‬
‫ل‪ ،‬يك ‌بار مس ن ‌‬
‫ن حنب ‌‬
‫احمدب ‌‬
‫تو‬
‫ك پاهاسنن ‌‬
‫گ‪ :‬قننوز ‌‬
‫گ بشوييد« شننتالن ‌‬
‫خود را تاشتالن ‌‬
‫ه در‬
‫ت از دو اسنننتخوان ‌مدورماننننند برآمننند ‌‬
‫قوزكهنننا عبنننار ‌‬
‫ق پايننند‪ .‬خنناطر نشننا ‌‬
‫ن‬
‫ن سننا ‌‬
‫ت اسننتخوا ‌‬
‫ن قسننم ‌‬
‫نتري ‌‬
‫پننايي ‌‬
‫ت‪ ،‬از آ ‌‬
‫ن‬
‫ن پننا بسننيار اس ن ‌‬
‫ه شسننت ‌‬
‫ث دربننار ‌‬
‫ه احادي ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫م ‌‬
‫مص وضننو‬
‫ل اكننر ‌‬
‫هرسو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫ه در حدي ‌‬
‫جمل ‌‬
‫ن وضننويي‬
‫ن را شستند و فرمودند‪» :‬اي ‌‬
‫ه و هر دو پايشا ‌‬
‫گرفت ‌‬
‫يكننند«‪ .‬مسننح‌‬
‫ل نم ‌‬
‫ن قبو ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬نماز را جز با آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫‌اس ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫هاس ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫ث متواتر ثاب ‌‬
‫هها نيز به ‌احادي ‌‬
‫بر موز ‌‬
‫م بنند ‌‬
‫ن‬
‫ي‪ :‬تمننا ‌‬
‫ل كنيد« يعن ‌‬
‫س غس ‌‬
‫ب بوديد پ ‌‬
‫»و اگر جن ‌‬
‫ه بنناق ‌‬
‫ي‬
‫ن ناشست ‌‬
‫ي از آ ‌‬
‫ه چيز ‌‬
‫ب بشوييد‪ ،‬طوري ‌ك ‌‬
‫خود را با آ ‌‬

‫ي از شما‬
‫نماند »و اگر بيمار يا در سفر بوديد‪ ،‬يا يك ‌‬
‫ه باشيد‬
‫ي كرد ‌‬
‫ن نزديك ‌‬
‫ت آمد‪ ،‬يا با زنا ‌‬
‫ي حاج ‌‬
‫از قضا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫مكنيسسد و از آ ‌‬
‫ك تيم ‌‬
‫ك پا ‌‬
‫س با خا ‌‬
‫ي نيافتيد پ ‌‬
‫و آب ‌‬
‫ع از‬
‫ن مقط ‌‬
‫ن بكشيد« تفسننير نظيننر اي ‌‬
‫ه و دستهايتا ‌‬
‫چهر ‌‬
‫ي بيان‌ شد‪،‬‬
‫ي و كاف ‌‬
‫هطور شاف ‌‬
‫‪ (4‬ب ‌‬
‫هنساء )آيه‪‌ 3/‬‬
‫ه‪ ،‬در سور ‌‬
‫آي ‌‬
‫ك در‬
‫ك پننا ‌‬
‫م بر خا ‌‬
‫ن و تيم ‌‬
‫ت زنا ‌‬
‫ه ملمس ‌‬
‫ن دربار ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫همچني ‌‬
‫ي شما دشواري‬
‫يخواهد برا ‌‬
‫ت‪» .‬خداوند نم ‌‬
‫آنجا گذش ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫تك ‌‬
‫ب اسنن ‌‬
‫ن سننب ‌‬
‫ههمي ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ب طهننار ‌‬
‫‌قرار دهد« در بننا ‌‬
‫شو‬
‫ن گشنناي ‌‬
‫ه عنننوا ‌‬
‫ب نن ب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ي وفقنندا ‌‬
‫م بيمننار ‌‬
‫شما در هنگا ‌‬
‫م داد »ليكن‌‬
‫ت تيم ‌‬
‫ش نننن رخصننن ‌‬
‫ي خنننوي ‌‬
‫ي از سنننو ‌‬
‫رحمنننت ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا‬
‫ك سسسازد« از گناهننا ‌‬
‫يخواهسسد تسسا شسسما را پسسا ‌‬
‫م ‌‬
‫ي بننا آ ‌‬
‫ب‬
‫ك سننازد زيننرا پاكسنناز ‌‬
‫ك‪ ،‬پا ‌‬
‫يخواهد شما را با خا ‌‬
‫م ‌‬
‫ن به ‌وسيله ‌وضننو‬
‫ن مسلما ‌‬
‫س انسا ‌‬
‫ي شما مقدور نبود‪ .‬پ ‌‬
‫برا ‌‬
‫ه و در نماز پننا ‌‬
‫ك‬
‫ك شد ‌‬
‫ي هر دو پا ‌‬
‫ي و معنو ‌‬
‫ي حس ‌‬
‫يها ‌‬
‫از پليد ‌‬
‫يگيننرد‪ .‬در حنندي ‌‬
‫ث‬
‫ش قننرار م ‌‬
‫همحضننر پروردگننار ‌‬
‫و مصننفا ب ‌‬
‫ب وضننو از‬
‫تآ ‌‬
‫ه بننا قطننرا ‌‬
‫ن همننرا ‌‬
‫ت‪ :‬گناهننا ‌‬
‫هاسن ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫شري ‌‬
‫يريزننننند‪» .‬و« خداوننننند‪‬‬
‫ن فروم ‌‬
‫ن انسننننا ‌‬
‫ي بنننند ‌‬
‫اعضننننا ‌‬
‫م كنسسد« بننا‬
‫ت خود را بسسر شسسما تمسسا ‌‬
‫ه »نعم ‌‬
‫يخواهنندك ‌‬
‫م ‌‬
‫ب‪ .‬يننا‬
‫م نبننودن ‌آ ‌‬
‫ي شننما در هنگننا ‌‬
‫م بننرا ‌‬
‫ن تيم ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫رخصنن ‌‬
‫ه وسننيل ‌‬
‫ه‬
‫م كننند؛ ب ‌‬
‫ت خننود را بننر شننما تمننا ‌‬
‫ه نعم ‌‬
‫يخواهد ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ب آنهننا شننما را‬
‫ه سننب ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫م شننرع ‌‬
‫ع كننردن ‌احكننا ‌‬
‫مشرو ‌‬
‫ت »باشسسد كسسه ‌شسسكرگزار ‌‬
‫ي‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ب گردانينند ‌‬
‫ل ثننوا ‌‬
‫شننام ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ي پروردگننار را بننر خننود و بننا شننكرگزار ‌‬
‫تهننا ‌‬
‫كنيد« نعم ‌‬
‫ن گرديد‪.‬‬
‫مستحق‌ ثواب ‌شكرگزارا ‌‬
‫ت‪» :‬كليد بهشت‌ نماز و كليد نماز‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫در حدي ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ف آمنند ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫ن در حنندي ‌‬
‫وضننوء اسننت«‪ .‬همچني ‌‬
‫ه وضننو كننند و وضننويش ‌را كننام ‌‬
‫ل‬
‫تك ‌‬
‫»كسني‌ از شننما نيسن ‌‬
‫وأن محمششدًا عبششده‬
‫أن ل إله‌ إل ال‌ ‌‬
‫ن بگوينند‪ :‬أشششهد ‌‬
‫سننازد و بعنند از آ ‌‬
‫ش گشود ‌‬
‫ه‬
‫ه بهشت‌ براي ‌‬
‫تگان ‌‬
‫ي هش ‌‬
‫ه درها ‌‬
‫نك ‌‬
‫ورسوله؛ مگر اي ‌‬
‫‌‬
‫ن درآيند«‪ .‬در حندي ‌‬
‫ث‬
‫هآ ‌‬
‫يخواهند ب ‌‬
‫يم ‌‬
‫ه از هنر در ‌‬
‫يشنود ك ‌‬
‫م ‌‬

‫ن را‬
‫ل خداص وضننوكنندگا ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫تك ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ي آمد ‌‬
‫ف ديگر ‌‬
‫شري ‌‬
‫»اللهم اجعلني‌ مشششن‬
‫‌‬
‫ي خود بگويننند‪:‬‬
‫ه بعد از وضو ‌‬
‫تشويق‌ كردند ك ‌‬
‫ن و پنناك‬
‫هكننارا ‌‬
‫التششوابين واجعلني‌ مششن ‌المتطهششرين‌‪ :‬خدايا! مرا از توب ‌‬
‫‌‬
‫‌‬
‫ن قرارده«‪.‬‬
‫‌شدگا ‌‬
‫طْعَنا َواّتُقصصوا‬
‫سِمْعَنا َوَأ َ‬
‫عَلْيُكْم َوِميَثاَقُه اّلِذي َواَثَقُكْم ِبِه ِإْذ ُقْلُتْم َ‬
‫ل َ‬
‫َواْذُكُروا ِنْعَمَة ا ِّ‬
‫صُدوِر )‪(7‬‬
‫ت ال ّ‬
‫عِليٌم ِبَذا ِ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ل ِإ ّ‬
‫ا َّ‬
‫هيسساد آوريسسد« مننراد؛ نعمت‌‬
‫ت الله را بر خسسود ب ‌‬
‫»و نعم ‌‬
‫ق اللسسه را‬
‫هيادآورينند »ميثسسا ‌‬
‫م عزيز است ‌»و« ب ‌‬
‫ي اسل ‌‬
‫وال ‌‬
‫ه گفتيد‪:‬‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ن با شما عهد بست ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هب ‌‬
‫ك ‌‬
‫هينناد آورينند‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ي كرديسسم« يعن ‌‬
‫م و فرمسسانبردار ‌‬
‫شسسنيدي ‌‬
‫ن در‬
‫نآ ‌‬
‫ن را گفتيد و با گفت ‌‬
‫نسخ ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن خود را هنگامي ‌ك ‌‬
‫پيما ‌‬
‫ي‪ :‬مننراد از اين‌‬
‫ه قول ‌‬
‫م بستيد‪ .‬ب ‌‬
‫ي محك ‌‬
‫ت با خدا‪ ‬عهد ‌‬
‫حقيق ‌‬
‫ه از‬
‫ل خننداص در شننب‌ عقب ‌‬
‫ه رسننو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ن‪ ،‬عهنند ‌‬
‫پيمننا ‌‬
‫ي از‬
‫ي و آسان ‌‬
‫ه‪ :‬در سخت ‌‬
‫نك ‌‬
‫ن مضمو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نگرفتند‪ ،‬ب ‌‬
‫مسلمانا ‌‬
‫يه ‌‬
‫م‬
‫ن‪ ،‬هر كس‌ ديگر ‌‬
‫ن برند‪ .‬بعد از آ ‌‬
‫ن بشنوند و فرما ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ل خداص بر اين ‌شننرط‬
‫يشد‪ ،‬با رسو ‌‬
‫فم ‌‬
‫م مشر ‌‬
‫ه اسل ‌‬
‫كه‌ ب ‌‬
‫ه سننخن‌‬
‫نك ‌‬
‫يكننند بننر اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫ن خننود دلل ‌‬
‫يكننرد‪ .‬اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫بيع ‌‬
‫م(؛ عهنند‬
‫ت كردي ‌‬
‫م و اطاع ‌‬
‫ن‪) :‬سمعنا وأطعنا‪ :‬شنيدي ‌‬
‫مؤمنا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ل خداص نيز هس ‌‬
‫ي با رسو ‌‬
‫و ميثاق ‌‬
‫ه خننود منسننو ‌‬
‫ب‬
‫لب ‌‬
‫ن دلي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ن پيمننا ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫خنندا ‌‬
‫ن او بنننود‬
‫ه امنننر و اذ ‌‬
‫ن در »عقبنننه«‪ ،1‬ب ‌‬
‫ه عقننند آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫سننناخ ‌‬
‫لصص ﴾ ‪) :‬اي‌‬
‫ن ا َّ‬
‫ك ِإّنَمصصا ُيَبصصاِيُعو َ‬
‫ن ُيَباِيُعوَنصص َ‬
‫ن اّلصصِذي َ‬
‫يفرمايد‪ِ ﴿ :‬إ ّ‬
‫هم ‌‬
‫نك ‌‬
‫چنا ‌‬
‫ن نيس ن ‌‬
‫ت‬
‫يكنننند‪ ،‬جننز اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫ه با تو بيع ‌‬
‫يك ‌‬
‫پيامبر! همانا كسان ‌‬
‫ي است‌‬
‫ه يادآور ‌‬
‫يكنند‪» (...‬فتح‪ .«‌10/‬بايست ‌‬
‫تم ‌‬
‫ه با خدا بيع ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن َآَمُنوا َأْوُفوا ِبصصاْلُعُقوِد‬
‫ه‪َ ﴿ :‬يا أَّيَها اّلِذي َ‬
‫ن سور ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ه او ‌‬
‫ه با آي ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ك ‌‬
‫ب حننديث‬
‫ت‪ .‬در كت ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫م پيوسننت ‌‬
‫هه ‌‬
‫﴾ المائده‪ .1 :‬در معني‌ ب ‌‬
‫ل خننداص چني ‌‬
‫ن‬
‫ن بننا رسننو ‌‬
‫ت مؤمنننا ‌‬
‫ه بيع ‌‬
‫ه صيغ ‌‬
‫تك ‌‬
‫‌آمده ‌اس ‌‬
‫ي منشننطنا‬
‫ه‪ ،‬ف ‌‬
‫ع و الطاع ‌‬
‫ل الله ‌علي‌ السم ‌‬
‫بود‪» :‬بايعنا رسو ‌‬
‫‪1‬‬

‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ت آمد ‌‬
‫ي سير ‌‬
‫ه در كتابها ‌‬
‫ت عقب ‌‬
‫داستان‌ بيع ‌‬

‫ه‪ :‬بارسننول‌‬
‫ن ل ننننازع ‌المننر أهل ‌‬
‫ه علينننا‪ ،‬و أ ‌‬
‫و مكرهنا‪ ،‬و أثننر ‌‬
‫ه اوامننر و در آسنناني‌‬
‫ن در هم ‌‬
‫ن و فرمان ‌برد ‌‬
‫خداص بر شنيد ‌‬
‫ه ما‬
‫يك ‌‬
‫ب و گزينش ‌‬
‫ك انتخا ‌‬
‫ني ‌‬
‫هعنوا ‌‬
‫م‪ ،‬ب ‌‬
‫ي بيعت ‌كردي ‌‬
‫و سخت ‌‬
‫ت( بننا اهل‌‬
‫ن كه در كار )حكننوم ‌‬
‫م و بر اي ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ي خود برگزيد ‌‬
‫برا ‌‬
‫ي در‬
‫ق اله ‌‬
‫ه قولي‌ ديگر‪ :‬مراد از ميثنا ‌‬
‫ش نكنيم«‪ .‬ب ‌‬
‫ن كشمك ‌‬
‫آ ‌‬
‫ت( از‬
‫ي در روز )السننن ‌‬
‫ه حق‌ تعنننال ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسننن ‌‬
‫ه‪ ،‬عهننند ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن َبنِصصي َآَدَم‬
‫ك ِم ص ْ‬
‫خ صَذ َرّب ص َ‬
‫ه‪َ ﴿ :‬وِإْذ َأ َ‬
‫ه كريم ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬عهد ‌‬
‫م گرف ‌‬
‫يآد ‌‬
‫بن ‌‬
‫ت‪ .‬مجاهنند‬
‫ه اس ‌‬
‫ن خبر داد ‌‬
‫‪ ،«1‬از آ ‌‬
‫ظُهوِرِهْم‪» ﴾...‬اعراف‪‌ 72/‬‬
‫ن ُ‬
‫ِم ْ‬
‫م امننا‬
‫يآوري ‌‬
‫ه ينناد نم ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ن پيمننا ‌‬
‫ه مننا آ ‌‬
‫يگويد‪» :‬هرچننند ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ياسننت«‪.‬‬
‫ه‪ ،‬كاف ‌‬
‫ه ما خبر داد ‌‬
‫نب ‌‬
‫ل از آ ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫همين ‌ك ‌‬
‫ه خداوند‬
‫ن »ك ‌‬
‫ن پيمنننا ‌‬
‫»و از خدا پروا داريد« در شكست ‌‬
‫ه دلهننا از خيننر و شننر پنهننان‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ه راز دلها« يعن ‌‬
‫ب ‌‬
‫م وعينند‬
‫هوه ‌‬
‫م وعنند ‌‬
‫ه‪ ،‬ه ‌‬
‫ن جمل ‌‬
‫ه اسسست« اي ‌‬
‫يدارننند »آگا ‌‬
‫‌م ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫اس ‌‬
‫ن َقصْومٍ‬
‫شصَنَآ ُ‬
‫جِرَمّنُكصْم َ‬
‫ط َوَل َي ْ‬
‫سص ِ‬
‫شَهَداَء ِباْلِق ْ‬
‫ل ُ‬
‫ن ِّ‬
‫ن َآَمُنوا ُكوُنوا َقّواِمي َ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن)‬
‫خِبيٌر ِبَما َتْعَمُلصصو َ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ل ِإ ّ‬
‫ب ِللّتْقَوى َواّتُقوا ا َّ‬
‫عِدُلوا ُهَو َأْقَر ُ‬
‫عَلى َأّل َتْعِدُلوا ا ْ‬
‫َ‬
‫‪(8‬‬
‫ي‪ :‬به‌‬
‫ي خسسدا« يعن ‌‬
‫ه داد برخيزيسسد بسسرا ‌‬
‫ن! ب ‌‬
‫ي مؤمنسسا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ن بپاخيزينند؛ ب ‌‬
‫ه‬
‫ق اللننه‪ ‬متعهنند باشننيد و بننرآ ‌‬
‫نح ‌‬
‫برپاداشننت ‌‬
‫ع در‬
‫ه طم ‌‬
‫ه انگيننز ‌‬
‫يوب ‌‬
‫م امننر و ‌‬
‫ب رضننا و تعظي ‌‬
‫منظننور كسن ‌‬
‫ب نننا ‌‬
‫م‬
‫م و كس ‌‬
‫ي مرد ‌‬
‫ي رضا ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫ي‪ ،‬ن ‌‬
‫بو ‌‬
‫م از عقا ‌‬
‫ب و بي ‌‬
‫ثوا ‌‬
‫‪(1‬‬
‫ه نساء )آيه‪‌ 35/‬‬
‫ن در سور ‌‬
‫ن‪.‬تفسير نظير آ ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫ك در ميا ‌‬
‫ني ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫ت‬
‫ه‪ ،‬مفيد آ ‌‬
‫ه مبالغ ‌‬
‫ه صيغ ‌‬
‫ن( ب ‌‬
‫ت‪ .‬تعبير )قوامي ‌‬
‫نيز گذش ‌‬
‫نح ‌‬
‫ق‬
‫ه برپاداشننت ‌‬
‫لب ‌‬
‫ن شننك ‌‬
‫ه بهننتري ‌‬
‫ن مأمورننند تننا ب ‌‬
‫ه مؤمنا ‌‬
‫ك ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫ه قسط باشيد« ن ‌‬
‫نب ‌‬
‫يدهندگا ‌‬
‫الهي ‌بپاخيزند »گواه ‌‬
‫ي‪ ،‬شما را بر‬
‫ت »و دشمني ‌قوم ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫م‪ .‬قسط‪ :‬عد ‌‬
‫ست ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫ي را ك ‌‬
‫يا ‌‬
‫ن تننا گننواه ‌‬
‫ت واندارد« در حق‌ آنننا ‌‬
‫ك عدال ‌‬
‫تر ‌‬
‫ه آن« يعن ‌‬
‫ي‬
‫ن كنينند »عسسدالت‌ كنيسسد ك ‌‬
‫ت‪ ،‬پنهننا ‌‬
‫ع آنان ‌اس ‌‬
‫نف ‌‬
‫هن ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ن تقننواي ‌‬
‫ه تقوا نزديكسستر اسسست« همننا ‌‬
‫ت »ب ‌‬
‫عنندال ‌‬

‫ت كنينند كه‌‬
‫هايد‪ .‬يا عنندال ‌‬
‫ن مأمور شد ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه هميش ‌‬
‫كبار بلك ‌‬
‫ي ‌‬
‫ش دوزخ‌ نزديكتر است‌ »و از‬
‫ن از آت ‌‬
‫ه پرهيزنمودنتا ‌‬
‫تب ‌‬
‫عدال ‌‬
‫ه آنچه‌‬
‫ه خدا ب ‌‬
‫ي »ك ‌‬
‫يو ‌‬
‫خدا پروا داريد« در اوامر ونواه ‌‬
‫م وعيد‬
‫هوه ‌‬
‫م وعد ‌‬
‫ه نيز‪ ،‬ه ‌‬
‫ن جمل ‌‬
‫ه است« اي ‌‬
‫يكنيد‪ ،‬آگا ‌‬
‫م ‌‬
‫ض ميننا ‌‬
‫ن‬
‫م تبعي ‌‬
‫ن و عنند ‌‬
‫ن فرزننندا ‌‬
‫ت ميا ‌‬
‫ت مساوا ‌‬
‫ت‪ .‬رعاي ‌‬
‫اس ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫آنها نيز‪ ،‬از عدالت ‌م ‌‬
‫ظيٌم )‪(9‬‬
‫عِ‬
‫جٌر َ‬
‫ت َلُهْم َمْغِفرٌَة َوَأ ْ‬
‫حا ِ‬
‫صاِل َ‬
‫عِمُلوا ال ّ‬
‫ن َآَمُنوا َو َ‬
‫ل اّلِذي َ‬
‫عَد ا ُّ‬
‫َو َ‬
‫ي شايست ‌‬
‫ه‬
‫ن آورده‌ و كارها ‌‬
‫ه ايما ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫»خدا كسان ‌‬
‫گ وعسسسده‌‬
‫ي بسسسزر ‌‬
‫ش و پاداشسسس ‌‬
‫ه آمسسسرز ‌‬
‫هانسسسد‪ ،‬ب ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ه بننزرگ‌‬
‫ه! چ ‌‬
‫ت‪ ،‬و ‌‬
‫گ بهشت‌ اسن ‌‬
‫ش بزر ‌‬
‫ن پادا ‌‬
‫هاست« اي ‌‬
‫داد ‌‬
‫ش!‬
‫ن پادا ‌‬
‫ت اي ‌‬
‫اس ‌‬
‫حيِم )‪(10‬‬
‫جِ‬
‫ب اْل َ‬
‫حا ُ‬
‫صَ‬
‫ك َأ ْ‬
‫ن َكَفُروا َوَكّذُبوا ِبَآَياِتَنا ُأوَلِئ َ‬
‫َواّلِذي َ‬
‫ي و تكننوين ‌‬
‫ي‬
‫ه كافر شدند و آيات« تشريع ‌‬
‫يك ‌‬
‫»و كسان ‌‬
‫ه هرگز از‬
‫ل دوزخ« ك ‌‬
‫ب كردند‪ ،‬ايشانند اه ‌‬
‫»ما را تكذي ‌‬
‫ن جدايي‌ ندارند‪.‬‬
‫آ ‌‬
‫طوا ِإَلْيُك صْم أَْي صِدَيُهْم‬
‫سُ‬
‫ن َيْب ُ‬
‫عَلْيُكْم ِإْذ َهّم َقْوٌم َأ ْ‬
‫ل َ‬
‫ن َآَمُنوا اْذُكُروا ِنْعَمَة ا ِّ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن )‪(11‬‬
‫ل َفْلَيَتَوّكِل اْلُمْؤِمُنو َ‬
‫عَلى ا ِّ‬
‫ل َو َ‬
‫عْنُكْم َواّتُقوا ا َّ‬
‫ف َأْيِدَيُهْم َ‬
‫َفَك ّ‬
‫نگسساه‌‬
‫ت الله را بر خود ياد كنيد‪ ،‬آ ‌‬
‫ن! نعم ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ت يازنسسد«‬
‫ه بر شما دسس ‌‬
‫ن كردند ك ‌‬
‫گآ ‌‬
‫ي آهن ‌‬
‫ه قوم ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن را از شسسما‬
‫ن برسننانند »و خسسدا دستانشسسا ‌‬
‫ه قتلتننا ‌‬
‫وب ‌‬
‫ن بايد تنها‬
‫ت و از خدا پرواداريد و مؤمنا ‌‬
‫ه داش ‌‬
‫كوتا ‌‬
‫ت را از‬
‫ب و بليننا ‌‬
‫ه مصائ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ل كنند« زيرا اوس ‌‬
‫بر خدا توك ‌‬
‫ي! اي ‌‬
‫ن‬
‫ت‪ .‬آر ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ن را كنناف ‌‬
‫ماو ايشا ‌‬
‫يكند و ه ‌‬
‫عم ‌‬
‫ن دف ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ن را بارهننا‬
‫ه صننحابه‪ ‌‬آ ‌‬
‫ت مكننرر ك ‌‬
‫ي‪ ،‬نعمننتي ‌اسن ‌‬
‫ت اله ‌‬
‫نعم ‌‬
‫ي آن ‌را‬
‫ن در هننر عصننر و زمننان ‌‬
‫ه كردننند و مسننلمانا ‌‬
‫مشنناهد ‌‬
‫يكنند‪.‬‬
‫سم ‌‬
‫لم ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ب نننزول‌ روايت‌ شنند ‌‬
‫ن سننب ‌‬
‫نعبنناس‪ ‌‬در بيننا ‌‬
‫از اب ‌‬
‫هريز ‌‬
‫ي‬
‫ك سوء قصنند برنننام ‌‬
‫ينضير خواستند تا در ي ‌‬
‫ن بن ‌‬
‫يهوديا ‌‬

‫گ را از فننراز قلعه‌‬
‫ن پيننامبرص‪ ،‬سنننگي‌ بننزر ‌‬
‫ه جننا ‌‬
‫ه علي ‌‬
‫شنند ‌‬
‫ه منظور فيصله‬
‫هب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ش بر سر پيامبرص و همراهانشا ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ه آنجارفته ‌بودند‪ ،‬بيفگنننند‪ .‬جننبرئيل‪ ‌‬آمنند و‬
‫يب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن قضي ‌‬
‫‌داد ‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫ه‬
‫ت‪ ،‬همننا ‌‬
‫ه بنناخبر سنناخ ‌‬
‫ن تننوطئ ‌‬
‫مص از اي ‌‬
‫پيننامبراكر ‌‬
‫يدرنگ‌ از آنجا برخاستند‬
‫نب ‌‬
‫ن همراهشا ‌‬
‫ل خداص و يارا ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ي برآنننند‬
‫ل شنند‪ .‬بعض ن ‌‬
‫ه ناز ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ه پيوستند‪ ،‬آ ‌‬
‫ه مدين ‌‬
‫وب ‌‬
‫ن عبنندالله‪‬‬
‫ت جننابرب ‌‬
‫ن رواي ‌‬
‫ه‪ ،‬اي ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ل آي ‌‬
‫كه‌ سننبب ‌نننزو ‌‬
‫ي فننرود‬
‫ه محل ‌‬
‫ي ازسننفرها ب ‌‬
‫ل خننداص در يك ‌‬
‫ت‪» :‬رسننو ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ن از آزار گرمننننا ‌‬
‫ي‬
‫ي دور ماننننند ‌‬
‫ن بننننرا ‌‬
‫آمدننننند و يارانشننننا ‌‬
‫ه بردننند‪ ،‬خننود‬
‫ي پنننا ‌‬
‫ن بيابننان ‌‬
‫ه درختننا ‌‬
‫ه سنناي ‌‬
‫ب‪ ،‬ب ‌‬
‫نآفتا ‌‬
‫سننوزا ‌‬
‫ي آويخت ‌‬
‫ه‬
‫ه درخننت ‌‬
‫ل خننداص نيننز شمشننير خننويش ‌را ب ‌‬
‫رسننو ‌‬
‫ي برجسنننت‌ و شمشنننير آ ‌‬
‫ن‬
‫يا ‌‬
‫ن اثننننا اعنننراب ‌‬
‫بودنننند‪ .‬در اي ‌‬
‫ي‬
‫هسننو ‌‬
‫نب ‌‬
‫ف كشننيد و تهدينندكنا ‌‬
‫ه از غل ‌‬
‫تص را برگرفت ‌‬
‫حضر ‌‬
‫ن نجنا ‌‬
‫ت‬
‫ي تنو را از دسنت‌ م ‌‬
‫هكسن ‌‬
‫ت‪ :‬چ ‌‬
‫ن رو آورد وگف ‌‬
‫ايشننا ‌‬
‫ن كنننامل ‌‬
‫ي‬
‫ل خنننداص بنننا آرامش‌ واطميننننا ‌‬
‫يدهننند؟ رسنننو ‌‬
‫م ‌‬
‫ش را‬
‫ن تهدينند ‌‬
‫هبار همي ‌‬
‫ي دو‪ ،‬يننا س ن ‌‬
‫فرمودند‪ :‬خداوند! اعننراب ‌‬
‫ي فرمودننند‪:‬‬
‫ل خونسننرد ‌‬
‫ل اكرمص بننا كمننا ‌‬
‫تكرار كرد و رسو ‌‬
‫ه آن ‌اعننرابي‌ شمشننير را در غل ‌‬
‫ف‬
‫خداوننند! در اينجننا بننود ك ‌‬
‫ن را‬
‫ه و ايشننا ‌‬
‫ش را فراخواننند ‌‬
‫ن خوي ‌‬
‫ل خداص يارا ‌‬
‫كرد‪ .‬رسو ‌‬
‫ه او در كنار ايشا ‌‬
‫ن‬
‫يك ‌‬
‫ه ساختند در حال ‌‬
‫ن اعرابي‌ آگا ‌‬
‫از كار آ ‌‬
‫ت نكردند«‪.‬‬
‫ه بود اما او را مجازا ‌‬
‫نشست ‌‬
‫ي‬
‫ه خنندا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت‪ ،‬ملحظ ‌‬
‫ع از آيننا ‌‬
‫ن مقط ‌‬
‫ل در اي ‌‬
‫بننا تننأم ‌‬
‫ت؛ بننار‬
‫ه اس ‌‬
‫ن( را پنج ‌بار تكرار نمود ‌‬
‫يمؤمنا ‌‬
‫ي )ا ‌‬
‫ل ندا ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫م‪ :‬در كنار‬
‫نهننا‪ .‬بننار دو ‌‬
‫ه عهنندها و پيما ‌‬
‫ه وفنا ب ‌‬
‫ل‪ :‬در امنر ب ‌‬
‫او ‌‬
‫م‪ :‬در امننر ب ‌‬
‫ه‬
‫ن‪ .‬بننار سننو ‌‬
‫ي بننر ايشننا ‌‬
‫ن امور معين ‌‬
‫ل ساخت ‌‬
‫حل ‌‬
‫م‪ :‬در‬
‫ت‪ .‬و بننار پنج ‌‬
‫ه عنندال ‌‬
‫م‪ :‬در امننر ب ‌‬
‫ت‪ .‬بننار چهننار ‌‬
‫طهننار ‌‬
‫ه در خل ‌‬
‫ل‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫تهننا‪ .‬همچنننان ‌ملحظ ‌‬
‫ي از نعم ‌‬
‫يننادآور ‌‬
‫يشود‪ .‬پ ‌‬
‫س‬
‫ت تقوا نيز بسيار تكرار م ‌‬
‫ه رعاي ‌‬
‫ن نداها‪ ،‬امر ب ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي خننويش‌ ب ‌‬
‫ه‬
‫ن و ديگر اعضننا ‌‬
‫ب‪ ،‬زبا ‌‬
‫ه در قل ‌‬
‫ن بايد هميش ‌‬
‫مؤم ‌‬
‫ه عهند خننود بنا خنندا ‌‬
‫ي‬
‫ه و پيوسنت ‌‬
‫م بننود ‌‬
‫ن تسنلي ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫خندا ‌‬

‫ه‪:‬‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ه باشد‪ .‬و از مقتضا ‌‬
‫هياد داشت ‌‬
‫ش را ب ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ه و به ‌نمنناز‬
‫ي بركنار داشت ‌‬
‫ي حسي‌ و معنو ‌‬
‫يها ‌‬
‫خود را از پليد ‌‬
‫ه‪ :‬در‬
‫تك ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫ي پنناكيزگي‌ و نمنناز اي ‌‬
‫پايبند باشد و از مقتضا ‌‬
‫ت اله ‌‬
‫ي‬
‫م نگننردد‪ ،‬از محرمننا ‌‬
‫ب حننرا ‌‬
‫م و شننهوت ‌مننرتك ‌‬
‫شننك ‌‬
‫ي و كمك‌‬
‫ت يننار ‌‬
‫ه و تجنناوز دس ن ‌‬
‫ه كسي‌ در گنننا ‌‬
‫ب كند‪ ،‬ب ‌‬
‫اجتنا ‌‬
‫ي الهنني‬
‫تها ‌‬
‫ي و تقوا يار و ياور باشد و نعم ‌‬
‫ندهد‪ ،‬بر نيكوكار ‌‬
‫ك تسلس ن ‌‬
‫ل‬
‫ه در ي ‌‬
‫ن اوامننر هم ‌‬
‫س اي ‌‬
‫هينناد آورد‪ .‬پ ‌‬
‫‌را بننر خننود ب ‌‬
‫م مرتبننط و‬
‫ي‪ ،‬باه ‌‬
‫م و هماهنگي‌ كامل ‌‬
‫ك انسجا ‌‬
‫منطقي‌ و در ي ‌‬
‫يباشند‪.‬‬
‫هم ‌‬
‫م پيوست ‌‬
‫هه ‌‬
‫ب ‌‬
‫ل ص ِإّنصصي‬
‫شَر َنِقيًبصصا َوَقصصاَل ا ُّ‬
‫ع َ‬
‫ي َ‬
‫سَراِئيَل َوَبَعْثَنا ِمْنُهُم اْثَن ْ‬
‫ق َبِني ِإ ْ‬
‫ل ِميَثا َ‬
‫خَذ ا ُّ‬
‫َوَلَقْد َأ َ‬
‫ضصُتُم‬
‫عّزْرُتُمصصوُهْم َوَأْقَر ْ‬
‫سصِلي َو َ‬
‫لَة َوَآَتْيُتُم الّزَكصصاَة َوَآَمْنُتصْم ِبُر ُ‬
‫صَ‬
‫ن َأَقْمُتُم ال ّ‬
‫َمعَُكْم َلِئ ْ‬
‫حِتَهصصا‬
‫ن َت ْ‬
‫جصِري ِمص ْ‬
‫ت َت ْ‬
‫جّنصصا ٍ‬
‫خَلّنُكصْم َ‬
‫سصّيَئاِتُكْم َوَُلْد ِ‬
‫عْنُكصْم َ‬
‫ن َ‬
‫سصًنا َُلَكّفصَر ّ‬
‫ح َ‬
‫ضا َ‬
‫ل َقْر ً‬
‫ا َّ‬
‫سِبيِل )‪(12‬‬
‫سَواَء ال ّ‬
‫ضّل َ‬
‫ك ِمْنُكْم َفَقْد َ‬
‫ن َكَفَر َبْعَد َذِل َ‬
‫اَْلْنَهاُر َفَم ْ‬
‫ن گرفسست«‬
‫ل پيمسسا ‌‬
‫ياسسسرائي ‌‬
‫»و همانسسا خداونسسد از بن ‌‬
‫ه در آخر همين‌ آي ‌‬
‫ه‬
‫هك ‌‬
‫ه با آنچ ‌‬
‫م‪ ،‬در رابط ‌‬
‫هطور مؤكد و محك ‌‬
‫ب ‌‬
‫ب برانگيخسستيم«‬
‫ه نقي ‌‬
‫ن دوازد ‌‬
‫ن آنسسا ‌‬
‫يآينند »و از ميا ‌‬
‫م ‌‬
‫يو‬
‫ه سننامانده ‌‬
‫نب ‌‬
‫ت ن ن چننو ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ه قو ‌‬
‫ب‪ :‬سالر و سركرد ‌‬
‫نقي ‌‬
‫ي‪ :‬مننراد از بننرانگيختن‌‬
‫ه قول ‌‬
‫ه شود‪ .‬ب ‌‬
‫ن برگزيد ‌‬
‫تدبير امورشا ‌‬
‫ياز يك‌‬
‫ك از آنها به ‌نمايندگ ‌‬
‫ه هري ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ن سركردگا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه سننننبط‪،‬‬
‫ه نقيب‌ از دوازد ‌‬
‫ع دوازد ‌‬
‫»سننننبط« و در مجمننننو ‌‬
‫ع سننرزمين‌‬
‫ه شدند تا اخبار و اوضا ‌‬
‫ن پيشاهنگ ‌برگزيد ‌‬
‫هعنوا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي و تحقي ‌‬
‫ق‬
‫ن را بنه ‌بررسن ‌‬
‫م ستمگر آ ‌‬
‫ن و مرد ‌‬
‫م و فلسطي ‌‬
‫شا ‌‬
‫ش قراردهننند؛‬
‫ن را مورد سنج ‌‬
‫يشا ‌‬
‫ن جنگ ‌‬
‫ه و نيرو و توا ‌‬
‫گرفت ‌‬
‫ه ستمگرا ‌‬
‫ن‬
‫ع دريافتند ك ‌‬
‫ه اوضا ‌‬
‫س از مطالع ‌‬
‫هپ ‌‬
‫نقباي ‌ ياد شد ‌‬
‫ن تصننور‬
‫م برخوردارننند لننذا اي ‌‬
‫س عظي ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن ديننار از نيننروي ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن روينننارويي‌ بنننا‬
‫ياسنننرائيل‌ تنننوا ‌‬
‫ه بن ‌‬
‫ه شننند ك ‌‬
‫ن چينننر ‌‬
‫برآننننا ‌‬
‫ن خود عهد بسننتند كه‌‬
‫ن در ميا ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ن را ندارند‪ .‬ول ‌‬
‫فلسطينيا ‌‬
‫ن را فقننط بننا‬
‫هوآ ‌‬
‫ي نگهداشت ‌‬
‫ياسرائيل ‌مخف ‌‬
‫ن راز را از بن ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن سننفر‬
‫ت از آ ‌‬
‫س از برگش ن ‌‬
‫ن گذارند‪ .‬امننا پ ‌‬
‫موسي‪ ‌‬در ميا ‌‬

‫ن و نزديكننان‌‬
‫ت كردننند و كسننا ‌‬
‫ن خيننان ‌‬
‫ن از آنا ‌‬
‫هت ‌‬
‫ي‪ ،‬د ‌‬
‫مطالعات ‌‬
‫ن خننبر‬
‫ه اي ‌‬
‫ن بنود ك ‌‬
‫ع سناختند‪ .‬همنا ‌‬
‫ع مطل ‌‬
‫ش را از اوضنا ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ن كل‬
‫ه فلسننطي ‌‬
‫لب ‌‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫ه حملننه ‌بن ‌‬
‫ع شد تننا بنندانجا ك ‌‬
‫شاي ‌‬
‫ه موسننني‪ ‌‬گفتنننند‪ :‬تنننو و‬
‫لب ‌‬
‫ياسنننرائي ‌‬
‫ي گرديننند و بن ‌‬
‫خننننث ‌‬
‫ه قننولي‌‬
‫م! ب ‌‬
‫هگري ‌‬
‫نجا نظننار ‌‬
‫ت برويد بجنگيد‪ ،‬ما همي ‌‬
‫پروردگار ‌‬
‫ي داشننتند و آن‌‬
‫ت ديگننر ‌‬
‫ن‪ ،‬مننأموري ‌‬
‫ن نقبا و سركردگا ‌‬
‫ديگر‪ :‬آ ‌‬
‫ه و از‬
‫ل و ضامن ‌سبط خويش‌ بود ‌‬
‫ه‪ :‬هر نقيبي‌ كفي ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن اسننت‬
‫ن و خداترسي‌ بيعت‌ بگيرد و اي ‌‬
‫ش بر ايما ‌‬
‫سبط خوي ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫نشا ‌‬
‫ي برانگيخت ‌‬
‫‌معنا ‌‬
‫ن مضننمون‌‬
‫ن همننا ‌‬
‫ل‪ .‬و اي ‌‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫ه بن ‌‬
‫»و خداوند گفت« ب ‌‬
‫ن با شما هسسستم« بننا‬
‫ت‪» :‬م ‌‬
‫ن گرف ‌‬
‫ه از آنا ‌‬
‫تك ‌‬
‫پيماني‌ اس ‌‬
‫ت خود »اگر نماز را برپا داشتيد«‬
‫ي و حماي ‌‬
‫ت و يار ‌‬
‫نصر ‌‬
‫هايم‌‬
‫ع سنناخت ‌‬
‫ن را مشرو ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫ن‪ ،‬هما ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه درس ‌‬
‫به‌ شيو ‌‬
‫هح ‌‬
‫ق‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ت را داديسسد« مننراد صنندقات ‌‬
‫»و اگسسر زكسسا ‌‬
‫ه پيسسامبران‌‬
‫ه بننود »واگر ب ‌‬
‫ن فرض‌ گردانينند ‌‬
‫تعالي‌ بر ايشا ‌‬
‫ي از آنننان‌‬
‫ن احنند ‌‬
‫ن ميا ‌‬
‫ق نهاد ‌‬
‫ن فر ‌‬
‫ن آورديد« بدو ‌‬
‫ن ايما ‌‬
‫م ‌‬
‫ن را‬
‫ي‪ :‬اگننر ايشننا ‌‬
‫ت كرديسسد« يعن ‌‬
‫ن را تقسسوي ‌‬
‫»و ايشسسا ‌‬
‫ن دفننع ‌كردينند و‬
‫ن را از ايشننا ‌‬
‫ي داشننتيد‪ ،‬يننا دشمنانشننا ‌‬
‫گرام ‌‬
‫م داديد وامي‌‬
‫ن داديد »و اگر الله را وا ‌‬
‫ت و ياريشا ‌‬
‫نصر ‌‬
‫ي انفا ‌‬
‫ق‬
‫ي خير بي‌ هيچ‌ منت‌ و آزار ‌‬
‫ي‪ :‬اگر در راهها ‌‬
‫نيك« يعن ‌‬
‫ه از شسسما‬
‫ن كارهننا را كردينند‪» :‬البت ‌‬
‫ي! اگننر اي ‌‬
‫كردينند؛ آر ‌‬
‫ه شسسما را ب ‌‬
‫ه‬
‫م و البت ‌‬
‫ن شسسما را نسسابود سسساز ‌‬
‫گناهسسا ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ت‬
‫ت آنها جار ‌‬
‫ن از فرودس ‌‬
‫ه جويبارا ‌‬
‫يك ‌‬
‫باغهاي ‌‬
‫ي از شسسما‬
‫ق »كس س ‌‬
‫س از اين« ميثننا ‌‬
‫م اما اگر پ ‌‬
‫درآور ‌‬
‫ه اسسست«‬
‫م كسسرد ‌‬
‫ت را گ ‌‬
‫ه راس س ‌‬
‫كفسسر ورزد‪ ،‬قطعسسا را ‌‬
‫ي خنندا‬
‫ن به ‌خشنود ‌‬
‫ن رسيد ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ه مقصد نهاي ‌‬
‫ي‪ :‬از راهي‌ ك ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ج گرديد ‌‬
‫ت‪ ،‬خار ‌‬
‫‪ ‬اس ‌‬
‫ت به‌‬
‫ه هجننر ‌‬
‫ه ن در آستان ‌‬
‫ب عقب ‌‬
‫ل خداص در ش ‌‬
‫ن رسو ‌‬
‫همچني ‌‬
‫ك گفت ‌‬
‫ه‬
‫ن لننبي ‌‬
‫ت ايشننا ‌‬
‫ه دعو ‌‬
‫جب ‌‬
‫س و خزر ‌‬
‫ه قبايل ‌او ‌‬
‫هنك ‌‬
‫مدين ‌‬
‫سو‬
‫ن از او ‌‬
‫هت ‌‬
‫ب از آنان ‌برگزيدنند‪ ،‬سن ‌‬
‫ن نقي ‌‬
‫هت ‌‬
‫بودند‪ ،‬دوازد ‌‬

‫ه خداي ‌عزوجل‌‬
‫ه‪ :‬ب ‌‬
‫ن گرفتند ك ‌‬
‫ن پيما ‌‬
‫ج و از آنا ‌‬
‫ن از خزر ‌‬
‫نه ‌ت ‌‬
‫م را برپادارننند‬
‫ن اسل ‌‬
‫ع و قواني ‌‬
‫ك نياورند‪ ،‬شراي ‌‬
‫ي را شري ‌‬
‫چيز ‌‬
‫ل وفننا‬
‫ي دهند و در قبننا ‌‬
‫ت كنند و يار ‌‬
‫ل خداص را حماي ‌‬
‫و رسو ‌‬
‫هتن‌‬
‫ن دوازد ‌‬
‫ت اسنت‌ لننذا آ ‌‬
‫ن بهشن ‌‬
‫ن‪ ،‬پاداش ‌ايشا ‌‬
‫ن پيما ‌‬
‫به‌ اي ‌‬
‫م خود با رسننو ‌‬
‫ل‬
‫ي از قو ‌‬
‫ه نمايندگ ‌‬
‫ج‪ ،‬ب ‌‬
‫س و خزر ‌‬
‫ن او ‌‬
‫نمايندگا ‌‬
‫ه تفصننيل‌ اين‌‬
‫نك ‌‬
‫ن بسننتند‪ .‬چنننا ‌‬
‫ت كردننند و پيمننا ‌‬
‫خننداص بيع ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ت آمده ‌اس ‌‬
‫ب سير ‌‬
‫ه در كت ‌‬
‫واقع ‌‬
‫ق گرفت ‌‬
‫ه‬
‫ل در پنج‌ چيز ميثا ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ه از بن ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫نشننكن ‌‬
‫ي‬
‫ن پيما ‌‬
‫ه كيفننر اي ‌‬
‫ي آنها پيمان ‌را شكسننتند و ب ‌‬
‫شد ول ‌‬
‫ي‬
‫ه بعنند ‌‬
‫نكه ‌در آي ‌‬
‫ت دچننار شنندند چنننا ‌‬
‫ب و لعن ‌‬
‫ت قل ‌‬
‫به‌ قسننو ‌‬
‫يا ‌‬
‫ي‬
‫ت و سننخت ‌‬
‫ل خويش‌ قسننو ‌‬
‫س در د ‌‬
‫س هر ك ‌‬
‫م‪ .‬پ ‌‬
‫يخواني ‌‬
‫م ‌‬
‫ك از اين‌ امور يننا سنناير اوامننر‬
‫مي ‌‬
‫ه در كدا ‌‬
‫ت‪ ،‬بايد بنگرد ك ‌‬
‫ياف ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ي نمود ‌‬
‫الهي‌ كوتاه ‌‬
‫س باينند‬
‫م بسيار سخت‌ شننده ‌اسنت‌ پ ‌‬
‫ي مرد ‌‬
‫در عصر ما دلها ‌‬
‫ن را ‌‬
‫ه‬
‫م گرداننند و اي ‌‬
‫ن را نننر ‌‬
‫م كه ‌دلهايما ‌‬
‫ي باشي ‌‬
‫ل راه ‌‬
‫ه دنبا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن خدا‪ ‬نيس ‌‬
‫ه دي ‌‬
‫تب ‌‬
‫ي جز برگش ‌‬
‫چيز ‌‬
‫ض صِعهِ‬
‫ن َمَوا ِ‬
‫عْ‬
‫ن اْلَكِلَم َ‬
‫حّرُفو َ‬
‫سَيًة ُي َ‬
‫جَعْلَنا ُقُلوَبُهْم َقا ِ‬
‫ضِهْم ِميَثاَقُهْم َلَعّناُهْم َو َ‬
‫َفِبَما َنْق ِ‬
‫ل ِمْنُهصْم‬
‫خاِئَنصٍة ِمْنُهصْم ِإّل َقِلي ً‬
‫عَلصى َ‬
‫طِلصُع َ‬
‫ظصا ِمّمصا ُذّكصُروا ِبصِه َوَل َتصَزاُل َت ّ‬
‫حّ‬
‫سوا َ‬
‫َوَن ُ‬
‫ن )‪(13‬‬
‫سِني َ‬
‫ح ِ‬
‫ب اْلُم ْ‬
‫ح ّ‬
‫ل ُي ِ‬
‫ن ا َّ‬
‫ح ِإ ّ‬
‫صَف ْ‬
‫عْنُهْم َوا ْ‬
‫ف َ‬
‫ع ُ‬
‫َفا ْ‬
‫تشسسسا ‌‬
‫ن‬
‫ن‪ ،‬لعن ‌‬
‫يشسسسا ‌‬
‫نشكن ‌‬
‫ب پيما ‌‬
‫س بسسسه ‌سسسسب ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ت خننوي ‌‬
‫ش‬
‫ب‪ ،‬از رحم ‌‬
‫ه ايننن ‌سننب ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ي‪ :‬يهوديا ‌‬
‫كرديم« يعن ‌‬
‫ن را سسسخت‬
‫م »و دلهايشسسا ‌‬
‫م و دور سنناختي ‌‬
‫طننرد نمننودي ‌‬
‫يگيرننند و دربرابننر‬
‫ي را فرانم ‌‬
‫ه خيننر ‌‬
‫نك ‌‬
‫‌گردانيسسديم« چنننا ‌‬
‫ي از‬
‫ت و انعطنناف ‌‬
‫ت خير‪ ،‬هيچ ‌نننرمش‌ و رق ‌‬
‫ن خير و حرك ‌‬
‫سخ ‌‬
‫ت را از مواضسع‌‬
‫ه »كلمسسا ‌‬
‫يدهند تا بنندانجا ك ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫خود نشا ‌‬
‫يدهننند‪ ،‬يننا‬
‫ي‪ :‬آنهننا را تغييننر م ‌‬
‫يكننسسد« يعن ‌‬
‫فم ‌‬
‫آنها تحري ‌‬
‫‪1‬‬
‫ي‬
‫يا ‌‬
‫يكنند و قطعا سنگدل ‌‬
‫لم ‌‬
‫ل حقيقي‌ آنها تأوي ‌‬
‫ف تأوي ‌‬
‫برخل ‌‬
‫ل و تغييننردادن ‌وحنني‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ن بر خدا ‌‬
‫تتر از افترا بست ‌‬
‫سخ ‌‬
‫‪1‬‬

‫ه »نساء«‪.‬‬
‫ه )‪ (46‬از سور ‌‬
‫ه تفسير آي ‌‬
‫ه كنيد ب ‌‬
‫نگا ‌‬

‫ن انسسدرز‬
‫ه بسسدا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ي از آنچ ‌‬
‫ش وجود ندارد »و بخش ‌‬
‫ا ‌‬
‫ي‪ :‬آنننان‌‬
‫ه فراموشي ‌سسسپردند« يعن ‌‬
‫ه بودند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫داد ‌‬
‫تو‬
‫ه غفل ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ه‪ ،‬يننا آ ‌‬
‫ك نمننود ‌‬
‫ت را تننر ‌‬
‫ي از تورا ‌‬
‫ش بزرگ ‌‬
‫بخ ‌‬
‫ي از آنسسان‌‬
‫ها ‌‬
‫ه بر خسسائن ‌‬
‫فراموشي‌ سپردند »و تو هموار ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ي‪ ،‬بدكارگ ‌‬
‫غ‪ ،‬نافرمان ‌‬
‫ت‪ ،‬درو ‌‬
‫ه‪ :‬خيان ‌‬
‫يشوي« خائن ‌‬
‫هم ‌‬
‫آگا ‌‬
‫ه بننا پيننامبران ‌اله ‌‬
‫ي‬
‫ن پيوسننت ‌‬
‫ه يهوديننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫گ و توطئ ‌‬
‫نيرن ‌‬
‫ه را‬
‫ن شننيو ‌‬
‫ل مننا! بننا تننو نيننز همي ‌‬
‫ي رسننو ‌‬
‫يبردند و ا ‌‬
‫هكار م ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن مؤمنننا ‌‬
‫ن‬
‫ي از آنسسان« آنننا ‌‬
‫هاندك ‌‬
‫يبرند »مگر عد ‌‬
‫هكار م ‌‬
‫ب ‌‬
‫ش نن هسننتند لننذا از‬
‫م و ينناران ‌‬
‫ن سننل ‌‬
‫ن عبنندالله ب ‌‬
‫ن ن چو ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ن درگسسذر و‬
‫س از آنا ‌‬
‫ش »پ ‌‬
‫ت نداشننته ‌بننا ‌‬
‫م خيننان ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫يدارد«‬
‫تم ‌‬
‫ن را دوس س ‌‬
‫ه خدا نيكوكسسارا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ضك ‌‬
‫اعرا ‌‬
‫ياسنننرائيل‌ در گنننذر و از كنننردار‬
‫ن بن ‌‬
‫تكنننارا ‌‬
‫ي‪ :‬از خيان ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ن بننا آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ن و فعل از جنگينند ‌‬
‫مپوش ني‌ ك ‌‬
‫ن چش ‌‬
‫تشننا ‌‬
‫ناشايس ‌‬
‫‪ (2‬از‬
‫م را در )آيه‪‌ 9/‬‬
‫ن حك ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫سح ‌‬
‫صرف ‌نظر نما‪ .‬سپ ‌‬
‫ن َل ُيْؤِمُنصصو َ‬
‫ن‬
‫خ گردانيد و فرمود‪َ ﴿ :‬قاِتُلوا اّلِذي َ‬
‫ه »توبه« منسو ‌‬
‫سور ‌‬
‫ن بننا آنننان ‌تننا‬
‫ه جنگينند ‌‬
‫خصصِر﴾ ؛ و پيننامبرص را ب ‌‬
‫لِ‬
‫ل َوَل ِبصصاْلَيْوِم ا َْ‬
‫ِبصصا ِّ‬
‫ه دسنت‌ خننويش‌ جننزي ‌‬
‫ه‬
‫تب ‌‬
‫ت و حقار ‌‬
‫ل ذل ‌‬
‫ه در كما ‌‬
‫هنگامي‌ ك ‌‬
‫ن داد‪.‬‬
‫بپردازند‪ ،‬فرما ‌‬
‫غَرْيَنا‬
‫ظا ِمّما ُذّكُروا ِبِه َفَأ ْ‬
‫حّ‬
‫سوا َ‬
‫خْذَنا ِميَثاَقُهْم َفَن ُ‬
‫صاَرى َأ َ‬
‫ن َقاُلوا ِإّنا َن َ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫َوِم َ‬
‫صَنُعو َ‬
‫ن‬
‫ل ِبَما َكاُنوا َي ْ‬
‫ف ُيَنّبُئُهُم ا ُّ‬
‫سْو َ‬
‫ضاَء ِإَلى َيْوِم اْلِقَياَمِة َو َ‬
‫َبْيَنُهُم اْلَعَداَوَة َواْلَبْغ َ‬
‫)‪(14‬‬
‫ق آنسسان‌‬
‫م؛ ميثسسا ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬ما نصسسارايي ‌‬
‫يك ‌‬
‫»و از كسان ‌‬
‫ي نصننرت ‌دادن‌‬
‫ه بننه ‌ادعننا ‌‬
‫ي‪ :‬از كسنناني‌ ك ‌‬
‫را گرفتيم« يعن ‌‬
‫ن از‬
‫ي ناميدند‪ ،‬نيز مانننند پيشينيانشننا ‌‬
‫ق تعالي‌ خود را نصار ‌‬
‫ح ‌‬
‫م »پس‌‬
‫ن گرفننتي ‌‬
‫ت ن پيمننا ‌‬
‫ن رف ‌‬
‫ه قبل ذكرشا ‌‬
‫لنك ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫بن ‌‬
‫ه بودنسسد‪،‬‬
‫ه شسسد ‌‬
‫ه بدان ‌انسسدرز داد ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ي از آنچ ‌‬
‫بخش ‌‬
‫ه از‬
‫ي را ك ‌‬
‫ي از ميثنناق ‌‬
‫ش بزرگ ‌‬
‫ي‪ :‬بخ ‌‬
‫ش كردند« يعن ‌‬
‫فرامو ‌‬
‫ن نادينند ‌‬
‫ه‬
‫نآ ‌‬
‫س از گننرفت ‌‬
‫گپ ‌‬
‫يدرن ‌‬
‫ه بننود‪ ،‬ب ‌‬
‫ه شنند ‌‬
‫آنننان ‌گننرفت ‌‬
‫م تسسا روز قيسسام ‌‬
‫ت‬
‫تپا افگندننند »پس ‌مسسا ه ‌‬
‫ه و پش ن ‌‬
‫گرفت ‌‬

‫ي‪ ،‬يننا مخصوصننا ميننان‌‬
‫ن يهود و نصننار ‌‬
‫ي‪ :‬ميا ‌‬
‫ميانشان« يعن ‌‬
‫ههنناي‌‬
‫ه فرق ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه افگنسسديم« ك ‌‬
‫ي و كين ‌‬
‫نصنناري ‌»دشسسمن ‌‬
‫مو‬
‫ه نن تقسنني ‌‬
‫ه وملكنناني ‌‬
‫ه‪ ،‬نسننطوري ‌‬
‫ن يعقننوبي ‌‬
‫ي نن چننو ‌‬
‫متعنندد ‌‬
‫ه و آشننكارا در ميننا ‌‬
‫ن‬
‫ه‪ ،‬همننديگر را تكفيننر كننرد ‌‬
‫ه شنند ‌‬
‫تجننزي ‌‬
‫ن تننا روز‬
‫ي همچنا ‌‬
‫ن دشمن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ي پرداختند‪ ،‬ك ‌‬
‫ه دشمن ‌‬
‫خويش ‌ب ‌‬
‫ن را از آنچه‌‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫هزود ‌‬
‫ه دارد »و خداونسسد ب ‌‬
‫ت ادام ‌‬
‫قيام ‌‬
‫ي جننننزاي‬
‫ه زود ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫يدهسسسد« يعن ‌‬
‫يكردنسسسد‪ ،‬خسسسبر م ‌‬
‫م ‌‬
‫ييابند‪.‬‬
‫ت در م ‌‬
‫ن را در روز قيام ‌‬
‫يشا ‌‬
‫نشكن ‌‬
‫‌پيما ‌‬
‫ي سننپرد ‌‬
‫ن‬
‫هفراموش ن ‌‬
‫ه‪ :‬ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫يكننند بننر اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫ه دلل ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫يو‬
‫ه دشننمن ‌‬
‫ن‪ ،‬ب ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ن عمل ‌‬
‫ي از وحي‌ الهي‌ و فروگذاشت ‌‬
‫بخش ‌‬
‫م نيننز‬
‫ت اسننل ‌‬
‫س مننا ام ‌‬
‫يانجامد پ ‌‬
‫تم ‌‬
‫ك ام ‌‬
‫ني ‌‬
‫ش ميا ‌‬
‫كشمك ‌‬
‫م‪ ،‬باينند ب ‌‬
‫ه‬
‫هاي ‌‬
‫ك كننرد ‌‬
‫ي الهي‌ را تننر ‌‬
‫شهايي‌ از وح ‌‬
‫كه‌ عمل بخ ‌‬
‫ل ميننا ‌‬
‫ن‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫م؛ باشنند ك ‌‬
‫ش رو آوري ‌‬
‫ن مبين ‌خننوي ‌‬
‫دي ‌‬
‫ت افگند‪.‬‬
‫ن الف ‌‬
‫دلهايما ‌‬
‫ن اْلِكَتا ِ‬
‫ب‬
‫ن ِم َ‬
‫خُفو َ‬
‫ن َلُكْم َكِثيًرا ِمّما ُكْنُتْم ُت ْ‬
‫سوُلَنا ُيَبّي ُ‬
‫جاَءُكْم َر ُ‬
‫ب َقْد َ‬
‫َيا َأْهَل اْلِكَتا ِ‬
‫ن )‪(15‬‬
‫ب ُمِبي ٌ‬
‫ل ُنوٌر َوِكَتا ٌ‬
‫ن ا ِّ‬
‫جاَءُكْم ِم َ‬
‫ن َكِثيٍر َقْد َ‬
‫عْ‬
‫َوَيْعُفو َ‬
‫ت محمنندص‬
‫ي‪ :‬حضننر ‌‬
‫ب! پيسسامبر مسسا« يعن ‌‬
‫ل كتسسا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ه از‬
‫ي از آنچ ‌‬
‫ت تسسا بسسسيار ‌‬
‫هاسسس ‌‬
‫ي شسسما آمد ‌‬
‫هسسسو ‌‬
‫»ب ‌‬
‫ل شده‌ بنود‬
‫ه بر شما ناز ‌‬
‫لك ‌‬
‫ت و انجي ‌‬
‫ب آسماني« تورا ‌‬
‫كتا ‌‬
‫ن »اصننحاب‌‬
‫ه »رجننم«‪ ،‬داسننتا ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫هايد« چو ‌‬
‫ن داشت ‌‬
‫»پنها ‌‬
‫ف پيامبر آخرالزما ‌‬
‫ن‬
‫خ شدند و اوصا ‌‬
‫ه مس ‌‬
‫ه بوزين ‌‬
‫هب ‌‬
‫شنبه« ك ‌‬
‫ن كند و از بسياري« ديگر از امننور ‌‬
‫ي‬
‫»را بر شما روش ‌‬
‫يكننند‬
‫ن نم ‌‬
‫ن را بيننا ‌‬
‫يگسسذرد« و آ ‌‬
‫هايد »در م ‌‬
‫ن داشننت ‌‬
‫ه پنها ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي ننندارد‪ .‬يننا معني‌ اي ‌‬
‫ن‬
‫ن آنهننا نينناز ‌‬
‫ه بيننا ‌‬
‫ت ديگننر ب ‌‬
‫زيرا انساني ‌‬
‫ن‪ ،‬شننما رادر‬
‫يگننذرد و بنننابراي ‌‬
‫ي از شما درم ‌‬
‫ت‪ :‬از بسيار ‌‬
‫اس ‌‬
‫يكننند‬
‫ه نم ‌‬
‫يزننند‪ ،‬مؤاخننذ ‌‬
‫ه از شننما سننر م ‌‬
‫ل خطاهننايي‌ ك ‌‬
‫قبننا ‌‬
‫ي بسسرا ‌‬
‫ي‬
‫ب روشسسن ‌‬
‫ي و كتا ‌‬
‫ب الله نور ‌‬
‫ه از جان ‌‬
‫»هرآين ‌‬
‫ت محمنندص اننند‪.‬‬
‫ه اسسست« مننراد از نننور‪ :‬حضننر ‌‬
‫شما آمد ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن اس ‌‬
‫م يا قرآ ‌‬
‫هاند‪ :‬مراد از نور‪ ،‬اسل ‌‬
‫بعضي‌ گفت ‌‬

‫ت ِإَلصصى الّنصصوِر‬
‫ظُلَما ِ‬
‫ن ال ّ‬
‫جُهْم ِم َ‬
‫خِر ُ‬
‫لِم َوُي ْ‬
‫سَ‬
‫سُبَل ال ّ‬
‫ضَواَنُه ُ‬
‫ن اّتَبَع ِر ْ‬
‫ل َم ِ‬
‫َيْهِدي ِبِه ا ُّ‬
‫سَتِقيٍم )‪(16‬‬
‫ط ُم ْ‬
‫صَرا ٍ‬
‫ِبِإذِْنِه َوَيْهِديِهْم ِإَلى ِ‬
‫ن »كساني‌‬
‫ب روشننن ‌‬
‫ب آن« نور و كتا ‌‬
‫هسب ‌‬
‫ه خداوند ب ‌‬
‫»ك ‌‬
‫ه كه‌‬
‫ي‪ :‬از آنچ ‌‬
‫يكننسسد« يعن ‌‬
‫يم ‌‬
‫ي او پيسسرو ‌‬
‫ه از رضا ‌‬
‫را ك ‌‬
‫ي راههسساي‬
‫هسسسو ‌‬
‫ت »ب ‌‬
‫ن راضنني‌ اسنن ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هوب ‌‬
‫او پسنننديد ‌‬
‫يگسسردد«‬
‫نم ‌‬
‫ب »رهنمسسو ‌‬
‫ت از عنننذا ‌‬
‫‌سسسلمت« و نجنننا ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ت‬
‫تبري ‌‬
‫ه »دارالسننلم« كننه ‌همانننا بهش ن ‌‬
‫هب ‌‬
‫راههننايي‌ ك ‌‬
‫ك و مبراسننت‬
‫ي پا ‌‬
‫ه آفت ‌‬
‫ه از هرگون ‌‬
‫يك ‌‬
‫يشود؛ بهشت ‌‬
‫يم ‌‬
‫منته ‌‬
‫يها«‬
‫ش از تاريك ‌‬
‫ه اراده« و توفيق‌ »خوي ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫‌»و آنا ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ي‬
‫ق و فجننور »ب ‌‬
‫ك و نفنناق ‌و فسنن ‌‬
‫كوش ‌‬
‫ي كفر و شر ‌‬
‫‌‬
‫ي راسسس ‌‬
‫ت‬
‫ه راه ‌‬
‫يبسسرد و ب ‌‬
‫نم ‌‬
‫م »بيسسرو ‌‬
‫نسسور« اسنننل ‌‬
‫يكند«‪.‬‬
‫تشان ‌م ‌‬
‫هداي ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه گف ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ت شنند ‌‬
‫ل رواي ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫ه در بيا ‌‬
‫از عكرم ‌‬
‫م »رجم« را از ايشا ‌‬
‫ن‬
‫ه و حك ‌‬
‫ل خداص آمد ‌‬
‫ن نزد رسو ‌‬
‫يهوديا ‌‬
‫ن شننما‬
‫ن فرمودننند‪ :‬داننناتري ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ل خننداص ب ‌‬
‫پرسيدند‪ .‬رسننو ‌‬
‫ه كردنند‪ .‬رسننو ‌‬
‫ل‬
‫نصننوريا« اشنار ‌‬
‫ي »اب ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫كيسننت؟ آنهننا ب ‌‬
‫ت را بننر موسنني‪‌‬‬
‫ه تورا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه خداوند ‌‬
‫نصوريا را ب ‌‬
‫خداص اب ‌‬
‫ن برافراشت‌ و پيمانهاي ‌‬
‫ي‬
‫ي سرشا ‌‬
‫ل كرد و طور را بر بال ‌‬
‫ناز ‌‬
‫ن نكننند و‬
‫ه‪ :‬حقيقت‌ را پنهننا ‌‬
‫ت‪ ،‬سننوگند دادنند ك ‌‬
‫ن گنرف ‌‬
‫از آننا ‌‬
‫م در‬
‫ه رج ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫مص در بننود ‌‬
‫ي پيننامبر اسننل ‌‬
‫ه آيننا ادعننا ‌‬
‫بگوينند ك ‌‬
‫نصوريا از سننوگندها ‌‬
‫ي‬
‫ت؟ اب ‌‬
‫ع امر منطبق‌ نيس ‌‬
‫ت‪ ،‬با واق ‌‬
‫تورا ‌‬
‫ب‪ ،‬حقيق ‌‬
‫ت‬
‫م عننذا ‌‬
‫ه درآمنند و از بي ‌‬
‫ه لرز ‌‬
‫ل خداص ب ‌‬
‫ي رسو ‌‬
‫جد ‌‬
‫ن عمل‌ زنننا‬
‫هچننو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫ت اي ‌‬
‫ت‪ :‬واقعي ‌‬
‫را افشا نمننود و گف ‌‬
‫ن زنننا‬
‫م و مرتكبننا ‌‬
‫م را كنار نهادي ‌‬
‫ه رج ‌‬
‫ج شد‪ ،‬آي ‌‬
‫ن ما راي ‌‬
‫در ميا ‌‬
‫م‪.‬‬
‫م را تراشننيدي ‌‬
‫م‪ ،‬سننر مجننر ‌‬
‫ي رج ‌‬
‫هجا ‌‬
‫هوب ‌‬
‫ه زد ‌‬
‫را صد تازيان ‌‬
‫م كردند‬
‫ي حك ‌‬
‫م زناكار يهود ‌‬
‫هرج ‌‬
‫ل خداص ب ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫هما ‌‬
‫ل شد‪.‬‬
‫ه ناز ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫و اي ‌‬

‫شْيًئا ِإنْ‬
‫ل َ‬
‫ن ا ِّ‬
‫ك ِم َ‬
‫ن َيْمِل ُ‬
‫ن َمْرَيَم ُقْل َفَم ْ‬
‫ح اْب ُ‬
‫سي ُ‬
‫ل ُهَو اْلَم ِ‬
‫ن ا َّ‬
‫ن َقاُلوا ِإ ّ‬
‫َلَقدْ َكَفَر اّلِذي َ‬
‫ل ص ُمْل ص ُ‬
‫ك‬
‫جِميًعصصا َو ِّ‬
‫ض َ‬
‫ن ِفصصي اَْلْر ِ‬
‫ن َمْرَي صَم َوُأّم صُه َوَم ص ْ‬
‫ح اْب ص َ‬
‫سصصي َ‬
‫ك اْلَم ِ‬
‫ن ُيْهِل ص َ‬
‫َأَراَد َأ ْ‬
‫يٍء َقِديٌر )‪(17‬‬
‫ش ْ‬
‫عَلى ُكّل َ‬
‫ل َ‬
‫شاُء َوا ُّ‬
‫ق َما َي َ‬
‫خُل ُ‬
‫ض َوَما َبْيَنُهَما ي ْ‬
‫ت َواَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ال ّ‬
‫ح پسسسر مسسريم‌‬
‫ن مسسسي ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬خسسدا همسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»كسان ‌‬
‫ن از‬
‫نشا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ي‪ :‬با اي ‌‬
‫هاند« يعن ‌‬
‫ت‪ ،‬مسلما كافر شد ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه به‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫تتر از آ ‌‬
‫ي زشنن ‌‬
‫ه كفننر ‌‬
‫هاند و چ ‌‬
‫ن شنند ‌‬
‫كننافرا ‌‬
‫ه كنسسد كه‌‬
‫ي دهند »بگو‪ :‬اگر خسسدا اراد ‌‬
‫ي نسبت ‌خداي ‌‬
‫بشر ‌‬
‫ه در زمي ‌‬
‫ن‬
‫ه را ك ‌‬
‫ش و هسسرك ‌‬
‫م و مادر ‌‬
‫ح پسر مري ‌‬
‫مسي ‌‬
‫ي در‬
‫ت رسسسساند‪ ،‬چسسسه ‌كسسسس ‌‬
‫ه هلك ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت‪ ،‬جملگ ‌‬
‫اسسسس ‌‬
‫ي قننادر اس نت‌‬
‫هكس ‌‬
‫ي‪ :‬چ ‌‬
‫ي دارد؟« يعن ‌‬
‫ل خدا اختيار ‌‬
‫مقاب ‌‬
‫ي قننادر‬
‫ه كسن ‌‬
‫س هرگا ‌‬
‫ن كار بازدارد؟ پ ‌‬
‫ق تعالي‌ را از اي ‌‬
‫كه‌ ح ‌‬
‫ي چني ‌‬
‫ن‬
‫ه طبيع ‌‬
‫ت‪ ،‬نتيج ‌‬
‫ن كار نيس ‌‬
‫ن خداوند‪ ‬از اي ‌‬
‫ه بازداشت ‌‬
‫ب ‌‬
‫بو‬
‫ه‪ ،‬هيچ‌ خنندا و ر ‌‬
‫ت يگننان ‌‬
‫ن ذا ‌‬
‫ه جننز آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫امننر ‌‬
‫يپندارننند‪،‬‬
‫يم ‌‬
‫نكه ‌نصار ‌‬
‫معبود برحقي‌ وجود ندارد و اگر چنا ‌‬
‫ي در‬
‫ها ‌‬
‫ت و سننلط ‌‬
‫يبننود‪ ،‬قطعننا باينند قنندر ‌‬
‫ح خنندا م ‌‬
‫مسنني ‌‬
‫گو‬
‫ه هننر نيننرن ‌‬
‫يبننود ك ‌‬
‫ه بايد قادر م ‌‬
‫ت‪ ،‬در نتيج ‌‬
‫يداش ‌‬
‫اختيارم ‌‬
‫ه پندار شما او ب ‌‬
‫ه‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي را از خود دفع ‌نمايد‪ .‬درحال ‌‬
‫ها ‌‬
‫توطئ ‌‬
‫هراسننت ‌‬
‫ي‬
‫س اگر او ب ‌‬
‫هاست‌ پ ‌‬
‫ل رسيد ‌‬
‫ه قت ‌‬
‫هوب ‌‬
‫دار آويخته ‌شد ‌‬
‫ه را از خننود‬
‫ن شما ن نابودكنند ‌‬
‫هظ ‌‬
‫هنب ‌‬
‫ن حمل ‌‬
‫خدا بود‪ ،‬چرا اي ‌‬
‫ه هنگننا ‌‬
‫م‬
‫شب ‌‬
‫گ را از مننادر ‌‬
‫ه مننر ‌‬
‫ع نكرد و چرا قادر نشد ك ‌‬
‫دف ‌‬
‫ع مننر ‌‬
‫گ‬
‫ن دف ‌‬
‫ه او توا ‌‬
‫س هرگا ‌‬
‫ع كند؟ پ ‌‬
‫ي دف ‌‬
‫لو ‌‬
‫ن اج ‌‬
‫در رسيد ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫ي خننود نن نداشننت ‌‬
‫ن موجننود بننرا ‌‬
‫يتننري ‌‬
‫ن گرام ‌‬
‫را از مادر ن اي ‌‬
‫ب خنندا‪ ‬از شننما‪،‬‬
‫ي از عننذا ‌‬
‫ن چيننز ‌‬
‫ع نمننود ‌‬
‫مسننلما از دف ‌‬
‫ي آسسسمانها و‬
‫ت »وفرمسسانرواي ‌‬
‫نتر اسنن ‌‬
‫عنناجزتر و ننناتوا ‌‬
‫ت‪ ،‬هسسرچ ‌‬
‫ه‬
‫ن خداس ‌‬
‫ت‪ ،‬از آ ‌‬
‫ن آنهاس ‌‬
‫ه مابي ‌‬
‫ن و آنچ ‌‬
‫زمي ‌‬
‫ه پدر‬
‫ن واسط ‌‬
‫ي را بدو ‌‬
‫ه عيس ‌‬
‫نك ‌‬
‫يآفريند« چنا ‌‬
‫بخواهد‪ ،‬م ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ق است ‌بنننابراي ‌‬
‫ي آفريد لذا قدرت ‌حق‌ تعالي‌ مطل ‌‬
‫از مادر ‌‬
‫ن عموم ‌انسانها‪ ،‬از‬
‫يآفريند؛ چو ‌‬
‫ن هر دو فرزند م ‌‬
‫از مرد و ز ‌‬
‫ن آفننرينش‌ عيسنني‪ ‌‬و‬
‫يآفريند؛ چننو ‌‬
‫ن مرد فرزند م ‌‬
‫ن بدو ‌‬
‫ز ‌‬
‫ش آدم‪‌‬‬
‫ن آفننرين ‌‬
‫يآفريند؛ چننو ‌‬
‫نم ‌‬
‫م انسا ‌‬
‫نه ‌‬
‫ن مرد و ز ‌‬
‫بدو ‌‬

‫ه دليل‌‬
‫ي تواناسسست« واينهننا هم ‌‬
‫»و خسسدا بسسر هسسر چيسسز ‌‬
‫ي اسننت‌ پ ‌‬
‫س‬
‫تو ‌‬
‫ل قنندر ‌‬
‫ي كمننا ‌‬
‫هها ‌‬
‫ت و نشننان ‌‬
‫ن عظم ‌‬
‫روشنن ‌‬
‫يكنيد‪.‬‬
‫لم ‌‬
‫ي استدل ‌‬
‫ي از اينها‪ ،‬بر خدايي‌ غير و ‌‬
‫ه چيز ‌‬
‫هب ‌‬
‫چگون ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اس ‌‬
‫ه در رد بر نصار ‌‬
‫ت هم ‌‬
‫ق آيا ‌‬
‫سيا ‌‬
‫حّباُؤُه ُقْل َفِلَم ُيَعّذُبُكْم ِبُذُنوِبُكْم َبلْ‬
‫ل َوَأ ِ‬
‫ن َأْبَناُء ا ِّ‬
‫حُ‬
‫صاَرى َن ْ‬
‫ت اْلَيُهوُد َوالّن َ‬
‫َوَقاَل ِ‬
‫سَماَواتِ‬
‫ك ال ّ‬
‫ل ُمْل ُ‬
‫شاُء َو ِّ‬
‫ن َي َ‬
‫ب َم ْ‬
‫شاُء َوُيَعّذ ُ‬
‫ن َي َ‬
‫ق َيْغِفُر ِلَم ْ‬
‫خَل َ‬
‫ن َ‬
‫شٌر ِمّم ْ‬
‫َأْنُتْم َب َ‬
‫صيُر )‪(18‬‬
‫ض َوَما َبْيَنُهَما َوِإَلْيِه اْلَم ِ‬
‫َواَْلْر ِ‬
‫ن خسسدا و‬
‫ن گفتنسسد‪ :‬مسسا پسسسرا ‌‬
‫ن و مسيحيا ‌‬
‫»و يهوديا ‌‬
‫ي خودشننا ‌‬
‫ن‬
‫ي را بننرا ‌‬
‫ن همننان ‌چيننز ‌‬
‫ن اوييم« يهوديا ‌‬
‫دوستا ‌‬
‫ه بودننند‪ ،‬آنجننا كه‌‬
‫ي »عزيننر« ادعننا كننرد ‌‬
‫ه بننرا ‌‬
‫ادعننا كردننند ك ‌‬
‫ي‬
‫ه بننرا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ي نيننز آنچ ‌‬
‫ت(! نصننار ‌‬
‫گفتند‪) :‬عزير پسر خداس ن ‌‬
‫ت(!‬
‫ح پسر خداسنن ‌‬
‫ه گفتند‪) :‬مسي ‌‬
‫يپنداشتند ن آنجا ك ‌‬
‫حم ‌‬
‫مسي ‌‬
‫هصننر ‌‬
‫ف‬
‫ب سنناختند پس‌ خننود را ننن ب ‌‬
‫ه خننود نيننز منسننو ‌‬
‫ننن ب ‌‬
‫ن خنندا‪‬‬
‫ه ن دوستا ‌‬
‫ل و بيهود ‌‬
‫ي لطائ ‌‬
‫ل و آرزوها ‌‬
‫ي باط ‌‬
‫ادعاها ‌‬
‫ي شننما در اي ‌‬
‫ن‬
‫ي پنداشتند »بگو« اگننر بننه ‌راسننت ‌‬
‫نو ‌‬
‫وپسرا ‌‬
‫س چرا« خداوننند‪» ‬شسسما‬
‫ت قرار داريد »پ ‌‬
‫ه و منزل ‌‬
‫جايگا ‌‬
‫ن و مسنن ‌‬
‫خ‬
‫يكنسسد« بننا كشننت ‌‬
‫بم ‌‬
‫ن عسسذا ‌‬
‫را بسسر گناهانتسسا ‌‬
‫ه خننود نيننز ب ‌‬
‫ه‬
‫ت؟ ك ‌‬
‫خ در آخنر ‌‬
‫ش دوز ‌‬
‫ن در دنينا و بننا آت ‌‬
‫كردتتا ‌‬
‫ه پسننر از‬
‫يدانينند ك ‌‬
‫ن! آيننا نم ‌‬
‫يخردا ‌‬
‫يب ‌‬
‫ب معترفيد‪ .‬ا ‌‬
‫ن عذا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن از پنندرش‌‬
‫ه صنندور آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت و چيننز ‌‬
‫ش اس ن ‌‬
‫س پنندر خننوي ‌‬
‫جن ‌‬
‫ه از شننما گنننا ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫يزننند درحننال ‌‬
‫ل باشنند‪ ،‬از او سننر نم ‌‬
‫محننا ‌‬
‫ش را‬
‫ت؛ دوسنت‌ خننوي ‌‬
‫ه دوس ‌‬
‫يدانيد ك ‌‬
‫يشود؟! آيا نم ‌‬
‫صادر م ‌‬
‫ب قنننرار‬
‫ه شنننما منننورد عنننذا ‌‬
‫يكنننند درحنننالي‌ ك ‌‬
‫ب نم ‌‬
‫عنننذا ‌‬
‫ه شننما در اي ‌‬
‫ن‬
‫ن است‌ ك ‌‬
‫ل بر آ ‌‬
‫ن خود‪ ،‬دلي ‌‬
‫س اي ‌‬
‫يگيريد؟! پ ‌‬
‫م ‌‬
‫ي هسسستيد از‬
‫م بشسسر ‌‬
‫ه شما ه ‌‬
‫غ گوييد »بلك ‌‬
‫ادعايتان ‌درو ‌‬
‫ه است« همچننو ‌‬
‫ن‬
‫ق تعالي ‌»آفريد ‌‬
‫ي كه« ح ‌‬
‫ه كسان ‌‬
‫جمل ‌‬
‫ه فرزننندا ‌‬
‫ن‬
‫س بشننر هسننتيد ن ‌‬
‫س از جن ‌‬
‫شپ ‌‬
‫ن خوي ‌‬
‫ساير بندگا ‌‬
‫ن خننويش‌ حنناك ‌‬
‫م‬
‫م بننندگا ‌‬
‫ي بر تما ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫س بدانيد ك ‌‬
‫و ي‌ پ ‌‬
‫ه را‬
‫يآمسسرزد و هسسرك ‌‬
‫ه را بخواهسسد‪ ،‬م ‌‬
‫ت‪» :‬هسسرك ‌‬
‫اسننن ‌‬

‫ن خننود را در برابننر‬
‫ي‪ :‬بننندگا ‌‬
‫يكند« يعن ‌‬
‫بم ‌‬
‫بخواهد‪ ،‬عذا ‌‬
‫يكننند و هننر كس‌ را در برابننر عمل ‌‬
‫ش‬
‫هم ‌‬
‫خير و شننر محاسننب ‌‬
‫ه را بننر كفننر‬
‫س او خواسننته ‌اس نت‌ كننه ‌هننرك ‌‬
‫يدهنند پ ‌‬
‫جننزا م ‌‬
‫ه از‬
‫يك ‌‬
‫ب كننند و بنر كسنان ‌‬
‫ش عننذا ‌‬
‫ل خننوي ‌‬
‫ه عنند ‌‬
‫يميراند‪ ،‬ب ‌‬
‫م ‌‬
‫ن را ن ن‬
‫ش بيامرزد و گنهكننارا ‌‬
‫ل خوي ‌‬
‫ه فض ‌‬
‫هاند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه كرد ‌‬
‫كفر توب ‌‬
‫ب كنننند »و‬
‫اگنننر بخواهننند عفنننو و اگنننر بخواهننند‪ ،‬عنننذا ‌‬
‫ه در ميسسسان‌‬
‫ي آسسسسمانها و زمين‌ و آنچ ‌‬
‫فرمسسسانرواي ‌‬
‫ت هم ‌‬
‫ه‬
‫ن خداونسسسد اسسسست ‌و بازگشسسس ‌‬
‫ت‪ ،‬از آ ‌‬
‫آنهاسسسس ‌‬
‫ي اوست«‪.‬‬
‫هسو ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه روايت‌ شننده‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ل آي ‌‬
‫ب نننزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬در بيا ‌‬
‫از اب ‌‬
‫سبن‌‬
‫نعمننرو و شننا ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن اضاء‪ ،‬بحر ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه فرمود‪ :‬نعما ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫توگننو‬
‫تص گف ‌‬
‫نحضننر ‌‬
‫ل خداص آمدننند و بننا آ ‌‬
‫ي نزد رسو ‌‬
‫عد ‌‬
‫ل دعننو ‌‬
‫ت‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ي خدا ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ل خداص آنا ‌‬
‫كردند‪ .‬رسو ‌‬
‫ن گفتننند‪ :‬ا ‌‬
‫ي‬
‫هرويا ‌‬
‫ن سنني ‌‬
‫يآ ‌‬
‫م دادننند ول ‌‬
‫ش بي ‌‬
‫ه و از عذاب ‌‬
‫نمود ‌‬
‫ه‪) :‬مننا‬
‫يك ‌‬
‫يدان ‌‬
‫يترساني؟ آيا نم ‌‬
‫هچيز م ‌‬
‫محمد! تو ما را از چ ‌‬
‫ه پروردگننار‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫م؟( هما ‌‬
‫ي هستي ‌‬
‫نو ‌‬
‫ن خدا و دوستا ‌‬
‫پسرا ‌‬
‫حّبصصاُؤُه ( را‬
‫لصص َوَأ ِ‬
‫ن َأْبَنصصاُء ا ِّ‬
‫حصص ُ‬
‫صصصاَرى َن ْ‬
‫ت اْلَيُهصصوُد َوالّن َ‬
‫ه‪َ) :‬وَقصصاَل ِ‬
‫ل آي ‌‬
‫متعننا ‌‬
‫لفرمود‪.‬‬
‫ناز ‌‬
‫ن َتُقولُصصوا َمصصا‬
‫سصِل َأ ْ‬
‫ن الّر ُ‬
‫عَلى َفْتَرٍة ِمص َ‬
‫ن َلُكْم َ‬
‫سوُلَنا ُيَبّي ُ‬
‫جاَءُكْم َر ُ‬
‫ب َقْد َ‬
‫َيا َأْهَل اْلِكَتا ِ‬
‫يٍء َقصِديٌر )‬
‫شص ْ‬
‫عَلصصى ُكصّل َ‬
‫ل َ‬
‫شيٌر َوَنِذيرٌ َوا ُّ‬
‫جاَءُكْم َب ِ‬
‫شيٍر َوَل َنِذيٍر َفَقْد َ‬
‫ن َب ِ‬
‫جاَءَنا ِم ْ‬
‫َ‬
‫‪(19‬‬
‫ت محمنندص‬
‫ه پيامبر ما« حضننر ‌‬
‫ب! هرآين ‌‬
‫ل كتا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ي شسسما بيسسا ‌‬
‫ن‬
‫ه بسسرا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس س ‌‬
‫ي شسسما آمسسد ‌‬
‫ه سسسو ‌‬
‫»ب ‌‬
‫يو‬
‫ن شننرع ‌‬
‫م و قواني ‌‬
‫ي‪ ،‬احكا ‌‬
‫ف اله ‌‬
‫ق و معار ‌‬
‫يكند« حقاي ‌‬
‫م ‌‬
‫ن دچننار اختل ‌‬
‫ف‬
‫ه در آ ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫يكرديد و آنچ ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه را كه ‌پنها ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ل از‬
‫ت رسسسولن« زيننرا قب ‌‬
‫ن فسستر ‌‬
‫ه بودينند »در دورا ‌‬
‫شنند ‌‬
‫ت مدينندي‬
‫ي منند ‌‬
‫ت آسننمان ‌‬
‫ت محمنندص‪ ،‬رسننال ‌‬
‫ت حضننر ‌‬
‫بعث ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬فرمود‪:‬‬
‫ه اب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫ه بود‪ .‬رواي ‌‬
‫ع يافت ‌‬
‫‌انقطا ‌‬
‫ه سننا ‌‬
‫ل‬
‫‪ ‬ومحمدص پانصد و شصت ‌و ن ‌‬
‫ن ميلد عيسي ‌‬
‫»ميا ‌‬

‫ت آن‌‬
‫ن‪ ،‬نعمننت ‌بعث ‌‬
‫يگوينند‪» :‬بنننابراي ‌‬
‫نكننثير م ‌‬
‫ه بود«‪ .‬اب ‌‬
‫فاصل ‌‬
‫ن نعمتهننا بننود و‬
‫لتري ‌‬
‫ن‪ ،‬از كام ‌‬
‫ه از زما ‌‬
‫ن بره ‌‬
‫تص در آ ‌‬
‫حضر ‌‬
‫م و فراگير زيرا فساد بننر‬
‫ي بود عا ‌‬
‫م‪ ،‬نياز ‌‬
‫ته ‌‬
‫ن بعث ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نياز ب ‌‬
‫ن ن بجز‬
‫ه بندگا ‌‬
‫ل بر هم ‌‬
‫ن وجه ‌‬
‫ه و طغيا ‌‬
‫ن گسترد ‌‬
‫ه بلد دام ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي از دين‌ ح ‌‬
‫ق‬
‫ه بر بقاياي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي از احبار يهود و زهاد نصار ‌‬
‫اندك ‌‬
‫ه بود«‪.‬‬
‫ه فروهشت ‌‬
‫ه بودند ن خيم ‌‬
‫ي ماند ‌‬
‫ك باق ‌‬
‫متمس ‌‬
‫ت‪» :‬تسسا نگوييسسد« در‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ي شما آمد ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ي! پيامبر ما ب ‌‬
‫آر ‌‬
‫ي نسسزد‬
‫ها ‌‬
‫م دهند ‌‬
‫ه و بي ‌‬
‫ه هيچ ‌مژده ‌دهند ‌‬
‫ت »ك ‌‬
‫روز قيام ‌‬
‫م تننا مبننادا‬
‫ي‪ :‬مننا پيننامبر خننود را فرسننتادي ‌‬
‫مسسا نيامسسد« يعن ‌‬
‫ش‪ ،‬در روز‬
‫م عننذرخواهي‌ از كوتنناهي‌ و تقصننير خننوي ‌‬
‫درمقننا ‌‬
‫ي شسسما‬
‫س قطعسسا بسسرا ‌‬
‫ي بگويينند »پ ‌‬
‫ن سننخن ‌‬
‫ت چني ‌‬
‫قيننام ‌‬
‫ه اين‌‬
‫ي‪ :‬را ‌‬
‫ه است« يعن ‌‬
‫ي آمد ‌‬
‫ها ‌‬
‫مدهند ‌‬
‫ه و بي ‌‬
‫هدهند ‌‬
‫مژد ‌‬
‫هبخ ‌‬
‫ش‬
‫ك پيامبر مژد ‌‬
‫ه بر شما مسدود شد زيرا اين ‌‬
‫عذر و بهان ‌‬
‫ن را بشننار ‌‬
‫ت‬
‫ه مؤمنا ‌‬
‫هاست‌ ك ‌‬
‫ي نزد شما آمد ‌‬
‫ها ‌‬
‫و هشداردهند ‌‬
‫ي تواناسسست«‬
‫يدهد »و خدا بر هر چيسسز ‌‬
‫مم ‌‬
‫و كفار را بي ‌‬
‫ت محمنندص را بننا‬
‫ه حضننر ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫تو ‌‬
‫ل قنندر ‌‬
‫س از كمنا ‌‬
‫پ ‌‬
‫ن را در راه‌ ح ‌‬
‫ق‬
‫ت فرسننتاد‪ ،‬مطيعننا ‌‬
‫ه رسال ‌‬
‫تب ‌‬
‫ه كمال ‌‬
‫نهم ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي و فلك ‌‬
‫ت‬
‫ن را در گمننراه ‌‬
‫م و اسننتوار و نافرمانننا ‌‬
‫تقنند ‌‬
‫ثاب ‌‬
‫نگونسار گردانيد‪.‬‬
‫جَعصَل ِفيُكصْم َأْنِبَيصصاَء‬
‫عَلْيُكصْم ِإْذ َ‬
‫لص َ‬
‫سى ِلَقصْوِمِه َيصصا َقصْوِم اْذُكصُروا ِنْعَمصَة ا ِّ‬
‫َوِإْذ َقاَل ُمو َ‬
‫ن )‪(20‬‬
‫ن اْلَعاَلِمي َ‬
‫حًدا ِم َ‬
‫ت َأ َ‬
‫جَعَلُكْم ُمُلوًكا َوَآَتاُكْم َما َلْم ُيْؤ ِ‬
‫َو َ‬
‫ت‪:‬‬
‫م خسسود گف ‌‬
‫هقسسو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ه موس س ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ن زمان ‌‬
‫»و يادك ‌‬
‫ت خدا را بر خود ياد كنيد« در آغنناز‬
‫ن! نعم ‌‬
‫مم ‌‬
‫اي‌ قو ‌‬
‫هينناد‬
‫ت خنندا‪ ‬را اجمننال بننر خننود ب ‌‬
‫ه نعم ‌‬
‫تك ‌‬
‫از آنهننا خواس ن ‌‬
‫ن نعمتهننا را به‌‬
‫ه نعمت‌ از اي ‌‬
‫هطور خاص‌ ن س ‌‬
‫هنب ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آورند‪ ،‬آ ‌‬
‫ن شسسما‬
‫ه در ميسسا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫يكرد‪» :‬آ ‌‬
‫ه يادآور ‌‬
‫نگون ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫تفصي ‌‬
‫ي سسساخت«‬
‫ي قرار داد و شما را پادشسساهان ‌‬
‫پيامبران ‌‬
‫ي از شننما را‬
‫ن شما پيامبراني‌ برانگيخت‌ و بننرخ ‌‬
‫ي‪ :‬درميا ‌‬
‫يعن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫ب اس ‌‬
‫ن با ‌‬
‫ن از اي ‌‬
‫هآنا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ق پادشاها ‌‬
‫ت‪ .‬اطل ‌‬
‫ه ساخ ‌‬
‫پادشا ‌‬

‫هاند‪:‬‬
‫يگفت ‌‬
‫م! بعضنن ‌‬
‫يگويند‪ :‬ما پادشنناهاني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن شا ‌‬
‫مثل نزديكا ‌‬
‫ك امننر و صنناح ‌‬
‫ب‬
‫ن مننال ‌‬
‫ه‪ :‬آنننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫مننراد از )ملوكننا( اي ‌‬
‫ي در قبضنن ‌‬
‫ه‬
‫ه مملوكننان ‌‬
‫نك ‌‬
‫ش شنندند‪ ،‬بعنند از آ ‌‬
‫اختيننار خننوي ‌‬
‫يگوينند‪) :‬و‬
‫ش نبودننند‪ .‬مجاهنند م ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫ن و قبطيا ‌‬
‫ف فرعو ‌‬
‫تصر ‌‬
‫ههننا‪،‬‬
‫ب خان ‌‬
‫ت‪ :‬شننما را صنناح ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ن معن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫م ملوكا( ب ‌‬
‫جعلك ‌‬
‫ن ديننندگا ‌‬
‫ه‬
‫ه تأييننند اي ‌‬
‫ن گردانيننند«‪ .‬ب ‌‬
‫ن و خننندمتكارا ‌‬
‫همسنننرا ‌‬
‫ي از عبننندالله‬
‫ه‪» :‬منننرد ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اسننن ‌‬
‫ت شننند ‌‬
‫ي‪ ،‬رواي ‌‬
‫تفسنننير ‌‬
‫ي مهنناجرين‬
‫نعنناص‪ ‌‬پرسننيد‪ :‬مگننر مننا از فقننرا ‌‬
‫نعمروب ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي قرار‬
‫ه نزد و ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي دار ‌‬
‫ت‪ :‬آيا زن ‌‬
‫ي گف ‌‬
‫هو ‌‬
‫‌نيستيم؟ عبدالله ب ‌‬
‫ي داري‌‬
‫ت‪ :‬آيننا مسننكن ‌‬
‫ي! گف ‌‬
‫خ داد‪ :‬آر ‌‬
‫م يابي؟ مرد پاس ن ‌‬
‫و آرا ‌‬
‫ت‪ :‬پس‌‬
‫ي! گف ‌‬
‫ت گزيني؟ مننرد پاسننخ ‌داد‪ :‬آر ‌‬
‫ن سكون ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ك ‌‬
‫م‪.‬‬
‫ي نيننز دار ‌‬
‫ت‪ :‬خنندمتكار ‌‬
‫ن مننرد گف ‌‬
‫ي‪ .‬آ ‌‬
‫تننو از اغنيننا هسننت ‌‬
‫ن هستي«‪» .‬و داد‬
‫ت از پادشاها ‌‬
‫ن صور ‌‬
‫ت‪ :‬در اي ‌‬
‫عبدالله گف ‌‬
‫ك از عالميسسا ‌‬
‫ن‬
‫چي ‌‬
‫ه هي ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن »آنچ ‌‬
‫ه شسسما« يهودينننا ‌‬
‫ب ‌‬
‫هبار‪ ،‬ابننر‬
‫ي‪ ،‬سنننگ‌ چشننم ‌‬
‫ن و سننلو ‌‬
‫تم ‌‬
‫ن نعم ‌‬
‫نسسداد« چننو ‌‬
‫ن و غيننر‬
‫ت شاها ‌‬
‫ت انبيا‡‪ ،‬كثر ‌‬
‫ي سينا‪ ،‬كثر ‌‬
‫ن در صحرا ‌‬
‫هبا ‌‬
‫ساي ‌‬
‫ه هي ‌‬
‫چ‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه شما آنچ ‌‬
‫ت‪ :‬داد ب ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ن از نعمتها‪ .‬يامعني‌ اي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ل در زمننا ‌‬
‫ن‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫ن نننداد زيننرا بن ‌‬
‫ن زمانتننا ‌‬
‫يك‌ از عالميننا ‌‬
‫ي‬
‫ههننا ‌‬
‫ن و سنناير تير ‌‬
‫ن و قبطيننا ‌‬
‫ه يونانيننا ‌‬
‫تب ‌‬
‫ش نسننب ‌‬
‫خننوي ‌‬
‫ي دو ‌‬
‫م‬
‫ن معن ‌‬
‫نكثير نيز اي ‌‬
‫م بودند‪ .‬اب ‌‬
‫ن مرد ‌‬
‫فتري ‌‬
‫م‪ ،‬شري ‌‬
‫يآد ‌‬
‫بن ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ح داد ‌‬
‫را ترجي ‌‬
‫عَلصصى َأدَْبصصاِرُكْم‬
‫لص َلُكصْم َوَل َتْرَتصّدوا َ‬
‫ب ا ُّ‬
‫سصَة اّلِتصصي َكَتص َ‬
‫ض اْلُمَقّد َ‬
‫خُلوا اَْلْر َ‬
‫َيا َقْوِم اْد ُ‬
‫ن )‪(21‬‬
‫سِري َ‬
‫خا ِ‬
‫َفَتْنَقِلُبوا َ‬
‫ي را بنيا ‌‬
‫ن‬
‫ك نه ‌‬
‫ك امر و ي ‌‬
‫ت‪ ،‬ي ‌‬
‫ه موسي‪ ‌‬بر يادكرد نعم ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن مقدس«‬
‫ه سرزمي ‌‬
‫ن! ب ‌‬
‫مم ‌‬
‫ي قو ‌‬
‫نبود‪» :‬ا ‌‬
‫نهاد‪ ،‬امر اي ‌‬
‫ك »كه‌‬
‫ه‪ ،‬يننا مبننار ‌‬
‫كشد ‌‬
‫س‪ :‬يعني‌ پا ‌‬
‫ن »درآييد« مقد ‌‬
‫فلسطي ‌‬
‫ي‪ :‬خداوننند‬
‫ه اسسست« يعن ‌‬
‫ي شما مقرر داشت ‌‬
‫خداوند برا ‌‬
‫م ازلي‌ خننويش‌ قسننمت‌ و تقنندير‬
‫ن را در عل ‌‬
‫‪ ‬آن ‌سننرزمي ‌‬
‫ت‪ .‬امننا باينند‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ي شما گردانيد ‌‬
‫ن و مأوا ‌‬
‫ه و مسك ‌‬
‫شما كرد ‌‬

‫ي بننود كه‌‬
‫ه زمننان ‌‬
‫ت و تقنندير مربننوط ب ‌‬
‫ن قسننم ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫دانس ‌‬
‫ن فاسننند شننندند و ب ‌‬
‫ه‬
‫ل نيكوكنننار بودنننند و چنننو ‌‬
‫ياسنننرائي ‌‬
‫بن ‌‬
‫ه بنننندگان‌‬
‫ه وسنننيل ‌‬
‫ي آوردنننند‪ ،‬خداونننند‪ ‬ب ‌‬
‫ي رو ‌‬
‫فسنننادگر ‌‬
‫ن اخراج‌ كننرد و امننروز نيننز‬
‫ن سرزمي ‌‬
‫ش آنها را از آ ‌‬
‫ها ‌‬
‫شايست ‌‬
‫ن هسنننتند‪ ،‬هرگنننز‬
‫ي زمي ‌‬
‫م رو ‌‬
‫ن قنننو ‌‬
‫هكنننارتري ‌‬
‫ن تب ‌‬
‫كه‌ يهودينننا ‌‬
‫شايستگي‌ حضور در آن ‌را ندارند‪.‬‬
‫ت خسسود‬
‫ن بنننود‪» :‬و بسسر پشسس ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ه آننننا ‌‬
‫يب ‌‬
‫ي موسننن ‌‬
‫و نه ‌‬
‫ن رونگردانينند و به‌‬
‫ي‪ :‬از فرمننان ‌م ‌‬
‫ن نشسسويد« يعن ‌‬
‫روگردا ‌‬
‫ن را‬
‫ن در مورد جنگ‌ با سننتمگرا ‌‬
‫ب باز نگرديد و دستور م ‌‬
‫عق ‌‬
‫ف‪ ،‬بننر زمين‌ نگذارينند »كه« در آن‌‬
‫ب ترسننويي‌ و ضننع ‌‬
‫هسب ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت را از‬
‫يشسسويد« و خيننر دنيننا و آخننر ‌‬
‫ت »زيانكار م ‌‬
‫صننور ‌‬
‫يدهيد‪.‬‬
‫تم ‌‬
‫دس ‌‬
‫جصصوا ِمْنَهصصا َفصِإ ْ‬
‫ن‬
‫خُر ُ‬
‫حّتصصى َي ْ‬
‫خَلَها َ‬
‫ن َنْد ُ‬
‫ن َوِإّنا َل ْ‬
‫جّباِري َ‬
‫ن ِفيَها َقْوًما َ‬
‫سى ِإ ّ‬
‫َقاُلوا َيا ُمو َ‬
‫ن )‪(22‬‬
‫خُلو َ‬
‫جوا ِمْنَها َفِإّنا َدا ِ‬
‫خُر ُ‬
‫َي ْ‬
‫ي زورآور‬
‫ي! در آنجسسسا قسسسوم ‌‬
‫ي موسسسس ‌‬
‫»گفتنسسسد‪ :‬ا ‌‬
‫ي هسننتند زورآور بننا‬
‫ن مننردم ‌‬
‫ي‪ :‬در فلسننطي ‌‬
‫هسسستند« يعن ‌‬
‫ه كه‌‬
‫م را بننر آنچ ‌‬
‫ه مننرد ‌‬
‫ي تنومننند ك ‌‬
‫ي بلننند و پيكرهننا ‌‬
‫قامتهننا ‌‬
‫م »عمنالقه«‬
‫ن‪ :‬قنو ‌‬
‫يگردانند‪ .‬مننراد از آننا ‌‬
‫بخواهند‪ ،‬مجبور م ‌‬
‫ن نرونسسد‪ ،‬مسسا هرگسسز وارد‬
‫ن از آنجا بيسسرو ‌‬
‫اند »و تا آنا ‌‬
‫م »پس‌‬
‫يشننوي ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫گ وارد آ ‌‬
‫ي‪ :‬بننا جن ‌‬
‫يشويم« يعن ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫آ ‌‬
‫گ »مسسا وارد‬
‫ن جن ‌‬
‫ن رونسسد« بننندو ‌‬
‫اگسسر از آنجسسا بيسسرو ‌‬
‫ن از ورود به‌‬
‫ت امتناعشننا ‌‬
‫ح عل ‌‬
‫ن صننري ‌‬
‫ن بيننا ‌‬
‫يشويم«‪ .‬اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي جننز اين‌‬
‫ن‪ ،‬علننت ‌‬
‫هآ ‌‬
‫م ورود مننا ب ‌‬
‫ي‪ :‬عنند ‌‬
‫ت‪ ،‬يعن ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫فلسطي ‌‬
‫ندارد‪.‬‬
‫ب َفصِإَذا‬
‫عَلْيِهصُم اْلَبصصا َ‬
‫خُلصصوا َ‬
‫عَلْيِهَمصصا اْد ُ‬
‫لص َ‬
‫ن َأْنَعصَم ا ُّ‬
‫خصصاُفو َ‬
‫ن َي َ‬
‫ن اّل صِذي َ‬
‫ن ِم ص َ‬
‫لِ‬
‫جَ‬
‫َقصصاَل َر ُ‬
‫ن )‪(23‬‬
‫ن ُكْنُتْم ُمْؤِمِني َ‬
‫ل َفَتَوّكُلوا ِإ ْ‬
‫عَلى ا ِّ‬
‫ن َو َ‬
‫غاِلُبو َ‬
‫خْلُتُموُه َفِإّنُكْم َ‬
‫َد َ‬
‫يترسيدند و خداوند بسسر آنسسان‌‬
‫هم ‌‬
‫نك ‌‬
‫»دو مرد از آنا ‌‬
‫نو‬
‫ننو ‌‬
‫عب ‌‬
‫ن دو مننرد‪ ،‬يوشنن ‌‬
‫ه بسسود گفتنسسد« آ ‌‬
‫م كسسرد ‌‬
‫انعسسا ‌‬

‫ياسننننرائيل‌ و از‬
‫ه بن ‌‬
‫هگننننان ‌‬
‫ي دوازد ‌‬
‫نيوفنننننا از نقبننننا ‌‬
‫بب ‌‬
‫كال ‌‬
‫ف و جبن‌‬
‫ن بودنننند‪ .‬ينننا آنهنننا از ضنننع ‌‬
‫ن ومتقينننا ‌‬
‫خداترسنننا ‌‬
‫نشننا ‌‬
‫ن‬
‫يترسيدند‪ .‬و خداوننند‪ ‬بننا پايدارساخت ‌‬
‫لم ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫بن ‌‬
‫ي‬
‫ت و پينننروز ‌‬
‫ي نصنننر ‌‬
‫هها ‌‬
‫ه وعننند ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن يقي ‌‬
‫ن و داد ‌‬
‫در ايمنننا ‌‬
‫ن دو گفتننند‪» :‬اي‌‬
‫ي! آ ‌‬
‫ه بننود‪ .‬آر ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫ن نعم ‌‬
‫ش‪ ،‬بننر آنننا ‌‬
‫خننوي ‌‬
‫ي‪ :‬از‬
‫ن وارد شسسويد« يعن ‌‬
‫ه بسسر آنسسا ‌‬
‫ه درواز ‌‬
‫م! از را ‌‬
‫قسسو ‌‬
‫ه اگر از‬
‫ه وارد شننويد »ك ‌‬
‫ن عمننالق ‌‬
‫ه شهر بر ستمگرا ‌‬
‫درواز ‌‬
‫ن دو اي ‌‬
‫ن‬
‫ن درآمديسسد‪ ،‬قطعسسا پيسسروز خواهيسسد شسسد« آ ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي داشننتند‪،‬‬
‫ي اله ‌‬
‫هها ‌‬
‫ه به ‌وعد ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن و اطمينان ‌‬
‫ن را با ايما ‌‬
‫سخ ‌‬
‫ن افزودنننند‪» :‬و اگسسر‬
‫ن سخنشنننا ‌‬
‫ه در پاينننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫گفتنننند چننننا ‌‬
‫ه خداوننند‬
‫نب ‌‬
‫ل كنيسسد« زيننرا ايمننا ‌‬
‫ه خسسدا تسسوك ‌‬
‫مؤمنيسسد‪ ،‬ب ‌‬
‫ل‪ :‬عبننارت ‌اسنت‌ از‪ :‬قط ‌‬
‫ع‬
‫ت‪ .‬تننوك ‌‬
‫ل اسن ‌‬
‫ي توك ‌‬
‫ل‪ ،‬مقتض ‌‬
‫متعا ‌‬
‫ش و تمل ‌‬
‫ق‬
‫ك كننرن ‌‬
‫ي از غير خدا‪ ‬و تر ‌‬
‫ي قلب ‌‬
‫ق و پيوندها ‌‬
‫علي ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫تو ‌‬
‫ناروا در برابر مخلوقا ‌‬
‫ل ِإّنا‬
‫ك َفَقاِت َ‬
‫ت َوَرّب َ‬
‫ب َأْن َ‬
‫خَلَها َأَبًدا َما َداُموا ِفيَها َفاْذَه ْ‬
‫ن َنْد ُ‬
‫سى ِإّنا َل ْ‬
‫َقاُلوا َيا ُمو َ‬
‫ن )‪(24‬‬
‫عُدو َ‬
‫َهاُهَنا َقا ِ‬
‫ي!‬
‫ي موس ‌‬
‫ت موسي‪» ‌‬ا ‌‬
‫ه حضر ‌‬
‫لب ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫»گفتند« بن ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ه آنسسان« يعن ‌‬
‫مك ‌‬
‫م مادا ‌‬
‫يشوي ‌‬
‫ن وارد نم ‌‬
‫ما ابدا در آ ‌‬
‫نو‬
‫ن از روي ‌جب ‌‬
‫ن سخنشننا ‌‬
‫ه »در آنجا هسسستند« اي ‌‬
‫عمننالق ‌‬
‫لو‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ت بننر خنندا ‌‬
‫ه عننناد و جسننار ‌‬
‫ي‪ ،‬يا بننه ‌انگيننز ‌‬
‫بزدل ‌‬
‫تالمقنند ‌‬
‫س‬
‫ه شهر بي ‌‬
‫ب‪ ،‬آنها ورود ب ‌‬
‫نترتي ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ي بود‪ .‬ب ‌‬
‫لو ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ن نفي‌ را بننا ذكننر )ابنندا( مؤكنند‬
‫س اي ‌‬
‫ه و سننپ ‌‬
‫ي كننرد ‌‬
‫را نف ‌‬
‫ن از آ ‌‬
‫ن‬
‫ن جبننارا ‌‬
‫ن رفت ‌‬
‫ه بيننرو ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه ورود ب ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ساختند‪ ،‬آ ‌‬
‫ت برويسسد و‬
‫س تسسو و پروردگسسار ‌‬
‫مشننروط سنناختند »پ ‌‬
‫ه در‬
‫ي‪ :‬ماپيوسننت ‌‬
‫ينشسسينيم« يعن ‌‬
‫بجنگيد‪ ،‬ما همين ‌جا م ‌‬
‫ه عق ‌‬
‫ب‬
‫هب ‌‬
‫مون ‌‬
‫يروي ‌‬
‫ه بننا تننو پيش‌ م ‌‬
‫م‪ ،‬ن ‌‬
‫يمنناني ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن مكننا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ي نسننبت‌ ب ‌‬
‫ي نننادان ‌‬
‫ن را از رو ‌‬
‫نسننخ ‌‬
‫م‪ .‬اي ‌‬
‫يگننردي ‌‬
‫برم ‌‬
‫ق و واجبننا ‌‬
‫ت‬
‫هحقنناي ‌‬
‫ه كفننر ب ‌‬
‫ه انگيننز ‌‬
‫يوب ‌‬
‫تو ‌‬
‫ل و صفا ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫ه‪:‬‬
‫ل اسنننت‌ ك ‌‬
‫ي گفتنننند‪ .‬نق ‌‬
‫ت اله ‌‬
‫ت و صنننفا ‌‬
‫ه ذا ‌‬
‫مربنننوط ب ‌‬

‫ي اصحابشنان‌‬
‫ب كسنب‌ رأ ‌‬
‫ل خداص در روز بدر‪ ،‬از بنا ‌‬
‫»رسو ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ت‬
‫ك جنگ‌ حتم ‌‬
‫ه فرمودننند‪ :‬اين ‌‬
‫ن مشورت ‌نمننود ‌‬
‫با ايشا ‌‬
‫ي از ديگننر‬
‫نعمرو‪ ‬بننه ‌نمايننندگ ‌‬
‫ه باينند كننرد؟ مقنندادب ‌‬
‫پس‌ چ ‌‬
‫ه ما‬
‫يك ‌‬
‫س اله ‌‬
‫ت اقد ‌‬
‫ه ذا ‌‬
‫ت‪ :‬سوگند ب ‌‬
‫ت و گف ‌‬
‫ب برخاس ‌‬
‫اصحا ‌‬
‫ت بروينند‬
‫م‪ :‬تو و پروردگار ‌‬
‫ه بگويي ‌‬
‫مك ‌‬
‫ل نيستي ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ن بن ‌‬
‫چو ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫ه ما از سننمت‌ راس ن ‌‬
‫م! بلك ‌‬
‫هاي ‌‬
‫نجا نشست ‌‬
‫و بجنگيد‪ ،‬ما همي ‌‬
‫ت سننر شننما بننا آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ش رو و ازپشنن ‌‬
‫پ‪ ،‬از پي ‌‬
‫تچ ‌‬
‫از سننم ‌‬
‫ت‪ ،‬اعل ‌‬
‫م‬
‫ن دس ن ‌‬
‫ي از اي ‌‬
‫ن ديگننر نيننز بننا تعننابير ‌‬
‫م‪ .‬يارا ‌‬
‫يجنگي ‌‬
‫م ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫ه‬
‫يگوينند‪ :‬آ ‌‬
‫ن مسننعود‪ ‬م ‌‬
‫ي كردننند‪ ...‬عبنندالله اب ‌‬
‫آمننادگ ‌‬
‫تو‬
‫ن شكف ‌‬
‫ن سخنا ‌‬
‫تص از اي ‌‬
‫نحضر ‌‬
‫كآ ‌‬
‫ه مبار ‌‬
‫ه چهر ‌‬
‫مك ‌‬
‫ديد ‌‬
‫ن شدند‪.‬‬
‫ن بسيار شادما ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ن )‪(25‬‬
‫سِقي َ‬
‫ن اْلَقْوِم اْلَفا ِ‬
‫ق َبْيَنَنا َوَبْي َ‬
‫خي َفاْفُر ْ‬
‫سي َوَأ ِ‬
‫ك ِإّل َنْف ِ‬
‫ب ِإّني َل َأْمِل ُ‬
‫َقاَل َر ّ‬
‫ي پروردگننار‬
‫هسننو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ب شننكو ‌‬
‫»گفسست« موسنني‪ ‌‬از بننا ‌‬
‫ن دينت‌ »جز‬
‫ه يننناري ‌داد ‌‬
‫ش‪» :‬پروردگارا! من« در را ‌‬
‫خوي ‌‬
‫م مننن‬
‫م را ندارم« امننا قننو ‌‬
‫ص خود و برادر ‌‬
‫اختيار شخ ‌‬
‫ي! »پ ‌‬
‫س‬
‫م سننرپيچيدند و تننو خننود شنناهد هسننت ‌‬
‫‌كه‌ از فرمننان ‌‬
‫ي بينداز« ما‬
‫ن جداي ‌‬
‫ن قوم ‌نافرما ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ن ما و ميا ‌‬
‫ميا ‌‬
‫ن‪ .‬يننا‬
‫ن نپيوننندا ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫تب ‌‬
‫ن و در مجننازا ‌‬
‫ن متمايز گردا ‌‬
‫را از آنا ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫هك ‌‬
‫ن فيصل ‌‬
‫ن ما و آنا ‌‬
‫ت‪ :‬تو خود ميا ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫معن ‌‬
‫عَلصصى اْلَق صْوِم‬
‫س َ‬
‫ل َتْأ َ‬
‫ض َف َ‬
‫ن ِفي اَْلْر ِ‬
‫سَنًة َيِتيُهو َ‬
‫ن َ‬
‫عَلْيِهْم َأْرَبِعي َ‬
‫حّرَمٌة َ‬
‫َقاَل َفِإّنَها ُم َ‬
‫ن )‪(26‬‬
‫سِقي َ‬
‫اْلَفا ِ‬
‫ن سسسرزمين«‬
‫سآ ‌‬
‫ي »پ ‌‬
‫ه موس ‌‬
‫لب ‌‬
‫»فرمود« خداوند متعا ‌‬
‫ه بيشتر از آن‌ »بر‬
‫ل سال« ن ‌‬
‫ن مقدس ‌ »چه ‌‬
‫ي‪ :‬سرزمي ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ن »حرام ‌شسسده‌‬
‫ش و نافرما ‌‬
‫ه سرك ‌‬
‫ن گرو ‌‬
‫ي‪ :‬بر آ ‌‬
‫آنان« يعن ‌‬
‫ن از جنگ‌ بننا سننتمگران‌ »در‬
‫ب سر باززدنشننا ‌‬
‫هسب ‌‬
‫است« ب ‌‬
‫ه ايننن‬
‫ن و سرگشننت ‌‬
‫يشسسوند« و حيننرا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن سرگردا ‌‬
‫زمي ‌‬
‫ه ومقصنند‬
‫ه را ‌‬
‫نك ‌‬
‫يآيننند‪ ،‬بنني ‌آ ‌‬
‫يروننند و م ‌‬
‫‌سننو و آن ‌سننو م ‌‬
‫يگويد‪» :‬بني‬
‫ن جبير م ‌‬
‫ه باشند‪ .‬سعيدب ‌‬
‫ش داشت ‌‬
‫روشني‌ در پي ‌‬

‫هراه‌‬
‫ل‪ ،‬هننر روز بامننداد ب ‌‬
‫ل سننا ‌‬
‫ن چه ‌‬
‫ل در طننول ‌اي ‌‬
‫‌اسننرائي ‌‬
‫يپيمودننند و هيچ‌‬
‫ن در بيابانهننا راه ‌م ‌‬
‫ه و حيننرا ‌‬
‫ه سرگشننت ‌‬
‫افتاد ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ي و پريشان ‌‬
‫ن حيران ‌‬
‫ن سرزمي ‌‬
‫م نداشتند‪ .‬اي ‌‬
‫ت قرار و آرا ‌‬
‫وق ‌‬
‫ي محل‌‬
‫ن را »تينننه« يعن ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ه قنننرآ ‌‬
‫ن سنننينا بنننود ك ‌‬
‫سنننرزمي ‌‬
‫ه با‬
‫ت تي ‌‬
‫ي ناميد وموسي‪ ‌‬نيز در دش ‌‬
‫مگشتگ ‌‬
‫يوگ ‌‬
‫سرگردان ‌‬
‫م‪،‬‬
‫ل تمننا ‌‬
‫ل سننا ‌‬
‫ن چه ‌‬
‫يگوينند‪» :‬آنننا ‌‬
‫نعبنناس‪ ‌‬م ‌‬
‫ن بود«‪ .‬اب ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ي و هننارون و نيننز‬
‫ه موس ‌‬
‫ن بودند چنان ‌ك ‌‬
‫ه و سرگردا ‌‬
‫مگشت ‌‬
‫گ ‌‬
‫ه در‬
‫ل متجاوز بننود‪ ،‬در تي ‌‬
‫لسا ‌‬
‫ن از چه ‌‬
‫هعمرشا ‌‬
‫ه كساني‌ ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه بعنند‬
‫نك ‌‬
‫ننو ‌‬
‫عب ‌‬
‫ت‪ ،‬يوشن ‌‬
‫ل سال ‌گذشن ‌‬
‫ن چه ‌‬
‫نآ ‌‬
‫گذشتند و چو ‌‬
‫ش وجهنناد‬
‫ه خيننز ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫م گردينند‪ ،‬آنننا ‌‬
‫از موسنني‪ ‌‬رهننبر قننو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ل نوپنناي ‌‬
‫ي نس ن ‌‬
‫ن معنننو ‌‬
‫ي از تننوا ‌‬
‫ه گيننر ‌‬
‫فراخواند و با بهر ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ن و جهاد و دانش‌ و پايدار ‌‬
‫ت موسي‪ ‌‬برمباني‌ ايما ‌‬
‫هدس ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن را فت ‌‬
‫ح‬
‫م كننرد وفلسننطي ‌‬
‫ه بودننند‪ ،‬قيننا ‌‬
‫ش يننافت ‌‬
‫ت و پرور ‌‬
‫تربي ‌‬
‫ه گفت ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ي از كسننان ‌‬
‫هاننند‪ :‬احنند ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ن نق ‌‬
‫كننرد«‪ .‬مفسننرا ‌‬
‫ن در‬
‫ن جبننارا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫مك ‌‬
‫م مننادا ‌‬
‫يشوي ‌‬
‫ن شهر نم ‌‬
‫بودند‪) :‬ما وارد آ ‌‬
‫ن فلسننطين‌‬
‫ل‪ ،‬وارد سننرزمي ‌‬
‫ل سننا ‌‬
‫ن چه ‌‬
‫ن هسننتند‪ ،(...‬در آ ‌‬
‫آ ‌‬
‫ق سسستمگر‬
‫ه فاسس ‌‬
‫ي! »بسسر گسسرو ‌‬
‫ي موس ن ‌‬
‫نشنند‪» .‬پس« ا ‌‬
‫ك‬
‫ب تننر ‌‬
‫هسننب ‌‬
‫لب ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ن خدا ‌‬
‫نسا ‌‬
‫اندوهگين ‌نباش« بدي ‌‬
‫ل را »فاسننق«‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫ه از بن ‌‬
‫ن گننرو ‌‬
‫ض‪ ،‬دوبننار آ ‌‬
‫جهنناد فننر ‌‬
‫ناميد‪.‬‬
‫ن سننرزنش‌ يهننود و‬
‫ن‪ ،‬متضننم ‌‬
‫ن داستا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫لو‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ن با خدا ‌‬
‫ن و نيز مخالفتهايشا ‌‬
‫يهايشا ‌‬
‫ن رسوائ ‌‬
‫بيا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اس ‌‬
‫پيامبر و ‌‬
‫حِدِهَما َوَلْم ُيَتَقّبصْل ِمص َ‬
‫ن‬
‫ن َأ َ‬
‫ق ِإْذ َقّرَبا ُقْرَباًنا َفُتُقّبَل ِم ْ‬
‫حّ‬
‫ي َآَدَم ِباْل َ‬
‫عَلْيِهْم َنَبَأ اْبَن ْ‬
‫َواْتُل َ‬
‫ن )‪(27‬‬
‫ن اْلُمّتِقي َ‬
‫ل ِم َ‬
‫ك َقاَل ِإّنَما َيَتَقّبُل ا ُّ‬
‫خِر َقاَل َلْقُتَلّن َ‬
‫لَ‬
‫ا َْ‬
‫ن دو پسسسر آدم‌‬
‫ن داستا ‌‬
‫ي پيامبر خاتمص! »بر آنا ‌‬
‫»و« ا ‌‬
‫ندو‬
‫ك از آ ‌‬
‫ه هسسر ي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن‪ ،‬هنگسسام ‌‬
‫ي بخسسوا ‌‬
‫را به راسسست ‌‬
‫ه آن‌‬
‫ه به ‌وسننيل ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن‪ :‬آنچ ‌‬
‫ه داشت« قربا ‌‬
‫ي عرض ‌‬
‫يا ‌‬
‫قربان ‌‬
‫ن يننا‬
‫يشننود؛ از ذبح‌ حيننوا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ب جسننت ‌‬
‫ل تقننر ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫به ‌خدا ‌‬

‫ياش‌‬
‫ن دو« قربنننان ‌‬
‫ي از آ ‌‬
‫س‪ ،‬از يك ‌‬
‫ي »پ ‌‬
‫ها ‌‬
‫م صننندق ‌‬
‫تقننندي ‌‬
‫ي پسسذيرفته‬
‫ل بننود »و از ديگسسر ‌‬
‫ه شسسد« او هننابي ‌‬
‫»پذيرفت ‌‬
‫ل بود‪.‬‬
‫ه او قابي ‌‬
‫‌نشد« ك ‌‬
‫يگوينند‪» :‬درآ ‌‬
‫ن‬
‫لم ‌‬
‫ل و هننابي ‌‬
‫ن قننابي ‌‬
‫ح داسننتا ‌‬
‫نكننثير در شننر ‌‬
‫اب ‌‬
‫م دو فرزننند توأمننا ‌‬
‫ن‬
‫ك شك ‌‬
‫ه حوا در ي ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫ت چنا ‌‬
‫ن سن ‌‬
‫زما ‌‬
‫ي دخنتر بنود‪ .‬آد ‌‬
‫م‬
‫ي از آنها پسر و ديگر ‌‬
‫ه يك ‌‬
‫يآورد ك ‌‬
‫ه دنيا م ‌‬
‫ب ‌‬
‫يكننرد؛‬
‫جم ‌‬
‫ه پسننرانش‌ تننزوي ‌‬
‫ش را ب ‌‬
‫ل‪ ،‬دختران ‌‬
‫ت حا ‌‬
‫به‌ ضرور ‌‬
‫م ديگر در‬
‫ه عقد پسر شك ‌‬
‫م را ب ‌‬
‫ن شك ‌‬
‫ه دختر اي ‌‬
‫ن نحو ك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن روا بننود‪ .‬از قضننا خننواهر‬
‫ن زمننا ‌‬
‫ن كننار در آ ‌‬
‫يآورد‪ .‬و اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ل زيبا بننود‪ .‬آدم‪ ‌‬طبق‌‬
‫ه و خواهر قابي ‌‬
‫يبهر ‌‬
‫لب ‌‬
‫ل از جما ‌‬
‫هابي ‌‬
‫ه عقنند‬
‫ل را ب ‌‬
‫ت تا خواهر هابي ‌‬
‫ن‪ ،‬خواس ‌‬
‫ن زما ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ت و قانو ‌‬
‫سن ‌‬
‫ل در آورد امنا قنابي ‌‬
‫ل‬
‫ه عقند هنابي ‌‬
‫ل را ب ‌‬
‫ل و خنواهر قنابي ‌‬
‫قنابي ‌‬
‫م! آدم‪‌‬‬
‫يكن ‌‬
‫م عقنند م ‌‬
‫ن بننا خننواهر خننود ‌‬
‫ت‪ :‬م ‌‬
‫نپسنننديد و گف ‌‬
‫يا ‌‬
‫ي‬
‫ن قربننان ‌‬
‫س هننر دويتننا ‌‬
‫يپ ‌‬
‫يپسننند ‌‬
‫ه تننو نم ‌‬
‫لك ‌‬
‫ت‪ :‬حننا ‌‬
‫گف ‌‬
‫ن دختر زيبا از‬
‫ه شد‪ ،‬آ ‌‬
‫ه پذيرفت ‌‬
‫سك ‌‬
‫ي هر ك ‌‬
‫م كنيد‪ ،‬قربان ‌‬
‫تقدي ‌‬
‫م بود زيرا‬
‫ه گند ‌‬
‫ي از خوش ‌‬
‫ها ‌‬
‫ل دست ‌‬
‫ي باشد‪ .‬قرباني ‌قابي ‌‬
‫نو ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن محصننو ‌‬
‫ل‬
‫تتري ‌‬
‫ن را از پس ‌‬
‫ت و او آ ‌‬
‫ي داش ‌‬
‫ل كشاورز ‌‬
‫او شغ ‌‬
‫ب گوسننفندان ‌‬
‫ي‬
‫ه صاح ‌‬
‫لك ‌‬
‫ب كرد ولي‌ هابي ‌‬
‫ش انتخا ‌‬
‫م خوي ‌‬
‫گند ‌‬
‫ي برگزينند‪ .‬پ ‌‬
‫س‬
‫ي قربننان ‌‬
‫ن آنها را بننرا ‌‬
‫ي از بهتري ‌‬
‫بود‪ ،‬گوسفند ‌‬
‫ه بهشن ‌‬
‫ت‬
‫ن را ب ‌‬
‫توآ ‌‬
‫ل را پنذيرف ‌‬
‫ي هنابي ‌‬
‫ل قربنان ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫خدا ‌‬
‫ل قرار نگرفت‌ و در اينجا‬
‫ل مورد قبو ‌‬
‫بال برد اما قرباني‌ قابي ‌‬
‫ه هابي ‌‬
‫ل‬
‫لب ‌‬
‫ل حسد ورزيد« »گفت« قابي ‌‬
‫ل با هابي ‌‬
‫ه قابي ‌‬
‫بود ك ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ن سننخ ‌‬
‫ي از اي ‌‬
‫هو ‌‬
‫م كشسست« انگيننز ‌‬
‫»حتما تو را خسسواه ‌‬
‫ت‪ :‬خدا فقط از متقيا ‌‬
‫ن‬
‫ل گف ‌‬
‫ك بود »هابي ‌‬
‫ت و رش ‌‬
‫غير ‌‬
‫ي از خود ‌‬
‫ت‬
‫ه ديد ‌‬
‫ت‪ :‬آنچ ‌‬
‫ش گف ‌‬
‫ه برادر ‌‬
‫يپذيرد« گويي‌ او ب ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪ ،‬همانننا‬
‫ش قربنناني ‌‬
‫م پننذير ‌‬
‫ب عنند ‌‬
‫ن زيننرا سننب ‌‬
‫ه ازم ‌‬
‫ي‪ ،‬ن ‌‬
‫دينند ‌‬
‫ه افزود‪:‬‬
‫نگا ‌‬
‫ت بود‪ .‬آ ‌‬
‫يتقوايي‌ خود ‌‬
‫ب ‌‬
‫ل ص َر ّ‬
‫ب‬
‫ف ا َّ‬
‫خصصا ُ‬
‫ك ِإّني َأ َ‬
‫ك َِلْقُتَل َ‬
‫ي ِإَلْي َ‬
‫ط َيِد َ‬
‫سٍ‬
‫ك ِلَتْقُتَلِني َما َأَنا ِبَبا ِ‬
‫ي َيَد َ‬
‫ت ِإَل ّ‬
‫ط َ‬
‫سْ‬
‫ن َب َ‬
‫َلِئ ْ‬
‫ن )‪(28‬‬
‫اْلَعاَلِمي َ‬

‫ي تسسا مسسرا بكشسسي«‬
‫ن دراز كن ‌‬
‫يم ‌‬
‫ه سو ‌‬
‫تب ‌‬
‫»اگر دس ‌‬
‫ي تسسو‬
‫هسو ‌‬
‫م را ب ‌‬
‫ن دست ‌‬
‫م را بكني ‌»م ‌‬
‫ي‪ :‬اگر قصد قتل ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه من‌ از خداوند‪،‬‬
‫م‪ ،‬چراك ‌‬
‫م تا تو را بكش ‌‬
‫يكن ‌‬
‫دراز نم ‌‬
‫هكارانه‌‬
‫ل تب ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫ي‪ :‬م ‌‬
‫يترسم« يعن ‌‬
‫نم ‌‬
‫پروردگار جهانيا ‌‬
‫ن صننور ‌‬
‫ت‬
‫م زيرا در آ ‌‬
‫يده ‌‬
‫ن‪ ،‬پاسخ ‌نم ‌‬
‫تو را با عملي‌ همانند آ ‌‬
‫م و بنندا ‌‬
‫ن‬
‫يشوي ‌‬
‫م برابر م ‌‬
‫ه باه ‌‬
‫ب گنا ‌‬
‫ن و تو هر دو در ارتكا ‌‬
‫م ‌‬
‫ل‪ ،‬همانننننا تننننرس‌ از‬
‫ه قت ‌‬
‫نب ‌‬
‫نم ‌‬
‫م نكننننرد ‌‬
‫ت اقنننندا ‌‬
‫كه‌ عل ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن اس ‌‬
‫بالعالمي ‌‬
‫ر ‌‬
‫ت‪ .‬در‬
‫ل اسن ‌‬
‫ه قت ‌‬
‫يب ‌‬
‫نو ‌‬
‫مشنند ‌‬
‫همعني‌ تسلي ‌‬
‫لب ‌‬
‫ن هننابي ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫اي ‌‬
‫ت‪ ،‬مانننند‬
‫ه برخاسن ‌‬
‫ه فتن ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫ت‪» :‬آ ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫حدي ‌‬
‫يگويد‪:‬‬
‫يم ‌‬
‫ب سنننختيان ‌‬
‫م بننناش«‪ .‬اينننو ‌‬
‫ن دو فرزنننند آد ‌‬
‫بهنننتري ‌‬
‫نبن‌‬
‫ل كننرد‪ ،‬عثمننا ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن كسي‌ ك ‌‬
‫ت اولي ‌‬
‫»درحقيق ‌‬
‫م فتنه‌‬
‫ه هنگننا ‌‬
‫يوقاص‪ ‌‬ب ‌‬
‫ناب ‌‬
‫ه سننعدب ‌‬
‫نك ‌‬
‫عفان‪ ‌‬بود«‪ .‬چنننا ‌‬
‫ن حديث‌ شننري ‌‬
‫ف‬
‫ه اي ‌‬
‫مك ‌‬
‫يده ‌‬
‫ت‪ :‬گواهي م ‌‬
‫ن عثمان‪ ‌‬گف ‌‬
‫زما ‌‬
‫هزود ‌‬
‫ي‬
‫ه فرمودننند‪» :‬همانننا ب ‌‬
‫مك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ل خداص شنننيد ‌‬
‫را از رسو ‌‬
‫ه بهننتر از‬
‫ص نشسننت ‌‬
‫ن شننخ ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ي خواهنندداد ك ‌‬
‫ي رو ‌‬
‫ها ‌‬
‫فتن ‌‬
‫هو‬
‫ص روننند ‌‬
‫ه بهننتر از شننخ ‌‬
‫ص ايسننتاد ‌‬
‫ه‪ ،‬شننخ ‌‬
‫ص ايسننتاد ‌‬
‫شخ ‌‬
‫م‪:‬‬
‫ص شننتابنده ‌اسننت«‪ .‬گفت ‌‬
‫ه بهننتر از شننخ ‌‬
‫ص روننند ‌‬
‫شننخ ‌‬
‫م بننر من‌ در‬
‫ص مهاج ‌‬
‫ه شخ ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫ل الله! اگر كار چنا ‌‬
‫يارسو ‌‬
‫ل رساند؟ فرمودننند‪:‬‬
‫ه قت ‌‬
‫ت تا مرا ب ‌‬
‫هام ‌وارد شد و خواس ‌‬
‫خان ‌‬
‫م )هابيل( باش«‪.‬‬
‫ت همانند فرزندآد ‌‬
‫ن صور ‌‬
‫»در آ ‌‬
‫تو‬
‫س ن اجماعا ن جايز اس ‌‬
‫ع از نف ‌‬
‫ت ما دفا ‌‬
‫هر چند در شريع ‌‬
‫ه دفا ‌‬
‫ع‬
‫يگيرد‪ ،‬مأمور ب ‌‬
‫م قرار م ‌‬
‫ه ناحق ‌مورد هجو ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫كس ‌‬
‫ي واجب‌ اس ن ‌‬
‫ت‬
‫ع بننرو ‌‬
‫ن دفا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نك ‌‬
‫يباشد اما در اي ‌‬
‫از خود م ‌‬
‫ف نظننر وجننود دارد امننا قننو ‌‬
‫ل‬
‫ن علمننا اختل ‌‬
‫يننا خيننر؟ ميننا ‌‬
‫ي نه ‌‬
‫ي‬
‫ن معنننا ‌‬
‫ت زيرا در آ ‌‬
‫س اس ‌‬
‫ع از نف ‌‬
‫ب دفا ‌‬
‫حتر‪ ،‬وجو ‌‬
‫صحي ‌‬
‫ل‪:‬‬
‫ه خداوند متعا ‌‬
‫ن فرمود ‌‬
‫از منكر وجود دارد و نيز به ‌دليل ‌اي ‌‬
‫ض﴾ ‌‪) :‬واگر خداوند‬
‫ت اَْلْر ُ‬
‫سصصَد ِ‬
‫ض َلَف َ‬
‫ضصصُهْم ِبَبْعصص ٍ‬
‫س َبْع َ‬
‫ل الّنصصا َ‬
‫﴿ َوَلْوَل َدْفُع ا ِّ‬
‫يكرد‪ ،‬همانا‬
‫ع نم ‌‬
‫ه بعضي ‌ديگر دف ‌‬
‫م را به ‌وسيل ‌‬
‫بعضي‌ از مرد ‌‬
‫ي اس نت‌‬
‫ت( »بقننره‪ .«‌251/‬گفتن ‌‬
‫يگننرف ‌‬
‫فساد زمين ‌را فرا م ‌‬

‫هو‬
‫ه فتن ‌‬
‫س‪ ،‬در شنننرايطي ‌اسنننت‌ ك ‌‬
‫ع از نف ‌‬
‫ت دفنننا ‌‬
‫ه ارجحي ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه بننود‬
‫هپا خاسننت ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه فتن ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ن نباشد ولي‌ آ ‌‬
‫ي در ميا ‌‬
‫ها ‌‬
‫شبه ‌‬
‫ه خننندا‪‬‬
‫ه در را ‌‬
‫يپنداشنننت‌ ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن چني ‌‬
‫و هرينننك ‌از طنننرفي ‌‬
‫ك دفننا ‌‬
‫ع‬
‫ي‪ ،‬تنر ‌‬
‫س از نظر برخي؛ در چنين ‌شنرايط ‌‬
‫يجنگد پ ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ح اس ‌‬
‫ت ن اولي‌ و ارج ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫ل همي ‌‬
‫هدلي ‌‬
‫سنب ‌‬
‫از نف ‌‬
‫جَزاُء الظّصصاِلِمي َ‬
‫ن‬
‫ك َ‬
‫ب الّناِر َوَذِل َ‬
‫حا ِ‬
‫صَ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ن ِم ْ‬
‫ك َفَتُكو َ‬
‫ن َتُبوَء ِبِإْثِمي َوِإْثِم َ‬
‫ِإّني ُأِريُد َأ ْ‬
‫)‪(29‬‬
‫ه مسسرا‬
‫ه گنسسا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يخسسواه ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت‪» :‬م ‌‬
‫ه گف ‌‬
‫ل در ادام ‌‬
‫هننابي ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ه خسسود را« يعن ‌‬
‫ن مننرا »وگنسسا ‌‬
‫ه كشننت ‌‬
‫ي‪ :‬گنننا ‌‬
‫ببري« يعن ‌‬
‫ي‪ ،‬و‬
‫ي‪ ،‬نيز بردار ‌‬
‫ها ‌‬
‫ب شد ‌‬
‫م مرتك ‌‬
‫ل از كشتن ‌‬
‫ه قب ‌‬
‫گناهاني‌ را ك ‌‬
‫ه نشنند‪.‬‬
‫ت پننذيرفت ‌‬
‫ه قربنناني ‌‬
‫م بننود ك ‌‬
‫نه ‌‬
‫ن گناهننا ‌‬
‫ب همي ‌‬
‫هسننب ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت بنننود از‪:‬‬
‫ل عبنننار ‌‬
‫ن قنننابي ‌‬
‫ن گناهنننا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫مك ‌‬
‫يشنننوي ‌‬
‫ينننادآور م ‌‬
‫ه از اهسسل‬
‫س در نتيج ‌‬
‫ه و حسنند »پ ‌‬
‫ن‪ ،‬كين ‌‬
‫ي والنندي ‌‬
‫نافرمننان ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ت سسسزاي‌ سسستمگران« يعن ‌‬
‫ن اس س ‌‬
‫ي و اي ‌‬
‫خ باش س ‌‬
‫‌دوز ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن اس ‌‬
‫ي ستمگرا ‌‬
‫خ سزا ‌‬
‫دوز ‌‬
‫ن )‪(30‬‬
‫سِري َ‬
‫خا ِ‬
‫ن اْل َ‬
‫ح ِم َ‬
‫صَب َ‬
‫خيِه َفَقَتَلُه َفَأ ْ‬
‫سُه َقْتَل َأ ِ‬
‫ت َلُه َنْف ُ‬
‫ع ْ‬
‫طّو َ‬
‫َف َ‬
‫ش سه ‌‬
‫ل‬
‫ش را در نظر ‌‬
‫ن برادر ‌‬
‫ي كشت ‌‬
‫سو ‌‬
‫س نف ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ل‪،‬‬
‫ه باالسننوء« قننابي ‌‬
‫ي‪ :‬نفننس ‌»امننار ‌‬
‫ن نمسسود« يعن ‌‬
‫و آسسسا ‌‬
‫ن سنناخت‌ و او را بنندان‬
‫ن نمايننا ‌‬
‫ي آسننا ‌‬
‫ن بننرادر را بننر و ‌‬
‫كشت ‌‬
‫ل بننرادر‬
‫ه قت ‌‬
‫ن تصننور را در او القننا نمننود ك ‌‬
‫ب كننرد و اي ‌‬
‫‌تننرغي ‌‬
‫ي‬
‫ف و دسننتاورد ‌‬
‫ن شننر ‌‬
‫ت و او از آ ‌‬
‫ل و گواراسنن ‌‬
‫بسننيار سننه ‌‬
‫ه در دسنت‌ داشننت ‌»او را‬
‫يك ‌‬
‫ت »پس« بنا آهن ‌‬
‫خواهد داش ‌‬
‫ق برادر‪.‬‬
‫هناح ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن خو ‌‬
‫ن شد« با ريخت ‌‬
‫ت و از زيانكارا ‌‬
‫كش ‌‬
‫خيِه َقصصاَل َيصصا َوْيَلَتصصا‬
‫سْوَأَة َأ ِ‬
‫ف ُيَواِري َ‬
‫ض ِلُيِرَيُه َكْي َ‬
‫ث ِفي اَْلْر ِ‬
‫ح ُ‬
‫غَراًبا َيْب َ‬
‫ل ُ‬
‫ث ا ُّ‬
‫َفَبَع َ‬
‫ن)‬
‫ن الّنصصاِدِمي َ‬
‫ح ِمص َ‬
‫صصَب َ‬
‫خصصي َفَأ ْ‬
‫سْوَأَة َأ ِ‬
‫ي َ‬
‫ب َفُأَواِر َ‬
‫ن ِمْثَل َهَذا اْلُغَرا ِ‬
‫ن َأُكو َ‬
‫ت َأ ْ‬
‫جْز ُ‬
‫عَ‬
‫َأ َ‬
‫‪(31‬‬
‫ن را« بننننا‬
‫ه زمي ‌‬
‫ي را فرسسسستاد ك ‌‬
‫س خداونسسسد زاغ ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه او‬
‫هب ‌‬
‫نوسسسيل ‌‬
‫يكاويسسد تسسا بدي ‌‬
‫ش »م ‌‬
‫ل و منقننار ‌‬
‫چنگننا ‌‬

‫ن كنسسد«‬
‫ش را پنهسسا ‌‬
‫ه جسسسد بسسرادر ‌‬
‫ه چگسسون ‌‬
‫بنماياند ك ‌‬
‫يدانس نت‌ كه‌‬
‫ت‪ ،‬نم ‌‬
‫ل را كش ن ‌‬
‫ش هننابي ‌‬
‫ن قابيل ‌برادر ‌‬
‫ي! چو ‌‬
‫آر ‌‬
‫ن كس‌ از اولد‬
‫ن كند زيننرا هابيننل ‌اولي ‌‬
‫ش را پنها ‌‬
‫ه جسد ‌‬
‫چگون ‌‬
‫غ را فرسننتاد‬
‫س خداوند ‪ ‬دو زا ‌‬
‫ه بود پ ‌‬
‫ن باخت ‌‬
‫ه جا ‌‬
‫م بود ك ‌‬
‫آد ‌‬
‫م جنگيدننند و درنهنناي ‌‬
‫ت‬
‫ل بنناه ‌‬
‫م قننابي ‌‬
‫ش چش ‌‬
‫غ در پي ‌‬
‫ن دو زا ‌‬
‫وآ ‌‬
‫گ و منقننار بننراي ‌‬
‫ش‬
‫ه با چن ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫ي را كش ‌‬
‫ي از آنها ديگر ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن افگننند و سننپس‌ بننر آ ‌‬
‫ن‬
‫ش را در آ ‌‬
‫ه جسد ‌‬
‫گودالي‌ حفر كرد ‌‬
‫ي ويل‌‬
‫ت‪ :‬ا ‌‬
‫ه را دينند »گف ‌‬
‫ن صننحن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫لك ‌‬
‫ك پاشيد‪ ،‬قننابي ‌‬
‫خا ‌‬
‫ن و به ‌معن ‌‬
‫ي‬
‫ت و حز ‌‬
‫ي ناشي‌ از حسر ‌‬
‫ها ‌‬
‫ل‪ :‬كلم ‌‬
‫ن!« وي ‌‬
‫بر م ‌‬
‫م بنناد! »آيسسا‬
‫ي بننر سننر ‌‬
‫ك نننابود ‌‬
‫ي خننا ‌‬
‫ي‪ :‬ا ‌‬
‫ت‪ ،‬يعن ‌‬
‫ت اس ن ‌‬
‫هلك ‌‬
‫مو‬
‫غ باشسس ‌‬
‫ه ماننسسد اين‌ زا ‌‬
‫نك ‌‬
‫م از آ ‌‬
‫ن هسسست ‌‬
‫نسساتوا ‌‬
‫ي پيكننر جننان‬
‫ت‪ :‬يعن ‌‬
‫ت برادر خود رابپوشسسم« سننوأ ‌‬
‫سوأ ‌‬
‫ه بننا‬
‫نگننا ‌‬
‫ن شد« آ ‌‬
‫نشدگا ‌‬
‫س از پشيما ‌‬
‫ل را‪» .‬پ ‌‬
‫ه قابي ‌‬
‫‌باخت ‌‬
‫ك سننپرد‪ .‬در حنندي ‌‬
‫ث‬
‫ه خننا ‌‬
‫ه جسنند بننرادر را ب ‌‬
‫س و اندو ‌‬
‫افسو ‌‬
‫ه اس نت‌‬
‫ل خداص آمد ‌‬
‫نمسعود‪ ‬از رسو ‌‬
‫ه روايت ‌اب ‌‬
‫فب ‌‬
‫شري ‌‬
‫يشننود‪ ،‬مگننر‬
‫ه نم ‌‬
‫ه سننتم ‌كشننت ‌‬
‫چ شخصي‌ ب ‌‬
‫كه‌ فرمودند‪» :‬هي ‌‬
‫ي دارد‬
‫ي سنهم ‌‬
‫نو ‌‬
‫م نينز از خنو ‌‬
‫ل فرزنند آد ‌‬
‫ن قات ‌‬
‫ه اولي ‌‬
‫نك ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن را بنيننا ‌‬
‫ن‬
‫ه كشننت ‌‬
‫ه شننيو ‌‬
‫ي بننود ك ‌‬
‫ن كسنن ‌‬
‫ل اولي ‌‬
‫زيننرا قننابي ‌‬
‫گذاشت«‪.‬‬
‫ساٍد ِفي‬
‫سا ِبَغْيِر َنْفسٍ َأْو َف َ‬
‫ن َقَتَل َنْف ً‬
‫سَراِئيَل َأّنُه َم ْ‬
‫عَلى َبِني ِإ ْ‬
‫ك َكَتْبَنا َ‬
‫جِل َذِل َ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ِم ْ‬
‫جِميًعا َوَلَقْد‬
‫س َ‬
‫حَيا الّنا َ‬
‫حَياَها َفَكَأّنَما َأ ْ‬
‫ن َأ ْ‬
‫جِميًعا َوَم ْ‬
‫س َ‬
‫ض َفَكَأّنَما َقَتَل الّنا َ‬
‫اَْلْر ِ‬
‫ن )‪(32‬‬
‫سِرُفو َ‬
‫ض َلُم ْ‬
‫ك ِفي اَْلْر ِ‬
‫ن َكِثيًرا ِمْنُهْم َبْعَد َذِل َ‬
‫ت ُثّم ِإ ّ‬
‫سُلَنا ِباْلَبّيَنا ِ‬
‫جاَءْتُهْم ُر ُ‬
‫َ‬
‫ه »بر‬
‫ه بننود ك ‌‬
‫ب قتل‌ يادشنند ‌‬
‫هسننب ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ن جهت« يعن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫»ب ‌‬
‫ه در‬
‫ه پديدآمنند ‌‬
‫ي‪ :‬حننادث ‌‬
‫ل حكسسم ‌كرديسسم« يعن ‌‬
‫ياسسسرائي ‌‬
‫بن ‌‬
‫ل عمنند بننود‬
‫ه از قت ‌‬
‫ع مفاسد برآمنند ‌‬
‫م و انوا ‌‬
‫ن دو فرزند آد ‌‬
‫ميا ‌‬
‫ل گردينند‪:‬‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫م بننر بن ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ع ساخت ‌‬
‫ب مشرو ‌‬
‫كه‌ سب ‌‬
‫ي‪ :‬به‌‬
‫ض كسي« يعن ‌‬
‫ه غير عو ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫ه هر كس ‌كس ‌‬
‫»ك ‌‬
‫ت »يا به‌‬
‫ب قصنناص ‌اس ن ‌‬
‫ه مننوج ‌‬
‫ن كس ني‌ ك ‌‬
‫ض كشننت ‌‬
‫غيرعننو ‌‬
‫ه خننداي‌‬
‫كب ‌‬
‫ه همانننا شننر ‌‬
‫ي زميسسن« ك ‌‬
‫غيرفسسساد در رو ‌‬

‫ه همه‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسسس ‌‬
‫س چنسسا ‌‬
‫يباشنند »بكشسسد پ ‌‬
‫لم ‌‬
‫عننزوج ‌‬
‫ي‬
‫ي‪ :‬خنندا ‌‬
‫يگوينند‪» :‬يعن ‌‬
‫ه باشسسد« مجاهنند م ‌‬
‫م را كشت ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ي را بننه ‌عمنند‬
‫ن مننؤمن ‌‬
‫ه انسننا ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ي كسنن ‌‬
‫ل جننزا ‌‬
‫عننزوج ‌‬
‫ه‪ ،‬او را لعن ‌‬
‫ت‬
‫م گننرفت ‌‬
‫ه‪ ،‬بننر او خش ن ‌‬
‫م قننرارداد ‌‬
‫يكشنند‪ ،‬جهن ‌‬
‫م ‌‬
‫س اگننر‬
‫تپ ‌‬
‫ه ساخته ‌اس ‌‬
‫ش آماد ‌‬
‫گ را براي ‌‬
‫ي بزر ‌‬
‫ه و عذاب ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ش از‬
‫ي بي ‌‬
‫يو ‌‬
‫ت‪ ،‬جننزا ‌‬
‫يكشن ‌‬
‫مم ‌‬
‫م را ه ‌‬
‫م مرد ‌‬
‫ض تما ‌‬
‫او بر فر ‌‬
‫ن نبود«‪.‬‬
‫اي ‌‬
‫هاننند‪ :‬فسنناد در زمين‌‬
‫ن( گفت ‌‬
‫برخي‌ در تفسير )فسنناد در زمي ‌‬
‫ي از مظنناهر فسنناد‬
‫ن و بننرخ ‌‬
‫ك و غيننر آ ‌‬
‫ت در شننر ‌‬
‫م اس ن ‌‬
‫عننا ‌‬
‫لكردن‌‬
‫ن و پايمننا ‌‬
‫ي‪ ،‬درينند ‌‬
‫نريز ‌‬
‫ي‪ ،‬خو ‌‬
‫ت از‪ :‬راهزن ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫عبار ‌‬
‫ل‪ ،‬تجاوز‬
‫ل اموا ‌‬
‫ت و چپاو ‌‬
‫س و ارزشها‪ ،‬غار ‌‬
‫ت و نوامي ‌‬
‫مقدسا ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ع درختننا ‌‬
‫ن آباديها‪ ،‬قط ‌‬
‫نكرد ‌‬
‫ق‪ ،‬ويرا ‌‬
‫هناح ‌‬
‫ن خدا‪ ‬ب ‌‬
‫بر بندگا ‌‬
‫ي كه‌‬
‫ه فسنناد ديگننر ‌‬
‫ن نهرها و هرگننون ‌‬
‫ن و خشكاند ‌‬
‫از بين ‌برد ‌‬
‫س‪ ،‬كس سي‌ را‬
‫ن باشنند‪» .‬و هر ك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ن فنناع ‌‬
‫ب كشننت ‌‬
‫مننوج ‌‬
‫ه قتلش‌ واجب‌‬
‫يك ‌‬
‫س از كسنن ‌‬
‫ي‪ :‬هننر ك ‌‬
‫ه بسسدارد« يعن ‌‬
‫زنسسد ‌‬
‫س‪ ،‬نجننا ‌‬
‫ت‬
‫ن نف ‌‬
‫يگويد‪» :‬زنده ‌داشننت ‌‬
‫ه‪ ،‬درگذرد‪ .‬مجاهد م ‌‬
‫شد ‌‬
‫ي‪ ،‬يننا از زيننر آوار‪ ،‬ينا از‬
‫ش سننوز ‌‬
‫ق‪ ،‬يننا از آت ‌‬
‫ي از غننر ‌‬
‫نو ‌‬
‫داد ‌‬
‫ه مسسرد ‌‬
‫م‬
‫ه هم ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس س ‌‬
‫س چنا ‌‬
‫ي است« »پ ‌‬
‫ه نابود ‌‬
‫ورط ‌‬
‫ي بننر هم ‌‬
‫ه‬
‫ي از و ‌‬
‫ي‪ :‬سپاسگزار ‌‬
‫ه است« يعن ‌‬
‫ه داشت ‌‬
‫را زند ‌‬
‫ي‪ :‬پننادا ‌‬
‫ش‬
‫هاند‪ :‬يعن ‌‬
‫ن گفت ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ت‪ .‬برخي‌ در معن ‌‬
‫م اس ‌‬
‫م لز ‌‬
‫مرد ‌‬
‫م را زنننند ‌‬
‫ه‬
‫ه گنننويي‌ همنننه منننرد ‌‬
‫تك ‌‬
‫م اسننن ‌‬
‫ن عظي ‌‬
‫ي چننننا ‌‬
‫و ‌‬
‫ن عا ‌‬
‫م‬
‫ه اديا ‌‬
‫ق در هم ‌‬
‫م فو ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫هب ‌‬
‫ت‪ .‬با توج ‌‬
‫هاس ‌‬
‫داشت ‌‬
‫ه اين‌‬
‫لب ‌‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫ت‪ ،‬شننايد دليننل ‌تخصننيص‌ بن ‌‬
‫ك اسن ‌‬
‫و مشتر ‌‬
‫م(‬
‫مكننردي ‌‬
‫ل حك ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ت‪) :‬بر بن ‌‬
‫ه از عبار ‌‬
‫ه‪ ،‬ك ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫م در اي ‌‬
‫حك ‌‬
‫ه وعينند‬
‫ي بودننند ك ‌‬
‫ن امننت ‌‬
‫ن اولي ‌‬
‫ه‪ :‬آنننا ‌‬
‫ن باشنند ك ‌‬
‫يآينند‪ ،‬اي ‌‬
‫بر م ‌‬
‫ه عننام ‌‬
‫ل‬
‫نك ‌‬
‫ل شد چنا ‌‬
‫ن ناز ‌‬
‫س‪ ،‬بر ايشا ‌‬
‫ل نف ‌‬
‫الهي‌ در مورد قت ‌‬
‫ن‡ از‬
‫ن پيننامبرا ‌‬
‫ي وكشننت ‌‬
‫ت خننونريز ‌‬
‫ص‪ ،‬كننثر ‌‬
‫ن تخصنني ‌‬
‫ديگر اي ‌‬
‫ن مسسا بسسرا ‌‬
‫ي‬
‫ه پيسسامبرا ‌‬
‫ت‪» .‬و هسسرآين ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫سننو ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫س از آ ‌‬
‫ي روشني‌ آوردنسسد پ ‌‬
‫هها ‌‬
‫ياسرائيل ‌نشان ‌‬
‫بن ‌‬

‫يكننسسد« در‬
‫يم ‌‬
‫هرو ‌‬
‫ن زيسساد ‌‬
‫ن در زمي ‌‬
‫ي از آنسسا ‌‬
‫بسسسيار ‌‬
‫ن پيامبران‡ را كشتند‪.‬‬
‫ه آنا ‌‬
‫ي تا بدانجا ك ‌‬
‫كشتار و خونريز ‌‬
‫ن ُيَقّتُلصصوا‬
‫سصصاًدا َأ ْ‬
‫ض َف َ‬
‫ن ِفصصي اَْلْر ِ‬
‫سَعْو َ‬
‫سوَلُه َوَي ْ‬
‫ل َوَر ُ‬
‫ن ا َّ‬
‫حاِرُبو َ‬
‫ن ُي َ‬
‫جَزاُء اّلِذي َ‬
‫ِإّنَما َ‬
‫ك َلُه صْم‬
‫ض َذِل ص َ‬
‫ن اَْلْر ِ‬
‫ف َأْو ُيْنَفْوا ِم ص َ‬
‫ل ٍ‬
‫خَ‬
‫ن ِ‬
‫جُلُهْم ِم ْ‬
‫طَع َأْيِديِهْم َوَأْر ُ‬
‫صّلُبوا َأْو ُتَق ّ‬
‫َأْو ُي َ‬
‫ظيٌم )‪(33‬‬
‫عِ‬
‫ب َ‬
‫عَذا ٌ‬
‫خَرِة َ‬
‫لِ‬
‫ي ِفي الّدْنَيا َوَلُهْم ِفي ا َْ‬
‫خزْ ٌ‬
‫ِ‬
‫م راهزننننا ‌‬
‫ن‬
‫ه حننند »حرابنننه« ينننا حك ‌‬
‫ه دربنننار ‌‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫ل شنند ك ‌‬
‫ن ننناز ‌‬
‫ي از مسننلمانا ‌‬
‫ق( و كسننان ‌‬
‫عالطري ‌‬
‫)قطننا ‌‬
‫يپردازند‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫ي زمي ‌‬
‫فسادافگني‌ در رو ‌‬
‫ه بسسا خسسدا و پيسسامبر وي‌ ب ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ي كسسسان ‌‬
‫»همانسسا جسسزا ‌‬
‫بو‬
‫نخنندا‪ ‬و كتننا ‌‬
‫ه دي ‌‬
‫يخيزند« با سننتيز علي ‌‬
‫ه برم ‌‬
‫محارب ‌‬
‫نو‬
‫ه بنننا خننندا‪‬؛ عصنننيا ‌‬
‫ي‪ .‬محنننارب ‌‬
‫نو ‌‬
‫ت و دوسنننتا ‌‬
‫شنننريع ‌‬
‫ل سننلح‌‬
‫ه با رسننول‌ خننداص؛ حم ‌‬
‫ي‪ ،‬محارب ‌‬
‫هو ‌‬
‫گردنكشي ‌علي ‌‬
‫ن در عصر پيامبر و‬
‫ن با مسلمانا ‌‬
‫ت و جنگيد ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫برضد ايشا ‌‬
‫ن با اسنلحه ‌بنر‬
‫ه محاربا ‌‬
‫يباشد؛ چنانچ ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن همانند آ ‌‬
‫بعد از آ ‌‬
‫مو‬
‫ل مننرد ‌‬
‫ب اموا ‌‬
‫ه منظور غص ‌‬
‫ه كنند و راهها را ب ‌‬
‫م حمل ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ع فسنناد ‌‬
‫ي‬
‫ح‪ ،‬يا دف ‌‬
‫ه اصل ‌‬
‫ه‪ ،‬يا اراد ‌‬
‫ن آنها بدون ‌وجود شبه ‌‬
‫كشت ‌‬
‫ه در منننورد‬
‫هكنننريم ‌‬
‫م آي ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫تك ‌‬
‫ع نماينننند‪ .‬بايننند دانسننن ‌‬
‫قط ‌‬
‫ن جنننايت‌ بننزرگ‬
‫ه مرتكب‌ اي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن از كسان ‌‬
‫ن و غير آنا ‌‬
‫مشركا ‌‬
‫يگويننند‪:‬‬
‫نم ‌‬
‫ه و يارانشننا ‌‬
‫م ابننوحنيف ‌‬
‫ت‪ .‬اما ‌‬
‫م اس ‌‬
‫يگردند‪ ،‬عا ‌‬
‫‌م ‌‬
‫ن در‬
‫ه ديگننرا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ت و حمل ‌‬
‫ياسن ‌‬
‫ل راهزن ‌‬
‫ه‪ ،‬فقننط شنام ‌‬
‫»محارب ‌‬
‫ي‬
‫يشننود زيننرا در شننهرها بننرا ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ن مضمو ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫شهرها شام ‌‬
‫ه از چنين‌‬
‫ف راهها ك ‌‬
‫ت‪ ،‬برخل ‌‬
‫ن فريادرسي‌ هس ‌‬
‫فريادگر امكا ‌‬
‫ه »در‬
‫يك ‌‬
‫ي كسننان ‌‬
‫يباشد«‪» .‬و« همانا جزا ‌‬
‫هدور م ‌‬
‫امكاني‌ ب ‌‬
‫ن فسنناد‬
‫ي‪ :‬در آ ‌‬
‫يشسستابند« يعن ‌‬
‫ه قصد فسسساد م ‌‬
‫نب ‌‬
‫زمي ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫ه شسسوند« بنندو ‌‬
‫ه كشسست ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫يكنند »اي ‌‬
‫يم ‌‬
‫افروز ‌‬
‫يگننناه ‌‬
‫ي‬
‫ه فقننط نفس‌ ب ‌‬
‫ت و پا‪ ،‬چنانچ ‌‬
‫ع دس ‌‬
‫ن و قط ‌‬
‫دار آويخت ‌‬
‫ه شسسوند« چنننانچ ‌‬
‫ه‬
‫ل رسانده ‌بودند »يا بر دار كرد ‌‬
‫هقت ‌‬
‫را ب ‌‬
‫هدارآويختن‌‬
‫ه بودننند‪ .‬ب ‌‬
‫م كشننتار كننرد ‌‬
‫هوه ‌‬
‫ل را گننرفت ‌‬
‫هم‌ مننا ‌‬
‫ل از‬
‫ب قب ‌‬
‫ه محار ‌‬
‫تك ‌‬
‫س جايز نيس ‌‬
‫تپ ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫فقط بعد از كشت ‌‬

‫ه شود »يا دسسستها و پاهايشسسان‌‬
‫ه دار آويخت ‌‬
‫كشته ‌شدن ‌ب ‌‬
‫ه فقنط منال‌‬
‫هشود« چنانچ ‌‬
‫كديگر بريد ‌‬
‫تي ‌‬
‫ف جه ‌‬
‫در خل ‌‬
‫ن‪ :‬فقننط‬
‫ه بودننند‪ .‬مننراد ازآ ‌‬
‫ب كشننتار نشنند ‌‬
‫ه و مرتك ‌‬
‫را گرفت ‌‬
‫ت »يسسا از وطن‌ تبعيسسد‬
‫پ اس ‌‬
‫يچ ‌‬
‫ت و پا ‌‬
‫ت راس ‌‬
‫ن دس ‌‬
‫بريد ‌‬
‫ي را‬
‫ه مننال ‌‬
‫هون ‌‬
‫س شنند ‌‬
‫ل نف ‌‬
‫ه مرتكننب ‌قت ‌‬
‫هن ‌‬
‫شوند« چنننانچ ‌‬
‫ب مردم‬
‫ه ارعا ‌‬
‫ه فقط ب ‌‬
‫ه با راهزني‌ مسلحان ‌‬
‫ه باشند بلك ‌‬
‫گرفت ‌‬
‫ي نيرو مننورد تعقيب‌‬
‫ح و دارا ‌‬
‫ن مسل ‌‬
‫ه باشند زيرا راهز ‌‬
‫‌پرداخت ‌‬
‫ي اقام ‌‬
‫ه‬
‫ه دستگير شود و حد بر و ‌‬
‫نك ‌‬
‫يشود تا آ ‌‬
‫هم ‌‬
‫قرار داد ‌‬
‫ه از‬
‫يشننود ك ‌‬
‫ه داده ‌م ‌‬
‫ي تننا بنندانجا ادام ‌‬
‫بو ‌‬
‫ه تعقي ‌‬
‫گردد‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫ي وجننود‬
‫بو ‌‬
‫ي تعقي ‌‬
‫م بگريننزد و ديگننر امكنناني‌ بننرا ‌‬
‫دار اسننل ‌‬
‫نداشته ‌باشد‪.‬‬
‫ي دارننند‪.‬‬
‫ي متعنندد ‌‬
‫ي تبعينند‪ ،‬آرا ‌‬
‫فقهننا در تفسننير »نفنني« يعن ‌‬
‫ي و از‬
‫ه شننهر ‌‬
‫يب ‌‬
‫يگوينند‪» :‬از شننهر ‌‬
‫نم ‌‬
‫شننافعي‪ :‬در معني‌ آ ‌‬
‫بو‬
‫يشوند و مننورد تعقي ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي گريزاند ‌‬
‫ه سرزمين ‌‬
‫سرزميني‌ ب ‌‬
‫ه گنردد«‪.‬‬
‫ن اقنام ‌‬
‫يشوند تا حد بر آننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫توجو قرار داد ‌‬
‫جس ‌‬
‫ن جنننايت‌ را در‬
‫ه اي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن از سننرزمين ‌‬
‫يگويد‪» :‬راهننز ‌‬
‫مالك‪ :‬م ‌‬
‫يگننردد و در آنجننا‬
‫ي تبعينند م ‌‬
‫ل ديگننر ‌‬
‫ه مح ‌‬
‫ه‪ ،‬ب ‌‬
‫ب شد ‌‬
‫ن مرتك ‌‬
‫آ ‌‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫نحنبل‪ :‬م ‌‬
‫يشننود‪ ،‬همانننند زناكننار«‪ .‬احمنندب ‌‬
‫يم ‌‬
‫زندان ‌‬
‫ه آنننان‬
‫ن تارومار شوند و ب ‌‬
‫ه محاربا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي نفي‌ اي ‌‬
‫»معنا ‌‬
‫هو‬
‫ه نشننود«‪ .‬ابننوحنيف ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫چ سننرزمين ‌‬
‫ت در هي ‌‬
‫ن اقننام ‌‬
‫‌امكننا ‌‬
‫ي در اينجننا‪،‬‬
‫يگويننند‪» :‬مننراد از نف ‌‬
‫يارانش ن رحمهم الله ن ن م ‌‬
‫ن اسنتنباط‬
‫ه چني ‌‬
‫ن است«‪ .‬اما از ظناهر آي ‌‬
‫ن راهز ‌‬
‫يكرد ‌‬
‫زندان ‌‬
‫ن مننرتك ‌‬
‫ب‬
‫ه در آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن سننرزمين ‌‬
‫ن فقط از آ ‌‬
‫ه‪ :‬راهز ‌‬
‫يشودك ‌‬
‫م ‌‬
‫ه زننندان‌ يننا‬
‫نك ‌‬
‫يشننود‪ ،‬بنندون ‌اي ‌‬
‫ه‪ ،‬طننرد م ‌‬
‫ل شنند ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي ديگننر از علمننا‬
‫ل شننود‪ .‬بننرخ ‌‬
‫ي اعمننا ‌‬
‫ي بننر و ‌‬
‫ت ديگر ‌‬
‫مجازا ‌‬
‫ي‬
‫ن مجازاتهننا ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ن به ‌كننار بننرد ‌‬
‫م( در ميا ‌‬
‫م )حاك ‌‬
‫هاند‪ :‬اما ‌‬
‫گفت ‌‬
‫يخواهنند‪،‬‬
‫هم ‌‬
‫ه از آنهننا را ك ‌‬
‫س هننرچ ‌‬
‫تپ ‌‬
‫ه مخيراسنن ‌‬
‫چهارگننان ‌‬
‫ل نمايد‪.‬‬
‫اعما ‌‬
‫ق(‬
‫عالطري ‌‬
‫ح )قطسسا ‌‬
‫ن مسسسل ‌‬
‫ت راهزنا ‌‬
‫ن‪ ،‬مجازا ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ي چهار حالت ‌اس ‌‬
‫مجموعا دارا ‌‬

‫ه باشند‪.‬‬
‫ل شد ‌‬
‫ب قت ‌‬
‫ه فقط مرتك ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن؛ درصورت ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫‪ 1‬ن كشت ‌‬
‫ل امننوال‌‬
‫ل و چپاو ‌‬
‫ه مرتكب‌ قت ‌‬
‫ن؛ چنانچ ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫ه دار آويخت ‌‬
‫‪2‬نب ‌‬
‫ن هردو ن گرديده ‌باشند‪.‬‬
‫ه ذكر شنند؛ چنننانچه‌‬
‫يك ‌‬
‫ه كيفيت ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ت و پا ‌‬
‫ن دس ‌‬
‫‪ 3‬ن بريد ‌‬
‫ه باشند‪.‬‬
‫ل نشد ‌‬
‫ب قت ‌‬
‫ه و مرتك ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ل را چپاو ‌‬
‫فقط ما ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫ه فقهننا ب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن ن ن بننا تفصننيل ‌‬
‫ن از وط ‌‬
‫‪ 4‬ن نفي‌ و تبعيدشننا ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫نگريست ‌‬
‫ه شرط بايد تحق ‌‬
‫ق‬
‫ه در »محاربان« س ‌‬
‫تك ‌‬
‫بايد دانس ‌‬
‫يابد‪:‬‬
‫ه باشننند‪،‬‬
‫ت و شوكت‌ و اسلح ‌‬
‫ي قو ‌‬
‫ن دارا ‌‬
‫ه‪ :‬محاربا ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 1‬ن اي ‌‬
‫ن متمننايز‬
‫ن تننا از دزدا ‌‬
‫ن باشد‪ ،‬يا بيشتر از آ ‌‬
‫كت ‌‬
‫بي ‌‬
‫ه محار ‌‬
‫چ ‌‬
‫گردند‪.‬‬
‫ه باشد‪.‬‬
‫م گرفت ‌‬
‫م انجا ‌‬
‫ي در دار اسل ‌‬
‫ل راهزن ‌‬
‫ه‪ :‬عم ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 2‬ن اي ‌‬
‫ن را‬
‫ل را علنننا بگيرننند زيننرا اگننر آ ‌‬
‫ن مننا ‌‬
‫ه‪ :‬محاربننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 3‬نن اي ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ن‬
‫ب‪ ،‬ك ‌‬
‫ه محننار ‌‬
‫يروند ن ‌‬
‫ه شننمارم ‌‬
‫ي بگيرننند‪ ،‬دزد ب ‌‬
‫پنهننان ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ت اس ‌‬
‫ت حد آنها حد سرق ‌‬
‫صور ‌‬
‫ي آنسسان‌ در‬
‫ي بسسرا ‌‬
‫ه ذكرشد »خزي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت هاي ‌‬
‫»اين« مجازا ‌‬
‫ته ‌‬
‫م‬
‫ت »و در آخر ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ت و رسواي ‌‬
‫ي‪ :‬ذل ‌‬
‫دنياست« خز ‌‬
‫ش دوزخ‬
‫ه همانننا آت ‌‬
‫گ اسسست« ك ‌‬
‫ي بسسزر ‌‬
‫ن عسسذاب ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫برا ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫‌م ‌‬
‫ن مننالك‪ ‌‬روايت‌‬
‫سب ‌‬
‫ه »حرابننه« از ان ‌‬
‫ل آي ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫در بيا ‌‬
‫ه »عكننل«‬
‫ه از قبيل ‌‬
‫ه فرمود‪ :‬گروهي‌ هشت ‌نفر ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫شد ‌‬
‫ت كردند اما‬
‫م بيع ‌‬
‫ه و بر اسل ‌‬
‫ل خداص آمد ‌‬
‫ه نزد رسو ‌‬
‫ه مدين ‌‬
‫ب ‌‬
‫س از‬
‫ن سازگار نيفتاد و بيمار شنندند پ ‌‬
‫ه بر آنا ‌‬
‫ي مدين ‌‬
‫بوهوا ‌‬
‫آ ‌‬
‫تص‬
‫ن حضننر ‌‬
‫ت كردننند‪ ،‬آ ‌‬
‫ل خداص شننكاي ‌‬
‫ت نزد رسو ‌‬
‫نحال ‌‬
‫اي ‌‬
‫يرويد تا از شير‬
‫ن نم ‌‬
‫ه صحرا بيرو ‌‬
‫نب ‌‬
‫فرمودند‪» :‬آيا با ساربا ‌‬
‫ي بنوشننيد )و بهبننود يابينند(؟« گفتننند‪ :‬چننرا!‬
‫نو ‌‬
‫و ادرار شترا ‌‬
‫ن رفتند و از شننير و ادرار شننتران‬
‫س بيرو ‌‬
‫م‪ .‬پ ‌‬
‫يروي ‌‬
‫نم ‌‬
‫بيرو ‌‬
‫هو‬
‫ل رسنناند ‌‬
‫ن را بننه ‌قت ‌‬
‫ه ساربا ‌‬
‫نگا ‌‬
‫‌نوشيدند و بهبود يافتند‪ ،‬آ ‌‬
‫ل خنننداص رسنننيد‪ ،‬آن‌‬
‫ن را ربودنننند‪ .‬خنننبر بنننه ‌رسنننو ‌‬
‫شنننترا ‌‬

‫م مننأموران‬
‫ن فرسننتادند‪ .‬سننرانجا ‌‬
‫ب آنننا ‌‬
‫ه تعقي ‌‬
‫تص ب ‌‬
‫حضننر ‌‬
‫تص‬
‫ن حضننر ‌‬
‫ه نننزد آ ‌‬
‫ن كننرد ‌‬
‫ب‪ ،‬دستگيرشننا ‌‬
‫ه تعقي ‌‬
‫‌گماشننت ‌‬
‫ن را‬
‫ن حضرتص دستور دادننند تننا دسننتها و پاهايشننا ‌‬
‫آوردند‪ .‬آ ‌‬
‫ن را در‬
‫ن بكوبند‪ ،‬سپس‌ آنا ‌‬
‫خ آهني ‌‬
‫ن مي ‌‬
‫ه و بر چشمهايشا ‌‬
‫بريد ‌‬
‫ن كردند‪.‬‬
‫ت بميرند‪ .‬و چنا ‌‬
‫ه ذل ‌‬
‫ب افگنند تا ب ‌‬
‫آفتا ‌‬
‫حيٌم )‪(34‬‬
‫غُفوٌر َر ِ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫عَلُموا َأ ّ‬
‫عَلْيِهْم َفا ْ‬
‫ن َتْقِدُروا َ‬
‫ن َقْبِل َأ ْ‬
‫ن َتاُبوا ِم ْ‬
‫ِإّل اّلِذي َ‬
‫ت يابيد‪،‬‬
‫ن دس ‌‬
‫ه بر آنا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ش از آ ‌‬
‫ه پي ‌‬
‫يك ‌‬
‫»مگر كسان ‌‬
‫ت‪ ،‬حدود ينناد شننده‌‬
‫ن صور ‌‬
‫ي‪ :‬در اي ‌‬
‫ه باشند« يعن ‌‬
‫ه كرد ‌‬
‫توب ‌‬
‫ق بنننندگان‬
‫هح ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫يشنننود‪ ،‬جنننز آنچ ‌‬
‫ن سننناقط م ‌‬
‫از آننننا ‌‬
‫ه اللسسه آمرزنسسده‌‬
‫س بدانيد ك ‌‬
‫قالعباد( مربوط باشد »پ ‌‬
‫‌)ح ‌‬
‫يآمرزد و بر آنننان‌‬
‫ن را م ‌‬
‫ه كنند‪ ،‬آنا ‌‬
‫ن است« اگر توب ‌‬
‫مهربا ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫ن نم ‌‬
‫ه و عذابشا ‌‬
‫ت آورد ‌‬
‫رحم ‌‬
‫ل از دسنننت‌ ينننافتن‌‬
‫ه قب ‌‬
‫ن محاربننناني‌ را ك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫لنننذا آي ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ت‬
‫ت اسننتثنا كننرد ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬از مجننازا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن تننوب ‌‬
‫بديشننا ‌‬
‫يكند‪،‬‬
‫ي توبه ‌م ‌‬
‫ن بر و ‌‬
‫تيافت ‌‬
‫ل از قدر ‌‬
‫ه قب ‌‬
‫ن‪ ،‬محاربي‌ ك ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ل‪ ،‬منورد‬
‫ه قب ‌‬
‫ه در آي ‌‬
‫ت يناد شند ‌‬
‫ي مجازا ‌‬
‫ي از بندها ‌‬
‫چ بند ‌‬
‫به‌ هي ‌‬
‫م‪ ،‬ازجمل ‌‬
‫ه‬
‫ل عل ‌‬
‫ي از اه ‌‬
‫ي بعضننن ‌‬
‫يگينننرد‪ .‬ول ‌‬
‫ت قرارنم ‌‬
‫مجنننازا ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫هو ‌‬
‫نب ‌‬
‫تيافت ‌‬
‫ل از قنندر ‌‬
‫ه محننارب ‌قب ‌‬
‫ه‪ :‬تننوب ‌‬
‫ف برآنننند ك ‌‬
‫احنا ‌‬
‫ي سنناقط‬
‫ن را از و ‌‬
‫ق بننندگا ‌‬
‫ت قصنناص‌ و سنناير حقننو ‌‬
‫مجننازا ‌‬
‫ه در مورد »محارب« وجننود دارد‪،‬‬
‫يك ‌‬
‫م ديگر ‌‬
‫يگرداند‪ .‬حك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي‬
‫ه و اختيننار ‌‬
‫م( هيچ‌ سننلط ‌‬
‫يد ‌‬
‫ن )ول ‌‬
‫ب خننو ‌‬
‫ه‪ :‬طال ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫اي ‌‬
‫ش در مننورد و ‌‬
‫ي‬
‫ل ندارد و عفو ‌‬
‫ب قات ‌‬
‫ت محار ‌‬
‫در مورد مجازا ‌‬
‫م( اس ن ‌‬
‫ت‬
‫م )حاك ‌‬
‫ه اما ‌‬
‫ه موكول‌ ب ‌‬
‫ه قضي ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫جايز و نافذ نيس ‌‬
‫م بگيرد‪.‬‬
‫ي تصمي ‌‬
‫لو ‌‬
‫ش در قبا ‌‬
‫ه اختيارات ‌‬
‫ه در محدودد ‌‬
‫ك ‌‬
‫س صِبيِلِه َلَعّلُك صْم‬
‫جاِه صُدوا ِفصصي َ‬
‫سيَلَة َو َ‬
‫ل َواْبَتُغوا ِإَلْيِه اْلَو ِ‬
‫ن َآَمُنوا اّتُقوا ا َّ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن )‪(35‬‬
‫حو َ‬
‫ُتْفِل ُ‬
‫ن! از خداونسسد پسسروا داريسسد« بننا پرهيننز از‬
‫ي مؤمنسسا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ه كنيسسد« يعن ‌‬
‫ي او طلسسب ‌وسسسيل ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ي »و ب ‌‬
‫نننواهي‌ و ‌‬

‫ك سننازد‪ .‬پس‌‬
‫ه او نننزدي ‌‬
‫ه شننما را ب ‌‬
‫ب كنينند ك ‌‬
‫ي را طل ‌‬
‫چيننز ‌‬
‫ت اس نت‌ از‪ :‬عمل‌‬
‫ن‪ ،‬عبار ‌‬
‫ع مفسرا ‌‬
‫ق و اجما ‌‬
‫هاتفا ‌‬
‫»وسيله« ب ‌‬
‫يشننود و از‬
‫هم ‌‬
‫ب الهي‌ خواسننت ‌‬
‫ن قر ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هب ‌‬
‫ت و طاعتي‌ ك ‌‬
‫قرب ‌‬
‫ن بنا‬
‫ه بنندگا ‌‬
‫ي اسنت‌ ك ‌‬
‫ت نيك ‌‬
‫ن تقنوا و ديگنر صنفا ‌‬
‫مصاديق‌ آ ‌‬
‫ل به‌‬
‫يجويند‪ .‬اما توس ‌‬
‫بم ‌‬
‫ن تقر ‌‬
‫ه پروردگارشا ‌‬
‫نب ‌‬
‫هآ ‌‬
‫لب ‌‬
‫توس ‌‬
‫ي باشد‪ ،‬در جننايز بننود ‌‬
‫ن‬
‫ب دعا از و ‌‬
‫ي طل ‌‬
‫ه معن ‌‬
‫ق‪ ،‬اگر ب ‌‬
‫مخلو ‌‬
‫ه باشنند‪،‬‬
‫ن مخلننوق ‌زننند ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ت؛ در صننورتي‌ ك ‌‬
‫ن شننكي‌ نيس ن ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن(‬
‫ب بننارا ‌‬
‫ي طل ‌‬
‫م استسقا )دعا ‌‬
‫ه عمر‪ ‬در هنگا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫هما ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ل جسن ‌‬
‫ي پيننامبراكرمص توسن ‌‬
‫ت عبنناس‪ ‌‬عمننو ‌‬
‫به‌ حضننر ‌‬
‫تو‬
‫ي جايز نيس ‌‬
‫هو ‌‬
‫لب ‌‬
‫ق مرده ‌باشد‪ ،‬توس ‌‬
‫ن مخلو ‌‬
‫ي اگر آ ‌‬
‫ول ‌‬
‫چيننك ‌از سننل ‌‬
‫ف‬
‫ه هي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫تهاي ‌‬
‫ل از بنندع ‌‬
‫ه توسن ‌‬
‫ن گننون ‌‬
‫اي ‌‬
‫لجسننتن‌‬
‫ه‪ :‬نيز توس ‌‬
‫م ابوحنيف ‌‬
‫هاند‪ .‬اما ‌‬
‫م نداد ‌‬
‫ن را انجا ‌‬
‫حآ ‌‬
‫صال ‌‬
‫ق يك ‌‬
‫ي‬
‫هح ‌‬
‫ل را ب ‌‬
‫ن خداوند متعننا ‌‬
‫م داد ‌‬
‫ن و قس ‌‬
‫ي ازبندگا ‌‬
‫به‌ يك ‌‬
‫ه نيننز همين‌‬
‫نتيمي ‌‬
‫ي اب ‌‬
‫ه ورأ ‌‬
‫ي‪ ،‬ناجننايز دانسننت ‌‬
‫تو ‌‬
‫از مخلوقننا ‌‬
‫قب ‌‬
‫ه‬
‫ه مخلننو ‌‬
‫يگوينند‪» :‬اسننتغاث ‌‬
‫يم ‌‬
‫ت‪ .‬بايزينند بسننطام ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ه زنداني‌ ديگننر اسننت«‪ .‬ليكن‌‬
‫ه زنداني‌ ب ‌‬
‫مخلوق ‌مانند استغاث ‌‬
‫ه توسنن ‌‬
‫ل‬
‫نك ‌‬
‫ح المعاني« بننا آ ‌‬
‫ه »الوسي« در تفسير»رو ‌‬
‫علم ‌‬
‫ل خداص را‬
‫هرسو ‌‬
‫لب ‌‬
‫يدهد اما توس ‌‬
‫حم ‌‬
‫ه اسماءالله را ترجي ‌‬
‫ب ‌‬
‫يداند‪.‬‬
‫ن نيز جايز م ‌‬
‫ي و مرگشا ‌‬
‫در زندگ ‌‬
‫نو‬
‫ه دي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه كسننان ‌‬
‫ي‪ :‬علي ‌‬
‫ه او جهاد كنيسسد« يعن ‌‬
‫»و در را ‌‬
‫ت‪ ،‬بننا مالهننا‪ ،‬جانهننا و‬
‫قتعننالي‌ نيسن ‌‬
‫لح ‌‬
‫ن مننورد قبننو ‌‬
‫نشا ‌‬
‫آيي ‌‬
‫ن؛‬
‫ه رستگار شويد« بنننابراي ‌‬
‫ن جهاد كنيد »باشد ك ‌‬
‫زبانهايتا ‌‬
‫ي اسنت‌ پس‌ كسن ‌‬
‫ي‬
‫ه رسنتگار ‌‬
‫ح و جهناد‪ ،‬را ‌‬
‫ل صال ‌‬
‫ي‪ ،‬عم ‌‬
‫تقو ‌‬
‫ي‬
‫هسننو ‌‬
‫ي از اينها كوتنناهي‌ كننرد‪ ،‬قطعننا در حننركت‌ ب ‌‬
‫ه در يك ‌‬
‫ك ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي كوتاهي‌ كرده ‌اس ‌‬
‫رستگار ‌‬
‫جِميًعصا َوِمْثَلصُه َمَعصُه ِلَيْفَتصُدوا ِبصِه ِمص ْ‬
‫ن‬
‫ض َ‬
‫ن َلُهْم َمصا ِفصي اَْلْر ِ‬
‫ن َكَفُروا َلْو َأ ّ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫ِإ ّ‬
‫ب َأِليٌم )‪(36‬‬
‫عَذا ٌ‬
‫ب َيْوِم اْلِقَياَمِة َما ُتُقّبَل ِمْنُهْم َوَلُهْم َ‬
‫عَذا ِ‬
‫َ‬
‫ت بسسرا ‌‬
‫ي‬
‫ن اس س ‌‬
‫ه در زمي ‌‬
‫م آنچ ‌‬
‫ت‪ ،‬اگسسر تمسسا ‌‬
‫»در حقيق ‌‬
‫ه باشند تا‬
‫ن داشت ‌‬
‫ن را نيز با آ ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ن باشد و مث ‌‬
‫كافرا ‌‬

‫ت باز خرنسسد‪،‬‬
‫ب روز قيام ‌‬
‫ن خود را از عذا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هوسيل ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن اس س ‌‬
‫ت‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫يشسسود و بسسرا ‌‬
‫ن قبسسول ‌نم ‌‬
‫هرگز از آنا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن نيس ‌‬
‫ه نجاتي‌ فرارويشا ‌‬
‫چ را ‌‬
‫س هي ‌‬
‫ي دردناك« پ ‌‬
‫عذاب ‌‬
‫ب ُمِقيٌم )‪(37‬‬
‫عَذا ٌ‬
‫ن ِمْنَها َوَلُهْم َ‬
‫جي َ‬
‫خاِر ِ‬
‫ن الّناِر َوَما ُهْم ِب َ‬
‫جوا ِم َ‬
‫خُر ُ‬
‫ن َي ْ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ُيِريُدو َ‬
‫ه از‬
‫يك ‌‬
‫ن آيند‪ ،‬در حال ‌‬
‫خ بيرو ‌‬
‫ه از دوز ‌‬
‫يخواهند ك ‌‬
‫»م ‌‬
‫ي پايسسدار‬
‫ن عذاب ‌‬
‫ي نيستند و براي ‌آنا ‌‬
‫ن آمدن ‌‬
‫ن بيرو ‌‬
‫آ ‌‬
‫ه بننراي‬
‫ي كفننار اس نت‌ ن ‌‬
‫م و پايدار‪ ،‬برا ‌‬
‫ب دائ ‌‬
‫ن عذا ‌‬
‫است« اي ‌‬
‫ن بعنند از معننذب‬
‫ن مسننلمي ‌‬
‫ن زيننرا گنهكننارا ‌‬
‫ن مسلمي ‌‬
‫‌گنهكارا ‌‬
‫هشنند ‌‬
‫ه‬
‫ن آورد ‌‬
‫ن بيرو ‌‬
‫ن‪ ،‬از آ ‌‬
‫ه گناهانشا ‌‬
‫هانداز ‌‬
‫خب ‌‬
‫ن در دوز ‌‬
‫‌شد ‌‬
‫ه در احننادي ‌‬
‫ث‬
‫نك ‌‬
‫يشننوند چنننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت وارد سنناخت ‌‬
‫ه بهشنن ‌‬
‫وب ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫شري ‌‬
‫عِزيصٌز‬
‫لص َ‬
‫لص َوا ُّ‬
‫ن ا ِّ‬
‫سَبا َنَكاًل ِم َ‬
‫جَزاًء ِبَما َك َ‬
‫طُعوا َأْيِدَيُهَما َ‬
‫ساِرَقُة َفاْق َ‬
‫ق َوال ّ‬
‫ساِر ُ‬
‫َوال ّ‬
‫حِكيٌم )‪(38‬‬
‫َ‬
‫ي علن ‌‬
‫ي‬
‫ه زورگير ‌‬
‫هب ‌‬
‫م »محارب« را ك ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫ن خدا ‌‬
‫چو ‌‬
‫ت‪ ،‬اكنون‌‬
‫ن داش ‌‬
‫يپردازد‪ ،‬بيا ‌‬
‫ي آشكار م ‌‬
‫م و راهزن ‌‬
‫ل مرد ‌‬
‫اموا ‌‬
‫ي مننال‌‬
‫ن پنهننان ‌‬
‫ه ربود ‌‬
‫هب ‌‬
‫ق( را ك ‌‬
‫م دزد )سار ‌‬
‫ن‪ ،‬حك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫به ‌دنبا ‌‬
‫ن دزد؛‬
‫ينماينند‪» :‬و مسسرد دزد و ز ‌‬
‫نم ‌‬
‫يپردازد‪ ،‬بيا ‌‬
‫مم ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ن دزد‬
‫ي مننرد و ز ‌‬
‫ي‪ :‬حنند شننرع ‌‬
‫ن را ببريسسد« يعن ‌‬
‫ت آنا ‌‬
‫دس ‌‬
‫ن را از بننند ببرينند‬
‫ك از آنننا ‌‬
‫ت راسنت ‌هننر ي ‌‬
‫ه دسن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن مجننازات‬
‫ي‪ .‬اي ‌‬
‫ل دزد ‌‬
‫هانسسد« از عم ‌‬
‫ه كرد ‌‬
‫ه كيفسسر آنچ ‌‬
‫»ب ‌‬
‫تانگيز‬
‫ه و عبر ‌‬
‫ت بازدارند ‌‬
‫ي‪ :‬عذابي‌ اس ‌‬
‫ي است« يعن ‌‬
‫‌»نكال ‌‬
‫ن نباشننيد »و‬
‫ن اننندوهگي ‌‬
‫س بننر آنننا ‌‬
‫ب اللسسه« پ ‌‬
‫»از جسسان ‌‬
‫ي است‬
‫ي غالب ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫ي‪ :‬ح ‌‬
‫م است« يعن ‌‬
‫خداوند عزيز حكي ‌‬
‫يگيننرد‪ ،‬همننا ‌‬
‫ن‬
‫ه قننرار نم ‌‬
‫ش مننورد معارض ن ‌‬
‫م خننوي ‌‬
‫‌كه‌ در حك ‌‬
‫ت مننرد و زن‌ دزد‪،‬‬
‫ن دسن ‌‬
‫م خننويش ‌بننر برينند ‌‬
‫ه در حك ‌‬
‫هك ‌‬
‫گننون ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫ياس ن ‌‬
‫ن چيز ‌‬
‫ت‪ :‬گننرفت ‌‬
‫ت‪ .‬سننرق ‌‬
‫ت نيز هس ن ‌‬
‫ب حكم ‌‬
‫صاح ‌‬
‫ي از چشن ‌‬
‫م‬
‫هطننور پنهننان ‌‬
‫ن )حرز( باشد ب ‌‬
‫ي حفاظ يا نگهبا ‌‬
‫دارا ‌‬
‫ي بر‬
‫م حفاظت ‌‬
‫ي حري ‌‬
‫ل دارا ‌‬
‫ي ما ‌‬
‫ي حرز؛ يعن ‌‬
‫ن‪ .‬مال ‌دارا ‌‬
‫ديگرا ‌‬

‫ي حننرز‬
‫ه خننود دارا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن مننالي‌ اسنن ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ت‪ :‬يك ‌‬
‫ع اسنن ‌‬
‫دو نننو ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ق كس ن ‌‬
‫ه يننا صننندو ‌‬
‫ه در خننان ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫ل نهاد ‌‬
‫ن ما ‌‬
‫يباشد‪ ،‬چو ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪ ،‬چننون‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ي حننرز بيننرون ‌‬
‫ه دارا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ي مننال ‌‬
‫ديگننر ‌‬
‫ن و نگهبان ‌دارد‪.‬‬
‫ه پاسبا ‌‬
‫يك ‌‬
‫اماكن ‌‬
‫ه باشد‪:‬‬
‫ت داشت ‌‬
‫ه بايد چهار صف ‌‬
‫ل مسروق ‌‬
‫ما ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫ه ذكر اس ‌‬
‫مب ‌‬
‫ي باشد‪ .‬لز ‌‬
‫ب شرع ‌‬
‫ه مقدار نصا ‌‬
‫‪ 1‬ن بايد ب ‌‬
‫م شننرعي‌‬
‫ه دره ‌‬
‫ك دينننار يننا د ‌‬
‫ف‪ ،‬ي ‌‬
‫ت در نزد احنا ‌‬
‫ب سرق ‌‬
‫نصا ‌‬
‫يشننود‪ .‬امننا‬
‫ي جنناري ‌نم ‌‬
‫م حنند ‌‬
‫ه دره ‌‬
‫ت و در كمننتر از د ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ه درهم‌‬
‫ع دينننار‪ ،‬يننا س ن ‌‬
‫ت در نزد جمهور فقها‪ ،‬رب ‌‬
‫ب سرق ‌‬
‫نصا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫اس ‌‬
‫ي‪ ،‬منناليت‌ و ملكيت‌‬
‫ه باينند از نظننر شننرع ‌‬
‫ل مسننروق ‌‬
‫‪ 2‬نن مننا ‌‬
‫ك نن‬
‫ب و خننو ‌‬
‫س اگننر شننرا ‌‬
‫ن جايز باشنند‪ .‬پ ‌‬
‫شآ ‌‬
‫ه و فرو ‌‬
‫داشت ‌‬
‫ت ندارننند‪ ،‬مننورد دسننتبرد قننرار گيرننند‪ ،‬مننا ‌‬
‫ل‬
‫ه مننالي ‌‬
‫مثل نن ك ‌‬
‫يروند‪.‬‬
‫ه به ‌شمار نم ‌‬
‫مسروق ‌‬
‫ه ملكيت‌ نداشننته‌‬
‫ت يا شبه ‌‬
‫ه‪ ،‬ملكي ‌‬
‫ل مسروق ‌‬
‫ق در ما ‌‬
‫‪ 3‬ن سار ‌‬
‫باشد‪.‬‬
‫ت در‬
‫ه سننرق ‌‬
‫ي باشنند ك ‌‬
‫ه اموال ‌‬
‫ه بايد از جمل ‌‬
‫ل مسروق ‌‬
‫‪ 4‬ن ما ‌‬
‫ل كه‌‬
‫ه بزرگسنا ‌‬
‫ه نن مثل نن بنرد ‌‬
‫ه باشنند‪ ،‬ن ‌‬
‫ت داشت ‌‬
‫ن موضوعي ‌‬
‫آ ‌‬
‫ت ندارد‪.‬‬
‫ن موضوعي ‌‬
‫تآ ‌‬
‫سرق ‌‬
‫ت از‪:‬‬
‫ت اس ‌‬
‫ق عبار ‌‬
‫اما شرايط معتبر در سار ‌‬
‫ه‪ 4 .‬ن عد ‌‬
‫م‬
‫ل مسروق ‌‬
‫ت ما ‌‬
‫م ملكي ‌‬
‫ل‪ 3 .‬ن عد ‌‬
‫غ‪ 2 .‬ن عق ‌‬
‫‪ 1‬ن بلو ‌‬
‫يدزدد‪.‬‬
‫ي را از او م ‌‬
‫ه مال ‌‬
‫ي بر كسي ‌ك ‌‬
‫تو ‌‬
‫ولي ‌‬
‫ه در‬
‫نك ‌‬
‫يشننوند چنننا ‌‬
‫عم ‌‬
‫ت دف ‌‬
‫ه شننبها ‌‬
‫ه حنندود ب ‌‬
‫تك ‌‬
‫بايد دانس ‌‬
‫ت‪ :‬حنندود‬
‫ت‪» :‬ادراوا الحدود باالشبها ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫حدي ‌‬
‫ع كنيد«‪.‬‬
‫هها دف ‌‬
‫را با شبه ‌‬
‫حيٌم )‪(39‬‬
‫غُفوٌر َر ِ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫عَلْيِه ِإ ّ‬
‫ب َ‬
‫ل َيُتو ُ‬
‫ن ا َّ‬
‫ح َفِإ ّ‬
‫صَل َ‬
‫ظْلِمِه َوَأ ْ‬
‫ن َبْعِد ُ‬
‫ب ِم ْ‬
‫ن َتا َ‬
‫َفَم ْ‬
‫ي‪ :‬بعنند از برينندن‌‬
‫م كردنش« يعن ‌‬
‫ه بعد از ست ‌‬
‫س هرك ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ح آورد« عمل‌‬
‫ه صل ‌‬
‫ه كند و ب ‌‬
‫ي »توب ‌‬
‫ب دزد ‌‬
‫هسب ‌‬
‫شب ‌‬
‫دست ‌‬
‫ه او را‬
‫ه »خسسدا تسسوب ‌‬
‫ل دزدي ‌شد ‌‬
‫ن ما ‌‬
‫ش را با برگرداند ‌‬
‫خوي ‌‬

‫ن اسسست« از در‬
‫ه مهربا ‌‬
‫يپذيرد زيرا خداوند آمرزند ‌‬
‫م ‌‬
‫يپننذيرد‪ .‬در‬
‫ي را م ‌‬
‫هو ‌‬
‫يگردد و توب ‌‬
‫ي باز م ‌‬
‫يو ‌‬
‫ت به ‌سو ‌‬
‫رحم ‌‬
‫ل خننداص بعنند از قطننع‬
‫ه رسننو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ف آمنند ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫حدي ‌‬
‫ه كننن«‪.‬‬
‫ي خنندا تننوب ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫ي فرمودننند‪» :‬ب ‌‬
‫هو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت سارق ‌‬
‫‌دس ‌‬
‫ت را‬
‫ها ‌‬
‫م‪ .‬فرمودننند‪» :‬خداوننند تننوب ‌‬
‫ه كننرد ‌‬
‫ت‪ :‬تننوب ‌‬
‫ق گف ‌‬
‫سننار ‌‬
‫پذيرفت«‪.‬‬
‫ه‪ :‬اگننر‬
‫نك ‌‬
‫ي وجننود دارد بننر اي ‌‬
‫مص دليل ‌‬
‫ت پيامبر اكننر ‌‬
‫در سن ‌‬
‫بو‬
‫ي آنهننا واج ‌‬
‫ع شنند‪ ،‬اجننرا ‌‬
‫م( ارجا ‌‬
‫ه )حكا ‌‬
‫ي ائم ‌‬
‫هسو ‌‬
‫حدود ب ‌‬
‫ل از ارجننا ‌‬
‫ع‬
‫ت امننا اگننر قب ‌‬
‫ع اسنن ‌‬
‫م و اسننقاط آنهننا ممتن ‌‬
‫لز ‌‬
‫ه كننرد‪،‬‬
‫ت‪ ،‬يننا تننوب ‌‬
‫ق مورد عفو قرار گننرف ‌‬
‫م‪ ،‬سار ‌‬
‫ي حاك ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ب ‌‬
‫يگردد‪.‬‬
‫حد از وي ‌ساقط م ‌‬
‫شصصاُء‬
‫ن َي َ‬
‫شاُء َوَيْغِف صُر ِلَم ص ْ‬
‫ن َي َ‬
‫ب َم ْ‬
‫ض ُيَعّذ ُ‬
‫ت َواَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ك ال ّ‬
‫ل َلُه ُمْل ُ‬
‫ن ا َّ‬
‫َأَلمْ َتْعَلْم َأ ّ‬
‫يٍء َقِديٌر )‪(40‬‬
‫ش ْ‬
‫عَلى ُكّل َ‬
‫ل َ‬
‫َوا ُّ‬
‫ن! »كه‌‬
‫ي انسننا ‌‬
‫ي محمنند ص! يننا ا ‌‬
‫هاي« ا ‌‬
‫»آيسسا ندانسسست ‌‬
‫ت‪ ،‬هسسركه‌‬
‫ن خداس ‌‬
‫ن از آ ‌‬
‫ي آسمانها و زمي ‌‬
‫فرمانرواي ‌‬
‫ت تننا‬
‫هاسنن ‌‬
‫يكنسسد« پس‌ او خواست ‌‬
‫بم ‌‬
‫را بخواهسسد عسسذا ‌‬
‫ه را‬
‫ب نماينند »و هرك ‌‬
‫هاننند‪ ،‬عننذا ‌‬
‫ه بركفننر مرد ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫كسان ‌‬
‫هكنناران‌‬
‫هتوب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ه داد ‌‬
‫يبخشد« و او وعنند ‌‬
‫بخواهد‪ ،‬م ‌‬
‫ه بننر‬
‫ي تواناسسست« از جمل ‌‬
‫را بيامرزد »و خدا بر هرچيز ‌‬
‫ب‪.‬‬
‫عفو و بر عذا ‌‬
‫ن َقصصاُلوا َآَمّنصصا‬
‫ن اّلصِذي َ‬
‫ن ِفصصي اْلُكْفصِر ِمص َ‬
‫عو َ‬
‫سصصاِر ُ‬
‫ن ُي َ‬
‫ك اّلصِذي َ‬
‫حُزْنص َ‬
‫سصصوُل َل َي ْ‬
‫َيا َأّيَها الّر ُ‬
‫ن ِلَقصْوٍم‬
‫عو َ‬
‫سصّما ُ‬
‫ب َ‬
‫ن ِلْلَكِذ ِ‬
‫عو َ‬
‫سّما ُ‬
‫ن َهاُدوا َ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫ن ُقُلوُبُهْم َوِم َ‬
‫ِبَأْفَواِهِهْم َوَلْم ُتْؤِم ْ‬
‫خ صُذوُه‬
‫ن ُأوِتيُتْم َهَذا َف ُ‬
‫ن ِإ ْ‬
‫ضِعِه َيُقوُلو َ‬
‫ن َبْعِد َمَوا ِ‬
‫ن اْلَكِلَم ِم ْ‬
‫حّرُفو َ‬
‫ك ُي َ‬
‫ن َلْم َيْأُتو َ‬
‫خِري َ‬
‫َآ َ‬
‫شصْيًئا ُأوَلِئ َ‬
‫ك‬
‫لص َ‬
‫ن ا ِّ‬
‫ك َلصُه ِمص َ‬
‫ن َتْمِلص َ‬
‫ل ِفْتَنَتُه َفَلص ْ‬
‫ن ُيِرِد ا ُّ‬
‫حَذُروا َوَم ْ‬
‫ن َلْم ُتْؤَتْوُه َفا ْ‬
‫َوِإ ْ‬
‫ع صَذا ٌ‬
‫ب‬
‫خ صَرِة َ‬
‫لِ‬
‫ي َوَلُهْم ِفي ا َْ‬
‫خْز ٌ‬
‫طّهَر ُقُلوَبُهْم َلُهْم ِفي الّدْنَيا ِ‬
‫ن ُي َ‬
‫ل َأ ْ‬
‫ن َلْم ُيِرِد ا ُّ‬
‫اّلِذي َ‬
‫ظيٌم )‪(41‬‬
‫عِ‬
‫َ‬
‫ه مننرد‬
‫ت دربار ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫هاند‪ :‬اي ‌‬
‫ل گفت ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫ن در بيا ‌‬
‫مفسرا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه‬
‫ه بودننند و يهودينا ‌‬
‫ه زنننا كنرد ‌‬
‫لشند ك ‌‬
‫ي ناز ‌‬
‫يا ‌‬
‫ن يهننود ‌‬
‫وز ‌‬
‫ي سننبك‌‬
‫ه ومجازات ‌‬
‫ن را لغو كرد ‌‬
‫م( زناكارا ‌‬
‫م سنگسار )رج ‌‬
‫حك ‌‬

‫ل خننداص‬
‫ه نزد رسو ‌‬
‫ن قضي ‌‬
‫ه بودند‪ ،‬در آ ‌‬
‫ن ساخت ‌‬
‫نآ ‌‬
‫را جانشي ‌‬
‫ن يهننود ‌‬
‫ي‬
‫ن مننرد و ز ‌‬
‫ن نيننز بننرآ ‌‬
‫ه ايشننا ‌‬
‫ن منظور ك ‌‬
‫آمدند‪ ،‬بدي ‌‬
‫ه بتواننند در‬
‫نوسننيل ‌‬
‫م كننند تننا بدي ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ن خنود يهوديننا ‌‬
‫همچنو ‌‬
‫م‪،‬‬
‫ت در مننورد رج ‌‬
‫م تننورا ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬بر تغيير داد ‌‬
‫پيشگا ‌‬
‫ن دو‬
‫مآ ‌‬
‫ه رج ‌‬
‫ل خننداص ب ‌‬
‫ت آورننند‪ .‬امننا رسننو ‌‬
‫هدسنن ‌‬
‫حجننتي‌ ب ‌‬
‫‪1‬‬
‫ن دادند ‪.‬‬
‫فرما ‌‬
‫يورزنسسد«‬
‫بم ‌‬
‫ه در كفسسر شسستا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي پيامبر! كسان ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ي »تسسو را‬
‫ها ‌‬
‫ك بهننان ‌‬
‫ت و بننه ‌اننند ‌‬
‫م وجننود هننر فرص ن ‌‬
‫ه هنگننا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن خسسود گفتنسسد‪:‬‬
‫ه زبسسا ‌‬
‫هب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ن نسازند؛ از آنا ‌‬
‫اندوهگي ‌‬
‫ن ايمسسسسا ‌‬
‫ن‬
‫ه دلهايشسسسسا ‌‬
‫نك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫م!حسسسسا ‌‬
‫ن آوردي ‌‬
‫ايمسسسسا ‌‬
‫ن كه‌‬
‫ناننننند »و از آنسسسا ‌‬
‫هاسسسست« و آنهننننا منافقا ‌‬
‫نياورد ‌‬
‫ه سسسخن‌ درو ‌‬
‫غ‬
‫ه‪» :‬ب ‌‬
‫يشسسدند« گنننروهي‌ هسنننتند ك ‌‬
‫يهود ‌‬
‫ن دروغ ‌رؤسنننناي‌‬
‫ي‪ :‬سننننخنا ‌‬
‫يسسسسسپارند« يعن ‌‬
‫شم ‌‬
‫گسسسسو ‌‬
‫هاننننند‪،‬‬
‫ت پرداخت ‌‬
‫ف تننننورا ‌‬
‫ه تحننننري ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن را ك ‌‬
‫فگرشننننا ‌‬
‫تحري ‌‬
‫ن تو هستند تا بننر‬
‫ي سخ ‌‬
‫ت‪ :‬شنوا ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫يپذيرند‪ .‬يا معني ‌اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي گسسروه‌‬
‫ف نمايننند »برا ‌‬
‫ت را تحننري ‌‬
‫ه‪ ،‬سننخن ‌‬
‫غ بسننت ‌‬
‫تننو درو ‌‬
‫ه ديگسسر‬
‫ن گسسرو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يكننسسد« ك ‌‬
‫يم ‌‬
‫ي خسسبرچين ‌‬
‫ديگسسر ‌‬
‫ه مجلسنننت‌ حاضنننر‬
‫هانسسسد« و ب ‌‬
‫ش تسسسو نيامد ‌‬
‫»هنسسسوز پي ‌‬
‫ه تكبر و‬
‫ن بودند كه ‌به ‌انگيز ‌‬
‫ي از يهوديا ‌‬
‫ها ‌‬
‫هاند‪ .‬آنها طايف ‌‬
‫نشد ‌‬
‫يشنندند‬
‫مص حاضننر نم ‌‬
‫ل اكر ‌‬
‫س رسو ‌‬
‫ه مجل ‌‬
‫نب ‌‬
‫تمرد‪ ،‬خودشا ‌‬
‫ن حضننرتص‬
‫ه مجلس‌ آ ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫ن خننود جاسوسننان ‌‬
‫امننا از ميننا ‌‬
‫يكردننند »اينسسان‌‬
‫هم ‌‬
‫ه و آنها را با تعليمات ‌خود توجي ‌‬
‫فرستاد ‌‬
‫ي خسسود بعسسد از‬
‫ب آسننماني‌ »را از جاهسسا ‌‬
‫كلمسسات« كتننا ‌‬
‫ي‪ :‬از‬
‫يكننسسد« يعن ‌‬
‫فم ‌‬
‫ع آنها تحري ‌‬
‫ثبوت ‌آنها در مواض ‌‬
‫ت خنندا‪ ‬را‬
‫ه‪ :‬كلمننا ‌‬
‫ن است ‌ك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه يادشد ‌‬
‫ف گرو ‌‬
‫ه اوصا ‌‬
‫جمل ‌‬
‫ت‪ ،‬از حيث‌ لفننظ‬
‫هاس ‌‬
‫ن نهاد ‌‬
‫ي در آ ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫نك ‌‬
‫عآ ‌‬
‫از مواض ‌‬
‫ه‪ :‬آنها‬
‫ن باشد ك ‌‬
‫يدهند‪ .‬شايد مراد اي ‌‬
‫ي تغيير م ‌‬
‫ث معن ‌‬
‫يا از حي ‌‬
‫ن‪ ،‬حك ‌‬
‫م‬
‫ن تحريفاتشننا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يكنند و از جمل ‌‬
‫ت را تحريف ‌م ‌‬
‫تورا ‌‬

‫‪1‬‬

‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ل آمد ‌‬
‫ه تفصي ‌‬
‫ثب ‌‬
‫ب حدي ‌‬
‫ن در كت ‌‬
‫داستا ‌‬

‫ن‪،‬‬
‫يآ ‌‬
‫ه بجننا ‌‬
‫ن زناكننار بننود ك ‌‬
‫ن( مننرد و ز ‌‬
‫م )سنگسنناركرد ‌‬
‫رج ‌‬
‫ن را نهادند‪.‬‬
‫ن زناكارا ‌‬
‫ي و رسواكرد ‌‬
‫ن رو ‌‬
‫م سياه ‌كرد ‌‬
‫حك ‌‬
‫ن خود »اگر ايسسن«‬
‫ه پيروا ‌‬
‫نب ‌‬
‫فگرا ‌‬
‫ن تحري ‌‬
‫يگويند« اي ‌‬
‫»م ‌‬
‫ن را بپذيريد« و‬
‫ه شد‪ ،‬آ ‌‬
‫ه »به ‌شما داد ‌‬
‫ف شد ‌‬
‫م تحري ‌‬
‫حك ‌‬
‫ه نشسسد‬
‫ه شسسما داد ‌‬
‫نب ‌‬
‫ت »و اگر اي ‌‬
‫ن حق‌ اس ن ‌‬
‫هآ ‌‬
‫بدانيد ك ‌‬
‫ن تحننري ‌‬
‫ف‬
‫ن سننخ ‌‬
‫ي‪ :‬اگر محمنندص اي ‌‬
‫ي كنيد« يعن ‌‬
‫س دور ‌‬
‫پ ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫ل‬
‫ن را بگيرينند و بنندا ‌‬
‫ه شننما تحويننل ‌داد‪ ،‬آ ‌‬
‫ه مننا را ب ‌‬
‫شد ‌‬
‫ن آن ‌و عم ‌‬
‫ل‬
‫ت‪ ،‬از پننذيرفت ‌‬
‫ه شما گف ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫كنيد اما اگر غير آ ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ه او را« يعن ‌‬
‫ه اللسسسسه فتن ‌‬
‫ن بپرهيزينننند »و هسسسسرك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي او در برابسسر‬
‫ه كنسسد‪ ،‬هرگسسز بسسرا ‌‬
‫گمننراهي‌ او را »اراد ‌‬
‫ي‪ :‬تننو هرگننز‬
‫يآيسسد« يعن ‌‬
‫ي برنم ‌‬
‫ت تو چيز ‌‬
‫خداوند ازدس ‌‬
‫ي و قننننادر‬
‫ع كن ‌‬
‫ي را از او دف ‌‬
‫ه و گمننننراه ‌‬
‫ن فتن ‌‬
‫يآ ‌‬
‫يتننننوان ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه راسننت ‌هننداي ‌‬
‫ت‬
‫ه را ‌‬
‫ه و او را ب ‌‬
‫ه او نفعي‌ رساند ‌‬
‫هب ‌‬
‫نيستي‌ ك ‌‬
‫تص از ايمننا ‌‬
‫ن‬
‫ن حضننر ‌‬
‫ه امينند آ ‌‬
‫ع كنننند ‌‬
‫ت‪ ،‬قط ‌‬
‫ن عبار ‌‬
‫ي‪ .‬اي ‌‬
‫كن ‌‬
‫ه خداونسسد‬
‫ي هسسستند ك ‌‬
‫ن كسسسان ‌‬
‫ت »اينسسا ‌‬
‫آوردن ‌آنهاسنن ‌‬
‫ك كنسسد« از پليننديها ‌‬
‫ي‬
‫ن را پسسا ‌‬
‫ت دلهايشسسا ‌‬
‫ه اسس ‌‬
‫نخواست ‌‬
‫ت زيننرا آنهننا‬
‫ك ساخ ‌‬
‫ن را پا ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫ه دلها ‌‬
‫نك ‌‬
‫ق چنا ‌‬
‫كفر و نفا ‌‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫ن‬
‫هاننند »در دنيسسا بسسرا ‌‬
‫ق را برگزيد ‌‬
‫خننود كفننر و نفننا ‌‬
‫ل‪ ،‬باآشننكار‬
‫ي خداوننند متعننا ‌‬
‫ي اسسست« از سننو ‌‬
‫يا ‌‬
‫رسسسواي ‌‬
‫ن يهننود و بننرمل‬
‫ه بننر كننافرا ‌‬
‫ل جزي ‌‬
‫ن‪ ،‬تحمي ‌‬
‫ق منافقا ‌‬
‫ن نفا ‌‬
‫كرد ‌‬
‫م منننزل ‌‬
‫ه‬
‫ن در مننورد احكننا ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫يها ‌‬
‫نكار ‌‬
‫ن تحريفها وپنها ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ب بسسزرگ ‌‬
‫ي‬
‫ن در آخرت ‌عذا ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ت »و برا ‌‬
‫الهي‌ در تورا ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫خم ‌‬
‫ه همانا جاودانگي‌ در دوز ‌‬
‫است« ك ‌‬
‫عْنُهمْ‬
‫ض َ‬
‫عِر ْ‬
‫حُكْم َبْيَنُهْم َأْو َأ ْ‬
‫ك َفا ْ‬
‫جاُءو َ‬
‫ن َ‬
‫ت َفِإ ْ‬
‫ح ِ‬
‫سْ‬
‫ن ِلل ّ‬
‫ب َأّكاُلو َ‬
‫ن ِلْلَكِذ ِ‬
‫عو َ‬
‫سّما ُ‬
‫َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ل‬
‫ط ِإ ّ‬
‫سِ‬
‫حُكْم َبْيَنُهْم ِباْلِق ْ‬
‫ت َفا ْ‬
‫حَكْم َ‬
‫ن َ‬
‫شْيًئا َوِإ ْ‬
‫ك َ‬
‫ضّرو َ‬
‫ن َي ُ‬
‫عْنُهْم َفَل ْ‬
‫ض َ‬
‫ن ُتْعِر ْ‬
‫َوِإ ْ‬
‫ن )‪(42‬‬
‫طي َ‬
‫سِ‬
‫ب اْلُمْق ِ‬
‫ح ّ‬
‫ُي ِ‬
‫ه سسسحت‌‬
‫غ و خورند ‌‬
‫ن درو ‌‬
‫ي سخ ‌‬
‫ن پذيرا و شنوا ‌‬
‫»آنا ‌‬
‫ل شنندن‌‬
‫ي زاي ‌‬
‫ه معن ‌‬
‫توب ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ل حننرام ‌‬
‫ت‪ :‬هر ما ‌‬
‫اند« سح ‌‬
‫نرا‬
‫ه و پنناداش‌ آ ‌‬
‫ن بننرد ‌‬
‫ت را ازبي ‌‬
‫م طاعننا ‌‬
‫ه حننرا ‌‬
‫ت‪ ،‬چنرا ك ‌‬
‫اس ‌‬

‫ت در اينجننا رشننوه‌‬
‫هاند‪ :‬مراد از سح ‌‬
‫يكند‪ .‬بعضي‌ گفت ‌‬
‫محو م ‌‬
‫ه چنو ‌‬
‫ن‬
‫ن ننازل ‌شند ك ‌‬
‫ه يهودينا ‌‬
‫ه كريمنه ‌دربنار ‌‬
‫ت زينرا آي ‌‬
‫اسن ‌‬
‫ت‪ ،‬سننخن‌ وي‌‬
‫يرف ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه نزد حكامشا ‌‬
‫م و مقصر با رشو ‌‬
‫مجر ‌‬
‫ي‪ ،‬هيچ‌ تننوجه ‌‬
‫ي‬
‫قو ‌‬
‫م مح ‌‬
‫ل خصنن ‌‬
‫ه قنننو ‌‬
‫يشنند و ب ‌‬
‫هم ‌‬
‫شنننيد ‌‬
‫ن آنسسان‌‬
‫س اگر نسسزد تسسو آمدنسسد‪ ،‬ميسسا ‌‬
‫يآمد »پ ‌‬
‫ل نم ‌‬
‫هعم ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي رسننول‬
‫ي‪ :‬ا ‌‬
‫ي بگسسردان« يعن ‌‬
‫ن رو ‌‬
‫ن‪ ،‬يسسا از آنسسا ‌‬
‫مك ‌‬
‫حك ‌‬
‫ي يننا‬
‫م كن ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ه در ميانشا ‌‬
‫ي‪ ،‬ك ‌‬
‫ن مخير ‌‬
‫ل آنا ‌‬
‫‌ماص! تو در قبا ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ن روي ‌برگردان ‌‬
‫از آنا ‌‬
‫ي نننزد‬
‫يا ‌‬
‫ن و ذم ‌‬
‫ه اگننر مسننلما ‌‬
‫نك ‌‬
‫ع دارننند بننر اي ‌‬
‫علمننا اجمننا ‌‬
‫ي كردند‪ ،‬بننر آنهننا واج ‌‬
‫ب‬
‫ي دادخواه ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن در قضي ‌‬
‫م مسلمي ‌‬
‫حكا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫ل‬
‫م نمايند امننا در مننورد دادخننواه ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫ت تا ميا ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن علمننا‬
‫ن‪ ،‬ميننا ‌‬
‫يشا ‌‬
‫ي داخل ‌‬
‫ن در قضايا ‌‬
‫م مسلما ‌‬
‫ه نزد حكا ‌‬
‫ذم ‌‬
‫ن آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ن ميننا ‌‬
‫منمننود ‌‬
‫ي‪ :‬حك ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ف نظننر وجننود دارد؛ ب ‌‬
‫اختل ‌‬
‫م كند‬
‫ن حك ‌‬
‫يتواند ميانشا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي حاكم ‌مسلما ‌‬
‫ت‪ ،‬يعن ‌‬
‫جايز اس ‌‬
‫م نكننند‪.‬‬
‫ن حك ‌‬
‫ه و در ميانشننا ‌‬
‫ن را برگرداننند ‌‬
‫يتواند آنا ‌‬
‫مم ‌‬
‫وه ‌‬
‫ت‪ .‬بنننابراي ‌‬
‫ن‬
‫ب اس ن ‌‬
‫ن واج ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫ن ميا ‌‬
‫م كرد ‌‬
‫ي ديگر‪ :‬حك ‌‬
‫ه قول ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن رسننو ‌‬
‫ل‬
‫ه مخيركننرد ‌‬
‫ن برآنننند ك ‌‬
‫ل‪ ،‬جمعي‌ از مفسننرا ‌‬
‫قننو ‌‬
‫ن مورد‪ ،‬منسو ‌‬
‫خ‬
‫ن در اي ‌‬
‫ن بعد از ايشا ‌‬
‫م مسلما ‌‬
‫خداص و حكا ‌‬
‫حُكْم َبْيَنُهْم ِبَمصصا َأْنصَزَل‬
‫نا ْ‬
‫ي‪َ ﴿ :‬وَأ ِ‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫ن فرمود ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تب ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫شد ‌‬
‫ل كننرد ‌‬
‫ه‬
‫ه خداوننند ننناز ‌‬
‫ب آنچ ‌‬
‫ن بر حس ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫ل‪) :‌ ﴾ ...‬و در ميا ‌‬
‫ا ُّ‬
‫ن رو ‌‬
‫ي‬
‫‪» .«4‬و اگسسر از آنسسا ‌‬
‫ن( »مننائده‪‌ 9/‬‬
‫مك ‌‬
‫ت‪ ،‬حك ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ي‪ :‬اگننر‬
‫يرسسسانند« يعن ‌‬
‫ه تسسو نم ‌‬
‫يب ‌‬
‫ي‪ ،‬هرگز زيان ‌‬
‫برتاب ‌‬
‫ن در‬
‫ن و حكننم ‌نكننرد ‌‬
‫ي از آنا ‌‬
‫ض و روي ‌گردان ‌‬
‫ب تو اعرا ‌‬
‫انتخا ‌‬
‫ي و زيننا ‌‬
‫ن‬
‫هگر ‌‬
‫ي سننلط ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫يب ‌‬
‫چ راه ‌‬
‫ن باشد‪ ،‬آنهننا هي ‌‬
‫ميانشا ‌‬
‫ي‪ :‬اگننر‬
‫م كسسردي« يعن ‌‬
‫رسنناني‌ بننر تننو ندارننند »و اگسسر حك ‌‬
‫س در ميانشا ‌‬
‫ن‬
‫ن بود »پ ‌‬
‫ن در ميانشا ‌‬
‫ت‪ ،‬داوري ‌ كرد ‌‬
‫انتخاب ‌‬
‫هح ‌‬
‫ق‬
‫يك ‌‬
‫ه عنندالت‌ و انصنناف ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫مكسسن« يعن ‌‬
‫ه قسسسط حك ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ت‬
‫ل كرد ‌‬
‫ن را بر تو ناز ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫ن داد ‌‬
‫ن فرما ‌‬
‫ي تو را بدا ‌‬
‫تعال ‌‬
‫ه امنننور »را‬
‫تكننسسسدگان« در هم ‌‬
‫ه اللسسسه عدال ‌‬
‫»هسسسرآين ‌‬
‫يدارد«‪.‬‬
‫تم ‌‬
‫دوس ‌‬

‫ك َوَمصصا‬
‫ن َبْعصِد َذِلص َ‬
‫ن ِمص ْ‬
‫ل ُثصّم َيَتَوّلصْو َ‬
‫حْكُم ا ِّ‬
‫عْنَدُهُم الّتْوَراُة ِفيَها ُ‬
‫ك َو ِ‬
‫حّكُموَن َ‬
‫ف ُي َ‬
‫َوكَْي َ‬
‫ن )‪(43‬‬
‫ك ِباْلُمْؤِمِني َ‬
‫ُأوَلِئ َ‬
‫ن كه‌‬
‫لآ ‌‬
‫يدهنسد و حسا ‌‬
‫ه تسو را داور قسرار م ‌‬
‫»و چگون ‌‬
‫ن حكسسم ‌خسسدا آمسسده‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ت در نزد آنا ‌‬
‫تورا ‌‬
‫ه از سننوي‌‬
‫ن امننر ك ‌‬
‫ل خننداص از اي ‌‬
‫ه‪ ،‬رسننو ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫است« در اي ‌‬
‫ب درافگنننند ‌‬
‫ه‬
‫ه تعج ‌‬
‫ه شنننوند‪ ،‬ب ‌‬
‫ت برگزيننند ‌‬
‫ه حكمي ‌‬
‫نب ‌‬
‫يهودينننا ‌‬
‫ت كه‌‬
‫ن رو شننگفت‌ برانگيننز اسن ‌‬
‫ي از آ ‌‬
‫ن امننر ‌‬
‫يشننوند‪ ،‬چني ‌‬
‫م ‌‬
‫ه كتاب ‌نننازل‬
‫هب ‌‬
‫ن دارند و ن ‌‬
‫تص ايما ‌‬
‫ن حضر ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هب ‌‬
‫نن ‌‬
‫يهوديا ‌‬
‫ل خنداص را در‬
‫ه رسو ‌‬
‫هك ‌‬
‫ي ديگر‪ ،‬آنچ ‌‬
‫ن‪ ،‬از سو ‌‬
‫ه بر ايشا ‌‬
‫‌شد ‌‬
‫ن در كتابشننان‌‬
‫يخوانند‪ ،‬نننزد خودشننا ‌‬
‫ي فرام ‌‬
‫هداور ‌‬
‫نب ‌‬
‫مورد آ ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ن ن بنابراي ‌‬
‫م و نظاير آ ‌‬
‫م رج ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ت ن چو ‌‬
‫ت موجود اس ‌‬
‫تورا ‌‬
‫ي آنهننا‪ ،‬فقننط‬
‫ي از سننو ‌‬
‫ه داور ‌‬
‫ل خننداص ب ‌‬
‫ن رسننو ‌‬
‫فراخواننند ‌‬
‫ع آنهننا به‌‬
‫ن طم ‌‬
‫ه باشنند و آ ‌‬
‫ي شنند ‌‬
‫ل ناشن ‌‬
‫ك عننام ‌‬
‫يتواند از ي ‌‬
‫م ‌‬
‫يهننننا و‬
‫فگر ‌‬
‫ت و همراهنننني ‌پيننننامبرص بننننا تحري ‌‬
‫مننننوافق ‌‬
‫ه پيامبرخننداص‬
‫يك ‌‬
‫س اما هنگننام ‌‬
‫توب ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫هوسبازيها ‌‬
‫ه آنسسا ‌‬
‫ن‬
‫نگا ‌‬
‫مآوا نشنندند »آ ‌‬
‫هوه ‌‬
‫ن همننرا ‌‬
‫ف ناپاكشننا ‌‬
‫با اهدا ‌‬
‫ي‪ ،‬از پيننامبر خننداص »پشسس ‌‬
‫ت‬
‫يخننواه ‌‬
‫بعسسد از ايسسن« داور ‌‬
‫ه به‌‬
‫ه تننو و ن ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن نيستند« ن ‌‬
‫ن مؤم ‌‬
‫يكنند و واقعا آنا ‌‬
‫م ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫ب خودشا ‌‬
‫كتا ‌‬
‫ن َهصصاُدوا‬
‫سَلُموا ِلّلِذي َ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫حُكُم ِبَها الّنِبّيو َ‬
‫ِإّنا َأْنَزْلَنا الّتْوَراَة ِفيَها ُهًدى َوُنوٌر َي ْ‬
‫شصَهَداَء َف َ‬
‫ل‬
‫عَلْيصِه ُ‬
‫لص َوَكصصاُنوا َ‬
‫ب ا ِّ‬
‫ن ِكَتصصا ِ‬
‫ظوا ِمص ْ‬
‫حِف ُ‬
‫سصُت ْ‬
‫حَباُر ِبَمصصا ا ْ‬
‫ن َواَْل ْ‬
‫َوالّرّباِنّيو َ‬
‫حُكصْم ِبَمصصا َأْنصَزَل‬
‫ن َلصْم َي ْ‬
‫ل َوَم ْ‬
‫شَتُروا ِبَآَياِتي َثَمًنا قَِلي ً‬
‫ن َوَل َت ْ‬
‫شْو ِ‬
‫خ َ‬
‫س َوا ْ‬
‫شُوا الّنا َ‬
‫خ َ‬
‫َت ْ‬
‫ن )‪(44‬‬
‫ك ُهُم اْلَكاِفُرو َ‬
‫ل َفُأوَلِئ َ‬
‫ا ُّ‬
‫تو‬
‫ن هسسداي ‌‬
‫م‪ ،‬در آ ‌‬
‫ت را فسسرود آوردي ‌‬
‫»همانا ما تورا ‌‬
‫ن احكا ‌‬
‫م‬
‫ت از‪ :‬بيا ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫ت و نور عبار ‌‬
‫ن هداي ‌‬
‫ي است« آ ‌‬
‫نور ‌‬
‫ن »كه‌‬
‫ي ازايشا ‌‬
‫ب پيرو ‌‬
‫ت محمدص و وجو ‌‬
‫ه بعث ‌‬
‫ي‪ ،‬مژد ‌‬
‫شرع ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ت »پيامبران ‌‬
‫ب تننورا ‌‬
‫ه مننوج ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ب آن« يعن ‌‬
‫به‌ موج ‌‬
‫ن و منقنناد‬
‫ه مسلما ‌‬
‫ياسرائيل‌ ك ‌‬
‫ي بن ‌‬
‫ي‪ :‬انبيا ‌‬
‫م اند« يعن ‌‬
‫مسل ‌‬
‫يكردند« )اّلصصصِذي َ‬
‫ن‬
‫ي يهود حكم ‌م ‌‬
‫ن خدا‪ ‬بودند »برا ‌‬
‫فرما ‌‬

‫ت در منندح‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ن بودننند(؛ صننفت ‌‬
‫ه مسننلما ‌‬
‫نك ‌‬
‫سصصَلُموا( ‪) :‬آنننا ‌‬
‫َأ ْ‬
‫ف‪،‬‬
‫ن توصنني ‌‬
‫ل با اي ‌‬
‫ه پروردگار عزوج ‌‬
‫ياسرائيل‡ ك ‌‬
‫ن بن ‌‬
‫پيامبرا ‌‬
‫ه آنهننا‬
‫عب ‌‬
‫ه در واق ‌‬
‫يمالنند‪ ،‬چننرا ك ‌‬
‫ه خنناك ‌م ‌‬
‫ه يهننود را ب ‌‬
‫پننوز ‌‬
‫ن پينننرو و منقننناد دين‌‬
‫ن! پيامبرانتنننا ‌‬
‫ي نگونبختنننا ‌‬
‫يگويننند‪ :‬ا ‌‬
‫م ‌‬
‫ي آن‌‬
‫ي احينننا ‌‬
‫ن محمننندص بنننرا ‌‬
‫ه اكننننو ‌‬
‫هانننند ك ‌‬
‫ي بود ‌‬
‫اسنننلم ‌‬
‫ك‬
‫ي هل ‌‬
‫ههننا ‌‬
‫ه شننما در ورط ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬در حننال ‌‬
‫هاسن ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫برانگيخت ‌‬
‫ي يا‬
‫ن‪ ،‬يهود ‌‬
‫ي ازپيامبرا ‌‬
‫چ پيامبر ‌‬
‫ه هي ‌‬
‫ي! ب ‌‬
‫يزنيد! آر ‌‬
‫توپا م ‌‬
‫دس ‌‬
‫هاننند‬
‫ن بود ‌‬
‫م آنهننا مسننلما ‌‬
‫ه تمننا ‌‬
‫يشننود بلك ‌‬
‫ه نم ‌‬
‫نصننراني‌ گفت ‌‬
‫ن‪:‬‬
‫يكنننند‪ .‬ربننانيو ‌‬
‫مم ‌‬
‫ت حك ‌‬
‫ه تننورا ‌‬
‫ن ربانيون« ب ‌‬
‫»وهمچني ‌‬
‫ت مرد ‌‬
‫م‬
‫ه سياس ‌‬
‫هب ‌‬
‫ش و آگا ‌‬
‫ت و بين ‌‬
‫ي برخوردار از حكم ‌‬
‫علما ‌‬
‫ي‪ :‬دانشننمندا ‌‬
‫ن‬
‫ن »احبار« يعن ‌‬
‫ناننند‪ .‬همچني ‌‬
‫و تدبير امننور آنا ‌‬
‫ه آنها ب ‌‬
‫ه‬
‫ي! هم ‌‬
‫يكنند‪ .‬آر ‌‬
‫مم ‌‬
‫ت حك ‌‬
‫ه تورا ‌‬
‫ه يهود ب ‌‬
‫م و خبر ‌‬
‫فهي ‌‬
‫ه از‬
‫ب آنچ ‌‬
‫هسسسب ‌‬
‫يكنننند »ب ‌‬
‫مم ‌‬
‫يكردننند و حك ‌‬
‫مم ‌‬
‫تورات ‌حك ‌‬
‫ي بن ‌‬
‫ي‬
‫ي‪ :‬انبيننا ‌‬
‫هبود« يعن ‌‬
‫ه شسسد ‌‬
‫ن سسپرد ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ب خدا ب ‌‬
‫كتا ‌‬
‫ت از هرگننونه‬
‫ي تننورا ‌‬
‫ه نگهدار ‌‬
‫ي رباني‌ را ب ‌‬
‫ن علما ‌‬
‫ل‪ ،‬آ ‌‬
‫اسرائي ‌‬
‫ه ايشننا ‌‬
‫ن‬
‫يب ‌‬
‫ن امانت ‌‬
‫ه عنوا ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫ي امر كرد ‌‬
‫‌تغيير و تبديل ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن‪ ،‬شسسهدا بودنسسد« شننهدا‪ :‬يعن ‌‬
‫ه بودننند »و بسسر آ ‌‬
‫سننپرد ‌‬
‫ش‪،‬‬
‫ت خننوي ‌‬
‫ه بننا نظننار ‌‬
‫ي بودننند ك ‌‬
‫ن و نگهبانننان ‌‬
‫ن مراقبننا ‌‬
‫ايشننا ‌‬
‫ب اللننه‪‬‬
‫يكردند و بر كتا ‌‬
‫ل حفظ م ‌‬
‫ت را از تغيير و تبدي ‌‬
‫تورا ‌‬
‫م نترسسسيد‬
‫ي يهود! »از مرد ‌‬
‫ي رؤسا ‌‬
‫ه بودند‪» .‬پس« ا ‌‬
‫گوا ‌‬
‫ه بهسساي ‌نسساچيز ‌‬
‫ي‬
‫ت مسسرا ب ‌‬
‫ن بترسسسيد و آيسسا ‌‬
‫و از م ‌‬
‫ي را‬
‫ه اله ‌‬
‫ل شنند ‌‬
‫ب ننناز ‌‬
‫ه كتا ‌‬
‫نب ‌‬
‫م كرد ‌‬
‫ي‪ :‬حك ‌‬
‫نفروشيد« يعن ‌‬
‫ت‪ ،‬يننا‬
‫ه منفع ‌‬
‫لب ‌‬
‫ه تمنناي ‌‬
‫هانگيننز ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫س از ديگرا ‌‬
‫ب تر ‌‬
‫به ‌سب ‌‬
‫ي كه‌ بسسر‬
‫ي‪ ،‬كنار نگذاريد »و كسسسان ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن رشو ‌‬
‫ت آورد ‌‬
‫هدس ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن خسسود‬
‫م نكنند‪ ،‬آنا ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ه خداوند ناز ‌‬
‫ق آنچ ‌‬
‫وف ‌‬
‫يشننود ك ‌‬
‫ه‬
‫ي نيننز م ‌‬
‫ه كسنان ‌‬
‫ل هم ‌‬
‫ه شنام ‌‬
‫نآي ‌‬
‫م اي ‌‬
‫كافرند« حك ‌‬
‫ه كتننا ‌‬
‫ب‬
‫يشوند اما ب ‌‬
‫ه اسلمي‌ م ‌‬
‫ت جامع ‌‬
‫هدار امر حاكمي ‌‬
‫عهد ‌‬
‫ل بننرآ ‌‬
‫ن‬
‫ه محمو ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ي برآنند ك ‌‬
‫يكنند‪ .‬بعض ‌‬
‫م نم ‌‬
‫خدا‪ ‬حك ‌‬
‫ل اللنننه(؛ از رو ‌‬
‫ي‬
‫م بمنننا اننننز ‌‬
‫ن )حك ‌‬
‫ه فروگذاشنننت ‌‬
‫تك ‌‬
‫اسننن ‌‬

‫ه اله ‌‬
‫ي‬
‫م منننزل ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا انكننار احكننا ‌‬
‫ف‪ ،‬يننا حلل ‌شننمرد ‌‬
‫اسننتخفا ‌‬
‫باشد‪.‬‬
‫ه فرمود‪» :‬هر كس‌ منكر‬
‫تك ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬رواي ‌‬
‫از اب ‌‬
‫ه‪ ،‬گردد‪ ،‬قطعننا كننافر‬
‫ل كرد ‌‬
‫ه خدا‪ ‬ناز ‌‬
‫هك ‌‬
‫هآنچ ‌‬
‫نب ‌‬
‫م كرد ‌‬
‫حك ‌‬
‫ف و مؤم ‌‬
‫ن‬
‫ه )ما انزل ‌الله( معتر ‌‬
‫هب ‌‬
‫ي كسي‌ ك ‌‬
‫ت ول ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫شد ‌‬
‫ق اسننت«‪.‬‬
‫م و فاس ن ‌‬
‫م نكننرد‪ ،‬قطعننا ظننال ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫بننود امننا ب ‌‬
‫ه فرمود‪» :‬مراد‬
‫تك ‌‬
‫ت شده ‌اس ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬رواي ‌‬
‫همچنان ‌از اب ‌‬
‫ن را از آيين‌‬
‫م مسننلما ‌‬
‫ت كننه ‌حنناك ‌‬
‫ي نيسنن ‌‬
‫ن كفننر؛ كفننر ‌‬
‫از اي ‌‬
‫ن كفري ‌اسننت‌‬
‫ه كفر مراتبي‌ دارد و اي ‌‬
‫ج سازد بلك ‌‬
‫م خار ‌‬
‫اسل ‌‬
‫ي دارد و ظلمي‌‬
‫م مراتننب ‌‬
‫مه ‌‬
‫ه ظل ‌‬
‫نك ‌‬
‫نتر چنننا ‌‬
‫ي پايي ‌‬
‫ها ‌‬
‫در مرتب ‌‬
‫ق نيننز‬
‫ه فسنن ‌‬
‫يك ‌‬
‫نطور ‌‬
‫ت فروتننر از ظلمي‌ ديگننر‪ ،‬همننا ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫س كفننر‬
‫ت فروتر ازفسقي ‌ديگننر پ ‌‬
‫ي دارد و فسقي‌ اس ‌‬
‫مراتب ‌‬
‫هها و مراتبي ‌است«‪.‬‬
‫ي پل ‌‬
‫ق دارا ‌‬
‫م و فس ‌‬
‫و ظل ‌‬
‫ه )مننا‬
‫نب ‌‬
‫م نكننرد ‌‬
‫ص حك ‌‬
‫ه‪ :‬در اينجا در خصو ‌‬
‫بايد يادآور شد ك ‌‬
‫ت )‪،44‬ن ‪ 45‬و‬
‫ه عبارتنند از‪ :‬آينا ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه آينه ‌داري ‌‬
‫ل اللنه( سن ‌‬
‫انز ‌‬
‫ك ُهُم‬
‫ل َفُأوَلِئ َ‬
‫حُكْم ِبَما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫ن َلْم َي ْ‬
‫ت‪َ ﴿ :‬وَم ْ‬
‫هاس ‌‬
‫ه )‪ (44‬آمد ‌‬
‫‪ .(47‬در آي ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫لكرد ‌‬
‫ه خداوننند ننناز ‌‬
‫ه بننر وفق‌ آنچ ‌‬
‫ن﴾ ‪) :‬و كسنناني‌ ك ‌‬
‫اْلَكصصاِفُرو َ‬
‫ت‪َ ﴿ :‬وَم ص ْ‬
‫ن‬
‫ه اس ‌‬
‫ه )‪ (45‬آمد ‌‬
‫ن كافرند(‪ .‬در آي ‌‬
‫س آنا ‌‬
‫م نكنند پ ‌‬
‫حك ‌‬
‫ه بر وفق‌‬
‫يك ‌‬
‫ن ﴾ ‌‪) :‬و كسان ‌‬
‫ظصصاِلُمو َ‬
‫ك ُهصصُم ال ّ‬
‫لصص َفصصُأوَلِئ َ‬
‫حُكْم ِبَما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫َلمْ َي ْ‬
‫ن سننتمگرند( و‬
‫س آنننا ‌‬
‫ه‪ ،‬حكم ‌نكنننند پ ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ه خداوند ناز ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ك ُهصصُم‬
‫لصص َف صُأوَلِئ َ‬
‫حُكصصْم ِبَمصصا َأْنصصَزَل ا ُّ‬
‫ن َلصصْم َي ْ‬
‫ت‪َ ﴿ :‬وَمصص ْ‬
‫هاس ‌‬
‫ه )‪ (47‬آمد ‌‬
‫در آي ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫ل كننرد ‌‬
‫ه خداوننند ننناز ‌‬
‫ه بننر وفق‌ آنچ ‌‬
‫ن(‪) :‬و كساني‌ ك ‌‬
‫سصصُقو َ‬
‫اْلَفا ِ‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫يم ‌‬
‫نجريرطننبر ‌‬
‫ن فاس نق‌ اننند(‪ .‬اب ‌‬
‫س آنا ‌‬
‫م نكنند پ ‌‬
‫حك ‌‬
‫ه سننو ‌‬
‫م‬
‫ه يهننود و آي ‌‬
‫م دربننار ‌‬
‫ه دو ‌‬
‫ن‪ ،‬آي ‌‬
‫ه مسلمي ‌‬
‫ل دربار ‌‬
‫ه او ‌‬
‫»آي ‌‬
‫ي است«‪.‬‬
‫ه نصار ‌‬
‫دربار ‌‬
‫ف َواُْلُذنَ‬
‫ف ِبصصاَْلْن ِ‬
‫ن َواَْلْنص َ‬
‫ن ِبصصاْلَعْي ِ‬
‫س َواْلَعْي ص َ‬
‫س ِبصصالّنْف ِ‬
‫ن الّنْفص َ‬
‫عَلْيِهْم ِفيَها َأ ّ‬
‫َوَكَتْبَنا َ‬
‫ن َلصْم‬
‫ق ِبِه َفُهَو َكّفاَرٌة َلُه َوَمص ْ‬
‫صّد َ‬
‫ن َت َ‬
‫ص َفَم ْ‬
‫صا ٌ‬
‫ح ِق َ‬
‫جُرو َ‬
‫ن َواْل ُ‬
‫سّ‬
‫ن ِبال ّ‬
‫سّ‬
‫ن َوال ّ‬
‫ِباُْلُذ ِ‬
‫ن )‪(45‬‬
‫ظاِلُمو َ‬
‫ك ُهُم ال ّ‬
‫ل َفُأوَلِئ َ‬
‫حُكْم ِبَما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫َي ْ‬

‫ي‪ :‬بننر يهننود‬
‫ت »بسسر آنسسان« يعن ‌‬
‫ي‪ :‬در تننورا ‌‬
‫»و در آن« يعن ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن اسسست« يعن ‌‬
‫ن در برابر جسسا ‌‬
‫ه جا ‌‬
‫مك ‌‬
‫»مقرر داشتي ‌‬
‫س ن بر يهود‬
‫س دربرابر نف ‌‬
‫ن نف ‌‬
‫ص را ن با كشت ‌‬
‫ت قصا ‌‬
‫در تورا ‌‬
‫ل‪ ،‬چ ‌‬
‫ه‬
‫ه خردسا ‌‬
‫ل باشد چ ‌‬
‫ل بزرگسا ‌‬
‫ه مقتو ‌‬
‫م‪ ،‬چ ‌‬
‫م گردانيدي ‌‬
‫لز ‌‬
‫ه شننريعت‌ پيشننينيا ‌‬
‫ن‬
‫مك ‌‬
‫يشننوي ‌‬
‫ن‪ .‬يادآور م ‌‬
‫هز ‌‬
‫مرد باشد و چ ‌‬
‫ت مننا نيننز هسن ‌‬
‫ت‬
‫ه باشنند نن شننريع ‌‬
‫خ نشنند ‌‬
‫مننا نن اگننر منسننو ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫م اس ‌‬
‫ص بر ما نيز لز ‌‬
‫م قصا ‌‬
‫ن‪ ،‬حك ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫ت‬
‫ه بننرآ ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫م بننود ‌‬
‫ه عا ‌‬
‫لب ‌‬
‫ه‪ :‬با استدل ‌‬
‫م ابوحنيف ‌‬
‫اما ‌‬
‫ه كشننت ‌‬
‫ه‬
‫ي و آزاد در برابر برد ‌‬
‫ن در برابر كافر ذم ‌‬
‫ه‪ :‬مسلما ‌‬
‫ك ‌‬
‫ف بننا‬
‫م‪ ،‬مخننال ‌‬
‫ن دو حك ‌‬
‫ي جمهننور فقهننا در اي ‌‬
‫يشود‪ .‬امننا رأ ‌‬
‫م ‌‬
‫ص مننرد‬
‫م قصننا ‌‬
‫ن جمهننور فقهننا در حك ‌‬
‫ت‪ .‬ليك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي ايشا ‌‬
‫رأ ‌‬
‫م در برابسسر چش سم‌‬
‫لاننند »و چش ‌‬
‫قالقو ‌‬
‫ن‪ ،‬متف ‌‬
‫در برابننر ز ‌‬
‫ي به‌‬
‫ن ديگننر ‌‬
‫م انسنناني‌ توسننط انسننا ‌‬
‫ي‪ :‬اگر چش ‌‬
‫است« يعن ‌‬
‫ه شنند و در آن ‌هي ‌‬
‫چ‬
‫ه در آورد ‌‬
‫ه شد‪ ،‬يا از حدق ‌‬
‫عمد كور ساخت ‌‬
‫ت‪ ،‬چش ن ‌‬
‫م‬
‫ن صننور ‌‬
‫ي نماننند‪ ،‬در اي ‌‬
‫ي بنناق ‌‬
‫ي بيننناي ‌‬
‫امكنناني‌ بننرا ‌‬
‫يشننود يننا بركننند ‌‬
‫ه‬
‫هم ‌‬
‫ن كور ساخت ‌‬
‫ص جنايتكار در برابر آ ‌‬
‫شخ ‌‬
‫ي‪ :‬اگنننر‬
‫ي اسسست« يعن ‌‬
‫ي در برابسسر بين ‌‬
‫يشنننود »و بين ‌‬
‫م ‌‬
‫ه در برابننر‬
‫ت پيشن ‌‬
‫ي كسي‌ را تماما بريد‪ ،‬بيني‌ جننناي ‌‬
‫ي بين ‌‬
‫كس ‌‬
‫ش اسسست«‬
‫ش دربرابسسر گسسو ‌‬
‫يشننود »و گسسو ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن برينند ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي در‬
‫شو ‌‬
‫ي را تمامننا برينند‪ ،‬گننو ‌‬
‫ش كسن ‌‬
‫ي گننو ‌‬
‫ي‪ :‬اگر كس ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ن در برابسسر دنسسدا ‌‬
‫ن‬
‫يشننود »و دنسسدا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن برينند ‌‬
‫برابننر آ ‌‬
‫ه شد‪،‬‬
‫ه يا شكست ‌‬
‫ه عمد كند ‌‬
‫ن كسي ‌ب ‌‬
‫ي‪ :‬اگر دندا ‌‬
‫است« يعن ‌‬
‫يشننود و در هم ‌‬
‫ه‬
‫لم ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫ن گننون ‌‬
‫ن جنناني‌ همننا ‌‬
‫مقابلتا با دندا ‌‬
‫ي ديگننر‬
‫ي بر بعضنن ‌‬
‫يشود و بعض ‌‬
‫لم ‌‬
‫هطور برابر عم ‌‬
‫دندانها ب ‌‬
‫ي‬
‫ن‪ ،‬دندانها ‌‬
‫ي پسي ‌‬
‫ن دندانها ‌‬
‫ي ميا ‌‬
‫چ فرق ‌‬
‫س هي ‌‬
‫ي ندارند پ ‌‬
‫برتر ‌‬
‫ت تننا‬
‫م اسن ‌‬
‫ن لز ‌‬
‫ت‪ .‬همچنننا ‌‬
‫ب و‪ ...‬نيسن ‌‬
‫ي آسننيا ‌‬
‫ش‪ ،‬دندانها ‌‬
‫ني ‌‬
‫ه رفت ‌‬
‫ه‬
‫ي علي ‌‬
‫ه بننر مجن ‌‬
‫هك ‌‬
‫ي بننا آنچ ‌‬
‫ن از جننان ‌‬
‫ص گننرفت ‌‬
‫قصننا ‌‬
‫ت باينند گننوش‌‬
‫ش راسن ‌‬
‫ت‪ ،‬همانند باشد‪ ،‬مثل دربرابننر گننو ‌‬
‫اس ‌‬
‫ش چپ‌ »و زخمهسسا نيسسز« ب ‌‬
‫ه‬
‫ه گننو ‌‬
‫ص شننود‪ ،‬ن ‌‬
‫ت قصننا ‌‬
‫راس ‌‬
‫ي همانند زخمنني‬
‫ص دارند« لذا‪ ،‬از جان ‌‬
‫ب »قصا ‌‬
‫ن ترتي ‌‬
‫هما ‌‬

‫يشننود؛‬
‫هم ‌‬
‫ص گننرفت ‌‬
‫ه‪ ،‬قصننا ‌‬
‫ه وارد نمننود ‌‬
‫ه بننر مجننني ‌علي ‌‬
‫‌ك ‌‬
‫تو‬
‫يرف ‌‬
‫ف نفس‌ نم ‌‬
‫م اتل ‌‬
‫م‪ ،‬بي ‌‬
‫ه از قصاص‌ گرفتننن ‌زخ ‌‬
‫چنانچ ‌‬
‫ل يننا عننرض‌‬
‫ق يننا طننو ‌‬
‫م از نظننر عم ‌‬
‫ل‪ ،‬مقنندار زخ ‌‬
‫ن حا ‌‬
‫در عي ‌‬
‫ت(‬
‫ه جننراح ‌‬
‫ش )دي ‌‬
‫ي ار ‌‬
‫ن‪ ،‬از جننان ‌‬
‫يشنند‪ ،‬در غيننرآ ‌‬
‫هم ‌‬
‫شننناخت ‌‬
‫يشود‪.‬‬
‫هم ‌‬
‫گرفت ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫ه‬
‫ش هننر زخم ‌‬
‫ه‪ ،‬ار ‌‬
‫ه فق ‌‬
‫ه ائم ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ه يننادآور ‌‬
‫بايسننت ‌‬
‫يگوينند‪» :‬زخم‌‬
‫نكننثير م ‌‬
‫هاند‪ .‬اب ‌‬
‫ن كرد ‌‬
‫ص‪ ،‬تعيي ‌‬
‫ي مشخ ‌‬
‫مقادير ‌‬
‫ن‪ ،‬كه‌‬
‫ت‪ ،‬پننا و مانننند آ ‌‬
‫ع دس ‌‬
‫ن قط ‌‬
‫ت‪ :‬چو ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫ي در مفص ‌‬
‫گاه ‌‬
‫ل نيس ن ‌‬
‫ت‬
‫ي در مفص ن ‌‬
‫ت‪ .‬گاه ‌‬
‫ب اس ‌‬
‫ن واج ‌‬
‫اجماعا قصاص‌ در آ ‌‬
‫فنظننر‬
‫ن بخش‌ اختل ‌‬
‫ه فقهننا در اي ‌‬
‫ت‪ ،‬ك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫بلكه ‌در استخوا ‌‬
‫ن‪ ،‬در سنناير‬
‫يگويننند‪ :‬بجننز دننندا ‌‬
‫شم ‌‬
‫ه‪ :‬و ياران ‌‬
‫دارند‪ .‬ابننوحنيف ‌‬
‫يگويد‪ :‬قصننا ‌‬
‫ص‬
‫ت‪ .‬شافعي‪ :‬م ‌‬
‫ب نيس ‌‬
‫ص واج ‌‬
‫استخوانها قصا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي واجب‌ نيس ن ‌‬
‫چ مننورد ‌‬
‫ن از استخوانها‪ ،‬مطلقننا در هي ‌‬
‫گرفت ‌‬
‫ن اسننت«‪ .‬اينهننا هم ‌‬
‫ه‬
‫م احمنند‪ :‬نيننز همي ‌‬
‫ب اما ‌‬
‫مشهور از مذه ‌‬
‫ي صننادر شنند ‌‬
‫ه‬
‫ه عمد ‌‬
‫هگون ‌‬
‫قب ‌‬
‫ت فو ‌‬
‫ه جنايا ‌‬
‫تك ‌‬
‫درصورتي‌ اس ‌‬
‫ض قضننائ ‌‬
‫ي‬
‫ه يننا تعننوي ‌‬
‫ب دي ‌‬
‫ل خطا مننوج ‌‬
‫ت درحا ‌‬
‫باشد اما جناي ‌‬
‫ن‪ ،‬كفار ‌‬
‫ه‬
‫سآ ‌‬
‫ص درگذرد پ ‌‬
‫ن قصا ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫ت »و هرك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ل بننا درگذشننت‌ از و ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ن اوست« ك ‌‬
‫گناها ‌‬
‫ف بننه ‌رواي ‌‬
‫ت‬
‫يكننند‪ .‬در حننديث‌ شننري ‌‬
‫ش را محننو م ‌‬
‫گناهننان ‌‬
‫ه فرمودننند‪» :‬هيچ‌‬
‫ه است‌ ك ‌‬
‫لاكرمص آمد ‌‬
‫ابودرداء‪ ‬از رسو ‌‬
‫ي عمنندا زخ ‌‬
‫م‬
‫هو ‌‬
‫ي از جسننمش‌ ب ‌‬
‫ه در چيز ‌‬
‫تك ‌‬
‫ينيس ‌‬
‫مسلمان ‌‬
‫ه خداوند‪‬‬
‫نك ‌‬
‫ت وارد گردد و از آن ‌درگذرد‪ ،‬مگر اي ‌‬
‫و جراح ‌‬
‫يك ‌‬
‫م‬
‫ي را از و ‌‬
‫ه و گنننناه ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫ي برتنننر ‌‬
‫هو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن‪ ،‬درج ‌‬
‫بنننا آ ‌‬
‫يكند«‪.‬‬
‫م ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫م‬
‫ل كرد ‌‬
‫ه خداوند ناز ‌‬
‫ق آنچ ‌‬
‫ه بر وف ‌‬
‫يك ‌‬
‫»و كسان ‌‬
‫ه از‬
‫يك ‌‬
‫ي‪ :‬قطعننا سننتم ‌‬
‫ن خود سسستمگرند« يعن ‌‬
‫نكنند‪ ،‬آنا ‌‬
‫ق عدال ‌‬
‫ت‬
‫ت زيرا تحق ‌‬
‫گ اس ‌‬
‫ت بزر ‌‬
‫ه غاي ‌‬
‫ه‪ ،‬ستمي‌ ب ‌‬
‫ن سرزد ‌‬
‫آنا ‌‬
‫س از حك ‌‬
‫م‬
‫ت لذا هر ك ‌‬
‫ل متصور نيس ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫م خدا ‌‬
‫جز با حك ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ي شد ‌‬
‫م بزرگ ‌‬
‫ب ست ‌‬
‫ي برتابد‪ ،‬يقينا مرتك ‌‬
‫وي‌ رو ‌‬

‫ن الّتْوَراِة َوَآَتْيَناُه‬
‫ن َيَدْيِه ِم َ‬
‫صّدًقا ِلَما َبْي َ‬
‫ن َمْرَيَم ُم َ‬
‫سى اْب ِ‬
‫عَلى َآَثاِرِهْم ِبِعي َ‬
‫َوَقّفْيَنا َ‬
‫ظًة‬
‫عَ‬
‫ن الّتْوَراِة َوُهًدى َوَمْو ِ‬
‫ن َيَدْيِه ِم َ‬
‫صّدًقا ِلَما َبْي َ‬
‫جيَل ِفيِه ُهًدى َوُنوٌر َوُم َ‬
‫اِْلْن ِ‬
‫ن )‪(46‬‬
‫ِلْلُمّتِقي َ‬
‫ه قبل وصفشننان‌‬
‫نك ‌‬
‫ن پيامبران« مسننلما ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ه دنبا ‌‬
‫»و ب ‌‬
‫م درحالي‌ كه‌‬
‫م را فرستادي ‌‬
‫ي پسر مري ‌‬
‫ت »عيس ‌‬
‫گذش ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ق بسسود« يعن ‌‬
‫ش از او بسسود‪ ،‬مصسسد ‌‬
‫ه پي ‌‬
‫ت را ك ‌‬
‫تسسورا ‌‬
‫ه پيننامبرا ‌‬
‫ن‬
‫ه را ‌‬
‫لكنند ‌‬
‫ه و دنبا ‌‬
‫ه دهند ‌‬
‫عيسي‌ پسر مريم ‌را ادام ‌‬
‫ن بننود‪،‬‬
‫ت مننؤم ‌‬
‫ه او به ‌تننورا ‌‬
‫يك ‌‬
‫م درحال ‌‬
‫ل گردانيدي ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫بن ‌‬
‫ن و دعنننو ‌‬
‫ت‬
‫س دي ‌‬
‫ن را اسنننا ‌‬
‫يكنننرد و آ ‌‬
‫مم ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫به‌ مفننناد آ ‌‬
‫ل را عطسسا كسسرديم‌‬
‫ه او انجي ‌‬
‫ه بننود »و ب ‌‬
‫خويش ‌قننرار داد ‌‬
‫قكننده‬
‫ت و تصسسسدي ‌‬
‫ي اسسسس ‌‬
‫ت و نسسسور ‌‬
‫ن هسسسداي ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن را تأيينند و تثننبيت‌‬
‫قآ ‌‬
‫ن است« لذا حقاي ‌‬
‫ل از آ ‌‬
‫ت قب ‌‬
‫‌تورا ‌‬
‫ل همچننننا ‌‬
‫ن‬
‫ن باشننند »و« انجي ‌‬
‫ضآ ‌‬
‫ه نننناق ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬ن ‌‬
‫م ‌‬
‫ن است« زيرا فقننط‬
‫ي متقيا ‌‬
‫ي برا ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت و موعظ ‌‬
‫»هداي ‌‬
‫يگيرند‪.‬‬
‫ن پند م ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه از اندرزها و هدايا ‌‬
‫ناند ك ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ك ُهصُم‬
‫لص َفصُأوَلِئ َ‬
‫حُكْم ِبَمصصا َأْنصَزَل ا ُّ‬
‫ن َلْم َي ْ‬
‫ل ِفيِه َوَم ْ‬
‫جيِل ِبَما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫حُكْم َأْهُل اِْلْن ِ‬
‫َوْلَي ْ‬
‫ن )‪(47‬‬
‫سُقو َ‬
‫اْلَفا ِ‬
‫ن نسسازل‌‬
‫ه خسسدا در آ ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫لب ‌‬
‫ل انجي ‌‬
‫ه اه ‌‬
‫»و بايد ك ‌‬
‫م كه‌‬
‫ن دادي ‌‬
‫ل فرمننا ‌‬
‫ه اهننل ‌انجي ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫م كننسسد« يعن ‌‬
‫ه‪ ،‬حك ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ه خداونسسد‬
‫ق آنچ ‌‬
‫ه بسسر وف ‌‬
‫يك ‌‬
‫م كنند »و كسسسان ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫به‌ آ ‌‬
‫ي‪ :‬از‬
‫ن خسسود فاسسسقند« يعن ‌‬
‫م نكنند‪ ،‬آنسسا ‌‬
‫هحك ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ناز ‌‬
‫يب ‌‬
‫ه‬
‫ت حق‌ تعننالي‌ خارجننند‪ .‬پننس ‌دسننتور اله ‌‬
‫ه طنناع ‌‬
‫دايننر ‌‬
‫مو‬
‫ت در دنيننا‪ ،‬يننا بي ‌‬
‫ه رغب ‌‬
‫ه نبايد به ‌انگيز ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫مسيحيا ‌‬
‫م كننرد ‌‬
‫ن‬
‫ي! حك ‌‬
‫ك كنند‪ .‬آر ‌‬
‫ل را تر ‌‬
‫م انجي ‌‬
‫م‪ ،‬احكا ‌‬
‫س ازمرد ‌‬
‫هرا ‌‬
‫ن؛ اين‌‬
‫ل از بعثت ‌محمديص حق‌ بود اما بعنند از آ ‌‬
‫ل قب ‌‬
‫به‌ انجي ‌‬
‫نجا از كتننا ‌‬
‫ب‬
‫ن انجيل‌ در چندي ‌‬
‫ه پيروا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ت روش ‌‬
‫حقيق ‌‬
‫ن بر محمدص‬
‫ه خداوند‪ ‬در قرآ ‌‬
‫هك ‌‬
‫ل بر آنچ ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫نب ‌‬
‫خودشا ‌‬
‫ن بخش‌ از‬
‫ن ناس نخ‌ آ ‌‬
‫هاند زيننرا قننرآ ‌‬
‫ه‪ ،‬مننأمور شنند ‌‬
‫ل كننرد ‌‬
‫ناز ‌‬

‫ن مخال ‌‬
‫ف‬
‫مآ ‌‬
‫ه با احكا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ل شده ‌قبلي ‌اس ‌‬
‫ي ناز ‌‬
‫احكام‌ كتابها ‌‬
‫باشد‪.‬‬
‫ه هننر سنه‌‬
‫يگويد‪» :‬جننايز اسنت‌ ك ‌‬
‫يم ‌‬
‫خ ابومنصور ماتريد ‌‬
‫شي ‌‬
‫ل الله( حم ‌‬
‫ل‬
‫م )بما انز ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫آيه‌ )‪ 45 ،47‬و ‪ (44‬را بر منكرا ‌‬
‫م كننافر‪ ،‬ه ‌‬
‫م‬
‫م )بمننا انننزل‌ اللننه(؛ ه ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ي منكننرا ‌‬
‫م‪ ،‬يعن ‌‬
‫كني ‌‬
‫ق‪ ،‬كننافر‬
‫ق مطل ‌‬
‫م و فاسنن ‌‬
‫قاند زيننرا ظننال ‌‬
‫م فاسنن ‌‬
‫موه ‌‬
‫ظننال ‌‬
‫ن َلصصْم‬
‫ل ديگر در تفسننير‪َ ﴿ :‬وَمصص ْ‬
‫ه شخص ‌مسلمان«‪ .‬قو ‌‬
‫ت‪ ،‬ن ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ه‬
‫سب ‌‬
‫ت‪ :‬هننر ك ‌‬
‫ه ايننن ‌اس ن ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫لصص﴾ در هر س ‌‬
‫حُكْم ِبَما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫َي ْ‬
‫ق تعننالي‬
‫ه نعمت‌ ح ‌‬
‫م نكننند‪ ،‬او ب ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫ل كننرد ‌‬
‫خداوننند‪ ‬ننناز ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ق اس ‌‬
‫ل خود فاس ‌‬
‫م و در فع ‌‬
‫م خود ظال ‌‬
‫‌كافر‪ ،‬در حك ‌‬
‫عَلْيصهِ‬
‫ب َوُمَهْيِمًنصا َ‬
‫ن اْلِكَتصا ِ‬
‫ن َيصَدْيِه ِمص َ‬
‫صصّدًقا ِلَمصا َبْيص َ‬
‫ق ُم َ‬
‫حّ‬
‫ب ِبصاْل َ‬
‫ك اْلِكَتا َ‬
‫َوَأْنَزْلَنا ِإَلْي َ‬
‫جَعْلَنصصا‬
‫ق ِلُكصّل َ‬
‫حص ّ‬
‫ن اْل َ‬
‫ك ِمص َ‬
‫جصصاَء َ‬
‫عّما َ‬
‫ل َوَل َتّتِبْع َأْهَواَءُهْم َ‬
‫حُكْم َبْيَنُهْم ِبَما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫َفا ْ‬
‫ن ِلَيْبُلصَوُكْم ِفصصي َمصصا‬
‫حصَدًة َوَلِكص ْ‬
‫جَعَلُكْم ُأّمصًة َوا ِ‬
‫ل َل َ‬
‫شاَء ا ُّ‬
‫جا َوَلْو َ‬
‫عًة َوِمْنَها ً‬
‫شْر َ‬
‫ِمْنُكْم ِ‬
‫جِميًعا َفُيَنّبُئُكْم ِبَما ُكْنُتْم ِفي صِه َتخَْتِلُفصصو َ‬
‫ن‬
‫جُعُكْم َ‬
‫ل َمْر ِ‬
‫ت ِإَلى ا ِّ‬
‫خْيَرا ِ‬
‫سَتِبُقوا اْل َ‬
‫َآَتاُكْم َفا ْ‬
‫)‪(48‬‬
‫ت محمنندص‬
‫ش حضننر ‌‬
‫ه پيننامبر ‌‬
‫بب ‌‬
‫ل خطا ‌‬
‫ه خداوند متعا ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫هح ‌‬
‫ق‬
‫ن »را ب ‌‬
‫ي‪ :‬قننرآ ‌‬
‫ن كتسساب« يعن ‌‬
‫يفرماينند‪» :‬و مسسا اي ‌‬
‫م ‌‬
‫قكنند ‌‬
‫ه‬
‫ه تصسسدي ‌‬
‫يك ‌‬
‫م درحسسال ‌‬
‫ل كسسردي ‌‬
‫ي تسسو نسساز ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي بننر‬
‫ق تعننال ‌‬
‫هح ‌‬
‫ي‪ :‬كتابهايي‌ اسنت‌ ك ‌‬
‫ي پيشين« يعن ‌‬
‫كتابها ‌‬
‫ن دربرگيرننند ‌‬
‫ه‬
‫ه »است« زيننرا قننرآ ‌‬
‫ل كننرد ‌‬
‫ن ناز ‌‬
‫ي پيشي ‌‬
‫انبيا ‌‬
‫ي از شننر اس ن ‌‬
‫ت‬
‫ه خيننر و نه ‌‬
‫ي اللننه‪ ،‬امننر ب ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫تب ‌‬
‫دعننو ‌‬
‫ه علو ‌‬
‫ه‬
‫ل بننر اينهاس نت‌ »و« ب ‌‬
‫ن مشتم ‌‬
‫ي پيشي ‌‬
‫ه كتابها ‌‬
‫نك ‌‬
‫چنا ‌‬
‫ن شنناهد‬
‫ي‪ :‬قننرآ ‌‬
‫ن اسسست« يعن ‌‬
‫ن »بر آنهسسا مهيم ‌‬
‫ن‪ ،‬قننرآ ‌‬
‫آ ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫تكنننند ‌‬
‫ن و تثبي ‌‬
‫ه پيشي ‌‬
‫ل شد ‌‬
‫ي ناز ‌‬
‫ي كتابها ‌‬
‫ت و درست ‌‬
‫صح ‌‬
‫هاننند و‬
‫خ نگرديد ‌‬
‫ه منسننو ‌‬
‫تك ‌‬
‫م آنهاس ن ‌‬
‫ت و احكننا ‌‬
‫ش از آيننا ‌‬
‫بخ ‌‬
‫س با‬
‫يباشننند‪ .‬پ ‌‬
‫نم ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ف آيا ‌‬
‫ه مخال ‌‬
‫تك ‌‬
‫ش اس ‌‬
‫ن بخ ‌‬
‫ناسخ ‌آ ‌‬
‫ه‪:‬‬
‫تك ‌‬
‫ه(‪ ،‬بايد گف ‌‬
‫ي )هيمن ‌‬
‫ه معنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫توج ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ب و ناظر اس ‌‬
‫ن مراق ‌‬
‫ب پيشي ‌‬
‫ن بر كت ‌‬
‫‪ 1‬ن قرآ ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي آنهاس ‌‬
‫ي دين ‌‬
‫هها ‌‬
‫ن و برنام ‌‬
‫ل قواني ‌‬
‫ن اصو ‌‬
‫ن نگهبا ‌‬
‫‪ 2‬ن قرآ ‌‬

‫ن تنهننا مننرج ‌‬
‫ع‬
‫ت زيرا قننرآ ‌‬
‫ب اس ‌‬
‫م و غال ‌‬
‫ن بر آنها حاك ‌‬
‫‪ 3‬ن قرآ ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫خ آنها م ‌‬
‫م و منسو ‌‬
‫ت محك ‌‬
‫شناخ ‌‬
‫ل بر احكا ‌‬
‫م‬
‫ن است‌ زيرا مشتم ‌‬
‫ن و مؤتم ‌‬
‫ن بر آنها امي ‌‬
‫‪ 4‬ن قرآ ‌‬
‫يگيرننند‪،‬‬
‫ل قننرار م ‌‬
‫ه مورد عم ‌‬
‫تك ‌‬
‫ب پيشين ‌اس ‌‬
‫و آياتي‌ از كت ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫ك گرديد ‌‬
‫خ و مترو ‌‬
‫يا منسو ‌‬
‫ي از امننور و‬
‫ه بسننيار ‌‬
‫نكنننند ‌‬
‫ن بيا ‌‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 5‬ننن و نهايتننا اي ‌‬
‫ف كننرده‌‬
‫ي آنها را تحري ‌‬
‫ي يهود و نصار ‌‬
‫ه علما ‌‬
‫تك ‌‬
‫ياس ‌‬
‫احكام ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ن( در آي ‌‬
‫هاننند‪ .‬و لفننظ )مهيم ‌‬
‫ت برد ‌‬
‫و در آنهننا دسنن ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن معاني‌ اس ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ل هم ‌‬
‫شام ‌‬
‫ل كسسرده«‬
‫ه خسسدا نسساز ‌‬
‫ق آنچ ‌‬
‫ن بر وف ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫س در ميا ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫ه اين‌ آي ‌‬
‫م كسسن«‪ .‬جمهننور علمننا بننر آنننند ك ‌‬
‫ن »حك ‌‬
‫در قننرآ ‌‬
‫ن يننا حكننم ‌نكننردن‬
‫م كرد ‌‬
‫ن پيامبرص در امر حك ‌‬
‫مخير گذاشت ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫ه »مننائده‪ «‌43/‬آمننده ‌اسنن ‌‬
‫ه در آي ‌‬
‫ب را ك ‌‬
‫ل كتننا ‌‬
‫ن اه ‌‬
‫‌ميننا ‌‬
‫سهننا و‬
‫ي‪ :‬از هو ‌‬
‫يكند‪» .‬و از هواهايشسسان« يعن ‌‬
‫خم ‌‬
‫منسو ‌‬
‫ن‪ ،‬با دور شد ‌‬
‫ن‬
‫ن »پيروي‌ نك ‌‬
‫ي پيشي ‌‬
‫تها ‌‬
‫ي ام ‌‬
‫شها ‌‬
‫خواه ‌‬
‫ن از‬
‫ي‪ :‬بننا دورشنند ‌‬
‫ي تسسو آمسسده« يعن ‌‬
‫هسسسو ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫از حق ‌‬
‫ن و آيين ‌‬
‫ي‬
‫ن هر دي ‌‬
‫ه زيرا پيروا ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ه خدا‪ ‬بر تو ناز ‌‬
‫حقي‌ ك ‌‬
‫ق بننا‬
‫ن و مطاب ‌‬
‫ه كار بر وفق‌ مراد آنا ‌‬
‫ه هستند ك ‌‬
‫ن انديش ‌‬
‫در اي ‌‬
‫ن خننود‬
‫ه از پيشننينيا ‌‬
‫ي باشنند ك ‌‬
‫م و قننوانين ‌‬
‫ت و احكننا ‌‬
‫اعتقننادا ‌‬
‫ل و منسنوخ‌ گشننت ‌‬
‫ه‬
‫ن‪ ،‬بنناط ‌‬
‫ن قواني ‌‬
‫هاند‪ ،‬هرچند آ ‌‬
‫دريافت ‌كرد ‌‬
‫ه‪ ،‬بننا‬
‫ل كننرد ‌‬
‫ه خداوننند بننر انبيننا‡ ننناز ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫م حقيق ‌‬
‫يننا از حك ‌‬
‫نكه‬
‫ه باشنند‪ .‬چنننا ‌‬
‫ه گرفت ‌‬
‫ي فاصل ‌‬
‫ت بشر ‌‬
‫تبردها و تحريفا ‌‬
‫دس ‌‬
‫ن را در‬
‫م( زناكار و نظنناير آ ‌‬
‫ن سنگسار )رج ‌‬
‫‌يهود احكامي‌ چو ‌‬
‫ي از‬
‫ي محمنندص! بننا پيننرو ‌‬
‫س تننو ا ‌‬
‫ت تحريننف ‌نمودننند پ ‌‬
‫تننورا ‌‬
‫ن »بسسرا ‌‬
‫ي‬
‫ف نك ‌‬
‫ل يننا انحننرا ‌‬
‫ه حق‌ عنندو ‌‬
‫ن‪ ،‬از را ‌‬
‫سهايشننا ‌‬
‫هو ‌‬
‫ه روشسسني‌‬
‫ت و را ‌‬
‫تهننا »شسسريع ‌‬
‫ك از شسسما« ام ‌‬
‫هسسري ‌‬
‫ن را بنننرا ‌‬
‫ي‬
‫ل و قنننرآ ‌‬
‫ت‪ ،‬انجي ‌‬
‫ي‪ :‬تنننورا ‌‬
‫هايسسسم« يعن ‌‬
‫قرارداد ‌‬
‫م‪ .‬گفتن ‌‬
‫ي‬
‫هاي ‌‬
‫ي قننرار داد ‌‬
‫ت و برنامه ‌روشننن ‌‬
‫ن‪ ،‬شريع ‌‬
‫پيروانشا ‌‬
‫تهاي ‌پيشنني ‌‬
‫ن‬
‫ن شريع ‌‬
‫ل از منسوخ ‌شد ‌‬
‫م قب ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه حضننر ‌‬
‫ت‬
‫ن‪ ،‬ديگننر جننز آنچ ‌‬
‫ن بننود امننا بعنند از آ ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫هوسيل ‌‬
‫ب ‌‬

‫ي در ميننان‌‬
‫ه حق ‌‬
‫چ شريعت‌ و را ‌‬
‫هاند‪ ،‬هي ‌‬
‫محمدص با خود آورد ‌‬
‫يخواسسست‌ شسسما را يسسك ‌امت‌‬
‫ت »و اگسسر خسسدا م ‌‬
‫نيسنن ‌‬
‫ك پيننامبر‬
‫بوي ‌‬
‫ك كتننا ‌‬
‫ت‪ ،‬ي ‌‬
‫ك شريع ‌‬
‫ني ‌‬
‫يگردانيد« با داشت ‌‬
‫م ‌‬
‫ه شسسسما‬
‫هب ‌‬
‫ن نكسسسرد تسسسا شسسسما را در آنچ ‌‬
‫ي چني ‌‬
‫»ول ‌‬
‫ف برشننما نننازل‬
‫ي مختل ‌‬
‫ي‪ :‬از شريعتها ‌‬
‫ه است« يعن ‌‬
‫بخشيد ‌‬
‫تها؛ تننا ميننزا ‌‬
‫ن‬
‫ف شننريع ‌‬
‫ت »بيازمايد« بننا اختل ‌‬
‫‌كرده ‌اسنن ‌‬
‫ن‪ ،‬در عم ‌‬
‫ل‬
‫ت از شننريعت‌ آ ‌‬
‫ي هننر ام ‌‬
‫ت و فرمننانبردار ‌‬
‫متننابع ‌‬
‫ن و بنناور‬
‫ن اذعننا ‌‬
‫ت و بنندا ‌‬
‫ن پايبند هس ن ‌‬
‫ه آيا بدا ‌‬
‫ن گردد ك ‌‬
‫نمايا ‌‬
‫ه هواهننا و هوسننهاي ‌‬
‫ش‬
‫هوب ‌‬
‫ك كننرد ‌‬
‫ن را تننر ‌‬
‫هآ ‌‬
‫نك ‌‬
‫دارد‪ ،‬يننا اي ‌‬
‫ي در برابنر هندايت‌ گرديند ‌‬
‫ه‬
‫ه و خريندار گمنراه ‌‬
‫ل گشنت ‌‬
‫متماي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫اس ‌‬
‫ي اختل ‌‬
‫ف‬
‫تهنننا ‌‬
‫ي از حكم ‌‬
‫ه يك ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسننن ‌‬
‫ل بنننر آ ‌‬
‫ه دلي ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه بننا اختل ‌‬
‫ف‬
‫نك ‌‬
‫ت مصننالح‌ بننندگا ‌‬
‫ه علوه ‌رعنناي ‌‬
‫تها‪ ،‬ب ‌‬
‫شننريع ‌‬
‫يشننننود‪ ،‬ابتل و آزمنننناي ‌‬
‫ش‬
‫فم ‌‬
‫ص مختل ‌‬
‫زمانهننننا و اشننننخا ‌‬
‫ك سسسسبق ‌‬
‫ت‬
‫ي ني ‌‬
‫م كارهسسسا ‌‬
‫س در انجسسسا ‌‬
‫ت »پ ‌‬
‫تهاسننن ‌‬
‫ام ‌‬
‫ن! بنننر غيرخنننود از اصنننحاب‌‬
‫ي‪ :‬اي ‌مسننلمانا ‌‬
‫بگيريسسد« يعن ‌‬
‫ي‬
‫هسننو ‌‬
‫س شننريعت‌ خودشننان ‌ب ‌‬
‫ه بننر اسننا ‌‬
‫تهايي‌ ك ‌‬
‫شننريع ‌‬
‫س شننريعت‌‬
‫ه و براسا ‌‬
‫ت گرفت ‌‬
‫هاند‪ ،‬سبق ‌‬
‫ت الله‪ ‬شتافت ‌‬
‫طاع ‌‬
‫ه شسما‬
‫ت هم ‌‬
‫ل كنينند »بازگشس ‌‬
‫ه طاعت ‌اللننه‪ ‬عم ‌‬
‫خود‪ ،‬ب ‌‬
‫ه درآ ‌‬
‫ن‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫س دربسسار ‌‬
‫ت‪ ،‬سپ ‌‬
‫ي خداس ‌‬
‫هسو ‌‬
‫يكجا ب ‌‬
‫ه خواهسسد سسساخت« بننا‬
‫يكرديد‪ ،‬شما را آگا ‌‬
‫فم ‌‬
‫اختل ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ت‪ ،‬امننر ‌‬
‫ب حننال‌ شماسنن ‌‬
‫ه مناسنن ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫نب ‌‬
‫جزادادنتننا ‌‬
‫ه و اين‌ دو‬
‫ي افگننند ‌‬
‫ل از شما جننداي ‌‬
‫ل باط ‌‬
‫ق و اه ‌‬
‫لح ‌‬
‫ن اه ‌‬
‫ميا ‌‬
‫ه عل ‌‬
‫ت‬
‫ن جمل ‌‬
‫يگردانننند‪ .‬اي ‌‬
‫كديگنننر متمنننايز م ‌‬
‫ه را از ي ‌‬
‫گنننرو ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫ك را بيا ‌‬
‫ي ني ‌‬
‫ن دركارها ‌‬
‫ه سبقت ‌گرفت ‌‬
‫شب ‌‬
‫سفار ‌‬
‫عصنْ‬
‫ك َ‬
‫ن َيْفِتُنصصو َ‬
‫حصَذْرُهْم َأ ْ‬
‫لص َوَل َتّتِبصْع َأْهصَواَءُهْم َوا ْ‬
‫حُكْم َبْيَنُهصْم ِبَمصصا َأْنصَزَل ا ُّ‬
‫نا ْ‬
‫َوَأ ِ‬
‫صصصيَبُهْم بَِبْعص ِ‬
‫ض‬
‫ن ُي ِ‬
‫لص َأ ْ‬
‫عَلْم َأّنَمصصا ُيِريصُد ا ُّ‬
‫ن َتَوّلصْوا َفصصا ْ‬
‫ك َفصِإ ْ‬
‫ل ِإَلْيص َ‬
‫ض َما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫َبْع ِ‬
‫ن )‪(49‬‬
‫سُقو َ‬
‫س َلَفا ِ‬
‫ن الّنا ِ‬
‫ن َكِثيًرا ِم َ‬
‫ُذُنوِبِهْم َوِإ ّ‬

‫ه‪ ،‬حكم‌‬
‫ل كسسرد ‌‬
‫ه خسسدا نسساز ‌‬
‫ق آنچ ‌‬
‫ن بسسر وف ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫»و ميا ‌‬
‫ه احكننا ‌‬
‫م‬
‫نب ‌‬
‫ب حكننم ‌كننرد ‌‬
‫ي بننر وجننو ‌‬
‫ن تأكينند مجنندد ‌‬
‫كن« اي ‌‬
‫ن پيسسرو ‌‬
‫ي‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫شهسسا ‌‬
‫ت »و از خواه ‌‬
‫ه الهي‌ اسنن ‌‬
‫منننزل ‌‬
‫ب نننزد تننو آمدننند تننا در ميانشننان‌‬
‫ل كتننا ‌‬
‫ي‪ :‬اگننر اه ‌‬
‫نكن« يعن ‌‬
‫يپ ‌‬
‫س‬
‫م كن ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ي كننه ‌ميانشننا ‌‬
‫يخواست ‌‬
‫مم ‌‬
‫ي و تو ه ‌‬
‫م كن ‌‬
‫حك ‌‬
‫ه بننر تننو نننازل‬
‫ي باشنند ك ‌‬
‫ن چيننز ‌‬
‫ت مننوافق‌ بننا آ ‌‬
‫باينند حكم ‌‬
‫يطلبنند‪،‬‬
‫نم ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ه هواها و هوسها ‌‬
‫هك ‌‬
‫ق آنچ ‌‬
‫ه طب ‌‬
‫م‪ ،‬ن ‌‬
‫هاي ‌‬
‫‌كرد ‌‬
‫ه آنهاسننت‌ »و از‬
‫فشنند ‌‬
‫ي تحري ‌‬
‫ه در كتابهننا ‌‬
‫هك ‌‬
‫ق آنچ ‌‬
‫يننا طب ‌‬
‫ي از آنچ ‌‬
‫ه‬
‫ه تو را در بخشسس ‌‬
‫ش؛ مبادا ك ‌‬
‫ن برحذر با ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ي‪ :‬مبننادا‬
‫ه دراندازند« يعن ‌‬
‫ه فتن ‌‬
‫ه‪ ،‬ب ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫خدا بر تو ناز ‌‬
‫ي‬
‫ه خننندا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه برنننند‪ .‬ملحظ ‌‬
‫ه بينننراه ‌‬
‫نب ‌‬
‫تنننورا از آ ‌‬
‫نبودند ن نسب ‌‬
‫ت‬
‫م و امي ‌‬
‫ه معصو ‌‬
‫نك ‌‬
‫ش را ن با آ ‌‬
‫ل پيامبر ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫ن اقتنندا كنننند‬
‫ه ايشا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ت ايشا ‌‬
‫ه كفار هشدار داد تا ام ‌‬
‫به‌ فتن ‌‬
‫ع گننردد‬
‫ي قط ‌‬
‫هكل ‌‬
‫تب ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫س از اي ‌‬
‫ل هننوا و هننو ‌‬
‫و تننا طمننع ‌اه ‌‬
‫ت »بسسدان‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫نحكم ‌‬
‫ض كردند« از پذيرفت ‌‬
‫س اگر اعرا ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه كيفسسسسر بعضسسسسي‌ از‬
‫ن را ب ‌‬
‫يخواهسسسسد آنسسسسا ‌‬
‫خسسسسدا م ‌‬
‫ن اعراضشننا ‌‬
‫ن‬
‫ك اي ‌‬
‫ن شنن ‌‬
‫ي‪ :‬بنندو ‌‬
‫ن برساند« يعن ‌‬
‫گناهانشا ‌‬
‫هكيفننر‬
‫ن را ب ‌‬
‫ه تا آنا ‌‬
‫ه كرد ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬اراد ‌‬
‫تك ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫ن جه ‌‬
‫بدا ‌‬
‫ت اسن ‌‬
‫ت‬
‫ن عبننار ‌‬
‫ن گناهشننا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن برساند ك ‌‬
‫ي از گناهانشا ‌‬
‫برخ ‌‬
‫ه همننرا ‌‬
‫ه‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي از تننو و پشننت ‌نمننود ‌‬
‫از‪ :‬روگننردان ‌‬
‫ي از مردم ‌نافرمانند«‪.‬‬
‫ه بسيار ‌‬
‫ي‪» ،‬و هرآين ‌‬
‫ها ‌‬
‫آورد ‌‬
‫ت يننا‬
‫ن يننا ام ‌‬
‫ه‪ :‬هيچ‌ انسننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫يكننند بننر اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫ه دلل ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫يتابد‪ ،‬مگننر‬
‫ل روبر نم ‌‬
‫م خداوند متعا ‌‬
‫ي‪ ،‬از حك ‌‬
‫ه يا حكومت ‌‬
‫گرو ‌‬
‫ي‬
‫يا ‌‬
‫ت دنيننو ‌‬
‫ي‪ ،‬مصننيب ‌‬
‫ن روگننردان ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫هسب ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫اي ‌‬
‫ب نننزو ‌‬
‫ل‬
‫ن سننب ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬در بيننا ‌‬
‫ل خواهد كرد‪ .‬اب ‌‬
‫را بر او ناز ‌‬
‫نصننلوبا‪ ،‬عبنندالله ب ‌‬
‫ن‬
‫ن اسنند‪ ،‬اب ‌‬
‫بب ‌‬
‫يگوينند‪ :‬كع ‌‬
‫هم ‌‬
‫آيننه ‌كننريم ‌‬
‫م ننزد‬
‫يبا يك ‌ديگر گفتننند‪ :‬بينايي ‌‬
‫س يهود ‌‬
‫ن قي ‌‬
‫سب ‌‬
‫صوريا و شا ‌‬
‫م!‬
‫ش رويگننردان ‌كني ‌‬
‫م او را از دين ‌‬
‫م‪ ،‬شننايد بتننواني ‌‬
‫محمد بروي ‌‬
‫ي محمنند! تننو‬
‫ل خننداص آمدننند و گفتننند‪ :‬ا ‌‬
‫پس‌ نننزد رسننو ‌‬
‫ن ايشننا ‌‬
‫ن‬
‫ف و رهننبرا ‌‬
‫ن يهود و اشرا ‌‬
‫ه ما دانشمندا ‌‬
‫يداني‌ ك ‌‬
‫م ‌‬

‫ن از مننا‬
‫م يهوديننا ‌‬
‫م‪ ،‬تمننا ‌‬
‫ي كني ‌‬
‫م لذا اگننر مننا از تننو پيننرو ‌‬
‫هستي ‌‬
‫ه تننو‬
‫كب ‌‬
‫يورزننند پس‌ اين ‌‬
‫ت نم ‌‬
‫يكنند و با مننا مخننالف ‌‬
‫يم ‌‬
‫پيرو ‌‬
‫ن مننا و‬
‫ه ميننا ‌‬
‫ن اسننت‌ ك ‌‬
‫ن پيشنننهاد اي ‌‬
‫م؛ آ ‌‬
‫يدهي ‌‬
‫يم ‌‬
‫پيشنننهاد ‌‬
‫ت و مننا در ايننن ‌خصننومت‌ تننو را ب ‌‬
‫ه‬
‫ن خصننومتي‌ اس ن ‌‬
‫ممننا ‌‬
‫قو ‌‬
‫ن حكم‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ع مننا علي ‌‬
‫ت تو به ‌نف ‌‬
‫م طلبيد‪ ،‬آن وق ‌‬
‫ي خواهي ‌‬
‫داور ‌‬
‫ي‬
‫م و از تننو پيننرو ‌‬
‫يآوري ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه تو ايما ‌‬
‫تب ‌‬
‫ن صور ‌‬
‫ه در اي ‌‬
‫ن‪ ،‬ك ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه نازل‌ شد‪.‬‬
‫هكريم ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫ن بود ك ‌‬
‫م! هما ‌‬
‫يكني ‌‬
‫م ‌‬
‫ن )‪(50‬‬
‫حْكًما ِلَقْوٍم ُيوِقُنو َ‬
‫ل ُ‬
‫ن ا ِّ‬
‫ن ِم َ‬
‫سُ‬
‫ح َ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ن َوَم ْ‬
‫جاِهِلّيِة َيْبُغو َ‬
‫حْكَم اْل َ‬
‫َأَف ُ‬
‫ي پيننامبر! آيننا‬
‫ي‪ :‬ا ‌‬
‫تاند؟« يعن ‌‬
‫م جاهلي ‌‬
‫»آيا خواستار حك ‌‬
‫ه به‌ آ ‌‬
‫ن‬
‫ت الهي‌ است‌ رو برگرداند ‌‬
‫ي بر آيا ‌‬
‫ه مبتن ‌‬
‫م تو ك ‌‬
‫از حك ‌‬
‫ل‪،‬‬
‫ه برآيننند جه ‌‬
‫ت را ك ‌‬
‫ن جنناهلي ‌‬
‫م دورا ‌‬
‫يكنننند و حك ‌‬
‫تم ‌‬
‫پشنن ‌‬
‫يطلبننند؟!‪ .‬در حنندي ‌‬
‫ث‬
‫تم ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫سها ‌‬
‫ي و هو ‌‬
‫هفكر ‌‬
‫كوت ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ت‬
‫مص آمد ‌‬
‫سك از رسول‌ اكر ‌‬
‫نعبا ‌‬
‫ت اب ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫فب ‌‬
‫شري ‌‬
‫ي عنننزوج ‌‬
‫ل‬
‫ن منننردم ‌ننننزد خننندا ‌‬
‫ه فرمودنننند‪» :‬منفنننورتري ‌‬
‫ك ‌‬
‫ت را‬
‫م سننننت‌ جننناهلي ‌‬
‫ه در اسنننل ‌‬
‫ل‪ :‬كسننني‌ ك ‌‬
‫سانننند؛ او ‌‬
‫دوك ‌‬
‫يطلبنند‬
‫قم ‌‬
‫ي را به ‌ناح ‌‬
‫ن شخص ‌‬
‫ه خو ‌‬
‫م‪ :‬كسي‌ ك ‌‬
‫يطلبد‪ .‬دو ‌‬
‫م ‌‬
‫ه يقي ‌‬
‫ن‬
‫يك ‌‬
‫يمسسردم ‌‬
‫ن بريننزد«‪» .‬و برا ‌‬
‫ن را بننر زمي ‌‬
‫تننا آ ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ت؟« يعن ‌‬
‫ي از خسسدا بهسستر اسس ‌‬
‫ه كس ‌‬
‫يچ ‌‬
‫دارند‪ ،‬داور ‌‬
‫م خداوند‪ ‬وجود ندارد‪،‬‬
‫ي بهتر از حك ‌‬
‫ن‪ ،‬حكم ‌‬
‫ل يقي ‌‬
‫در نزد اه ‌‬
‫ي را‬
‫ن حكم ‌‬
‫ه فقننننط همننننا ‌‬
‫ل و هننننوا ك ‌‬
‫ل جه ‌‬
‫ف اه ‌‬
‫بننننرخل ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫نك ‌‬
‫ن سازگار باشنند‪ ،‬ولننو اي ‌‬
‫ه با هوسهايشا ‌‬
‫يپسندند ك ‌‬
‫م ‌‬
‫م باشد‪.‬‬
‫سه ‌‬
‫ياسا ‌‬
‫لوب ‌‬
‫م‪ ،‬باط ‌‬
‫حك ‌‬
‫يدهنند ك ‌‬
‫ه‬
‫نم ‌‬
‫يكننند و نشننا ‌‬
‫تم ‌‬
‫ن دلل ‌‬
‫ت يقي ‌‬
‫ه بر فضننيل ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ت‪ ،‬جننز بننا‬
‫ن و شريع ‌‬
‫ي قرآ ‌‬
‫ت امت ‌اسلمي‌ بر مبنا ‌‬
‫تجديد حيا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن پذير نيس ‌‬
‫ن امكا ‌‬
‫ن در نهاد مسلمانا ‌‬
‫ش يقي ‌‬
‫پرور ‌‬
‫ن ما‪ ،‬تاتارها‬
‫يگويد‪» :‬در زما ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ي بر اي ‌‬
‫نكثير در تعليق ‌‬
‫اب ‌‬
‫ي پادشاهشننا ‌‬
‫ن‬
‫ه سياسننتها ‌‬
‫ه برسنناخت ‌‬
‫م )ياسا( را ك ‌‬
‫هنا ‌‬
‫يب ‌‬
‫كتاب ‌‬
‫ي‬
‫تها ‌‬
‫ه از شننريع ‌‬
‫م برگننرفت ‌‬
‫ي از احكننا ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن و آميننز ‌‬
‫چنگيزخننا ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ن‬
‫ي از احكا ‌‬
‫ت و بسيار ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫م و غير ‌‬
‫ي‪ ،‬اسل ‌‬
‫ي‪ ،‬نصران ‌‬
‫يهود ‌‬

‫ه و آن‌‬
‫م سنناخت ‌‬
‫ت‪ ،‬حنناك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫ه مبتن ‌‬
‫ن پادشا ‌‬
‫ي خود آ ‌‬
‫بر هواها ‌‬
‫يگردانننند‬
‫مم ‌‬
‫ل وينص مقنند ‌‬
‫ت رسننو ‌‬
‫ب خنندا‪ ‬وسننن ‌‬
‫را بر كتا ‌‬
‫ن بننا وي‌‬
‫ن كند‪ ،‬كافر است‌ و جنگيد ‌‬
‫ن چني ‌‬
‫س از آنا ‌‬
‫پس‌ هر ك ‌‬
‫يص‬
‫لو ‌‬
‫م خدا‪ ‬و رسننو ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫يباشد تا آ ‌‬
‫بم ‌‬
‫واج ‌‬
‫برگردد«‪.‬‬
‫هك ‌‬
‫ه‬
‫يگوينند‪» :‬آنچ ‌‬
‫ي در تفسير »السنناس« م ‌‬
‫خ سعيد حو ‌‬
‫شي ‌‬
‫ن خودش‌‬
‫ل استشهاد در عصر و زما ‌‬
‫ن را نمونه ‌قاب ‌‬
‫نكثير آ ‌‬
‫اب ‌‬
‫ي از كشننورهاي ‌اسننلم ‌‬
‫ي‬
‫ن در بسننيار ‌‬
‫ماكنننو ‌‬
‫ه‪ ،‬مننا ه ‌‬
‫دينند ‌‬
‫موب ‌‬
‫ه‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي مشاهد ‌‬
‫ن غيراسلم ‌‬
‫ت قواني ‌‬
‫ت حاكمي ‌‬
‫هصور ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن فتننوا‬
‫هآ ‌‬
‫نكننثير ب ‌‬
‫ه اب ‌‬
‫مك ‌‬
‫يدهي ‌‬
‫ن فتننوايي ‌نيننز فتننوا م ‌‬
‫همننا ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ه‬
‫يافزايننند‪» :‬منننا هرحكومنننت ‌‬
‫سم ‌‬
‫هاسنننت«‪ .‬سنننپ ‌‬
‫داد ‌‬
‫ض شننهادتي ‌‬
‫ن‬
‫ن‪ ،‬ننناق ‌‬
‫م بننرآ ‌‬
‫ن حنناك ‌‬
‫ههننا و قننواني ‌‬
‫ه برنام ‌‬
‫مجموع ‌‬
‫نو‬
‫ه مؤينندا ‌‬
‫ن گننون ‌‬
‫م‪ ،‬همي ‌‬
‫يشناسنني ‌‬
‫ه شننود‪ ،‬كننافر م ‌‬
‫شننمرد ‌‬
‫ه‪ :‬حك ‌‬
‫م‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫ت را ولي‌ اضنننافه ‌م ‌‬
‫ن حكنننوم ‌‬
‫نآ ‌‬
‫پشنننتيبانا ‌‬
‫ي‬
‫ه بر هننر فننرد ‌‬
‫ي نيست‌ ك ‌‬
‫ن معن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫م‪ ،‬ب ‌‬
‫م حاك ‌‬
‫ك نظا ‌‬
‫تكفير ي ‌‬
‫م شننود‬
‫ه كفننر حك ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬ب ‌‬
‫م كننار م ‌‬
‫ن نظا ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫از افراد ‌‬
‫ه شود‬
‫ي كافر شناخت ‌‬
‫م‪ ،‬نظام ‌‬
‫ت يك ‌نظا ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي ممك ‌‬
‫ه گاه ‌‬
‫بلك ‌‬
‫ن باشد پس‌ حكننم ‌كفننر بننر‬
‫م مسلما ‌‬
‫ن نظا ‌‬
‫س خود آ ‌‬
‫ي رئي ‌‬
‫ول ‌‬
‫ه و بابصننيرت ‌‬
‫ي‬
‫ص آگننا ‌‬
‫ي شننخ ‌‬
‫ع فتننوا ‌‬
‫ن نن تنناب ‌‬
‫افراد نن بنننابر تعي ‌‬
‫است«‪.‬‬
‫ضُهْم َأْوِلَياُء َبعْ ٍ‬
‫ض‬
‫صاَرى َأْوِلَياَء َبْع ُ‬
‫خُذوا اْلَيُهوَد َوالّن َ‬
‫ن َآَمُنوا َل َتّت ِ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن )‪(51‬‬
‫ظاِلِمي َ‬
‫ل َل َيْهِدي اْلَقْوَم ال ّ‬
‫ن ا َّ‬
‫ن َيَتَوّلُهْم ِمْنُكْم َفِإّنُه ِمْنُهْم ِإ ّ‬
‫َومَ ْ‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫ه‬
‫هاس ن ‌‬
‫ي آمد ‌‬
‫ت متعدد ‌‬
‫ت روايا ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫در بيا ‌‬
‫ي از‬
‫ه يك ‌‬
‫ل شنند ك ‌‬
‫ي ناز ‌‬
‫ه دو مرد ‌‬
‫ت دربار ‌‬
‫ي اين ‌آيا ‌‬
‫ت سد ‌‬
‫رواي ‌‬
‫ن نننزد فل ‌‬
‫ن‬
‫ت‪ :‬امننا م ‌‬
‫ش گف ‌‬
‫ه رفيق ‌‬
‫ه احنند ب ‌‬
‫ن بعنند از غننزو ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ي روي‌‬
‫ها ‌‬
‫م تا اگننر حننادث ‌‬
‫يآي ‌‬
‫ي درم ‌‬
‫نو ‌‬
‫ه آيي ‌‬
‫موب ‌‬
‫يرو ‌‬
‫يم ‌‬
‫يهود ‌‬
‫م سننودمند باشنند‪ .‬آ ‌‬
‫ن‬
‫ن كننار بننراي ‌‬
‫ي پديد آمنند‪ ،‬اي ‌‬
‫داد‪ ،‬يا خطر ‌‬
‫ه به‌‬
‫م رفت ‌‬
‫ي در شننا ‌‬
‫ن نصننران ‌‬
‫م نننزد فل ‌‬
‫نه ‌‬
‫ت‪ :‬م ‌‬
‫ديگر نيننز گف ‌‬
‫م‪.‬‬
‫يگير ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي پنا ‌‬
‫هو ‌‬
‫موب ‌‬
‫يآي ‌‬
‫ي درم ‌‬
‫نو ‌‬
‫آيي ‌‬

‫ت نگيريسسد«‬
‫ي را دوس س ‌‬
‫ن! يهسسود و نصسسار ‌‬
‫ي مؤمنسسا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ه قننول ‌‬
‫ي كنيند‪ .‬ب ‌‬
‫مپيمننان ‌‬
‫يوه ‌‬
‫ن همينار ‌‬
‫ي خدا‪ ‬تا با آنا ‌‬
‫بجا ‌‬
‫ه با يهود و نصنناري ‌مننوالت‌‬
‫ناند ك ‌‬
‫ن منافقا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫مخاط ‌‬
‫ه اعتبننار‬
‫ن‪ ،‬ب ‌‬
‫ه ايمننا ‌‬
‫نب ‌‬
‫يكردند و وصفشا ‌‬
‫ي برقرار م ‌‬
‫و دوست ‌‬
‫ي از موال ‌‬
‫ت‬
‫ت نه ‌‬
‫ي عل ‌‬
‫س حق‌ تعال ‌‬
‫ت‪ .‬سپ ‌‬
‫ظاهر حالشان ‌اس ‌‬
‫يفرماينند‪» :‬بعضي‌ از‬
‫هم ‌‬
‫ي را ذكننر نمننود ‌‬
‫بننا يهننود و نصننار ‌‬
‫ن دوسننتا ‌‬
‫ن‬
‫ي‪ :‬يهوديننا ‌‬
‫ي ديگرنسسد« يعن ‌‬
‫ن بعض ‌‬
‫ن دوستا ‌‬
‫آنا ‌‬
‫س اگننر بننا شننما‬
‫كديگرننند پ ‌‬
‫ني ‌‬
‫ي نيننز دوسننتا ‌‬
‫يكديگر و نصار ‌‬
‫ق نخواهند بود‪ .‬ب ‌‬
‫ه‬
‫نامر صاد ‌‬
‫اظهار دوستي‌ نمايند هرگز در اي ‌‬
‫يبا‬
‫ن در دشننمن ‌‬
‫ه يهوديننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ي ديگننر‪ :‬مننراد آي ‌‬
‫قننول ‌‬
‫ن و پشننتيبانان‌‬
‫ن‪ ،‬دوسننتا ‌‬
‫ت ايشننا ‌‬
‫پيامبرص و دشمني‌ با دعننو ‌‬
‫ه در‬
‫ن آناننند‪ ،‬هرچنند ك ‌‬
‫ن و پشنتيبانا ‌‬
‫ي و نصاري ‌دوسنتا ‌‬
‫نصار ‌‬
‫يباشنند لنذا كفنار در‬
‫ي و تضناد م ‌‬
‫ن خود نيز درگير دشمن ‌‬
‫ميا ‌‬
‫ي هستند »و هسسر كس‌‬
‫ها ‌‬
‫ت واحد ‌‬
‫ن مل ‌‬
‫م و مسلمي ‌‬
‫برابر اسل ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن است« يعن ‌‬
‫ت گيرد‪ ،‬جزو آنا ‌‬
‫ن را دوس ‌‬
‫از شما آنا ‌‬
‫ه‪ ،‬وعينند و‬
‫ن جمل ‌‬
‫ت‪.‬اي ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫ن و در شننمار آنننا ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫او از جمل ‌‬
‫ه در برقرارسنناختن‌‬
‫يك ‌‬
‫ه مسننلمانان ‌‬
‫تب ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫هشنندار سننخت ‌‬
‫ل اننند »همانا اللسسه‬
‫ي متسنناه ‌‬
‫پيوند دوستي‌ با يهود و نصننار ‌‬
‫تو‬
‫ه بننا مننوال ‌‬
‫ي راك ‌‬
‫ي‪ :‬كسننان ‌‬
‫ن را« يعن ‌‬
‫ه سسستمكارا ‌‬
‫گسسرو ‌‬
‫يكنسسد«‬
‫ت نم ‌‬
‫يكنند »هسسداي ‌‬
‫مم ‌‬
‫دوستي‌ با كفار‪ ،‬بر خود ست ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫هراس ‌‬
‫ي را ‌‬
‫به ‌سو ‌‬
‫صصيَبَنا‬
‫ن ُت ِ‬
‫شصى َأ ْ‬
‫خ َ‬
‫ن َن ْ‬
‫ن ِفيِهصْم َيُقوُلصصو َ‬
‫عو َ‬
‫سصصاِر ُ‬
‫ض ُي َ‬
‫ن ِفصي ُقُلصوِبِهْم َمصَر ٌ‬
‫َفَتَرى اّلصِذي َ‬
‫سّروا ِفصصي‬
‫عَلى َما َأ َ‬
‫حوا َ‬
‫صِب ُ‬
‫عْنِدهِ َفُي ْ‬
‫ن ِ‬
‫ح َأْو َأْمٍر ِم ْ‬
‫ي ِباْلَفْت ِ‬
‫ن َيْأِت َ‬
‫ل َأ ْ‬
‫سى ا ُّ‬
‫َداِئَرٌة َفَع َ‬
‫ن )‪(52‬‬
‫سِهْم َناِدِمي َ‬
‫َأْنُف ِ‬
‫ي اسسست«‬
‫ن بيمسسار ‌‬
‫ه در دلهايشسسا ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫س كسسسان ‌‬
‫»پ ‌‬
‫يبيني‌ كه‌‬
‫ن اسننت‌ »م ‌‬
‫ك در دي ‌‬
‫ق و شنن ‌‬
‫ي نفننا ‌‬
‫ي‪ :‬بيمننار ‌‬
‫يعن ‌‬
‫مپيمنننناني‌ بننننا »يهسسسسود و نصسسسسار ‌‬
‫ي‬
‫يوه ‌‬
‫در« دوسننننت ‌‬
‫ي بنننا آننننا ‌‬
‫ن‬
‫مپيمنننان ‌‬
‫هه ‌‬
‫ه در تنننوجي ‌‬
‫نگنننا ‌‬
‫يشسسستابند« وآ ‌‬
‫م ‌‬
‫ه ناگواري ‌ برسد«‬
‫ه ما حادث ‌‬
‫م ب ‌‬
‫يترسي ‌‬
‫يگويند‪ :‬م ‌‬
‫»م ‌‬

‫ي را‬
‫ت خود با يهود و نصننار ‌‬
‫ن‪ ،‬دوستي‌ و موال ‌‬
‫ي‪ :‬بيماردل ‌‬
‫يعن ‌‬
‫م كفننار بننر محمنندص غلبه‌‬
‫يترسنني ‌‬
‫يكنند‪ :‬م ‌‬
‫هم ‌‬
‫نگونه ‌توجي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن گننردد و دول ‌‬
‫ت‬
‫ن ايشننا ‌‬
‫ت ازآ ‌‬
‫ت و شننوك ‌‬
‫ه دول ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫كنننند‪ ،‬آ ‌‬
‫ن بننر سننرما‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ت از سننو ‌‬
‫ن صننور ‌‬
‫محمنندص برافتنند و در آ ‌‬
‫ن كفننار و به‌‬
‫ه آسننتا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن مننا نيننز منافقننا ‌‬
‫بليي‌ بيايد‪ .‬در زمننا ‌‬
‫ي پنننا ‌‬
‫ه‬
‫ههاي ‌‬
‫ل و شننيو ‌‬
‫ه وسنناي ‌‬
‫يشننتابند و ب ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت آنننا ‌‬
‫خنندم ‌‬
‫س نزديسسك‬
‫ك گرداننند »پ ‌‬
‫ه كفننار نننزدي ‌‬
‫ه آنهننارا ب ‌‬
‫يبرننند ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ه و پيننروزي‌‬
‫ه همانننا غلب ‌‬
‫ح را بيسساورد« ك ‌‬
‫ه الله فت ‌‬
‫تك ‌‬
‫‌اس ‌‬
‫ي‬
‫ه زود ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن وعنند ‌‬
‫هالحمنند اي ‌‬
‫ه لل ‌‬
‫ت‪ .‬ك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫محمدص بر كافرا ‌‬
‫ه تارومارگرديدننند؛‬
‫ف يهود از مدين ‌‬
‫ت زيرا طواي ‌‬
‫هم‌ تحقق‌ ياف ‌‬
‫ه و زنا ‌‬
‫ن‬
‫ه شد ‌‬
‫ه كشت ‌‬
‫يقريظ ‌‬
‫ه بن ‌‬
‫ن طايف ‌‬
‫ه جنگندگا ‌‬
‫نك ‌‬
‫نسا ‌‬
‫بدي ‌‬
‫ينضننير از‬
‫ه بن ‌‬
‫ت درآمدننند و طننايف ‌‬
‫ه اسننار ‌‬
‫و كودكانشننان ‌ب ‌‬
‫يديگر‪ :‬مننراد‪ ،‬فتح‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ن خننود تبعينند گرديدننند‪ .‬ب ‌‬
‫سننرزمي ‌‬
‫ي در‬
‫ن گشننايش‌ و رهايش ن ‌‬
‫ن و پديدآورد ‌‬
‫ي مشركا ‌‬
‫نها ‌‬
‫سرزمي ‌‬
‫ه خداوند‪» ‬امر ديگري‌‬
‫ت‪» .‬يا« زودا ك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫كار مسلمانا ‌‬
‫ه و شننوكت‌‬
‫ه شكو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن امر ‌‬
‫ب خود« بياورد‪ ،‬چنا ‌‬
‫را از جان ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫هقننول ‌‬
‫م شننكند‪ .‬ب ‌‬
‫ن را دره ‌‬
‫مپيمانانشننا ‌‬
‫نوه ‌‬
‫يهود و همراها ‌‬
‫ن و آگاهانينند ‌‬
‫ن‬
‫ل منافقننا ‌‬
‫ي حا ‌‬
‫ن امر ديگر‪ ،‬افشا ‌‬
‫مراد از آورد ‌‬
‫ن آنها و صادرنمود ‌‬
‫ن‬
‫ي پنهاني‌ درو ‌‬
‫هها ‌‬
‫ل خداص از انديش ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ل خسسود‬
‫ه در د ‌‬
‫م ازآنچ ‌‬
‫ت »تا سسسرانجا ‌‬
‫ل آنهاس ن ‌‬
‫ن قت ‌‬
‫فرما ‌‬
‫ي و موال ‌‬
‫ت‬
‫ه آنها را بر دوست ‌‬
‫هاند« از نفاقي‌ ك ‌‬
‫ن داشت ‌‬
‫پنها ‌‬
‫ن گردند« به ‌ سبب‌ آشكار گشتن‌‬
‫ت »پشيما ‌‬
‫با كفار واداش ‌‬
‫ن بننا كفننار تصننور‬
‫ي موالتشننا ‌‬
‫ه بننرا ‌‬
‫ب و عللي‌ ك ‌‬
‫ن اسننبا ‌‬
‫بطل ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ت‪ .‬بنننابراي ‌‬
‫ه واقعي ‌‬
‫ن در عرصنن ‌‬
‫فآ ‌‬
‫ت خل ‌‬
‫يكردننند و ثبننو ‌‬
‫م ‌‬
‫ي‬
‫يا ‌‬
‫ق‪ ،‬بيمننار ‌‬
‫ه‪ :‬نفننا ‌‬
‫ن اس نت‌ ك ‌‬
‫م اي ‌‬
‫ه باينند دريننابي ‌‬
‫اصننلي‌ را ك ‌‬
‫ه يا كننبر و‬
‫ي كفر يا حسد يا كين ‌‬
‫ب‪ ،‬همچون ‌بيمار ‌‬
‫ت در قل ‌‬
‫اس ‌‬
‫ي با كافرا ‌‬
‫ن‬
‫ن‪ ،‬وليت‌ ودوست ‌‬
‫ه نمود و مظهر اصلي‌ آ ‌‬
‫ه‪ ،‬ك ‌‬
‫غير ‌‬
‫ي اس نت‌ و گنناه ‌‬
‫ي‬
‫ي پنهننان ‌‬
‫ت گنناه ‌‬
‫ن ولي ‌‬
‫ت؛ اي ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫و منافقننا ‌‬
‫هاي‌‬
‫ه شننيو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت و زمان ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ها ‌‬
‫ل و شيو ‌‬
‫ه شك ‌‬
‫آشكار‪،‬گاهي‌ ب ‌‬
‫ه و در جه ‌‬
‫ت‬
‫ش بود ‌‬
‫ههو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن بايد هميش ‌‬
‫ن مؤم ‌‬
‫س انسا ‌‬
‫ديگر پ ‌‬

‫تو‬
‫ق و مظنناهر ولي ‌‬
‫ي نفننا ‌‬
‫هها ‌‬
‫ش از شننائب ‌‬
‫ي نهاد خوي ‌‬
‫پاكساز ‌‬
‫ش ورزد‪.‬‬
‫ن‪ ،‬تل ‌‬
‫ي با كفار و منافقا ‌‬
‫دوست ‌‬
‫طص ْ‬
‫ت‬
‫جْهَد َأْيَماِنِهْم ِإّنُهْم َلَمَعُكصْم حَِب َ‬
‫ل َ‬
‫سُموا ِبا ِّ‬
‫ن َأْق َ‬
‫ن َآَمُنوا َأَهُؤَلِء اّلِذي َ‬
‫َوَيُقوُل اّلِذي َ‬
‫ن )‪(53‬‬
‫سِري َ‬
‫خا ِ‬
‫حوا َ‬
‫صَب ُ‬
‫عَماُلُهْم َفَأ ْ‬
‫َأ ْ‬
‫ه در‬
‫ن‪ ،‬ك ‌‬
‫ي‪ :‬منافقا ‌‬
‫يگويند‪ :‬آيا اينان« يعن ‌‬
‫نم ‌‬
‫»و مؤمنا ‌‬
‫ي! چننون‌‬
‫ه‪ .‬آر ‌‬
‫ه )أهؤلء( تعبير شنند ‌‬
‫ن به ‌اشار ‌‬
‫ه از آنا ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫يگويننند‪ ،‬يننا‬
‫كديگر م ‌‬
‫هي ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن آشكار گردد‪ ،‬مؤمنا ‌‬
‫ق منافقا ‌‬
‫نفا ‌‬
‫ه بننه ‌سننوي‬
‫يك ‌‬
‫ه و در حننال ‌‬
‫ب ساخت ‌‬
‫ن را مخاط ‌‬
‫ن يهوديا ‌‬
‫مؤمنا ‌‬
‫ن »بودند كه‌‬
‫يگويننند‪ :‬آيننا اينننا ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬م ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن اشننار ‌‬
‫‌منافقا ‌‬
‫يخوردند‬
‫م خدا م ‌‬
‫هنا ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ن سوگندهايشا ‌‬
‫تتري ‌‬
‫سخ ‌‬
‫نو‬
‫يكرد ‌‬
‫ت شسسمايند« بننا يننار ‌‬
‫ه و همدسس ‌‬
‫ه جدا همسسرا ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن سننوگند‬
‫گ‪» .‬جهد ايمان«‪ :‬غليظننتري ‌‬
‫پشتيباني‌ ازشما در جن ‌‬
‫ي‪ :‬امننروز‬
‫ن نابودشسسد« يعن ‌‬
‫ل آنسسا ‌‬
‫ت‪» .‬امروز اعمسسا ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ي‬
‫ت بننا كفننار و يهننود و نصننار ‌‬
‫ن در مننوال ‌‬
‫ه منافقننا ‌‬
‫اعمننالي‌ ك ‌‬
‫ه بودننند‪،‬‬
‫م داد ‌‬
‫ه انجننا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ .‬يا هننر عمل ‌‬
‫ه گش ‌‬
‫انجام ‌دادند‪ ،‬تبا ‌‬
‫يا ‌‬
‫ي‬
‫ن گنواه ‌‬
‫ي عزوجل‌ به ‌عنننوا ‌‬
‫ن از سخن ‌خدا ‌‬
‫ت‪ .‬اي ‌‬
‫ه گش ‌‬
‫تبا ‌‬
‫س زيانكار گشسستند« در‬
‫ت »پ ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ن اعمالشا ‌‬
‫بر هدر رفت ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫دنيا و آخر ‌‬
‫حّبُهصمْ‬
‫لص ِبَقصْوٍم ُي ِ‬
‫ف َيصْأِتي ا ُّ‬
‫سصْو َ‬
‫ن ِديِنصِه َف َ‬
‫عص ْ‬
‫ن َيْرَتصّد ِمْنُكصْم َ‬
‫ن َآَمُنوا َمص ْ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫لص َوَل‬
‫سصِبيِل ا ِّ‬
‫ن ِفصي َ‬
‫جاِهُدو َ‬
‫ن ُي َ‬
‫عَلى اْلَكاِفِري َ‬
‫عّزٍة َ‬
‫ن َأ ِ‬
‫عَلى اْلُمْؤِمِني َ‬
‫حّبوَنُه َأِذّلٍة َ‬
‫َوُي ِ‬
‫عِليٌم )‪(54‬‬
‫سٌع َ‬
‫ل َوا ِ‬
‫شاُء َوا ُّ‬
‫ن َي َ‬
‫ل ُيْؤِتيِه َم ْ‬
‫ضُل ا ِّ‬
‫ك َف ْ‬
‫ن َلْوَمَة َلِئٍم َذِل َ‬
‫خاُفو َ‬
‫َي َ‬
‫ي‬
‫ت بنننا كفنننار از سنننو ‌‬
‫ه منننوال ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫بعننند از بينننا ‌‬
‫ي در‬
‫ق تعننال ‌‬
‫ت‪ ،‬ح ‌‬
‫ع ارتداد اس ‌‬
‫ي از انوا ‌‬
‫ن‪ ،‬كفر و نوع ‌‬
‫مسلمانا ‌‬
‫ن!‬
‫يمؤمنا ‌‬
‫يپننردازد‪» :‬ا ‌‬
‫نم ‌‬
‫م مرتنندا ‌‬
‫ن احكننا ‌‬
‫ه بيننا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫س بسسه ‌زود ‌‬
‫ي‬
‫ن خسسود برگسسردد پ ‌‬
‫س از شما از دي ‌‬
‫هر ك ‌‬
‫ن را‬
‫ه ايشسسسا ‌‬
‫يآورد ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه عرصسسس ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫خسسسدا قسسسوم ‌‬
‫ن نيسسسسز او را دوسسسسس ‌‬
‫ت‬
‫يدارد و ايشسسسسا ‌‬
‫تم ‌‬
‫دوسسسسس ‌‬
‫ن را‬
‫ن آوردنشننا ‌‬
‫ي سنبحا ‌‬
‫هخدا ‌‬
‫مك ‌‬
‫ن قو ‌‬
‫يدارند« مراد از اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪ ،‬ابوبكر صننديق‪ ‌‬و لشننكرش‌ از‬
‫ه اس ‌‬
‫ه داد ‌‬
‫ه وعد ‌‬
‫ه عرص ‌‬
‫ب ‌‬

‫ل خننداص بننا اهل‌‬
‫ت رسننو ‌‬
‫ه بعنند از رحل ‌‬
‫ناند ك ‌‬
‫ه و تابعي ‌‬
‫صحاب ‌‬
‫ي را‬
‫ه مؤمننان ‌‬
‫ه هم ‌‬
‫ه كنريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ن( جنگيدند‪ .‬همچنا ‌‬
‫رده ‌)مرتدا ‌‬
‫يآيننند و بننا مرتنندا ‌‬
‫ن‬
‫نم ‌‬
‫ه بعنند ازايشننا ‌‬
‫يگيننرد ك ‌‬
‫در بننر م ‌‬
‫ه بننا مرتنندا ‌‬
‫ن‬
‫يك ‌‬
‫ن مؤمنننان ‌‬
‫س اي ‌‬
‫ه زمانهننا‪ .‬پ ‌‬
‫يجنگند؛ در هم ‌‬
‫م ‌‬
‫ي اوصنننا ‌‬
‫ف‬
‫ي دارا ‌‬
‫يجنگنننند‪ ،‬همگ ‌‬
‫هم ‌‬
‫جنگيدنننند‪ ،‬ينننا در آينننند ‌‬
‫ل از‬
‫ش پروردگننار متعننا ‌‬
‫ح و سننتاي ‌‬
‫ه در منند ‌‬
‫ي هسننتند ك ‌‬
‫عظيم ‌‬
‫ه‪ :‬ايشننان‌‬
‫فك ‌‬
‫ن وصن ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ت‪ ،‬چننو ‌‬
‫ه اسن ‌‬
‫هگر شنند ‌‬
‫ن جلننو ‌‬
‫ايشننا ‌‬
‫تشننا ‌‬
‫ن‬
‫يدارننند و او نيننز دوس ‌‬
‫تم ‌‬
‫ل را دوس ن ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫خنندا ‌‬
‫نو‬
‫ن و فسسروت ‌‬
‫ن مهربا ‌‬
‫ن‪» :‬با مؤمنا ‌‬
‫هآنا ‌‬
‫نك ‌‬
‫يدارد و اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي‪ :‬در برابننر‬
‫تگيرند« يعن ‌‬
‫ع و سخ ‌‬
‫تطب ‌‬
‫ن درش ‌‬
‫بر كافرا ‌‬
‫ت و فروتني‌ و در برابر كفننار‪ ،‬شنند ‌‬
‫ت‬
‫ه و شفق ‌‬
‫ن عاطف ‌‬
‫مؤمنا ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ن‬
‫يگذارننند و چننو ‌‬
‫شم ‌‬
‫ي را به ‌نماي ‌‬
‫نفراز ‌‬
‫ت وگرد ‌‬
‫و غلظ ‌‬
‫يكننسسد و از‬
‫ه اللسسه جهسساد م ‌‬
‫ه‪» :‬در را ‌‬
‫گك ‌‬
‫ف بننزر ‌‬
‫وصنن ‌‬
‫ه حد ‌‬
‫ي‬
‫نب ‌‬
‫ي‪ :‬آنا ‌‬
‫يترسند« يعن ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫چ ملمتگر ‌‬
‫ت هي ‌‬
‫ملم ‌‬
‫ت هسننتند‬
‫خ و پايدار و سرسخ ‌‬
‫ش راس ‌‬
‫ل خوي ‌‬
‫ه و عم ‌‬
‫در عقيد ‌‬
‫ه بننه‬
‫نك ‌‬
‫ب شننيطا ‌‬
‫ق و حننز ‌‬
‫نح ‌‬
‫ي دشننمنا ‌‬
‫گها ‌‬
‫ه نيرن ‌‬
‫كه‌ اصل ب ‌‬
‫ن را‬
‫ن‪ ،‬مؤمنننا ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ت از حق‌ و اه ‌‬
‫ض و نفننر ‌‬
‫ه حسنند و بغ ‌‬
‫‌انگيز ‌‬
‫يهايشننا ‌‬
‫ن‬
‫يهننا و زيباي ‌‬
‫ه و خوب ‌‬
‫مورد تحقير و تمسخر قرارداد ‌‬
‫هگر‬
‫ب جلنننو ‌‬
‫ن را معينننو ‌‬
‫ههنننا ومفاخرشنننا ‌‬
‫ت و كارنام ‌‬
‫را زشننن ‌‬
‫يدهند‪.‬‬
‫ش و اهميتي‌ نم ‌‬
‫چ ارز ‌‬
‫يسازند‪ ،‬هي ‌‬
‫م ‌‬
‫ه فرمننود‪:‬‬
‫تك ‌‬
‫ه اسن ‌‬
‫ت ابوذر‪ ‬آمنند ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫در حدي ‌‬
‫ن داد‪:‬‬
‫تچيز فرما ‌‬
‫ه هف ‌‬
‫ل خداص مرا ب ‌‬
‫ل من ‌رسو ‌‬
‫»خلي ‌‬
‫م‪.‬‬
‫ي كن ‌‬
‫ي و نزديك ‌‬
‫ن دوست ‌‬
‫ه با مساكي ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 1‬ن اي ‌‬
‫ه فرادسننت‌‬
‫هب ‌‬
‫م‪ ،‬ن ‌‬
‫ت خود بنگر ‌‬
‫ه فرودس ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه هميش ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 2‬ن اي ‌‬
‫خود‪.‬‬
‫م‪ ،‬هرچننند‬
‫ن( را بجا آور ‌‬
‫م )پيوند با نزديكا ‌‬
‫ه رح ‌‬
‫ه صل ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 3‬ن اي ‌‬
‫ن پشت ‌كنند‪.‬‬
‫هم ‌‬
‫نب ‌‬
‫آنا ‌‬
‫م‪.‬‬
‫ت نكن ‌‬
‫ي درخواس ‌‬
‫ه از كسي‌ چيز ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 4‬ن اي ‌‬
‫م‪ ،‬هرچند تلخ‌ باشد‪.‬‬
‫ق را بگوي ‌‬
‫نح ‌‬
‫ه سخ ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 5‬ن اي ‌‬

‫ت هي ‌‬
‫چ‬
‫ه خننننندا‪ ‬از سنننننرزنش‌ و ملم ‌‬
‫ه در را ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 6‬نننننن اي ‌‬
‫م‪.‬‬
‫ي نترس ‌‬
‫ملمتگر ‌‬
‫ل و ل قننوه ‌ال بنناالله( را بسننيار بگننويم‌‬
‫ه )ل حننو ‌‬
‫نك ‌‬
‫‪ 7‬نن و اي ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ن‬
‫ش خنندا ‌‬
‫ي در زيننر عننر ‌‬
‫ت از گنج ‌‬
‫ن كلمننا ‌‬
‫زيننرا اي ‌‬
‫است«‪.‬‬
‫ت كه‌ آن‌‬
‫ي اسس ‌‬
‫ه ذكر شد‪» :‬فضل‌ اله ‌‬
‫يك ‌‬
‫»اين« اوصاف ‌‬
‫يدهسسد وخداونسسد گشايشسسگر‬
‫ه بخواهسسد م ‌‬
‫ه هسسرك ‌‬
‫را ب ‌‬
‫ل و رحمت ‌‬
‫ش‬
‫ه فض ن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫يو ‌‬
‫داناسسست« از گشايشننگر ‌‬
‫ف را ب ‌‬
‫ه‬
‫ن اوصننا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫يو ‌‬
‫ت و از داننناي ‌‬
‫بسننيار اسنن ‌‬
‫ه باشند‪.‬‬
‫نرا داشت ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ه شايستگ ‌‬
‫يبخشد ك ‌‬
‫كساني‌ م ‌‬
‫ي از ابعاد اعجنناز‬
‫ه‪ ،‬نمايانگر بعد ‌‬
‫ن آيه ‌كريم ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫بايد دانس ‌‬
‫يدهنند‬
‫ب خبر م ‌‬
‫م است ‌زيرا درحالي‌ از ارتداد اعرا ‌‬
‫ن كري ‌‬
‫قرآ ‌‬
‫ه بننود و يك‌ امننر‬
‫ن ظهور نكننرد ‌‬
‫ه در ميانشا ‌‬
‫ن پديد ‌‬
‫كه‌ هنوز اي ‌‬
‫ه ارتننداد‬
‫ي پدينند ‌‬
‫ي! بعنند از منندت ‌‬
‫ت‪ .‬آر ‌‬
‫يرف ‌‬
‫هشننمار م ‌‬
‫يب ‌‬
‫غيننب ‌‬
‫ي‬
‫ها ‌‬
‫ل گسننترد ‌‬
‫ظهور كرد و در عهد ابوبكر صننديق‪ ‌‬بننه ‌شننك ‌‬
‫ب‪ ،‬چو ‌‬
‫ن‬
‫ي از اعرا ‌‬
‫ل بزرگ ‌‬
‫ه قباي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن داد به ‌طور ‌‬
‫خود را نشا ‌‬
‫ع يننازد ‌‬
‫ه‬
‫يسننليم« و در مجمننو ‌‬
‫»غطفننان« و »فننزاره« و »بن ‌‬
‫ه مرتد شدند‪.‬‬
‫گرو ‌‬
‫ن الّزَكصصاَة‬
‫لَة َوُيْؤُتصصو َ‬
‫صص َ‬
‫ن ال ّ‬
‫ن ُيِقيُمصصو َ‬
‫ن َآَمُنصصوا اّلصِذي َ‬
‫سوُلُه َواّلِذي َ‬
‫ل َوَر ُ‬
‫ِإّنَما َوِلّيُكُم ا ُّ‬
‫ن )‪(55‬‬
‫َوُهْم َراِكُعو َ‬
‫ي‪:‬‬
‫ي شما‪ ،‬تنها الله است« يعن ‌‬
‫ه ول ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫»جز اي ‌‬
‫ه دوست‌ داشننتن‌‬
‫ي است‌ ك ‌‬
‫ي و ياور ‌‬
‫ك و تعالي‌ ول ‌‬
‫خداوند تبار ‌‬
‫ي اسننت ‌»و«‬
‫ه هننر مسننلمان ‌‬
‫ن ذم ‌‬
‫ي فننرض‌ عي ‌‬
‫ت با و ‌‬
‫و موال ‌‬
‫ت و كسسساني‌‬
‫ل اوسس ‌‬
‫ه ولي‌ شما »رسسسو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫جز اي ‌‬
‫ه نمسساز را برپسسا‬
‫نكسسساني‌ ك ‌‬
‫هانسسد؛ هما ‌‬
‫نآورد ‌‬
‫ه ايما ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه در‬
‫يك ‌‬
‫يدهنسسسد در حسسسال ‌‬
‫ت را م ‌‬
‫يدارنسسسد و زكسسسا ‌‬
‫م ‌‬
‫ي اللننه‪‬‬
‫ع بننرا ‌‬
‫ع و خضننو ‌‬
‫ع‪ :‬خشننو ‌‬
‫عاند« مننراد از ركننو ‌‬
‫ركو ‌‬
‫عاند برپننا‬
‫ع و خاضنن ‌‬
‫ه خاشنن ‌‬
‫ي‪ :‬نمنناز را درحننالي ‌ك ‌‬
‫ت‪ .‬يعن ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ه و بننر‬
‫ه بر فقرا تكبر نورزينند ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت را در حال ‌‬
‫يدارند و زكا ‌‬
‫م ‌‬

‫ن پيوسننته‌‬
‫س ايشننا ‌‬
‫يپردازننند پ ‌‬
‫يجويننند‪ ،‬م ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫آنننان ‌برتننر ‌‬
‫ه صننيغه‌‬
‫هب ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ي( رادر آي ‌‬
‫ل )ول ‌‬
‫ناننند‪ .‬خداوننند متعننا ‌‬
‫فروت ‌‬
‫ت؛ تننا‬
‫ه اسن ‌‬
‫ع ياد شنند ‌‬
‫ك جم ‌‬
‫تي ‌‬
‫ه از ولي ‌‬
‫مفرد آورد درحالي‌ ك ‌‬
‫ت غيننر‬
‫ل و ولي ‌‬
‫ي اص ن ‌‬
‫تو ‌‬
‫ه ولي ‌‬
‫ه دهنند ك ‌‬
‫ت تننوج ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ب ‌‬
‫يفرمننود؛‬
‫م‪ «...‬م ‌‬
‫ع »اولياؤك ‌‬
‫ه جم ‌‬
‫ه صيغ ‌‬
‫ت و اگر ب ‌‬
‫ع اس ‌‬
‫وي‌ تب ‌‬
‫ح نبود‪.‬‬
‫ل و تبعي‌ مطر ‌‬
‫ن‪ ،‬اص ‌‬
‫ديگر در سخ ‌‬
‫ن )‪(56‬‬
‫ل ُهُم اْلَغاِلُبو َ‬
‫ب ا ِّ‬
‫حْز َ‬
‫ن ِ‬
‫ن َآَمُنوا َفِإ ّ‬
‫سوَلُه َواّلِذي َ‬
‫ل َوَر ُ‬
‫ن َيَتَوّل ا َّ‬
‫َوَم ْ‬
‫ن را ول ‌‬
‫ي‬
‫ه خسسدا و پيسسامبر او و مؤمنسسا ‌‬
‫سك ‌‬
‫»و هر ك ‌‬
‫ب خسسدا همسسا ‌‬
‫ن‬
‫ه »حسسز ‌‬
‫ت‪ ،‬چننرا ك ‌‬
‫خود بداند« پيننروز اسنن ‌‬
‫ه ينناري‌‬
‫هب ‌‬
‫ي هسننتند ك ‌‬
‫ب خدا‪ :‬مؤمنان ‌‬
‫پيروزمندانند« حز ‌‬
‫ل به‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ب‪ ،‬خدا ‌‬
‫ن ترتي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه اند‪ .‬ب ‌‬
‫تخدا‪ ‬برخاست ‌‬
‫شريع ‌‬
‫ه او و‬
‫يدهنند ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي بننر دشمنانشننا ‌‬
‫ه پيننروز ‌‬
‫كسنناني‌ وعنند ‌‬
‫ه دوستي‌ بگيرند‪.‬‬
‫ن را ب ‌‬
‫ش و مؤمنا ‌‬
‫پيامبر ‌‬
‫ت‪ :‬چننون‌‬
‫هاسن ‌‬
‫ه روايت‌ شد ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫در بيا ‌‬
‫ل خنداص جنگيدننند‪ ،‬عبندالله‬
‫ع با رسو ‌‬
‫يقينقا ‌‬
‫ه يهودي ‌بن ‌‬
‫طايف ‌‬
‫ي‬
‫ت‪ ،‬از يننار ‌‬
‫ن داشن ‌‬
‫ه بننا آنننا ‌‬
‫يك ‌‬
‫س پيمان ‌‬
‫ي منافق‌ بر اسا ‌‬
‫ناب ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي هست ‌‬
‫م‬
‫ن مرد ‌‬
‫ت‪ :‬م ‌‬
‫يگف ‌‬
‫هم ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن سر باز زد درحال ‌‬
‫مسلمانا ‌‬
‫ت بننر‬
‫م دسن ‌‬
‫م و از اتحنناد بننا دوسننتان ‌‬
‫يترسن ‌‬
‫كننه ‌از روز بنند م ‌‬
‫نو‬
‫ه او نينننز دوسنننتا ‌‬
‫نصنننامت‪ ‌‬ك ‌‬
‫هب ‌‬
‫م! امنننا عباد ‌‬
‫يدار ‌‬
‫نم ‌‬
‫ل خدا ص رفت‬
‫ت‪ ،‬نزد رسو ‌‬
‫ن داش ‌‬
‫ي از يهوديا ‌‬
‫ن زياد ‌‬
‫مپيمانا ‌‬
‫ه ‌‬
‫ت و از تمننا ‌‬
‫م‬
‫ن بننرائت‌ جسنن ‌‬
‫ي بننا يهوديننا ‌‬
‫ف و دوسننت ‌‬
‫‌و از حل ‌‬
‫ت‪ :‬از‬
‫عيننند كنننرد و گف ‌‬
‫ت‪ ،‬خل ‌‬
‫ه بنننا آنهنننا داشننن ‌‬
‫يك ‌‬
‫تعهننندات ‌‬
‫ن به ‌بارگنناه ‌خنندا‬
‫ن كافرا ‌‬
‫ي با اي ‌‬
‫ت و دوست ‌‬
‫ي و ولي ‌‬
‫مسوگند ‌‬
‫ه ‌‬
‫م‪.‬‬
‫يجوي ‌‬
‫يم ‌‬
‫ش بيزار ‌‬
‫‪ ‬و پيامبر ‌‬
‫هاننند پس‌ بننر هننر‬
‫ن كرد ‌‬
‫ب الله را بيا ‌‬
‫ف حز ‌‬
‫ه‪ ،‬اوصا ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫نس ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه خننود بنگننرد و نيك‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ع مسننلماني‌ اسنن ‌‬
‫فننرد و هننر جم ‌‬
‫ف در او هست‌ ياخير؟‪.‬‬
‫ن اوصا ‌‬
‫ه آيا اي ‌‬
‫بينديشد ك ‌‬

‫ن ُأوُتصصوا‬
‫ن اّل صِذي َ‬
‫خُذوا ِديَنُكْم ُهُزًوا َوَلِعًبا ِم ص َ‬
‫ن اّت َ‬
‫خُذوا اّلِذي َ‬
‫ن َآَمُنوا َل َتّت ِ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن )‪(57‬‬
‫ن ُكْنُتْم ُمْؤِمِني َ‬
‫ل ِإ ْ‬
‫ن َقْبِلُكْم َواْلُكّفاَر َأْوِلَياَء َواّتُقوا ا َّ‬
‫ب ِم ْ‬
‫اْلكَِتا َ‬
‫ه ريشخند‬
‫ه دين‌ شما را ب ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ن! كسان ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ش از شما ب ‌‬
‫ه‬
‫ه از كساني‌ كه ‌پي ‌‬
‫هاند‪ ،‬چ ‌‬
‫ي گرفت ‌‬
‫و باز ‌‬
‫ن خود‬
‫ن‪ ،‬دوستا ‌‬
‫ه از كافرا ‌‬
‫هوچ ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫ب داد ‌‬
‫ن كتا ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ي نهي‌‬
‫ي بننا كسننان ‌‬
‫مپيمننان ‌‬
‫توه ‌‬
‫ه از مننوال ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫نگيريسسد« اي ‌‬
‫يگيرننند و‬
‫ه تمسننخر و ريشننخند م ‌‬
‫ن خدا‪ ‬را ب ‌‬
‫ه دي ‌‬
‫يكند ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ه مخننالفت‌‬
‫ه ورط ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫م كسننان ‌‬
‫ت در تما ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ي عا ‌‬
‫ن معن ‌‬
‫اي ‌‬
‫ب و اهل‌‬
‫ل كتننا ‌‬
‫ن‪ ،‬اه ‌‬
‫م از مشركا ‌‬
‫يافتند؛ اع ‌‬
‫نخدا‪ ‬درم ‌‬
‫با دي ‌‬
‫ه راسسستي‌‬
‫ب اننند »و اگر ب ‌‬
‫م منتسنن ‌‬
‫ه اسل ‌‬
‫هب ‌‬
‫تهايي‌ ك ‌‬
‫بدع ‌‬
‫يو‬
‫ي و يننار ‌‬
‫مؤمنيد‪ ،‬از خداوند پروا كنيد« و گرد دوسننت ‌‬
‫ش نگردينند‪،‬‬
‫ن با خنندا‪ ‬و رسننول ‌‬
‫ي دشم ‌‬
‫مپيماني‌ با گروهها ‌‬
‫ه ‌‬
‫ه بگيرند اما شننما در‬
‫ه مسخر ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ه آنان ‌دينتا ‌‬
‫ن نباشد ك ‌‬
‫چنا ‌‬
‫ن كننار آنهننا بننا‬
‫ه باينند اي ‌‬
‫ي بگيرينند بلك ‌‬
‫ه دوست ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ل‪ ،‬آنا ‌‬
‫مقاب ‌‬
‫ه شود‪.‬‬
‫ب شما‪ ،‬مقابل ‌‬
‫ي از جان ‌‬
‫انكار و دشمن ‌‬
‫ت بنننا يهنننود و‬
‫ه )‪ (51‬از منننوال ‌‬
‫ه اگنننر آي ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫ه كفننار‪ ،‬اع ‌‬
‫م‬
‫ت بننا هم ‌‬
‫ه‪ ،‬نهي‌ از موال ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ي كرد‪ ،‬اي ‌‬
‫ي نه ‌‬
‫نصار ‌‬
‫يهننا و ديگننر‬
‫ن‪ ،‬هنود‪ ،‬بوداي ‌‬
‫شپرستا ‌‬
‫ن‪ ،‬آت ‌‬
‫ن‪ ،‬مشركا ‌‬
‫از ملحدا ‌‬
‫يگيرد‪.‬‬
‫م را دربر م ‌‬
‫ي معاند با اسل ‌‬
‫هها ‌‬
‫فرق ‌‬
‫ن )‪(58‬‬
‫ك ِبَأّنُهْم َقْوٌم َل َيْعِقُلو َ‬
‫خُذوَها ُهُزًوا َوَلِعًبا َذِل َ‬
‫لِة اّت َ‬
‫صَ‬
‫َوِإَذا َناَدْيُتْم ِإَلى ال ّ‬
‫ن را ب ‌‬
‫ه‬
‫يكنيسسسد‪ ،‬آ ‌‬
‫ي نمسسساز نسسسدا م ‌‬
‫هسسسسو ‌‬
‫نب ‌‬
‫»و چسسسو ‌‬
‫ه هنگننامي‌‬
‫نب ‌‬
‫ي ازيهوديا ‌‬
‫يگيرند« برخ ‌‬
‫يم ‌‬
‫ه و باز ‌‬
‫مسخر ‌‬
‫هو‬
‫ه گننرفت ‌‬
‫ه مسننخر ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫يشنننيدند‪ ،‬آ ‌‬
‫ن را م ‌‬
‫ي أذا ‌‬
‫ه صنندا ‌‬
‫ك ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫ن مسننلمانا ‌‬
‫ت كننند! و چننو ‌‬
‫يگفتند‪ :‬خدا دروغگننو را لعن ‌‬
‫م ‌‬
‫ه مسننلمانان‌‬
‫يكردند‪ ،‬ب ‌‬
‫هم ‌‬
‫ع و سجد ‌‬
‫يخاستند و ركو ‌‬
‫نماز برم ‌‬
‫هسسسبب‌‬
‫يكردننند »اين‌ ب ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن را مسننخر ‌‬
‫يخنديدند و ايشا ‌‬
‫م ‌‬
‫يانديشسند« زيننرا‬
‫ه نم ‌‬
‫يانسسد ك ‌‬
‫ن مردم ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫آ ‌‬
‫نو‬
‫ه ننابخردا ‌‬
‫ن و شنيو ‌‬
‫ت اسننتهزا و تمسننخر‪ ،‬شنأ ‌‬
‫س عناد ‌‬
‫نف ‌‬

‫ق مننورد‬
‫ه شعائر دين ‌ح ‌‬
‫نك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه رسد ب ‌‬
‫ت‪ ،‬چ ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ك مغزا ‌‬
‫سب ‌‬
‫ه قرارگيرد‪.‬‬
‫تمسخر ‌‬
‫ه هنگننا ‌‬
‫م‬
‫تب ‌‬
‫ن بعنند از هجننر ‌‬
‫ه‪ :‬أذا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ت آمنند ‌‬
‫در روايننا ‌‬
‫ن از شننعائر‬
‫ع شنند و أذا ‌‬
‫ه مشننرو ‌‬
‫هسننوي ‌كعب ‌‬
‫هب ‌‬
‫ل قبل ‌‬
‫تحننوي ‌‬
‫ن »دارحننرب« و »داراسننلم«‬
‫ه ميننا ‌‬
‫ه جداكنننند ‌‬
‫م و نشان ‌‬
‫اسل ‌‬
‫ه( اي‌‬
‫ي )سننري ‌‬
‫ه جنگ ‌‬
‫ن گننرو ‌‬
‫ل خداص چننو ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت چنا ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه اگننر در‬
‫يدادند ك ‌‬
‫ن دستور م ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫يفرستادند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه جهاد م ‌‬
‫را ب ‌‬
‫ه سننل ‌‬
‫ح‬
‫تب ‌‬
‫ن را شنننيدند‪ ،‬دسن ‌‬
‫ه و سننرزميني‌ صننداي ‌أذا ‌‬
‫محل ‌‬
‫ن را نشنيدند‪ ،‬حمله ‌برند‪.‬‬
‫ي أذا ‌‬
‫ن صدا ‌‬
‫نبرند و اگر در آ ‌‬
‫ل َوَما ُأْنِزَل ِإَلْيَنا َوَما ُأْن صِزَل ِم ص ْ‬
‫ن‬
‫ن َآَمّنا ِبا ِّ‬
‫ن ِمّنا ِإّل َأ ْ‬
‫ب َهْل َتْنِقُمو َ‬
‫ُقْل َيا َأْهَل اْلِكَتا ِ‬
‫ن )‪(59‬‬
‫سُقو َ‬
‫ن َأْكَثَرُكْم َفا ِ‬
‫َقْبُل َوَأ ّ‬
‫ه خسساطر اين‌ بسسر مسسا‬
‫ب! آيسسا جسسز ب ‌‬
‫ل كتسسا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫»بگو‪ :‬ا ‌‬
‫يكنينند‪ ،‬يننا انكننار‬
‫يگيريسسد« يننا بننا مننا سننتيزه ‌م ‌‬
‫بم ‌‬
‫عي ‌‬
‫ه خدا و‬
‫هب ‌‬
‫ن هسننتيد‪» :‬ك ‌‬
‫ه مننا بنندبي ‌‬
‫تب ‌‬
‫يورزيد‪ ،‬يننا نسننب ‌‬
‫م ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫هاسسس ‌‬
‫ل شد ‌‬
‫ش از مسسا نسساز ‌‬
‫ه پي ‌‬
‫ه بسسر مسسا و آنچ ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ه منا بنرح ‌‬
‫ق‬
‫يدانيند ك ‌‬
‫ه به ‌خنوبي‌ م ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن داريم« درحال ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ه رفتننار شننما بننا مننا »جسسز بسسه‬
‫ن شننيو ‌‬
‫هسننتيم؟ »و آيا« اي ‌‬
‫ه بيشسستر شسسما فاسسسقيد؟« بننا تننر ‌‬
‫ك‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫‌خاطر آ ‌‬
‫ي!‬
‫ه امتثننال‌ اوامننر اللننه‪ ‬؟ آر ‌‬
‫ن از حننوز ‌‬
‫ن و بيرون ‌رفت ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ق و نافرمنننان ‌‬
‫ي‬
‫ي از فسننن ‌‬
‫بجنننويي‌ و انكنننار شنننما ناشننن ‌‬
‫عي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫شماس ‌‬
‫جَع صلَ‬
‫عَلْي صِه َو َ‬
‫ب َ‬
‫ضص َ‬
‫غ ِ‬
‫ل ص َو َ‬
‫ن َلَعَنُه ا ُّ‬
‫ل َم ْ‬
‫عْنَد ا ِّ‬
‫ك َمُثوَبًة ِ‬
‫ن َذِل َ‬
‫شّر ِم ْ‬
‫ُقْل َهْل ُأَنّبُئُكْم ِب َ‬
‫سصَواِء‬
‫ن َ‬
‫عص ْ‬
‫ضصّل َ‬
‫شصّر َمَكاًنصصا َوَأ َ‬
‫ك َ‬
‫ت ُأوَلِئ َ‬
‫غو َ‬
‫طصصا ُ‬
‫عَب صَد ال ّ‬
‫خَناِزيَر َو َ‬
‫ِمْنُهُم اْلِقَرَدَة َواْل َ‬
‫السِّبيِل )‪(60‬‬
‫ش روشننن‌‬
‫ه پيننامبر ‌‬
‫ت را ب ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ب كه‌‬
‫ي عي ‌‬
‫ه و دارا ‌‬
‫ي هستند نكوهيد ‌‬
‫ه در اينجا مردم ‌‬
‫يكند ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ه موج ‌‬
‫ب‬
‫ن است‌ ك ‌‬
‫ن كفرشا ‌‬
‫توآ ‌‬
‫ب گف ‌‬
‫ن را عي ‌‬
‫ع بايد آ ‌‬
‫هواق ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن گرديند تننا بندانجا كه‌‬
‫ي بر آننا ‌‬
‫مو ‌‬
‫ن و خش ‌‬
‫يسبحا ‌‬
‫ت خدا ‌‬
‫لعن ‌‬
‫ن انجامينند‪:‬‬
‫خ آنننا ‌‬
‫ن مسن ‌‬
‫م ننناميمو ‌‬
‫ه فرجننا ‌‬
‫مب ‌‬
‫ت و خش ‌‬
‫ن لعن ‌‬
‫اي ‌‬

‫ن به‌‬
‫ه بسسدتر از اي ‌‬
‫ي پيننامبرص »آيسسا شسسما را ب ‌‬
‫»بگسسو« ا ‌‬
‫ه اعتبننار كيفننر ثننابت‌ و غيننر قابننل‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫اعتبار مثوبت« يعن ‌‬
‫ك شننما را از‬
‫م؟« اين ‌‬
‫ه اللسسه خسسبر ده ‌‬
‫ت »در پيشگا ‌‬
‫‌برگش ‌‬
‫ه خسسدا‬
‫نك ‌‬
‫م‪» :‬همانا ‌‬
‫يده ‌‬
‫تتر خننبر م ‌‬
‫م بنند عنناقب ‌‬
‫ن مننرد ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي‪ :‬از رحمت‌ خنننويش‌ طردشنننا ‌‬
‫ن‬
‫ن كسسرده« يعن ‌‬
‫تشسسا ‌‬
‫لعن ‌‬
‫نو‬
‫ن را بوزينگسسا ‌‬
‫ه و آنا ‌‬
‫م گرفت ‌‬
‫ن خش ‌‬
‫نموده ‌»و برآنا ‌‬
‫هو‬
‫ي‪ :‬بننرخي‌ را بننه ‌صننورت ‌بننوزين ‌‬
‫ن گردانيسسد« يعن ‌‬
‫خوكسسا ‌‬
‫م يهودننند زيننرا‬
‫خ كرد‪ .‬مراد قو ‌‬
‫ك مس ‌‬
‫ت خو ‌‬
‫ي را به ‌صور ‌‬
‫برخ ‌‬
‫ه مسن ‌‬
‫خ‬
‫ه بننوزين ‌‬
‫ه را ب ‌‬
‫ن روز شنننب ‌‬
‫تشننكنا ‌‬
‫ي سننبحان ‌حرم ‌‬
‫خدا ‌‬
‫يآيد‬
‫ه »اعراف« م ‌‬
‫ن در سور ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ل داستا ‌‬
‫ه تفصي ‌‬
‫نك ‌‬
‫كرد ن چنا ‌‬
‫ه بننر عيسنني‪‌‬‬
‫ه نننازل ‌شنند ‌‬
‫ن مننائد ‌‬
‫ي نيز‪ ،‬منكننرا ‌‬
‫ن و از نصار ‌‬
‫نو‬
‫ت(‪ :‬غالبننا در مننورد احسننا ‌‬
‫خ كننرد‪) .‬مثننوب ‌‬
‫ك مس ن ‌‬
‫ه خو ‌‬
‫راب ‌‬
‫ي كيفر و مجننازا ‌‬
‫ت‬
‫ه معنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫يرود اما در اي ‌‬
‫هكار م ‌‬
‫نيكي‌ ب ‌‬
‫ه‪» .‬و« نيننز گردانينند از آنننان ‌»پرستشسسگرا ‌‬
‫ن‬
‫هكننار رفت ‌‬
‫ب ‌‬
‫يپرسنننتند‪.‬‬
‫ت را م ‌‬
‫ه طننناغو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي‪ :‬كسنننان ‌‬
‫طسسساغوت« يعن ‌‬
‫ه از نظسسر‬
‫ت »ايناننسسد ك ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫نيا كنناه ‌‬
‫ت‪ :‬شننيطا ‌‬
‫طنناغو ‌‬
‫هراسسس ‌‬
‫ت‬
‫ت »بدتر و از را ‌‬
‫ه در روز قيام ‌‬
‫منزلت« و جايگا ‌‬
‫ي مسنننلمانان‌‬
‫ه در منننورد گمنننراه ‌‬
‫س آنچ ‌‬
‫هترنسسسد« پ ‌‬
‫گمرا ‌‬
‫فالحا ‌‬
‫ل‬
‫ن وصن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫س اسنت‌ بلك ‌‬
‫ياسننا ‌‬
‫يپندارننند‪ ،‬ننناروا و ب ‌‬
‫م ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫خودشا ‌‬
‫علَصُم ِبَمصصا‬
‫ل ص َأ ْ‬
‫جصصوا ِبصِه َوا ُّ‬
‫خَر ُ‬
‫خُلوا ِباْلُكْفِر َوُهْم َق صدْ َ‬
‫جاُءوُكْم َقاُلوا َآَمّنا َوَقْد َد َ‬
‫َوِإَذا َ‬
‫ن )‪(61‬‬
‫َكاُنوا َيْكُتُمو َ‬
‫يگوينسسد‪ :‬ايمسسان‌‬
‫يآينسسد‪ ،‬م ‌‬
‫ن نسسزد شسسما م ‌‬
‫»و چسسو ‌‬
‫ن كه‌ بسسا‬
‫لآ ‌‬
‫يكنننند »و حا ‌‬
‫مم ‌‬
‫ي‪ :‬اظهار اسل ‌‬
‫آورديم« يعن ‌‬
‫هانسسد«‬
‫ن رفت ‌‬
‫ه و قطعسسا بسسا كفسسر بيسسرو ‌‬
‫كفر وارد شسسد ‌‬
‫ل كفر وارد شدند و بنناز بننا‬
‫ي پيامبرص! نزد تو در حا ‌‬
‫ي‪ :‬ا ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه از تو شنيدند؛ قطعننا در‬
‫س آنچ ‌‬
‫ن رفتند پ ‌‬
‫كفر از نزد تو بيرو ‌‬
‫ه بودند‪،‬‬
‫ه وارد شد ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه همان ‌طور ‌‬
‫ي نكرد بلك ‌‬
‫چ تأثير ‌‬
‫ن هي ‌‬
‫آنا ‌‬
‫تب ‌‬
‫ه‬
‫ن رفتننند »و الله دانسساتر اس س ‌‬
‫م بيرو ‌‬
‫عه ‌‬
‫ن وض ‌‬
‫به‌ هما ‌‬

‫يداشسستند« در نننزد تننو از كفننر و اظهننار‬
‫نم ‌‬
‫ه پنهسسا ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ن شننادمان ‌‬
‫ي‬
‫ه بننا آشننكار كننرد ‌‬
‫م‪ ،‬همننرا ‌‬
‫يداشننتند از اسننل ‌‬
‫م ‌‬
‫ي براي ‌تو‪.‬‬
‫ظاهر ‌‬
‫ت َلِبْئسَ َما َكاُنوا‬
‫ح َ‬
‫سْ‬
‫ن َوَأْكِلِهُم ال ّ‬
‫ن ِفي اِْلْثِم َواْلُعْدَوا ِ‬
‫عو َ‬
‫ساِر ُ‬
‫َوَتَرى َكِثيًرا ِمْنُهْم ُي َ‬
‫ن )‪(62‬‬
‫َيعَْمُلو َ‬
‫ن‪ ،‬يا از يهود‪ ،‬يننا‬
‫ي‪ :‬از منافقا ‌‬
‫ن را« يعن ‌‬
‫ي از آنا ‌‬
‫»و بسيار ‌‬
‫ه شسستا ‌‬
‫ب‬
‫ه در گنسسا ‌‬
‫يبيني‌ ك ‌‬
‫ه را »م ‌‬
‫جمعننا از هننردو گننرو ‌‬
‫يشننتابند‬
‫ي شرك ‌م ‌‬
‫هسو ‌‬
‫غ‪ ،‬يا ب ‌‬
‫ي درو ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫يكنند« يعن ‌‬
‫م ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ي‪ :‬سنننتم ‌‬
‫ي »تعسسدي« يعن ‌‬
‫هسنننو ‌‬
‫يشنننتابند ب ‌‬
‫»و« م ‌‬
‫ن از حنند در‬
‫ي در گذشننت ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫يشننود‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫ن متعنندي ‌م ‌‬
‫ديگرا ‌‬
‫هسنننوي‌‬
‫يورزنننند ب ‌‬
‫بم ‌‬
‫ن »و« نينننز شنننتا ‌‬
‫ب گناهنننا ‌‬
‫ارتكنننا ‌‬
‫م و مخصوصننا‬
‫ل حننرا ‌‬
‫ت‪ :‬مننا ‌‬
‫ي خويش« سننح ‌‬
‫»حرامخوار ‌‬
‫يدادند«‪.‬‬
‫مم ‌‬
‫ي انجا ‌‬
‫ل بد ‌‬
‫ه اعما ‌‬
‫ت »واقعا چ ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫رشو ‌‬
‫ت َلِبْئسَ َما َكاُنوا‬
‫ح َ‬
‫سْ‬
‫ن َقْوِلِهُم اِْلْثَم َوَأْكِلِهُم ال ّ‬
‫عْ‬
‫حَباُر َ‬
‫ن َواَْل ْ‬
‫َلْوَل َيْنَهاُهُم الّرّباِنّيو َ‬
‫ن )‪(63‬‬
‫صَنُعو َ‬
‫َي ْ‬
‫ن را از‬
‫ن‪ ،‬آنسسسسا ‌‬
‫ن و دانشسسسسمندا ‌‬
‫»چسسسسرا خداپرسسسسستا ‌‬
‫ن نهي‌‬
‫ي شسسسسسا ‌‬
‫ن و حرامخسسسسسوارگ ‌‬
‫نشسسسسسا ‌‬
‫غگفت ‌‬
‫درو ‌‬
‫م را از منكننرات ‌‬
‫ي‬
‫ن مننرد ‌‬
‫ي‪ :‬چننرا علمايشننا ‌‬
‫يكننسسد؟« يعن ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه در‬
‫مك ‌‬
‫ت و ظل ‌‬
‫ي و رشنننو ‌‬
‫ي‪ ،‬حرامخنننوار ‌‬
‫ن دروغگنننوي ‌‬
‫چنننو ‌‬
‫ي ازمنكنننر را‬
‫يكننننند و نه ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫ه‪ ،‬نه ‌‬
‫ع ينننافت ‌‬
‫ن شنننيو ‌‬
‫ميانشنننا ‌‬
‫ه انجسسام‌‬
‫ت آنچ ‌‬
‫ه بسسد اسسس ‌‬
‫يچ ‌‬
‫هاند؟ »راسسست ‌‬
‫فروگذاشننت ‌‬
‫ن كننار و كننردار علمايشننا ‌‬
‫ن‬
‫ت اي ‌‬
‫ه بد اس ‌‬
‫ي‪ :‬چ ‌‬
‫يدادند« يعن ‌‬
‫م ‌‬
‫م و گنننا ‌‬
‫ه‬
‫ه در حننرا ‌‬
‫يبينننند ك ‌‬
‫ش را م ‌‬
‫م خننوي ‌‬
‫م و مننرد ‌‬
‫كه‌ قننو ‌‬
‫ل خنننود وا‬
‫هحنننا ‌‬
‫ن‪ ،‬آنهنننا را ب ‌‬
‫هانننند ولي‌ بنننا وجنننود آ ‌‬
‫فرورفت ‌‬
‫ن امننر بدهننند‪ ،‬يننا در‬
‫ه اي ‌‬
‫ه هيچ ‌اهميننتي‌ ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫يگذارند‪ ،‬بي ‌آ ‌‬
‫م ‌‬
‫ت چهر ‌‬
‫ه‬
‫نمنكرا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت برآيند‪ ،‬يا از مشاهد ‌‬
‫ن حال ‌‬
‫صدد تغيير اي ‌‬
‫م كشند‪.‬‬
‫دره ‌‬
‫ه‪» ،‬خواص« را‬
‫ن آي ‌‬
‫ن در اي ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫يازمنكننر« اننند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه‬
‫همعننروف« و »نه ‌‬
‫ي تننارك ‌»امرب ‌‬
‫ه علمننا ‌‬
‫ك ‌‬

‫ه در حق‌‬
‫يك ‌‬
‫تتر از تنننوبيخ ‌‬
‫ي سنننخ ‌‬
‫ه و حنننت ‌‬
‫ن وج ‌‬
‫شنننديدتري ‌‬
‫خ و سننرزنش‌‬
‫ه‪ ،‬تننوبي ‌‬
‫ن روا داشننت ‌‬
‫ن گناهننا ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫مدهننندگا ‌‬
‫انجا ‌‬
‫م و حننرام‬
‫ه و سننت ‌‬
‫ه گنننا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن جاهل ‌‬
‫ن علما از آ ‌‬
‫يكند زيرا اي ‌‬
‫م ‌‬
‫مترننند‪.‬‬
‫متر و مجر ‌‬
‫ه روزتننر و بنند فرجننا ‌‬
‫تتر و تير ‌‬
‫ه‪ ،‬بدبخ ‌‬
‫‌آلود ‌‬
‫ي را كننه ‌در‬
‫ن عننالم ‌‬
‫ه دارد آ ‌‬
‫ن ببخشايد و نگ ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫پس‌ خدا ‌‬
‫ي از منكنننر‪ ،‬به‌‬
‫ف و نه ‌‬
‫ه معنننرو ‌‬
‫ه امنننر ب ‌‬
‫ع فريضننن ‌‬
‫موضنننو ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ي آمنند ‌‬
‫يكند‪ .‬در صحيح‌ ترمذ ‌‬
‫مم ‌‬
‫ت خود قيا ‌‬
‫مسؤولي ‌‬
‫ي را از ارتكننا ‌‬
‫ب‬
‫تو ‌‬
‫م را ببينند اما دس ‌‬
‫م ظال ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫»آ ‌‬
‫ه عننذابي‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬آنننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ك اس ن ‌‬
‫م نگيرند‪ ،‬نننزدي ‌‬
‫ظل ‌‬
‫ه است‌‬
‫نعباس‪ ‌‬روايت‌ شد ‌‬
‫م از نزد خود درافگند«‪ .‬از اب ‌‬
‫عا ‌‬
‫ه بننا تننوبيخ‌‬
‫ن در رابط ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫ه شديدترين ‌آي ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫كه‌ فرمود‪» :‬اي ‌‬
‫يباشد«‪.‬‬
‫علما م ‌‬
‫طَتانِ‬
‫سصصو َ‬
‫ت َأْيِديِهْم َوُلِعُنوا ِبَما َقاُلوا َبصْل َيصَداُه َمْب ُ‬
‫غّل ْ‬
‫ل َمْغُلوَلٌة ُ‬
‫ت اْلَيُهوُد َيُد ا ِّ‬
‫َوَقاَل ِ‬
‫طْغَياًنصصا َوُكْفصًرا‬
‫ك ُ‬
‫ن َرّبص َ‬
‫ك ِمص ْ‬
‫ن َكِثيًرا ِمْنُهصْم َمصصا ُأْنصِزَل إَِلْيص َ‬
‫شاُء َوَلَيِزيَد ّ‬
‫ف َي َ‬
‫ق َكْي َ‬
‫ُيْنِف ُ‬
‫حصْر ِ‬
‫ب‬
‫ضصصاَء ِإَلصى َيصْوِم اْلِقَياَمصِة ُكّلَمصصا َأْوَقصُدوا َنصاًرا لِْل َ‬
‫َوَأْلَقْيَنا َبْيَنُهصُم اْلَعصَداَوَة َواْلَبْغ َ‬
‫ن )‪(64‬‬
‫سِدي َ‬
‫ب اْلُمْف ِ‬
‫ح ّ‬
‫ل َل ُي ِ‬
‫ساًدا َوا ُّ‬
‫ض َف َ‬
‫ن ِفي اَْلْر ِ‬
‫سَعْو َ‬
‫ل َوَي ْ‬
‫طَفَأَها ا ُّ‬
‫َأ ْ‬
‫ه »فنحنناص«‬
‫ه دربار ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ل آمد ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫دربيا ‌‬
‫غِنَيصصاُء ﴾ ‪) :‬خندا‬
‫ن َأ ْ‬
‫حص ُ‬
‫ل ص َفِقي صٌر َوَن ْ‬
‫ن ا َّ‬
‫ت‪ِ ﴿ :‬إ ّ‬
‫ه گف ‌‬
‫ل شند ك ‌‬
‫ي ناز ‌‬
‫يهود ‌‬
‫‪ ،«1‬در‬
‫ل عمننران‪‌ 81/‬‬
‫م( »آ ‌‬
‫ينياز و ثروتمند هستي ‌‬
‫فقير و ما ب ‌‬
‫‪1‬‬
‫ه قننولي‌‬
‫ي زد ‪ .‬ب ‌‬
‫يا ‌‬
‫م ابننوبكر صننديق‪ ‌‬بننر او سننيل ‌‬
‫ن هنگننا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي‬
‫ت‪ :‬ا ‌‬
‫ه گف ‌‬
‫ل شنند ك ‌‬
‫ي ننناز ‌‬
‫ي ديگننر ‌‬
‫ه يهود ‌‬
‫ه دربار ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ديگر‪ :‬اي ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫ق نم ‌‬
‫ت و انفا ‌‬
‫ت بخيل ‌اس ‌‬
‫محمد! پروردگار ‌‬
‫ه اسسست« مننراد‬
‫ت خسسدا بسسست ‌‬
‫ن گفتند‪ :‬دس س ‌‬
‫»و يهوديا ‌‬
‫ه خداوننند ن ن‬
‫تك ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫م ن در اينجننا اي ‌‬
‫هالله عليه ‌‬
‫ن ن لعن ‌‬
‫يهوديا ‌‬
‫ه بسساد دسسستهاي‬
‫ن بست ‌‬
‫ه گرد ‌‬
‫ت »ب ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫العياذ باالله ن بخي ‌‬
‫ل گرفتننار‬
‫ه بخ ‌‬
‫ه‪ :‬ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ت علي ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ن نفننرين ‌‬
‫‌آنسسان« اي ‌‬
‫ي‬
‫ه‪ :‬دسننتها ‌‬
‫ن باشنند ك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن جايز است ‌مننراد آي ‌‬
‫گردند‪ .‬همچنا ‌‬
‫يشننود‬
‫هم ‌‬
‫ت‪ ،‬بست ‌‬
‫ب در آخر ‌‬
‫ت در دنيا‪ ،‬يا با عذا ‌‬
‫ن با اسار ‌‬
‫آنا ‌‬
‫‪1‬‬

‫ل عمران«‪.‬‬
‫ه »‪/181‬آ ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫ه كنيد ب ‌‬
‫نگا ‌‬

‫هسننبب‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ت شسسدند« يعن ‌‬
‫ه گفتنسسد‪ ،‬لعن ‌‬
‫ب آنچ ‌‬
‫هسب ‌‬
‫»و ب ‌‬
‫ت‪ ،‬از رحمت‌ خداوننند‪‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ت خدا‪ ‬بست ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬دس ‌‬
‫نك ‌‬
‫آ ‌‬
‫ه است«‬
‫ت او گشاد ‌‬
‫ه هردو دس ‌‬
‫ه شدند‪» .‬بلك ‌‬
‫دور ساخت ‌‬
‫يپندارينند بلكننه‬
‫نم ‌‬
‫ن ملعو ‌‬
‫ه شما يهوديا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫ي‪ :‬چنا ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه دست ‌‬
‫ي‬
‫ش و گشاد ‌‬
‫ي جود و سخا و بخش ‌‬
‫‌حق‌ تعالي‌ در منتها ‌‬
‫ه در آسننمانها و زمين‌‬
‫يك ‌‬
‫تهنناي ‌‬
‫ه نعم ‌‬
‫نهم ‌‬
‫قننراردارد‪ ،‬آيننا اي ‌‬
‫س و ثنننا‬
‫ف اوسننت؟ سننپا ‌‬
‫ن بلكي ‌‬
‫ل دستا ‌‬
‫ه فض ‌‬
‫ت‪ ،‬جز ثمر ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه مفننرد‬
‫ه صننيغ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه يهوديننا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي بنناد! ملحظ ‌‬
‫بننر و ‌‬
‫ن در پاسن ‌‬
‫خ‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ت(! امننا خنندا ‌‬
‫هاس ‌‬
‫تخدا بست ‌‬
‫گفتند‪) :‬دس ‌‬
‫ه هننردو دس نت‌ او گشنناده‬
‫ه فرمننود‪) :‬بلك ‌‬
‫ه تثني ‌‬
‫ه صننيغ ‌‬
‫نب ‌‬
‫آنننا ‌‬
‫ن دهد‪ ،‬چرا كه‬
‫ي خويش‌ را نشا ‌‬
‫ي جود و سخا ‌‬
‫ت( تا منتها ‌‬
‫‌اس ‌‬
‫ه بننا هننر دو دسن ‌‬
‫ت‬
‫ن است‌ ك ‌‬
‫ك جواد در آ ‌‬
‫يي ‌‬
‫ج جود و سخا ‌‬
‫‌او ‌‬
‫يكنسسد«‬
‫قم ‌‬
‫ه بخواهسسد انفسسا ‌‬
‫خننود ببخشنند »هرگسسونه ‌ك ‌‬
‫ي مشننيت‬
‫ه مقتضننا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ق خنندا ‌‬
‫ش و انفننا ‌‬
‫ي‪ :‬بخش ‌‬
‫يعن ‌‬
‫يدارد و‬
‫هم ‌‬
‫ي را گشنناد ‌‬
‫ق و روز ‌‬
‫س اگننر بخواهنند رز ‌‬
‫تپ ‌‬
‫‌اوسن ‌‬
‫ه گشاي ‌‬
‫ش‬
‫يگرداند زيرا پديدآورند ‌‬
‫گم ‌‬
‫ن راتن ‌‬
‫م بخواهد آ ‌‬
‫اگر ه ‌‬
‫گ گرداند‪ ،‬اي ‌‬
‫ن‬
‫ت را تن ‌‬
‫ي ونعم ‌‬
‫ت لذا اگر روز ‌‬
‫ي اوس ‌‬
‫و تنگدست ‌‬
‫يباشد‪ .‬در حننديث‌ شننريف‬
‫ه او م ‌‬
‫ت بالغ ‌‬
‫ي حكم ‌‬
‫ه مقتضا ‌‬
‫نيز ب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫ه اسننن ‌‬
‫مص آمننند ‌‬
‫لاكر ‌‬
‫ت ابنننوهريره‪ ‌‬از رسنننو ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫‌ب ‌‬
‫ق‪ ،‬از‬
‫ت و بخشنش‌ و انفننا ‌‬
‫فرمودند‪» :‬همانا دست ‌خدا پر اس ‌‬
‫ي تسسو از‬
‫هسو ‌‬
‫هب ‌‬
‫يكند‪» .«...‬و قطعا آنچ ‌‬
‫م نم ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن چيز ‌‬
‫آ ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه‬
‫ب پروردگار تو فرو فرستاده ‌شسسده« از قننرآ ‌‬
‫جان ‌‬
‫ن و كفر بسسسيار ‌‬
‫ي‬
‫ت »بر طغيا ‌‬
‫م نيكوس ‌‬
‫ه احكا ‌‬
‫دربرگيرند ‌‬
‫يافزايسسد«‬
‫ي »م ‌‬
‫ي از يهننود و نصننار ‌‬
‫ي‪ :‬بسيار ‌‬
‫از آنان« يعن ‌‬
‫يافزايند‪،‬‬
‫نم ‌‬
‫ن آننا ‌‬
‫ه برتننو‪ ،‬بنر كفننر و طغينا ‌‬
‫ت منزل ‌‬
‫ي‪ :‬آيا ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ت »و در ميسا ‌‬
‫ن‬
‫ن اس ‌‬
‫ه در نهادشا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ك و حسد ‌‬
‫هسبب ‌رش ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي »تسسا‬
‫ن يهننود و نصننار ‌‬
‫ن يهود‪ ،‬يا در ميا ‌‬
‫ي‪ :‬در ميا ‌‬
‫آنان« يعن ‌‬
‫ن دشننمن ‌‬
‫ي‬
‫ه اي ‌‬
‫ه افگنديم« ك ‌‬
‫ي و كين ‌‬
‫ت دشمن ‌‬
‫روز قيام ‌‬
‫ي‬
‫يا ‌‬
‫مپيمننان ‌‬
‫قوه ‌‬
‫يپذيرد و اگننر اتفننا ‌‬
‫ع نم ‌‬
‫و كينه ‌هرگز انقطا ‌‬
‫ه ظنناهر ‌‬
‫ي‬
‫ك پدينند ‌‬
‫ن فقط ي ‌‬
‫ه شود‪ ،‬اي ‌‬
‫ن مشاهد ‌‬
‫م در ميانشا ‌‬
‫ه ‌‬

‫ي را بسسسسراي‌‬
‫ه آتشسسسس ‌‬
‫ت »هربسسسسار ك ‌‬
‫ي اسنننن ‌‬
‫و نمايشنننن ‌‬
‫ش سسساخت«‬
‫ن را خسسامو ‌‬
‫گبرافروختنسسد‪ ،‬خداونسسد آ ‌‬
‫جن ‌‬
‫ل خننداص بسنني ‌‬
‫ج‬
‫ه جنننگ ‌رسننو ‌‬
‫ه جمعي‌ را ب ‌‬
‫ي‪ :‬هربننار ك ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه نمودنننند‪،‬‬
‫گ و نينننرو آمننناد ‌‬
‫ن سنننازوبر ‌‬
‫يآ ‌‬
‫كردنننند و بنننرا ‌‬
‫ن را متلشن ‌‬
‫ي‬
‫ه و نيرويشننا ‌‬
‫ن را پراكننند ‌‬
‫ن جمعشننا ‌‬
‫يسبحا ‌‬
‫خدا ‌‬
‫ي بننه ‌چن ‌‬
‫گ‬
‫ش بردننند و نننه سننود ‌‬
‫ي ازپي ‌‬
‫ه كننار ‌‬
‫سن ‌‬
‫تپ ‌‬
‫سنناخ ‌‬
‫هو‬
‫ي كننرد ‌‬
‫گافننروز ‌‬
‫م جن ‌‬
‫ه اسننل ‌‬
‫ه علي ‌‬
‫ي! آنها پيوست ‌‬
‫آوردند‪ .‬آر ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ل‬
‫يآورند اما خدا ‌‬
‫گ و نيرو گرد م ‌‬
‫ن ساز و بر ‌‬
‫يآ ‌‬
‫برا ‌‬
‫يسنننرانجا ‌‬
‫م‬
‫ياثنننر و ب ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫شهنننا و تكاپوهايشنننا ‌‬
‫اينننن ‌تل ‌‬
‫ي از نبردهننا‬
‫ي در بننرخ ‌‬
‫يگذارد‪ .‬در عصر ما نيز يهود ونصار ‌‬
‫م ‌‬
‫ه در برابننر‬
‫ن سننبب‌ ك ‌‬
‫ن پيروز نگشننتند‪ ،‬مگننر بنندي ‌‬
‫بر مسلمانا ‌‬
‫ه بننود‬
‫ه نشد ‌‬
‫م برافراشت ‌‬
‫م اسل ‌‬
‫هنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يجنگيدند ك ‌‬
‫يم ‌‬
‫پرچمهاي ‌‬
‫ي‪ :‬در ارتكنناب‌‬
‫يكوشسسند« يعن ‌‬
‫ه فسسساد م ‌‬
‫نب ‌‬
‫»و در زمي ‌‬
‫يورزند‪،‬‬
‫ت جد و جهد م ‌‬
‫ه فسادبار و فسادانگيز اس ‌‬
‫يك ‌‬
‫اعمال ‌‬
‫م از‬
‫ل اسل ‌‬
‫ه اه ‌‬
‫ه علي ‌‬
‫م و توطئ ‌‬
‫ي اسل ‌‬
‫ت نابود ‌‬
‫ش در جه ‌‬
‫ه تل ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه انتشننار‬
‫نك ‌‬
‫ت چنا ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫بزرگترين ‌مصاديق‌ فسادانگيزيهايشا ‌‬
‫ق ملتهننا نيننز از مفاسنند بزرگشننا ‌‬
‫ن‬
‫ي اخل ‌‬
‫فحشننا و نننابود ‌‬
‫يدارد«‪.‬‬
‫ت نم ‌‬
‫ن را دوس ‌‬
‫يباشد »و خداوند مفسدا ‌‬
‫م ‌‬
‫ت الّنِعيِم‬
‫جّنا ِ‬
‫خْلَناُهْم َ‬
‫سّيَئاِتِهْم َوَلْد َ‬
‫عْنُهْم َ‬
‫ب َآَمُنوا َواّتَقْوا َلَكّفْرَنا َ‬
‫ن َأْهَل اْلِكَتا ِ‬
‫َوَلْو َأ ّ‬
‫)‪(65‬‬
‫ه محمد‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫يآوردند« ب ‌‬
‫نم ‌‬
‫ب ايما ‌‬
‫ل كتا ‌‬
‫»و اگر اه ‌‬
‫ي‬
‫بهننا ‌‬
‫ه در كتا ‌‬
‫يك ‌‬
‫نطور ‌‬
‫ت‪ ،‬همننا ‌‬
‫ه آورده ‌اسنن ‌‬
‫ه همننرا ‌‬
‫صب ‌‬
‫هاند »و« اگننر‬
‫ن كار مأمور شد ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ي بر خود ب ‌‬
‫ه اله ‌‬
‫ل شد ‌‬
‫ناز ‌‬
‫ه خداوننند‬
‫كب ‌‬
‫ه شر ‌‬
‫ن‪ ،‬ك ‌‬
‫يكردند« از گناها ‌‬
‫يم ‌‬
‫»پرهيزگار ‌‬
‫ن آنهاسن ‌‬
‫ت‬
‫مص از بزرگننتري ‌‬
‫لاكر ‌‬
‫ت رسننو ‌‬
‫ل و انكار دعننو ‌‬
‫متعا ‌‬
‫هاند‪ ،‬هرچننند هم‌‬
‫ه مننرتكب‌ شنند ‌‬
‫ن را« ك ‌‬
‫»قطعا گناهانشا ‌‬
‫ن را به‌‬
‫م و آنسسسا ‌‬
‫يزدودي ‌‬
‫ت »م ‌‬
‫ن اسننن ‌‬
‫بسنننيار و گونننناگو ‌‬
‫يآورديسسم« چننراك ‌‬
‫ه‬
‫ت درم ‌‬
‫بوستانهاي« بهشتي ‌»پرنعم ‌‬
‫ه بودند‪.‬‬
‫ن درآمد ‌‬
‫ديگر در شمار مسلمانا ‌‬

‫ن َفصْوِقِهْم‬
‫ن َرّبِهصْم َلَكُلصصوا ِمص ْ‬
‫جيَل َوَما ُأْنِزَل ِإَلْيِهْم ِم ْ‬
‫َوَلْو َأّنُهْم َأَقاُموا الّتْوَراَة َواِْلْن ِ‬
‫ن )‪(66‬‬
‫ساَء َما َيْعَمُلو َ‬
‫صَدٌة َوَكِثيٌر ِمْنُهْم َ‬
‫جِلِهْم ِمْنُهْم ُأّمٌة ُمْقَت ِ‬
‫ت َأْر ُ‬
‫ح ِ‬
‫ن َت ْ‬
‫َومِ ْ‬
‫يداشسستند«‬
‫ل را بسسر پسسا م ‌‬
‫ت و انجي ‌‬
‫ن تسسورا ‌‬
‫»و اگر آنا ‌‬
‫ه رسننالت‌‬
‫نب ‌‬
‫ه ايمننا ‌‬
‫ج در آنهننا را ك ‌‬
‫م مننندر ‌‬
‫ي‪ :‬اگننر احكننا ‌‬
‫يعن ‌‬
‫يداشتند »و« اگر آنان‌‬
‫ت‪ ،‬بر پا م ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫هآ ‌‬
‫محمد ص از جمل ‌‬
‫ن بسسر آنهسسا نسساز ‌‬
‫ل‬
‫ي پروردگارشسسا ‌‬
‫ه از سو ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫»آنچ ‌‬
‫يداشتند »قطعسسا از‬
‫ي‪ ،‬برپام ‌‬
‫ب اله ‌‬
‫هاست« از ديگر كت ‌‬
‫شد ‌‬
‫ي »و از زيسسسر‬
‫ت آسننننمان ‌‬
‫ي سرشسسسان« از بركننننا ‌‬
‫بسسسال ‌‬
‫يشسسدند« بننا‬
‫ت زميني‌ »برخسسوردار م ‌‬
‫پاهايشان« ازبركا ‌‬
‫ن بننر‬
‫عآ ‌‬
‫ت وتعدد انوا ‌‬
‫ي و كثر ‌‬
‫ق و روز ‌‬
‫ب رز ‌‬
‫ن اسبا ‌‬
‫مشد ‌‬
‫فراه ‌‬
‫ه طنناع ‌‬
‫ت‬
‫لب ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫نك ‌‬
‫يكننند بننر اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫ه دلل ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫ن‪ .‬آي ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ن آنسسا ‌‬
‫ن‬
‫ق اسننت‌ »از ميا ‌‬
‫ش رز ‌‬
‫ب گشنناي ‌‬
‫ل سب ‌‬
‫خداي ‌عزوج ‌‬
‫ن ننن چننو ‌‬
‫ن‬
‫نمؤمنانشننا ‌‬
‫هرو هسسستند« و آنا ‌‬
‫ي ميسسان ‌‬
‫گسسروه ‌‬
‫ي هسننتند‪.‬‬
‫ي از نصننار ‌‬
‫ها ‌‬
‫ش و طننايف ‌‬
‫م و پيننروان ‌‬
‫نسل ‌‬
‫عبدالله ب ‌‬
‫ي را بلندتري ‌‬
‫ن‬
‫هرو ‌‬
‫ي اقتصاد و ميان ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫يگويد‪» :‬ح ‌‬
‫نكثيرم ‌‬
‫اب ‌‬
‫ي از‬
‫هرو ‌‬
‫ه ميننان ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي ذكركننرد درحننال ‌‬
‫ت يهننود و نصننار ‌‬
‫مقامننا ‌‬
‫ن( فننوق ‌آ ‌‬
‫ن‬
‫ه )سابقي ‌‬
‫ت و مرتب ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫ت متوسط اي ‌‬
‫مقاما ‌‬
‫ت‪ُ ﴿ :‬ثصصّم‬
‫هاس ن ‌‬
‫ه »فنناطر‪ «32/‬آمد ‌‬
‫ه در سور ‌‬
‫نك ‌‬
‫يباشد«‪ ،‬چنا ‌‬
‫م ‌‬
‫صصٌد‬
‫سصِه َوِمْنُهصْم ُمْقَت ِ‬
‫ظصصاِلٌم ِلَنْف ِ‬
‫عَباِدَنصصا َفِمْنُهصْم َ‬
‫ن ِ‬
‫طَفْيَنا ِمص ْ‬
‫صَ‬
‫نا ْ‬
‫ب اّلِذي َ‬
‫َأْوَرْثَنا اْلِكَتا َ‬
‫ن خواهنند‬
‫ه و تفسير آ ‌‬
‫ه ترجم ‌‬
‫لصص ﴾ ‪ .‬ك ‌‬
‫ن ا ِّ‬
‫ت ِبصصِإْذ ِ‬
‫خْيَرا ِ‬
‫ق ِباْل َ‬
‫ساِب ٌ‬
‫َوِمْنُهْم َ‬
‫ه بدكردارنسسسد« آننننان‬
‫نچ ‌‬
‫ي از آنسسسا ‌‬
‫آمننند‪» .‬و بسسسسيار ‌‬
‫ت دعننو ‌‬
‫ت‬
‫ه و از اجنناب ‌‬
‫ن اصرار ورزيد ‌‬
‫ه بر كفرشا ‌‬
‫ياند ك ‌‬
‫‌كسان ‌‬
‫يتابند‪.‬‬
‫ن سربر م ‌‬
‫ت ايشا ‌‬
‫ه رسال ‌‬
‫نب ‌‬
‫نآورد ‌‬
‫محمدص وايما ‌‬
‫لص‬
‫سصصاَلَتُه َوا ُّ‬
‫ت ِر َ‬
‫ن َلْم َتْفَعْل َفَما َبّلْغ َ‬
‫ك َوِإ ْ‬
‫ن َرّب َ‬
‫ك ِم ْ‬
‫سوُل َبّلْغ َما ُأْنِزَل ِإَلْي َ‬
‫َيا َأّيَها الّر ُ‬
‫ن )‪(67‬‬
‫ل َل َيْهِدي اْلَقْوَم اْلَكاِفِري َ‬
‫ن ا َّ‬
‫س ِإ ّ‬
‫ن الّنا ِ‬
‫ك ِم َ‬
‫صُم َ‬
‫َيْع ِ‬
‫هسسسويت‌‬
‫تب ‌‬
‫ب پروردگسسار ‌‬
‫ه را از جان ‌‬
‫ي پيامبر! آنچ ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ندسننتور‪ ،‬پيننامبر خننداص‬
‫غ كسسن« در اي ‌‬
‫ه‪ ،‬ابل ‌‬
‫ل شسسد ‌‬
‫نسساز ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ل‬
‫ي خنندا ‌‬
‫ه از سننو ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫م آنچ ‌‬
‫مننأمور شنندند تننا تمننا ‌‬
‫ن را‬
‫ي از آ ‌‬
‫م برسننانند و چيننز ‌‬
‫ه مننرد ‌‬
‫ه‪ ،‬ب ‌‬
‫ل شنند ‌‬
‫ن ننناز ‌‬
‫هايشننا ‌‬
‫ب ‌‬

‫ه الهي‌ بننر‬
‫ف منننزل ‌‬
‫م و معننار ‌‬
‫چ چيننز از احكننا ‌‬
‫ن نكنند و هي ‌‬
‫پنها ‌‬
‫ن را به‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن نگذارند بلك ‌‬
‫ن راز در ميا ‌‬
‫هعنوا ‌‬
‫يب ‌‬
‫خود را‪ ،‬با احد ‌‬
‫ن مننأموريت‌ را به‌‬
‫ل خننداص اي ‌‬
‫غ كنننند‪ .‬و رسننو ‌‬
‫ن ابل ‌‬
‫همگننا ‌‬
‫ي از عائشنننه‌‬
‫م دادنننند‪ .‬بخنننار ‌‬
‫ن انجنننا ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ن شنننك ‌‬
‫هتري ‌‬
‫شايسنننت ‌‬
‫ه تننو‬
‫ه فرمننود‪» :‬هننر كننس ‌ب ‌‬
‫يكننند ك ‌‬
‫تم ‌‬
‫يالله عنها رواي ‌‬
‫رض ‌‬
‫ي را پنها ‌‬
‫ن‬
‫ه اله ‌‬
‫م و امور منزل ‌‬
‫ي از احكا ‌‬
‫بگويد‪ :‬محمدص چيز ‌‬
‫ن مأموريت‌ داد ‌‬
‫ه‬
‫ه او چني ‌‬
‫لب ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫ه در حالي ‌ك ‌‬
‫ساخت ‌‬
‫ه او دروغگوسننت«‪.‬‬
‫نك ‌‬
‫ك﴾؛ بنندا ‌‬
‫ه‪َ ﴿ :‬بّلصصصْغ َمصصصا ُأْنصصصِزَل ِإَلْيصصص َ‬
‫تك ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫هاسنن ‌‬
‫يالله عنهننا روايت‌ شد ‌‬
‫ه رضنن ‌‬
‫ن از عائشنن ‌‬
‫همچنننا ‌‬
‫ي از قننرآن‌‬
‫ه چيننز ‌‬
‫نكنننند ‌‬
‫ت محمنندص پنها ‌‬
‫فرمود‪» :‬اگر حضر ‌‬
‫ن بننا زين ‌‬
‫ب‬
‫ه درمننورد ازدواج‌ ايشننا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫يبننود‪ ،‬باينند اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي را‬
‫لصص ُمْبصصِديِه﴾‪) :‬و چيز ‌‬
‫ك َما ا ُّ‬
‫سَ‬
‫خِفي ِفي َنْف ِ‬
‫يكرد‪َ﴿ :‬وُت ْ‬
‫نم ‌‬
‫ت پنها ‌‬
‫اس ‌‬
‫يو‬
‫يكرد ‌‬
‫نم ‌‬
‫ل خود پنها ‌‬
‫ن بود‪ ،‬تو در د ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه خدا آشكاركنند ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه از وي‬
‫ه خدا سزاوارتر بننود ك ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي‪ ،‬با آ ‌‬
‫يترسيد ‌‬
‫مم ‌‬
‫از مرد ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن نكنسسي« يعن ‌‬
‫ي‪» (...‬احننزاب‪» .«‌37/‬و اگر چني ‌‬
‫‌بترس ن ‌‬
‫ي پنهننا ‌‬
‫ن‬
‫ه را‪ ،‬هرچننند تننا منندت ‌‬
‫ت منننزل ‌‬
‫ن آيننا ‌‬
‫ي از اي ‌‬
‫اگننر بننرخ ‌‬
‫هخنناطر اهميت‌ امننر‬
‫هاي«‪ .‬و ب ‌‬
‫ش را نرساند ‌‬
‫ي »پيام ‌‬
‫ساز ‌‬
‫يب ‌‬
‫ه‬
‫م اله ‌‬
‫ن پيننا ‌‬
‫ل خننداص بعنند از رسنناند ‌‬
‫ه رسننو ‌‬
‫تبليننغ ‌بننود ك ‌‬
‫‌‬
‫»هل‬
‫ه گرفتننند و فرمودننند‪:‬‬
‫ن را گننوا ‌‬
‫نجا آنننا ‌‬
‫م‪ ،‬در چننندي ‌‬
‫مننرد ‌‬
‫هابل ‌‬
‫غ‬
‫مب ‌‬
‫هام؟«‪ .‬و مننرد ‌‬
‫ه شما رسنناند ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫م اله ‌‬
‫بلغت؟ آيا پيا ‌‬
‫ي دادننند‪» .‬و خسدا تسو را از‬
‫ن گننواه ‌‬
‫ي ايشننا ‌‬
‫ت از سو ‌‬
‫رسال ‌‬
‫م در اينجننا‪،‬‬
‫يدارد« مننراد از مننرد ‌‬
‫م نگسساه ‌م ‌‬
‫گزنسسد مسسرد ‌‬
‫ه خداونسسد گسسروه‬
‫ن‪» :‬هسسرآين ‌‬
‫ل مابعننند آ ‌‬
‫هدلي ‌‬
‫كفارانننند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه هننداي ‌‬
‫ت‬
‫ن خننود را ‌‬
‫يكند« زيرا آنننا ‌‬
‫ت نم ‌‬
‫ن را هداي ‌‬
‫‌كافرا ‌‬
‫بو‬
‫ن آسنني ‌‬
‫ن را بر رساند ‌‬
‫ه‪ ،‬آنا ‌‬
‫نگون ‌‬
‫هاند‪ ،‬همي ‌‬
‫ب نكرد ‌‬
‫را انتخا ‌‬
‫ي منننا ‌‬
‫ن‬
‫ينمايد زيرا از امروز به ‌بعد خدا ‌‬
‫ه نم ‌‬
‫ه تو را ‌‬
‫يب ‌‬
‫گزند ‌‬
‫ه خواسننت ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ه كسننان ‌‬
‫ي از كينند و تننوطئ ‌‬
‫ها ‌‬
‫چ وسيل ‌‬
‫يهي ‌‬
‫تو را ب ‌‬
‫يدارد پس‌ ديگننر هي ‌‬
‫چ‬
‫هم ‌‬
‫ه توآسننيبي‌ برسننانند‪ ،‬نگننا ‌‬
‫باشننند ب ‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫ي‬
‫ه از جانب‌ ح ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫غ هم ‌‬
‫ي تو در ابل ‌‬
‫ي فرارو ‌‬
‫مانع ‌‬

‫ي از آ ‌‬
‫ن‬
‫يشننود‪ ،‬وجننود ننندارد لننذا چيننز ‌‬
‫ت وحي‌ م ‌‬
‫به‌ سننوي ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫ن نك ‌‬
‫راپنها ‌‬
‫ه حفننظ و‬
‫ن رو وعد ‌‬
‫ش ازآ ‌‬
‫ه رسول ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ن در اي ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫خدا ‌‬
‫ه گويننننا‬
‫ن را ك ‌‬
‫م دشننننمنا ‌‬
‫ن تننننوه ‌‬
‫يدهنننند تننننا اي ‌‬
‫تم ‌‬
‫حمنننناي ‌‬
‫ل خننداص در امننر نگهداشننت ‌خننود از‬
‫تانديشي‌ رسننو ‌‬
‫مصلح ‌‬
‫يدارد‪،‬‬
‫ي وا م ‌‬
‫م اله ‌‬
‫ن پيا ‌‬
‫ن كرد ‌‬
‫ه پنها ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫م‪ ،‬ايشا ‌‬
‫ب مرد ‌‬
‫آسي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه‬
‫يالله عنهننا روايت‌ شننده ‌اسن ‌‬
‫ه رضن ‌‬
‫ع نمايد‪ .‬از عائش ‌‬
‫دف ‌‬
‫ن مننورد حراس نت‌‬
‫ي اصحابشا ‌‬
‫ل خداص از سو ‌‬
‫فرمود‪» :‬رسو ‌‬
‫س﴾ نازل ‌شد‪،‬‬
‫ن الّنصصصا ِ‬
‫ك ِمصصص َ‬
‫صُم َ‬
‫ل َيْع ِ‬
‫ه ﴿ َوا ُّ‬
‫ن آي ‌‬
‫يگرفتند و چو ‌‬
‫قرار م ‌‬
‫ه نگهبانننا ‌‬
‫ن‬
‫بب ‌‬
‫ه و خطننا ‌‬
‫ن آورد ‌‬
‫ه بيننرو ‌‬
‫ش را از قب ‌‬
‫سننر خننوي ‌‬
‫ل مرا در پنا ‌‬
‫ه‬
‫ي عزوج ‌‬
‫م! بازگرديد زيرا خدا ‌‬
‫ي مرد ‌‬
‫فرمودند‪ :‬ا ‌‬
‫هها و سوءقصندها ‌‬
‫ي‬
‫ستوطئ ‌‬
‫ش گرفت«‪ .‬و هر ك ‌‬
‫نگهباني‌ خوي ‌‬
‫ش‪ ،‬يهننود وغيننر‬
‫ب قننري ‌‬
‫ن پيامبرص را از جننان ‌‬
‫ه جا ‌‬
‫ن علي ‌‬
‫فراوا ‌‬
‫م اينها‪ ،‬سننالم ‌ماننند ‌‬
‫ن‬
‫ه رغ ‌‬
‫ن را مورد بررسي‌ قراردهد و ب ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه نماينند؛ كمننا ‌‬
‫ل‬
‫هها ملحظ ‌‬
‫ن توطئ ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫ن حضرتص را از آسي ‌‬
‫آ ‌‬
‫ييابد‪.‬‬
‫ه را درم ‌‬
‫ن معجز ‌‬
‫اي ‌‬
‫جيصَل َوَمصصا ُأْنصِزلَ‬
‫حّتصصى ُتِقيُمصصوا الّتصْوَراَة َواِْلْن ِ‬
‫يٍء َ‬
‫شص ْ‬
‫عَلى َ‬
‫سُتْم َ‬
‫ب َل ْ‬
‫ُقْل َيا َأْهَل اْلِكَتا ِ‬
‫طْغَياًنصصا َوُكْفصًرا َف َ‬
‫ل‬
‫ك ُ‬
‫ن َرّبص َ‬
‫ك ِمص ْ‬
‫ن َكِثيًرا ِمْنُهْم َما ُأْنصِزَل ِإَلْيص َ‬
‫ن َرّبُكْم َوَلَيِزيَد ّ‬
‫ِإَلْيُكْم ِم ْ‬
‫ن )‪(68‬‬
‫عَلى اْلَقْوِم اْلَكاِفِري َ‬
‫س َ‬
‫َتْأ َ‬
‫ه روايت‌‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫ل آي ‌‬
‫ب ننننزو ‌‬
‫ن سنننب ‌‬
‫سك در بينننا ‌‬
‫نعبنننا ‌‬
‫از اب ‌‬
‫م‪ ،‬مالك‬
‫ه‪ ،‬سلم ‌بن ‌مشك ‌‬
‫ه فرمود‪ :‬نافع ‌بن ‌حارث ‌‬
‫تك ‌‬
‫هاس ‌‬
‫شد ‌‬
‫مص‬
‫ه از يهننود‪ ،‬نننزد رسننول ‌اكننر ‌‬
‫ف و رافع ‌بننن ‌حننرمل ‌‬
‫‌بن ‌صي ‌‬
‫ه دين‌ و‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫يپننندار ‌‬
‫ي محمنند! آيننا تننو نم ‌‬
‫آمدننند و گفتننند‪ :‬ا ‌‬
‫ت نننزد مننا اسن ‌‬
‫ت‬
‫ه از تننورا ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫م هسننتي‌ و ب ‌‬
‫آيين ‌ابننراهي ‌‬
‫ي از سننو ‌‬
‫ي‬
‫ه راسننت ‌‬
‫ي كننه ‌اينهننا ب ‌‬
‫يده ‌‬
‫ي و گواهي‌ م ‌‬
‫ن دار ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ي! چنننا ‌‬
‫ن‬
‫ل خداص فرمودننند‪» :‬آر ‌‬
‫ت؟ رسو ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫خداوند متعا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ه‬
‫ي شما بدعتها پديد آورديد و آنچ ‌‬
‫يگوييد ول ‌‬
‫هم ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫قم ‌‬
‫ن‬
‫ن از شما در امر تصنندي ‌‬
‫ن پيما ‌‬
‫ت در مورد گرفت ‌‬
‫در تورا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫نآ ‌‬
‫ه مننأمور تننبيي ‌‬
‫ه آنچننه ‌ك ‌‬
‫ت‪ ،‬انكننار كردينند و ب ‌‬
‫ه اسن ‌‬
‫آمد ‌‬

‫ن نيننز از ايننن‬
‫ه بودينند‪ ،‬كفننر ورزيدينند لننذا م ‌‬
‫م شنند ‌‬
‫مننرد ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫لك ‌‬
‫ت جسننتم«‪ .‬گفتننند‪ :‬حننا ‌‬
‫ن بننرائ ‌‬
‫تهايتا ‌‬
‫‌بدع ‌‬
‫ه در دس نت‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫موب ‌‬
‫ت قننرارداري ‌‬
‫ق و هننداي ‌‬
‫ه ما بر ح ‌‬
‫نك ‌‬
‫بدا ‌‬
‫م و نه‌‬
‫يآوري ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه توايمننا ‌‬
‫هب ‌‬
‫م‪ ،‬لذا ن ‌‬
‫يجويي ‌‬
‫كم ‌‬
‫ت‪ ،‬تمس ‌‬
‫ما اس ‌‬
‫ل در رد‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫م! همننا ‌‬
‫يكني ‌‬
‫يم ‌‬
‫از تننو پيننرو ‌‬
‫ي اهل‌‬
‫ي پيننامبرص »ا ‌‬
‫ل نمود‪» :‬بگو« ا ‌‬
‫ن ناز ‌‬
‫نپندارهايشا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ق و هنندايت‌ »نيسسستيد تسسا«‬
‫ب! شما بر چيسسزي« ازح ‌‬
‫كتا ‌‬
‫ي‪ :‬تا‬
‫هايد« يعن ‌‬
‫ل نكرد ‌‬
‫ل عم ‌‬
‫ت و انجي ‌‬
‫ه تورا ‌‬
‫ه »ب ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ت و انجي ‌‬
‫ل‬
‫ه در تننورا ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫م اوامننر و نننواه ‌‬
‫ه تمننا ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي از محمد ص و پرهيز‬
‫ه پيرو ‌‬
‫ه دستور ب ‌‬
‫وجود دارد ن و از جمل ‌‬
‫هاينند »و« نيزتننا برپننا ندارينند‬
‫ل نكرد ‌‬
‫ي نن عم ‌‬
‫ت بننا و ‌‬
‫از مخالف ‌‬
‫ن نسساز ‌‬
‫ل‬
‫ي پروردگارتسسا ‌‬
‫ه شسسما از سسسو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫»آنچ ‌‬
‫ب‪،‬‬
‫ن دو كتننا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫لب ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫ت‪ ،‬چننرا ك ‌‬
‫ه قرآن ‌اس ‌‬
‫هاست« ك ‌‬
‫شد ‌‬
‫يكننند »و‬
‫ت پينندا نم ‌‬
‫ب اخيننر‪ ،‬صننح ‌‬
‫ن كتننا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫لب ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫بنندو ‌‬
‫ي تسسو نسساز ‌‬
‫ل‬
‫ت به ‌سسسو ‌‬
‫ب پروردگار ‌‬
‫ه از جان ‌‬
‫قطعا آنچ ‌‬
‫يافزايد«‬
‫نم ‌‬
‫ن و كفر بسياري‌ از آنا ‌‬
‫ه‪ ،‬بر طغيا ‌‬
‫شد ‌‬
‫ي بننر‬
‫ن و طغيننان ‌‬
‫ي بننر كفرشننا ‌‬
‫ن‪ ،‬كفننر ‌‬
‫ل قننرآ ‌‬
‫ي‪ :‬نننزو ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه مخسسور«‬
‫م كافر اندو ‌‬
‫س بر قو ‌‬
‫يافزايد »پ ‌‬
‫نم ‌‬
‫طغيانشا ‌‬
‫س كن‌ و‬
‫ه را ب ‌‬
‫ن گرو ‌‬
‫ن بر اي ‌‬
‫سخورد ‌‬
‫غ وافسو ‌‬
‫ي‪ :‬ديگر دري ‌‬
‫يعن ‌‬
‫هآنهننا و ايمانشننا ‌‬
‫ن‬
‫ت‪ ،‬تننو را ب ‌‬
‫ن مننؤمن ‌‬
‫ه با وجود پيننروا ‌‬
‫نك ‌‬
‫بدا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي نيس ‌‬
‫چ نياز ‌‬
‫هي ‌‬
‫ل َواْلَيصْوِم‬
‫ن ِبصصا ِّ‬
‫ن َآَمص َ‬
‫صصصاَرى َمص ْ‬
‫ن َوالّن َ‬
‫صصصاِبُئو َ‬
‫ن َهصصاُدوا َوال ّ‬
‫ن َآَمُنوا َواّلصِذي َ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫ِإ ّ‬
‫ن )‪(69‬‬
‫حزَُنو َ‬
‫عَلْيِهْم َوَل ُهْم َي ْ‬
‫ف َ‬
‫خْو ٌ‬
‫ل َ‬
‫حا َف َ‬
‫صاِل ً‬
‫عِمَل َ‬
‫خِر َو َ‬
‫لِ‬
‫ا َْ‬
‫ه يهسسودي‌‬
‫يك ‌‬
‫ن آوردنسسد و كسسسان ‌‬
‫ه ايمسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»كسسسان ‌‬
‫ه »بقره‪/‬‬
‫ن( در سور ‌‬
‫ن معناي ‌)صابئي ‌‬
‫شدند‪ ،‬و صابئين« بيا ‌‬
‫ل »هركس«‬
‫ن انجي ‌‬
‫ي‪ :‬حامل ‌‬
‫ت »و نصاري« يعن ‌‬
‫‪ «6‬گذش ‌‬
‫‪‌ 2‬‬
‫ن آورد و كسسار‬
‫ه خدا و روز آخسسرت‌ ايمسسا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن »ك ‌‬
‫از آنننا ‌‬
‫ت« در هنگننا ‌‬
‫م‬
‫ي بسسر آنسسان ‌اس س ‌‬
‫ه ترس س ‌‬
‫سن ‌‬
‫نيكو كنسسد پ ‌‬
‫ن‪ ،‬هركس ن ‌‬
‫ي‬
‫يشوند« بنننابراي ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه اندوهگي ‌‬
‫لقاءالله »و ن ‌‬

‫ن و خالصننانه‌‬
‫ي راسننتي ‌‬
‫ن باورهننا ايمننان ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫هب ‌‬
‫فك ‌‬
‫از آن ‌طواي ‌‬
‫ه بننر او هيچ‌‬
‫م دهنند‪ ،‬البت ‌‬
‫ه انجننا ‌‬
‫ي شايسننت ‌‬
‫ه باشد و كارها ‌‬
‫داشت ‌‬
‫ه او‬
‫شب ‌‬
‫ه و اعتقنناد سننابق ‌‬
‫ت‪ ،‬يعني‌ انديش ن ‌‬
‫م و اندوهي‌ نيس ‌‬
‫بي ‌‬
‫يرساند‪.‬‬
‫چ زياني‌ نم ‌‬
‫هي ‌‬
‫ن منعقنند اسنت‌‬
‫ع مسننلمانا ‌‬
‫ه اجمننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫ه يننادآور ‌‬
‫بايسننت ‌‬
‫ت رسننول‌‬
‫ه دعننو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن و صننابئيان ‌‬
‫ن‪ ،‬نصرانيا ‌‬
‫ه‪ :‬يهوديا ‌‬
‫نك ‌‬
‫براي ‌‬
‫ل دوز ‌‬
‫خ‬
‫هاند‪ ،‬از اه ‌‬
‫ن نشنند ‌‬
‫ه امننا مسننلما ‌‬
‫ن رسيد ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫خداص ب ‌‬
‫يباشند‪.‬‬
‫م ‌‬
‫سصصوٌل ِبَمصصا َل‬
‫جصصاَءُهْم َر ُ‬
‫ل ُكّلَمصصا َ‬
‫سً‬
‫سْلَنا ِإَلْيِهْم ُر ُ‬
‫سَراِئيَل َوَأْر َ‬
‫ق َبِني ِإ ْ‬
‫خْذَنا ِميَثا َ‬
‫َلَقدْ َأ َ‬
‫ن )‪(70‬‬
‫سُهْم َفِريًقا َكّذُبوا َوَفِريًقا َيْقُتُلو َ‬
‫َتْهَوى َأْنُف ُ‬
‫ن گرفتيم« بر توحيد و‬
‫ل پيما ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫»همانا ما از بن ‌‬
‫ي را فرستاديم«‬
‫ي آنان ‌پيامبران ‌‬
‫هسو ‌‬
‫يكتاپرستي‌ »و ب ‌‬
‫ن بشناسانند و از مخالفتها‬
‫ه آنا ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ن دي ‌‬
‫هها و قواني ‌‬
‫تا برنام ‌‬
‫ي احكسسامي‌‬
‫ه پيسسامبر ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن دهنننند امنننا »هرگسسا ‌‬
‫مشنننا ‌‬
‫بي ‌‬
‫ي را بسسه ‌درو ‌‬
‫غ‬
‫ن آورد‪ ،‬گسسروه ‌‬
‫ف دلخواهشسسا ‌‬
‫بسسرخل ‌‬
‫ي از آن‌‬
‫ي‪ :‬بننرخ ‌‬
‫ي را كشسستند« يعن ‌‬
‫ت دادند و گروه ‌‬
‫نسب ‌‬
‫ه از‬
‫م كشننتند‪ ،‬ك ‌‬
‫ي را ه ‌‬
‫ه و بننرخ ‌‬
‫ن را دروغگننو انگاشننت ‌‬
‫پيامبرا ‌‬
‫ي از انبيا هستند و از‬
‫لو ‌‬
‫ن‪ ،‬عيسي‌ و امثا ‌‬
‫ه تكذيب ‌شدگا ‌‬
‫جمل ‌‬
‫ن‪ ،‬زكريا و يحيي علیهما السلم‪.‬‬
‫شمار كشته ‌شدگا ‌‬
‫صّموا َكِثيٌر‬
‫عُموا َو َ‬
‫عَلْيِهْم ُثّم َ‬
‫ل َ‬
‫ب ا ُّ‬
‫صّموا ُثّم َتا َ‬
‫ن ِفْتَنٌة َفَعُموا َو َ‬
‫سُبوا َأّل َتُكو َ‬
‫ح ِ‬
‫َو َ‬
‫ن )‪(71‬‬
‫صيٌر ِبَما َيْعَمُلو َ‬
‫ل َب ِ‬
‫ِمْنُهْم َوا ُّ‬
‫ي‪:‬‬
‫ي در كسسسسار نيسسسسست« يعن ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه فتن ‌‬
‫»و پنداشسسسستند ك ‌‬
‫ي ننن بننا انننوا ‌‬
‫ع‬
‫ش وامتحننان ‌‬
‫ه آزمنناي ‌‬
‫ل پنداشننتند ك ‌‬
‫ياسننرائي ‌‬
‫بن ‌‬
‫ه پيمان‬
‫نب ‌‬
‫يشا ‌‬
‫ن پايبند ‌‬
‫يها ن در كار نخواهد بود تا ميزا ‌‬
‫سخت ‌‬
‫ه اين‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ت آشكار شننود‪ .‬گفتن ‌‬
‫ه واقعي ‌‬
‫‌مذكور در عرص ‌‬
‫ن خنندا و‬
‫يگفتند‪) :‬ما فرزندا ‌‬
‫هم ‌‬
‫نبود ك ‌‬
‫ن به ‌خاطر اي ‌‬
‫پندارشا ‌‬
‫ي امتحا ‌‬
‫ن‬
‫ن ازسودا ‌‬
‫م( »مائده‪ «‌18/‬بنابراي ‌‬
‫ي هستي ‌‬
‫نو ‌‬
‫دوستا ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫س كور و كسسر شسسدند« يعن ‌‬
‫م‪» .‬پ ‌‬
‫يباشي ‌‬
‫ه خاطر م ‌‬
‫آسود ‌‬
‫نگنا ‌‬
‫ه‬
‫ق كنر شندند‪ ،‬آ ‌‬
‫نح ‌‬
‫ت كور و از شننيد ‌‬
‫ه هداي ‌‬
‫ن را ‌‬
‫از ديد ‌‬

‫ت ورزيننده ‌و »اشنعياء« پيننامبر را‬
‫ت مخننالف ‌‬
‫م تورا ‌‬
‫كه‌ با احكا ‌‬
‫ه كردننند »خسسدا تسسوبه‌‬
‫ه تننوب ‌‬
‫نك ‌‬
‫كشننتند »سپس« بعنند از آ ‌‬
‫ت؛‬
‫ن برداشنننن ‌‬
‫ي را از آنننننا ‌‬
‫ن را پسسسذيرفت« و قحط ‌‬
‫آنسسسسا ‌‬
‫ه به‌‬
‫ن كور و كر شدند« اشننار ‌‬
‫ي از آنا ‌‬
‫»ديگربار بسيار ‌‬
‫ن كشنتن‌‬
‫ه مننرتكب‌ شندند؛ چنو ‌‬
‫ه بعنند از تنوب ‌‬
‫تك ‌‬
‫اعمالي‌ اس ‌‬
‫ت عيسنني‪‬‬
‫ن حضننر ‌‬
‫ه جننا ‌‬
‫يحيي ‌فرزند زكريا و سوء قصنند ب ‌‬
‫ن را بننر‬
‫يكنند‪ ،‬بيناست« پس‌ آنا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫»و خداوند ب ‌‬
‫يدهد‪.‬‬
‫ن جزا م ‌‬
‫ب اعمالشا ‌‬
‫حس ‌‬
‫ح َيا َبِني ِإسَْراِئيلَ‬
‫سي ُ‬
‫ن َمْرَيَم َوَقاَل اْلَم ِ‬
‫ح اْب ُ‬
‫سي ُ‬
‫ل ُهَو اْلَم ِ‬
‫ن ا َّ‬
‫ن َقاُلوا ِإ ّ‬
‫َلَقْد َكَفَر اّلِذي َ‬
‫جّنصَة َوَمصْأَواُه‬
‫عَلْيصِه اْل َ‬
‫لص َ‬
‫حصّرَم ا ُّ‬
‫ل َفَقصْد َ‬
‫ك ِبا ِّ‬
‫شِر ْ‬
‫ن ُي ْ‬
‫ل َرّبي َوَرّبُكْم ِإّنُه َم ْ‬
‫عُبُدوا ا َّ‬
‫اْ‬
‫صاٍر )‪(72‬‬
‫ن َأْن َ‬
‫ن ِم ْ‬
‫ظاِلِمي َ‬
‫الّناُر َوَما ِلل ّ‬
‫ح پسسسر‬
‫ن مسسسي ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬اللسسه همسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»قطعا كسان ‌‬
‫هاي‌‬
‫ن‪ ،‬فننرق ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ت‪ ،‬كافر شدند« گويندگان ‌اي ‌‬
‫م اس ‌‬
‫مري ‌‬
‫هنننا ‌‬
‫م‬
‫ه ديگننر ب ‌‬
‫ي‪ :‬فننرق ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫م »يعقننوبيه«‪ ،‬و ب ‌‬
‫هنا ‌‬
‫يب ‌‬
‫از نصار ‌‬
‫‪1‬‬
‫ي حلننول‌‬
‫ت عيس ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬خداوند‪ ‬در ذا ‌‬
‫»ملكانيه« بودند ك ‌‬
‫ن را بننا اي ‌‬
‫ن‬
‫ن پننندار غلطشننا ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫ت! اماخدا ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫يگف ‌‬
‫حم ‌‬
‫ه مسسسي ‌‬
‫نك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫يكننند‪» :‬حا ‌‬
‫ش رد م ‌‬
‫ها ‌‬
‫فرمننود ‌‬
‫نو‬
‫ل! الله را بپرسسستيد؛ پروردگسسار م ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ي بن ‌‬
‫ا ‌‬
‫ح خود دعننوتگر راه‌‬
‫ه مسي ‌‬
‫پروردگار شما« پس ‌در حالي ‌ك ‌‬
‫ه در ح ‌‬
‫ق‬
‫يدهننند ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه خننود اجنناز ‌‬
‫هب ‌‬
‫توحيد بننود‪ ،‬آنهننا چگننون ‌‬
‫ي اعننترا ‌‬
‫ف‬
‫ه بننندگ ‌‬
‫شب ‌‬
‫ه خننود ‌‬
‫ت كنننند ك ‌‬
‫ي الننوهي ‌‬
‫ي ادعننا ‌‬
‫كسن ‌‬
‫ي از شننما‬
‫ن يك ‌‬
‫ي همچننو ‌‬
‫ها ‌‬
‫م بننند ‌‬
‫نه ‌‬
‫يگوينند‪ :‬م ‌‬
‫يكننند وم ‌‬
‫م ‌‬
‫ه خسسدا‬
‫سب ‌‬
‫ت‪» :‬هسسر ك ‌‬
‫ه گف ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن مسنننيح ‌‬
‫هسنننتم؟ همنننا ‌‬
‫م كسسرد ‌‬
‫ه‬
‫ي حرا ‌‬
‫ت را بر و ‌‬
‫ك ورزد‪ ،‬قطعا او بهش ‌‬
‫شري ‌‬
‫ي سسستمكارا ‌‬
‫ن‬
‫ت و بسسرا ‌‬
‫خ اس س ‌‬
‫ي دوز ‌‬
‫هو ‌‬
‫ت و جايگا ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن نيز‪ ،‬حكنناي ‌‬
‫ت‬
‫ن سخ ‌‬
‫ي! اي ‌‬
‫ي نيست« آر ‌‬
‫ها ‌‬
‫يدهند ‌‬
‫چ يار ‌‬
‫هي ‌‬

‫ك« و‬
‫ن دو فرقه‪» ،‬كاتولي ‌‬
‫ج معاصر در مورد اي ‌‬
‫ح راي ‌‬
‫اصطل ‌‬
‫يباشد‪.‬‬
‫س« م ‌‬
‫»ارتودك ‌‬

‫‪1‬‬

‫ه قنننولي ‌ديگنننر‪ :‬اي ‌‬
‫ن‬
‫ت‪ .‬امننا ب ‌‬
‫ن عيسنني‪ ‌‬اسنن ‌‬
‫ه سنننخ ‌‬
‫ادام ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫نخداوند‪ ‬اس ‌‬
‫سخ ‌‬
‫ن َلصْم َيْنَتُهصوا‬
‫حصٌد َوِإ ْ‬
‫ن ِإَلٍه ِإّل ِإَلٌه َوا ِ‬
‫لَثٍة َوَما ِم ْ‬
‫ث َث َ‬
‫ل َثاِل ُ‬
‫ن ا َّ‬
‫ن َقاُلوا ِإ ّ‬
‫َلَقدْ َكَفَر اّلِذي َ‬
‫ب َأِليٌم )‪(73‬‬
‫عَذا ٌ‬
‫ن َكَفُروا ِمْنُهْم َ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫سّ‬
‫ن َلَيَم ّ‬
‫عّما َيُقوُلو َ‬
‫َ‬
‫هك ‌‬
‫س‬
‫م سس ‌‬
‫ه گفتنسسد‪ :‬اللسسه سسسو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه كسسسان ‌‬
‫»هسسرآين ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫س‪ :‬خنندا ‌‬
‫ت‪ ،‬كافر شسسدند« مننراد از سننه ‌ك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن اسننت‌‬
‫نشا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫يديگر‪ :‬مراد اي ‌‬
‫ه قول ‌‬
‫ماند‪ .‬ب ‌‬
‫عيسي‌ و مري ‌‬
‫ت‪ ،‬در عين‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫هگان ‌‬
‫ت سن ‌‬
‫ث شخصي ‌‬
‫كه‌ گفتند‪ :‬خداوند از حي ‌‬
‫ت يا‬
‫ه شخصي ‌‬
‫نس ‌‬
‫يباشد‪ .‬اي ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت اويگان ‌‬
‫ت يا ذا ‌‬
‫ه طبيع ‌‬
‫نك ‌‬
‫اي ‌‬
‫م پنندر«‪» ،‬اقنننوم ‌پسننر« و‬
‫ه »اقنننوم«‪ ،‬عبارتننند از‪» :‬اقنننو ‌‬
‫س ‌‬
‫ي جز خسسداي‌‬
‫ه خداي ‌‬
‫نك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫حالقدس«‪» .‬و حا ‌‬
‫م رو ‌‬
‫»اقنو ‌‬
‫ي‪ ،‬معبننود بننرحقي‌ جننز‬
‫ه هسننت ‌‬
‫ي‪ :‬در دايننر ‌‬
‫يكتا نيست« يعن ‌‬
‫ي‬
‫ه سننخن ‌نصننار ‌‬
‫ي‪ :‬اين‌ دنبننال ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫ن نيسن ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫خدا ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ن‬
‫نحننا ‌‬
‫صاند‪ ،‬در عي ‌‬
‫ه شننخ ‌‬
‫ن سن ‌‬
‫ت‪ .‬يعني‌ گفتند‪ :‬خنندايا ‌‬
‫اس ‌‬
‫يگوينسسد« كه‌‬
‫هم ‌‬
‫هاننند »و اگر از آنچ ‌‬
‫ه خدا‪ ،‬يكتا و يگان ‌‬
‫س ‌‬
‫ك نكنننند »به‌‬
‫ن راتننر ‌‬
‫ت »باز نايستند« و آ ‌‬
‫سراسر كفر اس ‌‬
‫ك خواهد رسيد« اما كسنناني‬
‫ي دردنا ‌‬
‫ن عذاب ‌‬
‫كافرانشا ‌‬
‫م مسنتثنا‬
‫ن حك ‌‬
‫يآورنند‪ ،‬از اي ‌‬
‫مم ‌‬
‫م آوردنند‪ ،‬ينا اسنل ‌‬
‫‌كه‌ اسنل ‌‬
‫هستند‪.‬‬
‫حيٌم )‪(74‬‬
‫غُفوٌر َر ِ‬
‫ل َ‬
‫سَتْغِفُروَنُه َوا ُّ‬
‫ل َوَي ْ‬
‫ن ِإَلى ا ِّ‬
‫ل َيُتوُبو َ‬
‫َأَف َ‬
‫ي اللسسه‬
‫ينمايند »به ‌سو ‌‬
‫ع نم ‌‬
‫يكنند« و رجو ‌‬
‫ه نم ‌‬
‫»آيا توب ‌‬
‫ن افننتراي ‌‬
‫ي‬
‫ن چنننا ‌‬
‫يخواهند« از بست ‌‬
‫ي آمرزش ‌نم ‌‬
‫و از و ‌‬
‫ن را در برابننر‬
‫يآورد وآنا ‌‬
‫مم ‌‬
‫ل را بر سر خش ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫كه‌ خدا ‌‬
‫يدهنند؟ »و خسسدا‬
‫ي قننرار م ‌‬
‫نو ‌‬
‫ت و سنننگي ‌‬
‫ت سننخ ‌‬
‫مجننازا ‌‬
‫م و جننود و‬
‫ي كننر ‌‬
‫ن از منتهننا ‌‬
‫ه مهربان ‌است« و اي ‌‬
‫آمرزند ‌‬
‫ف ارتكننا ‌‬
‫ب‬
‫ه با وص ‌‬
‫يباشد ك ‌‬
‫شم ‌‬
‫ي بر خلق ‌‬
‫تو ‌‬
‫ف و رحم ‌‬
‫لط ‌‬
‫هو‬
‫ي تننوب ‌‬
‫ه سننو ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫م آنننا ‌‬
‫م‪ ،‬بنناز ه ‌‬
‫ن عظي ‌‬
‫ن افننترا و بهتننا ‌‬
‫اي ‌‬
‫يخواند‪.‬‬
‫مغفرت ‌فرام ‌‬

‫صصّديَقٌة َكاَنصصا‬
‫سصُل َوُأّمصُه ِ‬
‫ن َقْبِلصِه الّر ُ‬
‫ت ِمص ْ‬
‫خَلص ْ‬
‫سوٌل َقصْد َ‬
‫ن َمْرَيَم ِإّل َر ُ‬
‫ح اْب ُ‬
‫سي ُ‬
‫َما اْلَم ِ‬
‫ن )‪(75‬‬
‫ظْر َأّنى ُيْؤَفُكو َ‬
‫ت ُثّم اْن ُ‬
‫لَيا ِ‬
‫ن َلُهُم ا َْ‬
‫ف ُنَبّي ُ‬
‫ظْر َكْي َ‬
‫طَعاَم اْن ُ‬
‫ن ال ّ‬
‫لِ‬
‫َيْأكُ َ‬
‫ش از او نيسسز‬
‫ه پي ‌‬
‫يك ‌‬
‫م جز پيسسامبر ‌‬
‫ي پسر مري ‌‬
‫»عيس ‌‬
‫ي‪ :‬عيسي‪ ‌‬فقط در‬
‫ه اند‪ ،‬نيست« يعن ‌‬
‫ي گذشت ‌‬
‫پيامبران ‌‬
‫م او از ايننن ‌محنندود ‌‬
‫ه‬
‫ي قننرار دارد و هرگننز مقننا ‌‬
‫م پيننامبر ‌‬
‫مقا ‌‬
‫ه الوهي ‌‬
‫ت‬
‫ه مرتب ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه پندار باطلشا ‌‬
‫يرود تا ب ‌‬
‫ه و نم ‌‬
‫فراتر نرفت ‌‬
‫ه او از جنس‌‬
‫ي ﴿ َلصصْم َيِلصصْد َوَلصصْم ُيوَلصصْد﴾ برسنند بلك ‌‬
‫ي خنندا ‌‬
‫يننا فرزننند ‌‬
‫ي آمننده ‌بودننند و معجننزاتي‌ ه ‌‬
‫م‬
‫ل از و ‌‬
‫ه قب ‌‬
‫تك ‌‬
‫پيامبراني‌ اسن ‌‬
‫ت‪ ،‬موجب ‌الوهي ‌‬
‫ت‬
‫ي پديدار ساخ ‌‬
‫تو ‌‬
‫هدس ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫كه‌ خدا ‌‬
‫ي نينننز‪ ،‬نظينننر اين‌‬
‫ل از و ‌‬
‫ن قب ‌‬
‫يشنننود زينننرا پينننامبرا ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫و ‌‬
‫ي عصننا را در دس نت‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫هح ‌‬
‫نك ‌‬
‫هاند چنننا ‌‬
‫ت را آورد ‌‬
‫معجزا ‌‬
‫ن پدر آفريد لننذا اگننر طبق‌‬
‫م را بدو ‌‬
‫ه گردانيد و آد ‌‬
‫موسي‌ زند ‌‬
‫ت‪ ،‬خنندا يننا فرزننند‬
‫ن معجننزا ‌‬
‫ن‪ ،‬عيسي‪ ‌‬به ‌خاطر اي ‌‬
‫پندار آنا ‌‬
‫ي نيز ن العياذ باالله ن خدا‬
‫ل از و ‌‬
‫ن قب ‌‬
‫س پيامبرا ‌‬
‫خدا گرديده ‌پ ‌‬
‫ي‪ :‬مننريم‌‬
‫ه بسسود« يعن ‌‬
‫ي صسسديق ‌‬
‫ش زن ‌‬
‫هاننند!! »و مادر ‌‬
‫بود ‌‬
‫ش عيسنني‪‌‬‬
‫ه فرزننند ‌‬
‫قكنند ‌‬
‫ق و راستگو‪ ،‬يننا تصنندي ‌‬
‫زني‌ صاد ‌‬
‫ي بننود‪،‬‬
‫ه او مننادر عيسنن ‌‬
‫ن امننر ك ‌‬
‫ي بننود لننذا اي ‌‬
‫تو ‌‬
‫دررسننال ‌‬
‫فز ‌‬
‫ن‬
‫م در وصننن ‌‬
‫هاو ه ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫ي نيسننن ‌‬
‫تو ‌‬
‫م النننوهي ‌‬
‫مسنننتلز ‌‬
‫ق عيسنني‬
‫ه تصنندي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت چنا ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي مانند ديگر زنا ‌‬
‫ش‪ ،‬زن ‌‬
‫بودن ‌‬
‫م پيامبر‬
‫ه مري ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ل بر آ ‌‬
‫م‪ ،‬دلي ‌‬
‫ش مري ‌‬
‫ي مادر ‌‬
‫‪ ‬از سو ‌‬
‫ي محكم ‌‬
‫ي‬
‫م وجمعنني ‌ديگننر مبنننا ‌‬
‫نحننز ‌‬
‫س نظننر اب ‌‬
‫نيز نبننود‪ .‬پ ‌‬
‫م‪ :‬را‬
‫ه زن ‌ابننراهي ‌‬
‫ي‪ ،‬مادر موسي‌ و سننار ‌‬
‫ه مادر عيس ‌‬
‫ندارد ك ‌‬
‫هو‬
‫ن بننا سننار ‌‬
‫ه فرشننتگا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫لب ‌‬
‫يدانند‪ ،‬با استدل ‌‬
‫پيامبر م ‌‬
‫ه مننادر موسن ‌‬
‫ي‬
‫هاند و پروردگار متعال‌ دربننار ‌‬
‫ن گفت ‌‬
‫م سخ ‌‬
‫مري ‌‬
‫ي را‬
‫ه موسن ‌‬
‫مك ‌‬
‫ي كردي ‌‬
‫ي وح ‌‬
‫ه مادر موس ‌‬
‫ت‪) :‬و ب ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫فرمود ‌‬
‫‪.«7‬‬
‫ه( »قصص‪‌ /‬‬
‫شير بد ‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬جننز از‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ي جمهننور علمننا بننر آ ‌‬
‫ي! رأ ‌‬
‫آر ‌‬
‫ي شنني ‌‬
‫خ‬
‫ت‪ .‬حننت ‌‬
‫ي بشننر بننرنينگيخ ‌‬
‫ي بننرا ‌‬
‫ن‪ ،‬پيننامبر ‌‬
‫س مردا ‌‬
‫جن ‌‬
‫ن امننر اجمنا ‌‬
‫ع‬
‫ن بنر اي ‌‬
‫يگويند‪» :‬مسنلمي ‌‬
‫يم ‌‬
‫ن اشعر ‌‬
‫ابوالحس ‌‬

‫ي و مننريم‌‬
‫ي‪ :‬عيس ن ‌‬
‫يخوردند« يعن ‌‬
‫دارند«‪» .‬هر دو غذا م ‌‬
‫ه چو ‌‬
‫ن‬
‫يك ‌‬
‫س كس ‌‬
‫يخوردند پ ‌‬
‫همچون ‌ساير افراد بشر غذا م ‌‬
‫ن غذا بخورد‪ ،‬قطعا پروردگار نيست‌ زيرا فقط‬
‫ساير آفريدگا ‌‬
‫ه غننذا نيازمننند باشنند و اگننر غننذا‬
‫هب ‌‬
‫يخننورد ك ‌‬
‫كس ني‌ غننذا م ‌‬
‫ه غننذا‬
‫يك ‌‬
‫ن‪ ،‬كسن ‌‬
‫ك گننردد‪ .‬همچنننا ‌‬
‫ك نماينند‪ ،‬هل ‌‬
‫ن را تر ‌‬
‫خورد ‌‬
‫ي كه‌‬
‫يرود درحننال ‌‬
‫ه مسننتراح‌ م ‌‬
‫تب ‌‬
‫ي حنناج ‌‬
‫بخورد‪ ،‬براي ‌قضا ‌‬
‫كو‬
‫يميرد ن پننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه غذا نيازي ‌دارد و ن ‌‬
‫هب ‌‬
‫نن ‌‬
‫پروردگار سبحا ‌‬
‫يو‬
‫ه پنناك ‌‬
‫ن افتراهننا ب ‌‬
‫ن از اي ‌‬
‫ت پروردگننار سننبحا ‌‬
‫برتننر اسنن ‌‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫ن‬
‫ت خسسود را بسسرا ‌‬
‫ه آيسسا ‌‬
‫گ »بنگر چگون ‌‬
‫ي بزر ‌‬
‫برتري ‌‬
‫ن را‬
‫يبنيادشننا ‌‬
‫يب ‌‬
‫نپننندارها ‌‬
‫يسسسازيم« و بطل ‌‬
‫نم ‌‬
‫روشسس ‌‬
‫ن را از حنننال‌‬
‫ت‪ ،‬مخاطبنننا ‌‬
‫ن عبنننار ‌‬
‫م؟ و اي ‌‬
‫يگنننرداني ‌‬
‫بنننرمل م ‌‬
‫ينشننانند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه‬
‫يم ‌‬
‫ي را بننر مسننند خننداي ‌‬
‫ه بشننر ‌‬
‫يك ‌‬
‫نگننروه ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه رويگسسسردا ‌‬
‫ن‬
‫يافگنننند‪» .‬بسسساز بنگسسسر چگسسسون ‌‬
‫ب در م ‌‬
‫تعج ‌‬
‫ن بيننا ‌‬
‫ن‬
‫ن‪ ،‬بعنند از اي ‌‬
‫ل در آ ‌‬
‫ن حق‌ و تننأم ‌‬
‫يشوند« از شنيد ‌‬
‫م ‌‬
‫ه!‬
‫ن گرو ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ن؟ عجبا بر حا ‌‬
‫روش ‌‬
‫س صِميُع اْلَعِلي صُم‬
‫ل ُهَو ال ّ‬
‫ضّرا َوَل َنْفًعا َوا ُّ‬
‫ك َلُكْم َ‬
‫ل َما َل َيْمِل ُ‬
‫ن ا ِّ‬
‫ن ُدو ِ‬
‫ن ِم ْ‬
‫ُقْل َأَتْعُبُدو َ‬
‫)‪(76‬‬
‫ي را‬
‫ي پينننامبرص »آيسسسا غيسسسر از خسسسدا چيسسسز ‌‬
‫»بگسسسو« ا ‌‬
‫ي شسسما‬
‫ي را بسسرا ‌‬
‫ن و سسسود ‌‬
‫ه اختيار زيا ‌‬
‫يپرستيد ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ي برسنناند و‬
‫هشما سود ‌‬
‫يتواند ب ‌‬
‫هم ‌‬
‫هن ‌‬
‫يك ‌‬
‫س كس ‌‬
‫ندارد؟« پ ‌‬
‫ي شننما‬
‫ه از سننو ‌‬
‫يتواند زياني ‌را از شما باز دارد‪ ،‬چگون ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن ‌‬
‫ش مننري ‌‬
‫م‬
‫ح ومننادر ‌‬
‫يگيرد؟ مننراد‪ ،‬مسنني ‌‬
‫ش قرارم ‌‬
‫مورد پرست ‌‬
‫ي داناسسست«‬
‫علیهما السلم اند »و همانا خداوند شسسنوا ‌‬
‫ع و بازداشننت ‌‬
‫ن‬
‫ن نف ‌‬
‫ه رسنناند ‌‬
‫ن باشد‪ ،‬فقط او ب ‌‬
‫س چني ‌‬
‫و هر ك ‌‬
‫ي‬
‫يا ‌‬
‫ي ودانستن ‌‬
‫ه او بر هر شنيدن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن جه ‌‬
‫ت‪ ،‬بدا ‌‬
‫ن تواناس ‌‬
‫زيا ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ه غير و ‌‬
‫تن ‌‬
‫ق اس ‌‬
‫ي برح ‌‬
‫ن‪ ،‬فقط او خدا ‌‬
‫ه دارد بنابراي ‌‬
‫احاط ‌‬
‫ق َوَل َتّتِبُعوا َأْهَواَء َقْوٍم َقْد ضَّلوا‬
‫حّ‬
‫غْيَر اْل َ‬
‫ب َل َتْغُلوا ِفي ِديِنُكْم َ‬
‫ُقْل َيا َأْهَل اْلِكَتا ِ‬
‫سِبيِل )‪(77‬‬
‫سَواِء ال ّ‬
‫ن َ‬
‫عْ‬
‫ضّلوا َ‬
‫ضّلوا َكِثيًرا َو َ‬
‫ن َقْبُل َوَأ َ‬
‫ِم ْ‬

‫ن خسسود به‌‬
‫ب! در دي ‌‬
‫ل كتسسا ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫ي پيننامبرص »ا ‌‬
‫»بگو« ا ‌‬
‫يو‬
‫هگوي ‌‬
‫ي و گزاف ‌‬
‫ي‪ :‬افراط گراي ‌‬
‫ق از حد نگذريد« يعن ‌‬
‫ناح ‌‬
‫شگننرفتن‌‬
‫ي و در پي ‌‬
‫ت عيسنن ‌‬
‫ي الوهي ‌‬
‫ن ادعا ‌‬
‫تجاوز از حد ن چو ‌‬
‫ي باينند دانس نت‌‬
‫ي ناروا ن را كنار بگذارينند‪ .‬ول ‌‬
‫ي افراط ‌‬
‫روشها ‌‬
‫يو‬
‫م سننع ‌‬
‫ن تمننا ‌‬
‫ه كننارگرفت ‌‬
‫ق‪ ،‬يعني‌ ب ‌‬
‫كه‌ غلو و افننراط در ح ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫فآ ‌‬
‫ت و كشن ‌‬
‫ق وحقيق ‌‬
‫يح ‌‬
‫توجو ‌‬
‫ي در جسن ‌‬
‫ش بشننر ‌‬
‫كوش ‌‬
‫ت »و‬
‫م نيسننن ‌‬
‫ي منننذمو ‌‬
‫ن افنننراط ‌‬
‫ت و چني ‌‬
‫ب اسننن ‌‬
‫مطلنننو ‌‬
‫ش از اين‌ گمرا ‌‬
‫ه‬
‫ه پي ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ي قوم ‌‬
‫خواهشهاي ‌نفس ‌‬
‫ه كردند وخسسود‬
‫ن »را گمرا ‌‬
‫شدند و بسياري« از مردما ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ي نكنيسسد« آنننا ‌‬
‫ف شسسدند‪ ،‬پيسسرو ‌‬
‫ت منحسسر ‌‬
‫ه راس ‌‬
‫از را ‌‬
‫ت محمننديص‬
‫ل از بعث ‌‬
‫ي قب ‌‬
‫ن يهننود ونصننار ‌‬
‫ن و پيشوايا ‌‬
‫پيشينيا ‌‬
‫ل از‬
‫ي خننود قب ‌‬
‫ف يهود و نصار ‌‬
‫ه اسل ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫بودند‪ .‬مراد اي ‌‬
‫م را‬
‫ي از مننرد ‌‬
‫ه و بسننيار ‌‬
‫ه شنند ‌‬
‫ت محمدص گمرا ‌‬
‫ت حضر ‌‬
‫بعث ‌‬
‫ن نيننز بعنند از بعث ‌‬
‫ت‬
‫نشننا ‌‬
‫ه ساختند و آيندگا ‌‬
‫نگمرا ‌‬
‫ن دورا ‌‬
‫در آ ‌‬
‫ه دادند زيننرا‬
‫م ادام ‌‬
‫ه سازي ‌مرد ‌‬
‫ش گمرا ‌‬
‫ه رو ‌‬
‫تص ب ‌‬
‫ن حضر ‌‬
‫آ ‌‬
‫ه و خننط‬
‫ن گذاشننت ‌‬
‫ن خننود بنيننا ‌‬
‫ي پسينيا ‌‬
‫ي را برا ‌‬
‫ش گمراه ‌‬
‫رو ‌‬
‫م كردند‪.‬‬
‫ف را ترسي ‌‬
‫انحرا ‌‬
‫ن َمْرَيصَم َذِلص َ‬
‫ك‬
‫سصصى اْبص ِ‬
‫عي َ‬
‫ن َداُووَد َو ِ‬
‫سصصا ِ‬
‫عَلى ِل َ‬
‫سَراِئيَل َ‬
‫ن َبِني ِإ ْ‬
‫ن َكَفُروا ِم ْ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫ُلِع َ‬
‫ن )‪(78‬‬
‫صْوا َوَكاُنوا َيْعَتُدو َ‬
‫ع َ‬
‫ِبَما َ‬
‫ه زبسسان‌‬
‫ه كفر ورزيدند‪ ،‬ب ‌‬
‫لك ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ي از بن ‌‬
‫»كسان ‌‬
‫ت و انجيل‌‬
‫ي‪ :‬درتنننورا ‌‬
‫ن مريسسسم« يعن ‌‬
‫يب ‌‬
‫داوود و عيسسسس ‌‬
‫ب بسسود ك ‌‬
‫ه‬
‫ن سسسب ‌‬
‫ن بسسدا ‌‬
‫ت قرار گرفتند‪ ،‬اي ‌‬
‫»مورد لعن ‌‬
‫يگذشسسستند« ماننننند از‬
‫ه و از حسسسد م ‌‬
‫ن ورزيسسسد ‌‬
‫عصسسسيا ‌‬
‫ه و كفرشننا ‌‬
‫ن‬
‫ت روز شنننب ‌‬
‫ن حننرم ‌‬
‫ن در شكسننت ‌‬
‫نشننا ‌‬
‫حدگذشت ‌‬
‫يو‬
‫ن‪ ،‬نافرمننان ‌‬
‫ت و نفننري ‌‬
‫ن لعن ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫ي‪ :‬سننب ‌‬
‫هعيسنني‪ .‌‬يعن ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ه چيزديگر ‌‬
‫ن بود‪ ،‬ن ‌‬
‫تجاوزشا ‌‬
‫يفرمايد‪:‬‬
‫نم ‌‬
‫ن عصيا ‌‬
‫ه در تفسير بيشتر اي ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن )‪(79‬‬
‫س َما َكاُنوا َيْفَعُلو َ‬
‫ن ُمْنَكٍر َفَعُلوُه َلِبْئ َ‬
‫عْ‬
‫ن َ‬
‫َكاُنوا َل َيَتَناَهْو َ‬

‫ب آن‌‬
‫ه مسسرتك ‌‬
‫يك ‌‬
‫ل زشسست ‌‬
‫كديگسسر را از عم ‌‬
‫ني ‌‬
‫»آنسسا ‌‬
‫ن بن ‌‬
‫ي‬
‫تشنندگا ‌‬
‫نلعن ‌‬
‫ي‪ :‬آ ‌‬
‫يكردنسسد« يعن ‌‬
‫ع نم ‌‬
‫يشسسدند‪ ،‬من ‌‬
‫م ‌‬
‫ي كه‌‬
‫ي گنهكار و متجنناوز را از تكننرار گننناه ‌‬
‫ل‪ ،‬انسانها ‌‬
‫اسرائي ‌‬
‫م دادن‌‬
‫ي انجننا ‌‬
‫ه بننرا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ب گننناه ‌‬
‫ه بودند‪ ،‬يا از ارتكا ‌‬
‫م داد ‌‬
‫انجا ‌‬
‫يكردند‪.‬‬
‫يشدند‪ ،‬نهي ‌نم ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن آماد ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي از منكننر‪ ،‬از‬
‫ف و نه ‌‬
‫ه معننرو ‌‬
‫ه امرب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ه يادآور ‌‬
‫مب ‌‬
‫لز ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن اس ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ض شرع ‌‬
‫ن فراي ‌‬
‫م و بزرگتري ‌‬
‫ن قواعد اسل ‌‬
‫مهمتري ‌‬
‫ه نهي‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫ع مسلمانان ‌بننر اي ‌‬
‫يگويد‪» :‬اجما ‌‬
‫هم ‌‬
‫نعطي ‌‬
‫اب ‌‬
‫ت انجننام‌‬
‫ن را دارد و در صننور ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ه تننوا ‌‬
‫از منكننر بننر كسني‌ ك ‌‬
‫ن ايم ‌‬
‫ن‬
‫ن بننر خننود و بننر مسننلمانا ‌‬
‫ن زيننا ‌‬
‫ن‪ ،‬از رسننيد ‌‬
‫دادن ‌آ ‌‬
‫ي متصننور بننود‪،‬‬
‫ن زيننان ‌‬
‫مچني ‌‬
‫يباشد اما اگننر بي ‌‬
‫ت‪ ،‬فرض‌ م ‌‬
‫اس ‌‬
‫ب منكنر را تنرك‬
‫ه و منرتك ‌‬
‫ش منكر را انكنار نمنود ‌‬
‫بايد در دل ‌‬
‫ت آنچه‌‬
‫ه بسسد اسسس ‌‬
‫ش نكنننند«‪» .‬چ ‌‬
‫ي آمينننز ‌‬
‫‌نمايننند و بنننا و ‌‬
‫ن فننرض‌‬
‫ش بننر آنننا ‌‬
‫ه انكننار ‌‬
‫هك ‌‬
‫ك انكار آنچ ‌‬
‫يكردند« از تر ‌‬
‫م ‌‬
‫نمسننعود‪ ‬ازرسننول‌‬
‫ت اب ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫بننود‪ .‬در حنندي ‌‬
‫ه در‬
‫يك ‌‬
‫ن نقص ن ‌‬
‫ه فرمودند‪» :‬همانننا اولي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫خداص آمد ‌‬
‫ي‬
‫ن مننرد ‌‬
‫ه چو ‌‬
‫ي شد ك ‌‬
‫ل وارد آمد‪ ،‬از آنجا ناش ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫كار بن ‌‬
‫يدينند‪ ،‬به‌‬
‫يم ‌‬
‫ي را در منكننر ‌‬
‫يشد و و ‌‬
‫ي روبرو م ‌‬
‫با مرد ديگر ‌‬
‫ن منكننر دس نت‌‬
‫ن و از اي ‌‬
‫ي مرد! از خدا پننروا ك ‌‬
‫ت‪ :‬ا ‌‬
‫يگف ‌‬
‫او م ‌‬
‫ي آن‌‬
‫ه فننردا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت امننا همي ‌‬
‫ن كار بر تو جايز نيس ‌‬
‫بردار زيرا اي ‌‬
‫ب منكننر از‬
‫يكننرد‪ ،‬ارتكننا ‌‬
‫تم ‌‬
‫ن شخص ‌ملقننا ‌‬
‫بار ديگر با هما ‌‬
‫كجا بخورد و بياشننامد و‬
‫ه با او در ي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي را از اي ‌‬
‫ي او‪ ،‬و ‌‬
‫سو ‌‬
‫ن كردند‪ ،‬خداوند‬
‫ي چني ‌‬
‫س وقت ‌‬
‫تپ ‌‬
‫يداش ‌‬
‫همنشيني‌ كند‪ ،‬بازنم ‌‬
‫ي در ميانشننان‌‬
‫ي ديگر زد )يعن ‌‬
‫ه بعض ‌‬
‫ي بعضي‌ از آنها را ب ‌‬
‫دلها ‌‬
‫ن كننرد«‪ .‬همچنننان‌‬
‫تشننا ‌‬
‫س لعن ‌‬
‫يافگند( و سننپ ‌‬
‫ض و دشمن ‌‬
‫بغ ‌‬
‫ف فرمودننند‪» :‬همانننا خداوننند‬
‫ث شننري ‌‬
‫ل خداص در حنندي ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ن كه‌‬
‫ي از آنننا ‌‬
‫ي اننندك ‌‬
‫ن )يعن ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ل خاص ‌‬
‫ه عم ‌‬
‫م را ب ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫عام ‌‬
‫ه منكنر‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫يكند تا آ ‌‬
‫ب نم ‌‬
‫يشوند( عذا ‌‬
‫تم ‌‬
‫مرتكب ‌منكرا ‌‬
‫ه بننر انكننار آ ‌‬
‫ن‬
‫نك ‌‬
‫ش ببينننند و بننا وجننود آ ‌‬
‫ن خننوي ‌‬
‫را در ميننا ‌‬
‫ن كردننند‪ ،‬خداوننند‬
‫ي چني ‌‬
‫س وقننت ‌‬
‫ن را انكننار نكنننند پ ‌‬
‫قادرند‪ ،‬آ ‌‬

‫ه هننردو را‬
‫ه و عننام ‌‬
‫يسننوزاند( و خاصن ‌‬
‫مم ‌‬
‫ك و تر را باه ‌‬
‫)خش ‌‬
‫يكند«‪.‬‬
‫بم ‌‬
‫عذا ‌‬
‫ط ا ُّ‬
‫ل‬
‫خَ‬
‫سِ‬
‫ن َ‬
‫سُهْم َأ ْ‬
‫ت َلُهْم َأْنُف ُ‬
‫س َما َقّدَم ْ‬
‫ن َكَفُروا َلِبْئ َ‬
‫ن اّلِذي َ‬
‫َتَرى َكِثيًرا ِمْنُهْم َيَتَوّلْو َ‬
‫ن )‪(80‬‬
‫خاِلُدو َ‬
‫ب ُهْم َ‬
‫عَلْيِهْم َوِفي اْلَعَذا ِ‬
‫َ‬
‫يبيني‌‬
‫ن را »م ‌‬
‫ي‪ :‬از يهوديننا ‌‬
‫ن را« يعن ‌‬
‫ي از آنسسا ‌‬
‫»بسسسيار ‌‬
‫يكننسسد«‬
‫يم ‌‬
‫ن »دوست ‌‬
‫ي‪ :‬با مشننركا ‌‬
‫ه با كافران« يعن ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي قننرار ندارند‬
‫ن اسننتوار و حق ‌‬
‫ن بننر دي ‌‬
‫ه مشننركا ‌‬
‫يك ‌‬
‫درحننال ‌‬
‫ن بسسراي‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫سها ‌‬
‫ه نف ‌‬
‫ت آنچ ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫ه زش ‌‬
‫يچ ‌‬
‫»راست ‌‬
‫ه بننا آن‌‬
‫يك ‌‬
‫ه ننگين ‌‬
‫ه است« از كارنننام ‌‬
‫ش فرستاد ‌‬
‫ن پي ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ن چيسسسسسز‬
‫يشننننننوند »آ ‌‬
‫ت وارد م ‌‬
‫ه قيننننننام ‌‬
‫هگا ‌‬
‫ه عرصنننننن ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن در عسسذاب‌‬
‫ن اسست‌ و آنسسا ‌‬
‫ن اللسسه بسسر آنسسا ‌‬
‫مگرفت ‌‬
‫خش ‌‬
‫مخداوند‪ ‬در‬
‫ي خود خش ن ‌‬
‫ع برا ‌‬
‫ي‪ :‬آنها در واق ‌‬
‫جاودانند« يعن ‌‬
‫ن در روز قينننام ‌‬
‫ت‬
‫س چنننو ‌‬
‫هاند پ ‌‬
‫ش فرسنننتاد ‌‬
‫ت را پي ‌‬
‫آخنننر ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫يآيننند و اي ‌‬
‫ي فرود م ‌‬
‫م اله ‌‬
‫ه خش ‌‬
‫ه شوند‪ ،‬در جايگا ‌‬
‫برانگيخت ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي آنهاس ‌‬
‫ه حتم ‌‬
‫جايگا ‌‬
‫ن َكِثي صًرا‬
‫خُذوُهْم َأْوِلَيصصاَء َوَلِك ص ّ‬
‫ي َوَما ُأْنِزَل ِإَلْيِه َما اّت َ‬
‫ل َوالّنِب ّ‬
‫ن ِبا ِّ‬
‫َوَلْو َكاُنوا ُيْؤِمُنو َ‬
‫ن )‪(81‬‬
‫سُقو َ‬
‫ِمْنُهْم َفا ِ‬
‫ي‪ :‬پيننامبر خننود‪ ،‬يننا پيننامبر‬
‫ه خدا و پيسسامبر« يعن ‌‬
‫»و اگر ب ‌‬
‫ي او فرود آمده« از كتاب‌‬
‫هسو ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن »و آنچ ‌‬
‫آخرالزما ‌‬
‫ن هيننچ‬
‫ه بنندو ‌‬
‫ه ايمنناني‌ خالصننان ‌‬
‫يآوردنسسد« ب ‌‬
‫نم ‌‬
‫»ايمسسا ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن را« يعن ‌‬
‫ت »آنسسسا ‌‬
‫ن صننننور ‌‬
‫ق‪ ،‬در اي ‌‬
‫ي از نفننننا ‌‬
‫ها ‌‬
‫‌آميننننز ‌‬
‫يگرفتنسسد« زيننرا خنندا‪ ‬و‬
‫ه دوسسستي ‌نم ‌‬
‫ن را »ب ‌‬
‫مشننركا ‌‬
‫هاننند پ ‌‬
‫س‬
‫ي كرد ‌‬
‫ن نه ‌‬
‫ي بننا مشننركا ‌‬
‫ش آنهننا را از دوسننت ‌‬
‫پيامبر ‌‬
‫ي بسسسيار ‌‬
‫ي‬
‫ق اس نت‌ »ول ‌‬
‫ل نفا ‌‬
‫ن خود دلي ‌‬
‫ي با مشركا ‌‬
‫دوست ‌‬
‫ت اللننه‪‬‬
‫ت و طنناع ‌‬
‫ه ولي ‌‬
‫ي‪ :‬ازدايننر ‌‬
‫ن فاسقند« يعن ‌‬
‫از آنا ‌‬
‫يدهند‪.‬‬
‫ق خويش‌ استمرار م ‌‬
‫ه كفر و نفا ‌‬
‫هوب ‌‬
‫ج گرديد ‌‬
‫خار ‌‬

‫ن أَْقَرَبُه صمْ‬
‫ج صَد ّ‬
‫ش صَرُكوا َوَلَت ِ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ن َآَمُنوا اْلَيُهوَد َواّلِذي َ‬
‫عَداَوًة ِلّلِذي َ‬
‫س َ‬
‫شّد الّنا ِ‬
‫ن َأ َ‬
‫جَد ّ‬
‫َلَت ِ‬
‫ن َوُرْهَباًنصصا‬
‫سصصي َ‬
‫سي ِ‬
‫ن ِمْنُهصْم ِق ّ‬
‫ك ِبصَأ ّ‬
‫صصصاَرى َذِلص َ‬
‫ن َقصصاُلوا ِإّنصصا َن َ‬
‫ن َآَمُنوا اّلِذي َ‬
‫َمَوّدًة ِلّلِذي َ‬
‫ن )‪(82‬‬
‫سَتْكِبُرو َ‬
‫َوَأّنُهْم َل َي ْ‬
‫ن را‬
‫ن و مشسسسركا ‌‬
‫ب! »مسسسسلما يهوديسسسا ‌‬
‫اي‌ مخنننناط ‌‬
‫ييسسابي«‬
‫نم ‌‬
‫ه مسسسلمانا ‌‬
‫تب ‌‬
‫م نسسسب ‌‬
‫ن مسسرد ‌‬
‫نتري ‌‬
‫دشم ‌‬
‫ت مخنناطب‬
‫ه صننلحي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ياسنن ‌‬
‫ه هركس ‌‬
‫ب متننوج ‌‬
‫س‪ ،‬خطننا ‌‬
‫پ ‌‬
‫ماللننه نن‬
‫ن نن لعنه ‌‬
‫ن و مشركا ‌‬
‫ي‪ :‬يهوديا ‌‬
‫ن رادارد‪ .‬يعن ‌‬
‫ن با آ ‌‬
‫‌شد ‌‬
‫ن اند‪.‬‬
‫م در دشمني ‌با مؤمنا ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫ن هم ‌‬
‫تتري ‌‬
‫سرسخ ‌‬
‫ي تنناريخ ‌‬
‫ي‬
‫ن دشمن ‌‬
‫ل القرآن« در بيا ‌‬
‫ي ظل ‌‬
‫ب تفسير »ف ‌‬
‫صاح ‌‬
‫ب را علي ‌‬
‫ه‬
‫گ احزا ‌‬
‫ه جن ‌‬
‫يگويد‪» :‬كسي‌ ك ‌‬
‫ن با مؤمنان ‌م ‌‬
‫يهوديا ‌‬
‫ه زمننا ‌‬
‫ن‬
‫ه در فتن ‌‬
‫يك ‌‬
‫يبننود‪ ...‬كس ن ‌‬
‫ت‪ ،‬يهود ‌‬
‫ن برانگيخ ‌‬
‫مسلمانا ‌‬
‫ههنننا را برشنننوراند و‬
‫ت‪ ،‬گرو ‌‬
‫م را بنننرانگيخ ‌‬
‫عثمنننان‪ ‌‬عنننوا ‌‬
‫ه حننركت‌ وض ن ‌‬
‫ع‬
‫يك ‌‬
‫ي بننود‪ ...‬كس ن ‌‬
‫ت را پراكننند‪ ،‬يهننود ‌‬
‫شننايعا ‌‬
‫ي را‬
‫ت جعل ‌‬
‫ع روايننا ‌‬
‫ل خننداص و وض ن ‌‬
‫ن از رسو ‌‬
‫ث دروغي ‌‬
‫احادي ‌‬
‫ي‬
‫هها ‌‬
‫ه نعر ‌‬
‫يك ‌‬
‫يبود‪ ...‬كس ‌‬
‫ي كرد‪ ،‬يهود ‌‬
‫خ و سير رهبر ‌‬
‫در تاري ‌‬
‫ي(‬
‫ن عثمنننان ‌‬
‫ن )دورا ‌‬
‫ت مسنننلمانا ‌‬
‫ن خلف ‌‬
‫ي را در آخنننري ‌‬
‫قنننوم ‌‬
‫ت سننر هننر‬
‫ي بننود‪ ...‬و شننما در پشن ‌‬
‫ك يهود ‌‬
‫ت‪ ،‬آتاتور ‌‬
‫برانگيخ ‌‬
‫يبينينند‪.‬‬
‫ن را م ‌‬
‫ت يهوديننا ‌‬
‫ن‪ ،‬دسن ‌‬
‫ي عليه ‌مسلمي ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه و توطئ ‌‬
‫فتن ‌‬
‫ي‪ ،‬ي ‌‬
‫ك‬
‫ه مننادي ‌الحنناد ‌‬
‫ت سر انديش ن ‌‬
‫م؛ در پش ‌‬
‫ه بگذري ‌‬
‫نك ‌‬
‫از اي ‌‬
‫ي بننود ‌‬
‫ن‬
‫ه ويرانگننر محننور ‌‬
‫ي انديشنن ‌‬
‫ت‪ ...‬در ورا ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫يهننود ‌‬
‫ي قننراردارد‪ ...‬و‬
‫ك يهننود ‌‬
‫ن‪ ،‬ي ‌‬
‫ي انسننا ‌‬
‫ي در زننندگ ‌‬
‫هجنس ن ‌‬
‫غريز ‌‬
‫ي ويرانگننر‪،‬‬
‫هها ‌‬
‫ه مكنناتب و انديش ن ‌‬
‫ت سننر هم ‌‬
‫ه در پش ن ‌‬
‫بالخر ‌‬
‫ن قننرار دارننند«‪» .‬و قطعسسا مهربسسانترين‌ مسسردم‬
‫يهوديننا ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬مسسا‬
‫يك ‌‬
‫يياب ‌‬
‫ي را م ‌‬
‫ن كسان ‌‬
‫ه مؤمنا ‌‬
‫تب ‌‬
‫‌نسب ‌‬
‫ه از آنسسسا ‌‬
‫ن‬
‫تك ‌‬
‫ب اسسسس ‌‬
‫ن سسسسب ‌‬
‫ن بسسسدا ‌‬
‫م‪ ،‬اي ‌‬
‫نصسسسارايي ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫ه‬
‫ي‪ :‬نصنننار ‌‬
‫ي هسسستند« يعن ‌‬
‫ن و راهبسسان ‌‬
‫كشيشسسا ‌‬
‫ه در‬
‫يك ‌‬
‫يينناب ‌‬
‫ن رو نزديكننتر م ‌‬
‫ن ازآ ‌‬
‫ت با مؤمنا ‌‬
‫ي و مود ‌‬
‫دوست ‌‬
‫قپرستي ‌هستند‬
‫نح ‌‬
‫ن دانشمند و راهبا ‌‬
‫ي‪ ،‬كشيشا ‌‬
‫ن نصار ‌‬
‫ميا ‌‬
‫مو‬
‫ه مننرد ‌‬
‫يب ‌‬
‫م‪ ،‬سودرسننان ‌‬
‫ي خداوننند‪ ،‬رح ‌‬
‫ه فننروتني‌ بننرا ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن در‬
‫يدهننند‪ .‬مننراد از كشيشننا ‌‬
‫شم ‌‬
‫ن آموز ‌‬
‫هآنا ‌‬
‫قجويي‌ را ب ‌‬
‫ح ‌‬

‫ن ديني‌‬
‫ن دانشننمندا ‌‬
‫ت وپيننروا ‌‬
‫قپرس ن ‌‬
‫نح ‌‬
‫ه‪ ،‬نيايشگرا ‌‬
‫هكريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫ت از‪ :‬تعبننند در‬
‫ت اسننن ‌‬
‫ب‪ :‬عبنننار ‌‬
‫ت و تنننره ‌‬
‫هسنننتند‪ .‬رهبننناني ‌‬
‫ي بننا‬
‫ت نصننار ‌‬
‫ي و محب ‌‬
‫هها و كليساها »و نيز« دوسننت ‌‬
‫صومع ‌‬
‫يورزنسسد«‬
‫ن كبر نم ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫بآ ‌‬
‫ن »به ‌سب ‌‬
‫مؤمنا ‌‬
‫ن متواضعند‪ ،‬بننر خلف‬
‫ه در برابر آ ‌‬
‫ن حق‌ بلك ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫از پذيرفت ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫يباشننند زيننرا كفرشننا ‌‬
‫هدور م ‌‬
‫فب ‌‬
‫ن وص ن ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫نك ‌‬
‫‌يهوديننا ‌‬
‫ه دلي ‌‬
‫ل‬
‫ه كننريم ‌‬
‫يگوينند‪» :‬آي ‌‬
‫ت‪ .‬نسننفي‌ م ‌‬
‫كفر عناد و انكار اسن ‌‬
‫ت‪ ،‬هرچننند عل ‌‬
‫م‬
‫ن چيزهاس ن ‌‬
‫م سننودمندتري ‌‬
‫ه عل ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫بننرآ ‌‬
‫ي از كننبر‪ ،‬سننودمندتري ‌‬
‫ن‬
‫نطننور بيننزار ‌‬
‫ن باشنند‪ .‬همي ‌‬
‫كشيشننا ‌‬
‫ي باشد«‪.‬‬
‫يا ‌‬
‫ي نصران ‌‬
‫ي از سو ‌‬
‫ن بيزار ‌‬
‫ت؛ هرچند اي ‌‬
‫چيزهاس ‌‬
‫عَرُفوا ِم َ‬
‫ن‬
‫ن الّدْمِع ِمّما َ‬
‫ض ِم َ‬
‫عُيَنُهْم َتِفي ُ‬
‫سوِل َتَرى َأ ْ‬
‫سِمُعوا َما ُأْنِزَل ِإَلى الّر ُ‬
‫َوِإَذا َ‬
‫ن )‪(83‬‬
‫شاِهِدي َ‬
‫ن َرّبَنا َآَمّنا َفاْكُتْبَنا َمَع ال ّ‬
‫ق َيُقوُلو َ‬
‫حّ‬
‫اْل َ‬
‫ه وصفشننان‌‬
‫يك ‌‬
‫ه از نصننار ‌‬
‫ن دست ‌‬
‫ي‪ :‬اي ‌‬
‫ن اينان« يعن ‌‬
‫»و چو ‌‬
‫ل شسسده ‌اسسس ‌‬
‫ت‬
‫نپيسسامبر نسساز ‌‬
‫ه را بسسر اي ‌‬
‫ت »آنچ ‌‬
‫گذشنن ‌‬
‫ك لسسبريز‬
‫ن از اشسس ‌‬
‫ه چشمانشسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫يبين ‌‬
‫بشسسنوند‪ ،‬م ‌‬
‫ي‬
‫ه پننر ‌‬
‫ن‪ ،‬ب ‌‬
‫ن قننرآ ‌‬
‫م شنننيد ‌‬
‫ي‪ :‬آنهننا در هنگننا ‌‬
‫يشسسود« يعن ‌‬
‫م ‌‬
‫ه ازحق‌‬
‫ب آنچ ‌‬
‫يريزنننند »بسسه ‌سسسب ‌‬
‫كم ‌‬
‫ن اشننن ‌‬
‫چشمانشنننا ‌‬
‫هاند زيرا‬
‫ن شنيد ‌‬
‫ه از قرآ ‌‬
‫هك ‌‬
‫ب آنچ ‌‬
‫هسب ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫هاند« يعن ‌‬
‫شناخت ‌‬
‫ت زيننرا‬
‫ن حق‌ و حقيقت‌ اس ن ‌‬
‫ههايشننا ‌‬
‫ن شنيد ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫هاند ك ‌‬
‫دريافت ‌‬
‫هانننننند‬
‫ل( نيزيافت ‌‬
‫ب خنننننود )انجي ‌‬
‫ن حقنننننايق‌ را در كتنننننا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن‬
‫هايسسم« ب ‌‬
‫ن آورد ‌‬
‫يگويند‪ :‬پروردگارا! مسسا ايمسسا ‌‬
‫»م ‌‬
‫ه اسنت‌ و نيننز‬
‫ل شنند ‌‬
‫ي تننو برمحمنندص ننناز ‌‬
‫ه از سننو ‌‬
‫يك ‌‬
‫كتاب ‌‬
‫ب را بننر وي ‌ننناز ‌‬
‫ل‬
‫ن كتننا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه پيننامبر ‌‬
‫مب ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ن آورد ‌‬
‫ايمننا ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن بنسسويس« يعن ‌‬
‫ه گواهسسا ‌‬
‫س ما را در زمر ‌‬
‫ي »پ ‌‬
‫ها ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ه بننر مننرد ‌‬
‫م‬
‫نك ‌‬
‫ه‪ ،‬همانا ‌‬
‫ما را در شمار امت ‌محمدص قرار د ‌‬
‫ن بننر‬
‫ه گواها ‌‬
‫يدهند‪ .‬يا ما را در زمر ‌‬
‫يم ‌‬
‫ت گواه ‌‬
‫در روز قيام ‌‬
‫ه بننرحق ‌‬
‫ت‬
‫ه او فرسننتاد ‌‬
‫نك ‌‬
‫ق و راستگويي‌ محمنندص و اي ‌‬
‫صد ‌‬
‫س‪.‬‬
‫ت‪ ،‬بنوي ‌‬
‫م اس ‌‬
‫هسوي ‌مرد ‌‬
‫ب ‌‬

‫خَلَنا َرّبَنصصا َمصعَ اْلَقصْوِم‬
‫ن ُيصْد ِ‬
‫طَمصُع َأ ْ‬
‫ق َوَن ْ‬
‫حص ّ‬
‫ن اْل َ‬
‫جاَءَنا ِمص َ‬
‫ل َوَما َ‬
‫ن ِبا ِّ‬
‫َوَما َلَنا َل ُنْؤِم ُ‬
‫ن )‪(84‬‬
‫حي َ‬
‫صاِل ِ‬
‫ال ّ‬
‫ه از حق‌ كه‌‬
‫ه خدا و آنچ ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫»و ما را چ ‌‬
‫ه سنند و مننانعي‌‬
‫ي‪ :‬چ ‌‬
‫ه‪ ،‬ايمان ‌نيسساوريم« يعن ‌‬
‫به‌ ما رسيد ‌‬
‫ه همانننا رسننالت‌ حضننر ‌‬
‫ت‬
‫ت نن ك ‌‬
‫هحقيق ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن ما و ايمننا ‌‬
‫در ميا ‌‬
‫ه مقتضن ‌‬
‫ي‬
‫يك ‌‬
‫ل شننود درحننال ‌‬
‫يتواننند حنناي ‌‬
‫تنم ‌‬
‫محمدص اس ‌‬
‫م الهي‌‬
‫ت انعننا ‌‬
‫ه درينناف ‌‬
‫عمننا ب ‌‬
‫ن طم ‌‬
‫توآ ‌‬
‫ن موجننود اس ن ‌‬
‫ايمننا ‌‬
‫ن ما‬
‫هپروردگارما ‌‬
‫مك ‌‬
‫ع داري ‌‬
‫ه طم ‌‬
‫نك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ت‪» :‬و حا ‌‬
‫اس ‌‬
‫ي‪ :‬در‬
‫ه و وارد كنسسد« يعن ‌‬
‫ن همسسرا ‌‬
‫م صسسالحا ‌‬
‫را بسسا قسسو ‌‬
‫ن ن از انبيننا‡ و‬
‫م تا در مصاحبت‌ صالحا ‌‬
‫م داري ‌‬
‫ه ما چش ‌‬
‫يك ‌‬
‫حال ‌‬
‫م زيننرا ديگننر‬
‫ت وارد شننوي ‌‬
‫ه بهشن ‌‬
‫ن نن ب ‌‬
‫ن فرمانبردارشا ‌‬
‫پيروا ‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬و پيننامبرش‌‬
‫ه ما را بر كفننر ب ‌‬
‫ه عواملي‌ ك ‌‬
‫هرگز ب ‌‬
‫م‪.‬‬
‫يكني ‌‬
‫وادارد‪ ،‬التفاتي‌ نم ‌‬
‫جصَزاُء‬
‫ك َ‬
‫ن ِفيَهصصا َوَذِلص َ‬
‫خاِلِدي َ‬
‫حِتَها اَْلْنَهاُر َ‬
‫ن َت ْ‬
‫جِري ِم ْ‬
‫ت َت ْ‬
‫جّنا ٍ‬
‫ل ِبَما َقاُلوا َ‬
‫َفَأَثاَبُهُم ا ُّ‬
‫ن )‪(85‬‬
‫سِني َ‬
‫ح ِ‬
‫اْلمُ ْ‬
‫ن باغهسسايي‌‬
‫ه آنسسا ‌‬
‫ه گفتنسسد‪ ،‬خسسدا ب ‌‬
‫س آنچ ‌‬
‫ه پسسا ‌‬
‫سب ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫ي اس ‌‬
‫ن آن ‌نهرها جار ‌‬
‫ه از زير درختا ‌‬
‫ش داد ك ‌‬
‫پادا ‌‬
‫ش نيكوكسساران‌‬
‫ن پسسادا ‌‬
‫يماننسسد و اي ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن جسساودان ‌‬
‫در آ ‌‬
‫ه آن‌‬
‫نك ‌‬
‫ن سخنشننا ‌‬
‫ل در برابننر اي ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ي! خدا ‌‬
‫است« آر ‌‬
‫ن آن ‌نيننز معتقنند و باورمننند‬
‫ه مضننمو ‌‬
‫ص گفتننند و ب ‌‬
‫ه اخل ‌‬
‫را ب ‌‬
‫ن داد‪.‬‬
‫ه ايشا ‌‬
‫يب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ش شايست ‌‬
‫ن پادا ‌‬
‫بودند‪ ،‬چني ‌‬
‫ناميه‌‬
‫ت‪ :‬رسول‌ خننداص عمننروب ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ل آمد ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫در بيا ‌‬
‫ه حبشن ‌‬
‫ه‬
‫ي پادشننا ‌‬
‫ي نجاشن ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه با نام ‌‬
‫ي را همرا ‌‬
‫ضمر ‌‬
‫ه دنبا ‌‬
‫ل‬
‫يب ‌‬
‫سنجاش ‌‬
‫ت كردند پ ‌‬
‫ن حق‌ دعو ‌‬
‫ه دي ‌‬
‫ه او را ب ‌‬
‫فرستاد ‌‬
‫س از‬
‫ن را گرد آورد‪ ،‬سپ ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ه هم ‌‬
‫ن فرستاد ‌‬
‫ن و كشيشا ‌‬
‫راهبا ‌‬
‫ن بخواند‪ ،‬جعفننر‬
‫ن قرآ ‌‬
‫ت تا بر آنا ‌‬
‫يطالب‪ ‌‬خواس ‌‬
‫ناب ‌‬
‫جعفرب ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ن‬
‫س هم ‌‬
‫ن سوره ‌»مريننم« را قننرائت‌ كننرد پ ‌‬
‫‪ ‬بر ايشا ‌‬
‫ناننند‬
‫ك لننبريز شنند و همانا ‌‬
‫ن از اش ‌‬
‫ن آوردند و چشمانشا ‌‬
‫ايما ‌‬

‫شصصاِهِدي َ‬
‫ن‬
‫ن َأْقَرَبُهْم َمَوّدًة ﴾ را تا ﴿ َفاْكُتْبَنا َمَع ال ّ‬
‫جَد ّ‬
‫ه‪َ﴿ :‬وَلَت ِ‬
‫ه خداوند‪ ‬آي ‌‬
‫ك ‌‬
‫ل كرد‪.‬‬
‫ن ناز ‌‬
‫ن ايشا ‌‬
‫﴾ مائده‪ 83 – 81 :‬در شأ ‌‬
‫حيِم )‪(86‬‬
‫جِ‬
‫ب اْل َ‬
‫حا ُ‬
‫صَ‬
‫ك َأ ْ‬
‫ن َكَفُروا َوَكّذُبوا ِبَآَياِتَنا ُأوَلِئ َ‬
‫َواّلِذي َ‬
‫ن برداشنت‌ نكنند ك ‌‬
‫ه‬
‫ل چني ‌‬
‫ت قب ‌‬
‫ي از آينا ‌‬
‫ه كسن ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫و بنرا ‌‬
‫ت‪ ،‬خداوننند متعننا ‌‬
‫ل‬
‫ي اسن ‌‬
‫ه نصننار ‌‬
‫ه‪ ،‬شامل ‌هم ‌‬
‫ش يادشد ‌‬
‫ستاي ‌‬
‫ت مسسا را‬
‫ه كافر شسسدند و آيسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫يفرمايد‪» :‬و كسان ‌‬
‫م ‌‬
‫ه ثنا و‬
‫خ اند« پس‌ بدانيد ك ‌‬
‫ل دوز ‌‬
‫ن اه ‌‬
‫ب كردند‪ ،‬آنا ‌‬
‫تكذي ‌‬
‫ي اس نت‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫ي از نصننار ‌‬
‫ه خاص ن ‌‬
‫ن گرو ‌‬
‫ه‪ ،‬از آ ‌‬
‫ش ذكر شد ‌‬
‫ستاي ‌‬
‫م از‬
‫ه پذيرفتن ‌اسننل ‌‬
‫ت؛ ك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ق در آنها يكجا شد ‌‬
‫ف فو ‌‬
‫اوصا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ف اس ‌‬
‫ن اوصا ‌‬
‫سآ ‌‬
‫ن در رأ ‌‬
‫ي ايشا ‌‬
‫سو ‌‬
‫حص ّ‬
‫ب‬
‫ل لَ ُي ِ‬
‫ن ا َّ‬
‫ل َلُكْم َوَل َتْعَتُدوا ِإ ّ‬
‫حّل ا ُّ‬
‫ت َما َأ َ‬
‫طّيَبا ِ‬
‫حّرُموا َ‬
‫ن َآَمُنوا َل ُت َ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن )‪(87‬‬
‫اْلمُْعَتِدي َ‬
‫ه رواي ‌‬
‫ت‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫ل آي ‌‬
‫ب ننننزو ‌‬
‫ن سنننب ‌‬
‫ن عبننناس‪ ‌‬دربينننا ‌‬
‫از اب ‌‬
‫ن مظعون‪ ‌‬يك ‌‬
‫ي‬
‫ه عثمان ‌ ب ‌‬
‫هنك ‌‬
‫ي ازصحاب ‌‬
‫ت‪ :‬گروه ‌‬
‫هاس ‌‬
‫شد ‌‬
‫يكنيم‌‬
‫عم ‌‬
‫يخود را قط ‌‬
‫ي تناسننل ‌‬
‫تها ‌‬
‫ن بود ن گفتند‪ :‬آل ‌‬
‫از ايشا ‌‬
‫شح ‌‬
‫ق‬
‫ت و نينناي ‌‬
‫ه عبنناد ‌‬
‫ه فقننط ب ‌‬
‫ك نمننود ‌‬
‫ت دنيا را تننر ‌‬
‫و شهوا ‌‬
‫ه منظنننور‬
‫نب ‌‬
‫م و هماننننند راهبنننا ‌‬
‫يشنننوي ‌‬
‫لم ‌‬
‫تعنننالي‌ مشنننغو ‌‬
‫م!‬
‫يپردازي ‌‬
‫ه سير و سفر م ‌‬
‫نب ‌‬
‫ت‪ ،‬در زمي ‌‬
‫ن و عباد ‌‬
‫تگرفت ‌‬
‫عبر ‌‬
‫هدنبننال‌‬
‫ن حضرتص ب ‌‬
‫ل خداص رسيد‪ ،‬آ ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫ن خبر ب ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫چو ‌‬
‫ه بننا آنهننا در‬
‫ن بننار ‌‬
‫ي خود را در اي ‌‬
‫هها ‌‬
‫ه و شنيد ‌‬
‫ن فرستاد ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ق كردننند و گفتننند‪:‬‬
‫ه را تصنندي ‌‬
‫ن خبر رسننيد ‌‬
‫ميان ‌گذاشتند‪ .‬آنا ‌‬
‫م! رسنننو ‌‬
‫ل‬
‫ي را داري ‌‬
‫ن كنننار ‌‬
‫م و قصننند چني ‌‬
‫ن گفنننتي ‌‬
‫ي! چني ‌‬
‫آر ‌‬
‫م‪ ،‬نمنناز‬
‫يخننور ‌‬
‫م وم ‌‬
‫يگير ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن روز ‌‬
‫يم ‌‬
‫خداص فرمودند‪» :‬ول ‌‬
‫س هر ك ‌‬
‫س‬
‫مپ ‌‬
‫يكن ‌‬
‫جم ‌‬
‫ن ازدوا ‌‬
‫م و با زنا ‌‬
‫يخواب ‌‬
‫موم ‌‬
‫يخوان ‌‬
‫م ‌‬
‫ه سننن ‌‬
‫ت‬
‫ن اس نت‌ و هننر كس‌ ب ‌‬
‫گ زننند‪ ،‬او از م ‌‬
‫ن چن ‌‬
‫تم ‌‬
‫هسن ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه اين‌‬
‫ه دربننار ‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫ننيسننت«‪ .‬همننا ‌‬
‫گ نزند‪ ،‬او از م ‌‬
‫ن چن ‌‬
‫م ‌‬
‫ل شد‪:‬‬
‫ه ناز ‌‬
‫ه از صحاب ‌‬
‫گرو ‌‬

‫ي شسسما حلل‌‬
‫ه اللسسه بسسرا ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ن! طيبات ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ت كه‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ت‪ :‬لذايذ ‌‬
‫ت حرام ‌نشماريد« طيبا ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ساخت ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ش حلل ‌سنناخته ‌اسنن ‌‬
‫ه بننندگان ‌‬
‫ل آنهننا را ب ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫خنندا ‌‬
‫يكننند از اين‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫يم ‌‬
‫ن را نه ‌‬
‫ل مؤمنننا ‌‬
‫ن‪ ،‬خداوننند متعننا ‌‬
‫بنننابراي ‌‬
‫ي اين‌ پننندار بننر خننود حننرا ‌‬
‫م‬
‫يهننا را برمبنننا ‌‬
‫ي از پاكيزگ ‌‬
‫چيننز ‌‬
‫ي طنناعت‌ و تقننر ‌‬
‫ب‬
‫همعنا ‌‬
‫يها‪ ،‬ب ‌‬
‫ن پاكيزگ ‌‬
‫م كرد ‌‬
‫ه حرا ‌‬
‫سازند ك ‌‬
‫ي از دنيننا‬
‫ه زهنند و رويگننردان ‌‬
‫ت و از مقننول ‌‬
‫ياسنن ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫ب ‌‬
‫لهننا ‌‬
‫ي‬
‫ي از حل ‌‬
‫ي نباينند حلل ‌‬
‫ه ديگننر ‌‬
‫ه هننر بهننان ‌‬
‫يباشنند‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫م ‌‬
‫ي از‬
‫ه بننرخ ‌‬
‫نك ‌‬
‫م گردانننند‪ .‬چنننا ‌‬
‫خداوننند‪ ‬را بننر خننود حننرا ‌‬
‫يكننننند؛ مثل‬
‫نم ‌‬
‫ي چني ‌‬
‫س در هنننر عصنننر و زمنننان ‌‬
‫مالننننا ‌‬
‫عوا ‌‬
‫ن چيننز را بننر خننود‬
‫ت! آ ‌‬
‫م اسن ‌‬
‫ن حننرا ‌‬
‫ن چيز بر م ‌‬
‫يگويند‪ :‬اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي شننام ‌‬
‫ل‬
‫ي قننرآن ‌‬
‫ه نه ‌‬
‫م! و الفاظي‌ مانند اينها ن ك ‌‬
‫م ساخت ‌‬
‫حرا ‌‬
‫ه كه‌‬
‫ن آنچ ‌‬
‫لكننرد ‌‬
‫يشود »و از حد در نگذريد« بننا حل ‌‬
‫نم ‌‬
‫آ ‌‬
‫ه‪ .‬يعننني‪ :‬در اعمننا ‌‬
‫ل‬
‫م گردانينند ‌‬
‫ن را بر شما حننرا ‌‬
‫ق تعالي‌ آ ‌‬
‫ح ‌‬
‫ه آنجننا‬
‫ي‪ ،‬كننار را ب ‌‬
‫نگير ‌‬
‫ل و آسا ‌‬
‫ن در تساه ‌‬
‫رخصتها و فرورفت ‌‬
‫ن كار نيننز‬
‫ل گردانيد زيرا اي ‌‬
‫ه حرامي‌ را بر خود حل ‌‬
‫نرسانيد ك ‌‬
‫يمننورد‪،‬‬
‫يهاي ‌ب ‌‬
‫تگير ‌‬
‫ه سننخ ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫ت‪ ،‬همننا ‌‬
‫بر شما نارواس ‌‬
‫يباشنند »همانسسا اللسسه‬
‫ن حللهننا ناجننايز م ‌‬
‫مكننرد ‌‬
‫ن حرا ‌‬
‫چننو ‌‬
‫يدارد«‪.‬‬
‫ت نم ‌‬
‫ن را دوس ‌‬
‫ازحدگذرندگا ‌‬
‫ه‪:‬‬
‫ن برآنننند ك ‌‬
‫ل و پيروانشننا ‌‬
‫ن حنب ‌‬
‫م احمنندب ‌‬
‫ه‪ ،‬اما ‌‬
‫م ابوحنيف ‌‬
‫اما ‌‬
‫م سنناخت ‌‬
‫ه‬
‫ن را بر خننود حننرا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ل كرد ك ‌‬
‫ي را تناو ‌‬
‫س چيز ‌‬
‫هر ك ‌‬
‫يشود‪.‬‬
‫مم ‌‬
‫ي( لز ‌‬
‫ن )سوگند شكن ‌‬
‫ه يمي ‌‬
‫ي كفار ‌‬
‫بود‪ ،‬بر و ‌‬
‫ن )‪(88‬‬
‫ل اّلِذي َأْنُتْم ِبِه ُمْؤِمُنو َ‬
‫طّيًبا َواّتُقوا ا َّ‬
‫لًل َ‬
‫حَ‬
‫ل َ‬
‫َوُكُلوا ِمّما َرَزَقُكُم ا ُّ‬
‫لو‬
‫ت؛ حل ‌‬
‫هاسسسس ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫ه اللسسسه بسسسه ‌شسسسما روز ‌‬
‫»و آنچ ‌‬
‫م بشننماريد و ن ‌‬
‫ه‬
‫ه آنها را بر خود حرا ‌‬
‫ه بخوريد« لذا ن ‌‬
‫پاكيز ‌‬
‫ن داريسسد‬
‫ه او ايمسسا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن خسسداي ‌‬
‫س »و از آ ‌‬
‫پلينند و نج ‌‬
‫ل پننروا‬
‫ه امننور از خداوننند متعننا ‌‬
‫ي‪ :‬در هم ‌‬
‫پسروا داريسسد« يعن ‌‬
‫يكننند‬
‫تم ‌‬
‫ه دلل ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ي‪ .‬اي ‌‬
‫مو ‌‬
‫ل و حننرا ‌‬
‫ه در حل ‌‬
‫دارينند‪ ،‬از جمل ‌‬

‫ن از‬
‫ه خداوند‪ ،‬مننوجب‌ تقننوا و پرواداشننت ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه ايما ‌‬
‫نك ‌‬
‫بر اي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اس ‌‬
‫يو ‌‬
‫ي در امر و نه ‌‬
‫و ‌‬
‫يهننا بننر خننود‪ ،‬غالبننا بننا‬
‫ن پاكيزگ ‌‬
‫م كننرد ‌‬
‫ه حننرا ‌‬
‫يك ‌‬
‫و از آنجنناي ‌‬
‫م سوگند در اينجا مناسننب‌‬
‫ن حك ‌‬
‫ت پس ‌بيا ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫سوگند همرا ‌‬
‫ت فرمود‪:‬‬
‫ن جه ‌‬
‫ه همي ‌‬
‫ينمود‪ ،‬ب ‌‬
‫م ‌‬
‫ن َفَكّفصصاَرُتهُ‬
‫عّقصْدُتُم اَْلْيَمصصا َ‬
‫خ صُذُكْم ِبَمصصا َ‬
‫ن ُيَؤا ِ‬
‫ل ِبالّلْغِو ِفي َأْيَماِنُكْم َوَلِك ْ‬
‫خُذُكُم ا ُّ‬
‫َل ُيَؤا ِ‬
‫حِريصُر‬
‫سصَوُتُهْم َأْو َت ْ‬
‫ن أَْهِليُكصْم َأْو ِك ْ‬
‫طِعُمصصو َ‬
‫ط َمصصا ُت ْ‬
‫سص ِ‬
‫ن َأْو َ‬
‫ن ِمص ْ‬
‫ساِكي َ‬
‫شَرِة َم َ‬
‫ع َ‬
‫طَعاُم َ‬
‫ِإ ْ‬
‫ظصصوا‬
‫حَف ُ‬
‫حَلْفُتصْم َوا ْ‬
‫ك َكّفصصاَرةُ َأْيَمصصاِنُكْم ِإَذا َ‬
‫لَثصِة َأّيصصاٍم َذِلص َ‬
‫صصَياُم َث َ‬
‫جصْد َف ِ‬
‫ن َلْم َي ِ‬
‫َرَقَبٍة َفَم ْ‬
‫ن )‪(89‬‬
‫شُكُرو َ‬
‫ل َلُكْم َآَياِتِه َلَعّلُكْم َت ْ‬
‫ن ا ُّ‬
‫ك ُيَبّي ُ‬
‫َأْيَماَنُكْم َكَذِل َ‬
‫ي لغسسو بازخواسسست‌‬
‫ه سسسوگندها ‌‬
‫»خداونسسد شسسما را ب ‌‬
‫ي‬
‫ها ‌‬
‫ي و مؤاخننذ ‌‬
‫ي لغننو‪ ،‬بازپرسنن ‌‬
‫ي‪ :‬سننوگندها ‌‬
‫يكند« يعن ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت‪ .‬سننوگند‬
‫م در آنهننا واجب‌ نيسن ‌‬
‫هه ‌‬
‫ت كفننار ‌‬
‫ندارند و پننرداخ ‌‬
‫ص در اثننناي‌‬
‫ه شننخ ‌‬
‫ن اسننت‌ ك ‌‬
‫ب شننافعي‪ :‬اي ‌‬
‫لغننو‪ :‬در مننذه ‌‬
‫ن قصنند‬
‫ه از آ ‌‬
‫نك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ي واللننه!‪ ،‬ب ‌‬
‫ه واللننه! آر ‌‬
‫ش بگويد‪ :‬ن ‌‬
‫سخن ‌‬
‫ي‬
‫ع ازسننوگندها ‌‬
‫ن نننو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫هباشنند‪ ،‬ك ‌‬
‫ن را داشت ‌‬
‫م خننورد ‌‬
‫قسنن ‌‬
‫يشننود‪ .‬امننا‬
‫ن صننادر م ‌‬
‫ت از انسا ‌‬
‫هطريق‌ عاد ‌‬
‫بب ‌‬
‫ه‪ ،‬اغل ‌‬
‫بيهود ‌‬
‫ص در‬
‫ه شننخ ‌‬
‫ن اسنت‌ ك ‌‬
‫از نظر جمهننور فقهننا‪ :‬سننوگند لغننو آ ‌‬
‫ن خننويش‌ را بنر مبنننا ‌‬
‫ي‬
‫ل‪ ،‬گمننا ‌‬
‫ه يننا از حننا ‌‬
‫ن از گذشنت ‌‬
‫خبرداد ‌‬
‫ن امننر پنننداري‬
‫عآ ‌‬
‫ه و بننر وقننو ‌‬
‫ن خننبر قننرار داد ‌‬
‫ع مفنناد آ ‌‬
‫وقو ‌‬
‫ن باشنند‪.‬‬
‫فآ ‌‬
‫ت امننر بننرخل ‌‬
‫ه واقعي ‌‬
‫يك ‌‬
‫‌سوگند بخننورد؛ درحننال ‌‬
‫ت‪» .‬ولي‌‬
‫ه »بقره« نيننز گذش ن ‌‬
‫م سوگند لغو درسور ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫بيا ‌‬
‫هقصسسد‬
‫ن سسسوگندها ب ‌‬
‫ب محكسسم ‌كسسرد ‌‬
‫هسسسب ‌‬
‫شسسمارا ب ‌‬
‫مو‬
‫ي محك ‌‬
‫ه سننوگندها ‌‬
‫ي‪ :‬شننما را ب ‌‬
‫يكنسسد« يعن ‌‬
‫هم ‌‬
‫مؤاخسسذ ‌‬
‫يكنينند‪ ،‬مؤاخننذ ‌‬
‫ه‬
‫ه ينناد م ‌‬
‫ي قصنند و اراد ‌‬
‫ه از رو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫منعقنند ‌‬
‫ن سوگندها را بشكنيد‪.‬‬
‫ه اي ‌‬
‫يكند‪ ،‬در صورتي‌ ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ع اند‪:‬‬
‫پس‌ سوگندها عموما بر دو نو ‌‬
‫ه‪.‬‬
‫ي اراد ‌‬
‫م و از رو ‌‬
‫ي محك ‌‬
‫ي لغننو‪2 .‬ن ن سننوگندها ‌‬
‫‪1‬ن سننوگندها ‌‬
‫ن را »يمين‌‬
‫هآ ‌‬
‫ع سننومي‌ از سننوگند اسنت‌ ك ‌‬
‫نجا نننو ‌‬
‫اما در اي ‌‬
‫ف عبننار ‌‬
‫ت‬
‫س در نننزد احنننا ‌‬
‫ينامننند‪ .‬سننوگند غمننو ‌‬
‫غموس« م ‌‬

‫ه ينا‬
‫ي در گذشنت ‌‬
‫ع امر ‌‬
‫ي بر وقو ‌‬
‫ن قصد ‌‬
‫ت از‪ :‬سوگندخورد ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه سننوگند‬
‫ف برآنننند ك ‌‬
‫ت‪ .‬احنننا ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ع نشنند ‌‬
‫ل كننه ‌واق ‌‬
‫حننا ‌‬
‫نو‬
‫ن فروغلتينند ‌‬
‫ي ننندارد زيننرا سننزاي ‌آ ‌‬
‫ها ‌‬
‫»غمننوس« كفننار ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن پيداس ن ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ه از نننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت چنننا ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ن در جهن ‌‬
‫هور شد ‌‬
‫غوط ‌‬
‫ه‪ ،‬از كسن ‌‬
‫ي‬
‫ه سننوگند منعقنند ‌‬
‫ي‪ :‬كفننار ‌‬
‫ه آن« يعن ‌‬
‫سكفار ‌‬
‫»پ ‌‬
‫يخننورد و سننوگند خننود را‬
‫ه سننوگند م ‌‬
‫ه و آگاهننان ‌‬
‫ه بننا اراد ‌‬
‫ك ‌‬
‫ت از جنس‌‬
‫ن اس س ‌‬
‫ه مسسسكي ‌‬
‫ند ‌‬
‫م داد ‌‬
‫يشننكند‪» :‬طعسسا ‌‬
‫م ‌‬
‫ي‪ :‬آن‌‬
‫يخورانيد« يعن ‌‬
‫ه خود را م ‌‬
‫ه خانواد ‌‬
‫هك ‌‬
‫ميانه ‌آنچ ‌‬
‫ن و خننانواد ‌‬
‫ه‬
‫ه كسا ‌‬
‫ه عادتا ب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن آنچ ‌‬
‫ن را از ميانگي ‌‬
‫ه مسكي ‌‬
‫د ‌‬
‫ن ازغننذاها ‌‬
‫ي‬
‫ن ايشا ‌‬
‫م كنيد و طعام ‌داد ‌‬
‫يخورانيد‪ ،‬اطعا ‌‬
‫خود م ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫ه خورانننند ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫ت‪ ،‬همنننا ‌‬
‫ب نيسننن ‌‬
‫اعل بنننر شنننما واج ‌‬
‫يباشنند و اطعننا ‌‬
‫م‬
‫ت نيز جايز نم ‌‬
‫م ادني ‌و پس ‌‬
‫ن از طعا ‌‬
‫مسكي ‌‬
‫يگويننند‪ :‬اطعننا ‌‬
‫م‬
‫ت‪ .‬احننناف ‌م ‌‬
‫ن آنهاس ‌‬
‫آنها تا سرحد سيركرد ‌‬
‫ش‪ ،‬اطعننا ‌‬
‫م‬
‫نخور ‌‬
‫ن بننا نننا ‌‬
‫ت غننذا داد ‌‬
‫ه نننوب ‌‬
‫ي؛ سن ‌‬
‫هطننور اعل ‌‬
‫ب ‌‬
‫م به ‌طور‬
‫ن از خرما يا جو و اطعا ‌‬
‫كبار غذاداد ‌‬
‫ي؛ ي ‌‬
‫هطور ادن ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت‪ .‬عمننر و‬
‫م اس ن ‌‬
‫ن در نهننار و شننا ‌‬
‫ت غننذاداد ‌‬
‫اوسننط؛ دو نننوب ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ك از ده ‌مسكي ‌‬
‫ي هر ي ‌‬
‫هاند‪ :‬برا ‌‬
‫يالله عنهما گفت ‌‬
‫ه رض ‌‬
‫عائش ‌‬
‫ف نينز همين‌‬
‫ي احننا ‌‬
‫م ينا خرمنا بپنردازد‪ .‬رأ ‌‬
‫ع از گنند ‌‬
‫م صنا ‌‬
‫ني ‌‬
‫ن يك‌‬
‫ي هنننر مسنننكي ‌‬
‫يگويد‪ :‬بنننرا ‌‬
‫يم ‌‬
‫ت‪ .‬امنننا شنننافع ‌‬
‫اسننن ‌‬
‫ه سننوگند قصنندي ‌»پوشانيدن‌‬
‫»مد«‪1‬بپننردازد‪» .‬يا« كفننار ‌‬
‫ه مسننكين‌‬
‫ند ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن لباسنن ‌‬
‫ي‪ :‬پوشننانيد ‌‬
‫ن اسسست« يعن ‌‬
‫آنسسا ‌‬
‫س باشند‪.‬‬
‫ه لبنا ‌‬
‫ك قنوار ‌‬
‫ن رابپوشاند‪ ،‬هرچند ي ‌‬
‫ه بدنشا ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ه بننا‬
‫س اس نت‌ ك ‌‬
‫ن مقدار ازلبننا ‌‬
‫ت(‪ ،‬آ ‌‬
‫ي‪ :‬مراد از )كسو ‌‬
‫ه قول ‌‬
‫ب ‌‬
‫ف برآنننند كه‌‬
‫ي احنننا ‌‬
‫ن نماز جايز باشد‪ .‬ول ‌‬
‫ن‪ ،‬خواند ‌‬
‫نآ ‌‬
‫پوشيد ‌‬
‫ن را بپوشنناند‪ ،‬از‬
‫م بنند ‌‬
‫ه تمننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ياسن ‌‬
‫س‪ ،‬لباس ‌‬
‫ي لبننا ‌‬
‫حد ادنا ‌‬
‫ت‪» .‬يسسا«‬
‫ي نيس ن ‌‬
‫ه كاف ‌‬
‫ن فقط يك ‌ازار و عمام ‌‬
‫ت‪ ،‬داد ‌‬
‫ن جه ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي است« ازقيننند‬
‫ها ‌‬
‫ن برد ‌‬
‫ي »آزاد كرد ‌‬
‫ه سوگند قصد ‌‬
‫كفار ‌‬
‫ه باينند مننؤم ‌‬
‫ن‬
‫ن بننرد ‌‬
‫هآ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي شرط كرده ‌اس ن ‌‬
‫ي‪ .‬شافع ‌‬
‫بردگ ‌‬
‫هاننند‪.‬‬
‫ي را شننرط نكرد ‌‬
‫نو ‌‬
‫نبننود ‌‬
‫ف‪ ،‬مؤم ‌‬
‫باشنند امننا احنننا ‌‬
‫‪1‬‬

‫ت‪.‬‬
‫ع اس ‌‬
‫م صا ‌‬
‫كچهار ‌‬
‫ت از )‪ (2751‬گرم‪ ،‬و مد‪ :‬ي ‌‬
‫ع‪ :‬عبار ‌‬
‫صا ‌‬

‫يشننكند‪،‬‬
‫يخورد و باز سننوگند م ‌‬
‫ه سوگند م ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن‪ ،‬كس ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ك از آنهننا را كه‌‬
‫ت و هر ي ‌‬
‫ه مخير اس ‌‬
‫ه كار ياد شد ‌‬
‫نس ‌‬
‫در ميا ‌‬
‫م دهد‪.‬‬
‫يتواند انجا ‌‬
‫يخواهد‪ ،‬م ‌‬
‫م ‌‬
‫ه روز‬
‫ه سس ‌‬
‫تك ‌‬
‫ت‪ ،‬بسسر اوسس ‌‬
‫ه اينها را نياف ‌‬
‫س هرك ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه را‬
‫ه چيننز يادشنند ‌‬
‫س يكنني ‌از سن ‌‬
‫ي‪ :‬هر ك ‌‬
‫ه بگيرد« يعن ‌‬
‫روز ‌‬
‫ت‪ .‬و ايننن‬
‫ي اس ن ‌‬
‫هو ‌‬
‫ي‪ ،‬كفار ‌‬
‫ه روز پياپ ‌‬
‫نس ‌‬
‫ت‪ ،‬روزه ‌گرفت ‌‬
‫نياف ‌‬
‫ن سن ‌‬
‫ه‬
‫يگويننند‪ :‬گننرفت ‌‬
‫يهننا م ‌‬
‫ت‪ .‬اما مالك ‌‬
‫ي جمهور فقهاس ‌‬
‫‌رأ ‌‬
‫ت‪» .‬اين‌ اس ‌‬
‫ت‬
‫هطننور متفننرق ‌نيننز درس نت‌ اس ن ‌‬
‫هب ‌‬
‫روز روز ‌‬
‫ه سوگند خورديد«‬
‫يك ‌‬
‫ي شما هنگام ‌‬
‫ه سوگندها ‌‬
‫كفار ‌‬
‫ه و حننانث‌ گرديدينند زيننرا داد ‌‬
‫ن‬
‫ن سننوگند شكسننت ‌‬
‫و بعننداز آ ‌‬
‫هاننند نن جننايز‬
‫ف گفت ‌‬
‫ه احنا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ل ازسوگندشكني‌ ن چنا ‌‬
‫ه قب ‌‬
‫كفار ‌‬
‫ن عبننار ‌‬
‫ت‬
‫ي خود را نگاه ‌داريسسد« اي ‌‬
‫ت »و سوگندها ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه معني‌ اس ‌‬
‫هس ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن شننتا ‌‬
‫ب‬
‫ه سننوگندخورد ‌‬
‫هداريد و ب ‌‬
‫ي خود را نگا ‌‬
‫‪ 1‬ن سوگندها ‌‬
‫نورزيد‪.‬‬
‫ه شكستن‌ آنها‬
‫هداريد و ب ‌‬
‫هايد نگا ‌‬
‫ه خورد ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫‪ 2‬ن سوگندهاي ‌‬
‫نشتابيد‪.‬‬
‫ي خود را شكستيد‪ ،‬در پننرداخت‌ كفنناره‌‬
‫ه سوگندها ‌‬
‫‪ 3‬ن چنانچ ‌‬
‫ي نكنيد‪.‬‬
‫لانگار ‌‬
‫سه ‌‬
‫ت خسسود را بيسسا ‌‬
‫ن‬
‫ي شسسما آيسسا ‌‬
‫ه خداونسسد بسسرا ‌‬
‫نگسسون ‌‬
‫»اي ‌‬
‫ه شكر كنيد«‬
‫ي »باشد ك ‌‬
‫ن روشن ‌‬
‫ن بيا ‌‬
‫نچني ‌‬
‫يكند« با اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ن نعمننت‬
‫ت‪ ،‬چو ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ت نهاد ‌‬
‫ه او بر شما من ‌‬
‫ن نعمتهايي‌ را ك ‌‬
‫اي ‌‬
‫م خود‪.‬‬
‫ن احكا ‌‬
‫نساخت ‌‬
‫ت و روش ‌‬
‫ن شريع ‌‬
‫‌بيا ‌‬
‫عَمِل‬
‫ن َ‬
‫س ِم ْ‬
‫ج ٌ‬
‫ب َواَْلْزَلُم ِر ْ‬
‫صا ُ‬
‫سُر َواَْلْن َ‬
‫خْمُر َواْلَمْي ِ‬
‫ن َآَمُنوا ِإّنَما اْل َ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ن )‪(90‬‬
‫حو َ‬
‫جَتِنُبوُه َلَعّلُكْم ُتْفِل ُ‬
‫ن َفا ْ‬
‫طا ِ‬
‫الشّْي َ‬
‫ه خمسسر و ميسسسر«‬
‫تك ‌‬
‫ن نيس س ‌‬
‫ن! جز اي ‌‬
‫ي مسلمانا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ه »بقننره«‬
‫ب وقمننار( در سننور ‌‬
‫تفسننير خمننر و ميسننر )شننرا ‌‬
‫ه فرمننود‪ :‬تمننام‬
‫ه است‌ ك ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬رواي ‌‬
‫ت‪ .‬از اب ‌‬
‫گذش ‌‬
‫ههننا بننا گننردو و‬
‫ي بچ ‌‬
‫ت‪ ،‬حتي‌ بنناز ‌‬
‫ع قمار از »ميسر« اس ‌‬
‫‌انوا ‌‬

‫ي‪:‬‬
‫ه »انصسساب« يعن ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن نيسنن ‌‬
‫ي نننرد‪» .‬و« جننزاي ‌‬
‫ههننا ‌‬
‫مهر ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ه بودننند »و ازلم« يعن ‌‬
‫ب شد ‌‬
‫ش نص ‌‬
‫ي پرست ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫بتاني‌ ك ‌‬
‫ه گذش ن ‌‬
‫ت‬
‫ن سننور ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ن در اواي ‌‬
‫ه تفسننير آ ‌‬
‫ه‪ ،‬ك ‌‬
‫ي قننرع ‌‬
‫تيرهننا ‌‬
‫يشود‬
‫قم ‌‬
‫س‪ :‬بر پليديها و نجاستها اطل ‌‬
‫ساست« رج ‌‬
‫»رج ‌‬
‫ن اسنت‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫ن شننيطا ‌‬
‫ن است« زيننرا اي ‌‬
‫ل شيطا ‌‬
‫»و از عم ‌‬
‫ه و آنهننا را‬
‫ه داد ‌‬
‫ه را بننراي ‌شننما نيكننو جلننو ‌‬
‫ل يادشنند ‌‬
‫اعمننا ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ي‪ :‬از پليد ‌‬
‫ن پرهيز كنيد« يعن ‌‬
‫س‪ ،‬از آ ‌‬
‫يدهد »پ ‌‬
‫شم ‌‬
‫آراي ‌‬
‫ي يك ‌‬
‫ي‬
‫ت معن ‌‬
‫ن پرهيز كنيد؛ ودر هر دو صور ‌‬
‫ل شيطا ‌‬
‫يا از عم ‌‬
‫ض رسننتگاري‬
‫ه في ‌‬
‫ه رسسستگار شسسويد« و ب ‌‬
‫ت‪» .‬باشد ك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ل گرديد‪.‬‬
‫‌ناي ‌‬
‫بو‬
‫ن تأكينند‪ ،‬شننرا ‌‬
‫ي بننا چننندي ‌‬
‫ه حق‌ تعننال ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫ه‪ :‬آنهننا را در ردي ‌‬
‫ف‬
‫نك ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫م كرد‪ :‬تأكيد او ‌‬
‫م اعل ‌‬
‫قمار را حرا ‌‬
‫س‪،‬‬
‫ه‪ :‬آنهننا را رج ‌‬
‫نك ‌‬
‫ن قننرار داد‪ .‬تأكينند دوم ‌اي ‌‬
‫ش بتننا ‌‬
‫پرسننت ‌‬
‫ي‪ :‬در‬
‫ل بعضن ‌‬
‫ه قننو ‌‬
‫ي كرد‪ ،‬هرچننند ب ‌‬
‫ي معرف ‌‬
‫س معنو ‌‬
‫يعني‌ نج ‌‬
‫ن دو‬
‫ه‪ :‬آ ‌‬
‫نك ‌‬
‫م اي ‌‬
‫ت‪ .‬تأكيد سننو ‌‬
‫ت حسي‌ نيز هس ‌‬
‫ب نجاس ‌‬
‫شرا ‌‬
‫ه از شننيطان‌ جننز‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ن ناميد و روش ‌‬
‫ل شيطا ‌‬
‫را از عم ‌‬
‫ن را‬
‫ه‪ :‬مؤمنننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫م اي ‌‬
‫يزننند‪ .‬تأكينند چهننار ‌‬
‫ص سننر نم ‌‬
‫شر خننال ‌‬
‫ي‪ ،‬از معناي‬
‫ن تعبير در نه ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن بپرهيزند‪ ،‬ك ‌‬
‫دستور داد تا از آ ‌‬
‫ه‪ :‬پرهيننز از آنهننا را‬
‫نك ‌‬
‫ت‪ .‬و نهايتننا اي ‌‬
‫غتر اس ن ‌‬
‫ن( بلي ‌‬
‫ككرد ‌‬
‫‌)تر ‌‬
‫ه پرهيننز از آنهننا‬
‫س هرگننا ‌‬
‫م كننرد پ ‌‬
‫ب رسننتگاري ‌اعل ‌‬
‫مننوج ‌‬
‫ب آنها‪ ،‬سراسر زيننا ‌‬
‫ن‬
‫ه ارتكا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ي باشد‪ ،‬روش ‌‬
‫رستگار ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ت اس ‌‬
‫و خسار ‌‬
‫ه شننرا ‌‬
‫ب‬
‫ه فرمننود‪ :‬دربننار ‌‬
‫تك ‌‬
‫هاس ن ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫نعمننرك رواي ‌‬
‫از اب ‌‬
‫خْمصصِر‬
‫ن اْل َ‬
‫عصص ِ‬
‫ك َ‬
‫سصصَأُلوَن َ‬
‫ه‪َ ﴿ :‬ي ْ‬
‫ن آنهننا آي ‌‬
‫ت‪ ،‬اولي ‌‬
‫ل شده ‌اس ‌‬
‫ه ناز ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫س ‌‬
‫ي از‬
‫ن‪ ،‬بننرخ ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ت و بعنند از نننزو ‌‬
‫سصصِر ﴾ »بقره‪ «‌219/‬اس ‌‬
‫َواْلَمْي ِ‬
‫ه لننذا به‌‬
‫م گشت ‌‬
‫ب حرا ‌‬
‫ه شرا ‌‬
‫ه كردند ك ‌‬
‫ن تبصر ‌‬
‫اصحاب‪ ‌‬چني ‌‬
‫ه خداوننند متعننال‌‬
‫نك ‌‬
‫ه بدهيد تا چنا ‌‬
‫ل خداص گفتند‪ :‬اجاز ‌‬
‫رسو ‌‬
‫م! رسننو ‌‬
‫ل‬
‫ه گيننري ‌‬
‫ب بهننر ‌‬
‫ع شننرا ‌‬
‫ه‪ ،‬از مننناف ‌‬
‫ه فرمننود ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫در اي ‌‬
‫ت آنها سننكوت ‌نمودننند‪ .‬بعنند از‬
‫ن درخواس ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫خداص در قبا ‌‬
‫ل شنند‪،‬‬
‫سصصَكاَرى ﴾ »نساء‪ «43/‬ناز ‌‬
‫لَة َوَأْنُتصصْم ُ‬
‫صَ‬
‫ه‪َ ﴿ :‬ل َتْقَرُبوا ال ّ‬
‫ن آي ‌‬
‫آ ‌‬

‫ه اس نت‌‬
‫م شنند ‌‬
‫ب حننرا ‌‬
‫ه شننرا ‌‬
‫ه كردند ك ‌‬
‫ن تبصر ‌‬
‫باز برخي‌ چني ‌‬
‫ب؛ در نننزديك‌‬
‫لالله! بسننيار خننو ‌‬
‫لذا اصحاب‪ ‌‬گفتند‪ :‬يا رسو ‌‬
‫ل خننداص‬
‫م رسننو ‌‬
‫م‪ .‬بنناز ه ‌‬
‫ينوشنني ‌‬
‫ب نم ‌‬
‫ت نمنناز شننرا ‌‬
‫اوقننا ‌‬
‫ل شنند‪.‬‬
‫سصصُر‪ ﴾ ...‬ناز ‌‬
‫خْمُر َواْلَمْي ِ‬
‫ه‪ِ ﴿ :‬إّنَما اْل َ‬
‫س آي ‌‬
‫ت نمودند‪ .‬سپ ‌‬
‫سكو ‌‬
‫ن ديگننر شننرا ‌‬
‫ب‬
‫ل خداص فرمودننند‪ :‬اكنننو ‌‬
‫م رسو ‌‬
‫ن هنگا ‌‬
‫در اي ‌‬
‫م گرديد‪.‬‬
‫ع( حرا ‌‬
‫هطور قط ‌‬
‫)ب ‌‬
‫»كل مسششكر خمششر‪ ،‬وكل‌ مسششكر حششرام‌‪،‬‬
‫‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫در حدي ‌‬
‫في الخرة‌‪ :‬هر چيننز‬
‫يتب‪ ،‬لم‌ يشربها ‌‬
‫شرب الخمر فمات‌ وهو يدمنها لم‌ ‌‬
‫‌‬
‫ومن‌‬
‫تپ ‌‬
‫س‬
‫م اسن ‌‬
‫ي حننرا ‌‬
‫يآور ‌‬
‫ت وهر مست ‌‬
‫ب اس ‌‬
‫ي شرا ‌‬
‫يآور ‌‬
‫مست ‌‬
‫ه آن ‌معتنناد‬
‫ه هنوز ب ‌‬
‫ي مرد ك ‌‬
‫ب نوشيد و در حال ‌‬
‫س شرا ‌‬
‫هر ك ‌‬
‫ينوشد«‪.‬‬
‫ت نم ‌‬
‫ن را در آخر ‌‬
‫ه بود‪ ،‬آ ‌‬
‫ه نكرد ‌‬
‫ن توب ‌‬
‫بود و از آ ‌‬
‫سصِر‬
‫خْمصِر َوالَْمْي ِ‬
‫ضصصاَء ِفصصي اْل َ‬
‫ن ُيوِقصَع َبْيَنُكصُم اْلَعصَداَوَة َواْلَبْغ َ‬
‫ن َأ ْ‬
‫طا ُ‬
‫شصْي َ‬
‫ِإّنمَصصا ُيِريصُد ال ّ‬
‫ن )‪(91‬‬
‫لِة َفَهْل َأْنُتْم ُمْنَتُهو َ‬
‫صَ‬
‫ن ال ّ‬
‫عِ‬
‫ل َو َ‬
‫ن ِذْكِر ا ِّ‬
‫عْ‬
‫صّدُكْم َ‬
‫َوَي ُ‬
‫بو‬
‫م شننرا ‌‬
‫م تحننري ‌‬
‫ق حك ‌‬
‫ه ساب ‌‬
‫ه حق‌ تعالي‌ در آي ‌‬
‫نك ‌‬
‫بعد از آ ‌‬
‫م آنهننا را‬
‫ت تحننري ‌‬
‫ه حكم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ن در اي ‌‬
‫م كرد‪ ،‬اكنننو ‌‬
‫قمار را اعل ‌‬
‫بو‬
‫يخواهسسد بسسا شسسرا ‌‬
‫نم ‌‬
‫يكند‪» :‬همانا شيطا ‌‬
‫نم ‌‬
‫بيا ‌‬
‫ه بينسسدازد« اين‌ از‬
‫ي و كين ‌‬
‫ن شسسما دشسسمن ‌‬
‫قمسسار‪ ،‬ميسسا ‌‬
‫ي نيننز‬
‫ت »و« از مفاسنند دين ‌‬
‫ب و قماراس ‌‬
‫ي شرا ‌‬
‫مفاسد دنيو ‌‬
‫يخواهنند‪:‬‬
‫نم ‌‬
‫ه شننيطا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت‪ ،‬از جمل ‌‬
‫در آنهننا بسننيار اس ن ‌‬
‫س آيسسا شسسما‬
‫»شما را از ياد الله و از نماز بازدارد پ ‌‬
‫يايسننتيد؟‬
‫ي بازم ‌‬
‫هطور نهاي ‌‬
‫يداريد؟« و ازآنها ب ‌‬
‫ت برم ‌‬
‫دس ‌‬
‫ه را‬
‫ن آي ‌‬
‫ت‪ ،‬بازايسننتيد! عمننر‪ ‬چننون ‌اي ‌‬
‫س اسن ‌‬
‫ي‪ :‬ديگر ب ‌‬
‫يعن ‌‬
‫م پروردگارا!‬
‫شنيد‪ ،‬فرمود‪ :‬بازايستادي ‌‬
‫ب قمننار‪ ،‬منق ‌‬
‫ل‬
‫ج‪ ،‬قننا ‌‬
‫ي بننا نننرد‪ ،‬شننطرن ‌‬
‫ه‪ :‬باز ‌‬
‫ف برآنند ك ‌‬
‫احنا ‌‬
‫ه بننا‬
‫ت‪ ،‬هرچند ك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ه تحريم ‌‬
‫ق و مانند اينها مكرو ‌‬
‫ي‪ ،‬ور ‌‬
‫چين ‌‬
‫ج را‬
‫ف بننازي ‌بننا شننطرن ‌‬
‫م ابويوس ن ‌‬
‫ه نباشد اما امننا ‌‬
‫قمار همرا ‌‬
‫ه‪:‬‬
‫ن شرايط ك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه‪ ،‬مشروط ب ‌‬
‫ح دانست ‌‬
‫مبا ‌‬
‫ه نباشد‪.‬‬
‫ج با قمار همرا ‌‬
‫ي شطرن ‌‬
‫‪ 1‬ن باز ‌‬
‫ن پايبند نباشد‪.‬‬
‫هآ ‌‬
‫مب ‌‬
‫هطور داي ‌‬
‫صب ‌‬
‫‪ 2‬ن شخ ‌‬

‫ل وارد نسازد‪.‬‬
‫ي خل ‌‬
‫تو ‌‬
‫‪ 3‬ن به‌ واجبي‌ از واجبا ‌‬
‫ن بسيار سوگند نخورد‪.‬‬
‫‪ 4‬ن بر آ ‌‬
‫سصصوِلَنا‬
‫عَلصصى َر ُ‬
‫عَلُموا َأّنَما َ‬
‫ن َتَوّلْيُتْم َفا ْ‬
‫حَذُروا َفِإ ْ‬
‫سوَل َوا ْ‬
‫طيُعوا الّر ُ‬
‫ل َوَأ ِ‬
‫طيُعوا ا َّ‬
‫َوَأ ِ‬
‫ن )‪(92‬‬
‫غ اْلُمِبي ُ‬
‫لُ‬
‫اْلَب َ‬
‫ت كنيد و برحذر باشيد« از‬
‫»و از خدا و پيامبر اطاع ‌‬
‫س و حذر از مخننالفت‌‬
‫ي‪ :‬تر ‌‬
‫ش‪ ،‬يعن ‌‬
‫نافرماني‌ خدا‪ ‬و پيامبر ‌‬
‫ش يكجا گردانيد »پس ‌اگسسر رو‬
‫ت خدا‪ ‬و رسول ‌‬
‫را با طاع ‌‬
‫ي و تننرس‌ از خنندا‪ ‬و اطنناع ‌‬
‫ت‬
‫گردانيديد« از فرمننانبردار ‌‬
‫ه بر پيامبر ما جز پيسسام ‌رسسساند ‌‬
‫ن‬
‫رسولشص »بدانيد ك ‌‬
‫ت‪ ،‬شننما بننر پيننامبر هيچ‌‬
‫ن صور ‌‬
‫ي‪ :‬در آ ‌‬
‫آشكار نيست« يعن ‌‬
‫غ آيننا ‌‬
‫ت‬
‫ي فقننط ابل ‌‬
‫هايد زيننرا مننأموريت‌ و ‌‬
‫زياني‌ وارد نسنناخت ‌‬
‫ه از تكلي ‌‬
‫ف‬
‫هايد؛ چننراك ‌‬
‫ن رسنناند ‌‬
‫ه برخود زيننا ‌‬
‫س بلك ‌‬
‫توب ‌‬
‫اس ‌‬
‫هايد‪.‬‬
‫ي برتافت ‌‬
‫ش رو ‌‬
‫خوي ‌‬
‫طِعُمصوا ِإَذا َمصا اّتَقصْوا‬
‫ح ِفيَمصا َ‬
‫جَنصا ٌ‬
‫ت ُ‬
‫حا ِ‬
‫صصاِل َ‬
‫عِمُلصوا ال ّ‬
‫ن َآَمُنصوا َو َ‬
‫عَلصى اّلصِذي َ‬
‫س َ‬
‫َلْيص َ‬
‫حص ّ‬
‫ب‬
‫لص ُي ِ‬
‫سصُنوا َوا ُّ‬
‫ح َ‬
‫ت ُثصّم اّتَقصْوا َوَآَمُنصوا ُثصّم اّتَقصْوا َوَأ ْ‬
‫حا ِ‬
‫صصاِل َ‬
‫عِمُلصوا ال ّ‬
‫َوَآَمُنصوا َو َ‬
‫ن )‪(93‬‬
‫سِني َ‬
‫ح ِ‬
‫اْلمُ ْ‬
‫ل شايسسسته‌‬
‫ن آوردنسسد و اعمسسا ‌‬
‫ه ايمسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»بسسر كسسسان ‌‬
‫ب‪ ،‬از هننر‬
‫م شننرا ‌‬
‫ل ازتحننري ‌‬
‫ه خوردنسسد« قب ‌‬
‫كردند‪ ،‬در آنچ ‌‬
‫ل داشنننتند »گنسساهي‌‬
‫ه مي ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫ع خنننوراكي‌ و نوشنننيدن ‌‬
‫ننننو ‌‬
‫ه از آنچ ‌‬
‫ه‬
‫ي‪ :‬چنننرا ك ‌‬
‫ه كردند« يعن ‌‬
‫ن تقوا پيش ‌‬
‫ت‪ ،‬چو ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ه‪ ،‬پرهيز كردند »و‬
‫ك وغير ‌‬
‫ن شر ‌‬
‫ه بود؛ چو ‌‬
‫م گشت ‌‬
‫ن حرا ‌‬
‫بر آنا ‌‬
‫ه كردنسسد و بسساز تقسسوا‬
‫ل شايسسست ‌‬
‫ن آوردند و اعما ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ه بعدا بننر آنننا ‌‬
‫ن‬
‫هك ‌‬
‫ي كردند از آنچ ‌‬
‫ه كردند« وپرهيزگار ‌‬
‫پيش ‌‬
‫ح بننود »و ايما ‌‬
‫ن‬
‫ه قبل برآنننان ‌مبننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫م شد‪ ،‬با وجود آ ‌‬
‫حرا ‌‬
‫ه كردنسسد« و‬
‫ن »و بسساز تقسسوا پيش س ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ه تحننري ‌‬
‫آوردنسسد« ب ‌‬
‫ن حننرا ‌‬
‫م‬
‫م‪ ،‬بر آنا ‌‬
‫ن تحري ‌‬
‫ه بعد از آ ‌‬
‫هك ‌‬
‫يكردند از آنچ ‌‬
‫پرهيزگار ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ي كردنسسد« يعن ‌‬
‫ح بود »و نيكوكسسار ‌‬
‫ن مبا ‌‬
‫شد و قبل بر آنا ‌‬
‫م دادند‪.‬‬
‫ك انجا ‌‬
‫ل ني ‌‬
‫اعما ‌‬

‫ل تقننوا‬
‫ق اص ن ‌‬
‫ل ذكر شد؛ تحق ‌‬
‫ه در او ‌‬
‫يك ‌‬
‫مراد از تقوا و ايمان ‌‬
‫ه بننار‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬مننراد از تقننوا و ايمننان ‌‬
‫ن در آنان ‌اس ‌‬
‫ل ايما ‌‬
‫و اص ‌‬
‫تو‬
‫ن بننر تقننوا و ايمننان ‌اسن ‌‬
‫م ايشا ‌‬
‫ت و دوا ‌‬
‫م ذكر شد؛ ثبا ‌‬
‫دو ‌‬
‫نو‬
‫ن و احسننا ‌‬
‫م بننر بننندگا ‌‬
‫م؛ پرهيننز از ظل ‌‬
‫ي سو ‌‬
‫مراد از تقوا ‌‬
‫ي از‬
‫ل؛ خننوددار ‌‬
‫ي او ‌‬
‫ت‪ .‬يا مننراد از تقننوا ‌‬
‫ت با آنان ‌اس ‌‬
‫مواسا ‌‬
‫ت و منراد از‬
‫ي از محرمنا ‌‬
‫م؛ خوددار ‌‬
‫ي دو ‌‬
‫ك‪ ،‬مراد از تقوا ‌‬
‫شر ‌‬
‫ت »و اللسسسه‬
‫ت اسننن ‌‬
‫ي از شنننبها ‌‬
‫م؛ خنننوددار ‌‬
‫ي سنننو ‌‬
‫تقنننوا ‌‬
‫يدارد«‪.‬‬
‫تم ‌‬
‫ن را دوس ‌‬
‫نيكوكارا ‌‬
‫ل شنند‪،‬‬
‫ب و قمننار ننناز ‌‬
‫م شننرا ‌‬
‫ه تحننري ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ل‪ :‬چننو ‌‬
‫ب نننزو ‌‬
‫سننب ‌‬
‫ه خواهند بنود سنرانجام ‌كنار‬
‫ه گفتنند‪ :‬چگنون ‌‬
‫گروهي‌ از صحاب ‌‬
‫م درگذشتند درحالي ‌كننه ‌تننا دم‌‬
‫ل از تحري ‌‬
‫ه قب ‌‬
‫كساني‌ از ما ك ‌‬
‫ل به ‌دست‌ آمد ‌‬
‫ه‬
‫م مرگ‌ اموا ‌‬
‫ينوشيدند و تا د ‌‬
‫بم ‌‬
‫گ شرا ‌‬
‫مر ‌‬
‫ي حرا ‌‬
‫م‬
‫ن غذاها ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يخوردند و درحالي‌ مردند ك ‌‬
‫از قمار را م ‌‬
‫ن سنناخت‌‬
‫ه نازل‌ شد و روش ‌‬
‫سآيه ‌كريم ‌‬
‫ن بود؟ پ ‌‬
‫مشا ‌‬
‫در شك ‌‬
‫هاند لذا بر‬
‫ب و قمار درگذشت ‌‬
‫م شرا ‌‬
‫ل از تحري ‌‬
‫ن آنها قب ‌‬
‫ه چو ‌‬
‫ك ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫م بود ‌‬
‫ه پرهيزگار ه ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت درحال ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫ن گناه ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ي جمهننور فقهننا‬
‫ب‪ ،‬بنابر رأ ‌‬
‫ه حد شرا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ه يادآور ‌‬
‫بايست ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه( اس ‌‬
‫هشتاد شلق ‌)در ‌‬
‫حُكمْ ِلَيْعَل صَم‬
‫صْيدِ َتَناُلُه َأْيِديُكْم َوِرَمصصا ُ‬
‫ن ال ّ‬
‫يٍء ِم َ‬
‫ش ْ‬
‫ل ِب َ‬
‫ن َآَمُنوا َلَيْبُلَوّنُكُم ا ُّ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫ب َأِليٌم )‪(94‬‬
‫عَذا ٌ‬
‫ك َفَلُه َ‬
‫عَتَدى َبْعَد َذِل َ‬
‫نا ْ‬
‫ب َفَم ِ‬
‫خاُفُه ِباْلَغْي ِ‬
‫ن َي َ‬
‫ل َم ْ‬
‫ا ُّ‬
‫ه چيسسزي‌ از‬
‫ه خداونسسد شسسما را ب ‌‬
‫ن! هسسرآين ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ههسساي ‌شسسما باشسسد‬
‫س شسسما و نيز ‌‬
‫ه در دستر ‌‬
‫شكار ك ‌‬
‫ي‬
‫ها ‌‬
‫ن شننكار آمنناد ‌‬
‫ه چنننا ‌‬
‫ي‪ :‬شننما را ب ‌‬
‫خواهسسد آزمسسود« يعن ‌‬
‫يو‬
‫ت شننكار ‌‬
‫ن حيوانننا ‌‬
‫ي‪ ،‬راند ‌‬
‫هتيرانداز ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫يآزمايد ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ن شكارها نن به‌‬
‫هآ ‌‬
‫ي نباشد بلك ‌‬
‫ن آنها نياز ‌‬
‫ل نمود ‌‬
‫ب و دنبا ‌‬
‫تعقي ‌‬
‫ههايتننا ‌‬
‫ن‬
‫ه در دسننترس‌ و در بننرد نيز ‌‬
‫ن ن ن هم ‌‬
‫منظور آزمايشتا ‌‬
‫ن زننندگي‌‬
‫ي از مننوارد تننأمي ‌‬
‫ي! شننكار يك ‌‬
‫ه باشد‪ .‬آر ‌‬
‫قرارداشت ‌‬
‫ن در‬
‫مآ ‌‬
‫ن را بننا تحننري ‌‬
‫ل ايشا ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ب بود و خدا ‌‬
‫ي اعرا ‌‬
‫ماد ‌‬
‫شقرار داد‬
‫م‪ ،‬مننورد آزمنناي ‌‬
‫ن حننر ‌‬
‫م و در سننرزمي ‌‬
‫ل احننرا ‌‬
‫حننا ‌‬

‫ه در روز‬
‫م تجاوز از حدود مقرر ‌‬
‫ل را با عد ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ه بن ‌‬
‫نك ‌‬
‫چنا ‌‬
‫م بسسدارد كه‌‬
‫ش قننرار داد »تسسا معلسسو ‌‬
‫ه‪ ،‬موردآزمنناي ‌‬
‫شنننب ‌‬
‫ي‪ :‬خنننداي‌‬
‫يترسسسسد« يعن ‌‬
‫يم ‌‬
‫ه از و ‌‬
‫ي غايبسسسان ‌‬
‫هكسسسس ‌‬
‫چ ‌‬
‫م ظهننور‬
‫ه عل ‌‬
‫ب خواهنند داد تننا ب ‌‬
‫ش را تننرتي ‌‬
‫ن آزماي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫م‪ ،‬از او‬
‫م مرد ‌‬
‫ن از چش ‌‬
‫هكسي ‌از شما پنها ‌‬
‫هچ ‌‬
‫م بدارد ك ‌‬
‫معلو ‌‬
‫ش چشننم ‌و گننوش‌‬
‫ه از او در پي ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫يدارد‪ ،‬همننا ‌‬
‫پننروا م ‌‬
‫هطننور‬
‫ن ازخداوننند‪ ‬ب ‌‬
‫يدارد زيننرا پننروا داشننت ‌‬
‫م پننروا م ‌‬
‫مننرد ‌‬
‫ن ايمنا ‌‬
‫ن‬
‫م‪ ،‬خنود برهنا ‌‬
‫ش منرد ‌‬
‫م و گننو ‌‬
‫ن ازچشن ‌‬
‫ه و نهنا ‌‬
‫غايبان ‌‬
‫ن تجسساوز كنسسد‪ ،‬بسسراي‌‬
‫س بعسسد از آ ‌‬
‫س هسسر ك ‌‬
‫ت »پ ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ي بننا امننر و‬
‫ت مخننالفت‌ و ‌‬
‫هجه ‌‬
‫ب دردنسساك« ب ‌‬
‫ت عسسذا ‌‬
‫اوس ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ع اله ‌‬
‫شر ‌‬
‫ه حديبي ‌‬
‫ه‬
‫ه در عمر ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫يگويد‪ :‬اي ‌‬
‫لم ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫ل در بيا ‌‬
‫مقات ‌‬
‫ن و پرننندگان‌ بننر‬
‫ي از جننانورا ‌‬
‫ه انبننوه ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫ل شنند‪ ،‬آ ‌‬
‫ننناز ‌‬
‫ل را‬
‫ن مح ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫ن درآمننننند ‌‬
‫ل اردويشنننننا ‌‬
‫ن در مح ‌‬
‫مسنننننلمانا ‌‬
‫ع انبوه ‌‬
‫ي‬
‫ن جم ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫ن در گذشت ‌‬
‫ه ايشا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫هگون ‌‬
‫پوشانيدند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه بودننند‪ .‬همننا ‌‬
‫ن‬
‫ي را هرگننز ندينند ‌‬
‫ن شكار ‌‬
‫ت وپرندگا ‌‬
‫از حيوانا ‌‬
‫ن شننكار در حننا ‌‬
‫ل‬
‫ن را ازكشننت ‌‬
‫ل ايشننا ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫بننود ك ‌‬
‫م نهي‌ كرد‪.‬‬
‫احرا ‌‬
‫ن تننا روز‬
‫ي مؤمنننا ‌‬
‫ن آزمايش‌ بننرا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ه يادآور ‌‬
‫بايست ‌‬
‫يفرمايد‪:‬‬
‫هم ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت استمرار دارد چنا ‌‬
‫قيام ‌‬
‫جصَزاءٌ‬
‫ن َقَتَلصُه ِمْنُكصْم ُمَتَعّمصًدا َف َ‬
‫حُرٌم َوَم ْ‬
‫صْيَد َوَأْنُتْم ُ‬
‫ن َآَمُنوا َل َتْقُتُلوا ال ّ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫طَعصصاُم‬
‫عْدٍل ِمْنُكْم َهْدًيا َبصصاِلَغ اْلَكْعَبصِة َأْو َكّفصصاَرةٌ َ‬
‫حُكُم ِبِه َذَوا َ‬
‫ن الّنَعِم َي ْ‬
‫ِمْثُل َما َقَتَل ِم َ‬
‫عصاَد‬
‫ن َ‬
‫ف َوَمص ْ‬
‫سصَل َ‬
‫عّمصا َ‬
‫لص َ‬
‫عَفصا ا ُّ‬
‫ق َوَباَل َأْمِرِه َ‬
‫صَياًما ِلَيُذو َ‬
‫ك ِ‬
‫عْدُل َذِل َ‬
‫ن َأْو َ‬
‫ساِكي َ‬
‫َم َ‬
‫عِزيٌز ُذو اْنِتَقاٍم )‪(95‬‬
‫ل َ‬
‫ل ِمْنُه َوا ُّ‬
‫َفَيْنَتِقُم ا ُّ‬
‫ي كه‌‬
‫ي‪ :‬درحننال ‌‬
‫ه محرميسسد« يعن ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن! درحال ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫هايد »شكار‬
‫م بسننت ‌‬
‫ه يا هر دو‪ ،‬احننرا ‌‬
‫ج يا عمر ‌‬
‫مح ‌‬
‫ت انجا ‌‬
‫جه ‌‬
‫ن را بكشسسد«‬
‫س از شسسما عمسسدا آ ‌‬
‫را نكشسسيد و هسسر ك ‌‬
‫م خننوي ‌‬
‫ش‬
‫ه احننرا ‌‬
‫هيادآورننند ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن را بكشنند ك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ي‪ :‬درحننال ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه است‌ »بايد نظيسسر آنچه‌‬
‫ن آن ‌آگا ‌‬
‫ت كشت ‌‬
‫ت‪ ،‬يا از حرم ‌‬
‫اس ‌‬

‫ل كيفر و‬
‫ي تحم ‌‬
‫ي‪ :‬بر و ‌‬
‫ي بدهد« يعن ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت كفار ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫كشت ‌‬
‫ت »از‬
‫ب اسن ‌‬
‫ه؛ واج ‌‬
‫ه كشننت ‌‬
‫ي همانننند بننا آنچ ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت كفننار ‌‬
‫پرداخ ‌‬
‫ه حكم‌‬
‫ي‪ :‬از شتر‪ ،‬يا گنناو‪ ،‬يننا گوسننفند »ك ‌‬
‫چهارپايان« يعن ‌‬
‫ه همانننند بننود ‌‬
‫ن‬
‫ن جننزا و كيفننر‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫ه آن« يعن ‌‬
‫كند ب ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن شما« يعن ‌‬
‫ل از ميا ‌‬
‫ن عاد ‌‬
‫ت »دو ت ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ه كشت ‌‬
‫هك ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫م‬
‫هآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن مسننلمانا ‌‬
‫ت از ميننا ‌‬
‫ه عنندال ‌‬
‫فب ‌‬
‫دو مننرد معننرو ‌‬
‫ه بننر و ‌‬
‫ي‬
‫م كردننند‪ ،‬آن ‌كفننار ‌‬
‫ن حك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن دو ب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫س چننو ‌‬
‫كنننند پ ‌‬
‫ه برسسسد«‬
‫ه كعب ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت هسسد ‌‬
‫ه صسسور ‌‬
‫يشنننود »و ب ‌‬
‫مم ‌‬
‫لز ‌‬
‫م كردننند‪ ،‬بننا آ ‌‬
‫ن‬
‫ه حك ‌‬
‫ه كفننار ‌‬
‫لب ‌‬
‫ن حكننم ‌عنناد ‌‬
‫ي‪ :‬اگننر دو ت ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ي انجننا ‌‬
‫م‬
‫ه باقربان ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫مم ‌‬
‫ي انجا ‌‬
‫ن كار ‌‬
‫ه‪ ،‬هما ‌‬
‫ن كفار ‌‬
‫حيوا ‌‬
‫ن در‬
‫نآ ‌‬
‫ح نمننود ‌‬
‫ه و ذب ‌‬
‫ي مك ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫نب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫يشود؛ از فرسننتاد ‌‬
‫م ‌‬
‫ي در خننود‬
‫ت زيننرا قربننان ‌‬
‫ه نيس ن ‌‬
‫ن كعب ‌‬
‫ه عي ‌‬
‫ه مننراد آي ‌‬
‫آنجا‪ .‬البت ‌‬
‫ت و هي ‌‬
‫چ‬
‫م اس ن ‌‬
‫ن حننر ‌‬
‫ه مننراد سننرزمي ‌‬
‫يشننود بلك ‌‬
‫ح نم ‌‬
‫ه ذب ‌‬
‫كعب ‌‬
‫ه عبارت‌‬
‫ي بدهد ك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت »يا بايد كفار ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫خلفي‌ در اي ‌‬
‫ن روز ‌‬
‫ه‬
‫ن‪ ،‬يسا برابسر آ ‌‬
‫ن مسساكي ‌‬
‫م داد ‌‬
‫ت از‪ :‬طعسا ‌‬
‫اسس ‌‬
‫يكشنند‪،‬‬
‫ن عمنند شننكار را م ‌‬
‫ه بنندو ‌‬
‫بگيرد« امننا بننر كس ني‌ ك ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ي نيز كفار ‌‬
‫هاند‪ :‬بر و ‌‬
‫ي گفت ‌‬
‫ت‪ .‬برخ ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫ها ‌‬
‫كفار ‌‬
‫ه در هننر گننون ‌‬
‫ه‬
‫ه علمننا مقنندار كفننار ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫ه ياد آور ‌‬
‫بايست ‌‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫يم ‌‬
‫ياللننه دهلننو ‌‬
‫ه ول ‌‬
‫هاند‪ .‬شننا ‌‬
‫ي را مقننرر داشننت ‌‬
‫صيد ‌‬
‫ه چيز تواند بود‪:‬‬
‫ي صيد يكي‌ از س ‌‬
‫»جزا ‌‬
‫ي در ننزد‬
‫ن هماننند ‌‬
‫ح كنند‪ .‬اي ‌‬
‫م ذب ‌‬
‫‪ 1‬ن هماننند صنيد را در حنر ‌‬
‫ت اسنن ‌‬
‫ت‬
‫ه قيم ‌‬
‫هب ‌‬
‫ت و در نزد ابوحنيف ‌‬
‫ت و هيأ ‌‬
‫ه خلق ‌‬
‫يب ‌‬
‫شافع ‌‬
‫يباشنند پس‌ مننراد‬
‫ت متعننذر م ‌‬
‫ت و هيننأ ‌‬
‫ه خلق ‌‬
‫تب ‌‬
‫زيرا ممنناثل ‌‬
‫ن را بسنننجند ن ‌‬
‫ه‬
‫تآ ‌‬
‫ن باينند قيم ‌‬
‫ت و داورا ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ت معنو ‌‬
‫مماثل ‌‬
‫ن را‪.‬‬
‫ي مانند آ ‌‬
‫حيوان ‌‬
‫ه مسننكينا ‌‬
‫ن‬
‫ن را ب ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫ي خرينند ‌‬
‫يا ‌‬
‫ت صيد‪ ،‬خننوراك ‌‬
‫ه قيم ‌‬
‫‪2‬نب ‌‬
‫م و در‬
‫ي از طعننا ‌‬
‫ن مد ‌‬
‫ه هر مسكي ‌‬
‫بدهد‪ .‬در نزد شافعي‌ بايد ب ‌‬
‫ع از‬
‫ك صننا ‌‬
‫م ينناي ‌‬
‫ع از گننند ‌‬
‫م صا ‌‬
‫ن ني ‌‬
‫ه هر مسكي ‌‬
‫هب ‌‬
‫نزد ابوحنيف ‌‬
‫جو بدهد‪.1‬‬
‫‪1‬‬

‫ت‪.‬‬
‫ع اس ‌‬
‫م صا ‌‬
‫كچهار ‌‬
‫م است‪ ،‬و مد ي ‌‬
‫ع )‪ (2751‬گر ‌‬
‫ك صا ‌‬
‫ي ‌‬

‫ك روز‬
‫ني ‌‬
‫ن به ‌شمار مسننكينا ‌‬
‫م هر نفر مسكي ‌‬
‫ي اطعا ‌‬
‫‪ 3‬ن بجا ‌‬
‫ه مخير‬
‫ه يادشد ‌‬
‫ع كفار ‌‬
‫ه نو ‌‬
‫نس ‌‬
‫س جاني ‌در ميا ‌‬
‫ه بدارد‪ .‬پ ‌‬
‫روز ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ل‪ :‬يعن ‌‬
‫ل كسردار خسود را بچشسسد« وبننا ‌‬
‫ت »تسا وبسسا ‌‬
‫اس ن ‌‬
‫ن شننكار را »اللسسه از آنچ ‌‬
‫ه‬
‫ي كشننت ‌‬
‫م بنند و جننزا ‌‬
‫سننرانجا ‌‬
‫م قبل‌‬
‫ن صيد حننر ‌‬
‫ب شما‪ ،‬درمورد شكاركرد ‌‬
‫گذشت« از جان ‌‬
‫سك ‌‬
‫ه‬
‫ي هر ك ‌‬
‫ت ول ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ه »عفو كرد ‌‬
‫م كفار ‌‬
‫ل حك ‌‬
‫از نزو ‌‬
‫ع‬
‫ن قنناط ‌‬
‫ن بيننا ‌‬
‫ن شننكار‪ ،‬بعنند از اي ‌‬
‫ي كشننت ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫بازگردد« ب ‌‬
‫ت و او را‬
‫يگيسسرد« در آخننر ‌‬
‫مم ‌‬
‫س خسسدا از او انتقسسا ‌‬
‫»پ ‌‬
‫بو‬
‫يكننند »و خداونسسد غسسال ‌‬
‫بم ‌‬
‫ش عننذا ‌‬
‫ب گناهننان ‌‬
‫هسننب ‌‬
‫ب ‌‬
‫م تجنناوز‬
‫ه از حدود اسل ‌‬
‫يك ‌‬
‫م است« بر كس ‌‬
‫ب انتقا ‌‬
‫صاح ‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬از او بننا‬
‫تك ‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫ياي ‌‬
‫هاننند‪ :‬معن ‌‬
‫كند‪ .‬بننرخي‌ گفت ‌‬
‫ه جمهنور فقهنا از‬
‫نك ‌‬
‫يگينرد چننا ‌‬
‫مم ‌‬
‫ه انتقا ‌‬
‫ن كفار ‌‬
‫ع نمود ‌‬
‫وض ‌‬
‫ه را بننر تكراركننننده‌ اين‌‬
‫ت كفننار ‌‬
‫ه‪ ،‬پننرداخ ‌‬
‫م ابوحنيف ‌‬
‫ه اما ‌‬
‫جمل ‌‬
‫ن جننزا بننا تكننرار‬
‫ن‪ ،‬در نزد آنا ‌‬
‫هاند بنابراي ‌‬
‫بشناخت ‌‬
‫ت‪ ،‬واج ‌‬
‫جناي ‌‬
‫ي‬
‫ب جننزا ‌‬
‫ع وجننو ‌‬
‫ت مننان ‌‬
‫يآخننر ‌‬
‫يشود زيننرا جزا ‌‬
‫شكار تكرار م ‌‬
‫هاننند‪ :‬او در‬
‫ن جبير گفت ‌‬
‫ح و سعيدب ‌‬
‫ت‪ .‬اما شري ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫دنيا بر و ‌‬
‫ه بدهنند‪ ،‬ول ‌‬
‫ي‬
‫لشد‪ ،‬باينند كفننار ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫ه مرتك ‌‬
‫يك ‌‬
‫نبار ‌‬
‫اولي ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫م‬
‫ه كفننار ‌‬
‫يب ‌‬
‫م بننر و ‌‬
‫ل را تكرار كننرد‪ ،‬بننار دو ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫اگر اي ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ل‬
‫ه خنندا ‌‬
‫يشود‪ :‬بننرو ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي گفت ‌‬
‫هو ‌‬
‫هب ‌‬
‫يشود بلك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه با‬
‫ن است‌ ك ‌‬
‫ه تو بزرگتر از آ ‌‬
‫ي‪ :‬گنا ‌‬
‫يگيرد! يعن ‌‬
‫مم ‌‬
‫از تو انتقا ‌‬
‫ن شود‪.‬‬
‫ه جبرا ‌‬
‫كفار ‌‬
‫ف‪ ،‬حيوانننا ‌‬
‫ت‬
‫ث شري ‌‬
‫ي احادي ‌‬
‫ه بر مبنا ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫خاطر نشا ‌‬
‫ل صننيد در حننالت‌ احننرا ‌‬
‫م‬
‫م قت ‌‬
‫ل از حك ‌‬
‫ت مننوذي ‌ذي ‌‬
‫و حشننرا ‌‬
‫ب‪ 4 .‬ن‬
‫ج(‪ 3 .‬ن عقر ‌‬
‫غ‪ 2 .‬ن زغن ‌)غليوا ‌‬
‫مستثنا هستند‪ 1 :‬ن كل ‌‬
‫يشننود‪.‬‬
‫ه سگ‌ ملحننق ‌م ‌‬
‫گ نيز ب ‌‬
‫ه‪ .‬و گر ‌‬
‫گ درند ‌‬
‫ش‪ 5 .‬ن س ‌‬
‫مو ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي نيس ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه و كفار ‌‬
‫ن آنها گنا ‌‬
‫پس‌ در كشت ‌‬
‫صْيُد اْلَبّر َما‬
‫عَلْيُكْم َ‬
‫حّرَم َ‬
‫سّياَرةِ َو ُ‬
‫عا َلُكْم َوِلل ّ‬
‫طَعاُمُه َمَتا ً‬
‫حِر َو َ‬
‫صْيُد اْلَب ْ‬
‫حّل َلُكْم َ‬
‫ُأ ِ‬
‫ن )‪(96‬‬
‫شُرو َ‬
‫ح َ‬
‫ل اّلِذي ِإَلْيِه ُت ْ‬
‫حُرًما َواّتُقوا ا َّ‬
‫ُدمُْتْم ُ‬

‫م نيز »شكار دريا حلل‌‬
‫ل احرا ‌‬
‫ي شما« حتي‌ در حا ‌‬
‫»برا ‌‬
‫ن(‬
‫ي )آبزيننا ‌‬
‫ت آب ‌‬
‫ه اسسست« شننكار دريننا‪ :‬شننكار حيوانننا ‌‬
‫شسسد ‌‬
‫ن شننكار‬
‫ه درآ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسن ‌‬
‫ت‪ .‬مراد از دريا در اينجننا‪ :‬هننر آب ‌‬
‫اس ‌‬
‫ي باشد‬
‫ب نهر يا چاه ‌‬
‫ب‪ ،‬آ ‌‬
‫نآ ‌‬
‫يشود‪ ،‬هرچند آ ‌‬
‫تم ‌‬
‫ي ياف ‌‬
‫درياي ‌‬
‫م دريسسا« طعننام‌‬
‫ه »طعا ‌‬
‫ل شد ‌‬
‫ي شما حل ‌‬
‫ن برا ‌‬
‫»و« همچني ‌‬
‫ه بيننرون‌‬
‫ه دريننا ب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫يآ ‌‬
‫يها ‌‬
‫ي از خوردن ‌‬
‫يا ‌‬
‫دريا‪ :‬خوردن ‌‬
‫ه‪ ،‬منناهي‌‬
‫ب آينند‪ .‬امننا در نننزد ابننوحنيف ‌‬
‫يآ ‌‬
‫افگننند‪ ،‬يننا بننر رو ‌‬
‫يشود و بجننز‬
‫ه نم ‌‬
‫يآيد‪ ،‬خورد ‌‬
‫ب دريا م ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ه بر رو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫مرد ‌‬
‫ف روا‬
‫ت دريايي‌ نيز در نننزد احنننا ‌‬
‫ن ساير حيوانا ‌‬
‫ي‪ ،‬خورد ‌‬
‫ماه ‌‬
‫ه شننكاري‌‬
‫هب ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ف‪) ،‬صيد( را در آي ‌‬
‫ت‪ .‬ولي ‌غير احنا ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ه دريا‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫م( را ب ‌‬
‫يشود و )طعا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه گرفت ‌‬
‫كه‌ از دريا زند ‌‬
‫هاننند‪.‬‬
‫يافگننند‪ ،‬تفسننير كرد ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه بيننرو ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫نآ ‌‬
‫بعنند از مننرد ‌‬
‫م »تا‬
‫ل گردانينندي ‌‬
‫ي شننما حل ‌‬
‫م دريا را برا ‌‬
‫ي! شكار و طعا ‌‬
‫آر ‌‬
‫ه طننور‬
‫ن را ب ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي باشد« و مقيمان ‌‬
‫براي شما منفعت ‌‬
‫ن نينننرو برگيرنننند »و بسسرا ‌‬
‫ي‬
‫يكننننند‪ ،‬از آ ‌‬
‫فم ‌‬
‫ه مصنننر ‌‬
‫تننناز ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫ن‬
‫ن شننما ك ‌‬
‫ي مسافرا ‌‬
‫ي‪ :‬منفعتي‌ باشد برا ‌‬
‫قافله« يعن ‌‬
‫ه را خش ن ‌‬
‫ك‬
‫ن شكارشنند ‌‬
‫ت حيننوا ‌‬
‫يگيرننند و گوش ن ‌‬
‫ه برم ‌‬
‫توش ن ‌‬
‫ن عصننر‬
‫يكنند ن چننو ‌‬
‫ن را در يخچالها نگهداري ‌م ‌‬
‫يكنند‪ ،‬يا آ ‌‬
‫م ‌‬
‫م گرديسسد ‌‬
‫ه‬
‫ن بسسر شسسما حسسرا ‌‬
‫ي شكار بيابسسا ‌‬
‫حاضر ن »ول ‌‬
‫ه لباس‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ي‪ :‬تا آ ‌‬
‫م باشيد« يعن ‌‬
‫ه محر ‌‬
‫ت‪ ،‬مادام ‌ك ‌‬
‫اس ‌‬
‫م بننر‬
‫ن شننكار غيننر محننر ‌‬
‫ه باشننيد‪ .‬همچنننا ‌‬
‫ن داشننت ‌‬
‫م بر ت ‌‬
‫احرا ‌‬
‫ت اسننتفاد ‌‬
‫ه‬
‫ن را جه ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ت‪ ،‬اگننر غيننر محننر ‌‬
‫م اسن ‌‬
‫م حننرا ‌‬
‫محننر ‌‬
‫ن شكار‬
‫ه خورد ‌‬
‫فك ‌‬
‫ي احنا ‌‬
‫ه بود‪ ،‬مگر در رأ ‌‬
‫م شكار كرد ‌‬
‫محر ‌‬
‫ه باشنند؛ در‬
‫ه غيرمحننرم ‌صننيد شنند ‌‬
‫ه وسننيل ‌‬
‫هب ‌‬
‫خشننكي‌ را ك ‌‬
‫ه منظننور اسننتفاد ‌‬
‫ه‬
‫هب ‌‬
‫يدانننند‪ ،‬چ ‌‬
‫م جننايز م ‌‬
‫ي محر ‌‬
‫ل برا ‌‬
‫هرحا ‌‬
‫ي شننام ‌‬
‫ل‬
‫ن‪ .‬شننكار خشننك ‌‬
‫ه در غير آ ‌‬
‫ه باشد‪ ،‬چ ‌‬
‫ي شكار شد ‌‬
‫و ‌‬
‫ي و تولينند نس ن ‌‬
‫ل‬
‫مگذار ‌‬
‫ي تخ ‌‬
‫ه در خشك ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫يم ‌‬
‫هر حيوان ‌‬
‫يكننند‪ ،‬چننو ‌‬
‫ن‬
‫ت در دريننا زندگ ‌‬
‫ي از اوقننا ‌‬
‫ها ‌‬
‫نماينند‪ ،‬هرچننند پننار ‌‬
‫يشسسويد‬
‫ه نسسزد او محشسسور م ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي »و از خداي ‌‬
‫مرغنناب ‌‬
‫يدهد‪.‬‬
‫ن جزا م ‌‬
‫پروا داريد« زيرا او شما را در برابر اعمالتا ‌‬

‫لِئدَ‬
‫ي َواْلَق َ‬
‫حصَراَم َواْلَهصْد َ‬
‫شصْهَر اْل َ‬
‫س َوال ّ‬
‫حصَراَم ِقَياًمصصا ِللّنصصا ِ‬
‫ت اْل َ‬
‫ل اْلَكْعَبَة اْلَبْي َ‬
‫جَعَل ا ُّ‬
‫َ‬
‫يٍء‬
‫شص ْ‬
‫لص ِبُكصّل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ض َوَأ ّ‬
‫ت َوَما ِفي اَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ل َيْعَلُم َما ِفي ال ّ‬
‫ن ا َّ‬
‫ك ِلَتْعَلُموا َأ ّ‬
‫َذِل َ‬
‫عِليٌم )‪(97‬‬
‫َ‬
‫ب قسسوام‌‬
‫ت‪ ،‬سب ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ت الحرا ‌‬
‫ه بي ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫»خداوند كعب ‌‬
‫ي و انتظننا ‌‬
‫م‬
‫نياب ‌‬
‫ه و منندار سنناما ‌‬
‫ي‪ :‬منناي ‌‬
‫امور مردمان« يعن ‌‬
‫ن »گردانيد« زيننرا در‬
‫ن و دنيايشننا ‌‬
‫ش و معاد و دي ‌‬
‫امور معا ‌‬
‫ق دين‌ و‬
‫ه سننبب‌ رون ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ي نهفت ‌‬
‫ع و مصننالح ‌‬
‫ج‪ ،‬مننناف ‌‬
‫ح ‌‬
‫ه او ‌‬
‫ج‬
‫نب ‌‬
‫ج نيايشگرانشننننا ‌‬
‫ي! در ح ‌‬
‫يشننننود؛ آر ‌‬
‫نم ‌‬
‫دنيايشننننا ‌‬
‫ن ايمننن‬
‫ف و هراسناكشننا ‌‬
‫يشننوند‪ ،‬خننائ ‌‬
‫لم ‌‬
‫ت واصنن ‌‬
‫عبننودي ‌‬
‫ن در آن‌‬
‫يشننود‪ ،‬تجارشننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫ن نصر ‌‬
‫يشود‪ ،‬ضعيفشا ‌‬
‫‌م ‌‬
‫يشوند و اخيرا اي ‌‬
‫ن‬
‫مم ‌‬
‫ن اطعا ‌‬
‫ن در آ ‌‬
‫يبرند‪ ،‬فقرايشا ‌‬
‫سود م ‌‬
‫ياي‌‬
‫ج را سننننبب‌ آبنننناداني ‌واد ‌‬
‫كح ‌‬
‫كه‌ خداوننننند‪ ‬مناسنننن ‌‬
‫يگزيد‬
‫ت نم ‌‬
‫ي اقام ‌‬
‫ن هيچ ‌كس ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ع گردانيد‪ ،‬وگرن ‌‬
‫غيرمزرو ‌‬
‫م و ساما ‌‬
‫ن‬
‫ب انتظا ‌‬
‫م را« نيز سب ‌‬
‫ه حرا ‌‬
‫»و« خداوند‪» ‬ما ‌‬
‫ي حننرا ‌‬
‫م‬
‫م در ماهها ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫يك ‌‬
‫م گردانيد‪ ،‬طور ‌‬
‫ن امور مرد ‌‬
‫يافت ‌‬
‫يطلبند‪،‬‬
‫ي را م ‌‬
‫ه خون ‌‬
‫بنن ‌‬
‫م و رج ‌‬
‫ه‪ ،‬محر ‌‬
‫ه‪ ،‬ذوالحج ‌‬
‫ن ذوالقعد ‌‬
‫س و ارزش‌‬
‫ه امنننر مقننند ‌‬
‫هب ‌‬
‫يجنگنننند و ن ‌‬
‫نه‌ بنننا دشنننمني‌ م ‌‬
‫م ن از اين‌‬
‫ي حرا ‌‬
‫س ماهها ‌‬
‫يكنند پ ‌‬
‫يم ‌‬
‫يحرمت ‌‬
‫يب ‌‬
‫مورداحترام ‌‬
‫ي بايند‬
‫ت‪ .‬ول ‌‬
‫م اسن ‌‬
‫م امنور منرد ‌‬
‫م وانتظنا ‌‬
‫ه قوا ‌‬
‫ث ن نيز ماي ‌‬
‫حي ‌‬
‫م‪ ،‬در‬
‫ه در ماههنناي ‌حننرا ‌‬
‫ل عننادلن ‌‬
‫ل و قتا ‌‬
‫ت قت ‌‬
‫ه‪ :‬حرم ‌‬
‫تك ‌‬
‫گف ‌‬
‫ي را«‬
‫ت »و« خداوند‪» ‬هسسد ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫خ شد ‌‬
‫ت ما منسو ‌‬
‫شريع ‌‬
‫يشنننننننود »و‬
‫ه اهننننننندا م ‌‬
‫ه مك ‌‬
‫هب ‌‬
‫ي‪ :‬حيوانننننننناتي‌ را ك ‌‬
‫يعن ‌‬
‫م امننور مننرد ‌‬
‫م‬
‫هدار را« نيز سبب‌ انتظننا ‌‬
‫ي قلد ‌‬
‫يها ‌‬
‫قربان ‌‬
‫ي كس ن ‌‬
‫ي‬
‫ت‪ ،‬وقننت ‌‬
‫ه در آنهاس ‌‬
‫يك ‌‬
‫ع ديگر ‌‬
‫گردانيد زيرا بجز مناف ‌‬
‫ه كند‪ ،‬فهمينند ‌‬
‫ه‬
‫ه( را با خود همرا ‌‬
‫نبند )قلد ‌‬
‫ن داراي ‌گرد ‌‬
‫حيوا ‌‬
‫ن‪ ،‬كسن ‌‬
‫ي‬
‫ه را دارد و بنننابراي ‌‬
‫ج يننا عمننر ‌‬
‫مح ‌‬
‫ه او عز ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ه دار را مخصوصننا ينناد‬
‫يگردد‪ .‬و قربنناني‌ قلد ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫ضو ‌‬
‫متعر ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ه‬
‫ي( اسن ‌‬
‫ع قربنناني‌ نيننز از )هنند ‌‬
‫ن نننو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يك ‌‬
‫كننرد درحننال ‌‬
‫هگرتر‬
‫ن جلننو ‌‬
‫ه حج‌ بننا آ ‌‬
‫ب آن ‌بيشننتر و شننكو ‌‬
‫ه ثوا ‌‬
‫نك ‌‬
‫خاطر آ ‌‬

‫ه اللسسه‬
‫ن اس ست‌ تسسا بدانيسسد ك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ن بسسرا ‌‬
‫ن بيا ‌‬
‫ت »اي ‌‬
‫اس ن ‌‬
‫ه در زمين‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ت و آنچ ‌‬
‫ه در آسمانهاسسسسس ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ه چيسسز‬
‫ه هم ‌‬
‫ه اللسسه ب ‌‬
‫يدانسسد و تسسا بدانيسسد ك ‌‬
‫تم ‌‬
‫اسسس ‌‬
‫ش‪،‬‬
‫ق خنننوي ‌‬
‫م مطل ‌‬
‫ت و عل ‌‬
‫س حكم ‌‬
‫س براسنننا ‌‬
‫داناسسسست« پ ‌‬
‫يگرداند‪.‬‬
‫عم ‌‬
‫م را مشرو ‌‬
‫احكا ‌‬
‫حيٌم )‪(98‬‬
‫غُفوٌر َر ِ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ب َوَأ ّ‬
‫شِديُد اْلِعَقا ِ‬
‫ل َ‬
‫ن ا َّ‬
‫عَلُموا َأ ّ‬
‫اْ‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ت اسسست« بننر كس ن ‌‬
‫ت اللسسه سسسخ ‌‬
‫ه عقوب ‌‬
‫»بدانيد ك ‌‬
‫ك انگننارد‬
‫م را سب ‌‬
‫ت احرا ‌‬
‫ي و حرم ‌‬
‫يو ‌‬
‫م قدس ‌‬
‫ي‪ ،‬حر ‌‬
‫مو ‌‬
‫احكا ‌‬
‫ي كند »وبدانيسسد ك ‌‬
‫ه‬
‫يحرمت ‌‬
‫يب ‌‬
‫يو ‌‬
‫ت و ارزشها ‌‬
‫ه مقدسا ‌‬
‫وب ‌‬
‫نو‬
‫ن اسسسسست« بننننر تائبننننا ‌‬
‫ه مهربسسسسا ‌‬
‫خسسسسدا آمرزنسسسسد ‌‬
‫ي بننناز‬
‫ن عفنننو و رحمت‌ و ‌‬
‫ه آسنننتا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫تكنندگان ‌‬
‫بازگشننن ‌‬
‫يآيند‪.‬‬
‫م ‌‬
‫ن )‪(99‬‬
‫ن َوَما َتْكُتُمو َ‬
‫ل َيْعَلُم َما ُتْبُدو َ‬
‫غ َوا ُّ‬
‫لُ‬
‫سوِل ِإّل اْلَب َ‬
‫عَلى الّر ُ‬
‫َما َ‬
‫ي شننما‬
‫ن پيغسسام« بننرا ‌‬
‫ه پيسسامبر جسسز رسسساند ‌‬
‫»بسسر عهسسد ‌‬
‫ل و اطناعت‌ نكرديند‪ ،‬مسنلما جننز‬
‫س اگننر امتثننا ‌‬
‫»نيست« پ ‌‬
‫ن جنننايت‌‬
‫ق خودتننا ‌‬
‫ه و جننز در ح ‌‬
‫ن نرسنناند ‌‬
‫ن زيننا ‌‬
‫هخودتننا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت؛‬
‫ل خننداص مربننوط اس ن ‌‬
‫ه رسننو ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫هايد اما تننا جنناي ‌‬
‫نكرد ‌‬
‫ل را‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه‪ ،‬دسننتور خنندا ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫ف خود عم ‌‬
‫ه تكلي ‌‬
‫نب ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫ي شننما‬
‫سبننرا ‌‬
‫ه است‌ پ ‌‬
‫م كرد ‌‬
‫غ قيا ‌‬
‫ب تبلي ‌‬
‫ه واج ‌‬
‫هوب ‌‬
‫م داد ‌‬
‫انجا ‌‬
‫ت »و خداونسسد‬
‫ي نيس ‌‬
‫چ عذر ‌‬
‫ن هي ‌‬
‫يها و تقصيرهايتا ‌‬
‫در كوتاه ‌‬
‫يداريسسد‪،‬‬
‫نم ‌‬
‫ه را پنهسسا ‌‬
‫يكنيسسد و آنچ ‌‬
‫ه را آشكار م ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫يماند‪.‬‬
‫ق شما بر او پنهان ‌نم ‌‬
‫ق يا وفا ‌‬
‫يداند« لذا نفا ‌‬
‫م ‌‬
‫لص َيصصا ُأوِلصصي‬
‫ث َفصصاّتُقوا ا َّ‬
‫خِبيص ِ‬
‫ك َكْثصَرةُ اْل َ‬
‫جَبص َ‬
‫عَ‬
‫ب َوَلْو َأ ْ‬
‫طّي ُ‬
‫ث َوال ّ‬
‫خِبي ُ‬
‫سَتِوي اْل َ‬
‫ُقْل َل َي ْ‬
‫ن )‪(100‬‬
‫حو َ‬
‫ب َلَعّلُكْم ُتْفِل ُ‬
‫اَْلْلَبا ِ‬
‫ك‬
‫ي‪ :‬پلينند و پننا ‌‬
‫ث و طيسسب« يعن ‌‬
‫ي پيامبرص »خبي ‌‬
‫»بگو« ا ‌‬
‫ب‪:‬‬
‫م و مننراد از طي ‌‬
‫ث‪ :‬حننرا ‌‬
‫»برابر نيسسست« مننراد از خننبي ‌‬
‫ي بد و شرور و مردمان ‌خننوب‌‬
‫نها ‌‬
‫ت‪ .‬يا مراد؛ انسا ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫حل ‌‬
‫ت‪ .‬قرطنب ‌‬
‫ي‬
‫ك اسن ‌‬
‫ل ني ‌‬
‫ل بند و اعمنا ‌‬
‫و پاكنند‪ .‬ينا منراد؛ اعمنا ‌‬

‫ي را دربننر‬
‫ن معننان ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت و هم ‌‬
‫م اسنن ‌‬
‫يگوينند‪» :‬لفننظ‪ ،‬عننا ‌‬
‫م ‌‬
‫ن دو برابننر نيسننتند »هرچنسسد كسسثرت‌‬
‫ي! اي ‌‬
‫يگيننرد«‪ .‬آر ‌‬
‫م ‌‬
‫ك چيز‪ ،‬سود‬
‫يي ‌‬
‫ت آورد« زيرا پليد ‌‬
‫ه شگف ‌‬
‫پليديها تو را ب ‌‬
‫يكننند »پس‌‬
‫ن را نننابود م ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه و بننرك ‌‬
‫نبرد ‌‬
‫ن را از بي ‌‬
‫و ثمر آ ‌‬
‫ن خرد! از الله پروا كنيد« و اعمننال ‌صننالحه‌‬
‫ي صاحبا ‌‬
‫ا ‌‬
‫ن مرد ‌‬
‫م‬
‫ن و نيكا ‌‬
‫ت برگزينيد و از پاكا ‌‬
‫ي ناشايس ‌‬
‫را بر كردارها ‌‬
‫ن آنها »تا رستگار شويد«‪.‬‬
‫ن و پليدا ‌‬
‫ه از تبهكارا ‌‬
‫باشيد‪ ،‬ن ‌‬
‫عْنَهصصا‬
‫سصَأُلوا َ‬
‫ن َت ْ‬
‫سصْؤُكْم َوِإ ْ‬
‫ن ُتْبَد َلُكصْم َت ُ‬
‫شَياَء ِإ ْ‬
‫ن َأ ْ‬
‫عْ‬
‫سَأُلوا َ‬
‫ن َآَمُنوا َل َت ْ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫حِليٌم )‪(101‬‬
‫غُفوٌر َ‬
‫ل َ‬
‫عْنَها َوا ُّ‬
‫ل َ‬
‫عَفا ا ُّ‬
‫ن ُتْبَد َلُكْم َ‬
‫ن ُيَنّزُل اْلُقْرَآ ُ‬
‫حي َ‬
‫ِ‬
‫م را بيننان‌‬
‫ل احننرا ‌‬
‫م شكار در حننا ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬حك ‌‬
‫نك ‌‬
‫س از آ ‌‬
‫پ ‌‬
‫ه به‌‬
‫يك ‌‬
‫شهاي ‌‬
‫ن پرس ن ‌‬
‫ح كرد ‌‬
‫ن را از مطر ‌‬
‫كرد‪ ،‬در اينجا مؤمنا ‌‬
‫هو‬
‫ي كننرد ‌‬
‫يشننود‪ ،‬نه ‌‬
‫نم ‌‬
‫م اشيا عنوا ‌‬
‫ه تحري ‌‬
‫شب ‌‬
‫ه گراي ‌‬
‫انگيز ‌‬
‫ن! از آن‌‬
‫ي مؤمنسسسسا ‌‬
‫يآمننننوزد‪» :‬ا ‌‬
‫بم ‌‬
‫ن اد ‌‬
‫ن چني ‌‬
‫ه آنننننا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي ندارينند و‬
‫ن از آنهننا نينناز ‌‬
‫ه پرسيد ‌‬
‫هب ‌‬
‫ينپرسيد« ك ‌‬
‫چيزهاي ‌‬
‫ي! از پيننامبر خنندا‬
‫يرسننانند‪ .‬آر ‌‬
‫ن مدد نم ‌‬
‫ه شما در امر دينتا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت آنها‬
‫ل نكنيد »زيرا اگر حقيق ‌‬
‫ي سؤا ‌‬
‫ن موارد ‌‬
‫‪ ‬در چني ‌‬
‫يكنسسد« و‬
‫نم ‌‬
‫ي شما آشكار شسسود‪ ،‬شسسما را غمگي ‌‬
‫برا ‌‬
‫ن از امننور‬
‫لكرد ‌‬
‫ي ديگر‪ ،‬سننؤا ‌‬
‫يآيد‪ .‬از جهت ‌‬
‫شم ‌‬
‫بر شما ناخو ‌‬
‫ن است‌ سب ‌‬
‫ب‬
‫ت‪ ،‬ممك ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫ن نياز ‌‬
‫ه بدا ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه و از آنچ ‌‬
‫يفايد ‌‬
‫ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه‬
‫ن شننود چنننا ‌‬
‫ه و بننر ديگننرا ‌‬
‫لكنند ‌‬
‫ن امر بننر سننؤا ‌‬
‫بآ ‌‬
‫وجو ‌‬
‫ل بر اي ‌‬
‫ن‬
‫ه‪ ،‬دا ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ب نزو ‌‬
‫ن سب ‌‬
‫ه در بيا ‌‬
‫ت وارد ‌‬
‫ي ازروايا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ب از‬
‫ي از اصننحا ‌‬
‫ت؛ يك ‌‬
‫هاسنن ‌‬
‫ت آمد ‌‬
‫ن رواي ‌‬
‫ت‪ .‬در اي ‌‬
‫امننر اسنن ‌‬
‫ض اسننت؟‬
‫ل فننر ‌‬
‫ج در هننر سننا ‌‬
‫ل خننداص پرسننيد‪ :‬آيننا ح ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ي!‬
‫م‪ :‬آر ‌‬
‫ن شدند و فرمودند‪ :‬اگر بگننوي ‌‬
‫ل خداص خشمگي ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ه آيننه ‌كننريم ‌‬
‫ه‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫يشننود‪ .‬همننا ‌‬
‫بم ‌‬
‫ن بر شما واج ‌‬
‫يگما ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه قسرآن ‌نساز ‌‬
‫ل‬
‫يك ‌‬
‫ل شنند‪» .‬و اگسر از آنهسا هنگسام ‌‬
‫ننناز ‌‬
‫ل خننداص‬
‫ه با وجننود رسننو ‌‬
‫ل كنيد« بدانيد ك ‌‬
‫يشود سؤا ‌‬
‫م ‌‬
‫ي شما روش ‌‬
‫ن‬
‫ه برا ‌‬
‫ي؛ »البت ‌‬
‫يبر و ‌‬
‫ل وح ‌‬
‫ن و نزو ‌‬
‫در ميانتا ‌‬
‫ن؛ بنننا پاسننن ‌‬
‫خ‬
‫ن سنننؤالتا ‌‬
‫بآ ‌‬
‫يشسسسود« جنننوا ‌‬
‫هم ‌‬
‫سسسساخت ‌‬

‫ع »خدا از‬
‫ن موضو ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ي در بار ‌‬
‫ل وح ‌‬
‫مص يا با نزو ‌‬
‫لاكر ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ل كرديد‬
‫ه سؤا ‌‬
‫ه در گذشت ‌‬
‫ي‪ :‬خدا‪ ‬از آنچ ‌‬
‫آنها گذشت« يعن ‌‬
‫ه بازنگرديد‪ .‬يننا خنندا‪ ‬از‬
‫ن شيو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫س ديگربار ب ‌‬
‫تپ ‌‬
‫درگذش ‌‬
‫ف درگذشنننت‌ »و خداونسسد‬
‫ن تكنننالي ‌‬
‫هآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫مكلنننف ‌كردنتنننا ‌‬
‫ه شننما‬
‫ي اس نت‌ ك ‌‬
‫يو ‌‬
‫ه بردبار است« و از بردبننار ‌‬
‫آمرزند ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫ت نم ‌‬
‫ن ن مجازا ‌‬
‫را ن جز بعد از هشداردادنتا ‌‬
‫ي اسننت‌ ك ‌‬
‫ه‬
‫ن امننور ‌‬
‫ت‪ :‬در پيرامونتننا ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫ل معن ‌‬
‫حاصنن ‌‬
‫ي‬
‫ه چيننز ‌‬
‫ه و شما را در مننورد آنهننا ب ‌‬
‫ن از آنها سكوت ‌كرد ‌‬
‫قرآ ‌‬
‫ي اگننر‬
‫ن چيزها سؤال ‌نكنينند ول ‌‬
‫س‪ ،‬از آ ‌‬
‫تپ ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ف نكرد ‌‬
‫مكل ‌‬
‫يشننود‪،‬‬
‫لم ‌‬
‫ن بننر شننما ننناز ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ل كردينند‪ ،‬حك ‌‬
‫ن سؤا ‌‬
‫م اي ‌‬
‫هرغ ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫ن كند‪ .‬در حدي ‌‬
‫ه شما را غمگي ‌‬
‫هرچند ك ‌‬
‫م‪،‬‬
‫ن از نظننر جننر ‌‬
‫ن در ميننان ‌مسننلمانا ‌‬
‫ن مسننلمانا ‌‬
‫»بزرگننتري ‌‬
‫ه است‬
‫م نشد ‌‬
‫ه حرا ‌‬
‫يكند ك ‌‬
‫لم ‌‬
‫ي سؤا ‌‬
‫ه از چيز ‌‬
‫تك ‌‬
‫كسي‌ اس ‌‬
‫يشود«‪.‬‬
‫مم ‌‬
‫ي حرا ‌‬
‫لو ‌‬
‫ب سؤا ‌‬
‫هسب ‌‬
‫‌اما ب ‌‬
‫ب پايبند‬
‫ن اد ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ل خداص ب ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫ه‪ ،‬صحاب ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫بعد از نزو ‌‬
‫هو‬
‫ه پرهيز كننرد ‌‬
‫يفايد ‌‬
‫تب ‌‬
‫ح سؤال ‌‬
‫ه از طر ‌‬
‫شدند به ‌طوري ‌ك ‌‬
‫ينمننود‪،‬‬
‫غم ‌‬
‫ه ايشننان ‌ابل ‌‬
‫مص ب ‌‬
‫ه پيننامبراكر ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫فقننط ب ‌‬
‫ل اكرمنص‪ ،‬طننر ‌‬
‫ح‬
‫يكردننند‪ .‬امننا بعنند از عصننر رسننو ‌‬
‫اكتفننا م ‌‬
‫ه ديگننر‬
‫ت در مورد امور شرعي‌ جايز است‌ زيرا امروز ‌‬
‫سؤال ‌‬
‫ل شود‪.‬‬
‫ل يا حرامي ‌ناز ‌‬
‫ه حل ‌‬
‫يرود ك ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫مآ ‌‬
‫بي ‌‬
‫ن )‪(102‬‬
‫حوا ِبَها َكاِفِري َ‬
‫صَب ُ‬
‫ن َقْبِلُكْم ُثّم َأ ْ‬
‫سَأَلَها َقْوٌم ِم ْ‬
‫َقدْ َ‬
‫ش از شسسما‪ ،‬از ماننسسد آنهسسا سسسؤا ‌‬
‫ل‬
‫ي پي ‌‬
‫»همانا قسسوم ‌‬
‫ي از‬
‫ي‪ :‬كسنننان ‌‬
‫ن كسسسافر شسسسدند« يعن ‌‬
‫هآ ‌‬
‫كردنسسسد‪ ،‬بسسساز ب ‌‬
‫ه طر ‌‬
‫ح‬
‫يب ‌‬
‫ه نياز ‌‬
‫ح كردند ك ‌‬
‫ي مطر ‌‬
‫لهاي ‌‬
‫ن‪ ،‬سؤا ‌‬
‫ي پيشي ‌‬
‫تها ‌‬
‫ام ‌‬
‫يكننرد امننا‬
‫ب نم ‌‬
‫ح آنهننا را ايجننا ‌‬
‫ي ديني‌ طر ‌‬
‫آنها نبود و ضرورت ‌‬
‫ف شنندند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه‬
‫ي مكل ‌‬
‫ي خود به ‌تكاليف ‌‬
‫س پرسشها ‌‬
‫ن بر اسا ‌‬
‫چو ‌‬
‫ي در‬
‫ن امنننور ‌‬
‫نچني ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه نمنننون ‌‬
‫ل نكردنننند‪ ،‬ك ‌‬
‫ف عم ‌‬
‫ن تكنننالي ‌‬
‫آ ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن اس ‌‬
‫ي فراوا ‌‬
‫ي يهود و نصار ‌‬
‫نها ‌‬
‫آيي ‌‬

‫ت‪ :‬از رسننول‌‬
‫ن اس ‌‬
‫يآيد اي ‌‬
‫ت برم ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫پس‌ قاعد ‌‬
‫ه دربنناره‌‬
‫تك ‌‬
‫ي را نپرسيد اما جايز اسنن ‌‬
‫خداص ابتدائا چيز نو ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫هآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫لكننرد ‌‬
‫ن و عم ‌‬
‫ه قصنند فهمينند ‌‬
‫ه‪ ،‬ب ‌‬
‫ل شنند ‌‬
‫ه ننناز ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ح بخواهيد‪.‬‬
‫توضي ‌‬
‫ن َكَفصُروا‬
‫ن اّلصِذي َ‬
‫حصاٍم َوَلِكص ّ‬
‫صصيَلٍة َوَل َ‬
‫سصاِئَبٍة َوَل َو ِ‬
‫حيصَرٍة َوَل َ‬
‫ن َب ِ‬
‫لص ِمص ْ‬
‫جَعصَل ا ُّ‬
‫َمصا َ‬
‫ن )‪(103‬‬
‫ب َوَأْكَثُرُهْم َل َيْعِقُلو َ‬
‫ل اْلَكِذ َ‬
‫عَلى ا ِّ‬
‫ن َ‬
‫َيْفَتُرو َ‬
‫ي را‬
‫يا ‌‬
‫ه و حسسام ‌‬
‫ه و وصسسيل ‌‬
‫ه و سسسائب ‌‬
‫چ بحيسسر ‌‬
‫»الله هي ‌‬
‫ي بننود ك ‌‬
‫ه‬
‫هشننتر ‌‬
‫ه‪ :‬ماد ‌‬
‫ه اسسست« بحيننر ‌‬
‫ع نگردانيسسد ‌‬
‫مشرو ‌‬
‫ه بتننان‬
‫ن را ب ‌‬
‫يشگافتند و شننير آ ‌‬
‫ن را م ‌‬
‫شآ ‌‬
‫ت گو ‌‬
‫ل جاهلي ‌‬
‫اه ‌‬
‫ي خننود‬
‫ن را برا ‌‬
‫نآ ‌‬
‫س كسي‌ حق‌ دوشيد ‌‬
‫يدادند پ ‌‬
‫‌اختصاص‌ م ‌‬
‫ن امننر بننود‪.‬‬
‫ي بننر اي ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن نشننان ‌‬
‫شآ ‌‬
‫ن گننو ‌‬
‫ت و شننگافت ‌‬
‫نداشنن ‌‬
‫يكردننند ورهنناي ‌‬
‫ش‬
‫نم ‌‬
‫ه نننذر بتننا ‌‬
‫ي بننود ك ‌‬
‫هشننتر ‌‬
‫ه‪ :‬ماد ‌‬
‫سننائب ‌‬
‫ت مشننروط‬
‫ن ني ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه كسنني‌ ب ‌‬
‫ي بود ك ‌‬
‫يساختند‪ ،‬يا شتر نر ‌‬
‫م ‌‬
‫ياي‌‬
‫ه اگننر مثل خداوننند‪ ‬او را از بيمننار ‌‬
‫يكننردك ‌‬
‫نم ‌‬
‫نننذر بتننا ‌‬
‫ل و مننأواي ‌‬
‫ش‬
‫ه منننز ‌‬
‫ت برهاننند‪ ،‬يننا او را از سننفر ب ‌‬
‫هسننلم ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه در هننر‬
‫ن شننتر را آزاد بگننذارد ك ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ن صننور ‌‬
‫برگرداند‪ ،‬در اي ‌‬
‫ن سننوار‬
‫ي بننر آ ‌‬
‫ب بننرود و كسن ‌‬
‫ه چننرا و آ ‌‬
‫يخواهنند ب ‌‬
‫جننايي ‌م ‌‬
‫م مننادين ‌‬
‫ه‬
‫ي بننود كننه ‌اگننر دوشننك ‌‬
‫ه‪ :‬منناده ‌شننتر ‌‬
‫نشننود‪ .‬وصننيل ‌‬
‫ها ‌‬
‫ي‬
‫يگننرفت‌ امننا اگننر نننرين ‌‬
‫قم ‌‬
‫ن تعل ‌‬
‫ه خودشننا ‌‬
‫يزايينند‪ ،‬ب ‌‬
‫م ‌‬
‫ي بننود‬
‫ي‪ :‬شننتر نننر ‌‬
‫ت‪ .‬حام ‌‬
‫يياف ‌‬
‫ن اختصاص‌ م ‌‬
‫ه بتا ‌‬
‫يزاييد‪ ،‬ب ‌‬
‫م ‌‬
‫يگفتننند‪:‬‬
‫يآمنند‪ ،‬م ‌‬
‫هوجننود م ‌‬
‫ه فرزند ب ‌‬
‫يد ‌‬
‫تو ‌‬
‫ن از پش ‌‬
‫كه‌ چو ‌‬
‫يكردننند وديگننر ن ‌‬
‫ه‬
‫شم ‌‬
‫س رهاي ‌‬
‫هپ ‌‬
‫غ شد ‌‬
‫ش دا ‌‬
‫حال ديگر پشت ‌‬
‫ي بنناز‬
‫ب و علف ‌‬
‫ه او را از آ ‌‬
‫يشنند‪ ،‬ن ‌‬
‫ن سننوار م ‌‬
‫كسنني‌ بننر آ ‌‬
‫ل جنناهليت‌ آنهننا را‬
‫ه اه ‌‬
‫ي چننند بننود ك ‌‬
‫يداشننتند‪ .‬اينهننا امننور ‌‬
‫م ‌‬
‫ن تمسنننك‌‬
‫ه روش ‌پيشينيانشنننا ‌‬
‫ه و در آنهنننا ب ‌‬
‫ع كنننرد ‌‬
‫اخنننترا ‌‬
‫يبندنسسد«‬
‫غم ‌‬
‫ن بسسر اللسسه درو ‌‬
‫ي كسسافرا ‌‬
‫يجسننتند‪» .‬ول ‌‬
‫م ‌‬
‫ن و تعبنند بننر خننود حننرا ‌‬
‫م‬
‫ه تنندي ‌‬
‫نچيزها را به ‌انگيز ‌‬
‫زيرا آنها اي ‌‬
‫يدادننند؛‬
‫ي سننبحان ‌نسننبت‌ م ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫م را ب ‌‬
‫ن تحننري ‌‬
‫ه و اي ‌‬
‫كننرد ‌‬
‫ه بننود »و‬
‫م نكننرد ‌‬
‫ل آنهننا را حننرا ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫يك ‌‬
‫درحننال ‌‬

‫ه آنننان‌‬
‫ل و دينندگا ‌‬
‫يكنند« زيرا افعننا ‌‬
‫ل نم ‌‬
‫ن تعق ‌‬
‫بيشترشا ‌‬
‫ي‪ ،‬نمننون ‌‬
‫ه‬
‫ه بعنند ‌‬
‫ه آي ‌‬
‫نك ‌‬
‫يگيننرد‪ .‬چنننا ‌‬
‫ت نم ‌‬
‫م نشننأ ‌‬
‫ل و فه ‌‬
‫از عق ‌‬
‫يكند‪:‬‬
‫يم ‌‬
‫ه معرف ‌‬
‫ن گون ‌‬
‫ن را اي ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫يخرد ‌‬
‫لوب ‌‬
‫ي از جه ‌‬
‫ديگر ‌‬
‫عَلْيِه‬
‫جْدَنا َ‬
‫سُبَنا َما َو َ‬
‫ح ْ‬
‫سوِل َقاُلوا َ‬
‫ل َوِإَلى الّر ُ‬
‫َوِإَذا ِقيَل َلُهْم َتَعاَلْوا ِإَلى َما َأْنَزَل ا ُّ‬
‫ن )‪(104‬‬
‫شْيًئا َوَل َيْهَتُدو َ‬
‫ن َ‬
‫ن َآَباُؤُهْم َل َيْعَلُمو َ‬
‫َآَباَءَنا َأَوَلْو َكا َ‬
‫ه خدا نازل‌‬
‫ي آنچ ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ه شود‪ :‬ب ‌‬
‫ن گفت ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫نب ‌‬
‫»و چو ‌‬
‫يگوينسسد‪ :‬آنچه‌‬
‫ش بياييسسد؛ م ‌‬
‫ي پيسسامبر ‌‬
‫هسسسو ‌‬
‫هوب ‌‬
‫كرد ‌‬
‫س اسسست«‬
‫م مسسا را ب ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ن يسسافت ‌‬
‫ن خسسود را بسسر آ ‌‬
‫پسسدرا ‌‬
‫م زيننرا دين‌‬
‫يآوري ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ن و به ‌پيننامبر ايمننا ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫ي‪ :‬هرگز ب ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ت »آيا هرچنسد پدرانشسا ‌‬
‫ن‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ي مننا كنناف ‌‬
‫ن بننرا ‌‬
‫پدرانما ‌‬
‫ي‪ :‬حتي‌‬
‫ه بودند« يعن ‌‬
‫ت نيافت ‌‬
‫ه و هداي ‌‬
‫يدانست ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫چيز ‌‬
‫م بر دي ‌‬
‫ن‬
‫ه باشند‪ ،‬باز ه ‌‬
‫ه بود ‌‬
‫ن جاهلني ‌گمرا ‌‬
‫م پدرانشا ‌‬
‫اگر ه ‌‬
‫ي فقننط‬
‫ه سزاوار نيست‌ كسن ‌‬
‫نك ‌‬
‫لآ ‌‬
‫يمانند؟ حا ‌‬
‫ن باقي‌ م ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه كي ‌‬
‫ش‬
‫هاننند‪ ،‬ب ‌‬
‫ن بود ‌‬
‫ي روا ‌‬
‫ش در راه ‌‬
‫ه پيشينيان ‌‬
‫نك ‌‬
‫هخاطر اي ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي‬
‫هها ‌‬
‫ه فسنناد شننيو ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن گننا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن آنان ‌باقي‌ بماننند‪ ،‬بننويژ ‌‬
‫و آيي ‌‬
‫ب خنندا‪ ‬و‬
‫ن بننا كتننا ‌‬
‫شآنا ‌‬
‫ه و رو ‌‬
‫ن آشكار باشد‪ ،‬يا را ‌‬
‫پيشينيا ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ه باشنند‪ .‬بنننابراي ‌‬
‫ت قرار داشننت ‌‬
‫شص در مخالف ‌‬
‫ت پيامبر ‌‬
‫سن ‌‬
‫هيننافت ‌‬
‫ه‬
‫ي را ‌‬
‫نكس‌ باينند عننالم ‌‬
‫ت؛ آ ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ي لز ‌‬
‫ه كس ‌‬
‫اگر اقتدا ب ‌‬
‫ه از هنندايت ‌‬
‫ي‬
‫ه علمي‌ داشتند و ن ‌‬
‫ي كه ‌پدرانشان ن ‌‬
‫باشد درحال ‌‬
‫برخوردار بودند‪.‬‬
‫لص‬
‫ضصّل ِإَذا اْهَتصَدْيُتْم ِإَلصى ا ِّ‬
‫ن َ‬
‫ضصّرُكْم َمص ْ‬
‫سصُكْم َل َي ُ‬
‫عَلْيُكصْم َأْنُف َ‬
‫ن َآَمُنصوا َ‬
‫َيا َأّيَهصا اّلصِذي َ‬
‫ن )‪(105‬‬
‫جِميًعا َفُيَنّبُئُكْم ِبَما ُكْنُتْم َتْعَمُلو َ‬
‫جُعُكْم َ‬
‫َمْر ِ‬
‫ي‪ :‬شننما در‬
‫ن بپردازيسسد« يعن ‌‬
‫ه خودتسسا ‌‬
‫ن! ب ‌‬
‫ي مؤمنسسا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ن را بپايينند‪ ،‬يننا‬
‫ل هسننتيد پس‌ خودتننا ‌‬
‫ن مسننؤو ‌‬
‫ل خودتننا ‌‬
‫قبننا ‌‬
‫ه باشسسيد‪،‬‬
‫هيسسافت ‌‬
‫ه شسسما را ‌‬
‫ه دارينند »هرگا ‌‬
‫ن را نگننا ‌‬
‫خودتا ‌‬
‫ه شسسسما زيسسسا ‌‬
‫ن‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫هاسسسس ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫ي كسسسه ‌گمسسسرا ‌‬
‫كسسسس ‌‬
‫ه شما خننود در حنندود مسننؤوليت‌‬
‫ي‪ :‬چنانچ ‌‬
‫يرساند« يعن ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه باشننيد‪،‬‬
‫تشنند ‌‬
‫ب و هداي ‌‬
‫ي حق‌ راهيننا ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫ش‪ ،‬ب ‌‬
‫س خننوي ‌‬
‫نف ‌‬

‫ه شننما زيننان ‌‬
‫ي‬
‫هاند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫ه گمرا ‌‬
‫مك ‌‬
‫گمراهي‌ كساني ‌از مرد ‌‬
‫يرساند‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫ه معروف‌‬
‫ب امر ب ‌‬
‫ي وجو ‌‬
‫ي نف ‌‬
‫ه معنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫بايد دانس ‌‬
‫ث نبننوي‌‬
‫ي و احننادي ‌‬
‫ت قننرآن ‌‬
‫ي از منكننر نيسننت ‌زيننرا آيننا ‌‬
‫و نه ‌‬
‫همعننننروف ‌و‬
‫ي امرب ‌‬
‫ب حتمي‌ و قطع ‌‬
‫ي‪ ،‬بننننر وجننننو ‌‬
‫بسننننيار ‌‬
‫ه بنننر‬
‫هك ‌‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫س اي ‌‬
‫يكننننند‪ .‬پ ‌‬
‫تم ‌‬
‫يازمنكنننر دلل ‌‬
‫نه ‌‬
‫يشننود‬
‫لم ‌‬
‫ي حم ‌‬
‫يكند‪ ،‬بننر كسننان ‌‬
‫ي تأكيد م ‌‬
‫ت شخص ‌‬
‫مسؤولي ‌‬
‫ي ازمنكننر«‬
‫ف و نه ‌‬
‫ه معننرو ‌‬
‫ب »امننر ب ‌‬
‫ه واج ‌‬
‫مب ‌‬
‫كه‌ توانايي‌ قيا ‌‬
‫يكنننند‬
‫ن نم ‌‬
‫ه گمننا ‌‬
‫يشننود ك ‌‬
‫لم ‌‬
‫را ندارند‪ ،‬يننا بننر كسنناني‌ حم ‌‬
‫ل در‬
‫ي از احنننوا ‌‬
‫چ حنننال ‌‬
‫ه هي ‌‬
‫يازمنكنننر ب ‌‬
‫ف و نه ‌‬
‫همعنننرو ‌‬
‫امرب ‌‬
‫ه از‬
‫م دارننند ك ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫ي بجننا گننذارد‪ ،‬يننا از آ ‌‬
‫ن تننأثير ‌‬
‫مخاطبشننا ‌‬
‫ي روبننرو شننوند ك ‌‬
‫ه‬
‫ن زيننان ‌‬
‫يازمنكر با چنننا ‌‬
‫ف و نه ‌‬
‫همعرو ‌‬
‫امرب ‌‬
‫يكننند‪ .‬در‬
‫هم ‌‬
‫ن توجي ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫كآ ‌‬
‫ن‪ ،‬تر ‌‬
‫عآ ‌‬
‫ف تصور وقو ‌‬
‫صر ‌‬
‫ه اسننت‌ كه‌‬
‫ت ابوبكرصننديق‪ ‌‬آمنند ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫حنندي ‌‬
‫ه آن‌‬
‫ن را در غير جايگننا ‌‬
‫يخوانيد و آ ‌‬
‫ه را م ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫فرمود‪ :‬شما اي ‌‬
‫ي از‬
‫ف و نه ‌‬
‫ه معننرو ‌‬
‫ك امننر ب ‌‬
‫ن را بننر تننر ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ينهينند‪) ...‬يعن ‌‬
‫م ‌‬
‫ل خداص شنننيد ‌‬
‫م‬
‫ن از رسو ‌‬
‫هم ‌‬
‫يكنيد( درحالي‌ ك ‌‬
‫لم ‌‬
‫منكر حم ‌‬
‫ن را تغييننر‬
‫م منكر را ديدننند و آ ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ه فرمودند‪» :‬آ ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه عننذا ‌‬
‫ب‬
‫ن راب ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ل هم ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ك اس ‌‬
‫ندادند‪ ،‬نزدي ‌‬
‫ي نينننز روايت‌‬
‫ه خشنننن ‌‬
‫ش گرفتنننار كنننند«‪ .‬از ابنننوثعلب ‌‬
‫خنننوي ‌‬
‫ص بسيار آگاهي‌‬
‫ه از شخ ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ه فرمود‪ :‬دربار ‌‬
‫تك ‌‬
‫هاس ‌‬
‫شد ‌‬
‫ل كننردم‌‬
‫ل خداص سننؤا ‌‬
‫ن ازرسو ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ي! دربار ‌‬
‫م‪ ،‬آر ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫سؤا ‌‬
‫ف امر و‬
‫ه معرو ‌‬
‫ه بايد ب ‌‬
‫ف فرمودند‪» :‬بلك ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫س در حدي ‌‬
‫پ ‌‬
‫ي قننرار گرفتينند‬
‫ن ]در زمان ‌‬
‫ه چو ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫از منكر نهي‌ كنيد تا آ ‌‬
‫ي نفس‌ پيننروي‌‬
‫ت و از هننوا ‌‬
‫ص اطنناع ‌‬
‫ل وحننر ‌‬
‫ه فقط[ از بخ ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي منندار اعتبننار بننود و هننر‬
‫يشد و خودپرسننتي‌ و دنيننامحور ‌‬
‫م ‌‬
‫ش و فريفتننه‬
‫ي خويش‌ دلخو ‌‬
‫ه رأ ‌‬
‫ي فقط ب ‌‬
‫ي و نظر ‌‬
‫ب رأ ‌‬
‫صاح ‌‬
‫ت بننر شننما مخصوصننا مسننئولي ‌‬
‫ت‬
‫ن وق ‌‬
‫س در آ ‌‬
‫يگردينند پ ‌‬
‫‌م ‌‬
‫ي شسسسما‬
‫ت همگ ‌‬
‫ت‪» .«...‬بازگشسسس ‌‬
‫س خننننود شماسنننن ‌‬
‫نف ‌‬
‫ه انجسسا ‌‬
‫م‬
‫ه شما را از آنچ ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫ي خداوند اس ‌‬
‫هسو ‌‬
‫ب ‌‬

‫ن و گمراهننان‌‬
‫هيافتگننا ‌‬
‫ي‪ :‬را ‌‬
‫يسازد« يعن ‌‬
‫هم ‌‬
‫يداديد‪ ،‬آگا ‌‬
‫م ‌‬
‫م آنهننا‬
‫ي تمننا ‌‬
‫هزود ‌‬
‫يگردننند و او ب ‌‬
‫ي خدا‪ ‬باز م ‌‬
‫هر دو به ‌سو ‌‬
‫هشننا ‌‬
‫ن‬
‫ن محاسب ‌‬
‫ه و در برابر عملشننا ‌‬
‫ن خبر داد ‌‬
‫را از اعمالشا ‌‬
‫ن جزا خواهنند‬
‫ي را در برابر اعمالشا ‌‬
‫س همگ ‌‬
‫خواهد كرد‪ ،‬سپ ‌‬
‫داد‪.‬‬
‫صصّيِة اْثَنصصانِ‬
‫ن اْلَو ِ‬
‫حيص َ‬
‫ت ِ‬
‫حصَدُكُم اْلَمصْو ُ‬
‫ضَر َأ َ‬
‫ح َ‬
‫شَهاَدُة َبْيِنُكْم ِإَذا َ‬
‫ن َآَمُنوا َ‬
‫َيا َأّيَها اّلِذي َ‬
‫صصاَبْتُكْم‬
‫ض َفَأ َ‬
‫ضصَرْبُتْم ِفصصي اَْلْر ِ‬
‫ن َأْنُتصْم َ‬
‫غْيِرُكصْم ِإ ْ‬
‫ن َ‬
‫ن ِمص ْ‬
‫خصَرا ِ‬
‫عصْدٍل ِمْنُكصْم َأْو َآ َ‬
‫َذَوا َ‬
‫شصَتِري‬
‫ن اْرَتْبُتصْم َل َن ْ‬
‫ل ِإ ِ‬
‫ن ِبا ِّ‬
‫سَما ِ‬
‫لِة َفُيْق ِ‬
‫صَ‬
‫ن َبْعِد ال ّ‬
‫سوَنُهَما ِم ْ‬
‫حِب ُ‬
‫ت َت ْ‬
‫صيَبُة اْلَمْو ِ‬
‫ُم ِ‬
‫ن )‪(106‬‬
‫لِثِمي َ‬
‫ن ا َْ‬
‫ل ِإّنا ِإًذا َلِم َ‬
‫شَهاَدَة ا ِّ‬
‫ن َذا ُقْرَبى َوَل َنْكُتُم َ‬
‫ِبهِ َثَمًنا َوَلْو َكا َ‬
‫م‪ ،‬از‬
‫ب‪ ،‬لفنننظ و حك ‌‬
‫ه زينننر از نظنننر اعنننرا ‌‬
‫هگان ‌‬
‫ت سننن ‌‬
‫آينننا ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ت قرآني ‌اس ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫دشوارتري ‌‬
‫ن شما« شننهادت‌‬
‫ت در ميا ‌‬
‫ب شهاد ‌‬
‫ن! نصا ‌‬
‫ي مؤمنا ‌‬
‫»ا ‌‬
‫ي شننهود ارائه‌‬
‫ه از سو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫يا ‌‬
‫ت از گواه ‌‬
‫در اينجا‪ :‬عبار ‌‬
‫ي كه‌‬
‫ت در ميان ‌شما »هنگسسام ‌‬
‫ب شهاد ‌‬
‫ي! نصا ‌‬
‫يشود‪ .‬آر ‌‬
‫م ‌‬
‫گ‪ :‬حضننور‬
‫ي از شسسما حاضسسر آيسسد« حضننور مننر ‌‬
‫گ يك ‌‬
‫مر ‌‬
‫ه در مسسوق ‌‬
‫ع‬
‫تك ‌‬
‫ن اسسس ‌‬
‫ت »اي ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫يآ ‌‬
‫هها ‌‬
‫م و نشننان ‌‬
‫علئ ‌‬
‫ي‪ :‬دو تن‌ از‬
‫ن خسسود دو تن‌ را« يعن ‌‬
‫ت بايسسد از ميسسا ‌‬
‫وصسسي ‌‬
‫ن خسسسود‬
‫ي در ميسسسا ‌‬
‫ه گسسسواه ‌‬
‫ن را »ب ‌‬
‫ن مسننننلما ‌‬
‫مننننردا ‌‬
‫ن شنناهد‬
‫ن دو ت ‌‬
‫ي‪ :‬اي ‌‬
‫ل باشسسند« يعن ‌‬
‫ه عسساد ‌‬
‫فراخوانيسسد ك ‌‬
‫ن را«‬
‫ن از غيرتسسا ‌‬
‫ل باشننند »يسسا دو ت ‌‬
‫ن باينند عنناد ‌‬
‫مسننلما ‌‬
‫ي فراخوانيد‪ ،‬اگسسر در زمين‌‬
‫ه گواه ‌‬
‫ي‪ :‬از كفار را »ب ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ي موجننود نبننود‬
‫ه مسننلمان ‌‬
‫ه باشسسيد« و گننوا ‌‬
‫سسسفر كسسرد ‌‬
‫ههاي‌‬
‫ي‪ :‬نشننان ‌‬
‫گ شسسما را فرارسسسيد« يعن ‌‬
‫ت مر ‌‬
‫»ومصيب ‌‬
‫يتوانينند دو تن‌‬
‫يم ‌‬
‫نشننرايط ‌‬
‫س در چني ‌‬
‫ن در رسننيد‪ .‬پ ‌‬
‫مرگتننا ‌‬
‫ن حامننل‬
‫ه بعنند از مرگتننا ‌‬
‫ه گننواهي‌ فراخوانينند ك ‌‬
‫كننافر را ب ‌‬
‫ل بجاماننند ‌‬
‫ه‬
‫ل ما ‌‬
‫ن گردند و نيز حام ‌‬
‫هتا ‌‬
‫ي ورث ‌‬
‫هسو ‌‬
‫نب ‌‬
‫تتا ‌‬
‫‌وصي ‌‬
‫ي آنان ‌باشند‪.‬‬
‫هسو ‌‬
‫از شما ب ‌‬
‫ن در‬
‫ه بر مسننلمانا ‌‬
‫ل ذم ‌‬
‫ن گواهي‌ اه ‌‬
‫ل جايز بود ‌‬
‫ه دلي ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫ي‪ :‬جننواز گننواه ‌گننرفتن‌‬
‫يباشنند‪ .‬يعن ‌‬
‫سفر و در مورد وصننايا م ‌‬

‫ه گواهننان‌‬
‫ت‪ .‬واگننر ب ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ه دو شننرط ينناد شنند ‌‬
‫كافر‪ ،‬مقيد ب ‌‬
‫ت كرديد‪» :‬آنسسان‬
‫ي خيان ‌‬
‫ه آنها ادعا ‌‬
‫ه و علي ‌‬
‫ك شد ‌‬
‫كافر مشكو ‌‬
‫ن از‬
‫ي سوگند »بعد از نماز« عصننر‪ ،‬يننا غيننرآ ‌‬
‫ي ادا ‌‬
‫‌را« برا ‌‬
‫ي سننوگند و‬
‫ه ادا ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫نمازها »بازداريد«‪ .‬خاطرنشا ‌‬
‫ن مسننلمانان ‌مرسننو ‌‬
‫م‬
‫ه قضايا بعد از نماز عصر در ميا ‌‬
‫فيصل ‌‬
‫ن بعد از نماز‪ ،‬تغليظ و به ‌تكننان‬
‫ت در سوگند داد ‌‬
‫بود‪ .‬و حكم ‌‬
‫س اگر‬
‫ت »پ ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ن و ضننمير سننوگندخورند ‌‬
‫‌واداشتن ‌وجدا ‌‬
‫ه اللسسه‬
‫ك كرديد« و مننردد بودينند »ب ‌‬
‫نش ‌‬
‫ت آنا ‌‬
‫در صداق ‌‬
‫ه‪ :‬مسا‬
‫ن »ك ‌‬
‫ن مضننمو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن شاهد‪ ،‬ب ‌‬
‫ن دو ت ‌‬
‫م خورند« آ ‌‬
‫قس ‌‬
‫ي‪ :‬مننا‬
‫يفروشسسيم« يعن ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫چ قيمسست ‌‬
‫ه هي ‌‬
‫ق را ب ‌‬
‫نح ‌‬
‫اي ‌‬
‫ع ننناچيز دنيننا‬
‫ن متننا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ي خداوننند‪ ‬را ب ‌‬
‫ن از سننو ‌‬
‫همننا ‌‬
‫بهر ‌‬
‫م مقنندس‌‬
‫هنننا ‌‬
‫ل دنيا‪ ،‬ب ‌‬
‫ه ما ‌‬
‫يب ‌‬
‫هخاطر دستياب ‌‬
‫م تا ب ‌‬
‫يفروشي ‌‬
‫نم ‌‬
‫ع او‬
‫هنف ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫م! »هرچنسسد كس س ‌‬
‫غ يننادكني ‌‬
‫او سننوگند درو ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ت باشسسسد« يعن ‌‬
‫ب قسسسراب ‌‬
‫م‪ ،‬صسسساح ‌‬
‫يدهي ‌‬
‫يم ‌‬
‫گسسسواه ‌‬
‫قو‬
‫ن ما باشد‪ ،‬مننا قطعننا ح ‌‬
‫ه( از نزديكا ‌‬
‫هرچندفرد )مشهودل ‌‬
‫ي الله را‬
‫م »و گواه ‌‬
‫يدهي ‌‬
‫حم ‌‬
‫ي ترجي ‌‬
‫يو ‌‬
‫ي را بر رضا ‌‬
‫راست ‌‬
‫ل به‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫يا ‌‬
‫ي‪ :‬گواه ‌‬
‫يكنيم« يعن ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫پنها ‌‬
‫م »كه‌‬
‫يكني ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ه‪ ،‬پنهننا ‌‬
‫ن امننر كننرد ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ي و بزرگداش ‌‬
‫‌نگهدار ‌‬
‫م بسسود« اي ‌‬
‫ن‬
‫ن خواهي ‌‬
‫ت‪ ،‬از گناهكارا ‌‬
‫ن صور ‌‬
‫در غير اي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ل اس ‌‬
‫م داخ ‌‬
‫م قس ‌‬
‫ه نيز در حك ‌‬
‫جمل ‌‬
‫حقّ‬
‫ن اسْصَت َ‬
‫ن اّلصِذي َ‬
‫ن َمَقاَمُهَمصصا ِمص َ‬
‫ن َيُقوَما ِ‬
‫خَرا ِ‬
‫حّقا ِإْثًما َفَآ َ‬
‫سَت َ‬
‫عَلى َأّنُهَما ا ْ‬
‫عِثَر َ‬
‫ن ُ‬
‫َفِإ ْ‬
‫عَتَدْيَنا ِإّنصصا ِإًذا‬
‫شَهاَدِتِهَما َوَما ا ْ‬
‫ن َ‬
‫ق ِم ْ‬
‫حّ‬
‫شَهاَدُتَنا َأ َ‬
‫ل َل َ‬
‫ن ِبا ِّ‬
‫سَما ِ‬
‫ن َفُيْق ِ‬
‫عَلْيِهُم اَْلْوَلَيا ِ‬
‫َ‬
‫ن )‪(107‬‬
‫ظاِلِمي َ‬
‫ن ال ّ‬
‫َلمِ َ‬
‫ش گنسسسا ‌‬
‫ه‬
‫ندو دسسسستخو ‌‬
‫هآ ‌‬
‫م شسسسد ك ‌‬
‫»و اگسسسر معلسسسو ‌‬
‫ف‪ ،‬آگنناهي‌‬
‫ي مراسننم ‌تحلي ‌‬
‫ي‪ :‬اگر بعد از اجننرا ‌‬
‫هاند« يعن ‌‬
‫شد ‌‬
‫ي‪ ،‬بنا دروغ ‌گفتن‌‬
‫ن دو وصن ‌‬
‫ن دو شناهد‪ ،‬ينا آ ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ل شد ك ‌‬
‫حاص ‌‬
‫ي ديگننر مننرتك ‌‬
‫ب‬
‫ت يا در سوگند‪ ،‬يننا بننا ظهننور خيننانت ‌‬
‫درشهاد ‌‬
‫ي آنهسسسا‬
‫س ديگسسسر بجسسسا ‌‬
‫س دوك ‌‬
‫هانننند؛ »پ ‌‬
‫ي گرديد ‌‬
‫گنننناه ‌‬
‫ي داشسست ‌‬
‫ه‬
‫ه متسسوف ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت نزديكسستر ‌‬
‫ه قسسراب ‌‬
‫بايسسستند ك ‌‬

‫ي باشننند‪،‬‬
‫ن متننوف ‌‬
‫ه از نزديكننا ‌‬
‫ن ديگننر ك ‌‬
‫ي‪ :‬دوت ‌‬
‫باشسسند« يعن ‌‬
‫ه آنهننا بپننا ايسننتند و بننر‬
‫ي سننوگند علي ‌‬
‫ت ادا ‌‬
‫ن دو‪ ،‬جه ‌‬
‫يآ ‌‬
‫بجننا ‌‬
‫ت بدهننند يننا سننوگند‬
‫ت؛ شننهاد ‌‬
‫ت اسنن ‌‬
‫ه حق‌ و حقيق ‌‬
‫هك ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫غ به‌‬
‫ه درو ‌‬
‫ك از دو گسسوا ‌‬
‫ه هسسر ي ‌‬
‫يك ‌‬
‫بخورننند »از گروه ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ق خسسود سسساخت« يعن ‌‬
‫ل را ح ‌‬
‫ن‪ ،‬مسسا ‌‬
‫ي بر آنا ‌‬
‫زبردست ‌‬
‫ه از‬
‫ي باشننند ك ‌‬
‫ي‪ ،‬از كسننان ‌‬
‫ه متننوف ‌‬
‫كب ‌‬
‫ن شاهد نننزدي ‌‬
‫ن دو ت ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ت‬
‫م شد ‌‬
‫ه و ست ‌‬
‫ن جفا رفت ‌‬
‫ل‪ ،‬بر آنا ‌‬
‫ن دو شاهد او ‌‬
‫يآ ‌‬
‫سو ‌‬
‫تتر‬
‫ي ما درسسس ‌‬
‫ه گواه ‌‬
‫ه الله سوگند خورند ك ‌‬
‫سب ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه دو شنناهد كننافر‬
‫ن دو اسسست« يعننني‪ :‬علي ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ازگسسواه ‌‬
‫تتر‬
‫ت آنهننا درس ن ‌‬
‫ت مننا ازشننهاد ‌‬
‫ه‪ :‬شننهاد ‌‬
‫سوگند ينناد كنننند ك ‌‬
‫تدار وراسننتگو‬
‫ن هستند و ما امان ‌‬
‫ت و آنها دروغگو و خائ ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن سننوگند را‬
‫ي‪ :‬مننا اي ‌‬
‫هايم« يعن ‌‬
‫»و ما از حد تجاوز نكرد ‌‬
‫م »و در غيسسر اي ‌‬
‫ن‬
‫هاي ‌‬
‫ن نخنننورد ‌‬
‫غ و بهتنننا ‌‬
‫ه درو ‌‬
‫ه آنهنننا ب ‌‬
‫علي ‌‬
‫غو‬
‫ن درو ‌‬
‫ن باشسسيم« اگننر در كارمننا ‌‬
‫ت از ستمكارا ‌‬
‫صور ‌‬
‫ه باشد‪.‬‬
‫دغلي‌ وجود داشت ‌‬
‫ن َبْع صَد َأيَْمصصاِنِهْم‬
‫ن ُتَرّد َأْيَما ٌ‬
‫خاُفوا َأ ْ‬
‫جِهَها َأْو َي َ‬
‫عَلى َو ْ‬
‫شَهاَدِة َ‬
‫ن َيْأُتوا ِبال ّ‬
‫ك َأْدَنى َأ ْ‬
‫َذِل َ‬
‫ن )‪(108‬‬
‫سِقي َ‬
‫ل َل َيْهِدي اْلَقْوَم اْلَفا ِ‬
‫سَمُعوا َوا ُّ‬
‫ل َوا ْ‬
‫َواّتُقوا ا َّ‬
‫ت را بسسر‬
‫ه شهاد ‌‬
‫نك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫تب ‌‬
‫ش »نزديكتر اس ‌‬
‫»اين« رو ‌‬
‫ن اس نت‌‬
‫هآ ‌‬
‫ي‪ :‬ايننن ‌روش‌ نزديكننتر ب ‌‬
‫ن ادا كنند« يعن ‌‬
‫هآ ‌‬
‫وج ‌‬
‫ي را بننر وجننه‬
‫ت‪ ،‬گننواه ‌‬
‫ي وصنني ‌‬
‫ه گننواه ‌‬
‫ن بردارننند ‌‬
‫ه گواهننا ‌‬
‫ك ‌‬
‫فو‬
‫ن را تحننري ‌‬
‫ن ادا كنننند و آ ‌‬
‫هطور شايد و باينند آ ‌‬
‫توب ‌‬
‫‌درس ‌‬
‫ن بترسسند كه‌‬
‫ت نورزند »يا از آ ‌‬
‫ه و در آن ‌خيان ‌‬
‫ل نكرد ‌‬
‫تبدي ‌‬
‫ن برگردانسسده ‌شسسود«‬
‫ي آنا ‌‬
‫سوگندها بعد از سوگندها ‌‬
‫ن وصنني ‌‬
‫ت‬
‫ه گواهننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ش نزديكننتر ب ‌‬
‫ن رو ‌‬
‫ي‪ :‬اي ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه برگرداننند ‌‬
‫ه‬
‫ه ورث ‌‬
‫ه سننوگندها ب ‌‬
‫سك ‌‬
‫ن باشننند از ايننن ‌تننر ‌‬
‫ايم ‌‬
‫ن سننوگند بخورننند زيننرا اگننر‬
‫ف گننواهي‌ آنننا ‌‬
‫ه و آنها برخل ‌‬
‫شد ‌‬
‫ي از جننان ‌‬
‫ب‬
‫ي‪ ،‬سننوگند ديگننر ‌‬
‫ه بعد از سننوگند و ‌‬
‫كسي‌ بداند ك ‌‬
‫يخننورد لننذا سننوگند ورث ‌‬
‫ه‬
‫غم ‌‬
‫مدعي ‌نخواهد بود‪ ،‬سوگند درو ‌‬
‫يشود تا شهود وصنني ‌‬
‫ت‬
‫بم ‌‬
‫ت‪ ،‬سب ‌‬
‫بعد از سوگند شهود وصي ‌‬

‫غ‪ ،‬پرهيز و احتياط كنند »و از خسسدا‬
‫هدرو ‌‬
‫نب ‌‬
‫از سوگند خورد ‌‬
‫م او را‬
‫غ »و حك ‌‬
‫ت و سوگند درو ‌‬
‫پروا داريد« در امر خيان ‌‬
‫ت »و اللسسه گسسرو ‌‬
‫ه‬
‫ش و اجنناب ‌‬
‫ه شنننيدن ‌پننذير ‌‬
‫بشسسنويد« ب ‌‬
‫ن از‬
‫نرونننندگا ‌‬
‫ي‪ :‬بيرو ‌‬
‫ينمايسسد« يعن ‌‬
‫ه نم ‌‬
‫ن را را ‌‬
‫فاسسسقا ‌‬
‫يگرداند‪.‬‬
‫ب نم ‌‬
‫ه حق‌ راهيا ‌‬
‫ت خود را ب ‌‬
‫ه اطاع ‌‬
‫داير ‌‬
‫ه كس ن ‌‬
‫ي‬
‫ت‪ :‬اگننر ب ‌‬
‫ق اين‌ اسن ‌‬
‫ه فننو ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ي دو آي ‌‬
‫ل معنا ‌‬
‫حاص ‌‬
‫ن شنناهد‬
‫ت كننند و دو ت ‌‬
‫ي مننرگ ‌دررسنند‪ ،‬باينند وصنني ‌‬
‫هها ‌‬
‫نشننان ‌‬
‫ه در‬
‫ت خننود گننواه ‌بگيننرد و چنننانچ ‌‬
‫ن را بر وصنني ‌‬
‫ل مسلما ‌‬
‫عاد ‌‬
‫ي نبننود‬
‫شو ‌‬
‫لوحو ‌‬
‫ي در حو ‌‬
‫س ديگر ‌‬
‫نك ‌‬
‫سفر بود و جز كافرا ‌‬
‫ن شنناهد‬
‫ت تننا دو ت ‌‬
‫ت‪ ،‬جننايز اسن ‌‬
‫ن نياف ‌‬
‫ن شاهد مسلما ‌‬
‫و دو ت ‌‬
‫ه بگيننرد‪ .‬سننپس‌ اگننر ورث ‌‬
‫ه‬
‫ت خننويش ‌گننوا ‌‬
‫كننافر را بننر وصنني ‌‬
‫ن شننك ‌كردننند‪ ،‬باينند‬
‫ن دو ت ‌‬
‫ه‪ ،‬در گواهي‌ آ ‌‬
‫تكنند ‌‬
‫ص وصي ‌‬
‫شخ ‌‬
‫هح ‌‬
‫ق‬
‫ه‪ :‬ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬سننوگند بخورننند بننر اي ‌‬
‫ن دو كافر ب ‌‬
‫آ ‌‬
‫هاننند و در‬
‫ن نكرد ‌‬
‫ت را كتمننا ‌‬
‫ي از شننهاد ‌‬
‫ه و چيننز ‌‬
‫شننهادت ‌داد ‌‬
‫هاننند‪.‬‬
‫ت ننمود ‌‬
‫ه‪ ،‬خيننان ‌‬
‫ه آنهننا سننپرد ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه متننوفي‌ ك ‌‬
‫ل متروك ‌‬
‫ما ‌‬
‫ل خلف ‌سوگندشننا ‌‬
‫ن‬
‫ن سننوگند‪ ،‬در عم ‌‬
‫ه اگننر بعنند از اي ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ه متننوف ‌‬
‫ي‬
‫ي از تننرك ‌‬
‫ه چيننز ‌‬
‫تك ‌‬
‫يرف ‌‬
‫هظهور رسيد‪ ،‬يا تصور م ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت‪ ،‬در اين‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ن درآمد ‌‬
‫ن دو ت ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه در ملكي ‌‬
‫به‌ وجهي‌ از وجو ‌‬
‫ه كننافر‬
‫ن دو گوا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ي‪ ،‬علي ‌‬
‫ن ورثه ‌متوف ‌‬
‫ن از مردا ‌‬
‫م‪ ،‬دو ت ‌‬
‫هنگا ‌‬
‫ن سننننوگند‬
‫ه مفنننناد اي ‌‬
‫نب ‌‬
‫سننننوگند بخورننننند و بعنننند از آ ‌‬
‫يشود‪.‬‬
‫لم ‌‬
‫عم ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫ت‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ب نننزول‌ اي ‌‬
‫ن سننب ‌‬
‫نعبنناس‪ ‌‬دربيننا ‌‬
‫از اب ‌‬
‫ن بننداء دو تن‌ از‬
‫يب ‌‬
‫ي و عد ‌‬
‫م دار ‌‬
‫ه فرمود‪» :‬تمي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫شد ‌‬
‫يكردننند‪ ...‬و چننو ‌‬
‫ن‬
‫تم ‌‬
‫ه تجننار ‌‬
‫ه در مك ‌‬
‫نصننرانياني‌ بودننند ك ‌‬
‫ن مركننز تجننار ‌‬
‫ي‬
‫ت كردننند‪ ،‬آنننا ‌‬
‫ه هجننر ‌‬
‫ه مدين ‌‬
‫لاكرمص ب ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ك تن‌ از‬
‫ه‪ ،‬ي ‌‬
‫ل دادنننند‪ .‬در مننندين ‌‬
‫ه انتقنننا ‌‬
‫ه مننندين ‌‬
‫ش را ب ‌‬
‫خنننوي ‌‬
‫هقصنند تجننار ‌‬
‫ت‬
‫نب ‌‬
‫ييكجا بننا آنننا ‌‬
‫م بننديل ‌سننهم ‌‬
‫هنا ‌‬
‫نب ‌‬
‫مسلمانا ‌‬
‫ه بيمار شد و احساس ‌كننرد ك ‌‬
‫ه‬
‫ل در را ‌‬
‫م گرديد‪ ،‬بدي ‌‬
‫م شا ‌‬
‫عاز ‌‬
‫هدسنن ‌‬
‫ت‬
‫ت نخواهنند بننرد پس‌ ب ‌‬
‫هسننلم ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي جننا ‌‬
‫ن بيمننار ‌‬
‫از آ ‌‬
‫ياش‌‬
‫ي تجننارت ‌‬
‫ن كننال ‌‬
‫ن را در درو ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫ش وصننيتي ‌نوشننت ‌‬
‫خوي ‌‬

‫ت خننويش‌‬
‫ت كننرد و آنهننارا بننر وصنني ‌‬
‫ه وصنني ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ن نمود‪ ،‬آ ‌‬
‫پنها ‌‬
‫ي‬
‫ن كنننال ‌‬
‫ت‪ ،‬آنهنننا از مينننا ‌‬
‫ن درگذشننن ‌‬
‫ت‪ .‬و چنننو ‌‬
‫ه گنننرف ‌‬
‫گنننوا ‌‬
‫ي‬
‫ه بننود‪ ،‬بننرا ‌‬
‫شونگار ينافت ‌‬
‫ه با طل نق ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ش ظرف ‌‬
‫يا ‌‬
‫تجارت ‌‬
‫يو‬
‫ي بيمننار ‌‬
‫ه آمدننند‪ ،‬منناجرا ‌‬
‫همنندين ‌‬
‫نب ‌‬
‫خننود برداشننتند و چننو ‌‬
‫ه آنننان‌‬
‫ش بننازگفته و امننوالش‌ راب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه خننانواد ‌‬
‫ل را ب ‌‬
‫گ بنندي ‌‬
‫مر ‌‬
‫ش را گشننودند‪،‬‬
‫ل كننالي ‌‬
‫ه بنندي ‌‬
‫ه خننانواد ‌‬
‫يك ‌‬
‫سننپردند‪ .‬هنگننام ‌‬
‫ن نوشننت ‌‬
‫ه‬
‫ل خننود را نيننز درآ ‌‬
‫ت امننوا ‌‬
‫هصور ‌‬
‫ه او را ك ‌‬
‫تنام ‌‬
‫وصي ‌‬
‫ي نبنننود‪ .‬لنننذا ننننزد‬
‫ف خنننبر ‌‬
‫ن ظنننر ‌‬
‫بنننود‪ ،‬يافتنننند امنننا از آ ‌‬
‫ت مبننارك ‌‬
‫ه‬
‫ه آيننا ‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫ت نمودند‪ ،‬همننا ‌‬
‫مص شكاي ‌‬
‫لاكر ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ل شد‪.«...‬‬
‫ناز ‌‬
‫م آي ‌‬
‫ه‬
‫ه حك ‌‬
‫ن اس نت‌ ك ‌‬
‫ح اي ‌‬
‫يگوينند‪» :‬تننرجي ‌‬
‫يم ‌‬
‫نجريننر طننبر ‌‬
‫اب ‌‬
‫م است«‪.‬‬
‫ت بلكه ‌محك ‌‬
‫خ نيس ‌‬
‫منسو ‌‬
‫ب)‬
‫لُم اْلُغُيو ِ‬
‫عّ‬
‫ت َ‬
‫ك َأْن َ‬
‫عْلَم َلَنا ِإّن َ‬
‫جْبُتْم َقاُلوا َل ِ‬
‫سَل َفَيُقوُل َماَذا ُأ ِ‬
‫ل الّر ُ‬
‫جَمُع ا ُّ‬
‫َيْوَم َي ْ‬
‫‪(109‬‬
‫ه همانننا‬
‫يآورد« ك ‌‬
‫ن را گسسرد م ‌‬
‫ه خدا‪ ،‬پيامبرا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»روز ‌‬
‫ن روز را‬
‫ه باينند اي ‌‬
‫ب آيه ‌مؤمنانننند ك ‌‬
‫ت‪ .‬مخاط ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫روز قيام ‌‬
‫هخداوننند‪‬‬
‫يك ‌‬
‫ي! روز ‌‬
‫ن حننذر كنننند‪ .‬آر ‌‬
‫هينناد آورننند‪ ،‬يننا از آ ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه پاسسسخ ‌‬
‫ي‬
‫يفرمايد‪ :‬چ ‌‬
‫سم ‌‬
‫يآورد »پ ‌‬
‫ن را گرد م ‌‬
‫پيامبرا ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ل‬
‫ه خنندا ‌‬
‫نك ‌‬
‫تهايتننا ‌‬
‫ي‪ :‬ام ‌‬
‫به‌ شما داده ‌شد؟« يعن ‌‬
‫ي دادننند؟‬
‫ه پاسننخ ‌‬
‫هشما چ ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ن برانگيخ ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫شما را به ‌سو ‌‬
‫ه دانسسا ‌‬
‫ي‬
‫يك ‌‬
‫م‪ ،‬تسسوي ‌‬
‫ي نسسداري ‌‬
‫يگوينسسد‪ :‬مسسا علم ‌‬
‫»م ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ي پاسخ ‌‬
‫ه چگونگ ‌‬
‫ه پيامبران‡ ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي نهاني« باآ ‌‬
‫رازها ‌‬
‫همنظننور‬
‫يب ‌‬
‫هاننند دانننا بودننند ول ‌‬
‫ن داد ‌‬
‫ه ايشننا ‌‬
‫نب ‌‬
‫تهايشننا ‌‬
‫ام ‌‬
‫ب‪،‬‬
‫مالغيننو ‌‬
‫ي عل ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ي خننود در پيشننگا ‌‬
‫اظهار عجز و ننناتوان ‌‬
‫ي‬
‫ه خننود و ‌‬
‫ي را ب ‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫لح ‌‬
‫ن سننؤا ‌‬
‫خ اي ‌‬
‫ن گفتننه ‌و پاسنن ‌‬
‫چني ‌‬
‫ل و وحشن ‌‬
‫ت‬
‫يديگر‪:‬پينامبران‡ از هننو ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ض كردنند‪ .‬ب ‌‬
‫تفوي ‌‬
‫ن را از ينناد بردننند‪ .‬واين‌‬
‫تهايشننا ‌‬
‫خ ام ‌‬
‫ه محشننر‪ ،‬پاس ن ‌‬
‫عرص ن ‌‬
‫ن بننا‬
‫نشننا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يتواننند يكجننا كنننند ‌‬
‫هم ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫قننول ‌‬
‫يدهننند‪ .‬ب ‌‬
‫ه‬
‫نم ‌‬
‫تهايشننا ‌‬
‫ه ام ‌‬
‫ه بعنندا دربننار ‌‬
‫ي باشنند ك ‌‬
‫يا ‌‬
‫گننواه ‌‬

‫ه‪ :‬ما‬
‫نباشد ك ‌‬
‫ه مراد پيامبران‡ اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫يديگر‪ :‬محتم ‌‬
‫قول ‌‬
‫ي كه‌‬
‫م زيننرا فقننط تننوي ‌‬
‫ي نننداري ‌‬
‫ن علم ‌‬
‫تهايمننا ‌‬
‫ه اخلص‌ ام ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ن هست ‌‬
‫ي آشكار و نها ‌‬
‫دانا ‌‬
‫ك ِبصُروحِ‬
‫ك ِإْذ َأّيصْدُت َ‬
‫على َواِلَدِت َ‬
‫ك َو َ‬
‫عَلْي َ‬
‫ن َمْرَيَم اْذُكْر ِنْعَمِتي َ‬
‫سى اْب َ‬
‫عي َ‬
‫ل َيا ِ‬
‫ِإْذ َقاَل ا ُّ‬
‫حْكَمصَة َوالّتصْوَراَة‬
‫ب َواْل ِ‬
‫ك اْلِكَتصصا َ‬
‫عّلْمُتص َ‬
‫ل َوِإْذ َ‬
‫س ِفصي اْلَمْهصِد َوَكْه ً‬
‫س ُتَكّلصُم الّنصا َ‬
‫اْلُقصُد ِ‬
‫طْيصًرا‬
‫ن َ‬
‫خ ِفيَهصصا َفَتُكصصو ُ‬
‫طْيصِر ِبصِإذِْني َفَتْنُفص ُ‬
‫ن َكَهْيَئِة ال ّ‬
‫طيص ِ‬
‫ن ال ّ‬
‫ق ِمص َ‬
‫خُل ُ‬
‫جيَل َوِإْذ َت ْ‬
‫َواِْلْن ِ‬
‫ج اْلَمْوَتى ِبِإْذِني َوِإْذ َكَفْف صتُ َبِنصصي‬
‫خِر ُ‬
‫ص ِبِإْذِني َوِإْذ ُت ْ‬
‫ئ اَْلْكَمَه َواَْلْبَر َ‬
‫ِبِإذِْني َوُتْبِر ُ‬
‫حٌر ُمِبيصص ٌ‬
‫ن‬
‫سْ‬
‫ن َهَذا ِإّل ِ‬
‫ن َكَفُروا ِمْنُهْم ِإ ْ‬
‫ت َفَقاَل اّلِذي َ‬
‫جْئَتُهْم ِباْلَبّيَنا ِ‬
‫ك ِإْذ ِ‬
‫عْن َ‬
‫ِإسَْراِئيَل َ‬
‫)‪(110‬‬
‫م!‬
‫م مري ‌‬
‫ي پسر ‌‬
‫ي عيس ‌‬
‫ت‪ :‬ا ‌‬
‫ه خداوند گف ‌‬
‫يك ‌‬
‫»هنگام ‌‬
‫نكننثير‬
‫هيسساد آور« اب ‌‬
‫ت مرا بر خود و بسسر مسسادرت ‌ب ‌‬
‫نعم ‌‬
‫ه عيسنني‪ ‌‬بعنند از بننالبردن‌‬
‫تب ‌‬
‫ن نعم ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫يگويد‪» :‬يادآور ‌‬
‫م ‌‬
‫ي در روز‬
‫هو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن يننادآور ‌‬
‫ن بننود‪ .‬يننا اي ‌‬
‫ي آسننما ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫وي ‌ب ‌‬
‫ن اس نت‌‬
‫يآ ‌‬
‫ي‪ ،‬بننرا ‌‬
‫ه ماض ن ‌‬
‫هصيغ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ت و تعبير از آ ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫قيام ‌‬
‫ي نعمت‌‬
‫ف از يننادآور ‌‬
‫ت كند«‪ .‬هنند ‌‬
‫ن دلل ‌‬
‫ع حتمي‌ آ ‌‬
‫كه‌ بر وقو ‌‬
‫ت‪ ،‬علو‬
‫ه كرام ‌‬
‫تها ب ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫ش‪ ،‬همانا آشنا ساخت ‌‬
‫براو و بر مادر ‌‬
‫ندو را بنندان‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫ت شننأن ‌‬
‫مقننام ‌و رفع ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫ن ينننادآور ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نك ‌‬
‫مفتخنننر‪ ،‬معنننزز و ممتننناز گردانيننند چننننا ‌‬
‫ه خننداي ‌‬
‫ي‬
‫ن دو را ب ‌‬
‫هآ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي نيننز هس ن ‌‬
‫خ كسان ‌‬
‫ه توبي ‌‬
‫دربرگيرند ‌‬
‫هاننند كه‌‬
‫ت غفلت‌ كرد ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ع از اي ‌‬
‫ن در واق ‌‬
‫گرفتند زيرا آنننا ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫ن‬
‫ه از جانب‌ خدا ‌‬
‫ش هم ‌‬
‫ي و مادر ‌‬
‫مها بر عيس ‌‬
‫ن انعا ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫ن‬
‫ياننند ك ‌‬
‫نو ‌‬
‫ه بننندگا ‌‬
‫ندو‪ ،‬بننندگاني‌ از زمننر ‌‬
‫هوآ ‌‬
‫بننود ‌‬
‫م هي ‌‬
‫چ‬
‫ي و مننري ‌‬
‫هاند پس‌ عيسنن ‌‬
‫ش برخننوردار شنند ‌‬
‫تهنناي ‌‬
‫نعم ‌‬
‫ه آنهننا‬
‫نب ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن بننرآنچ ‌‬
‫ي‪ ،‬افزو ‌‬
‫ت وقدرت ‌‬
‫صلحي ‌‬
‫ت مرا بننر خننود و بننر مننادر ‌‬
‫ت‬
‫ي! نعم ‌‬
‫ه‪ ،‬ندارند‪ .‬آر ‌‬
‫ت كرد ‌‬
‫عناي ‌‬
‫ي‪ :‬نيرو داد ‌‬
‫م‬
‫ه تو را تأييد كردم« يعن ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫هياد آور »آ ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬عيسي‪‌‬‬
‫يك ‌‬
‫ح پاك ‌‬
‫ي‪ :‬رو ‌‬
‫حالقدس« يعن ‌‬
‫ه رو ‌‬
‫»ب ‌‬
‫س‪ ،‬جبرئيل ‪‌‬‬
‫حالقد ‌‬
‫ي‪ :‬رو ‌‬
‫ه قول ‌‬
‫ص گردانيد‪ .‬ب ‌‬
‫ه آن ‌مخصو ‌‬
‫را ب ‌‬
‫م »با‬
‫ل تأييد و تقويت‌ كرد ‌‬
‫هوسيله ‌ جبرئي ‌‬
‫ي‪ :‬تو را ب ‌‬
‫ت‪ .‬يعن ‌‬
‫اس ‌‬

‫يگفتي« در‬
‫نم ‌‬
‫ه اعجنناز »سسسخ ‌‬
‫ن در گهواره« ب ‌‬
‫مردما ‌‬
‫ي‪ ،‬و‬
‫يگفننت ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي »و در ميانسالي« نيننز سننخ ‌‬
‫ل كننودك ‌‬
‫حننا ‌‬
‫ت »و‬
‫م نداشنن ‌‬
‫ي باه ‌‬
‫چ تفاوت ‌‬
‫ت‪ ،‬هي ‌‬
‫ت در هر دو حال ‌‬
‫ن گفتن ‌‬
‫سخ ‌‬
‫ي‪ :‬خننط و سننواد‪،‬‬
‫ب را آموختم« يعن ‌‬
‫ه تو كتا ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي‪:‬‬
‫ن را »و حكمسست« يعن ‌‬
‫سآ ‌‬
‫ب ننن يعني‌ جن ‌‬
‫ق كتننا ‌‬
‫يننا مطل ‌‬
‫ب موسنني‬
‫ي‪ :‬كتننا ‌‬
‫ن محكم ‌و استوار را »و تورات« يعن ‌‬
‫سخ ‌‬
‫ت وح ‌‬
‫ي‬
‫ي را كننه ‌بننر خننود ‌‬
‫ي‪ :‬كتنناب ‌‬
‫ل را« يعن ‌‬
‫‪ ‬را »و انجي ‌‬
‫ل پرنسسد ‌‬
‫ه‬
‫هشك ‌‬
‫لب ‌‬
‫ن از گ ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه اذ ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫م »و آ ‌‬
‫كرد ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن‬
‫هاذ ‌‬
‫سب ‌‬
‫يپ ‌‬
‫يدميسسد ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ي‪ ،‬آ ‌‬
‫يساخت ‌‬
‫م ‌‬
‫ه‪ ،‬مانننند سنناير پرننندگا ‌‬
‫ن‬
‫ك و زننند ‌‬
‫يشد« متحننر ‌‬
‫يم ‌‬
‫ها ‌‬
‫پرند ‌‬
‫يداد ‌‬
‫ي‬
‫ن من‌ شسسفا م ‌‬
‫هاذ ‌‬
‫س را ب ‌‬
‫»و كور مادرزاد و پي ‌‬
‫ه از‬
‫يآوردي« زننند ‌‬
‫ن را بيسسرون ‌م ‌‬
‫ه مردگسسا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگسسا ‌‬
‫وآ ‌‬
‫ي بننزرگ‌ بننود؛ »به ‌اذن‬
‫ها ‌‬
‫ي تو معجننز ‌‬
‫ن برا ‌‬
‫ن و اي ‌‬
‫قبرهايشا ‌‬
‫ي بنود و عيسني‪ ‌‬در‬
‫ن اله ‌‬
‫م و فرمنا ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫ه اينهنا ب ‌‬
‫‌من« هم ‌‬
‫ه فقننط از امننر اله ‌‬
‫ي‬
‫تك ‌‬
‫ن نداشن ‌‬
‫ي جز اي ‌‬
‫چ نقش ‌‬
‫ه اينها هي ‌‬
‫هم ‌‬
‫مو‬
‫عكرد ‌‬
‫ي‪ :‬دف ‌‬
‫ه بازداشتم« يعن ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي كند »و هنگام ‌‬
‫پيرو ‌‬
‫ي قصنند‬
‫ل را« وقننت ‌‬
‫ياسسسرائي ‌‬
‫م »از تو شسسر بن ‌‬
‫برگردانينند ‌‬
‫ن حجتهسساي‌‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫ه بسسرا ‌‬
‫نگسساه ‌ك ‌‬
‫ن تننو را كردننند »آ ‌‬
‫كشننت ‌‬
‫س كساني‌‬
‫يپ ‌‬
‫ن »آورد ‌‬
‫ي روشننن ‌‬
‫هها ‌‬
‫ي‪ :‬معجز ‌‬
‫آشكار« يعن ‌‬
‫هبودند گفتنسد‪ :‬اينهسا جسز سسحر‬
‫ه كافر شسد ‌‬
‫نك ‌‬
‫از آنا ‌‬
‫ن معجننزا ‌‬
‫ت‬
‫ش اي ‌‬
‫ن در برابننر درخش ن ‌‬
‫آشسسكار نيسسست« چننو ‌‬
‫ن را پننر‬
‫م و روانشننا ‌‬
‫ي آنهننا‪ ،‬چشن ‌‬
‫ه ماندننند و تجل ‌‬
‫گ خيننر ‌‬
‫بننزر ‌‬
‫ه سننحر و‬
‫ه آنهننا را ب ‌‬
‫ه بلك ‌‬
‫ي آنها نشد ‌‬
‫هانكار كل ‌‬
‫ت‪ ،‬قادر ب ‌‬
‫ساخ ‌‬
‫ت دادند‪.‬‬
‫جادو نسب ‌‬
‫شصَهْد ِبَأّنَنصصا‬
‫سصصوِلي َقصصاُلوا َآَمّنصصا َوا ْ‬
‫ن َآِمُنصصوا ِبصصي َوِبَر ُ‬
‫ن َأ ْ‬
‫حصَواِرّيي َ‬
‫ت ِإَلى اْل َ‬
‫حْي ُ‬
‫َوِإْذ َأْو َ‬
‫ن )‪(111‬‬
‫سِلُمو َ‬
‫ُم ْ‬
‫هسسسوي‌‬
‫م »ب ‌‬
‫م كننرد ‌‬
‫ي‪ :‬الهننا ‌‬
‫ي كسسردم« يعن ‌‬
‫ن وح ‌‬
‫»و چسسو ‌‬
‫ن آوريسسد« پس‌‬
‫ن و پيسسامبرم ‌ايمسسا ‌‬
‫هم ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن‪ ،‬ك ‌‬
‫حواريسسو ‌‬
‫ه قننولي ‌ديگننر‬
‫م‪ .‬ب ‌‬
‫ن افگند ‌‬
‫نور توحيد و اخلص‌ را در دلهايشا ‌‬

‫م عيسنني‪‌‬‬
‫ن پيننامبر ‌‬
‫ن بننر زبننا ‌‬
‫ه حواريننو ‌‬
‫ت‪ :‬ب ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫ياي ‌‬
‫معن ‌‬
‫ن آورينند‪.‬‬
‫م ايمننا ‌‬
‫ن و رسننالت ‌پيننامبر ‌‬
‫هم ‌‬
‫هب ‌‬
‫مك ‌‬
‫دسننتور داد ‌‬
‫ن عيسنني‪ ‌‬بودننند‬
‫ن راسننتي ‌‬
‫ن و پيننروا ‌‬
‫ن‪ :‬شنناگردا ‌‬
‫حواريننو ‌‬
‫ت عيسنني‪ ‌‬را‬
‫ي‪ :‬آنهننا دعننو ‌‬
‫ن آورديم« يعن ‌‬
‫»گفتند‪ :‬ايما ‌‬
‫ه مسسسا‬
‫شك ‌‬
‫ه بسسسا ‌‬
‫ت كردننننند »و« گفتننننند‪» :‬گسسسوا ‌‬
‫اجنننناب ‌‬
‫ه مننا در‬
‫نك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫شب ‌‬
‫ه بننا ‌‬
‫ي‪ :‬پروردگارا! گننوا ‌‬
‫مسلمانيم« يعن ‌‬
‫م‪.‬‬
‫م هستي ‌‬
‫ه تو كامل تسلي ‌‬
‫صوب ‌‬
‫شكامل مخل ‌‬
‫ن خوي ‌‬
‫ايما ‌‬
‫عَلْيَنصصا َمصصاِئَدًة‬
‫ن ُيَن صّزَل َ‬
‫ك َأ ْ‬
‫طيعُ َرّب ص َ‬
‫سَت ِ‬
‫ن َمْرَيَم َهْل َي ْ‬
‫سى اْب َ‬
‫عي َ‬
‫ن َيا ِ‬
‫حَواِرّيو َ‬
‫ِإْذ َقاَل اْل َ‬
‫ن )‪(112‬‬
‫ن ُكْنُتْم ُمْؤِمِني َ‬
‫ل ِإ ْ‬
‫سَماِء َقاَل اّتُقوا ا َّ‬
‫ن ال ّ‬
‫ِم َ‬
‫ه اين‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬داسننتان ‌‬
‫ن »مننائده« اسنن ‌‬
‫ه بيننانگر داسننتا ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه‪.‬‬
‫ن بر گرفت ‌‬
‫ت خود را ازآ ‌‬
‫ه نسب ‌‬
‫سور ‌‬
‫ي پسسسر‬
‫ي عيسسس ‌‬
‫ن گفتنسسد‪ :‬ا ‌‬
‫ه حواريسسو ‌‬
‫يك ‌‬
‫»هنگسسام ‌‬
‫هاي‌‬
‫ه بسسر مسسا مسسائد ‌‬
‫يتواند ك ‌‬
‫م! آيا پروردگار تو م ‌‬
‫مري ‌‬
‫ن درخواسننت‌‬
‫ي‪ :‬اي ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ن فسسرو فرسسستد؟« ب ‌‬
‫از آسسسما ‌‬
‫ل ش ن ك‌‬
‫ي خداوننند متعننا ‌‬
‫ه در تواننناي ‌‬
‫نرو نبننود ك ‌‬
‫ن ازآ ‌‬
‫حواريننو ‌‬
‫خ داشتند‬
‫ي باور راس ‌‬
‫ت حق‌ تعال ‌‬
‫ه قدر ‌‬
‫ه باشند زيرا آنها ب ‌‬
‫كرد ‌‬
‫يديگر‪ :‬آنها بننا‬
‫ه قول ‌‬
‫ه خوراكي‌ بود‪ .‬ب ‌‬
‫ب نياز آنها ب ‌‬
‫ه سب ‌‬
‫هب ‌‬
‫بلك ‌‬
‫ي شنندند‬
‫ش قلننب ‌‬
‫ه و آرام ‌‬
‫ه‪ ،‬خواسننتار طمننأنين ‌‬
‫ت مائد ‌‬
‫درخواس ‌‬
‫ن كه‌‬
‫ن بنمايننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت‪) :‬پروردگننارا! ب ‌‬
‫ه ابننراهيم‪ ‌‬گف ‌‬
‫نك ‌‬
‫چنننا ‌‬
‫ه بعنند‪،‬‬
‫‪ .«2‬و آي ‌‬
‫ي‪»(...‬بقره‪‌ 60/‬‬
‫يكن ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه زند ‌‬
‫ن را چگون ‌‬
‫مردگا ‌‬
‫ك و اطمينننا ‌‬
‫ن‬
‫ه خننورا ‌‬
‫ت زيننرا نينناز ب ‌‬
‫ل اس ن ‌‬
‫ه هننر دو قننو ‌‬
‫گننوا ‌‬
‫ي اسنت‌‬
‫ها ‌‬
‫ه‪ :‬سننفر ‌‬
‫ت‪ .‬مائد ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ح شد ‌‬
‫ن مطر ‌‬
‫يهردو در آ ‌‬
‫قلب ‌‬
‫خ حواريننون‌‬
‫ه باشد‪ .‬عيسي‪ ‌‬در پاس ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫ن غذا نهاد ‌‬
‫كه‌ بر آ ‌‬
‫ي‪ :‬چننننانچه‌‬
‫ت‪ :‬اگر مؤمنيد‪ ،‬از خدا پروا كنيد« يعن ‌‬
‫»گف ‌‬
‫ن خنننود راسنننتگوييد‪ ،‬از خننندا پنننروا كنيننند و از اين‌‬
‫در ايمنننا ‌‬
‫ن مننؤمن‌‬
‫فنظر نماييد زيرا از شأ ‌‬
‫ن صر ‌‬
‫ت و امثال ‌آ ‌‬
‫درخواس ‌‬
‫ه كند‪.‬‬
‫ي ارائ ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫ن پيشنهاداتي‌ را ب ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫تك ‌‬
‫هدور اس ‌‬
‫ب ‌‬

‫عَلْيَها ِم ص َ‬
‫ن‬
‫ن َ‬
‫صَدْقَتَنا َوَنُكو َ‬
‫ن َقْد َ‬
‫ن ُقُلوُبَنا َوَنْعَلَم َأ ْ‬
‫طَمِئ ّ‬
‫ن َنْأُكَل ِمْنَها َوَت ْ‬
‫َقاُلوا ُنِريُد َأ ْ‬
‫ن )‪(113‬‬
‫شاِهِدي َ‬
‫ال ّ‬
‫ن بخسسوريم« زيننرا جمع‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫مك ‌‬
‫يخسسواهي ‌‬
‫»گفتنسسد‪ :‬م ‌‬
‫ي بننرا ‌‬
‫ي‬
‫ي كنناف ‌‬
‫ه غننذا ‌‬
‫ه بودننند ك ‌‬
‫ي بننا عيسنني‪ ‌‬همننرا ‌‬
‫بننزرگ ‌‬
‫م گيسرد« بننا مشنناهد ‌‬
‫ه‬
‫ي مسا آرا ‌‬
‫ن نداشتند »و دلهسا ‌‬
‫خورد ‌‬
‫ه خداوننند متعننا ‌‬
‫ل‬
‫ن امننر ك ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت خداوننند‪ ،‬يننا ب ‌‬
‫كمننال ‌قنندر ‌‬
‫ه اسننت‌ »و بداني ‌‬
‫م‬
‫ت ما را مورد اجننابت ‌قننرار داد ‌‬
‫درخواس ‌‬
‫ن بننداني ‌‬
‫م‬
‫ن اليقي ‌‬
‫ه عي ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫هاي« يعن ‌‬
‫ت گفت ‌‬
‫ه مسسا راس س ‌‬
‫هب ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي »و در نزول‌‬
‫ها ‌‬
‫ه مننا راسننت‌ گفت ‌‬
‫تب ‌‬
‫ي نبوت ‌‬
‫ه تو در ادعا ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن »از گواهسا ‌‬
‫ن‬
‫ن مننائده ‌از آسننما ‌‬
‫ي‪ :‬در فرود آمنند ‌‬
‫آن« يعن ‌‬
‫م كه‌‬
‫ل يا از ساير مننرد ‌‬
‫ياسرائي ‌‬
‫ي از بن ‌‬
‫باشيم« در نزد كسان ‌‬
‫ن نيستند‪.‬‬
‫نآ ‌‬
‫شاهد فرودآمد ‌‬
‫عيًدا‬
‫ن َلَنا ِ‬
‫سَماِء َتُكو ُ‬
‫ن ال ّ‬
‫عَلْيَنا َماِئَدًة ِم َ‬
‫ن َمْرَيَم الّلُهّم َرّبَنا َأْنِزْل َ‬
‫سى اْب ُ‬
‫عي َ‬
‫َقاَل ِ‬
‫ن )‪(114‬‬
‫خيُر الّرازِِقي َ‬
‫ت َ‬
‫ك َواْرُزْقَنا َوَأْن َ‬
‫خِرَنا َوَآَيًة ِمْن َ‬
‫َِلّوِلَنا َوَآ ِ‬
‫ه بيننانگر‬
‫ن آنهننا را ك ‌‬
‫ن سننخنا ‌‬
‫ن مريسسم« اي ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن »عيس ‌‬
‫چننو ‌‬
‫ت‪ :‬بارالها!‬
‫ه بود‪ ،‬شنيد »گف ‌‬
‫ن مائد ‌‬
‫ن از فرود آورد ‌‬
‫هدفشا ‌‬
‫ن خواني« پر از غذا »بر ما نازل‬
‫پروردگارا! از آسما ‌‬
‫ي‪ :‬تننا روز فرودآمنند ‌‬
‫ن‬
‫ي ما باشد« يعن ‌‬
‫ي برا ‌‬
‫‌فرما تا عيد ‌‬
‫ل و آخسسر« امت‌ »مسسا«‬
‫ي باشد »بسسراي ‌او ‌‬
‫ي ما عيد ‌‬
‫ن برا ‌‬
‫آ ‌‬
‫يكنننند و هننم‬
‫يم ‌‬
‫ه در عصننر مننا زننندگ ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫م برا ‌‬
‫ي‪ :‬ه ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ه بننر‬
‫ل مائد ‌‬
‫ي‪ :‬نزو ‌‬
‫ه قول ‌‬
‫يآيند‪ .‬ب ‌‬
‫ه بعد از ما م ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي كسان ‌‬
‫‌برا ‌‬
‫ن روز را‬
‫يآ ‌‬
‫ت نصننار ‌‬
‫ن جه ‌‬
‫ه بننود و از اي ‌‬
‫ن در روز يكشنننب ‌‬
‫آنننا ‌‬
‫ب تسسو«‬
‫ي از جسسان ‌‬
‫ها ‌‬
‫عيد خود قننرار دادننند »و« تننا »نشان ‌‬
‫تو‬
‫ل قدرت ‌‬
‫ت روشني‌ باشد بر كما ‌‬
‫ت و حج ‌‬
‫ي‪ :‬دلل ‌‬
‫باشد‪ .‬يعن ‌‬
‫ي »و مسسا را‬
‫ها ‌‬
‫ش فرستاد ‌‬
‫ه رسالت ‌‬
‫هب ‌‬
‫درستي‌ ادعاي ‌كسي‌ ك ‌‬
‫ت نيروگيريم ‌»و تو بهسسترين‌‬
‫ن بر عبادت ‌‬
‫ه با آ ‌‬
‫ي ده« ك ‌‬
‫روز ‌‬
‫ت‪ ،‬غينننننننر از تنننننننو‬
‫ه در حقيق ‌‬
‫يدهنسسسسسسدگاني« بلك ‌‬
‫روز ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي نيس ‌‬
‫ها ‌‬
‫يدهند ‌‬
‫روز ‌‬

‫حصصًدا‬
‫عّذُبُه َأ َ‬
‫عَذاًبا َل ُأ َ‬
‫عّذُبُه َ‬
‫ن َيْكُفْر َبْعُد ِمْنُكْم َفِإّني ُأ َ‬
‫عَلْيُكْم َفَم ْ‬
‫ل ِإّني ُمَنّزُلَها َ‬
‫َقاَل ا ُّ‬
‫ن )‪(115‬‬
‫ن اْلَعاَلِمي َ‬
‫ِم َ‬
‫ت كننرد و‬
‫ه عيسنني‪ ‌‬را اجنناب ‌‬
‫ي سسسبحان« خواسننت ‌‬
‫»خسسدا ‌‬
‫ن بسسر شسسما هسسستم« و‬
‫ن فرو فرستنده ‌آ ‌‬
‫»فرمود‪ :‬م ‌‬
‫يپ ‌‬
‫س‬
‫م »ول ‌‬
‫يكن ‌‬
‫ه نم ‌‬
‫ف وعنند ‌‬
‫ن خل ‌‬
‫توم ‌‬
‫ق اس ‌‬
‫نح ‌‬
‫هم ‌‬
‫وعد ‌‬
‫ه »اگسسر كسسي‌ از‬
‫ن مننائد ‌‬
‫س از فننرودآورد ‌‬
‫ي‪ :‬پ ‌‬
‫از آن« يعن ‌‬
‫ه عسسذابي‌‬
‫س او را ب ‌‬
‫شما كافر شسسود« و انكننار ورزد »پ ‌‬
‫چيك‌ از‬
‫ن »هي ‌‬
‫ي‪ :‬بننه ‌مانننند آ ‌‬
‫ه آن« يعن ‌‬
‫هب ‌‬
‫مك ‌‬
‫ب كن ‌‬
‫تعسسذي ‌‬
‫ه آنهننا در آ ‌‬
‫ن‬
‫ه باشسسم« چننرا ك ‌‬
‫ب نكسسرد ‌‬
‫م را عذا ‌‬
‫ل عال ‌‬
‫اه ‌‬
‫تو‬
‫س اس ن ‌‬
‫هاند كه ‌محسننو ‌‬
‫ب كرد ‌‬
‫ي را تكذي ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت‪ ،‬معجز ‌‬
‫صور ‌‬
‫ي سنگين‌‬
‫ن نيز عذاب ‌‬
‫س عذابشا ‌‬
‫هاند پ ‌‬
‫م سر ديد ‌‬
‫ه چش ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫آ ‌‬
‫يمانند خواهد بود‪.‬‬
‫وب ‌‬
‫ل شد‪ ،‬برخل ‌‬
‫ف‬
‫ن ناز ‌‬
‫ه بر آنا ‌‬
‫ه مائد ‌‬
‫ن بر آنند ك ‌‬
‫جمهور مفسرا ‌‬
‫ب تهدينند شنندند‪ ،‬گفتننند‪:‬‬
‫ه عذا ‌‬
‫ي آنها ب ‌‬
‫يگويد‪ :‬وقت ‌‬
‫هم ‌‬
‫قولي‌ ك ‌‬
‫نعبنناس‪ ‌‬روايت‌ شنند ‌‬
‫ه‬
‫م‪ .‬از اب ‌‬
‫ي نننداري ‌‬
‫ه نينناز ‌‬
‫ل مننائد ‌‬
‫ه نزو ‌‬
‫ب ‌‬
‫ل شنند‬
‫ن ناز ‌‬
‫ه‪ ،‬بر عيسي‪ ‌‬و حواريو ‌‬
‫ه فرمود‪» :‬مائد ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن در هرجنناي ‌‬
‫ي‬
‫ه از آ ‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫ه از ماهي‌ و نننا ‌‬
‫ن خواني‌ آماد ‌‬
‫وآ ‌‬
‫يخوردننند«‪.‬‬
‫يخواسننتند‪ ،‬م ‌‬
‫هم ‌‬
‫يك ‌‬
‫يرفتند و در هر زمان ‌‬
‫كه‌ م ‌‬
‫يگويد‪ ...» :‬آنها‬
‫ن ياسر‪ ‬م ‌‬
‫ت عمارب ‌‬
‫س رواي ‌‬
‫نكثير بر اسا ‌‬
‫اب ‌‬
‫ي‬
‫ي امننروز را بننرا ‌‬
‫ه و غننذا ‌‬
‫ت نكننرد ‌‬
‫ه خيننان ‌‬
‫مننأمور بودننند ك ‌‬
‫ه كردننند پ ‌‬
‫س‬
‫ه و ذخيننر ‌‬
‫ت نمننود ‌‬
‫ه نكنننند امننا خيننان ‌‬
‫فرداذخيننر ‌‬
‫ن كرد«‪.‬‬
‫ه مسخشا ‌‬
‫ك و بوزين ‌‬
‫ه خو ‌‬
‫ن‪ ،‬ب ‌‬
‫ه كيفر آ ‌‬
‫پروردگار ب ‌‬
‫ه قنننننريش‌ نينننننز ب ‌‬
‫ه‬
‫تك ‌‬
‫هاسننننن ‌‬
‫ت كرد ‌‬
‫نعبننننناس‪ ‌‬رواي ‌‬
‫اب ‌‬
‫ه صننفا را‬
‫ه تننا كننو ‌‬
‫ت بخننوا ‌‬
‫مص گفتند‪ :‬از پروردگار ‌‬
‫لاكر ‌‬
‫رسو ‌‬
‫م‪!...‬‬
‫يآوري ‌‬
‫ه تننو ايمننان ‌م ‌‬
‫تب ‌‬
‫ي مننا طل گرداننند و آن ‌وق ‌‬
‫بننرا ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫لاكرمص دعننا كردننند و جننبرئيل‪ ‌‬فننرود آمنند و گف ‌‬
‫رسننو ‌‬
‫يفرمايننند‪ :‬اگنننر‬
‫يگويننند و م ‌‬
‫مم ‌‬
‫ت بنننر تنننو سنننل ‌‬
‫پروردگنننار ‌‬
‫م امننا‬
‫يكن ‌‬
‫لم ‌‬
‫ه طل تبنندي ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ه صفا را برا ‌‬
‫ي‪ ،‬كو ‌‬
‫يخواه ‌‬
‫م ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه‬
‫ب كن ‌‬
‫ن عننذا ‌‬
‫ن كفننر ورزينند‪ ،‬او را چنننا ‌‬
‫ي بعد از آ ‌‬
‫اگر كس ‌‬
‫م‪ .‬و اگنننره ‌‬
‫م‬
‫ه باشننن ‌‬
‫ب نكنننرد ‌‬
‫ن را عنننذا ‌‬
‫ي از جهانينننا ‌‬
‫احننند ‌‬

‫م ]و‬
‫ه بدار ‌‬
‫ن گشاد ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫هرو ‌‬
‫ت را ب ‌‬
‫ه و رحم ‌‬
‫ي‪ ،‬در توب ‌‬
‫يخواه ‌‬
‫م ‌‬
‫ل خداص گفتننند‪» :‬بلكه‌‬
‫ل نكنم[‪.‬رسو ‌‬
‫ه طل تبدي ‌‬
‫ه صفا را ب ‌‬
‫كو ‌‬
‫يدهم«‪.‬‬
‫حم ‌‬
‫ه طل[ ترجي ‌‬
‫ت را ]بركو ‌‬
‫ه و رحم ‌‬
‫در توب ‌‬
‫توگننو‬
‫ن گف ‌‬
‫يگوينند‪» :‬اي ‌‬
‫ل القرآن« م ‌‬
‫يظل ‌‬
‫ب تفسير »ف ‌‬
‫صاح ‌‬
‫م عيسي‪ ‌‬و‬
‫ت قو ‌‬
‫ه طبيع ‌‬
‫ن‪ ،‬ما را ب ‌‬
‫ن عيسي‪ ‌‬و حواريو ‌‬
‫ميا ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫يسننازد‪ ..‬ملحظ ‌‬
‫ن آشنننا م ‌‬
‫نهايشننا ‌‬
‫هتري ‌‬
‫برگزيد ‌‬
‫گ زيننرا‬
‫ت بزر ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫مص فرق ‌‬
‫ل اكر ‌‬
‫ب رسو ‌‬
‫ن آنها و اصحا ‌‬
‫ميا ‌‬
‫ه از عيسنني‪‌‬‬
‫يك ‌‬
‫ت حسي‌ آشكار ‌‬
‫ه معجزا ‌‬
‫نهم ‌‬
‫ن با آ ‌‬
‫حواريو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ي ديگننر شنندند درحننال ‌‬
‫ها ‌‬
‫ديدند‪ ،‬باز هم ‌خواسننتار معجننز ‌‬
‫يي ‌‬
‫ك‬
‫ه اسننلم ‌آوردننند‪ ،‬حننت ‌‬
‫نك ‌‬
‫ب محمنندص بعنند از آ ‌‬
‫اصننحا ‌‬
‫ت عظيننم‬
‫ت تفنناو ‌‬
‫ت نكردننند‪ ...‬اين‌ اسن ‌‬
‫م درخواسن ‌‬
‫هه ‌‬
‫معجنز ‌‬
‫ن محمدص«‪.‬‬
‫ن عيسي‪ ‌‬با حواريو ‌‬
‫‌حواريو ‌‬
‫ن ِمصنْ‬
‫ي ِإَلَهْيص ِ‬
‫خصُذوِني َوُأّمص َ‬
‫س اّت ِ‬
‫ت ِللّنصصا ِ‬
‫ت ُقْلص َ‬
‫ن َمْرَيَم َأَأْنص َ‬
‫سى اْب َ‬
‫عي َ‬
‫ل َيا ِ‬
‫َوِإْذ َقاَل ا ُّ‬
‫ت ُقْلُت صُه َفَق صْد‬
‫ن ُكْن ُ‬
‫ق ِإ ْ‬
‫حّ‬
‫س ِلي ِب َ‬
‫ن َأُقوَل َما َلْي َ‬
‫ن ِلي َأ ْ‬
‫ك َما َيُكو ُ‬
‫حاَن َ‬
‫سْب َ‬
‫ل َقاَل ُ‬
‫ن ا ِّ‬
‫ُدو ِ‬
‫ب )‪(116‬‬
‫لُم اْلُغُيو ِ‬
‫عّ‬
‫ت َ‬
‫ك َأْن َ‬
‫ك ِإّن َ‬
‫سَ‬
‫عَلُم َما ِفي َنْف ِ‬
‫سي َوَل َأ ْ‬
‫عِلْمَتُه َتْعَلُم َما ِفي َنْف ِ‬
‫َ‬
‫ه خداونسسسسد گويسسسسد‪ :‬ا ‌‬
‫ي‬
‫ي را ك ‌‬
‫ن هنگسسسسام ‌‬
‫»و يسسسساد ك ‌‬
‫ه مسسن ‌و‬
‫يك ‌‬
‫م گفسست ‌‬
‫ه مسسرد ‌‬
‫م! آيسسا تسسو ب ‌‬
‫ن مري ‌‬
‫يب ‌‬
‫عيس ‌‬
‫ي‪ :‬اي‌‬
‫ه خسسدايي‌ گيريسسد؟« يعن ‌‬
‫م را بجسسز خداونسسد ب ‌‬
‫مادر ‌‬
‫ي در آن‌ روز‬
‫ق تعننال ‌‬
‫هح ‌‬
‫ه يننادآور ك ‌‬
‫ت را ب ‌‬
‫محمدص! روز قيام ‌‬
‫ي جمهورمفسرا ‌‬
‫ن‬
‫ن رأ ‌‬
‫يگويد‪ .‬اي ‌‬
‫ه عيسي‪ ‌‬م ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي ديگننر‪ :‬خداوننند‬
‫ه قننول ‌‬
‫ت‪ .‬ولي‌ ب ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫در تفسننير آي ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ه آسننما ‌‬
‫ن عيسنني‪ ‌‬ب ‌‬
‫م بالبرد ‌‬
‫ن را به ‌هنگا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫متعا ‌‬
‫ي بعنند از بننالبردنش‌ ب ‌‬
‫ه‬
‫هو ‌‬
‫ي در بننار ‌‬
‫ي نصار ‌‬
‫ت رد پندارها ‌‬
‫جه ‌‬
‫ت كننه‬
‫يدانس ن ‌‬
‫ه خداوننند‪ ‬م ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت‪ .‬و بننا آ ‌‬
‫ي گف ‌‬
‫هو ‌‬
‫نب ‌‬
‫آسننما ‌‬
‫ه منظننور‬
‫ت اما ب ‌‬
‫ي نگفته ‌اس ‌‬
‫ه نصار ‌‬
‫يب ‌‬
‫ن سخن ‌‬
‫‌عيسي‪ ‌‬چني ‌‬
‫ن بننار ‌‬
‫ه‬
‫ن‪ ،‬از عيسنني‪ ‌‬در اي ‌‬
‫تشننا ‌‬
‫ع حج ‌‬
‫ي و قط ‌‬
‫خ نصننار ‌‬
‫توبي ‌‬
‫ن جهت‌ نيز‬
‫ن را بدا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫ي‪ :‬حق‌ تعال ‌‬
‫ه قول ‌‬
‫ل كرد‪ .‬ب ‌‬
‫سؤا ‌‬
‫ش بعنند از او‬
‫ه قننوم ‌‬
‫ه مسننيح‪ ‌‬بياگاهاننند ك ‌‬
‫ن كننرد تننا ب ‌‬
‫عنننوا ‌‬
‫هاند؛ چننو ‌‬
‫ن‬
‫ن بسننت ‌‬
‫ي دروغي ‌‬
‫ه او پننندارهاي ‌‬
‫هوب ‌‬
‫منحرف ‌گردينند ‌‬

‫ي كه‌‬
‫ش درحننال ‌‬
‫ش وي ‌و مننادر ‌‬
‫ي و پرسننت ‌‬
‫ه خننداي ‌‬
‫شب ‌‬
‫گننرفتن ‌‬
‫ن را‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ن فرستاد ك ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫ن برا ‌‬
‫هسويشا ‌‬
‫ل او را ب ‌‬
‫خداوند متعا ‌‬
‫ت‪ :‬تسسو را‬
‫ي گف ‌‬
‫ت نماينند‪» .‬عيس ‌‬
‫ي دعننو ‌‬
‫هيگننانگي‌ پرسننت ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي و من‌‬
‫ي‪ :‬پروردگننارا! تننو منننزه ‌‬
‫يكنم« يعن ‌‬
‫ي ياد م ‌‬
‫هپاك ‌‬
‫ب ‌‬
‫ه را‬
‫ه آنچ ‌‬
‫م »مرا نسزد ك ‌‬
‫يكن ‌‬
‫هم ‌‬
‫نها تنزي ‌‬
‫ن بهتا ‌‬
‫تو را از اي ‌‬
‫ن نيسننت‌ كه‌‬
‫ي‪ :‬سننزاوار م ‌‬
‫ت بگويم« يعن ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫قم ‌‬
‫از ح ‌‬
‫م‪.‬‬
‫ت‪ ،‬ادعننا كن ‌‬
‫ن نيسنن ‌‬
‫ه از حق‌ و حنند م ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ه خننود چيننز ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت‪:‬‬
‫ع داد وگف ‌‬
‫ي ارجننا ‌‬
‫م اله ‌‬
‫ه عل ‌‬
‫ن امننر را ب ‌‬
‫س عيسي‪ ‌‬اي ‌‬
‫سپ ‌‬
‫ن را‬
‫ك تو آ ‌‬
‫يش ‌‬
‫سب ‌‬
‫مپ ‌‬
‫ه باش ‌‬
‫ن را گفت ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫»اگر اي ‌‬
‫ش آور ‌‬
‫م‬
‫ي پي ‌‬
‫ه عننذر ‌‬
‫ي تننو چ ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي‪ :‬م ‌‬
‫هاي« يعن ‌‬
‫دانسسست ‌‬
‫ي آنچ ‌‬
‫ه‬
‫يدان ‌‬
‫ي »م ‌‬
‫ت امننر داننناي ‌‬
‫ه حقيق ‌‬
‫ه تو خود ب ‌‬
‫درحالي‌ ك ‌‬
‫يدار ‌‬
‫م‬
‫نم ‌‬
‫م پنهننا ‌‬
‫ن را از مننرد ‌‬
‫ن است« و آ ‌‬
‫را در ضمير م ‌‬
‫ن به‌‬
‫نم ‌‬
‫ه را در ضسسمير توسسست« ليك ‌‬
‫يدانسسم ‌آنچ ‌‬
‫»و نم ‌‬
‫چ آگنناهي ‌‬
‫ي‬
‫ي‪ ،‬هي ‌‬
‫يخواهي‌ انجننام ‌ده ‌‬
‫هم ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن تو و آنچ ‌‬
‫م نها ‌‬
‫عل ‌‬
‫ي رازهسسا ‌‬
‫ي‬
‫ه دانسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن فقسسط تسسو هسسست ‌‬
‫م »اي ‌‬
‫ننندار ‌‬
‫ه از‬
‫يك ‌‬
‫ي هسننت ‌‬
‫ي هننر چيننز ‌‬
‫ي‪ :‬تننو فقننط دانننا ‌‬
‫نهسساني« يعن ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫م دور اس ‌‬
‫يآد ‌‬
‫ك بن ‌‬
‫س و ادرا ‌‬
‫س حوا ‌‬
‫دستر ‌‬
‫شِهيًدا َما‬
‫عَلْيِهْم َ‬
‫ت َ‬
‫ل َرّبي َوَرّبُكْم َوُكْن ُ‬
‫عُبُدوا ا َّ‬
‫نا ْ‬
‫ت َلُهْم ِإّل َما َأَمْرَتِني ِبِه َأ ِ‬
‫َما ُقْل ُ‬
‫يٍء شَ صِهيٌد )‬
‫شص ْ‬
‫عَلى ُكّل َ‬
‫ت َ‬
‫عَلْيِهْم َوَأْن َ‬
‫ب َ‬
‫ت الّرِقي َ‬
‫ت َأْن َ‬
‫ت ِفيِهْم َفَلّما َتَوّفْيَتِني ُكْن َ‬
‫ُدمْ ُ‬
‫‪(117‬‬
‫ه آنا ‌‬
‫ن‬
‫ي‪ ،‬ب ‌‬
‫ن داده ‌بود ‌‬
‫ن فرما ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه خود مرا ب ‌‬
‫»جز آنچ ‌‬
‫ه من‌‬
‫ه تننو خننود ب ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ن جننز آنچ ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ي‪ :‬ب ‌‬
‫هام« يعن ‌‬
‫نگفت ‌‬
‫ه آنننان‌‬
‫نب ‌‬
‫ن‪ ،‬م ‌‬
‫م بنننابراي ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن نننداد ‌‬
‫ي‪ ،‬فرمننا ‌‬
‫ه بننود ‌‬
‫ن داد ‌‬
‫فرمننا ‌‬
‫ن و پروردگسسار‬
‫ه پروردگار م ‌‬
‫ه خداوند را ك ‌‬
‫م‪» :‬ك ‌‬
‫ها ‌‬
‫گفت ‌‬
‫م‪،‬‬
‫ن بسسود ‌‬
‫نآنسسا ‌‬
‫ه در ميا ‌‬
‫مك ‌‬
‫ت‪ ،‬بپرستيد و مادا ‌‬
‫شماس ‌‬
‫ن و ننناظر بننودم‌‬
‫ن نگهبا ‌‬
‫ي‪ :‬بر آنا ‌‬
‫ن شاهد بودم« يعن ‌‬
‫بر آنا ‌‬
‫م و آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ف و مراقبت‌ خننود داشننت ‌‬
‫ت اشرا ‌‬
‫ن را تح ‌‬
‫و احوالشا ‌‬
‫ه مسسرا‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫سآ ‌‬
‫م »پ ‌‬
‫يداشت ‌‬
‫ت بازم ‌‬
‫ت فرمان ‌‬
‫را از مخالف ‌‬
‫هاي«‬
‫ن بسسود ‌‬
‫ن نگهبسسا ‌‬
‫ي‪ ،‬تسسو خسسود بسسر آنسسا ‌‬
‫ي كرد ‌‬
‫متوف ‌‬

‫ن نگهبننان‌ و به‌‬
‫ي‪ ،‬تو خود بر آنا ‌‬
‫ن برد ‌‬
‫هآسما ‌‬
‫ن مرا ب ‌‬
‫ي‪ :‬چو ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ي مر ‌‬
‫گ‬
‫همعن ‌‬
‫ت( در اينجا ب ‌‬
‫س )وفا ‌‬
‫ي‪ .‬پ ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه بود ‌‬
‫ن دانا و گوا ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه در دنيننا‬
‫يك ‌‬
‫ن حيننات ‌‬
‫ن بر همننا ‌‬
‫ت زيرا عيسي‪ ‌‬در آسما ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ن فرود آيد‬
‫ه زمي ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه در آخرالزما ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت تا آ ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ت‪ ،‬باق ‌‬
‫داش ‌‬
‫نو‬
‫لم ‌‬
‫ن و عم ‌‬
‫م بر سخ ‌‬
‫ه چيز نگهباني« ه ‌‬
‫»و تو بر هم ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫ل آنا ‌‬
‫ن و عم ‌‬
‫هم‌ بر سخ ‌‬
‫حِكيُم )‪(118‬‬
‫ت اْلَعِزيُز اْل َ‬
‫ك َأْن َ‬
‫ن َتْغِفْر َلُهْم َفِإّن َ‬
‫ك َوِإ ْ‬
‫عَباُد َ‬
‫ن ُتَعّذْبُهْم َفِإّنُهْم ِ‬
‫ِإ ْ‬
‫ن تواند« پس‌ بنننا‬
‫ن بندگا ‌‬
‫ي‪ ،‬آنا ‌‬
‫ب كن ‌‬
‫ن را عذا ‌‬
‫»اگر آنا ‌‬
‫ن بيسسامرز ‌‬
‫ي‬
‫ي »و اگر بسسر آنسسا ‌‬
‫يكن ‌‬
‫ي‪ ،‬م ‌‬
‫ه خواه ‌‬
‫ن هرآنچ ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ن كار »حكيسسم«‬
‫ي‪ :‬قادر و توانا بر اي ‌‬
‫ي عزيز« يعن ‌‬
‫پس‌ توي ‌‬
‫ش‪.‬‬
‫ل خوي ‌‬
‫ه هستي‌ در افعا ‌‬
‫و فرزان ‌‬
‫ي درخواسنت‌‬
‫ف‪ ،‬يعن ‌‬
‫ه اسننتعطا ‌‬
‫ن را بر وج ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫عيسي‪ ‌‬اي ‌‬
‫ه مننول ‌‬
‫ي‬
‫نك ‌‬
‫ح كرد چنا ‌‬
‫ن‪ ،‬مطر ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ق تعالي ‌برا ‌‬
‫مهرباني‌ از ح ‌‬
‫يگيننرد‪.‬‬
‫ن درخواسننت ‌قننرار م ‌‬
‫ش مننورد اي ‌‬
‫م خننوي ‌‬
‫ق غل ‌‬
‫در ح ‌‬
‫ن‪ ،‬از‬
‫ن سنننخ ‌‬
‫ه عيسننني‪ ‌‬در اي ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن ملحظ ‌‬
‫همچننننا ‌‬
‫ش در روز قيننامت‌ بيننزار ‌‬
‫ي‬
‫ن در مننورد امت ‌‬
‫يحكم ‌كننرد ‌‬
‫تواننناي ‌‬
‫ه خداوننند‬
‫ن را فقننط ب ‌‬
‫ن در بنناره ‌آنننا ‌‬
‫مكننرد ‌‬
‫ه حك ‌‬
‫يجويد بلك ‌‬
‫م ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫ه خواهد با آنان ‌م ‌‬
‫ه هرچ ‌‬
‫يداند ك ‌‬
‫ل مربوط م ‌‬
‫ه متعا ‌‬
‫يگان ‌‬
‫ه رسننو ‌‬
‫ل‬
‫هاسنت‌ ك ‌‬
‫ت ابننوذر‪ ‬آمد ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫در حنندي ‌‬
‫ني ‌‬
‫ك‬
‫ه و بننا همي ‌‬
‫ت نمود ‌‬
‫ه را تلو ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫خداص شبي‌ تا بامداد اي ‌‬
‫م‪ :‬يننا‬
‫ح دمينند‪ ،‬گفت ‌‬
‫ن صب ‌‬
‫سچو ‌‬
‫يكردند پ ‌‬
‫هم ‌‬
‫ع و سجد ‌‬
‫ه‪ ،‬ركو ‌‬
‫آي ‌‬
‫ه را‬
‫ن آي ‌‬
‫ه تننا بامننداد اي ‌‬
‫ب پيوسننت ‌‬
‫م شن ‌‬
‫لالله! شننما تمننا ‌‬
‫رسننو ‌‬
‫ن كار در‬
‫يكرديد‪ ،‬راز اي ‌‬
‫هم ‌‬
‫ع و سجد ‌‬
‫ن ركو ‌‬
‫يخوانديد و با آ ‌‬
‫م ‌‬
‫ت خننود از‬
‫ي ام ‌‬
‫ن شننب[ بننرا ‌‬
‫ن ]در اي ‌‬
‫چيست؟ فرمودننند‪» :‬م ‌‬
‫م و او اي ‌‬
‫ن‬
‫ت شننفاعت ‌نمننود ‌‬
‫ل درخواسنن ‌‬
‫پروردگننار عننزوج ‌‬
‫ت دس ‌‬
‫ت‬
‫ن شفاع ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت من‌ ب ‌‬
‫ن عطا كرد‪ .‬ام ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت را ب ‌‬
‫شفاع ‌‬
‫ص كسن ‌‬
‫ي‬
‫ت مخصننو ‌‬
‫ن شننفاع ‌‬
‫نشنناءالله نن امننا اي ‌‬
‫ييابنند نن ا ‌‬
‫م ‌‬
‫ك نياورد«‪.‬‬
‫ي را شري ‌‬
‫ل چيز ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬

‫حِتَهصصا اَْلْنَهصصاُر‬
‫ن َت ْ‬
‫جصِري ِمص ْ‬
‫ت َت ْ‬
‫جّنصصا ٌ‬
‫صْدُقُهْم َلُهْم َ‬
‫ن ِ‬
‫صاِدِقي َ‬
‫ل َهَذا َيْوُم َيْنَفُع ال ّ‬
‫َقاَل ا ُّ‬
‫ظيُم )‪(119‬‬
‫ك اْلَفْوُز اْلَع ِ‬
‫عْنُه َذِل َ‬
‫ضوا َ‬
‫عْنُهْم َوَر ُ‬
‫ل َ‬
‫ي ا ُّ‬
‫ضَ‬
‫ن ِفيَها َأَبًدا َر ِ‬
‫خاِلِدي َ‬
‫َ‬
‫ه در آن‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسسسسس ‌‬
‫ن روز ‌‬
‫»خداونسسسسد فرمسسسسود‪ :‬اي ‌‬
‫ن در‬
‫يشننا ‌‬
‫ي‪ :‬راستگوي ‌‬
‫يشسسان« يعن ‌‬
‫ن را راست ‌‬
‫راستگويا ‌‬
‫يرسسساند« و‬
‫عم ‌‬
‫ت »نف ‌‬
‫ن در آخننر ‌‬
‫يشننا ‌‬
‫دنيننا‪ ،‬يننا‪ :‬راستگوي ‌‬
‫ت‪ :‬يعن ‌‬
‫ي‬
‫ع كنننرد و گف ‌‬
‫ل را جم ‌‬
‫ت هنننر دو قنننو ‌‬
‫ممكنننن ‌اسننن ‌‬
‫ن در روز‬
‫ه آنننا ‌‬
‫تب ‌‬
‫ن در دنيننا وآخننر ‌‬
‫هشننا ‌‬
‫راسننتگويي‌ پيوست ‌‬
‫ي اسسست«‬
‫ن باغهسساي ‌‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫يرسنناند‪» .‬بسسرا ‌‬
‫عم ‌‬
‫ت نف ‌‬
‫قيننام ‌‬
‫ن جسساري‌‬
‫ن جويبارا ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه از فرودس ‌‬
‫ت »ك ‌‬
‫ي‪ :‬دربهش ‌‬
‫يعن ‌‬
‫ن خشسسنود شسسد« بننا‬
‫ه درآنند‪ ،‬خدا از آنا ‌‬
‫ت‪ ،‬جاودان ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن نيسسز‬
‫م دادننند »و آنا ‌‬
‫ي انجا ‌‬
‫يو ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت خالصان ‌‬
‫طاعا ‌‬
‫ه دريننافت‌ كردننند‪،‬‬
‫يك ‌‬
‫از او خشسسنود شسسدند« بننا پاداشنن ‌‬
‫يكرد و‬
‫ن خطننورنم ‌‬
‫ه خيالشننا ‌‬
‫ه اصننل ب ‌‬
‫نك ‌‬
‫پاداشنني‌ فننراوا ‌‬
‫ت فسسوز‬
‫ن اسسس ‌‬
‫ن عنناجز بننود »اي ‌‬
‫ن از تصننور آ ‌‬
‫عقلهايشننا ‌‬
‫ي‪ ،‬باقي‌ و ماندگار اسنت‌ درحننالي‌‬
‫عظيم« زيرا اين ‌رستگار ‌‬
‫تيافتن‌ ب ‌‬
‫ه‬
‫يباشنند‪ .‬فننوز‪ :‬دس ن ‌‬
‫ي دنيننا ناپاينندار م ‌‬
‫كه‌ رسننتگار ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن اس ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ن شك ‌‬
‫يتري ‌‬
‫ن و عال ‌‬
‫ه كاملتري ‌‬
‫بب ‌‬
‫مطلو ‌‬
‫يٍء َقِديٌر )‪(120‬‬
‫ش ْ‬
‫عَلى ُكّل َ‬
‫ن َوُهَو َ‬
‫ض َوَما ِفيِه ّ‬
‫ت َواَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ك ال ّ‬
‫ل ُمْل ُ‬
‫ِّ‬
‫ي اللسسه اسسست«‬
‫ن بسسرا ‌‬
‫ي آسسسمانها و زمي ‌‬
‫»فرمانرواي ‌‬
‫ه از آن‌‬
‫ت‪ ،‬ن ‌‬
‫ن عيسننني‪ ‌‬اسننن ‌‬
‫ه ازآ ‌‬
‫ين ‌‬
‫ن فرمنننانرواي ‌‬
‫پس‌ اي ‌‬
‫ي‬
‫ه پروردگننار ‌‬
‫غب ‌‬
‫ه درو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن سنناير كسنناني‌ ك ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫ش‪ ،‬ن ‌‬
‫مننادر ‌‬
‫ي‬
‫ت خننندا ‌‬
‫م از ديگنننر مخلوقنننا ‌‬
‫هه ‌‬
‫هاند و ن ‌‬
‫ه شننند ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫نسنننب ‌‬
‫ه در‬
‫ي آنچ ‌‬
‫ي اللننه اسننت ‌»فرمسسانرواي ‌‬
‫ن »و« بننرا ‌‬
‫سننبحا ‌‬
‫ه در آسنننمانها و زمين‌‬
‫ي‪ :‬فرمنننانروايي‌ آنچ ‌‬
‫آنهاسسسست« يعن ‌‬
‫لاننند‪ ،‬از‬
‫ك خداوند متعا ‌‬
‫ي تماما مل ‌‬
‫ق‪ ،‬همگ ‌‬
‫م خلي ‌‬
‫ت از تما ‌‬
‫اس ‌‬
‫ت »و او بر‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ن فرزند و پنندر منننز ‌‬
‫ه او از داشت ‌‬
‫ن رو ك ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي از‬
‫ن ينناريگر ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫ه يننار ‌‬
‫س هرگز ب ‌‬
‫هچيز تواناست« پ ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ج نيس ‌‬
‫ن محتا ‌‬
‫آنا ‌‬

‫ء انعام ﴾‬
‫﴿ سوره ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ي )‪ (165‬آي ‌‬
‫ت و دارا ‌‬
‫مکي‌ اس ‌‬
‫ت )‪ ،139‬ن ‪ (138‬اين‌‬
‫ه در آيننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫بآ ‌‬
‫ه سننب ‌‬
‫ه‪ :‬ب ‌‬
‫ه تسسسمي ‌‬
‫وج ‌‬
‫ن را‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫ه اسننن ‌‬
‫ن رفت ‌‬
‫ن( سنننخ ‌‬
‫ه‪ ،‬از )انعنننام‪ :‬چارپاينننا ‌‬
‫سنننور ‌‬
‫م« ناميدند‪.‬‬
‫»انعا ‌‬
‫نعمننرك از‬
‫ه روايت‌ اب ‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫ت آن‪ :‬در حنندي ‌‬
‫فضسسيل ‌‬
‫م تمامننا‬
‫ه انعننا ‌‬
‫ه فرمودند‪» :‬سننور ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ل خداص آمد ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ه هفتادهزار فرشته ‌با بان ‌‬
‫گ‬
‫ل شد درحالي‌ ك ‌‬
‫ن ناز ‌‬
‫ه بر م ‌‬
‫يكبار ‌‬
‫ي اسننل ‌‬
‫م‬
‫يكردننند«‪ .‬علمننا ‌‬
‫ن را همننراهي‌ م ‌‬
‫ح و تحمينند آ ‌‬
‫تسبي ‌‬
‫ه با مشننركا ‌‬
‫ن‬
‫ه و مبارز ‌‬
‫ي محاج ‌‬
‫ه صف ‌آرا ‌‬
‫نسور ‌‬
‫يگويند‪ :‬اي ‌‬
‫م ‌‬
‫ل عقينند ‌‬
‫ه‬
‫ن اصننو ‌‬
‫هپايدارساخت ‌‬
‫توب ‌‬
‫ن معاد اس ‌‬
‫بكنندگا ‌‬
‫و تكذي ‌‬
‫ه دارد‪.‬‬
‫ن توج ‌‬
‫ه و خرد و ضمير انسا ‌‬
‫ن در بنياد انديش ‌‬
‫و ايما ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه مدني‌ اس ‌‬
‫ن سور ‌‬
‫ه از اي ‌‬
‫ش آي ‌‬
‫ش ‌‬
‫ت َوالّنوَر ُثّم اّلِذي َ‬
‫ن‬
‫ظُلَما ِ‬
‫جَعَل ال ّ‬
‫ض َو َ‬
‫ت َواَْلْر َ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ق ال ّ‬
‫خَل َ‬
‫ل اّلِذي َ‬
‫حْمُد ِّ‬
‫اْل َ‬
‫ن )‪(1‬‬
‫َكَفُروا ِبَرّبِهْم َيْعِدُلو َ‬
‫ه بننا سننتايش‌ خننود‪ ،‬از‬
‫ي همننرا ‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫ه‪ ،‬ح ‌‬
‫ن سننور ‌‬
‫در آغاز اي ‌‬
‫ه يگننانگي‌ و‬
‫يك ‌‬
‫يدهنند‪ ،‬حقيقننت ‌‬
‫ه خننويش ‌خننبر م ‌‬
‫ت كننامل ‌‬
‫قنندر ‌‬
‫يكننند پس‌‬
‫تم ‌‬
‫شها را اثبا ‌‬
‫م سننتاي ‌‬
‫ي تمننا ‌‬
‫ش بننرا ‌‬
‫يا ‌‬
‫شايسننتگ ‌‬
‫ه آسمانها و‬
‫تك ‌‬
‫ي راس ‌‬
‫ن خداي ‌‬
‫شآ ‌‬
‫يفرمايد‪» :‬ستاي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي شن ‌‬
‫ب‬
‫يها و نور« يعني‪ :‬سننياه ‌‬
‫ن را آفريد وتاريك ‌‬
‫زمي ‌‬
‫ن »را پديسسد‬
‫ي كفننر و نننور ايمننا ‌‬
‫يهننا ‌‬
‫ي روز و تاريك ‌‬
‫و روشننن ‌‬
‫ه صننيغ ‌‬
‫ه‬
‫ع امننا )نننور( را ب ‌‬
‫ه جم ‌‬
‫ه صننيغ ‌‬
‫ت( را ب ‌‬
‫آورد« )ظلمننا ‌‬
‫ق بسنيار و ننور‬
‫ت كفر و نفا ‌‬
‫ه ظلما ‌‬
‫نرو ك ‌‬
‫مفرد ذكر كرد‪ ،‬ازآ ‌‬
‫ن حجتهننا و‬
‫ن« بنناوجود اي ‌‬
‫ه كافرا ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ت »آ ‌‬
‫ت يكي‌ اس ‌‬
‫هداي ‌‬
‫ي را »برابسسر‬
‫ش« غيننر و ‌‬
‫هها »بسسا پروردگسسار خسسوي ‌‬
‫نشننان ‌‬
‫ن آفننرين ‌‬
‫ش‬
‫ه اي ‌‬
‫ن بعنند از مشنناهد ‌‬
‫يكننسسد« يعننني‪ :‬كننافرا ‌‬
‫م ‌‬
‫ش كننننند‪،‬‬
‫ي را سنننتاي ‌‬
‫ه فقنننط حق‌ تعنننال ‌‬
‫نك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫م‪ ،‬بجنننا ‌‬
‫عظي ‌‬

‫ي را بننا او‬
‫ن بنناطل ‌‬
‫ه‪ ،‬معبننودا ‌‬
‫ش را ناسپاس ني‌ كننرد ‌‬
‫تهنناي ‌‬
‫نعم ‌‬
‫ه كه‌‬
‫ي از آنچ ‌‬
‫ه بننر چيننز ‌‬
‫يآورننند ك ‌‬
‫كم ‌‬
‫يكنننند و شننري ‌‬
‫برابننر م ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ت‪ ،‬قنننادر نيسنننتند و اي ‌‬
‫ن تواناسننن ‌‬
‫ل بننندا ‌‬
‫خداونننند متعنننا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫يشرمي ‌آنهاس ‌‬
‫يوب ‌‬
‫ت و نادان ‌‬
‫ي حماق ‌‬
‫ه منتها ‌‬
‫ندهند ‌‬
‫نشا ‌‬
‫ن )‪(2‬‬
‫عْنَدُه ُثّم َأْنُتْم َتْمَتُرو َ‬
‫سّمى ِ‬
‫جٌل ُم َ‬
‫ل َوَأ َ‬
‫جً‬
‫ضى َأ َ‬
‫ن ُثّم َق َ‬
‫طي ٍ‬
‫ن ِ‬
‫خَلَقُكْم ِم ْ‬
‫ُهَو اّلِذي َ‬
‫ل آفريسد« مننراد‪ ،‬آفننرينش‌‬
‫ه شما را از گ ‌‬
‫نك ‌‬
‫تآ ‌‬
‫»اوس ‌‬
‫نگاه‌‬
‫يباشنند »آ ‌‬
‫ع بشننر م ‌‬
‫ل و بنينناد نننو ‌‬
‫ه اص ن ‌‬
‫تك ‌‬
‫آدم‪ ‌‬اس ‌‬
‫ت مننر ‌‬
‫گ‬
‫ي شننما‪ ،‬يعننني‪ :‬وق ‌‬
‫ت« بننرا ‌‬
‫ي را مقرر داشس ‌‬
‫اجل ‌‬
‫ت« بنننرا ‌‬
‫ي‬
‫ي معين‌ اسسسس ‌‬
‫شنننما را »و نسسسزد او ميعسسساد ‌‬
‫ن آفرين ‌‬
‫ش‬
‫ه ميا ‌‬
‫ل؛ فاصل ‌‬
‫ل او ‌‬
‫ه قولي‪ :‬اج ‌‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫ن قيام ‌‬
‫برپاساخت ‌‬
‫ن مننرگ‌ تننا زننند ‌‬
‫ه‬
‫ه ميننا ‌‬
‫م؛ فاصننل ‌‬
‫ل دو ‌‬
‫گ او و اج ‌‬
‫ن تا مننر ‌‬
‫انسا ‌‬
‫ت عمننر‬
‫ل؛ منند ‌‬
‫ل او ‌‬
‫يديگر‪ :‬اج ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫ن مجنندد اوس ن ‌‬
‫شنند ‌‬
‫ي‬
‫م مننرگ‌ و ‌‬
‫ت عمر انسننان ‌تننا هنگننا ‌‬
‫م؛ مد ‌‬
‫ل دو ‌‬
‫ت و اج ‌‬
‫دنياس ‌‬
‫ن كه‌‬
‫يكنيد« يعننني‪ :‬بننا آ ‌‬
‫كم ‌‬
‫ه شما ش ‌‬
‫نهم ‌‬
‫ت »با اي ‌‬
‫اس ‌‬
‫يرود‪ ،‬بنناز‬
‫هم ‌‬
‫ه از آغاز تا انتها بر شننما چ ‌‬
‫يكنيد ك ‌‬
‫مشاهده ‌م ‌‬
‫يدانينند؛ آ ‌‬
‫ن‬
‫يكنينند!! آيننا نم ‌‬
‫كم ‌‬
‫ش‪ ،‬ش ن ‌‬
‫ت خوي ‌‬
‫هم‌ در امر بعث ‌‬
‫ي دانا و با خردگردانيد‬
‫ل آفريد و زندگان ‌‬
‫ه شما را از گ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ذات ‌‬
‫ن اننندامها را پدينند آورد‪ ،‬سننپ ‌‬
‫س‬
‫س و اي ‌‬
‫ن حننوا ‌‬
‫ي شما اي ‌‬
‫و برا ‌‬
‫ن‪ ،‬مردگان ‌‬
‫ي‬
‫ه و شما را بعد از آ ‌‬
‫ب كرد ‌‬
‫ه آنها را ازشما سل ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي‬
‫هطور ‌‬
‫يگرداند ب ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه وپراكند ‌‬
‫ن و استخوانهايي‌ پوسيد ‌‬
‫يجا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت قننادر‬
‫ن ذا ‌‬
‫يگردينند؛ همننا ‌‬
‫ي خننود بنناز م ‌‬
‫ل جمنناد ‌‬
‫ه اص ن ‌‬
‫كه‌ ب ‌‬
‫ت و يقينننا‬
‫ن نيس ن ‌‬
‫ن مجدد شننما نيننز ننناتوا ‌‬
‫ل‪ ،‬از برانگيخت ‌‬
‫متعا ‌‬
‫ح را‬
‫يگرداننند و اروا ‌‬
‫ن برم ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ل اولي ‌‬
‫هشننك ‌‬
‫م شننما را ب ‌‬
‫اجسننا ‌‬
‫يگرداند؟!‬
‫ن بازم ‌‬
‫بدا ‌‬
‫ن)‬
‫س صُبو َ‬
‫جْهَرُكْم َوَيْعَلُم َمصصا َتْك ِ‬
‫سّرُكْم َو َ‬
‫ض َيْعَلُم ِ‬
‫ت َوِفي اَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ل ِفي ال ّ‬
‫َوُهَو ا ُّ‬
‫‪(3‬‬
‫ن« يعني‪ :‬اوس نت‌‬
‫ت الله در آسمانها و در زمي ‌‬
‫»و اوس ‌‬
‫نو‬
‫ن »نهسسا ‌‬
‫ك‪ ،‬يننا متصننرف ‌آسننمانها و زمي ‌‬
‫معبننود‪ ،‬يننا مننال ‌‬

‫ه عم ‌‬
‫ل‬
‫ه را ك ‌‬
‫يدانسسسد و نيسسسز آنچ ‌‬
‫آشسسسكار شسسسما را م ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن نيس ‌‬
‫ي بر او پنها ‌‬
‫ها ‌‬
‫چ پوشيد ‌‬
‫يداند« و هي ‌‬
‫يكنيد م ‌‬
‫م ‌‬
‫ي سنور ‌‬
‫ه‬
‫ي بنرا ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن مقندم ‌‬
‫ع چنو ‌‬
‫ق‪ ،‬در واق ‌‬
‫ه فنو ‌‬
‫هگان ‌‬
‫ت سن ‌‬
‫آينا ‌‬
‫ت از‬
‫ه عبننار ‌‬
‫هك ‌‬
‫ي اين‌ سننور ‌‬
‫ن اصل ‌‬
‫ت و به ‌مضمو ‌‬
‫م« اس ‌‬
‫»انعا ‌‬
‫ن اصننو ‌‬
‫ل‬
‫ن معنناد و پاينندار سنناخت ‌‬
‫ن و منكرا ‌‬
‫ه با مشركا ‌‬
‫محاج ‌‬
‫ه دارد‪.‬‬
‫ت‪ ،‬اشار ‌‬
‫ه در نهاد بشر اس ‌‬
‫عقيد ‌‬
‫ن )‪(4‬‬
‫ضي َ‬
‫عْنَها ُمْعِر ِ‬
‫ت َرّبِهْم ِإّل َكاُنوا َ‬
‫ن َآَيا ِ‬
‫ن َآَيٍة ِم ْ‬
‫َوَما َتْأِتيِهْم ِم ْ‬
‫ي از‬
‫ها ‌‬
‫چ نشان ‌‬
‫ن »هي ‌‬
‫ي مشركا ‌‬
‫ن« يعني‪ :‬برا ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫»و برا ‌‬
‫يآيسسد« همانننند معجننزا ‌‬
‫ت‬
‫ي پروردگارشسسان ‌نم ‌‬
‫هها ‌‬
‫نشان ‌‬
‫تانگيننز پروردگننار‬
‫ت حير ‌‬
‫ه از قدر ‌‬
‫ههايي‌ ك ‌‬
‫انبيا‡ و ساير نشان ‌‬
‫يتافتند«‬
‫ي بر م ‌‬
‫ن رو ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫نك ‌‬
‫يشود »مگر اي ‌‬
‫صادر م ‌‬
‫ي!‬
‫ه باشننند‪ .‬آر ‌‬
‫ي داشننت ‌‬
‫ه و التفننات ‌‬
‫ن توج ‌‬
‫ه بدان ‌كمتري ‌‬
‫نك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ب ‌‬
‫لو‬
‫ي عق ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه هر كس‌ ذر ‌‬
‫يتابند ك ‌‬
‫ي برم ‌‬
‫ههايي‌ رو ‌‬
‫آنها از نشان ‌‬
‫ه آنهننا اثننر فع ‌‬
‫ل‬
‫تك ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫يتواند در اي ‌‬
‫ه باشد‪ ،‬نم ‌‬
‫خرد داشت ‌‬
‫تو‬
‫ن آيننا ‌‬
‫ه همي ‌‬
‫هوسننيل ‌‬
‫ك كند‪ ،‬آنها باينند ب ‌‬
‫ناند‪ ،‬ش ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫خدا ‌‬
‫ييافتننند امننا اسننفا!‬
‫هم ‌‬
‫ل را ‌‬
‫ه يگانگي ‌خداوند متعا ‌‬
‫هها‪ ،‬ب ‌‬
‫نشان ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫ن‬
‫نك ‌‬
‫هها را نديدند‪ ،‬جننز اي ‌‬
‫ن نشان ‌‬
‫ي از اي ‌‬
‫ها ‌‬
‫چ نشان ‌‬
‫كه‌ هي ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫ن مك ‌‬
‫ه‪ :‬مشنننركا ‌‬
‫ه اسنننت‌ ك ‌‬
‫ت شننند ‌‬
‫ي برتافتنننند‪ .‬رواي ‌‬
‫رو ‌‬
‫ه مننا‬
‫نگننا ‌‬
‫م شننود‪ ،‬آ ‌‬
‫ه دو ني ‌‬
‫ن تا مننا ‌‬
‫ل خداص گفتند؛ دعاك ‌‬
‫رسو ‌‬
‫ي از‬
‫م شنند‪ ،‬نيم ‌‬
‫ه دوني ‌‬
‫ن دعاكردند و ما ‌‬
‫م! ايشا ‌‬
‫يآوري ‌‬
‫نم ‌‬
‫ايما ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه‬
‫ه جانب‌ ديگر‪ ،‬چنننا ‌‬
‫ت و نيمي‌ ب ‌‬
‫ه حراء رف ‌‬
‫ب كو ‌‬
‫ه جان ‌‬
‫نب ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن دو نيمه‌‬
‫ه حننراء را در مينا ‌‬
‫ن كو ‌‬
‫يگويد‪» :‬م ‌‬
‫ن مسعود‪ ‬م ‌‬
‫اب ‌‬
‫ه ايمننا ‌‬
‫ن‬
‫ن معجننز ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫م«‪ .‬امننا آنهننا بننا وجننود مشنناهد ‌‬
‫ه ديد ‌‬
‫ما ‌‬
‫ت آشكار!‬
‫ي اس ‌‬
‫ن سحر ‌‬
‫نياوردند و گفتند‪ :‬اي ‌‬
‫ن )‪(5‬‬
‫سَتْهِزُئو َ‬
‫ف َيْأِتيِهْم َأْنَباُء َما َكاُنوا ِبِه َي ْ‬
‫سْو َ‬
‫جاَءُهْم َف َ‬
‫ق َلّما َ‬
‫حّ‬
‫َفَقْد َكّذُبوا ِباْل َ‬
‫ن را »تكسسسذيب‌‬
‫ق را« يعنننني‪ :‬قنننرآ ‌‬
‫نح ‌‬
‫ق آنسسسا ‌‬
‫ه تحقي ‌‬
‫»ب ‌‬
‫ه پروردگننار‬
‫ه و نشننان ‌‬
‫ن بزرگننترين ‌معجننز ‌‬
‫كردند« زيننرا قننرآ ‌‬
‫ه معارضننه‬
‫نب ‌‬
‫ن آنهننا در مننورد قننرآ ‌‬
‫ه چو ‌‬
‫نك ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫هدلي ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫اس ‌‬

‫ن نننناتوان‌‬
‫ن ماننننند آ ‌‬
‫ه شننندند‪ ،‬از آورد ‌‬
‫ي( فراخوانننند ‌‬
‫‌)تحننند ‌‬
‫ي الهي‌ رو‬
‫هها ‌‬
‫ن از نشننان ‌‬
‫ن است‪ :‬اگر آنا ‌‬
‫گرديدند‪ .‬يا معني‌ اي ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ي كنه ‌بزرگنتر از آ ‌‬
‫ت درحنال ‌‬
‫ي اسنتبعاد نيسن ‌‬
‫بگرداننند‪ ،‬جنا ‌‬
‫ن آمسد« تكننذيب‌‬
‫ه بسه ‌سويشسا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگسا ‌‬
‫ن را »آ ‌‬
‫يعني‌ قننرآ ‌‬
‫ه محمنندص‬
‫هك ‌‬
‫ن گننا ‌‬
‫ن اسننت‪ :‬آ ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫ي معن ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫كردننند و ب ‌‬
‫ي اخبسسار‬
‫هزود ‌‬
‫ب كردند »پس ‌ب ‌‬
‫ن آمد‪ ،‬او را تكذي ‌‬
‫هسويشا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن خواهد رسيد«‬
‫ه آنا ‌‬
‫يكردند‪ ،‬ب ‌‬
‫ن استهزا م ‌‬
‫ه بدا ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ه بنندا ‌‬
‫ن‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ن آشننكار خواهنند شنند ك ‌‬
‫ي براي ‌آنا ‌‬
‫يعني‪ :‬به ‌زود ‌‬
‫يكردند‪ ،‬در جايگاه ‌استهزا قرار نداشننته‬
‫استهزا و تمسخر م ‌‬
‫ل عذا ‌‬
‫ب‬
‫م ارسا ‌‬
‫ن حقيقت‪ :‬در هنگا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نب ‌‬
‫يشا ‌‬
‫ت و آشناي ‌‬
‫‌اس ‌‬
‫م در دنينا‪ ،‬ينا‬
‫ه اسنل ‌‬
‫ي و غلب ‌‬
‫م پينروز ‌‬
‫ن‪ ،‬يا در هنگا ‌‬
‫الهي ‌بر آنا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ت اس ‌‬
‫در روز قيام ‌‬
‫ن َلُكصمْ‬
‫ض َمصا َلصْم ُنَمّكص ْ‬
‫ن َمّكّنصصاُهْم ِفصي اَْلْر ِ‬
‫ن َقصْر ٍ‬
‫ن َقْبِلِهصْم ِمص ْ‬
‫َأَلْم َيَرْوا َكْم َأْهَلْكَنا ِمص ْ‬
‫حِتِهصْم َفَأْهلَْكَنصاُهْم‬
‫ن َت ْ‬
‫جصِري ِمص ْ‬
‫جَعْلَنصا اَْلْنَهصاَر َت ْ‬
‫عَلْيِهْم ِمصْدَراًرا َو َ‬
‫سَماَء َ‬
‫سْلَنا ال ّ‬
‫َوَأْر َ‬
‫ن )‪(6‬‬
‫خِري َ‬
‫ن َبْعِدِهْم َقْرًنا َآ َ‬
‫شْأَنا ِم ْ‬
‫ِبُذُنوِبِهْم َوَأْن َ‬
‫نهسسا را‬
‫ه بسسسيار قر ‌‬
‫نچ ‌‬
‫ش از آنا ‌‬
‫ه پي ‌‬
‫هاند ك ‌‬
‫»آيا نديد ‌‬
‫ي‬
‫ل هر عصر ‌‬
‫ي عمر اه ‌‬
‫م« قرن‪ :‬بر مدت ‌انقضا ‌‬
‫ك كردي ‌‬
‫هل ‌‬
‫ن اخبننار و معنناين ‌‬
‫ه‬
‫يشود‪ .‬يعني‪ :‬آيا از طننريق‌ شنننيد ‌‬
‫قم ‌‬
‫اطل ‌‬
‫تها‬
‫ه بسيار ام ‌‬
‫هچ ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن آشكار نشد ‌‬
‫ت برايشا ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫آثار‪ ،‬اي ‌‬
‫ي خود‬
‫ه انبيا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫هسب ‌‬
‫س از عصر ديگر ن ب ‌‬
‫يپ ‌‬
‫را در عصر ‌‬
‫ن را‬
‫ه آنسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫م »امتهاي ‌‬
‫يكردند ن نابود كننردي ‌‬
‫بم ‌‬
‫را تكذي ‌‬
‫ه شسسما را‬
‫مك ‌‬
‫ه بسسودي ‌‬
‫ن داد ‌‬
‫ي تمكي ‌‬
‫ن بسسه ‌قسسدر ‌‬
‫در زمي ‌‬
‫ب پيش نه‌‬
‫ي تكننذي ‌‬
‫تهننا ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫هآ ‌‬
‫م« يعني‪ :‬ما ب ‌‬
‫هاي ‌‬
‫تمكين ‌نداد ‌‬
‫ي‬
‫ل عمننر و نيرومننند ‌‬
‫ل دنيا و طو ‌‬
‫ل از شما بودند‪ ،‬از ما ‌‬
‫ه قب ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه شننما‬
‫هب ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه بننودي ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫ي اقتدار و امكانننا ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه انداز ‌‬
‫ي‪ ،‬ب ‌‬
‫بدن ‌‬
‫مپ ‌‬
‫س‬
‫ن را نننابود كننردي ‌‬
‫ل‪ ،‬همگي‌ آنننا ‌‬
‫ن حننا ‌‬
‫ي با اي ‌‬
‫م ول ‌‬
‫هاي ‌‬
‫نداد ‌‬
‫ن بننر مننا آسننانتر‬
‫ياقتداريتا ‌‬
‫فوب ‌‬
‫ن شما با اين ‌ضع ‌‬
‫نابود كرد ‌‬
‫ن قنرآ ‌‬
‫ن‬
‫ه نخسنتين ‌مخاطبننا ‌‬
‫م مك ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫تك ‌‬
‫ت‪ .‬گفتني‌ اس ‌‬
‫اس ‌‬
‫ي بسسر‬
‫يدرپ ‌‬
‫ن را پ ‌‬
‫ي آسسسما ‌‬
‫ن موردننند‪» .‬و بارانهسسا ‌‬
‫در اي ‌‬

‫ن«‬
‫م و رودبارها را از زير آنا ‌‬
‫هبودي ‌‬
‫ن فروفرستاد ‌‬
‫آنا ‌‬
‫م‪،‬‬
‫ن سسساختي ‌‬
‫ل آنننان ‌»روا ‌‬
‫ن و مننناز ‌‬
‫يعننني‪ :‬از زيننر درختننا ‌‬
‫م«‬
‫ك كسسردي ‌‬
‫ن هل ‌‬
‫ب گناهانشسسا ‌‬
‫ن را بسسه ‌سسسب ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن نكننرد »و‬
‫ه حالشننا ‌‬
‫يب ‌‬
‫چ سننود ‌‬
‫ن هي ‌‬
‫س اقتدار و امكاناتشا ‌‬
‫پ ‌‬
‫ي ديگسسر« يعننني‪ :‬نسننلي ‌ديگننر »پديسسد‬
‫ن امسست ‌‬
‫بعسسد از آنسسا ‌‬
‫ل نيننز همانننند آنهننا‬
‫ن نسن ‌‬
‫م امننا آ ‌‬
‫ن را بيازمايي ‌‬
‫م« تا آنا ‌‬
‫آوردي ‌‬
‫ي اه ‌‬
‫ل‬
‫م نننابود شنندند پس‌ شننما ا ‌‬
‫ل كردند وهمانند آنهننا ه ‌‬
‫عم ‌‬
‫ه خود آييد‪.‬‬
‫ن! ب ‌‬
‫ه جا و هر زما ‌‬
‫ن در هم ‌‬
‫ي منكرا ‌‬
‫ه! و ا ‌‬
‫مك ‌‬
‫ن و نابودسنناخت ‌‬
‫ن‬
‫بكرد ‌‬
‫ي در عننذا ‌‬
‫ت اله ‌‬
‫ه بيننانگر سننن ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ق تعنننال ‌‬
‫ي‬
‫يح ‌‬
‫ه و نافرمنننان ‌‬
‫ه غنننرق ‌گننننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اسننن ‌‬
‫جنننوامع ‌‬
‫ن بسننيارزود‬
‫م در آ ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫يك ‌‬
‫يشوند‪ .‬بايد دانست‪ :‬از امور ‌‬
‫م ‌‬
‫ن سركش‌ و مفسنندا ‌‬
‫ن‬
‫ه بدكارا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫يخورند‪ ،‬اي ‌‬
‫بم ‌‬
‫فري ‌‬
‫ن‪ ،‬مقتننندر و متمكن‌‬
‫نكافر را در زمي ‌‬
‫ي‪ ،‬ينننا ملحننندا ‌‬
‫عاصننن ‌‬
‫م درقضننناو ‌‬
‫ت‬
‫ه منننرد ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسننن ‌‬
‫ت اي ‌‬
‫يبيننننند‪ ...‬ولي‌ حقيق ‌‬
‫م ‌‬
‫يبينننند امننا‬
‫ه را م ‌‬
‫ه را ‌‬
‫يكنند‪ ،‬آنها آغاز يا ميان ‌‬
‫بم ‌‬
‫ش شتا ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ه دينند ‌‬
‫ه‬
‫نگننا ‌‬
‫ه فقننط آ ‌‬
‫ن را ‌‬
‫يكنننند و پايننا ‌‬
‫هفكننر نم ‌‬
‫ن را ‌‬
‫ه پايننا ‌‬
‫ب ‌‬
‫يشننود‪ ،‬مگننر در‬
‫ه ديننده ‌نم ‌‬
‫ن را ‌‬
‫ق يابنند! پايننا ‌‬
‫ه تحق ‌‬
‫يشود ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ن در‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫ن‪ .‬ك ‌‬
‫ي سننتمگرا ‌‬
‫ههننا ‌‬
‫ن و خراب ‌‬
‫ي گذشننتگا ‌‬
‫ههننا ‌‬
‫ويران ‌‬
‫ي ويننرا ‌‬
‫ن‬
‫ن وادهنا ‌‬
‫ه همي ‌‬
‫ي خننود‪ ،‬مننا را ب ‌‬
‫نها ‌‬
‫ي از داستا ‌‬
‫بسيار ‌‬
‫م‪.‬‬
‫س عبرت ‌بگيري ‌‬
‫يبرد تا در ‌‬
‫م ‌‬
‫ن َه صَذا ِإّل‬
‫ن َكَفُروا ِإ ْ‬
‫سوُه ِبَأْيِديِهْم َلَقاَل اّلِذي َ‬
‫س َفَلَم ُ‬
‫طا ٍ‬
‫ك ِكَتاًبا ِفي ِقْر َ‬
‫عَلْي َ‬
‫َوَلْو َنّزْلَنا َ‬
‫ن )‪(7‬‬
‫حٌر ُمِبي ٌ‬
‫سْ‬
‫ِ‬
‫ث و دو تن‌‬
‫ن حننار ‌‬
‫ه نضننرب ‌‬
‫ه دربننار ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ب نزول‪ :‬اي ‌‬
‫سب ‌‬
‫ه تو ايما ‌‬
‫ن‬
‫ي محمد! ب ‌‬
‫ه گفتند‪ :‬ا ‌‬
‫ن نازل ‌شد ك ‌‬
‫ديگر از قريشيا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫هاي ‌نينناور ‌‬
‫ي مننا از نننزد خداوننند نوشننت ‌‬
‫م تا بننرا ‌‬
‫يآوري ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي رسننالتت‌‬
‫ن و درسننت ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ن بننر صننح ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه همننرا ‌‬
‫چهننار فرشننت ‌‬
‫ي دهند‪.‬‬
‫گواه ‌‬
‫م‪،‬‬
‫يكردي ‌‬
‫لم ‌‬
‫ه بر كاغذ بر تو ناز ‌‬
‫ي نوشت ‌‬
‫»و اگر كتاب ‌‬
‫ن را لمس‌‬
‫شآ ‌‬
‫ن خسسسسوي ‌‬
‫ن بسسسسا دسسسسستا ‌‬
‫ه آنسسسسا ‌‬
‫نگسسسسا ‌‬
‫آ ‌‬

‫يو‬
‫ق حس‌ بيننننناي ‌‬
‫ه از طننننري ‌‬
‫يكردنسسسد« تننننا بنننندانجا ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ن«‬
‫ييافتند »قطعا كسسافرا ‌‬
‫ن را درم ‌‬
‫ن هر دو‪ ،‬آ ‌‬
‫يشا ‌‬
‫بساواي ‌‬
‫ت«‬
‫ي آشسسكار نيس س ‌‬
‫ن‪ ،‬جسسز سسسحر ‌‬
‫يگفتند‪ :‬اي ‌‬
‫ن »م ‌‬
‫آنننا ‌‬
‫ي‬
‫ه بودننند‪ ،‬از رو ‌‬
‫س كننرد ‌‬
‫ه و لم ‌‬
‫ه مشنناهد ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ن‪ ،‬ب ‌‬
‫بنابراي ‌‬
‫ه رفتنار‬
‫يك ‌‬
‫يآوردنند پس‌ درحنال ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ي ايمنا ‌‬
‫عنناد و سركشن ‌‬
‫ن باشنند‪ ،‬ديگننر‬
‫نچني ‌‬
‫س اي ‌‬
‫ت ديدني‌ و محسو ‌‬
‫ك حقيق ‌‬
‫ن با ي ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه فرشت ‌‬
‫ه‬
‫هوسيل ‌‬
‫هب ‌‬
‫ل خداص ك ‌‬
‫ل آنها با وحي‌ مجرد بر رسو ‌‬
‫حا ‌‬
‫ه احسنناس‌‬
‫يبينننند و ن ‌‬
‫ن را م ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هن ‌‬
‫يشننود ك ‌‬
‫لم ‌‬
‫مننوكلي‌ ننناز ‌‬
‫ه خواهد بود؟‬
‫يكنند‪ ،‬چگون ‌‬
‫م ‌‬
‫ن )‪(8‬‬
‫ظُرو َ‬
‫ي اَْلْمُر ُثّم َل ُيْن َ‬
‫ضَ‬
‫ك َوَلْو َأْنَزْلَنا َمَلًكا َلُق ِ‬
‫عَلْيِه َمَل ٌ‬
‫َوَقاُلوا َلْوَل ُأْنِزَل َ‬
‫ي اسننلم‌‬
‫هسننو ‌‬
‫م خننويش‌ را ب ‌‬
‫ل خداص قننو ‌‬
‫ب نزول‪ :‬رسو ‌‬
‫سب ‌‬
‫غ كردننند امننا‬
‫ن ابل ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ل را ب ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫م خدا ‌‬
‫فراخواندند و حك ‌‬
‫ش بننا تننو‬
‫ي محمنند! كننا ‌‬
‫ش گفتننند‪ :‬ا ‌‬
‫ن قننري ‌‬
‫جمعي‌ از سننرا ‌‬
‫ت با مرد ‌‬
‫م‬
‫ه رسالت ‌‬
‫يشد تا دربار ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه گردانيد ‌‬
‫ي همرا ‌‬
‫ها ‌‬
‫فرشت ‌‬
‫ل شنند‪» :‬و كافران‌‬
‫ه ننناز ‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫ت‪ !...‬همننا ‌‬
‫يگف ‌‬
‫سننخن ‌م ‌‬
‫ه نشسسد«‬
‫ي فسسرودآورد ‌‬
‫ها ‌‬
‫گفتند‪ :‬چرا بر پيامبر فرشسست ‌‬
‫ي نننازل‌‬
‫ها ‌‬
‫ي محمد! چرا خداوند بر تو فرشت ‌‬
‫يگويند‪ :‬ا ‌‬
‫يعني‌ م ‌‬
‫ه كه‌‬
‫نبننار ‌‬
‫م و او بننا مننا دراي ‌‬
‫ن را ببيني ‌‬
‫ه ما آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫هگون ‌‬
‫نكرد‪ ،‬ب ‌‬
‫ه و از تننو‬
‫ن آورد ‌‬
‫ن بگويد تا بننه ‌تننو ايمننا ‌‬
‫ي‪ ،‬سخ ‌‬
‫تو پيامبر هست ‌‬
‫م« يعني‪:‬‬
‫يكردي ‌‬
‫لم ‌‬
‫ي ناز ‌‬
‫ها ‌‬
‫م؟ »و اگر فرشت ‌‬
‫ي كني ‌‬
‫پيرو ‌‬
‫ه او را‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه آنها پيشنهاد كردند‪ ،‬به ‌گون ‌‬
‫ن اوصافي‌ ك ‌‬
‫ه هما ‌‬
‫ب ‌‬
‫يگفتنننند و از او سنننخن‌‬
‫نم ‌‬
‫ه و بنننا اوسنننخ ‌‬
‫ه كنننرد ‌‬
‫مشننناهد ‌‬
‫يتردينند‬
‫ه بود« يعني‪ :‬ب ‌‬
‫م شد ‌‬
‫يشنيدند؛ »قطعا كار تما ‌‬
‫م ‌‬
‫م فنرود آمنند ‌‬
‫ن‬
‫ه در هنگننا ‌‬
‫م؛ چننانچ ‌‬
‫ه بنودي ‌‬
‫ك سناخت ‌‬
‫ن را هل ‌‬
‫آنا ‌‬
‫لو‬
‫يآوردند »باز ديگر مجسسا ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ي‪ ،‬ايما ‌‬
‫نو ‌‬
‫ه و ديد ‌‬
‫فرشت ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫ن ومشاهد ‌‬
‫يشدند« بعد از فرود آمد ‌‬
‫ه نم ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫مهلت ‌‬
‫ه را مشننناهد ‌‬
‫ه‬
‫ن اسنننت‪ :‬اگنننر فرشنننت ‌‬
‫ه‪ .‬ينننا معني‌ اي ‌‬
‫فرشنننت ‌‬
‫يباختننند و نننابود‬
‫نم ‌‬
‫ن او جا ‌‬
‫س ديد ‌‬
‫ل و هرا ‌‬
‫يكردند‪ ،‬از هو ‌‬
‫م ‌‬
‫ت اصننلي‌‬
‫ن را به ‌صور ‌‬
‫ه گاهي‌ فرشتگا ‌‬
‫مك ‌‬
‫يشدند‪ .‬انبيا‡ ه ‌‬
‫م ‌‬

‫مص روايت ‌شننده‬
‫لاكر ‌‬
‫ه در مورد رسو ‌‬
‫نك ‌‬
‫يديدند ن چنا ‌‬
‫آنها م ‌‬
‫ه بشننرند‬
‫نك ‌‬
‫ن بننا وجننود آ ‌‬
‫ه ايشننا ‌‬
‫ل بننود ك ‌‬
‫ن دلي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ت نن ب ‌‬
‫‌اس ‌‬
‫ي آنهننا بننا‬
‫ي و قلننب ‌‬
‫ي رواني‌ و روح ‌‬
‫تهننا ‌‬
‫ي اسننتعداد و قابلي ‌‬
‫ول ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫قم ‌‬
‫ي فر ‌‬
‫بشر عاد ‌‬
‫ن )‪(9‬‬
‫سو َ‬
‫عَلْيِهْم َما َيْلِب ُ‬
‫سَنا َ‬
‫ل َوَلَلَب ْ‬
‫جً‬
‫جَعْلَناُه َر ُ‬
‫جَعْلَناُه َمَلًكا َل َ‬
‫َوَلْو َ‬
‫ن او‬
‫يگمننا ‌‬
‫م‪ ،‬ب ‌‬
‫يگردانينندي ‌‬
‫يم ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه را فرشت ‌‬
‫ن فرستاد ‌‬
‫»و اگر آ ‌‬
‫ن فرستاد ‌‬
‫ه‬
‫مآ ‌‬
‫م« يعني‪ :‬اگر ه ‌‬
‫يآوردي ‌‬
‫ت مردي ‌درم ‌‬
‫هصور ‌‬
‫را ب ‌‬
‫ه او را‬
‫مك ‌‬
‫يگردانيندي ‌‬
‫هاي ‌م ‌‬
‫مص را فرشنت ‌‬
‫ي پينامبراكر ‌‬
‫هسنو ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن او را‬
‫يگمننا ‌‬
‫ش قراردهننند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه كنننند و مننورد خطنناب ‌‬
‫مشنناهد ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ه‬
‫يتواننند فرشنتگا ‌‬
‫م زينرا انسنانها نم ‌‬
‫مردمي ‌گردانيندي ‌‬
‫ه‪،‬‬
‫ن آفرينند ‌‬
‫ن را بننر آ ‌‬
‫يايشننا ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫ت حقيق ‌‬
‫صننور ‌‬
‫ه بننا اجسننا ‌‬
‫م‬
‫م مشنناب ‌‬
‫ل اجسننا ‌‬
‫هشك ‌‬
‫هب ‌‬
‫نك ‌‬
‫ببينند‪ ،‬مگر بعد از آ ‌‬
‫ن نن مجسن ‌‬
‫م‬
‫يآ ‌‬
‫ت و چگننال ‌‬
‫م و جسننام ‌‬
‫ن تننراك ‌‬
‫م ن با هما ‌‬
‫يآد ‌‬
‫بن ‌‬
‫ه را به‌‬
‫نعباس‪ ‌‬فرمننود‪» :‬اگننر آنهننا فرشننت ‌‬
‫نكه ‌اب ‌‬
‫شوند چنا ‌‬
‫ب و توا ‌‬
‫ن‬
‫يمردند زيرا تا ‌‬
‫يديدند‪ ،‬قطعا م ‌‬
‫نم ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ت اصل ‌‬
‫صور ‌‬
‫ه نيننز‬
‫م منناد ‌‬
‫س عننال ‌‬
‫ه را نداشتند«‪ .‬حتي‌ در مقيننا ‌‬
‫ن فرشت ‌‬
‫ديد ‌‬
‫تو‬
‫ك حواس‌ بشر محدود اس ‌‬
‫ن در ‌‬
‫ت كه‪ :‬ميدا ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫ثاب ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا‬
‫هآ ‌‬
‫ف شد ‌‬
‫ت تلطي ‌‬
‫ه را در صور ‌‬
‫يتواند ماد ‌‬
‫م بشر نم ‌‬
‫چش ‌‬
‫ي باشد‪ ،‬ببيند‪،‬‬
‫م بسيار بالي ‌‬
‫ي چگالي‌ و تراك ‌‬
‫ه دارا ‌‬
‫در حالتي‌ ك ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫هاس ن ‌‬
‫ن را توضننيح‌ داد ‌‬
‫ن قننانو ‌‬
‫ن« اي ‌‬
‫ه »انشننتي ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن گون ‌‬
‫هما ‌‬
‫ب چگننونه‌‬
‫م غي ‌‬
‫ن باشنند‪ ،‬در عننال ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫م ماد ‌‬
‫ه در عال ‌‬
‫س هرگا ‌‬
‫پ ‌‬
‫ل خننوي ‌‬
‫ش‬
‫ل رسننو ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ن‪ ،‬اگرخنندا ‌‬
‫خواهنند بننود؟ بنننابراي ‌‬
‫ه مننورد خطنناب ‌‬
‫ي‬
‫ه شنند ‌‬
‫ه مشنناهد ‌‬
‫ي بشننر را فرشننت ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫ب ‌‬
‫يگريختننند و بننا او ان ‌‬
‫س‬
‫يداد‪ ،‬قطعننا انسننانها از او م ‌‬
‫قننرارم ‌‬
‫ن را‬
‫ي وجودشننا ‌‬
‫ت از او سننراپا ‌‬
‫ب و وحش ن ‌‬
‫يگرفتننند و رع ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه ازاين‌‬
‫س حاصننل ‌‬
‫ه تننر ‌‬
‫ت‪ ،‬طبيعي‌ بود ك ‌‬
‫ن وق ‌‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫يگرف ‌‬
‫فرا م ‌‬
‫ي بنناز‬
‫هو ‌‬
‫ه و مشنناهد ‌‬
‫ن فرشننت ‌‬
‫ن با آ ‌‬
‫نگفت ‌‬
‫ن را از سخ ‌‬
‫امر‪ ،‬آنا ‌‬
‫ماكنسسو ‌‬
‫ن‬
‫هه ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه كسسار را بسسر آنچ ‌‬
‫ت »و هسسرآين ‌‬
‫يداشنن ‌‬
‫م ‌‬
‫م«‬
‫يگردانيسسدي ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن مشسستب ‌‬
‫يكننسسد‪ ،‬بسسر آنسسا ‌‬
‫هم ‌‬
‫اشسستبا ‌‬

‫ن درآنننند و‬
‫ماكنننو ‌‬
‫هه ‌‬
‫س و خلطيننتي‌ ك ‌‬
‫يعننني‪ :‬هميننن ‌التبننا ‌‬
‫ن صننور ‌‬
‫ت‬
‫ت‪ ،‬در آ ‌‬
‫ي مانننند ماس ن ‌‬
‫م بشر ‌‬
‫ه پيامبر ه ‌‬
‫يگويند ك ‌‬
‫م ‌‬
‫ه صننور ‌‬
‫ت‬
‫ه را ب ‌‬
‫ن فرشننت ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫يافتنناد زيننرا وقننت ‌‬
‫قم ‌‬
‫نيز اتفننا ‌‬
‫ن اسننت‌‬
‫م انسا ‌‬
‫نه ‌‬
‫يگفتند‪ :‬اي ‌‬
‫يديدند‪ ،‬قطعا م ‌‬
‫انساني‌ وي ‌م ‌‬
‫ه و آشننفته‌‬
‫ن مشننتب ‌‬
‫ن بننر آنننا ‌‬
‫س كار همچنا ‌‬
‫تپ ‌‬
‫ه نيس ‌‬
‫و فرشت ‌‬
‫يماند‪.‬‬
‫باقي‌ م ‌‬
‫خُروا ِمْنُه صْم َمصصا َكصصاُنوا ِب صِه‬
‫سص ِ‬
‫ن َ‬
‫ق ِباّل صِذي َ‬
‫حصصا َ‬
‫ك َف َ‬
‫ن َقْبِل ص َ‬
‫س صٍل ِم ص ْ‬
‫ئ ِبُر ُ‬
‫س صُتْهِز َ‬
‫َوَلَق صِد ا ْ‬
‫ن )‪(10‬‬
‫َيسَْتْهِزُئو َ‬
‫ب دروغ‌‬
‫ه با تكننذي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي پيامبراكرمص را از اي ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫هح ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي نمننود ‌‬
‫ه‬
‫يگننردد‪ ،‬تسننليت‌ و دلجننوي ‌‬
‫ن قومش ‌روبننرو م ‌‬
‫انگارا ‌‬
‫ش از تسسو نيسسز پيسسامبراني‌ ب ‌‬
‫ه‬
‫يفرماينند‪» :‬و همانسسا پي ‌‬
‫م ‌‬
‫ي آنننان‌‬
‫ه شدند« يعننني‪ :‬اگننر تننو بننا اسننتهزا ‌‬
‫استهزا گرفت ‌‬
‫ن اسننتهزاي ‌‬
‫ي‬
‫ض چني ‌‬
‫ن نيز در معننر ‌‬
‫ي‪ ،‬انبياي ‌پيشي ‌‬
‫روبرو هست ‌‬
‫يكردنسسسد‪،‬‬
‫ه را ريشسسسخند م ‌‬
‫هاند »امسسسا آنچ ‌‬
‫قرارداشننننت ‌‬
‫ه بدان‌‬
‫ن شد« يعني‪ :‬آنچ ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫گريبانگير ريشخندكنندگا ‌‬
‫ن به‌‬
‫ن فرود آمد و استهزايشننا ‌‬
‫يكردند‪ ،‬بر خودشا ‌‬
‫ريشخند م ‌‬
‫ن گرديد‪.‬‬
‫ب نابوديشا ‌‬
‫ق«‪ ،‬سب ‌‬
‫»ح ‌‬
‫ن )‪(11‬‬
‫عاِقَبُة اْلُمَكّذِبي َ‬
‫ن َ‬
‫ف َكا َ‬
‫ظُروا َكْي َ‬
‫ض ُثّم اْن ُ‬
‫سيُروا ِفي اَْلْر ِ‬
‫ُقْل ِ‬
‫نگسسا ‌‬
‫ه‬
‫ن سسسير كنيسسد‪ ،‬آ ‌‬
‫ي پيننامبرص »در زمي ‌‬
‫»بگسسو« ا ‌‬
‫ه بسسود ‌‬
‫ه‬
‫م تكسسذيب ‌كننسسدگان ‌چگسسون ‌‬
‫ه فرجسسا ‌‬
‫بنگريسسد ك ‌‬
‫ه و آثنننار و‬
‫ن سيروسنننفر كنننرد ‌‬
‫ت؟« يعنننني‪ :‬در زمي ‌‬
‫اسسسس ‌‬
‫هچ ‌‬
‫ه‬
‫ن را بنگريد تننا بدانينند ك ‌‬
‫ه ازپيشينيانتا ‌‬
‫ي بجاماند ‌‬
‫هها ‌‬
‫ويران ‌‬
‫ه در‬
‫نك ‌‬
‫ت‪ ،‬بعنند ازآ ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ن فننرود آمنند ‌‬
‫ي بر سر آنننا ‌‬
‫عقوبتهاي ‌‬
‫س اگننر شننما نيننز همچنننا ‌‬
‫ن‬
‫ق بودننند پ ‌‬
‫گ مستغر ‌‬
‫ي بزر ‌‬
‫نعمتها ‌‬
‫ق دنبننا ‌‬
‫ل‬
‫ن را در تكننذيب‌ ح ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ش پننا ‌‬
‫ت و نق ‌‬
‫ه نادرس ن ‌‬
‫شننيو ‌‬
‫يشويد‪.‬‬
‫كم ‌‬
‫ن هل ‌‬
‫ن آنا ‌‬
‫ه و بسا ‌‬
‫ن پيوست ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫كنيد‪ ،‬ب ‌‬
‫جَمَعّنُكصْم‬
‫حَمصَة َلَي ْ‬
‫سصِه الّر ْ‬
‫عَلصصى َنْف ِ‬
‫ب َ‬
‫ل َكَتص َ‬
‫ض ُقْل ِّ‬
‫ت َواَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫ن َما ِفي ال ّ‬
‫ُقْل ِلَم ْ‬
‫ن )‪(12‬‬
‫سُهْم َفُهْم َل ُيْؤِمُنو َ‬
‫سُروا َأْنُف َ‬
‫خ ِ‬
‫ن َ‬
‫ب ِفيِه اّلِذي َ‬
‫ِإَلى َيْوِم اْلِقَياَمِة َل َرْي َ‬

‫ه در آسمانها و‬
‫ه »آنچ ‌‬
‫ي پيامبرص ك ‌‬
‫س« ا ‌‬
‫ن بپر ‌‬
‫»از آنا ‌‬
‫ت«‬
‫ن خداس س ‌‬
‫ت؟ بگسسو‪ :‬از آ ‌‬
‫ن كيس س ‌‬
‫ت‪ ،‬از آ ‌‬
‫ن اس س ‌‬
‫زمي ‌‬
‫س پس‌ اگننر پرسننيدند‪ :‬از آن‬
‫ن را بپننر ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫يعني‪ :‬از آنا ‌‬
‫ن ن ن چننراك ‌‬
‫ه‬
‫ف خودتننا ‌‬
‫ه اعننترا ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ن خداس ‌‬
‫ت؟ بگو‪ :‬از آ ‌‬
‫‌كيس ‌‬
‫ن در‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ت شننكي‌ نداشننتند نن يننا بننرا ‌‬
‫نحقيق ‌‬
‫ن در اي ‌‬
‫مشركا ‌‬
‫تو‬
‫ت‪ ،‬حج ‌‬
‫ن از آن ‌خنندا‪ ‬اسنن ‌‬
‫ه آسننمانها و زمي ‌‬
‫هك ‌‬
‫نبننار ‌‬
‫اي ‌‬
‫م اين‌‬
‫ف كردننند؛ فه ‌‬
‫ل اعننترا ‌‬
‫ن اصنن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نب ‌‬
‫ل بينناور و چننو ‌‬
‫دلي ‌‬
‫ن بننر فننرودآورد ‌‬
‫ن‬
‫ك آسننمانها و زمي ‌‬
‫ي مننال ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫تك ‌‬
‫حقيق ‌‬
‫ت‪ ،‬نيز بر آنها دشوار نخواهد بننود ولي‌‬
‫ل قادر اس ‌‬
‫ي عاج ‌‬
‫عذاب ‌‬
‫ت« مننراد‬
‫هاس ‌‬
‫ت را بر خود مقرر كرد ‌‬
‫ي »رحم ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫ح ‌‬
‫ي مؤكنند‪ ،‬رحمت‌ خننويش‌ را به‌‬
‫ها ‌‬
‫ت كننه‪ :‬بننا وعنند ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫اي ‌‬
‫ه تحق ‌‬
‫ق‬
‫هننناخوا ‌‬
‫ه او خوا ‌‬
‫ت و وعنند ‌‬
‫هاسنن ‌‬
‫ه داد ‌‬
‫ش وعنند ‌‬
‫بننندگان ‌‬
‫ب عننذا ‌‬
‫ب‬
‫ه شننتا ‌‬
‫ن‪ ،‬بننندگانش‌ را ب ‌‬
‫ت بنننابراي ‌‬
‫ي اسنن ‌‬
‫پننذيرفتن ‌‬
‫نكه‌‬
‫يپننذيرد چنننا ‌‬
‫ت را م ‌‬
‫ه و اننناب ‌‬
‫ن تننوب ‌‬
‫ه از آنننا ‌‬
‫يكننند بلك ‌‬
‫نم ‌‬
‫يو‬
‫ي آسنننمان ‌‬
‫ن كتابهنننا ‌‬
‫فرسنننتادن ‌پينننامبران‡‪ ،‬فنننرودآورد ‌‬
‫ي بنننر‬
‫ت حق‌ نينننز از رحمت‌ و ‌‬
‫ه بنننر حقننناني ‌‬
‫ن ادل ‌‬
‫برپاداشنننت ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫آنهاس ‌‬
‫ل خننداص‬
‫ت ابننوهريره‪ ‌‬از رسننو ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫فب ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫در حنندي ‌‬
‫ل آفننرين ‌‬
‫ش‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ه فرمودند‪» :‬آ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫آمد ‌‬
‫توآ ‌‬
‫ن‬
‫ت زيننر نوشن ‌‬
‫ه عبننار ‌‬
‫يب ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن رساند‪ ،‬نام ‌‬
‫ه پايا ‌‬
‫خلق‌ را ب ‌‬
‫ن بننر‬
‫تم ‌‬
‫ش نهنناد‪ :‬همانننا رحم ‌‬
‫ي عر ‌‬
‫ش بر بال ‌‬
‫را در نزد خوي ‌‬
‫ت«‪» .‬يقينسسا شسسما را در روز‬
‫هاسنن ‌‬
‫م پيشنني‌ گرفت ‌‬
‫خشننم ‌‬
‫ت«‬
‫ننيس س ‌‬
‫ي در آ ‌‬
‫چ شسسك ‌‬
‫ه هي ‌‬
‫يآورد ك ‌‬
‫ت گسسرد م ‌‬
‫قيسسام ‌‬
‫ن نيس ن ‌‬
‫ت‬
‫ت يا در گننرد آوردنتننا ‌‬
‫ي در روز قيام ‌‬
‫چ شك ‌‬
‫يعني‪ :‬هي ‌‬
‫ن را از‬
‫يدهنند و گردآوردنتننا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ل مهلتتننا ‌‬
‫امننا خداوننند متعننا ‌‬
‫يانندازد‬
‫ن هسنتيد‪ ،‬بنه ‌تنأخير م ‌‬
‫ه منكر آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن تا روز ‌‬
‫قبرهايتا ‌‬
‫يآورند«‬
‫ن نم ‌‬
‫هاند‪ ،‬ايما ‌‬
‫ن زد ‌‬
‫ه بر خود زيا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»كسان ‌‬
‫ي در‬
‫ن ندارننند‪ ،‬بننه ‌زود ‌‬
‫ت ايمننا ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫يعني‪ :‬كسان ‌‬
‫ن عم ‌‬
‫ل‬
‫ه بننا اي ‌‬
‫ن خواهنند شنند ك ‌‬
‫ن روشن ‌‬
‫ي‪ ،‬بننر آنننا ‌‬
‫روز گردآور ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫ن كرد ‌‬
‫ق خسرا ‌‬
‫ه و خود را غر ‌‬
‫ن زد ‌‬
‫ه خود زيا ‌‬
‫شب ‌‬
‫خوي ‌‬

‫سِميُع اْلَعِليُم )‪(13‬‬
‫ن ِفي الّلْيِل َوالّنَهاِر َوُهَو ال ّ‬
‫سَك َ‬
‫َوَلُه َما َ‬
‫ت«‬
‫ن اسسس ‌‬
‫ب و روز سسساك ‌‬
‫ه در ش ‌‬
‫ت آنچ ‌‬
‫ي اوس ‌‬
‫»و برا ‌‬
‫م و ساكنند‪ ،‬از آ ‌‬
‫ن‬
‫ب و روز آرا ‌‬
‫ه در ش ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه چيزهاي ‌‬
‫يعني‪ :‬هم ‌‬
‫ي‪،‬‬
‫يهسنننت ‌‬
‫هها ‌‬
‫ي! بنننا تنننأمل‌ در پديد ‌‬
‫ي هسنننتند‪ .‬آر ‌‬
‫ق تعنننال ‌‬
‫ح ‌‬
‫نو‬
‫ل سننكو ‌‬
‫هوقت‌ درحننا ‌‬
‫ه بعضي‌ اشيا هم ‌‬
‫مك ‌‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫ملحظ ‌‬
‫ي اشننيا در شنب‌‬
‫ت و بعض ‌‬
‫ن جمادا ‌‬
‫يبرند؛ چو ‌‬
‫هسرم ‌‬
‫شب ‌‬
‫آرام ‌‬
‫ماننند؛‬
‫ي از آنها در روز آرا ‌‬
‫ت وبعض ‌‬
‫ب حيوانا ‌‬
‫ن اغل ‌‬
‫ماند؛ چو ‌‬
‫آرا ‌‬
‫ه قننولي‪:‬‬
‫ت‪.‬ب ‌‬
‫ن و حشننرا ‌‬
‫ن و درننندگا ‌‬
‫ي از پرننندگا ‌‬
‫مانند بسيار ‌‬
‫ت و هننرچه‌‬
‫م اس ‌‬
‫ب و روز آرا ‌‬
‫ه در ش ‌‬
‫ه هرچ ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫مراد اي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اس ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫نح ‌‬
‫ي از آ ‌‬
‫كو تكاپو دارد‪ ،‬جملگ ‌‬
‫ه تحر ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه ‌‬
‫ه معنننا ‌‬
‫ي‬
‫م‪ ،‬ب ‌‬
‫ن مقننا ‌‬
‫ن در اي ‌‬
‫ت و سننكو ‌‬
‫ن حننرك ‌‬
‫ن كننرد ‌‬
‫عنننوا ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫ت و سننكو ‌‬
‫ت زيننرا حننرك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫هكافرا ‌‬
‫ت علي ‌‬
‫ن حج ‌‬
‫برپاداشت ‌‬
‫م‪ ،‬بروجننود‬
‫ث عننال ‌‬
‫ت و حنندو ‌‬
‫م اسنن ‌‬
‫ث عننال ‌‬
‫مقتضنني‌ حنندو ‌‬
‫كآ ‌‬
‫ن‬
‫ن مننال ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يكننند و آفرينننند ‌‬
‫تم ‌‬
‫ن دلل ‌‬
‫يآ ‌‬
‫ي بننرا ‌‬
‫ها ‌‬
‫آفرينند ‌‬
‫ه كننريمه‌‬
‫ل‪ ،‬آي ‌‬
‫ن دلي ‌‬
‫ه همي ‌‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫ي پنها ‌‬
‫ياز و ‌‬
‫ت و چيز ‌‬
‫اس ‌‬
‫چ چيننز‬
‫ي دانا« لذا هي ‌‬
‫تشنوا ‌‬
‫ن برد‪» :‬و اوس ‌‬
‫هپايا ‌‬
‫هب ‌‬
‫نگون ‌‬
‫را اي ‌‬
‫ت‪ ،‬مكلفننان‌ باينند‬
‫ه چنين‌ اس ن ‌‬
‫س هرگننا ‌‬
‫ت‪ .‬پ ‌‬
‫ن نيس ن ‌‬
‫بر او پنهننا ‌‬
‫ن را‬
‫ل و اوضاعشا ‌‬
‫ه احوا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت حذر كنند زيرا ذات ‌‬
‫ازروز قيام ‌‬
‫م سخت‌‬
‫به ‌‬
‫ت و حسا ‌‬
‫ه و بيناس ‌‬
‫ه امورآگا ‌‬
‫ه هم ‌‬
‫يكند‪ ،‬ب ‌‬
‫نقد م ‌‬
‫ن سازد‪.‬‬
‫ي آسا ‌‬
‫ن را برو ‌‬
‫ه خدا‪ ‬خود آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬جز بر كس ‌‬
‫اس ‌‬
‫طَع صُم ُق صْل ِإّنصصي‬
‫طِعُم َوَل ُي ْ‬
‫ض َوُهَو ُي ْ‬
‫ت َواَْلْر ِ‬
‫سَماَوا ِ‬
‫طِر ال ّ‬
‫خُذ َوِلّيا َفا ِ‬
‫ل َأّت ِ‬
‫غْيَر ا ِّ‬
‫ُقْل َأ َ‬
‫ن )‪(14‬‬
‫شِرِكي َ‬
‫ن اْلُم ْ‬
‫ن ِم َ‬
‫سَلَم َوَل َتُكوَن ّ‬
‫ن َأ ْ‬
‫ن َأّوَل َم ْ‬
‫ن َأُكو َ‬
‫ت َأ ْ‬
‫ُأمِْر ُ‬
‫ي پيامبرص »آيا غيراز خدا س فاطر آسمانها و‬
‫»بگو« ا ‌‬
‫ه آنهننا‬
‫ه اوست‌ ك ‌‬
‫يك ‌‬
‫م؟« در حال ‌‬
‫ي خود گير ‌‬
‫ن س را ول ‌‬
‫زمي ‌‬
‫ل اس نت‌ كه‌‬
‫ت؟ نق ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ه و آفريد ‌‬
‫ع كرد ‌‬
‫م اخترا ‌‬
‫م عد ‌‬
‫را از كت ‌‬
‫ت كردننند‬
‫ن دعننو ‌‬
‫ش بتننا ‌‬
‫ه پرسننت ‌‬
‫ل خننداص را ب ‌‬
‫ن رسو ‌‬
‫مشركا ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ن را ب ‌‬
‫ن سننخ ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تص مننأمور شنندند ك ‌‬
‫نحضننر ‌‬
‫سآ ‌‬
‫پ ‌‬
‫يخورانسسد و‬
‫يم ‌‬
‫نروز ‌‬
‫ه همگسسا ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫بگويننند »و اوس ‌‬

‫قو‬
‫م رز ‌‬
‫ه مننرد ‌‬
‫يب ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫يخورد« يعني‪ :‬ح ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫خود روز ‌‬
‫ك و كسن ‌‬
‫ي‬
‫ه خننود از خوردوخننورا ‌‬
‫يدهد در حننالي‌ ك ‌‬
‫خوراك ‌م ‌‬
‫چ نيروي ‌‬
‫ي‬
‫ه هي ‌‬
‫يك ‌‬
‫س از آنجاي ‌‬
‫ينياز است ‌پ ‌‬
‫ش كند ب ‌‬
‫ه اطعام ‌‬
‫ك ‌‬
‫يدهد لذا شايستگ ‌‬
‫ي‬
‫ي نم ‌‬
‫يآفريند و روز ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫جز خدا ‌‬
‫ي‬
‫ي! ا ‌‬
‫ه شننود‪ ،‬نيننز ننندارد‪ .‬آر ‌‬
‫ش گننرفت ‌‬
‫ه پرسننت ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن را ك ‌‬
‫اي ‌‬
‫ي غيرخنندا‪ ‬را انكننار‬
‫ت و سننرور ‌‬
‫ه ولي ‌‬
‫نك ‌‬
‫پيننامبر! بعنند ازآ ‌‬
‫م كسسه ‌نخسسستي ‌‬
‫ن‬
‫ن مسسأمور ‌‬
‫ن »بگسسو‪ :‬م ‌‬
‫ه آننننا ‌‬
‫ي‪ ،‬ب ‌‬
‫يكن ‌‬
‫م ‌‬
‫ه هرگز‬
‫هك ‌‬
‫ن داده ‌ شد ‌‬
‫ن فرما ‌‬
‫هم ‌‬
‫موب ‌‬
‫ن باش ‌‬
‫مسلما ‌‬
‫م خننود‬
‫ي از قننو ‌‬
‫ن كس ن ‌‬
‫م تا اولي ‌‬
‫ش« مأمور ‌‬
‫ن نبا ‌‬
‫از مشركا ‌‬
‫ينهد و اولين‬
‫نم ‌‬
‫ي گرد ‌‬
‫ت و توحيد حق‌ تعال ‌‬
‫ه طاع ‌‬
‫هب ‌‬
‫مك ‌‬
‫باش ‌‬
‫ي‬
‫ن خنندا ‌‬
‫م فرمننا ‌‬
‫ت تسننلي ‌‬
‫ه دربسنن ‌‬
‫مك ‌‬
‫ت باشنن ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫س از اي ‌‬
‫‌ك ‌‬
‫ل خننداص از‬
‫ن بود زيرا رسو ‌‬
‫مچني ‌‬
‫هراستي‌ ه ‌‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫م جلو بودند‪.‬‬
‫ش در اسل ‌‬
‫ت خوي ‌‬
‫ه ام ‌‬
‫هم ‌‬
‫ظيٍم )‪(15‬‬
‫عِ‬
‫ب َيْوٍم َ‬
‫عَذا َ‬
‫ت َرّبي َ‬
‫صْي ُ‬
‫ع َ‬
‫ن َ‬
‫ف ِإ ْ‬
‫خا ُ‬
‫ُقْل ِإّني َأ َ‬
‫ي پيامبرص »اگر پروردگار خود را نافرمسسان ‌‬
‫ي‬
‫»بگو« ا ‌‬
‫يو ‌‬
‫ي‬
‫ي‪ ،‬يننا مخننالفت‌ امننر يننا نه ‌‬
‫ش غيننر و ‌‬
‫م« بننا پرسننت ‌‬
‫كن ‌‬
‫ه همانا روز‬
‫م« ك ‌‬
‫يترس ‌‬
‫گم ‌‬
‫ب روز بزر ‌‬
‫ه از عذا ‌‬
‫»هرآين ‌‬
‫ن در برابننر‬
‫ن و نافرمانننا ‌‬
‫ه گردنكشننا ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫ت‪ ،‬آ ‌‬
‫قيامت ‌اس ن ‌‬
‫يگيرننند ن ن جننز آ ‌‬
‫ن‬
‫ه و عذاب ‌قننرار م ‌‬
‫ن مورد محاسب ‌‬
‫اعمالشا ‌‬
‫ش گرداند‪.‬‬
‫ل رحمت‌ خوي ‌‬
‫ه خداوند ‪ ‬او را شام ‌‬
‫سك ‌‬
‫ك ‌‬
‫ن )‪(16‬‬
‫ك اْلَفْوُز اْلُمِبي ُ‬
‫حَمُه َوَذِل َ‬
‫عْنُه َيْوَمِئٍذ َفَقْد َر ِ‬
‫ف َ‬
‫صَر ْ‬
‫ن ُي ْ‬
‫َم ْ‬
‫ه شسسود«‬
‫ي برگردانسسد ‌‬
‫ب از و ‌‬
‫ه عذا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن روز‪ ،‬كس ‌‬
‫»آ ‌‬
‫ي در روز قيننامت‌ بازداشننت ‌‬
‫ه‬
‫ب از و ‌‬
‫ه عننذا ‌‬
‫يك ‌‬
‫يعننني‪ :‬هركس ن ‌‬
‫ه« يعني‪ :‬يقينا او از‬
‫ت آورد ‌‬
‫شود »قطعا خدا بر او رحم ‌‬
‫ي به‌‬
‫هزود ‌‬
‫ت اس نت‌ و ب ‌‬
‫ل نجننا ‌‬
‫ي‪ ،‬يعني‌ از اه ‌‬
‫ت عظم ‌‬
‫اهل ‌رحم ‌‬
‫ن فسسوز آشسسكار‬
‫ن همسسا ‌‬
‫ت وارد خواهنند شنند »و اي ‌‬
‫بهشنن ‌‬
‫ي شدن‬
‫ن سود و منتف ‌‬
‫ت آورد ‌‬
‫ت از به ‌دس ‌‬
‫ت« فوز‪ :‬عبار ‌‬
‫اس ‌‬

‫ت‪ ،‬فننوز و‬
‫ت در روز قيام ‌‬
‫ه نجا ‌‬
‫تك ‌‬
‫م اس ‌‬
‫ت لذا مسل ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫‌زيا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اس ‌‬
‫ل و آشكار ‌‬
‫ي كام ‌‬
‫رستگار ‌‬
‫علَصصى ُكصّل‬
‫خْيصٍر َفُهصَو َ‬
‫ك ِب َ‬
‫سَ‬
‫س ْ‬
‫ن َيْم َ‬
‫ف َلُه ِإّل ُهَو َوِإ ْ‬
‫ش َ‬
‫ل َكا ِ‬
‫ضّر َف َ‬
‫ل ِب ُ‬
‫ك ا ُّ‬
‫سَ‬
‫س ْ‬
‫ن َيْم َ‬
‫َوِإ ْ‬
‫يٍء َقِديٌر )‪(17‬‬
‫شَ ْ‬
‫ي و بل و‬
‫ي برسساند« و سننخت ‌‬
‫ه تو زيان ‌‬
‫»و اگر خداوند ب ‌‬
‫ل كننند‬
‫ي را بر تننو ننناز ‌‬
‫ي ديگر ‌‬
‫ي يا بل ‌‬
‫ن فقر‪ ،‬بيمار ‌‬
‫ي چو ‌‬
‫ضرر ‌‬
‫ت« يعننني‪ :‬كسني‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫هآ ‌‬
‫فكنند ‌‬
‫ي جز او برطر ‌‬
‫»كس ‌‬
‫يشنود‪،‬‬
‫لم ‌‬
‫ه بنر تنو نناز ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن زينان ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ه برداشت ‌‬
‫جز او قادر ب ‌‬
‫شو‬
‫ن گشنناي ‌‬
‫ه توبرسسساند« چننو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ت »و اگر خيسسر ‌‬
‫نيس ن ‌‬
‫تهننا‬
‫ن از نعم ‌‬
‫ي‪ ،‬يننا غيننر آ ‌‬
‫ت و سننلمت ‌‬
‫ه‪ ،‬يا عننافي ‌‬
‫ت و رفا ‌‬
‫نعم ‌‬
‫ن تواننناي ‌‬
‫ي‬
‫ه اي ‌‬
‫ت« و از جمل ‌‬
‫ه چيز تواناس ‌‬
‫س او بر هم ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه اسن ‌‬
‫ت‬
‫ف آمد ‌‬
‫ث شري ‌‬
‫ت‪ .‬در حدي ‌‬
‫ن شر و خير اس ‌‬
‫ي‪ ،‬رساند ‌‬
‫و ‌‬
‫اللهم ل مششانع‌ لمششا أعطيت‬
‫يكردند‪‌ » :‬‬
‫ن دعا م ‌‬
‫ل خداص چني ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي تننو را‬
‫منك الجد‪ :‬بارخدايا! عطا ‌‬
‫ول معطي‌ لما منعت‌ ول ينفع‌ ذا الجد ‌‬
‫ي‪ ،‬هي ‌‬
‫چ‬
‫ش دار ‌‬
‫ه تننو بنناز ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ت و آنچ ‌‬
‫ي نيس ن ‌‬
‫ها ‌‬
‫چ بازدارننند ‌‬
‫هي ‌‬
‫لو‬
‫ب جل ‌‬
‫ت هيچ‌ صنناح ‌‬
‫ه و ثننرو ‌‬
‫ت وجايگننا ‌‬
‫ي نيسنن ‌‬
‫ها ‌‬
‫بخشننند ‌‬
‫ي‬
‫ي از جننننانبت ‌سننننود ‌‬
‫هو ‌‬
‫تب ‌‬
‫ي در دنيننننا‪ ،‬در آخننننر ‌‬
‫ثننننروت ‌‬
‫نو‬
‫يرسنناند‪ ،‬ايمننا ‌‬
‫ي سننود م ‌‬
‫هو ‌‬
‫هب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫يرسنناند« بلك ‌‬
‫نم ‌‬
‫س‪.‬‬
‫ح است ‌و ب ‌‬
‫ل صال ‌‬
‫عم ‌‬
‫ن را در مننورد‬
‫ل پيشنننهاد كننافرا ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫نك ‌‬
‫بعنند از آ ‌‬
‫ل بر‬
‫ه دا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي از آسما ‌‬
‫ها ‌‬
‫ن نام ‌‬
‫ه و فرود آورد ‌‬
‫ن فرشت ‌‬
‫فرستاد ‌‬
‫نگون ‌‬
‫ه‬
‫ه اي ‌‬
‫ن كرد و روشن ‌ساخت‌ ك ‌‬
‫ت باشد‪ ،‬بيا ‌‬
‫ق رسال ‌‬
‫تصدي ‌‬
‫ه از سننر‬
‫ت‪ ،‬ن ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ي از عناد و استهزا ‌‬
‫ت‪ ،‬ناش ‌‬
‫پيشنهادا ‌‬
‫تب ‌‬
‫ه‬
‫ن آيننا ‌‬
‫ك در اي ‌‬
‫ت‪ ،‬اين ‌‬
‫ت حقيق ‌‬
‫ف و درينناف ‌‬
‫ه كش ن ‌‬
‫قب ‌‬
‫اشننتيا ‌‬
‫ن چهننار سننخن‌ را‬
‫ه مشننركا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يدهنند ك ‌‬
‫ش دسننتور م ‌‬
‫پيننامبر ‌‬
‫ي درد كننافرا ‌‬
‫ن‬
‫ن چهننار دسننتور‪ ،‬دارو ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫ه كار بست ‌‬
‫بگويد و ب ‌‬
‫ن آورد‪ ،‬را ‌‬
‫ه‬
‫ه بخواهنند ايمننا ‌‬
‫ل كفننر ك ‌‬
‫س از اه ‌‬
‫س هر ك ‌‬
‫تپ ‌‬
‫اس ‌‬
‫ت كه ‌بايد برود‪:‬‬
‫ن اس ‌‬
‫همي ‌‬

‫م كننار‬
‫ن از فرجننا ‌‬
‫ن و عننبرت ‌گننرفت ‌‬
‫‪ 1‬ننن سيروسننفر در زمي ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫بكنندگا ‌‬
‫تكذي ‌‬
‫يو‬
‫ق تعننال ‌‬
‫هح ‌‬
‫هجننانب ‌‬
‫ي هم ‌‬
‫ت و فرمننانرواي ‌‬
‫ت مننالكي ‌‬
‫‪ 2‬ن شناخ ‌‬
‫ه چيز‪.‬‬
‫ت وي ‌بر هم ‌‬
‫ن آثار رحم ‌‬
‫ديد ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫ق تعال ‌‬
‫شح ‌‬
‫ش در آفرين ‌‬
‫‪ 3‬ن نگر ‌‬
‫ب خدا‪.‬‬
‫س و نگراني‌ از عذا ‌‬
‫ن تر ‌‬
‫‪ 4‬ن اعل ‌‬
‫خِبيُر )‪(18‬‬
‫حِكيُم اْل َ‬
‫عَباِدِه َوُهَو اْل َ‬
‫ق ِ‬
‫َوُهَو اْلَقاِهُر َفْو َ‬
‫ه و برتننر »بسسر‬
‫ب و چيننر ‌‬
‫ت قسساهر« يعننني‪ :‬غننال ‌‬
‫»و اوسسس ‌‬
‫ي فننرو‬
‫ن دربرابننر و ‌‬
‫ه گردنهنناي ‌گردنكشننا ‌‬
‫ن خسسود« ك ‌‬
‫بندگا ‌‬
‫ه ذلت‌ نگونسننار‬
‫يب ‌‬
‫هو ‌‬
‫ن در پيشننگا ‌‬
‫ي جبننارا ‌‬
‫ه و سننرها ‌‬
‫افتنناد ‌‬
‫ي‬
‫ي مزينند ‌‬
‫يشود؛ در »قهر« معنا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت‪ .‬خاطر نشا ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫شد ‌‬
‫ن از‬
‫ن ديگننرا ‌‬
‫ن بازداشننت ‌‬
‫توآ ‌‬
‫ت« نيسنن ‌‬
‫ه در »قنندر ‌‬
‫تك ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫م«‬
‫ت »و اوست ‌حكي ‌‬
‫ش اس ‌‬
‫ه مراد و مقصود خوي ‌‬
‫نب ‌‬
‫رسيد ‌‬
‫ه سننزاوار قهننر‬
‫ن كس‌ ك ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ه« ب ‌‬
‫ي مننراد خننود »آگا ‌‬
‫در اجننرا ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫نو ‌‬
‫ت از بندگا ‌‬
‫اس ‌‬
‫ي َهَذا اْلُقْرَآنُ‬
‫ي ِإَل ّ‬
‫حَ‬
‫شِهيٌد َبْيِني َوَبْيَنُكْم َوُأو ِ‬
‫ل َ‬
‫شَهاَدًة ُقِل ا ُّ‬
‫يٍء َأْكَبُر َ‬
‫ش ْ‬
‫ي َ‬
‫ُقْل َأ ّ‬
‫شَهُد ُقْل ِإّنَما‬
‫خَرى ُقْل َل َأ ْ‬
‫ل َآِلَهًة ُأ ْ‬
‫ن َمَع ا ِّ‬
‫ن َأ ّ‬
‫شَهُدو َ‬
‫ن َبَلَغ َأِئّنُكْم َلَت ْ‬
‫ُِلْنِذَرُكْم ِبِه َوَم ْ‬
‫ن )‪(19‬‬
‫شِرُكو َ‬
‫حٌد َوِإّنِني َبِريٌء ِمّما ُت ْ‬
‫ُهَو ِإَلٌه َوا ِ‬
‫ت در بساب‌‬
‫ي برتسر اسس ‌‬
‫ه كسس ‌‬
‫ي پيننامبرص »چ ‌‬
‫»بگسو« ا ‌‬
‫ت؟‬
‫ي خننود برتننر اسن ‌‬
‫ه در گواه ‌‬
‫ن گوا ‌‬
‫ت« يعني‪ :‬كدامي ‌‬
‫شهاد ‌‬
‫ن من‌ و شما گسسواه‬
‫ه ميا ‌‬
‫ن است‪» :‬بگو‪ :‬خدا‪ ،‬ك ‌‬
‫خ اي ‌‬
‫پاس ‌‬
‫ن پيامبر خودص و ميا ‌‬
‫ن‬
‫ن ميا ‌‬
‫ي سبحا ‌‬
‫ي خدا ‌‬
‫س وقت ‌‬
‫ت« پ ‌‬
‫‌اس ‌‬
‫ش‪،‬‬
‫ل خننوي ‌‬
‫ي رسننو ‌‬
‫ي بننرا ‌‬
‫ه باشد‪ ،‬قطعننا او در گننواه ‌‬
‫ن گوا ‌‬
‫آنا ‌‬
‫يشننود‪،‬‬
‫مم ‌‬
‫ل( تمننا ‌‬
‫ل در)ُقِل ا ُّ‬
‫ب سؤا ‌‬
‫ه قولي‪ :‬جوا ‌‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫برتر اس ‌‬
‫ت‪ ،‬جمله‌‬
‫ن صننور ‌‬
‫ن‪ .‬دراي ‌‬
‫ت در گواهي ‌داد ‌‬
‫يعني‪ :‬خدا برتر اس ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ل ديگننر ‌‬
‫ه مسننتق ‌‬
‫شصصِهيٌد َبْيِنصصي َوَبْيَنُكصصْم( جمل ‌‬
‫بعنند ازآن‪َ ) :‬‬
‫ت »و اين‌ قرآن‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ن شما گننوا ‌‬
‫ن و ميا ‌‬
‫نم ‌‬
‫يعني‪ :‬او ميا ‌‬
‫مو‬
‫م ده ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫ت تا شما را بسسا آ ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ي شد ‌‬
‫ن وح ‌‬
‫به‌ م ‌‬

‫م«‬
‫م ده ‌‬
‫يرسسسد‪ ،‬بي ‌‬
‫ه او م ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي را نيسسز كسسه ‌قسسرآ ‌‬
‫كس س ‌‬
‫ل‪ ،‬اين‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ي خنندا ‌‬
‫ن گننواه ‌‬
‫ت بعنند از بيننا ‌‬
‫ن عبار ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫آورد ‌‬
‫ن بننر پيننامبرص ‪،‬‬
‫ن قننرآ ‌‬
‫ه فننرود آورد ‌‬
‫يرسنناند ك ‌‬
‫معني‌ را م ‌‬
‫يباشنند‪ .‬يعننني‪:‬‬
‫شم ‌‬
‫ي پيامبر ‌‬
‫ق تعالي‌ برا ‌‬
‫يح ‌‬
‫ي ازگواه ‌‬
‫بخش ‌‬
‫ن وحي‌ شننده ‌اس نت‌ تننا شننما و تمننا ‌‬
‫م‬
‫ت بننر م ‌‬
‫ن جه ‌‬
‫ن بدا ‌‬
‫قرآ ‌‬
‫ل و اقشننار و‬
‫ه مل ‌‬
‫ن ننن را بننا هم ‌‬
‫سوج ‌‬
‫م از ان ‌‬
‫م ننن اع ‌‬
‫مننرد ‌‬
‫ل حاضننر موجودننند و‬
‫ه در حننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ن‪ ،‬چ ‌‬
‫ف مختلفشا ‌‬
‫اصنا ‌‬
‫هوجننود‬
‫ت نن ب ‌‬
‫ه ن ن تنناروز قيننام ‌‬
‫ه در زمانهنناي ‌آيننند ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫چ ‌‬
‫ن‪،‬‬
‫م قننرآ ‌‬
‫م زيننرا احكننا ‌‬
‫م و هشنندار ده ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫خواهننند آمنند‪ ،‬بننا آ ‌‬
‫ه در عصننر‬
‫نك ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ت‪ ،‬چ ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫هج ‌‬
‫ه بشننر و هم ‌‬
‫فراگيننر هم ‌‬
‫ه يننا‬
‫ه بعدا بننه ‌وجننود آمنند ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫هاند و چ ‌‬
‫ت موجود بود ‌‬
‫رسال ‌‬
‫ن برسنند و اين‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ت اسننلم ‌ب ‌‬
‫ه دعننو ‌‬
‫نك ‌‬
‫هشرط آ ‌‬
‫يآيند‪ ،‬ب ‌‬
‫م ‌‬
‫مدهننند ‌‬
‫ه‬
‫ن طننور‪ ،‬پيننامبرص نيننز بي ‌‬
‫ن را بشنننوند‪ .‬همي ‌‬
‫قننرآ ‌‬
‫ي از چگنننونگ ‌‬
‫ي‬
‫ي اله ‌‬
‫م لقنننا ‌‬
‫ن در هنگنننا ‌‬
‫آنهاسنننت ‌زينننرا آننننا ‌‬
‫ه پيامبرش‌ ابل ‌‬
‫غ‬
‫ه به ‌وسيل ‌‬
‫ت الله‪ ‬ك ‌‬
‫ه دعو ‌‬
‫ي خود ب ‌‬
‫خگوي ‌‬
‫پاس ‌‬
‫لو‬
‫هاننند‪ ،‬مننورد سننؤا ‌‬
‫م داد ‌‬
‫ه در دنيا انجا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه و از اعمال ‌‬
‫شد ‌‬
‫مص در حديث‌‬
‫ل اكر ‌‬
‫ه رسو ‌‬
‫نك ‌‬
‫يگيرند چنا ‌‬
‫ت قرار م ‌‬
‫بازخواس ‌‬
‫ي را(‬
‫مو ‌‬
‫ل )پيننا ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ي خنندا ‌‬
‫ف فرمودننند‪» :‬ازسننو ‌‬
‫شننري ‌‬
‫ه او‬
‫ب خنندا ب ‌‬
‫ي از كتننا ‌‬
‫ها ‌‬
‫س آي ‌‬
‫غ كنيد زيرا هننر ك ‌‬
‫برسانيد و ابل ‌‬
‫ت«‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ه او رسيد ‌‬
‫ن خداوند ب ‌‬
‫ت فرما ‌‬
‫برسد‪ ،‬در حقيق ‌‬
‫ي با الله‬
‫ن ديگر ‌‬
‫ه خدايا ‌‬
‫يدهيد ك ‌‬
‫تم ‌‬
‫»آيا شما شهاد ‌‬
‫ت دهينند‬
‫ي پيامبرص! اگر شننما شننهاد ‌‬
‫وجود دارند؟ بگو« ا ‌‬
‫ت از‬
‫ن شنننهاد ‌‬
‫م« زينننرا اي ‌‬
‫يده ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫ن شسسهادت ‌‬
‫ن چني ‌‬
‫»م ‌‬
‫ه او‬
‫تك ‌‬
‫ن نيس س ‌‬
‫ت »بگسسو‪ :‬جسسز اي ‌‬
‫لهاسنن ‌‬
‫ن باط ‌‬
‫لتري ‌‬
‫بنناط ‌‬
‫ه شسسما‬
‫ناز آنچ ‌‬
‫يترديسسد‪ ،‬م ‌‬
‫توب ‌‬
‫ه اسس ‌‬
‫ي يگسسان ‌‬
‫معبسسود ‌‬
‫ه آنها‬
‫يك ‌‬
‫م« يعني‪ :‬از بتان ‌‬
‫يدهيد‪ ،‬بيزار ‌‬
‫ك او قرار م ‌‬
‫شري ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫كآوردنتا ‌‬
‫يدهينند‪ ،‬يننا از شننر ‌‬
‫ش قننرار م ‌‬
‫را خنندايان ‌خننوي ‌‬
‫ه يگننانگ ‌‬
‫ي‬
‫ن فقننط ب ‌‬
‫م زينرا م ‌‬
‫ل‪ ،‬بينزار و بركنننار ‌‬
‫ي عنزوج ‌‬
‫خدا ‌‬
‫م‪.‬‬
‫يده ‌‬
‫يم ‌‬
‫ل گواه ‌‬
‫خداوند متعا ‌‬

‫م بننر مسننلمانا ‌‬
‫ن‬
‫غ اسننل ‌‬
‫ه تبلي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ل بننر آ ‌‬
‫ه دلي ‌‬
‫ه كريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ض اس ‌‬
‫فر ‌‬
‫س صُهْم َفُهصْم‬
‫سُروا َأْنُف َ‬
‫خ ِ‬
‫ن َ‬
‫ن َأْبَناَءهُُم اّلِذي َ‬
‫ب َيْعِرُفوَنُه َكَما َيْعِرُفو َ‬
‫ن َآَتْيَناُهُم اْلِكَتا َ‬
‫اّلِذي َ‬
‫ن )‪(20‬‬
‫َل ُيْؤِمُنو َ‬
‫م« چننون‌‬
‫هاي ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫ب آسسسمان ‌‬
‫ن كتسسا ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫»كسان ‌‬
‫ل خداص‬
‫يشناسند« يعني‪ :‬رسو ‌‬
‫ل »او را م ‌‬
‫ت و انجي ‌‬
‫تورا ‌‬
‫لو‬
‫ن شننماي ‌‬
‫يشناسننند زيننرا اي ‌‬
‫شم ‌‬
‫ل و اوصنناف ‌‬
‫را بننا شننماي ‌‬
‫ن گسسونه‌ كه‌‬
‫ت »هما ‌‬
‫ه اسنن ‌‬
‫ن شد ‌‬
‫ن بيا ‌‬
‫ف در كتابهايشا ‌‬
‫اوصا ‌‬
‫ن پنندر و‬
‫ي همچننو ‌‬
‫يشناسسسند« و كس ن ‌‬
‫ن رام ‌‬
‫فرزندانشسسا ‌‬
‫ن سننخ ‌‬
‫ن‬
‫ل كتناب ‌در اي ‌‬
‫س اه ‌‬
‫يشناسد پ ‌‬
‫ن‪ ،‬او را نم ‌‬
‫مادر انسا ‌‬
‫م‪ ،‬دروغگويننند‪ .‬روايننت‬
‫يشناسنني ‌‬
‫خود كه‪ :‬مننا محمنندص را نم ‌‬
‫ه‪ ،‬عمننر‬
‫ه منندين ‌‬
‫ل خداص ب ‌‬
‫ت رسو ‌‬
‫ه بعد از هجر ‌‬
‫تك ‌‬
‫‌شده ‌اس ‌‬
‫ه را ننن كه‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫م گفت‪ :‬خدا ‌‬
‫ن سل ‌‬
‫ه عبدالله ب ‌‬
‫‪‬ب ‌‬
‫يشناسننيد نن‬
‫نم ‌‬
‫ن فرزننندانتا ‌‬
‫ي را همچننو ‌‬
‫مو ‌‬
‫شما پيامبر خننات ‌‬
‫ت شننما از ايشننا ‌‬
‫ن‬
‫ه شننناخ ‌‬
‫ن بگننو ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه لننذا ب ‌‬
‫ل فرمننود ‌‬
‫ننناز ‌‬
‫ه خنندا‪ ‬كه‌‬
‫م گفت‪ :‬سننوگند ب ‌‬
‫ن سل ‌‬
‫ت؟ عبدالله ب ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫چگون ‌‬
‫ه فرزنند ‌‬
‫م‬
‫ن شنناختمش‌ ك ‌‬
‫م‪ ،‬چنا ‌‬
‫ن شما ديد ‌‬
‫ن او را در ميا ‌‬
‫چو ‌‬
‫ن تردينند ننن محمنندص را‬
‫ن ننن بنندو ‌‬
‫يم ‌‬
‫م‪ ،‬حننت ‌‬
‫يشناسنن ‌‬
‫را م ‌‬
‫ه زنان‌ چ ‌‬
‫ه‬
‫مك ‌‬
‫يدان ‌‬
‫م زيرا من‌ نم ‌‬
‫يشناس ‌‬
‫ازفرزندم نيز بهتر م ‌‬
‫هانسسد« از‬
‫ن زد ‌‬
‫ي كه ‌بسسر خسسود زيسسا ‌‬
‫هاند‪» .«!...‬كسان ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ل كتننا ‌‬
‫ب‬
‫م از اه ‌‬
‫ن رسننالت‌ نن اع ‌‬
‫ن و منكننرا ‌‬
‫ن و ملحدا ‌‬
‫مشركا ‌‬
‫ن از‬
‫يآورند« يعني‪ :‬انكارشننا ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ن ايما ‌‬
‫م كفار »آنا ‌‬
‫وتما ‌‬
‫ي از‬
‫ه ناش ‌‬
‫ت نيست‌ بلك ‌‬
‫م شناخ ‌‬
‫ي ازعد ‌‬
‫ت پيامبرص ناش ‌‬
‫رسال ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه‬
‫ه سننبب ‌آ ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬عننناد و تمننرد ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫عناد و تمردشننا ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫ن وارد كرد ‌‬
‫خود زيا ‌‬
‫ن )‪(21‬‬
‫ظاِلُمو َ‬
‫ح ال ّ‬
‫ب ِبَآَياِتِه ِإّنُه َل ُيْفِل ُ‬
‫ل َكِذًبا َأْو َكّذ َ‬
‫عَلى ا ِّ‬
‫ن اْفَتَرى َ‬
‫ظَلُم ِمّم ِ‬
‫ن َأ ْ‬
‫َومَ ْ‬
‫ه بسسر خسسدا دروغ‌‬
‫سك ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت سسستمكارتر از آ ‌‬
‫»و كيسسس ‌‬
‫ه بننر‬
‫تك ‌‬
‫نكس‌ نيسن ‌‬
‫س سننتمكارتر از آ ‌‬
‫چك ‌‬
‫ه« يعني‪ :‬هي ‌‬
‫بست ‌‬

‫ل يا‬
‫ت يا انجي ‌‬
‫ي در تورا ‌‬
‫ن چيز ‌‬
‫ي بود ‌‬
‫ه و مدع ‌‬
‫غ بست ‌‬
‫خدا‪ ‬درو ‌‬
‫ت او را« يعننني‪:‬‬
‫ت »يسسا آيسسا ‌‬
‫ه در آنهننا نيسنن ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن شنند ‌‬
‫قننرآ ‌‬
‫م او را‬
‫ن عظي ‌‬
‫ت قننرآ ‌‬
‫ن و آشننكار‪ ،‬يننا آيننا ‌‬
‫ت روشنن ‌‬
‫معجننزا ‌‬
‫ن بننر خننداي‬
‫غ بسننت ‌‬
‫ب‪ ،‬درو ‌‬
‫ن تكننذي ‌‬
‫ه« و بننا اي ‌‬
‫ب كرد ‌‬
‫»تكذي ‌‬
‫مو‬
‫ي در مننورد لننزو ‌‬
‫نو ‌‬
‫ن فرمننا ‌‬
‫ل را بننا دروغ ‌انگاشننت ‌‬
‫‌عننزوج ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن‬
‫هوب ‌‬
‫ن و پيننامبرص‪ ،‬يكجننا گردانينند ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ب ايما ‌‬
‫وجو ‌‬
‫يترديسسسد‬
‫ب »ب ‌‬
‫م مكننننذ ‌‬
‫هوه ‌‬
‫ب شنننند ‌‬
‫م كنننناذ ‌‬
‫ب‪ ،‬ه ‌‬
‫تننننرتي ‌‬
‫ه رسننتگار‬
‫يشسسوند« و چگننون ‌‬
‫ن رسسستگار نم ‌‬
‫سسستمكارا ‌‬
‫غ انگاشننتن‌‬
‫ي درو ‌‬
‫ل نن يعن ‌‬
‫ه دو چيننز بنناط ‌‬
‫يشوند؛ درحالي ‌ك ‌‬
‫م ‌‬
‫م يكجنننا‬
‫ن بنننر خداونننند‪ ‬نننن را بننناه ‌‬
‫غ بسنننت ‌‬
‫ن حق‌ و درو ‌‬
‫دي ‌‬
‫هاند؟‪.‬‬
‫كرد ‌‬
‫ن ُكْنُت صْم‬
‫ش صَرَكاُؤُكُم اّل صِذي َ‬
‫ن ُ‬
‫ش صَرُكوا َأْي ص َ‬
‫ن َأ ْ‬
‫جِميًعصصا ُث صّم َنُقصصوُل ِلّل صِذي َ‬
‫ش صُرُهْم َ‬
‫ح ُ‬
‫َوَي صْوَم َن ْ‬
‫ن )‪(22‬‬
‫عُمو َ‬
‫َتزْ ُ‬
‫ه همه‌‬
‫يك ‌‬
‫ن از »روز ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫نب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي محمنند! يننادآور ‌‬
‫»و« ا ‌‬
‫ه خننداي‌‬
‫ت‪ ،‬ك ‌‬
‫م« يعننني‪ :‬از روز قيننام ‌‬
‫يكني ‌‬
‫ن را حشرم ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه يكجا در‬
‫ل را هم ‌‬
‫ششدگان ‌ باط ‌‬
‫ن و پرست ‌‬
‫ل پرستندگا ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫ه شسسسسرك‌‬
‫يك ‌‬
‫ه كسسسسسان ‌‬
‫هب ‌‬
‫نگسسسسا ‌‬
‫يآورد »آ ‌‬
‫ن گننننرد م ‌‬
‫آ ‌‬
‫ن شما ك ‌‬
‫ه‬
‫ي توبيخ‌ »شريكا ‌‬
‫م« از رو ‌‬
‫يگويي ‌‬
‫هاند‪ ،‬م ‌‬
‫آورد ‌‬
‫يپنداشسستيد‪ ،‬كجاينسسد؟« يعننني‪:‬‬
‫ك خسسدا م ‌‬
‫آنهسسا را شسسري ‌‬
‫ه شننما هي ‌‬
‫چ‬
‫يب ‌‬
‫ن حنال ‌‬
‫ه در چني ‌‬
‫ي شننما ك ‌‬
‫ن پنندار ‌‬
‫كجايند خدايا ‌‬
‫ي از‬
‫يشننوند ول ‌‬
‫ن احضننار م ‌‬
‫يرسانند؟ يا خدايانشننا ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫سود ‌‬
‫يآيد‪ ،‬وجننود آنهننا‬
‫ن بر نم ‌‬
‫ياز آنا ‌‬
‫ه منفعت ‌‬
‫چ وج ‌‬
‫ه به ‌هي ‌‬
‫يك ‌‬
‫آنجاي ‌‬
‫ن بنا اي ‌‬
‫ن‬
‫ي سنبحا ‌‬
‫ن‪ ،‬خندا ‌‬
‫ت بنابراي ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫م وجودشا ‌‬
‫همانند عد ‌‬
‫ي بننرا ‌‬
‫ي‬
‫ت شننريك ‌‬
‫ي! درحقيق ‌‬
‫يكند‪ .‬آر ‌‬
‫خم ‌‬
‫ن را توبي ‌‬
‫ب آنا ‌‬
‫خطا ‌‬
‫ه ننناروا‬
‫هب ‌‬
‫هاننند ك ‌‬
‫ه آنهننا بود ‌‬
‫ه بلك ‌‬
‫ل وجننود نداشننت ‌‬
‫خداي ‌عزوج ‌‬
‫ه بنا او مننورد‬
‫ه يا همننرا ‌‬
‫ه بجز خداي ‌يگان ‌‬
‫ن باطلي‌ را ك ‌‬
‫معبودا ‌‬
‫ي ناميدند‪.‬‬
‫يو ‌‬
‫يدادند‪ ،‬شركا ‌‬
‫ش قرار م ‌‬
‫پرست ‌‬
‫ن )‪(23‬‬
‫شِرِكي َ‬
‫ل َرّبَنا َما ُكّنا ُم ْ‬
‫ن َقاُلوا َوا ِّ‬
‫ن ِفْتَنُتُهْم ِإّل َأ ْ‬
‫ُثمّ َلْم َتُك ْ‬

‫يگوينسسد‪:‬‬
‫هم ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن نيسسس ‌‬
‫ن جسسز اي ‌‬
‫ه آنسسا ‌‬
‫ه فتن ‌‬
‫نگسسا ‌‬
‫»آ ‌‬
‫ه مسسا مشسسر ‌‬
‫ك‬
‫ن سسس ك ‌‬
‫ه اللسسه سسس پروردگارمسسا ‌‬
‫مب ‌‬
‫قسسس ‌‬
‫ن از‬
‫ب آنها جز انكننار و بيننزاري ‌جسننت ‌‬
‫م« يعني‪ :‬جوا ‌‬
‫هاي ‌‬
‫نبود ‌‬
‫ه«‬
‫ي »فتن ‌‬
‫ن معنننا ‌‬
‫ن در بيننا ‌‬
‫ت‪ .‬مفسرا ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫ك‪ ،‬چيز ديگر ‌‬
‫شر ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ن‬
‫يتري ‌‬
‫ه قننننو ‌‬
‫هاننننند ك ‌‬
‫ه ذكننننر كرد ‌‬
‫ه‪ ،‬چننننند وج ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫در اي ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫هب ‌‬
‫نك ‌‬
‫م كفرشننا ‌‬
‫ت و فرجننا ‌‬
‫ت‪ .‬يعني‪ :‬عاقب ‌‬
‫ت« اس ‌‬
‫»عاقب ‌‬
‫ي جز انكار و بيزاري‬
‫ن جنگيدند‪ ،‬چيز ‌‬
‫افتخار كردند و بر سر آ ‌‬
‫ه«‪،‬‬
‫ي »فتن ‌‬
‫ه در معنننا ‌‬
‫ت‪ .‬از ديگننر وجننو ‌‬
‫ك نيسن ‌‬
‫ن از شننر ‌‬
‫‌جست ‌‬
‫ن«‪.‬‬
‫يحجت‌ آنننا ‌‬
‫ن‪ ،‬يعن ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫نعباس‪ ‌‬است‪» :‬فتن ‌‬
‫ن نظر اب ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن«‪.‬‬
‫ي آنا ‌‬
‫ي عذرخواه ‌‬
‫ن‪ ،‬يعن ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫يگويد‪» :‬فتن ‌‬
‫عطاء م ‌‬
‫ن )‪(24‬‬
‫عْنُهْم َما َكاُنوا َيْفَتُرو َ‬
‫ضّل َ‬
‫سِهْم َو َ‬
‫عَلى َأْنُف ِ‬
‫ف َكَذُبوا َ‬
‫ظْر َكْي َ‬
‫اْن ُ‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫غ بستند« با انكار شرك ‌‬
‫ه بر خود درو ‌‬
‫»بنگر‪ ،‬چگون ‌‬
‫يكردنسسد از‬
‫ه افسسترا م ‌‬
‫ي داد »و آنچ ‌‬
‫ن در دنيننا رو ‌‬
‫از آنننا ‌‬
‫ت و نابود شنند‬
‫ن بر باد رف ‌‬
‫ت« يعني‪ :‬افترايشا ‌‬
‫م گش ‌‬
‫نگ ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه خنندا‪ ‬نننزديك‌‬
‫ن آنهننا را ب ‌‬
‫ه شننريكا ‌‬
‫نك ‌‬
‫هشننا ‌‬
‫ن پندار ياو ‌‬
‫و اي ‌‬
‫ي كه‌‬
‫ن آنهننا و چيزهنناي ‌‬
‫ت و ميا ‌‬
‫ل گش ‌‬
‫ي و باط ‌‬
‫يكنند‪ ،‬متلش ‌‬
‫م ‌‬
‫ه‪ ،‬اي ‌‬
‫ن‬
‫يكردند‪ ،‬جدايي‌ افتاد و در نننتيج ‌‬
‫شم ‌‬
‫بجز الله‪ ‬پرست ‌‬
‫ن بننرآورد ‌‬
‫ه‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ي را بننرا ‌‬
‫چ نينناز ‌‬
‫ل نتوانستند هي ‌‬
‫ن باط ‌‬
‫معبودا ‌‬
‫كنند‪.‬‬
‫ن َيْفَقُهوُه َوِفي َآَذاِنِه صْم َوْق صًرا‬
‫عَلى ُقُلوِبِهْم َأِكّنًة َأ ْ‬
‫جَعْلَنا َ‬
‫ك َو َ‬
‫سَتِمُع ِإَلْي َ‬
‫ن َي ْ‬
‫َومِْنُهْم َم ْ‬
‫ن َكَفصُروا‬
‫ك َيُقصصوُل اّلصِذي َ‬
‫جاِدُلوَنص َ‬
‫ك ُي َ‬
‫جاُءو َ‬
‫حّتى ِإَذا َ‬
‫ن َيَرْوا ُكّل َآَيٍة َل ُيْؤِمُنوا ِبَها َ‬
‫َوِإ ْ‬
‫ن )‪(25‬‬
‫طيُر اَْلّوِلي َ‬
‫سا ِ‬
‫ن َهَذا ِإّل َأ َ‬
‫ِإ ْ‬
‫ه كننريمه‌‬
‫ل آي ‌‬
‫ب نننزو ‌‬
‫ن سننب ‌‬
‫ن در بيننا ‌‬
‫نعبنناس‪ ‌‬و ديگننرا ‌‬
‫اب ‌‬
‫ه مننرد ‌‬
‫م‬
‫ه دور از ديد ‌‬
‫ش شبانگا ‌‬
‫ل و سران ‌قري ‌‬
‫هاند‪ :‬ابوجه ‌‬
‫گفت ‌‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫ن‬
‫ه باشنند‪ ،‬ب ‌‬
‫ي آگننا ‌‬
‫ل ديگر ‌‬
‫ه يكي‌ از آنها از حا ‌‬
‫نك ‌‬
‫يآ ‌‬
‫وب ‌‬
‫ن« يعننني‪ :‬از‬
‫س نننازل ‌شنند‪» :‬و از آنسا ‌‬
‫يسننپردند پ ‌‬
‫شم ‌‬
‫گو ‌‬
‫يدهنسسد«‬
‫شم ‌‬
‫ه تو گسسو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ي هستند ك ‌‬
‫مشركان ‌»كسان ‌‬
‫هها‬
‫ن پرد ‌‬
‫ي ما بردلهايشا ‌‬
‫يخواني‌ »ول ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫آ ‌‬

‫ه قطعننا منا‬
‫يك ‌‬
‫ن را نفهمند« يعني‪ :‬درحال ‌‬
‫م تا آ ‌‬
‫هاي ‌‬
‫افگند ‌‬
‫م كه‌‬
‫ن دوس نت‌ نننداري ‌‬
‫م‪ ،‬چننو ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ي كشيد ‌‬
‫ههاي ‌‬
‫ن پرد ‌‬
‫بر دلهايشا ‌‬
‫يا ‌‬
‫ي‬
‫ن سسسنگين ‌‬
‫ك كنند »و در گوشهايشا ‌‬
‫ن را در ‌‬
‫آنها قرآ ‌‬
‫هايم‌‬
‫ن سنناخت ‌‬
‫ن ناشنوايشننا ‌‬
‫ن قننرآ ‌‬
‫م« يعني‪ :‬از شنيد ‌‬
‫هاي ‌‬
‫نهاد ‌‬
‫ن نسسزد تسسو آينسسد‪ ،‬بسسا تسسو‬
‫ن چسسو ‌‬
‫ه كسسافرا ‌‬
‫»تسسا بسسدانجا ك ‌‬
‫ن بنندانجا‬
‫يكنند« يعننني‪ :‬آنهننا در كفننر وعنادشننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫مجادل ‌‬
‫ن اكتفننا نكننرده‌ بلك ‌‬
‫ه‬
‫ن نينناورد ‌‬
‫ف ايمننا ‌‬
‫ه بننه ‌صننر ‌‬
‫هاند ك ‌‬
‫رسننيد ‌‬
‫يگوينسسسد‪ :‬اين‌ جسسسز‬
‫يآينننند و »م ‌‬
‫لكنان ‌ننننزد تنننو م ‌‬
‫جننندا ‌‬
‫ن‪ ،‬جننز از‬
‫ن قننرآ ‌‬
‫ت« يعني‪ :‬اي ‌‬
‫ن نيس ‌‬
‫ي پيشينيا ‌‬
‫هها ‌‬
‫افسان ‌‬
‫ن را در‬
‫نآ ‌‬
‫ه پيشينيا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫يپاي ‌‬
‫يب ‌‬
‫هها ‌‬
‫س داستانها و افسان ‌‬
‫جن ‌‬
‫ه حضر ‌‬
‫ت‬
‫ي! آنها پنداشتند ك ‌‬
‫ت‪ .‬آر ‌‬
‫هاند‪ ،‬نيس ‌‬
‫ن نوشت ‌‬
‫كتابهايشا ‌‬
‫ه اسنت‌‬
‫ن را از ايننن ‌داسننتانها و اخبننار برگننرفت ‌‬
‫محمدص قننرآ ‌‬
‫ي عزيننز و حمينند‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ن جننز فروفرسننتاد ‌‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫يك ‌‬
‫درحننال ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫نيس ‌‬
‫ن )‪(26‬‬
‫شُعُرو َ‬
‫سُهْم َوَما َي ْ‬
‫ن ِإّل َأْنُف َ‬
‫ن ُيْهِلُكو َ‬
‫عْنُه َوِإ ْ‬
‫ن َ‬
‫عْنُه َوَيْنَأْو َ‬
‫ن َ‬
‫َوُهْم َيْنَهْو َ‬
‫يدارند و خود نيز از او‬
‫م را از او باز م ‌‬
‫ن مرد ‌‬
‫»و آنا ‌‬
‫م را از ايمننان‌ ب ‌‬
‫ه‬
‫ممننرد ‌‬
‫نه ‌‬
‫يشوند« يعننني‪ :‬مشننركا ‌‬
‫دور م ‌‬
‫ن حضننرتص‬
‫م خننود از آ ‌‬
‫يدارننند و ه ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا محمنندص بازم ‌‬
‫قرآ ‌‬
‫ن حضرتص‬
‫هآ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ب رساند ‌‬
‫م را از آسي ‌‬
‫يشوند‪ .‬يا‪ :‬مرد ‌‬
‫دور م ‌‬
‫ل خننداص‬
‫ل‪ ،‬خننود نيننز از رسننو ‌‬
‫ن حننا ‌‬
‫يدارننند امننا درعي ‌‬
‫باز م ‌‬
‫ن سننبب‌ نننزول‪ :‬اين‌ آي ‌‬
‫ه‬
‫ي دربيننا ‌‬
‫يگزينند‪ .‬بنابر روايننت ‌‬
‫يم ‌‬
‫دور ‌‬
‫ي پيامبرص نازل‌ شد زيننرا او در همننا ‌‬
‫ن‬
‫ب عمو ‌‬
‫ه ابوطال ‌‬
‫دربار ‌‬
‫ت‪ ،‬خود نيز‬
‫يداش ‌‬
‫ن پيامبرص بازم ‌‬
‫ه كفار را از آزارداد ‌‬
‫يك ‌‬
‫حال ‌‬
‫م دوري‌‬
‫ش اسننل ‌‬
‫ت پيننامبرص در مننورد پننذير ‌‬
‫ت دعننو ‌‬
‫از اجنناب ‌‬
‫يكننسسسد مگسسسر خسسسود را ولسسسي‬
‫ك نم ‌‬
‫يكنننرد‪» .‬و هل ‌‬
‫م ‌‬
‫ن از‬
‫م و دور شنند ‌‬
‫ن منرد ‌‬
‫ه از بازداشنت ‌‬
‫يدانند« يعني‪ :‬آنچ ‌‬
‫‌نم ‌‬
‫ي خننود‬
‫ب نننابود ‌‬
‫يزننند‪ ،‬سننب ‌‬
‫ن سننر م ‌‬
‫ق از آنا ‌‬
‫تح ‌‬
‫ت دعو ‌‬
‫اجاب ‌‬
‫ب اله ‌‬
‫ي‬
‫ن كار‪ ،‬خود را در معرض ‌عننذا ‌‬
‫يشود زيرا با اي ‌‬
‫نم ‌‬
‫آنا ‌‬

‫ي بننر سننر‬
‫ه بلي ‌‬
‫هچ ‌‬
‫يدانند ك ‌‬
‫يدهند اما نم ‌‬
‫ي قرار م ‌‬
‫مو ‌‬
‫و خش ‌‬
‫يآورند‪.‬‬
‫خويش ‌م ‌‬
‫ت َرّبَنصصا َوَنُكصصو َ‬
‫ن‬
‫ب ِبَآَيصصا ِ‬
‫عَلى الّناِر َفَقاُلوا َيا َلْيَتَنا ُنَرّد َوَل ُنَكصّذ َ‬
‫َوَلْو َتَرى ِإْذ ُوِقُفوا َ‬
‫ن )‪(27‬‬
‫ن اْلُمْؤِمِني َ‬
‫ِم َ‬
‫ش عرضسسسه‌‬
‫ه بسسسر آت ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن را هنگسسسام ‌‬
‫»و اگسسسر آنسسسا ‌‬
‫ه هولننناك ‌و حننالت‌‬
‫يتردينند منظننر ‌‬
‫ي« ب ‌‬
‫يشسسوند‪ ،‬بسسبين ‌‬
‫م ‌‬
‫ل )صننراط(‬
‫ه بننر پ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي ديد زيرا در حننال ‌‬
‫ي را خواه ‌‬
‫دهشتناك ‌‬
‫ش را مشنناهد ‌‬
‫ه‬
‫يشننوند و آت ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه داشننت ‌‬
‫بننر فننراز جهنننم ‌نگننا ‌‬
‫م!«‬
‫ه شسسوي ‌‬
‫ش بازگردانيسسد ‌‬
‫ي كا ‌‬
‫يگويند‪ :‬ا ‌‬
‫يكنند؛ »م ‌‬
‫م ‌‬
‫ش را ب ‌‬
‫ه‬
‫ت پروردگسسار خسسوي ‌‬
‫ه آيسسا ‌‬
‫نگسسا ‌‬
‫ي دنيننا »آ ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫ب ‌‬
‫م« و گذشننته‌‬
‫ن شسسوي ‌‬
‫م و از مؤمنسسا ‌‬
‫ت نسسدهي ‌‬
‫غ نسب ‌‬
‫درو ‌‬
‫ن آرزويننني‬
‫ي! چني ‌‬
‫م‪ .‬آر ‌‬
‫ن نمنننايي ‌‬
‫تانگيز خنننود را جنننبرا ‌‬
‫عنننبر ‌‬
‫ه شود‪.‬‬
‫ن برآورد ‌‬
‫ن آرزويشا ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫يكنند ولي‌ هيها ‌‬
‫‌م ‌‬
‫عْنُه َوِإّنُهْم‬
‫ن َقْبُل َوَلْو ُرّدوا َلَعاُدوا ِلَما ُنُهوا َ‬
‫ن ِم ْ‬
‫خُفو َ‬
‫َبْل َبَدا َلُهْم َما َكاُنوا ُي ْ‬
‫ن )‪(28‬‬
‫َلَكاِذُبو َ‬
‫يداشتند‪ ،‬بسسر‬
‫نم ‌‬
‫ن نها ‌‬
‫ش از اي ‌‬
‫ه را پي ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ه؛ بلك ‌‬
‫»ن ‌‬
‫ن عقاينند و اعمننال‌‬
‫ت« يعننني‪ :‬چننو ‌‬
‫ه اسس ‌‬
‫ن آشكار شسسد ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه سننب ‌‬
‫ب‬
‫ه حتمننا ب ‌‬
‫ن آشننكار شنند و دانسننتند ك ‌‬
‫ن برآنا ‌‬
‫نابكارشا ‌‬
‫ي‪ ،‬به‌‬
‫ل و درماننندگ ‌‬
‫ي استيصا ‌‬
‫يشوند‪ ،‬از رو ‌‬
‫ن نابود م ‌‬
‫شركشا ‌‬
‫ي آوردننند‪ .‬يننا‪ :‬حقيقت‌ بنناوري‌‬
‫ن رو ‌‬
‫ههاي ‌دروغي ‌‬
‫آرزوها و وعد ‌‬
‫ن را پنهننان‌‬
‫ي محمنندص داشننتند امننا آ ‌‬
‫ه راسننتگوي ‌‬
‫ه در دنيا ب ‌‬
‫ك ‌‬
‫يكردند‪،‬‬
‫ن را تكذيب ‌م ‌‬
‫ع خود ايشا ‌‬
‫ل و مجام ‌‬
‫ه و در محاف ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ن را‬
‫هآ ‌‬
‫نك ‌‬
‫كشننا ‌‬
‫ت آشكار شد‪ .‬يا‪ :‬كفر و شر ‌‬
‫ن در آخر ‌‬
‫بر آنا ‌‬
‫ه خدا ن پروردگار ما‬
‫يكردند‪) :‬ب ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن پنها ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ت با اي ‌‬
‫درآخر ‌‬
‫ت بننا‬
‫م( »انعننام‪ ،«‌23/‬در آخننر ‌‬
‫ك نبننودي ‌‬
‫ه ما مشننر ‌‬
‫ن سوگند ك ‌‬
‫ن آشننكار شنند‪ .‬پ ‌‬
‫س‬
‫ن‪ ،‬بر آنا ‌‬
‫ن اعضا و اندامهايشا ‌‬
‫گواهي ‌داد ‌‬
‫ي دارد‪» .‬و اگر بازگردانده‌ هم‬
‫ه تفسير ‌‬
‫ه وج ‌‬
‫هس ‌‬
‫آيه ‌كريم ‌‬
‫ه آرزو كردننند »قطعسسا‬
‫ي دنيننا‪ ،‬آن ‌طننور ك ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫‌بشسسوند« ب ‌‬
‫ي شسسد ‌‬
‫ه‬
‫ن نه ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫م دادن ‌»آنچ ‌‬
‫ه« انجننا ‌‬
‫يگردنسسد ب ‌‬
‫برم ‌‬

‫ت‪،‬‬
‫ك اسنن ‌‬
‫ه در رأس‌ آنهننا شننر ‌‬
‫بودنسسد« از امننور ننناروايي‌ ك ‌‬
‫ي دينند ول ‌‬
‫ي‬
‫ت اله ‌‬
‫ه را از آيننا ‌‬
‫س دينند آنچ ‌‬
‫ه ابلي ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫همننا ‌‬
‫ت »و قطعا آنسسان‌‬
‫م عناد ورزيد و سر به ‌تمرد برداشنن ‌‬
‫بازه ‌‬
‫ت بازگشننت ‌به‌‬
‫ه در صننور ‌‬
‫نك ‌‬
‫هشا ‌‬
‫ن وعد ‌‬
‫دروغگويند« در اي ‌‬
‫ه انگيننز ‌‬
‫ه‬
‫ن را فقننط ب ‌‬
‫ن سننخ ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫يگردند بلك ‌‬
‫نم ‌‬
‫دنيا از مؤمنا ‌‬
‫يگويند‪.‬‬
‫هاند‪ ،‬م ‌‬
‫ن درافتاد ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ت از مهلك ‌‬
‫نجا ‌‬
‫ش نابكارشننا ‌‬
‫ن‬
‫ن من ‌‬
‫ت نابهنجننار و اي ‌‬
‫ن طننبيع ‌‬
‫ي! وقتي‌ بننا اي ‌‬
‫آر ‌‬
‫ي در‬
‫ه چرا سزاوار جنناودانگ ‌‬
‫مك ‌‬
‫ييابي ‌‬
‫ه درم ‌‬
‫نگا ‌‬
‫م‪ ،‬آ ‌‬
‫آشنا شوي ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫خ گرديد ‌‬
‫دوز ‌‬
‫ن )‪(29‬‬
‫ن ِبَمْبُعوِثي َ‬
‫حُ‬
‫حَياُتَنا الّدْنَيا َوَما َن ْ‬
‫ي ِإّل َ‬
‫ن ِه َ‬
‫َوَقاُلوا ِإ ْ‬
‫ن جهسساني‌ مسسا‬
‫ي اي ‌‬
‫ن زنسسدگ ‌‬
‫ي جز همي ‌‬
‫»و گفتند‪ :‬حيات ‌‬
‫ن را بننراي ‌سنناماندهي‌ اين‌‬
‫ه توانمننا ‌‬
‫ت« لننذا مننا هم ‌‬
‫نيسسس ‌‬
‫يگننذاري ‌‬
‫م‬
‫هم ‌‬
‫ن‪ ،‬منناي ‌‬
‫ي در آ ‌‬
‫ي شهوان ‌‬
‫هبردار ‌‬
‫زندگاني‌ دنيا و بهر ‌‬
‫ت وجننود ننندارد‬
‫م زيرا آخر ‌‬
‫يكني ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫ت كار ‌‬
‫ي آخر ‌‬
‫و هرگز برا ‌‬
‫ه! اين‌ چه‌‬
‫گ‪ .‬و ‌‬
‫م« بعنند از مننر ‌‬
‫ي نيسسستي ‌‬
‫»و ما برانگيختن ‌‬
‫گ!!‬
‫ت بزر ‌‬
‫جهالتي‌ اس ‌‬
‫ق َقاُلوا َبَلى َوَرّبَنا َقاَل َفُذوُقوا‬
‫حّ‬
‫س َهَذا ِباْل َ‬
‫عَلى َرّبِهْم َقاَل َأَلْي َ‬
‫َوَلْو َتَرى ِإْذ ُوِقُفوا َ‬
‫ن )‪(30‬‬
‫ب ِبَما ُكْنُتْم َتْكُفُرو َ‬
‫اْلَعَذا َ‬
‫ه درحضور پروردگسسار خسسويش‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫يآ ‌‬
‫»و اگر ببين ‌‬
‫ي‬
‫ب‪ ،‬يقينننا كننار ‌‬
‫بوكتا ‌‬
‫ي حسننا ‌‬
‫يشسسوند« بننرا ‌‬
‫هم ‌‬
‫بازداشسست ‌‬
‫ت انگيننز را مشنناهده‬
‫ك و دهشنن ‌‬
‫ي هولنننا ‌‬
‫ها ‌‬
‫گ‪ ،‬منظننر ‌‬
‫بننزر ‌‬
‫يگويد‪ :‬آيسسا اين‌‬
‫نم ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ه »خدا ب ‌‬
‫لك ‌‬
‫ن حا ‌‬
‫ي‪ ،‬در آ ‌‬
‫ها ‌‬
‫‌كرد ‌‬
‫ه شننما منكننر آ ‌‬
‫ن‬
‫يك ‌‬
‫ت؟« يعني‪ :‬آيا اين ‌رسننتاخيز ‌‬
‫ق نيس ‌‬
‫ح ‌‬
‫ن را انكننار‬
‫ه شننما آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن كيفننر ‌‬
‫ت ندارد؟ و آيا اي ‌‬
‫بوديد‪ ،‬حقيق ‌‬
‫يگوينسسد‪ :‬چسسرا‪،‬‬
‫ت؟ »م ‌‬
‫ه نيسنن ‌‬
‫يكردينند‪ ،‬حاضننر و آمنناد ‌‬
‫م ‌‬
‫ي! آنها ب ‌‬
‫ه‬
‫ت‪ .‬آر ‌‬
‫ق اس ‌‬
‫نح ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن« ك ‌‬
‫هپروردگارما ‌‬
‫سوگند ب ‌‬
‫ن اعترافشان‌ را با‬
‫يكنند و اي ‌‬
‫ن بودند‪ ،‬اعتراف ‌م ‌‬
‫ه منكر آ ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ي »پسسس ‌بسسه‬
‫ق تعال ‌‬
‫يگويد« ح ‌‬
‫يسازند »م ‌‬
‫سوگند‪ ،‬مؤكد م ‌‬

‫يورزيديسسسد‪ ،‬اين‌ عسسسذاب‌ را‬
‫ه كفسسسر م ‌‬
‫نك ‌‬
‫بآ ‌‬
‫‌سسسسب ‌‬
‫ن را‬
‫ك كيفرتننا ‌‬
‫ق‪ ،‬اين ‌‬
‫هح ‌‬
‫نب ‌‬
‫ب كفرتننا ‌‬
‫ه سننب ‌‬
‫بچشيد« يعني‪ :‬ب ‌‬
‫دريابيد‪.‬‬
‫س صَرَتَنا‬
‫عُة َبْغَتًة َقاُلوا َيصصا حَ ْ‬
‫سا َ‬
‫جاَءْتُهُم ال ّ‬
‫حّتى ِإَذا َ‬
‫ل َ‬
‫ن َكّذُبوا ِبِلَقاِء ا ِّ‬
‫سَر اّلِذي َ‬
‫خ ِ‬
‫َقْد َ‬
‫ن)‬
‫ساَء َما َيصصِزُرو َ‬
‫ظُهوِرِهْم َأَل َ‬
‫عَلى ُ‬
‫ن َأْوَزاَرُهْم َ‬
‫حِمُلو َ‬
‫طَنا ِفيَها َوُهْم َي ْ‬
‫عَلى َما َفّر ْ‬
‫َ‬
‫‪(31‬‬
‫ي را دروغ‌‬
‫ي اله ‌‬
‫ه لقسسسسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت‪ ،‬كسسسسسسان ‌‬
‫»در حقيق ‌‬
‫ه رسننتاخيز و‬
‫نب ‌‬
‫انگاشتند زيانكار شدند« مراد‪ ،‬تكذيبشا ‌‬
‫ه بر آنسسان‌‬
‫ت بناگا ‌‬
‫ه قيام ‌‬
‫هك ‌‬
‫نگا ‌‬
‫ت »تا آ ‌‬
‫ت اس ‌‬
‫كيفر آخر ‌‬
‫ه دربسساره‌‬
‫غ بر مسسا‪ ،‬بسسر آنچ ‌‬
‫ي دري ‌‬
‫يگويند‪ :‬ا ‌‬
‫دررسد‪ ،‬م ‌‬
‫غهننا! مننا را فراگيرينند‪،‬‬
‫ي دري ‌‬
‫م« يعننني‪ :‬ا ‌‬
‫ي كردي ‌‬
‫ن كوتاه ‌‬
‫آ ‌‬
‫ت و قصننور‬
‫ت برمننا و بننر غفل ‌‬
‫س و حسننر ‌‬
‫ي و صنند افسننو ‌‬
‫وا ‌‬
‫م و اهمي ‌‬
‫ت‬
‫ن بهننا ننندادي ‌‬
‫ه بنندا ‌‬
‫ت! ك ‌‬
‫ب قيننام ‌‬
‫ن در بننا ‌‬
‫بسيار مننا ‌‬
‫م! »و آنان ‌بارهسساي‌‬
‫ن را تصننديق‌ نكننردي ‌‬
‫موآ ‌‬
‫ل نشنندي ‌‬
‫قننائ ‌‬
‫يدارنسسد«‬
‫ن خننويش‌ را »بر م ‌‬
‫ش را« يعني‪ :‬بار گناها ‌‬
‫خوي ‌‬
‫ت‪ ،‬از‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ن شنند ‌‬
‫ن گريبانگيرشننا ‌‬
‫نگناها ‌‬
‫ه چو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن معن ‌‬
‫به‌ اي ‌‬
‫ن بننر‬
‫نگناهننا ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫هاند‪ ،‬گننوي ‌‬
‫ن گرانبننار شنند ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ش كشيد ‌‬
‫بر دو ‌‬
‫ت آنچ ‌‬
‫ه‬
‫ه بسسد اسسس ‌‬
‫ه شسسويد؛ چ ‌‬
‫ت »آگسسا ‌‬
‫ت آنهاسننن ‌‬
‫پشننن ‌‬
‫يكشننند!‬
‫شم ‌‬
‫ه بننر دو ‌‬
‫ت آنچ ‌‬
‫ه زشت ‌اس ن ‌‬
‫يدارند« و چ ‌‬
‫برم ‌‬
‫ن بننر‬
‫ه گناهانشننا ‌‬
‫يشننوند ك ‌‬
‫يعننني‪ :‬آنهننا در حننالي‌ حشننر م ‌‬
‫ب شوند‪.‬‬
‫ن عذا ‌‬
‫بآ ‌‬
‫ت تا به ‌سب ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫تشا ‌‬
‫پش ‌‬
‫ن)‬
‫ل َتْعِقُلصصو َ‬
‫ن َأَف َ‬
‫ن َيّتُقصصو َ‬
‫خْيٌر ِلّلِذي َ‬
‫خَرُة َ‬
‫لِ‬
‫ب َوَلْهٌو َوَللّداُر ا َْ‬
‫حَياُة الّدْنَيا ِإّل َلِع ٌ‬
‫َوَما اْل َ‬
‫‪(32‬‬
‫ت« مننراد‬
‫ي نيس ‌‬
‫ي و سرگرم ‌‬
‫ي دنيا جز باز ‌‬
‫»و زندگان ‌‬
‫ن زندگان ‌‬
‫ي‬
‫ي جز اي ‌‬
‫ت كه‪ :‬حيات ‌‬
‫ن كفار اس ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ب اي ‌‬
‫ه‪ ،‬تكذي ‌‬
‫آي ‌‬
‫ه باينند‬
‫ياي ‌ك ‌‬
‫ت حقيق ‌‬
‫ه حيننا ‌‬
‫ت‪ .‬لذا بشر باينند بداننند ك ‌‬
‫دنيا نيس ‌‬
‫ت اسنت‌ زيننرا حيننا ‌‬
‫ت‬
‫ت آخننر ‌‬
‫ن كننار كننرد‪ ،‬همانننا حيننا ‌‬
‫يآ ‌‬
‫بننرا ‌‬
‫ت »و قطعسسا سسسراي‌‬
‫ت‪ ،‬دائمي‌ و ناگسسنننتني‌ اسننن ‌‬
‫آخنننر ‌‬
‫يكننسسد« از‬
‫يم ‌‬
‫ه پرهيزگسسار ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي كسسسان ‌‬
‫ت بسسرا ‌‬
‫آخسسر ‌‬

‫ل بننر آن‌‬
‫ت دلي ‌‬
‫ن عبننار ‌‬
‫ت« اي ‌‬
‫ك ومعاص ني‌ »بهسستر اس س ‌‬
‫شننر ‌‬
‫ي و سننرگرم ‌‬
‫ي‬
‫ت؛ بنناز ‌‬
‫ه هس ‌‬
‫ن هرچ ‌‬
‫ل متقيا ‌‬
‫ه جز اعما ‌‬
‫تك ‌‬
‫اس ‌‬
‫يكنيد تا‬
‫ه نم ‌‬
‫ييابيد؟« و انديش ‌‬
‫ت »آيا درنم ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫و بيهودگ ‌‬
‫تب ‌‬
‫ه‬
‫ي دنيننا نسننب ‌‬
‫ن زننندگ ‌‬
‫ش بود ‌‬
‫يارز ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن آوريد؟ و آيا ب ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ل كنينند؟‬
‫ت عم ‌‬
‫ي آخننر ‌‬
‫يانديشيد تننا بننرا ‌‬
‫ت هيچ ‌نم ‌‬
‫زندگي‌ آخر ‌‬
‫ع كوتاه‌ عمر‬
‫ن مقط ‌‬
‫ت؛ محدود به ‌اي ‌‬
‫ه حيا ‌‬
‫آخر بايد بينديشيد ك ‌‬
‫ن‪ ،‬از‬
‫ق زمننا ‌‬
‫ي در عم ‌‬
‫ت از نظننر طننول ‌‬
‫ه حيننا ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫دنيو ‌‬
‫ي عوال ‌‬
‫م‬
‫ي در ژرفا ‌‬
‫ق و از نظر عمق ‌‬
‫ي در عمق‌ آفا ‌‬
‫نظر عرض ‌‬
‫ت خننود ه ‌‬
‫م‬
‫ه و از نظننر حقيق ‌‬
‫ي تعالي‌ امتداد يافت ‌‬
‫ن بار ‌‬
‫يكرا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ع اس ‌‬
‫متنو ‌‬
‫لص‬
‫ت ا ِّ‬
‫ن ِبَآَيصصا ِ‬
‫ظصصاِلِمي َ‬
‫ن ال ّ‬
‫ك َوَلِك ّ‬
‫ن َفِإّنُهْم َل ُيَكّذُبوَن َ‬
‫ك اّلِذي َيُقوُلو َ‬
‫حُزُن َ‬
‫َقْد َنْعَلُم ِإّنُه َلَي ْ‬
‫ن )‪(33‬‬
‫حُدو َ‬
‫جَ‬
‫َي ْ‬
‫يگوينسسسد تسسسو را‬
‫نم ‌‬
‫ه آنسسسا ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫مك ‌‬
‫يداني ‌‬
‫»همانسسسا م ‌‬
‫ه »در‬
‫شك ‌‬
‫ن نبننا ‌‬
‫يكند« يعني‪ :‬پننس ‌اننندوهگي ‌‬
‫نم ‌‬
‫اندوهگي ‌‬
‫ص تننو‬
‫ه شننخ ‌‬
‫يكنند« يعني‪ :‬ب ‌‬
‫ب نم ‌‬
‫ن تو را تكذي ‌‬
‫ع آنا ‌‬
‫واق ‌‬
‫يو‬
‫ه راسننتگوي ‌‬
‫نب ‌‬
‫يدهننند زيننرا آنننا ‌‬
‫ت دروغگننويي‌ نم ‌‬
‫نسننب ‌‬
‫ه از‬
‫هك ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ص تو معترفند ولنني ‌تكننذيب‌ آنهننا ب ‌‬
‫ت شخ ‌‬
‫صداق ‌‬
‫ن جهننت‬
‫يگننردد‪ ،‬از اي ‌‬
‫ي‪ ،‬برم ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه آورد ‌‬
‫ي بننه ‌همننرا ‌‬
‫م اله ‌‬
‫پيننا ‌‬
‫يكنند«‬
‫ت الله را انكار م ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫ي ستمكارا ‌‬
‫‌فرمود‪» :‬ول ‌‬
‫ي را تكننذي ‌‬
‫ب‬
‫بو ‌‬
‫ت الهنني ‌و كتننا ‌‬
‫ت آيننا ‌‬
‫يعننني‪ :‬آنهننا درحقيق ‌‬
‫ب نننزول‌ آمننده ‌اسننت‪ :‬ابننوجه ‌‬
‫ل‬
‫ن سب ‌‬
‫ه در بيا ‌‬
‫نك ‌‬
‫يكنند‪ .‬چنا ‌‬
‫م ‌‬
‫ص تننو را دروغگننو‬
‫ه مننا شننخ ‌‬
‫نك ‌‬
‫ل اكرمص گفت‪ :‬بدا ‌‬
‫هرسو ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي‪ ،‬درو ‌‬
‫غ‬
‫ها ‌‬
‫ه بنننننا خنننننود آورد ‌‬
‫ه راك ‌‬
‫ي آنچ ‌‬
‫م ول ‌‬
‫يشناسننننني ‌‬
‫نم ‌‬
‫هخنندا‬
‫ت كننه ‌گفننت‪ ...:‬ب ‌‬
‫ه اسن ‌‬
‫ي آمد ‌‬
‫ت ديگر ‌‬
‫م‪ .‬در رواي ‌‬
‫يداني ‌‬
‫م ‌‬
‫ه وقت‌ پيرو‬
‫ي ما چ ‌‬
‫م او پيامبر است‌ ول ‌‬
‫يدان ‌‬
‫نم ‌‬
‫هم ‌‬
‫سوگند ك ‌‬
‫م؟!‬
‫ه حال باشي ‌‬
‫مك ‌‬
‫هاي ‌‬
‫ف« بود ‌‬
‫طايفه ‌»عبد منا ‌‬
‫صصُرَنا‬
‫حّتصصى َأَتصصاُهْم َن ْ‬
‫عَلى َمصصا ُك صّذُبوا َوُأوُذوا َ‬
‫صَبُروا َ‬
‫ك َف َ‬
‫ن َقْبِل َ‬
‫سٌل ِم ْ‬
‫ت ُر ُ‬
‫َوَلَقْد ُكّذَب ْ‬
‫ن )‪(34‬‬
‫سِلي َ‬
‫ن َنَبِإ اْلُمْر َ‬
‫ك ِم ْ‬
‫جاَء َ‬
‫ل َوَلَقْد َ‬
‫ت ا ِّ‬
‫َوَل ُمَبّدَل ِلَكِلَما ِ‬

‫ب شسسدند«‬
‫ش از تو نيز تكسسذي ‌‬
‫ي پي ‌‬
‫ه پيامبران ‌‬
‫»و هرآين ‌‬
‫ه‪ ،‬در هننر‬
‫ه كفر آلننوده ‌شنند ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫س بشر ‌‬
‫ت نف ‌‬
‫س طبيع ‌‬
‫پ ‌‬
‫ن پيننامبرا ‌‬
‫ن‬
‫ي« آ ‌‬
‫ه اسنت‌ »ول ‌‬
‫ه بننود ‌‬
‫نگننون ‌‬
‫ي اي ‌‬
‫عصننر و زمننان ‌‬
‫ه ديدنسسد صسسبر‬
‫يك ‌‬
‫ب شسسدند و بسسر آزار ‌‬
‫ه تكذي ‌‬
‫»بر آنچ ‌‬
‫ههاي‌‬
‫ن رسسسيد و بسراي ‌وعسسد ‌‬
‫ه آنسا ‌‬
‫ي ما ب ‌‬
‫كردند تا يار ‌‬
‫هاي‌‬
‫چ تغيير دهنسسد ‌‬
‫ش »هي ‌‬
‫ه پيامبران ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي داد ‌‬
‫الله« در يار ‌‬
‫ي بخ ‌‬
‫ش‬
‫ل خننداص و تسننل ‌‬
‫ي از رسننو ‌‬
‫ه‪ ،‬دلجوي ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ت« اي ‌‬
‫نيس ‌‬
‫ي مننا! بننر آزارهننا و‬
‫ل گننرام ‌‬
‫ي رسننو ‌‬
‫ت‪ .‬يعننني‪ :‬ا ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ايشننا ‌‬
‫ن پيش‌ از خننود اقتننداكن‌ و‬
‫ه پيننامبرا ‌‬
‫شوب ‌‬
‫انكارها شننكيبا بننا ‌‬
‫ن بننر آزارهننا و انكارهننا صننبر پيشن ‌‬
‫ه‬
‫ه آنننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه نخننور چنننا ‌‬
‫اندو ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫نك ‌‬
‫ه تنو نينز برسنند چننا ‌‬
‫ت مننا ب ‌‬
‫ي و نصننر ‌‬
‫كردند تا پينروز ‌‬
‫ن پيننروز و غننال ‌‬
‫ب‬
‫ن رسننيد و تننو يقينننا بننر دروغ ‌انگننارا ‌‬
‫ايشننا ‌‬
‫م شنند »و‬
‫نه ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫ل را ك ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫س خنندا ‌‬
‫ي ن ن و سننپا ‌‬
‫هست ‌‬
‫ت« يعننني‪:‬‬
‫ه اسسس ‌‬
‫ه تو رسيد ‌‬
‫نب ‌‬
‫همانا از اخبار پيامبرا ‌‬
‫نو‬
‫ن ايشننا ‌‬
‫ت داد ‌‬
‫ت نجننا ‌‬
‫ن و كيفي ‌‬
‫بعضنني‌ از اخبننار پيننامبرا ‌‬
‫ي عنننزوج ‌‬
‫ل‬
‫ه خننندا ‌‬
‫ه چگنننون ‌‬
‫نك ‌‬
‫ن و اي ‌‬
‫نشنننا ‌‬
‫همراهنننان ‌مؤم ‌‬
‫ه است‌ پس‌ اي ‌‬
‫ن‬
‫ك گردانيد‪ ،‬به ‌ تو رسيد ‌‬
‫ن را هل ‌‬
‫بكنندگا ‌‬
‫تكذي ‌‬
‫م ما تو را پيروز‬
‫ه سرانجا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫نآ ‌‬
‫ل روش ‌‬
‫اخبار‪ ،‬خود دلي ‌‬
‫م‪.‬‬
‫يگرداني ‌‬
‫م ‌‬
‫سّلًما‬
‫ض َأْو ُ‬
‫ي َنَفًقا ِفي اَْلْر ِ‬
‫ن َتْبَتِغ َ‬
‫ت َأ ْ‬
‫طْع َ‬
‫سَت َ‬
‫نا ْ‬
‫ضُهْم َفِإ ِ‬
‫عَرا ُ‬
‫ك ِإ ْ‬
‫عَلْي َ‬
‫ن َكُبَر َ‬
‫ن َكا َ‬
‫َوِإ ْ‬
‫ن ِمص َ‬
‫ن‬
‫ل َتُكصصونَ ّ‬
‫عَلصصى اْلُهصَدى َف َ‬
‫جَمَعُهصْم َ‬
‫لص َل َ‬
‫شصصاَء ا ُّ‬
‫سَماِء َفَتْأِتَيُهْم ِبَآَيصٍة َوَلصْو َ‬
‫ِفي ال ّ‬
‫ن )‪(35‬‬
‫جاِهِلي َ‬
‫اْل َ‬
‫ي!‬
‫يآيسسد« آر ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن بسسر تسسو گسسرا ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫»و اگر رويگردان ‌‬
‫ق بننر‬
‫تح ‌‬
‫ل خننداص از اجننابت‌ دعننو ‌‬
‫م رسننو ‌‬
‫رويگننرداني‌ قننو ‌‬
‫ن را بسيار بزرگ‌ انگاشته ‌بننر‬
‫يآمد و آ ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت گرا ‌‬
‫ن سخ ‌‬
‫ايشا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ن‬
‫نب ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫يشنندند پس‌ خنندا ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت اننندوهگي ‌‬
‫ن سننخ ‌‬
‫آ ‌‬
‫ي كفننار از‬
‫ه از رويگننردان ‌‬
‫ه آنچ ‌‬
‫تك ‌‬
‫نسنناخ ‌‬
‫تص روش ‌‬
‫حضننر ‌‬
‫ت‪ ،‬بنندا ‌‬
‫ن‬
‫ي اس ن ‌‬
‫هننناخواه روي ‌دادن ‌‬
‫يبينننند‪ ،‬خوا ‌‬
‫قم ‌‬
‫تح ‌‬
‫دعننو ‌‬
‫ت گرفته ‌اس نت‌ لننذا اصننلح‬
‫م او سبق ‌‬
‫ن كار در عل ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫جه ‌‬

‫ن آن‌‬
‫ن دهنننند‪ ،‬از تننننوا ‌‬
‫ن اذ ‌‬
‫ه او بنننندا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ل از آ ‌‬
‫ن قب ‌‬
‫‌حالشننننا ‌‬
‫ن بر تو گران‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ي! اگر رويگردان ‌‬
‫ت‪.‬آر ‌‬
‫ج اس ‌‬
‫تص خار ‌‬
‫حضر ‌‬
‫ي در زميسسن‬
‫ه نقسسب ‌‬
‫يك ‌‬
‫يتسسوان ‌‬
‫س اگسسر م ‌‬
‫يآيننند؛ »پ ‌‬
‫م ‌‬
‫ي بياور ‌‬
‫ي‬
‫ها ‌‬
‫ه و معجز ‌‬
‫ن نشان ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫ب برا ‌‬
‫ن نق ‌‬
‫ي« تا از آ ‌‬
‫‌بجوي ‌‬
‫ي آنسسان‌‬
‫ي »تسسا بسسرا ‌‬
‫ن« بجننوي ‌‬
‫ي درآسسسما ‌‬
‫»يسسا نردبسسان ‌‬
‫ي كننرد پ ‌‬
‫س‬
‫ن نتوان ‌‬
‫ي چني ‌‬
‫ن! ول ‌‬
‫نك ‌‬
‫ي« چني ‌‬
‫ي بياور ‌‬
‫ها ‌‬
‫معجز ‌‬
‫ن در اين‌ امننر‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫ي! خدا ‌‬
‫ه را كنار بگذار‪ .‬آر ‌‬
‫ن و اندو ‌‬
‫حز ‌‬
‫ي نداد‪ ،‬حكمت‌ روشني‌‬
‫ي دائم ‌‬
‫ه حس ‌‬
‫شص معجز ‌‬
‫هپيامبر ‌‬
‫هب ‌‬
‫ك ‌‬
‫يداد ك ‌‬
‫ه‬
‫يم ‌‬
‫ها ‌‬
‫ش معجز ‌‬
‫ه پيامبر ‌‬
‫ت زيرا اگر اوب ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫قرار داد ‌‬
‫ن ناچننار سننازد‪ ،‬در آ ‌‬
‫ن‬
‫ه ايمننان آورد ‌‬
‫ن كفننار را ب ‌‬
‫هآ ‌‬
‫هوسننيل ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن بندگا ‌‬
‫ن‬
‫ن بر ابتل و امتحا ‌‬
‫ه مدار آ ‌‬
‫ف« ك ‌‬
‫ي »تكلي ‌‬
‫ت‪ ،‬برا ‌‬
‫صور ‌‬
‫ه همين‌‬
‫يماننند‪ ،‬ب ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫ي بنناق ‌‬
‫ي و موضننوعيت ‌‬
‫چ معن ‌‬
‫ت‪ ،‬هي ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ت‪ ،‬قطعسسا‬
‫يخواس س ‌‬
‫ه فرمود‪» :‬و اگر خدا م ‌‬
‫تك ‌‬
‫ل اس ‌‬
‫دلي ‌‬
‫ه اجبار و اكرا ‌‬
‫ه‬
‫ه شيو ‌‬
‫يآورد« ب ‌‬
‫ت گرد م ‌‬
‫ن را بر هداي ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ب خننود‬
‫ه انتخننا ‌‬
‫ع را ب ‌‬
‫ه موضننو ‌‬
‫ت بلك ‌‬
‫نكار را نخواس ‌‬
‫ي او اي ‌‬
‫ول ‌‬
‫س از‬
‫ه »پ ‌‬
‫ت بننالغ ‌‬
‫ت حكم ‌‬
‫ن خداسن ‌‬
‫ت نن و از آ ‌‬
‫ن وا گذاشن ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ه اجننابت‌ كفننار و‬
‫تب ‌‬
‫ت اشننتياق ‌‬
‫ش« زيننرا شنند ‌‬
‫ن نبا ‌‬
‫جاهل ‌‬
‫ه خداوننند‬
‫نك ‌‬
‫ل از آ ‌‬
‫ن ن ن قب ‌‬
‫ت بننر اعننراض‌ آنننا ‌‬
‫سننختي‌ اننندوه ‌‬
‫تو‬
‫ل اسن ‌‬
‫ل جه ‌‬
‫ن دهد نن از كنناركرد اه ‌‬
‫ن اذ ‌‬
‫ه ايمانشا ‌‬
‫لب ‌‬
‫متعا ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ت‬
‫ش كننه ‌اي ‌‬
‫ي نبا ‌‬
‫ي‪ .‬يا‪ :‬از كسان ‌‬
‫ن نيست ‌‬
‫تو قطعا از آنا ‌‬
‫ي را در اين‌ كننار‬
‫ق تعننال ‌‬
‫گح ‌‬
‫ي بننزر ‌‬
‫تهننا ‌‬
‫يدانننند و حكم ‌‬
‫را نم ‌‬
‫ييابند‪.‬‬
‫درنم ‌‬
‫ن )‪(36‬‬
‫جُعو َ‬
‫ل ُثّم ِإَلْيِه ُيْر َ‬
‫ن َواْلَمْوَتى َيْبَعُثُهُم ا ُّ‬
‫سَمُعو َ‬
‫ن َي ْ‬
‫ب اّلِذي َ‬
‫جي ُ‬
‫سَت ِ‬
‫ِإّنَما َي ْ‬
‫ق را »ك ‌‬
‫ه‬
‫تح ‌‬
‫يكننسسد« دعننو ‌‬
‫تم ‌‬
‫ي اجسساب ‌‬
‫»تنهسسا كسسسان ‌‬
‫ه عقل‌‬
‫هك ‌‬
‫نگون ‌‬
‫ل‪ ،‬بنندا ‌‬
‫م و قبننو ‌‬
‫ه شنننوايي‌ فه ‌‬
‫يشسسنوند« ب ‌‬
‫م ‌‬
‫ه از‬
‫ه ينناد شنند ‌‬
‫ه گننرو ‌‬
‫يكند؛ ك ‌‬
‫بم ‌‬
‫م ايجا ‌‬
‫ينمايد و فه ‌‬
‫اقتضا م ‌‬
‫هن ‌‬
‫ه‬
‫ي هسننتند ك ‌‬
‫ه مردگننان ‌‬
‫ن بننه ‌منننزل ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ن نيسننتند بلك ‌‬
‫آنننا ‌‬
‫ن را خداونسسد در‬
‫يكنننند »و مردگسسا ‌‬
‫كم ‌‬
‫ه در ‌‬
‫يشنوند و ن ‌‬
‫م ‌‬
‫ي او‬
‫هسسسسسسسو ‌‬
‫سب ‌‬
‫يانگيسسسسسسزد پ ‌‬
‫ت برم ‌‬
‫روز قيسسسسسسام ‌‬

‫ه خداوننند‪ ‬در روز‬
‫نك ‌‬
‫يشوند« يعني‪ :‬چنننا ‌‬
‫هم ‌‬
‫بازگردانيد ‌‬
‫ت كه‌‬
‫ن اسن ‌‬
‫نطننور ممك ‌‬
‫يانگيننزد‪ ،‬همي ‌‬
‫ن را برم ‌‬
‫ت مردگا ‌‬
‫قيام ‌‬
‫ه تننو‬
‫هك ‌‬
‫م آنچ ‌‬
‫ي فه ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫ه كفننار را ب ‌‬
‫ن گننرو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ي مننرد ‌‬
‫دلهننا ‌‬
‫ه و اين‌‬
‫ب گردانينننند ‌‬
‫ل و راهيننننا ‌‬
‫ي‪ ،‬متمنننناي ‌‬
‫ها ‌‬
‫هآورد ‌‬
‫ههمننننرا ‌‬
‫ب ‌‬
‫يگوينند‪» :‬خنندا ‌‬
‫ي‬
‫نكثيرم ‌‬
‫ل گرداننند‪ .‬اب ‌‬
‫هد ‌‬
‫ن را زننند ‌‬
‫دلمردگننا ‌‬
‫ه كرد و‬
‫ن تشبي ‌‬
‫ن مردگا ‌‬
‫هت ‌‬
‫ل اند‪ ،‬ب ‌‬
‫هد ‌‬
‫ه مرد ‌‬
‫ل كفار را ك ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫ت«‪.‬‬
‫ي آنهاس ‌‬
‫م و استهزا ‌‬
‫ب تهك ‌‬
‫اين ‌از با ‌‬
‫ن ُيَنصّزَل َآَيصًة َوَلِكص ّ‬
‫ن‬
‫عَلصى َأ ْ‬
‫لص َقصاِدٌر َ‬
‫ن ا َّ‬
‫ن َرّبصِه ُقصْل ِإ ّ‬
‫عَلْيِه َآَيٌة ِمص ْ‬
‫َوَقاُلوا َلْوَل ُنّزَل َ‬
‫ن )‪(37‬‬
‫َأكَْثَرُهْم َل َيْعَلُمو َ‬
‫ش بسسر او‬
‫ي پروردگسسار ‌‬
‫ي از سسسو ‌‬
‫ها ‌‬
‫»و گفتند‪ :‬چسسرا آي ‌‬
‫هو‬
‫ه( در اينجننا‪ ،‬نشننان ‌‬
‫ن از )آي ‌‬
‫ت؟« مرادشننا ‌‬
‫هاس ‌‬
‫ل نشد ‌‬
‫ناز ‌‬
‫ن گرداند‪ ،‬مانننند‬
‫ن ناچارشا ‌‬
‫ه ايمان ‌آورد ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ها ‌‬
‫معجز ‌‬
‫هو‬
‫ن كننو ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا بركننند ‌‬
‫م آنا ‌‬
‫ن در جلو چش ‌‬
‫ن فرشتگا ‌‬
‫فرودآورد ‌‬
‫لب ‌‬
‫ه‬
‫ي عنننزوج ‌‬
‫ن‪ ...‬پس‌ خننندا ‌‬
‫ن برفنننراز سرشنننا ‌‬
‫نآ ‌‬
‫بنننالبرد ‌‬
‫ي پيننامبرص درپاس نخ‌ آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ش دسننتور داد‪» :‬بگسسو« ا ‌‬
‫پيننامبر ‌‬
‫ها ‌‬
‫ي‬
‫ه آي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت بسسسرآ ‌‬
‫ن خداونسسسد قسسسادر اسسسس ‌‬
‫يگمسسسا ‌‬
‫»ب ‌‬
‫ن مجبننور‬
‫ن آورد ‌‬
‫ه شننما را بننه ‌ايمننا ‌‬
‫نك ‌‬
‫فروفرستد« بننر م ‌‬
‫ه ابتل‬
‫ف« ك ‌‬
‫ه »تكلي ‌‬
‫ن كننار را نكننرد تننا فاينند ‌‬
‫ي او اي ‌‬
‫گرداننند ول ‌‬
‫ق تعننال ‌‬
‫ي‬
‫ن‪ ،‬اگننر ح ‌‬
‫ن گننردد‪ .‬همچنننا ‌‬
‫ت‪ ،‬نمايننا ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫وامتحننا ‌‬
‫يكنرد‪،‬‬
‫لم ‌‬
‫ب كردنند‪ ،‬نناز ‌‬
‫ن طل ‌‬
‫ه آننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن دسن ‌‬
‫ي از آ ‌‬
‫ها ‌‬
‫نشان ‌‬
‫ه اگننر‬
‫يداد بلك ‌‬
‫ت نم ‌‬
‫ن مهل ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫ه‪ ،‬ب ‌‬
‫ن نشان ‌‬
‫لآ ‌‬
‫ديگر بعد از نزو ‌‬
‫ي بيشتر‬
‫يكرد »ول ‌‬
‫نم ‌‬
‫گ عذابشا ‌‬
‫يدرن ‌‬
‫يآوردند‪ ،‬ب ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ن معجننز ‌‬
‫ه‬
‫ه خداوننند‪ ‬بننر فننرودآورد ‌‬
‫يداننسسد« ك ‌‬
‫آنسسان ‌نم ‌‬
‫ه در صننور ‌‬
‫ت‬
‫يدانننند ك ‌‬
‫ن نم ‌‬
‫ت‪ ،‬همچنا ‌‬
‫ن قادر اس ‌‬
‫ي آنا ‌‬
‫پيشنهاد ‌‬
‫هقننندر‬
‫ن‪ ،‬چ ‌‬
‫مآ ‌‬
‫ي‪ ،‬فرجنننا ‌‬
‫ه پيشننننهاد ‌‬
‫ن معجنننز ‌‬
‫ن اي ‌‬
‫فنننرودآورد ‌‬
‫هبار خواهد بود‪.‬‬
‫ن و فاجع ‌‬
‫ن سنگي ‌‬
‫برايشا ‌‬
‫طَنصصا ِفصصي‬
‫حْيِه ِإّل ُأَمٌم َأْمَثاُلُكْم َمصصا َفّر ْ‬
‫جَنا َ‬
‫طيُر ِب َ‬
‫طاِئٍر َي ِ‬
‫ض َوَل َ‬
‫ن َداّبٍة ِفي اَْلْر ِ‬
‫َوَما ِم ْ‬
‫ن )‪(38‬‬
‫شُرو َ‬
‫ح َ‬
‫يٍء ُثّم ِإَلى َرّبِهْم ُي ْ‬
‫ش ْ‬
‫ن َ‬
‫ب ِم ْ‬
‫اْلِكَتا ِ‬

‫ه هيچ‌‬
‫تون ‌‬
‫ن نيسسسسسسس ‌‬
‫ي در زمي ‌‬
‫ها ‌‬
‫چ جنبنسسسسسسد ‌‬
‫»و هي ‌‬
‫ن كه‌‬
‫يپسسرد مگسسر آ ‌‬
‫شم ‌‬
‫ل خسسوي ‌‬
‫ه بسسا دو بسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫پرند ‌‬
‫ي همانند شما هستند« يعنني‪ :‬آنهنا‬
‫تهاي ‌‬
‫آنها« نيز »ام ‌‬
‫ه هننر يك‌‬
‫ههاي ‌گوناگوني‌ همانند شما هستند ك ‌‬
‫گروهها و دست ‌‬
‫ه كننارپرداز‬
‫ه‪ ،‬نينناز ب ‌‬
‫ع‪ ،‬تغذي ‌‬
‫ت‪ ،‬تجم ‌‬
‫ش‪ ،‬چگونگي‌ زيس ‌‬
‫در پيداي ‌‬
‫ي نظننا ‌‬
‫م‬
‫ش‪ ،‬دارا ‌‬
‫ي خننوي ‌‬
‫ن زننندگ ‌‬
‫ن از شننئو ‌‬
‫و مدبر‪ ...‬و غير اي ‌‬
‫ن را‬
‫ل آنننا ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫يباشند و خدا ‌‬
‫ه خود م ‌‬
‫ه مخصوص‌ ب ‌‬
‫وبرنام ‌‬
‫ن گروههنناي‌‬
‫ت و اي ‌‬
‫ي داده ‌اس ‌‬
‫ه و روز ‌‬
‫ن شما آفريد ‌‬
‫نيز همچو ‌‬
‫مو‬
‫ه عل ‌‬
‫ي عزوجننل ‌نيننز‪ ،‬در حيط ‌‬
‫ت خنندا ‌‬
‫ف از مخلوقننا ‌‬
‫مختل ‌‬
‫يديگر‪:‬‬
‫ه قننول ‌‬
‫ي قننرار دارننند‪ .‬ب ‌‬
‫هو ‌‬
‫ه و احنناط ‌‬
‫تقنندير و سننلط ‌‬
‫ي اسننت‪ :‬اين‌‬
‫ن معن ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫)أمثسسالكم‪ :‬همانننند شننما هسننتند( ب ‌‬
‫ي‬
‫هسننو ‌‬
‫يب ‌‬
‫ي فطننر ‌‬
‫ل و راهينناب ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫امتها نيز در ذكر خدا ‌‬
‫ي‪ ،‬همانند شما هستند‪ .‬قيد‬
‫ت تكوين ‌‬
‫ي از هداي ‌‬
‫وي‌ و برخوردار ‌‬
‫ي نفي‌ مجاز و تأكينند بننر اراد ‌‬
‫ه‬
‫ل(‪ ،‬برا ‌‬
‫ن با )دو با ‌‬
‫پرواز پرندگا ‌‬
‫ي را‬
‫چ چيسسز ‌‬
‫ب هي ‌‬
‫ت‪» .‬در كتسسا ‌‬
‫ي پننرواز اسنن ‌‬
‫يحقيق ‌‬
‫معنننا ‌‬
‫تهننا‪.‬‬
‫ن ام ‌‬
‫م« از امننور شننما و امننور اي ‌‬
‫هاي ‌‬
‫فروگذار نكسسرد ‌‬
‫ت زيننرا خداوننند متعننا ‌‬
‫ل‬
‫ح محفننوظ اسن ‌‬
‫ب«‪ ،‬لننو ‌‬
‫مراد از »كتا ‌‬
‫ت‪ .‬يننا مننراد؛ قننرآ ‌‬
‫ن‬
‫هاس ‌‬
‫ت رساند ‌‬
‫ه ثب ‌‬
‫نب ‌‬
‫م حوادث ‌را در آ ‌‬
‫تما ‌‬
‫ن آن‌ نينناز‬
‫ه بيننا ‌‬
‫قب ‌‬
‫ه را كننه ‌خل ‌‬
‫چ چيننز از آنچ ‌‬
‫ت‪ .‬يعننني‪ :‬هي ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن را فراگيننر‬
‫ه قننرآ ‌‬
‫نك ‌‬
‫م‪ ،‬مگننر اي ‌‬
‫دارننند‪ ،‬فروگننذار نكننردي ‌‬
‫م‪.‬‬
‫نساختي ‌‬
‫آ ‌‬
‫ق ذكننر‬
‫م در سننيا ‌‬
‫ن كري ‌‬
‫ي قرآ ‌‬
‫ت و فراگير ‌‬
‫ت جامعي ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫بيا ‌‬
‫م اشننار ‌‬
‫ه‬
‫ن كننري ‌‬
‫ي قننرآ ‌‬
‫ه اعجنناز علم ‌‬
‫ن‪ ،‬ب ‌‬
‫ع جنبننندگان ‌زمي ‌‬
‫انوا ‌‬
‫ن اعجاز را بننه‬
‫ي از اي ‌‬
‫ههاي ‌‬
‫تشناسي‌ گوش ‌‬
‫م زيس ‌‬
‫ه عل ‌‬
‫دارد‪ ،‬ك ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫هاس ‌‬
‫ش گذاشت ‌‬
‫‌نماي ‌‬
‫ن محشسسسسسور‬
‫ي پروردگارشسسسسسا ‌‬
‫هسسسسسسو ‌‬
‫هب ‌‬
‫س هم ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ت حشننر‬
‫ي مننذكور‪ ،‬در قيننام ‌‬
‫تهننا ‌‬
‫ه ام ‌‬
‫يشوند« يعني‪ :‬هم ‌‬
‫م ‌‬
‫تهننا ‌‬
‫ي‬
‫ه ام ‌‬
‫ت دارد ك ‌‬
‫ت دلل ‌‬
‫ن حقيق ‌‬
‫ن تعننبير بننراي ‌‬
‫يشوند‪ .‬اي ‌‬
‫م ‌‬
‫يشننوند‪ .‬از‬
‫م محشننور م ‌‬
‫يآد ‌‬
‫ن بن ‌‬
‫ه نيننز همچننو ‌‬
‫ه و پرننند ‌‬
‫جنبند ‌‬
‫هو‬
‫ه فرمننود‪» :‬هيچ‌ جنبننند ‌‬
‫تك ‌‬
‫هاسنن ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫ابننوهريره‪ ‌‬رواي ‌‬

‫ت محشننور خواهنند‬
‫ه در روز قيننام ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت مگر اي ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫ها ‌‬
‫پرند ‌‬
‫ص گننرفته‌‬
‫ي از آنها از برخي ‌ديگر قصا ‌‬
‫ي برخ ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫نگا ‌‬
‫شد‪ ،‬آ ‌‬
‫خ‪ ،‬سننپس‌‬
‫يشا ‌‬
‫نب ‌‬
‫ي حيوا ‌‬
‫خدار برا ‌‬
‫ن شا ‌‬
‫ي ازحيوا ‌‬
‫يشود‪ ،‬حت ‌‬
‫م ‌‬
‫ل شننو! و در اين‌‬
‫كتبنندي ‌‬
‫ه خا ‌‬
‫يشننود‪ :‬ب ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن گفت ‌‬
‫ن حيننوا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ب ‌‬
‫ي‬
‫ت ترابننا‪ :‬ا ‌‬
‫ي كن ‌‬
‫يگوينند‪) :‬يننا ليتن ‌‬
‫ه كننافر م ‌‬
‫تك ‌‬
‫م اسنن ‌‬
‫هنگننا ‌‬
‫ه قولي‪ :‬مراد از »حشننر« در‬
‫م!(‪ .‬اما ب ‌‬
‫ك بود ‌‬
‫م خا ‌‬
‫نه ‌‬
‫شم ‌‬
‫كا ‌‬
‫يديگر‪ :‬مننراد از‬
‫ه قننول ‌‬
‫ت‪ .‬ب ‌‬
‫ن جننانوران ‌اسنن ‌‬
‫گ اي ‌‬
‫اينجننا‪ ،‬مننر ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫»حشر«‪ ،‬حشر كفار اس ‌‬
‫جَعْلُه‬
‫شْأ َي ْ‬
‫ن َي َ‬
‫ضِلْلُه َوَم ْ‬
‫ل ُي ْ‬
‫شِأ ا ُّ‬
‫ن َي َ‬
‫ت َم ْ‬
‫ظُلَما ِ‬
‫صّم َوُبْكٌم ِفي ال ّ‬
‫ن َكّذُبوا ِبَآَياِتَنا ُ‬
‫َواّلِذي َ‬
‫سَتِقيٍم )‪(39‬‬
‫ط ُم ْ‬
‫صَرا ٍ‬
‫عَلى ِ‬
‫َ‬
‫ت مسسا را دروغ‌ انگاشسستند‪ ،‬كرنسسد«‬
‫ه آيسسا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»و كسسسان ‌‬
‫يشننننوند »و‬
‫ق را نم ‌‬
‫نح ‌‬
‫ن سنننخ ‌‬
‫شهايشنننا ‌‬
‫يعنننني‪ :‬بنننا گو ‌‬
‫يگويننند »و در‬
‫ق را نم ‌‬
‫نح ‌‬
‫ن سننخ ‌‬
‫گانسسد« بننا زبانهايشننا ‌‬
‫گن ‌‬
‫ل و حيننر ‌‬
‫ت‬
‫ي كفننر و جه ‌‬
‫يها ‌‬
‫يهايند« يعني‪ :‬در تاريك ‌‬
‫تاريك ‌‬
‫ت‪ ،‬راهيننا ‌‬
‫ب‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ن در آ ‌‬
‫ه صلحشا ‌‬
‫ه چيزي ‌ك ‌‬
‫هاند و ب ‌‬
‫سرگشت ‌‬
‫يهايشنننان ‌بهنننر ‌‬
‫ه‬
‫يهنننا و شنواي ‌‬
‫يشنننوند زينننرا از بيناي ‌‬
‫نم ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه‬
‫ي هسننتند ك ‌‬
‫سباختگننان ‌‬
‫ن حوا ‌‬
‫ن رو همچو ‌‬
‫يگيرند‪ ،‬از اي ‌‬
‫نم ‌‬
‫يتوانننند‪ ،‬همانننند‬
‫ه نم ‌‬
‫ه گننرفت ‌‬
‫س خننود بهننر ‌‬
‫ل ازحننوا ‌‬
‫هيننچ ‌حننا ‌‬
‫توپا‬
‫ي دس ن ‌‬
‫ي سننخت ‌‬
‫ه در تنناريك ‌‬
‫يك ‌‬
‫ص كننر و كننور و لل ‌‬
‫شننخ ‌‬
‫ي‬
‫هيننار ‌‬
‫م را ب ‌‬
‫ه مننرد ‌‬
‫ش را ببيننند‪ ،‬ن ‌‬
‫يتواننند راه ‌‬
‫هم ‌‬
‫يزننند‪ ،‬ن ‌‬
‫م ‌‬
‫ي او را از دور‬
‫م كس ن ‌‬
‫هه ‌‬
‫ي كنننند و ن ‌‬
‫فراخواند تا او را راهنماي ‌‬
‫هسننو ‌‬
‫ي‬
‫يب ‌‬
‫ن كسنن ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫سچگون ‌‬
‫ش كند پ ‌‬
‫يا ‌‬
‫يبيند تا راهنماي ‌‬
‫م ‌‬
‫يرسنند؟‬
‫ه مقصنند خننويش‌ م ‌‬
‫يشننود و ب ‌‬
‫نم ‌‬
‫ت رهنمننو ‌‬
‫ه نجا ‌‬
‫را ‌‬
‫ه را‬
‫يكنسسد و هسسرك ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه را بخواهسسد‪ ،‬گمسسرا ‌‬
‫»الله هرك ‌‬
‫ن شيو ‌‬
‫ه‬
‫ه اي ‌‬
‫يدهد« ب ‌‬
‫شم ‌‬
‫ت قرار ‌‬
‫ه راس ‌‬
‫بخواهد‪ ،‬بر را ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫تم ‌‬
‫م هداي ‌‬
‫ي اسل ‌‬
‫كه‌ او را به ‌سو ‌‬
‫تو‬
‫ل اس ‌‬
‫ق افعا ‌‬
‫ي خال ‌‬
‫ق تعال ‌‬
‫ت كه‪ :‬ح ‌‬
‫ن اس ‌‬
‫ل بر آ ‌‬
‫ه دلي ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ح« بننر او واج ‌‬
‫ب‬
‫ع »اصننل ‌‬
‫ي اننند و وض ن ‌‬
‫هو ‌‬
‫ل اراد ‌‬
‫ي شام ‌‬
‫معاص ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫نيس ‌‬

‫ن ُكْنُتصْم‬
‫ن ِإ ْ‬
‫عو َ‬
‫لص َتصْد ُ‬
‫غْيصَر ا ِّ‬
‫عُة َأ َ‬
‫سصصا َ‬
‫لص َأْو َأَتْتُكصُم ال ّ‬
‫ب ا ِّ‬
‫عصَذا ُ‬
‫ن َأَتصاُكْم َ‬
‫ُقْل َأَرَأْيَتُكصْم ِإ ْ‬
‫ن )‪(40‬‬
‫صاِدِقي َ‬
‫َ‬
‫ن خسسبر دهيسسد‪ :‬اگسسر عسسذاب‌‬
‫هم ‌‬
‫ي پيننامبرص »ب ‌‬
‫»بگسسو« ا ‌‬
‫ه شما دررسد‪ ،‬آيا‬
‫ه شما دررسد‪ ،‬يا قيامت ‌ ب ‌‬
‫يب ‌‬
‫اله ‌‬
‫ت ننن‬
‫ن حال ‌‬
‫يخوانيد؟« يعني‪ :‬آيا در اي ‌‬
‫ي جز خدا را م ‌‬
‫كس ‌‬
‫ت است‌ ن كس ني‌ غيننر‬
‫ي قيام ‌‬
‫ب يا برپاي ‌‬
‫ن عذا ‌‬
‫ه حالت ‌رسيد ‌‬
‫ك ‌‬
‫ي‬
‫ه زار ‌‬
‫يكنيند نن ب ‌‬
‫ي كنه ‌پرسنتش‌ م ‌‬
‫ل بتنان ‌‬
‫خدا‪ ‬را نن از قنبي ‌‬
‫يخوانينند؟ »اگسسر‬
‫ن را م ‌‬
‫ي سننبحا ‌‬
‫يخوانينند‪ ،‬يننا فقننط خنندا ‌‬
‫م ‌‬
‫ع و ضننرر‬
‫ن شننما نف ‌‬
‫ه بتننا ‌‬
‫ي خود ك ‌‬
‫ن ادعا ‌‬
‫راستگوييد« در اي ‌‬
‫يپنداريد‪ ،‬خدايانند؟‬
‫هم ‌‬
‫نك ‌‬
‫يرسانند و چنا ‌‬
‫م ‌‬
‫ن )‪(41‬‬
‫شِرُكو َ‬
‫ن َما ُت ْ‬
‫سْو َ‬
‫شاَء َوَتْن َ‬
‫ن َ‬
‫ن ِإَلْيِه ِإ ْ‬
‫عو َ‬
‫ف َما َتْد ُ‬
‫ش ُ‬
‫ن َفَيْك ِ‬
‫عو َ‬
‫َبْل ِإّياُه َتْد ُ‬
‫ي! در‬
‫ن را‪ .‬آر ‌‬
‫ه ديگننرا ‌‬
‫يخوانيد« ن ‌‬
‫ه تنها او را م ‌‬
‫ه بلك ‌‬
‫»ن ‌‬
‫ه و دسننتتا ‌‬
‫ن‬
‫ه شنند ‌‬
‫ي بر شما چير ‌‬
‫ه پريشان ‌‬
‫تك ‌‬
‫ل سخ ‌‬
‫ن احوا ‌‬
‫آ ‌‬
‫يخوانينند‪ ،‬آ ‌‬
‫ن‬
‫يگننردد‪ ،‬فقننط او را م ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي كوتننا ‌‬
‫ب ماد ‌‬
‫از اسبا ‌‬
‫ل »اگر‬
‫س« خداوننند متعننا ‌‬
‫ع »پ ‌‬
‫ص و تضننر ‌‬
‫ت اخل ‌‬
‫م با نهاي ‌‬
‫ه ‌‬
‫يكنيسسد‪ ،‬دف ‌‬
‫ع‬
‫ن دعا م ‌‬
‫عآ ‌‬
‫ي دف ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫بخواهد آنچ ‌‬
‫يدارد »و‬
‫ت را از شننما بننرم ‌‬
‫ب و وحش ن ‌‬
‫ن عننذا ‌‬
‫يكند« و آ ‌‬
‫م ‌‬
‫هايسسد‪ ،‬فرامسسو ‌‬
‫ش‬
‫ك قرار داد ‌‬
‫ي او شري ‌‬
‫ه برا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫آنچ ‌‬
‫ه آنهننا را‬
‫لن ‌‬
‫ن حننا ‌‬
‫س در آ ‌‬
‫ن و مانننندآنها پ ‌‬
‫يكنيسسد« از بتننا ‌‬
‫م ‌‬
‫هايننند‪ ،‬از آنهنننا‬
‫ن افتاد ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ع بلي ‌‬
‫ه دف ‌‬
‫يخوانيننند و ن ‌‬
‫م ‌‬
‫ي فراموشننكار‪ ،‬رو‬
‫ه از آنها همانننند روگننردان ‌‬
‫انتظار داريد بلك ‌‬
‫ي شما‬
‫م از آنها برا ‌‬
‫ن هنگا ‌‬
‫ه در آ ‌‬
‫يبينيد ك ‌‬
‫يگردانيد زيرا م ‌‬
‫برم ‌‬
‫ع‬
‫ن در مننواق ‌‬
‫ت انسننا ‌‬
‫ي! بازگش ‌‬
‫ت‪ .‬آر ‌‬
‫ي متصور نيس ‌‬
‫چ سود ‌‬
‫هي ‌‬
‫ي اسننت‬
‫ل قنناطع ‌‬
‫ل‪ ،‬خننود دلي ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ي خنندا ‌‬
‫ه سننو ‌‬
‫سختي‌ ب ‌‬
‫ت انسنا ‌‬
‫ن‬
‫ي‪ ،‬در فطنر ‌‬
‫يو ‌‬
‫ه خندا‪ ‬و يگنانگ ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه ايما ‌‬
‫نك ‌‬
‫‌براي ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫سرشت ‌‬
‫ن)‬
‫عو َ‬
‫ض صّر ُ‬
‫ضّراِء َلَعّلُهْم َيَت َ‬
‫ساِء َوال ّ‬
‫خْذَناُهْم ِباْلَبْأ َ‬
‫ك َفَأ َ‬
‫ن َقْبِل َ‬
‫سْلَنا ِإَلى ُأَمٍم ِم ْ‬
‫َوَلَقْد َأْر َ‬
‫‪(42‬‬

‫ش از تسسو‬
‫ه پي ‌‬
‫يك ‌‬
‫تهسساي ‌‬
‫ي ام ‌‬
‫هسسسو ‌‬
‫ن مسسا ب ‌‬
‫هيقي ‌‬
‫»و ب ‌‬
‫ن را بسسه ‌بأسسساء‬
‫م و آنسسا ‌‬
‫ي فرسسستادي ‌‬
‫بودنسسد‪ ،‬پيسسامبران ‌‬
‫ل اسننت‌ »و‬
‫م« بأساء‪ :‬فقر و مصايب‌ در اموا ‌‬
‫دچار ساختي ‌‬
‫ن اس نت‌ »تا‬
‫ب در ابنندا ‌‬
‫ي و مصنناي ‌‬
‫ه ضراء« ضننراء‪ :‬بيمننار ‌‬
‫ب ‌‬
‫يو‬
‫ه همانننا شكسننتگ ‌‬
‫عك ‌‬
‫ي كنند« يعني‪ :‬تا ما را با تضر ‌‬
‫زار ‌‬
‫ه كنننند زيننرا‬
‫ن خويش‌ تننوب ‌‬
‫ت بخوانند و از گناها ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫خاكسار ‌‬
‫يها‪،‬‬
‫ن سننخت ‌‬
‫م فننرود آمنند ‌‬
‫ه دلهننا در هنگننا ‌‬
‫تك ‌‬
‫ه اين ‌اس ‌‬
‫قاعد ‌‬
‫يشوند‪.‬‬
‫نم ‌‬
‫ع و فروت ‌‬
‫خاش ‌‬
‫ن َمصا‬
‫طا ُ‬
‫شصْي َ‬
‫ن َلُهصُم ال ّ‬
‫ت ُقُلصوُبُهْم َوَزّيص َ‬
‫سص ْ‬
‫ن َق َ‬
‫عوا َوَلِكص ْ‬
‫ضصّر ُ‬
‫سَنا َت َ‬
‫جاَءُهْم َبْأ ُ‬
‫َفَلْوَل ِإْذ َ‬
‫ن )‪(43‬‬
‫َكاُنوا َيْعَمُلو َ‬
‫ن آمسسد‪،‬‬
‫ب مسسا بسسه ‌سراغشسسا ‌‬
‫ه عسسذا ‌‬
‫يك ‌‬
‫س چرا وقت ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ت تمننرد و افننراط در كفننر‬
‫ب شنند ‌‬
‫ه سننب ‌‬
‫ع نكردنسسد« ب ‌‬
‫تضر ‌‬
‫ت كه‌‬
‫ن اسننننن ‌‬
‫ت اي ‌‬
‫ي« حقيق ‌‬
‫يفرمايننننند‪» :‬ول ‌‬
‫هم ‌‬
‫نك ‌‬
‫چننننننا ‌‬
‫ت شنند پ ‌‬
‫س‬
‫ت و درشنن ‌‬
‫يشد« يعني‪ :‬سخ ‌‬
‫ن قس ‌‬
‫»دلهايشا ‌‬
‫يشننا ‌‬
‫ن‬
‫ه بننر سركش ‌‬
‫ه بلك ‌‬
‫ت نگننرفت ‌‬
‫س عننبر ‌‬
‫ب در ‌‬
‫ن عننذا ‌‬
‫از اي ‌‬
‫ن را در‬
‫ن‪ ،‬كسسسسار و كردارشسسسسا ‌‬
‫افزودننننند »و شسسسسيطا ‌‬
‫ن بننر كفننر‪،‬‬
‫نشا ‌‬
‫م ساخت ‌‬
‫ت« يعني‪ :‬با مصم ‌‬
‫ن آراس ‌‬
‫نظرشا ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ن پرداخ ‌‬
‫به‌ اغوايشا ‌‬
‫حوا ِبَما ُأوُتصصوا‬
‫حّتى ِإَذا َفِر ُ‬
‫يٍء َ‬
‫ش ْ‬
‫ب ُكّل َ‬
‫عَلْيِهْم َأْبَوا َ‬
‫حَنا َ‬
‫سوا َما ُذّكُروا ِبِه َفَت ْ‬
‫َفَلّما َن ُ‬
‫ن )‪(44‬‬
‫سو َ‬
‫خْذَناُهْم َبْغَتًة َفِإَذا ُهْم ُمْبِل ُ‬
‫َأ َ‬
‫ه بودنسسد‪،‬‬
‫ه شسسد ‌‬
‫ن پنسسد داد ‌‬
‫ه بسسدا ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ن آنچ ‌‬
‫س چو ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ش كردنسسد« يعننني‪ :‬چننون ‌هشنندارها و تننذكرهاي‌‬
‫فرامسسو ‌‬
‫ي‪ ،‬هيننچ‬
‫ي و جننان ‌‬
‫ي مننال ‌‬
‫ي مصننيبتها ‌‬
‫تانگيز مننا در يننادآور ‌‬
‫عننبر ‌‬
‫ن ايجنناد نكننرد و از اين‌‬
‫ي و دردوسننوز در آنننا ‌‬
‫ي از پندپذير ‌‬
‫‌اثر ‌‬
‫ي همسسه ‌چيسسز را بسسر آنسسا ‌‬
‫ن‬
‫ي برتافتننند؛ »درهسسا ‌‬
‫پننندها رو ‌‬
‫ت را بننا‬
‫ي نعم ‌‬
‫ج«‪ ،‬درهننا ‌‬
‫ب »اسننتدرا ‌‬
‫م« يعني‪ :‬از بننا ‌‬
‫گشودي ‌‬
‫ه آنچه‌‬
‫نب ‌‬
‫م »تا چسسو ‌‬
‫ن بنناز كننردي ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ه رو ‌‬
‫نب ‌‬
‫عآ ‌‬
‫ه انوا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ن »شسساد شسسدند«‬
‫هگو ‌‬
‫ي گون ‌‬
‫تها ‌‬
‫ه بودند« ازنعم ‌‬
‫ه شد ‌‬
‫داد ‌‬
‫ي و تكننبر و‬
‫ي و گردنكش ن ‌‬
‫ن سرمستي‌ و ناسپاس ن ‌‬
‫ه شاد شد ‌‬
‫ب ‌‬

‫ن برخوردار‬
‫بآ ‌‬
‫ه سب ‌‬
‫ه و نعمت‌ ب ‌‬
‫ه رفا ‌‬
‫ه از اين ‌هم ‌‬
‫پنداشتند ك ‌‬
‫ت؛‬
‫ق اسنن ‌‬
‫ت و بننرح ‌‬
‫ن درسنن ‌‬
‫ه كفننر و انكارشننا ‌‬
‫هاند ك ‌‬
‫گشننت ‌‬
‫هو‬
‫هطننور غيرمننترقب ‌‬
‫م« ب ‌‬
‫ن را فروگرفسستي ‌‬
‫ن آنسسا ‌‬
‫»ناگهسسا ‌‬
‫س يكبسساره‌‬
‫ن را نداشننتند »پ ‌‬
‫ه اصننل انتظننار آ ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫هگننون ‌‬
‫ب ‌‬
‫ب شنند ‌‬
‫ت‬
‫ه بننه ‌سننب ‌‬
‫ياس نت‌ ك ‌‬
‫نوميسسد شسسدند« مبلننس‪ :‬كس ‌‬
‫ت‪ ،‬غرق ‌ حز ‌‬
‫ن‬
‫ي فرود آمده ‌اس ‌‬
‫ه بر و ‌‬
‫يك ‌‬
‫يا ‌‬
‫بدبختي‌ و بدروز ‌‬
‫يشود‪.‬‬
‫سم ‌‬
‫ي مأيو ‌‬
‫ه و از هرخير ‌‬
‫ه گرديد ‌‬
‫و اندو ‌‬
‫مك ‌‬
‫ه‬
‫يكني ‌‬
‫هم ‌‬
‫م‪ ،‬ملحظ ‌‬
‫ه باشي ‌‬
‫خ‪ ،‬نگاهي‌ گذرا داشت ‌‬
‫ه تاري ‌‬
‫اگر ب ‌‬
‫ي را فننراوا ‌‬
‫ن‬
‫تهنناي ‌‬
‫ن ام ‌‬
‫ه چني ‌‬
‫ت زننندگي ‌بشننر‪ ،‬نمننون ‌‬
‫واقعي ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫ي‬
‫مك ‌‬
‫ييننابي ‌‬
‫ي را م ‌‬
‫ي بسننيار ‌‬
‫تها ‌‬
‫ت؛ زيرا ام ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫شناخت ‌‬
‫ه سراشننيب‬
‫ت‪ ،‬ب ‌‬
‫ه و نعم ‌‬
‫ت و رفننا ‌‬
‫ج مدني ‌‬
‫ن آنها را در او ‌‬
‫سبحا ‌‬
‫ن سنننت‌ اله ‌‬
‫ي‬
‫ت و اي ‌‬
‫ه اس ن ‌‬
‫ي درافگند ‌‬
‫ل و فروپاشيدگ ‌‬
‫‌اضمحل ‌‬
‫هبن‌‬
‫ت‪ .‬عقب ‌‬
‫ي نيسنن ‌‬
‫يا ‌‬
‫چ دگرگننون ‌‬
‫ت الهي‌ را هي ‌‬
‫ت و سننن ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫ت كننرده ‌اسنت‌ كننه ‌در حننديث‌‬
‫ل خداص رواي ‌‬
‫عامر‪ ‬از رسو ‌‬
‫ل در عي ‌‬
‫ن‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ه خنندا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن دينند ‌‬
‫ف فرمودننند‪» :‬چننو ‌‬
‫شري ‌‬
‫يها ‌‬
‫ي‬
‫تداشتن ‌‬
‫ه او دوس ‌‬
‫ي‪ ،‬ب ‌‬
‫يو ‌‬
‫يها ‌‬
‫ه در نافرمان ‌‬
‫ي بند ‌‬
‫فرورو ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫ن‬
‫نگننا ‌‬
‫ت«‪ ،‬آ ‌‬
‫ج اس ‌‬
‫ه آن ‌استدرا ‌‬
‫نك ‌‬
‫س بدا ‌‬
‫يدهد پ ‌‬
‫دنيا را م ‌‬
‫نصنننامت‪‌‬‬
‫هب ‌‬
‫ت كردنننند‪ .‬همچنين‌ از عباد ‌‬
‫ه را تلو ‌‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫آي ‌‬
‫ث شننري ‌‬
‫ف‬
‫ل خننداص در حنندي ‌‬
‫ه رسننو ‌‬
‫تك ‌‬
‫ت شننده ‌اسنن ‌‬
‫رواي ‌‬
‫ي بقا يننا رشنند و بالننندگ ‌‬
‫ي‬
‫ي قوم ‌‬
‫ن خداوند برا ‌‬
‫فرمودند‪» :‬چو ‌‬
‫ي در‬
‫هرو ‌‬
‫ي و ميننان ‌‬
‫ن وارسننتگ ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫ه باشنند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه داشننت ‌‬
‫را اراد ‌‬
‫يو‬
‫ه نننابود ‌‬
‫ن اراد ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫نب ‌‬
‫يكننند و چننو ‌‬
‫ت را ارزاني‌ م ‌‬
‫تنعمننا ‌‬
‫ي را بننر آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ه باشنند‪ ،‬در خيننانت ‌‬
‫ن را داشننت ‌‬
‫ن شنند ‌‬
‫هك ‌‬
‫ريشنن ‌‬
‫ي را تلو ‌‬
‫ت‬
‫ه و آيننه ‌بعنند ‌‬
‫ه كننريم ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ه اي ‌‬
‫نگننا ‌‬
‫يگشننايد«‪ .‬آ ‌‬
‫م ‌‬
‫كردند‪.‬‬
‫ن )‪(45‬‬
‫ب اْلَعاَلِمي َ‬
‫ل َر ّ‬
‫حْمُد ِّ‬
‫ظَلُموا َواْل َ‬
‫ن َ‬
‫طَع َداِبُر اْلَقْوِم اّلِذي َ‬
‫َفُق ِ‬
‫ه شسسد« يعننني‪:‬‬
‫ن بركنسسد ‌‬
‫ه ستمكارا ‌‬
‫ن و ريش ‌‬
‫س بنيا ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ن و نننابود‬
‫هك ‌‬
‫ه ريشن ‌‬
‫ه طننور يكپننارچ ‌‬
‫ل تننا آخننر ب ‌‬
‫ه آنها از او ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي و دورا ‌‬
‫ن‬
‫ت وجننود دنينو ‌‬
‫ه سناح ‌‬
‫ن‪ ،‬ديگننر ب ‌‬
‫شندند و بعند از آ ‌‬

‫يگردننند »و سسسپاس‌‬
‫ه و بالننندگي‌ بنناز نم ‌‬
‫رشنند و توسننع ‌‬
‫ت« يعننني‪:‬‬
‫ن اس س ‌‬
‫ه پروردگار جهانيسسا ‌‬
‫تك ‌‬
‫خداوند راس ‌‬
‫ن‪.‬‬
‫ي آنا ‌‬
‫ل را بر نابود ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫س خدا ‌‬
‫سپا ‌‬
‫م فرودآمنند ‌‬
‫ن‬
‫ه باينند در هنگننا ‌‬
‫يآمننوزد ك ‌‬
‫نم ‌‬
‫ه مؤمنننا ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن آنهاست‌ نن خننداي‌‬
‫ن از بزرگتري ‌‬
‫ه نابودي ‌ظالما ‌‬
‫ت ها ن ك ‌‬
‫نعم ‌‬
‫ه در‬
‫نك ‌‬
‫ي آنننا ‌‬
‫ن نن يعن ‌‬
‫ش گويننند زيننرا ظالمننا ‌‬
‫ل را ستاي ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫يكوشند ن بر بننندگان ‌خننداي‌‬
‫ح نم ‌‬
‫ه و در صل ‌‬
‫ن فساد كرد ‌‬
‫زمي ‌‬
‫تتر و خطرناكترننند‪.‬‬
‫ل از هننر سننختي‌ و مصننيبتي‌ سننخ ‌‬
‫عزوج ‌‬
‫نو‬
‫ن برهننا ‌‬
‫م ظالمننا ‌‬
‫ت را از ظل ‌‬
‫ن مننؤمن ‌‬
‫پس‌ بارخدايا! بننندگا ‌‬
‫ن و بننر‬
‫ه آنهننا را بننرك ‌‬
‫ن و ريشن ‌‬
‫مك ‌‬
‫نك ‌‬
‫شر آنهننا را از سرشننا ‌‬
‫ي را‬
‫هجنناي ‌‬
‫ي و هم ‌‬
‫ل همگننان ‌‬
‫خ عنند ‌‬
‫ن كننا ‌‬
‫م آنننا ‌‬
‫ي سننت ‌‬
‫ههننا ‌‬
‫ويران ‌‬
‫برافراز‪.‬‬
‫ت‪ ،‬همچننون‌‬
‫ه و نعم ‌‬
‫م كه‪ :‬رفننا ‌‬
‫ييابي ‌‬
‫ت درم ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫ن از اي ‌‬
‫همچني ‌‬
‫تتر‬
‫ت‪ ،‬سننخ ‌‬
‫ت و ابتل در نعم ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ي ديگر ‌‬
‫ت‪ ،‬ابتل ‌‬
‫ي شد ‌‬
‫ابتل ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ت اس ‌‬
‫از ابتل در مصيب ‌‬
‫لص‬
‫غيْصُر ا ِّ‬
‫ن ِإَلصٌه َ‬
‫عَلصصى ُقُلصصوِبُكْم َمص ْ‬
‫خَتَم َ‬
‫صاَرُكْم َو َ‬
‫سْمَعُكْم َوَأْب َ‬
‫ل َ‬
‫خَذ ا ُّ‬
‫ن َأ َ‬
‫ُقْل َأَرَأْيُتْم ِإ ْ‬
‫ن )‪(46‬‬
‫صِدُفو َ‬
‫ت ُثّم ُهْم َي ْ‬
‫لَيا ِ‬
‫ف ا َْ‬
‫صّر ُ‬
‫ف ُن َ‬
‫ظْر َكْي َ‬
‫َيْأِتيُكْم ِبِه اْن ُ‬
‫ه نظننر‬
‫يب ‌‬
‫ن خبر دهيسسد« يعن ‌‬
‫هم ‌‬
‫ي پيننامبرص‪» :‬ب ‌‬
‫»بگو« ا ‌‬
‫ي شما را‬
‫شما‪» :‬اگر الله شنوايي ‌شما را و چشمها ‌‬
‫ت‪،‬‬
‫ه شماس ‌‬
‫ن دو حاس ‌‬
‫ه در اي ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫بازگيرد« يعني‪ :‬نيروهاي ‌‬
‫ه را كامل محو و نننابود‬
‫ه يادشد ‌‬
‫از شما بازگيرد‪ ،‬يا هردو حاس ‌‬
‫ه ديگننر فهم‌‬
‫گرداننند »و بننر دلهايتننان ‌مهننر نهنند« تننا بنندانجا ك ‌‬
‫ي غيسسر از‬
‫ت معبسسود ‌‬
‫ن آنهننا نباشنند »كيس ‌‬
‫ي در امكننا ‌‬
‫چيننز ‌‬
‫ن امر‬
‫س در اي ‌‬
‫ه شما برگرداند؟« پ ‌‬
‫ه آنها را ب ‌‬
‫خداوند ك ‌‬
‫ه آيسسات‌‬
‫ه چگون ‌‬
‫يمحمنندص! »ك ‌‬
‫ب بينديشننيد‪» .‬بنگننر« ا ‌‬
‫خو ‌‬
‫ه مفيننند‬
‫ن جمل ‌‬
‫م!« اي ‌‬
‫يكني ‌‬
‫نم ‌‬
‫ن بيسسا ‌‬
‫هگسسو ‌‬
‫خسسود را گون ‌‬
‫غ‬
‫ن بلي ‌‬
‫ن بيا ‌‬
‫ت‪ ،‬يعني‪ :‬از اي ‌‬
‫ن« اس ‌‬
‫ي واداشت ‌‬
‫هشگفت ‌‬
‫»تعجيب‪ :‬ب ‌‬
‫ن آنهننا بننر وجننو ‌‬
‫ه‬
‫ف آيننات‪ :‬آورد ‌‬
‫ع در شگفت ‌شو‪ .‬تصري ‌‬
‫و بدي ‌‬
‫ن عننذرها‪،‬‬
‫ف؛ گاهي‌ با هشدار و انذار‪ ،‬زماني ‌با نماياننند ‌‬
‫مختل ‌‬

‫ب و تهدينند اسن ‌‬
‫ت‬
‫ف و ارعننا ‌‬
‫ي بننا تخنوي ‌‬
‫ب و گاه ‌‬
‫وقتي‌ با ترغي ‌‬
‫ت؟!‪.‬‬
‫ن آيا ‌‬
‫يتابند« از اي ‌‬
‫ي برم ‌‬
‫ن رو ‌‬
‫ه آنا ‌‬
‫نگا ‌‬
‫»آ ‌‬
‫ن)‬
‫ظصصاِلُمو َ‬
‫ك ِإّل اْلَقصْوُم ال ّ‬
‫جْهصَرًة َهصْل ُيْهَلص ُ‬
‫ل َبْغَتًة َأْو َ‬
‫ب ا ِّ‬
‫عَذا ُ‬
‫ن َأَتاُكْم َ‬
‫ُقْل َأَرَأْيَتُكْم ِإ ْ‬
‫‪(47‬‬
‫ب اللسسه بسسر‬
‫هنظر شما اگر عسسذا ‌‬
‫ي پيامبرص »ب ‌‬
‫»بگو« ا ‌‬
‫ب خدا‪ ‬ب ‌‬
‫ه‬
‫ه اگر عذا ‌‬
‫ن خبر دهيد ك ‌‬
‫هم ‌‬
‫شما بيايد« يعني‪ :‬ب ‌‬
‫ه و بنندو ‌‬
‫ن‬
‫هطننور غننافلگيران ‌‬
‫ي« بغتننه‪ :‬ب ‌‬
‫شما برسد؛ »ناگهان ‌‬
‫ب دللت‌‬
‫ن عذا ‌‬
‫ه بر رسيد ‌‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه و مقدم ‌‬
‫ه نشان ‌‬
‫چگون ‌‬
‫بروز هي ‌‬
‫ه بعنند از‬
‫تك ‌‬
‫ن اسنن ‌‬
‫ب آشكار اي ‌‬
‫كند »ياآشكارا« جهره‪ :‬عذا ‌‬
‫ي دهنند و بننا آن‌‬
‫ت كند‪ ،‬رو ‌‬
‫ن دلل ‌‬
‫عآ ‌‬
‫ه بر وقو ‌‬
‫يك ‌‬
‫بروز مقدمات ‌‬
‫ي! اگننر‬
‫ت‪.‬آر ‌‬
‫ي اس ن ‌‬
‫ي آمنندن ‌‬
‫ب اله ‌‬
‫ه لبد عذا ‌‬
‫هها دريابند ك ‌‬
‫نشان ‌‬
‫يشسوند؟«‬
‫كم ‌‬
‫م سسستمكار هل ‌‬
‫ن شود؛ »آيا جز قسسو ‌‬
‫چني ‌‬
‫ه بننا كفننر ب ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫يعننني‪ :‬قطعننا اگننر چنيننن ‌شننود‪ ،‬جننز گننروه ‌‬
‫ب وخشنم‌‬
‫ه عننذا ‌‬
‫هاننند‪ ،‬ب ‌‬
‫م كرد ‌‬
‫ل بر خننود سننت ‌‬
‫پروردگار عزوج ‌‬
‫يشوند‪.‬‬
‫الهي‌ نابود نم ‌‬
‫عَلْيِهصصْم‬
‫ف َ‬
‫خْو ٌ‬
‫ل َ‬
‫ح َف َ‬
‫صَل َ‬
‫ن َوَأ ْ‬
‫ن َآَم َ‬
‫ن َفَم ْ‬
‫ن َوُمْنِذِري َ‬
‫شِري َ‬
‫ن ِإّل ُمَب ّ‬
‫سِلي َ‬
‫سُل اْلُمْر َ‬
‫َوَما ُنْر ِ‬
‫ن )‪(48‬‬
‫حَزُنو َ‬
‫َوَل ُهْم َي ْ‬
‫ه«‬
‫تدهند ‌‬
‫م جسز بشسار ‌‬
‫يفرستي ‌‬
‫ن را نم ‌‬
‫»و ما پيامبرا ‌‬
‫ي كنند‬
‫ن پيرو ‌‬
‫ه از ايشا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ي كسان ‌‬
‫گ برا ‌‬
‫ش بزر ‌‬
‫ه پادا ‌‬
‫ه وعد ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن را‬
‫ي كه ‌ايشننا ‌‬
‫ي كسان ‌‬
‫ت برا ‌‬
‫ب سخ ‌‬
‫ه« از عذا ‌‬
‫مدهند ‌‬
‫»و بي ‌‬
‫هك ‌‬
‫ه‬
‫ه آنچ ‌‬
‫ن آورد« ب ‌‬
‫ه ايمسسا ‌‬
‫س هسسرك ‌‬
‫نافرمننناني‌ كننننند »پ ‌‬
‫ل خننود را بننا‬
‫ح كرد« حا ‌‬
‫هاند »و اصل ‌‬
‫پيامبران‡ با خودآورد ‌‬
‫يخوانننند‬
‫ن فرام ‌‬
‫هسننوي ‌آ ‌‬
‫ه پيننامبران‡ ب ‌‬
‫هك ‌‬
‫ن آنچ ‌‬
‫م داد ‌‬
‫انجننا ‌‬
‫ه »بسسر آنسسا ‌‬
‫ن‬
‫ي از وجننو ‌‬
‫ي« بننه ‌هيننچ ‌وجه ‌‬
‫چ بيم ‌‬
‫س هي ‌‬
‫»پ ‌‬
‫ه پيش‌ رو دارنننند »و ن ‌‬
‫ه‬
‫يك ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه آينننند ‌‬
‫ت« نسنننبت ‌ب ‌‬
‫نيسسسس ‌‬
‫ه از دنينننا از دسنننت‬
‫هك ‌‬
‫يشسسوند« بنننر آنچ ‌‬
‫نم ‌‬
‫انسسدوهگي ‌‬
‫هاند‪.‬‬
‫‌داد ‌‬
‫ن )‪(49‬‬
‫سُقو َ‬
‫ب ِبَما َكاُنوا َيْف ُ‬
‫سُهُم اْلَعَذا ُ‬
‫ن َكّذُبوا ِبَآَياِتَنا َيَم ّ‬
‫َواّلِذي َ‬

‫ه آنسسان‌‬
‫غ پنداشسستند‪ ،‬ب ‌‬
‫ت مسسا را درو ‌‬
‫ه آيا ‌‬
‫يك ‌‬
‫»و كسان ‌‬
‫هسننبب‌‬
‫يرسسسد« يعننني‪ :‬ب ‌‬
‫ن عسسذاب ‌م ‌‬
‫ب فسقشسسا ‌‬
‫هسب ‌‬
‫ب ‌‬
‫ل‪،‬‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ي خنندا ‌‬
‫نهننا ‌‬
‫ه فرما ‌‬
‫ن با كفر از داير ‌‬
‫ج شدنشا ‌‬
‫خار ‌‬
‫يشوند‪.‬‬
‫ب گرفتار م ‌‬
‫ه عذا ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن َأّتِبُع‬
‫ك ِإ ْ‬
‫ب َوَل َأُقوُل َلُكْم ِإّني َمَل ٌ‬
‫عَلُم اْلَغْي َ‬
‫ل َوَل َأ ْ‬
‫ن ا ِّ‬
‫خَزاِئ ُ‬
‫عْنِدي َ‬
‫ُقْل َل َأُقوُل َلُكْم ِ‬
‫ن )‪(50‬‬
‫ل َتَتَفّكُرو َ‬
‫صيُر َأَف َ‬
‫عَمى َواْلَب ِ‬
‫سَتِوي اَْل ْ‬
‫ي ُقْل َهْل َي ْ‬
‫حى ِإَل ّ‬
‫ِإّل َما ُيو َ‬
‫م كه‌‬
‫يگسسسسوي ‌‬
‫ه شسسسسما نم ‌‬
‫ي پينننننامبرص »ب ‌‬
‫»بگسسسسو« ا ‌‬
‫ت« تننا هننر‬
‫ت »خسسدا نسسزد من‌ اسسس ‌‬
‫ي« قنندر ‌‬
‫ههسسا ‌‬
‫گنجين ‌‬
‫ه غي ‌‬
‫ب‬
‫مك ‌‬
‫يگننوي ‌‬
‫م »و نم ‌‬
‫ه پيشنهاد كنيد‪ ،‬بينناور ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ها ‌‬
‫معجز ‌‬
‫ه و شننما را از‬
‫ه شننما خننبر داد ‌‬
‫م« تا از امور ناپيدا ب ‌‬
‫يدان ‌‬
‫را م ‌‬
‫ع خواهنند شنند‪ ،‬آگننا ‌‬
‫ه‬
‫ه واق ‌‬
‫ه در روزگنناران ‌آيننند ‌‬
‫يك ‌‬
‫روينندادهاي ‌‬
‫م‪.‬‬
‫گردان ‌‬
‫ي از علننو ‌‬
‫م‬
‫ها ‌‬
‫ش را بننر پننار ‌‬
‫ه خداوند‪ ‬پيننامبر ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫گفتن ‌‬
‫ي امننر‬
‫ي نيننز گنناه ‌‬
‫ن ديگننر ‌‬
‫ه گردانيد و به ‌هر مسننلما ‌‬
‫ب آگا ‌‬
‫غي ‌‬
‫ي بننا امننر‬
‫هبسا اين‌ نيز بننه ‌نننوع ‌‬
‫هچ ‌‬
‫يكند ن ك ‌‬
‫مم ‌‬
‫حقي‌ را الها ‌‬
‫ن اسننا ‌‬
‫س‬
‫ه اي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي بايد دانس ‌‬
‫ه باشد ن ول ‌‬
‫ي پيوند داشت ‌‬
‫يا ‌‬
‫غيب ‌‬
‫ش را بننر‬
‫ه امننور خننوي ‌‬
‫ن هم ‌‬
‫ك مسلما ‌‬
‫هي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫و زير بناي ‌‬
‫ن بنا كند‪.‬‬
‫آ ‌‬
‫م« تننا مننرا‬
‫ه هست ‌‬
‫ن فرشت ‌‬
‫هم ‌‬
‫مك ‌‬
‫يگوي ‌‬
‫ه شما نم ‌‬
‫»و ب ‌‬
‫بوتوا ‌‬
‫ن‬
‫ه بشر تننا ‌‬
‫ف گردانيد ك ‌‬
‫هاي ‌مكل ‌‬
‫ي خارق ‌العاد ‌‬
‫ه كارها ‌‬
‫ب ‌‬
‫م وحسسسي‬
‫هسسسسوي ‌‬
‫هب ‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ن جسسسز آنچ ‌‬
‫ن را نننندارد »م ‌‬
‫آ ‌‬
‫ها ‌‬
‫م‬
‫ي شنننما منننأمور گرديننند ‌‬
‫ن بنننرا ‌‬
‫غآ ‌‬
‫ه تبلي ‌‬
‫يشسسود« و ب ‌‬
‫‌م ‌‬
‫م از آ ‌‬
‫ن‬
‫نه ‌‬
‫م« و حننتي‌ يننك ‌سننر سننوز ‌‬
‫يكن ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫»پيسسرو ‌‬
‫ي پيننامبرص »آيا نابينسسا و بينسسا‬
‫م »بگو« ا ‌‬
‫ينماي ‌‬
‫ي نم ‌‬
‫تخط ‌‬
‫ن‪ ،‬يننا كننافر و‬
‫تيافتگا ‌‬
‫ن و هننداي ‌‬
‫برابرنسسد؟« يعننني‪ :‬گمراهننا ‌‬
‫يكنيسسد«‬
‫م برابر نيستند »آيا تفكر نم ‌‬
‫ن‪ ،‬هرگز با ه ‌‬
‫مسلما ‌‬
‫ه از‬
‫نگننا ‌‬
‫ن آنهننا را دريابينند و آ ‌‬
‫ي ميننا ‌‬
‫م برابر ‌‬
‫ن امر تا عد ‌‬
‫در اي ‌‬
‫هاند؟‬
‫ه را يافت ‌‬
‫ه و را ‌‬
‫ق را ديد ‌‬
‫هح ‌‬
‫ي كنيد ك ‌‬
‫ي پيرو ‌‬
‫ش كسان ‌‬
‫رو ‌‬

‫ي َوَل‬
‫ن ُدوِنصِه َولِص ّ‬
‫شُروا ِإَلصصى َرّبِهصْم َلْيصسَ َلُهصْم ِمص ْ‬
‫ح َ‬
‫ن ُي ْ‬
‫ن َأ ْ‬
‫خاُفو َ‬
‫ن َي َ‬
‫َوَأْنِذْر ِبِه اّلِذي َ‬
‫ن )‪(51‬‬
‫شَِفيٌع َلَعّلُهْم َيّتُقو َ‬
‫ن در‬
‫ه از محشورشد ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫ن كسان ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫هوسيل ‌‬
‫»و ب ‌‬
‫ه« زيننرا‬
‫ن انديشسسناكند‪ ،‬هشسسدار بسسد ‌‬
‫نزد پروردگارشسسا ‌‬
‫نك ‌‬
‫ه‬
‫ب اي ‌‬
‫ه سنننب ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬ب ‌‬
‫ن در آنهنننا تنننأثير م ‌‬
‫هشننندار داد ‌‬
‫ه سننب ‌‬
‫ب‬
‫هب ‌‬
‫ي كفننر ك ‌‬
‫هها ‌‬
‫ف كساني‌ از گرو ‌‬
‫ساند‪ ،‬برخل ‌‬
‫خداتر ‌‬
‫ن‪ ،‬هشنندار‬
‫يترسند و بنابراي ‌‬
‫انكار رستاخيز‪ ،‬از حشرونشر نم ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫ي نم ‌‬
‫ن در آنها تأثير ‌‬
‫داد ‌‬
‫هشنند ‌‬
‫ن‬
‫ه برانگيخت ‌‬
‫هب ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ه كسان ‌‬
‫ه هم ‌‬
‫ه دربرگيرند ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫هو‬
‫ل ذم ‌‬
‫ن‪ ،‬اه ‌‬
‫م از مسننلمانا ‌‬
‫ن دارننند؛ اع ‌‬
‫گ ايمننا ‌‬
‫س از مننر ‌‬
‫پ ‌‬
‫ل ن روز حشر را بنناور‬
‫ه هرچند ن در اص ‌‬
‫يك ‌‬
‫برخي‌ از مشركان ‌‬
‫ل خننداص در‬
‫ن رسننو ‌‬
‫ه خننبر داد ‌‬
‫م دارند ك ‌‬
‫ن بي ‌‬
‫ندارند ولي‌ از آ ‌‬
‫ه معنناد‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن‪ ،‬كسننان ‌‬
‫ه باشد‪ .‬بنابراي ‌‬
‫ت داشت ‌‬
‫ن مورد‪ ،‬صح ‌‬
‫اي ‌‬
‫ك اننند‪ ،‬پنددادنشننا ‌‬
‫ن‬
‫ن آن ‌بيمنننا ‌‬
‫ه و از فرا رسننيد ‌‬
‫اعتقاد داشت ‌‬
‫ن خننود‬
‫ت‪ .‬و اي ‌‬
‫ن سننودمندتر اسنن ‌‬
‫مفينندتر و هشنندار دادنشننا ‌‬
‫م در دعنننو ‌‬
‫ت‬
‫ه مه ‌‬
‫ن قضننني ‌‬
‫ه اولي ‌‬
‫تك ‌‬
‫ن اسننن ‌‬
‫هآ ‌‬
‫ندهند ‌‬
‫نشنننا ‌‬
‫ت كه‌‬
‫هاس ن ‌‬
‫ت شد ‌‬
‫ه رواي ‌‬
‫نك ‌‬
‫ت‪ .‬چنننا ‌‬
‫ن اس ن ‌‬
‫ه ايما ‌‬
‫ي؛ قضي ‌‬
‫اسلم ‌‬
‫ه شننود‪،‬‬
‫ه ما آموخت ‌‬
‫نب ‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫نك ‌‬
‫ل از آ ‌‬
‫نعمرك فرمود‪» :‬قب ‌‬
‫اب ‌‬
‫ن بجسسز اللسسه هي ‌‬
‫چ‬
‫ي آنسسا ‌‬
‫يشنند«‪» .‬برا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ه ما داد ‌‬
‫نب ‌‬
‫ايما ‌‬
‫ن كسنناني‌‬
‫ه قرآ ‌‬
‫هوسيل ‌‬
‫ت« يعني‪ :‬ب ‌‬
‫ي نيس ‌‬
‫ت و شفيع ‌‬
‫دوس ‌‬
‫ه جننز خداوننند‪ ‬هي ‌‬
‫چ‬
‫ن بيمناكننند ك ‌‬
‫ه از آ ‌‬
‫هك ‌‬
‫را هشنندار بنند ‌‬
‫ن را يننار ‌‬
‫ي‬
‫ي نداشته ‌باشند تا آنننا ‌‬
‫تگر ‌‬
‫ت و ياور و شفاع ‌‬
‫دوس ‌‬
‫ت و سننفارش‌‬
‫ل شننفاع ‌‬
‫ي عننزوج ‌‬
‫ت دهد‪ ،‬يا در نزد خدا ‌‬
‫ونصر ‌‬
‫ت يابند »باشد تسسا‬
‫ي نجا ‌‬
‫بو ‌‬
‫ن را بكند تا در نتيجه ‌از عذا ‌‬
‫آنا ‌‬
‫ن هشنندار‪ ،‬در زمننر ‌‬
‫ه‬
‫ه اي ‌‬
‫ي كنند« يعني‪ :‬به ‌وسيل ‌‬
‫پرهيزگار ‌‬
‫ي درآيند‪.‬‬
‫ل تقو ‌‬
‫اه ‌‬
‫يكننند‬
‫ه حشر را رد م ‌‬
‫فب ‌‬
‫ي از كفار معتر ‌‬
‫ه‪ ،‬پندار كسان ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫اي ‌‬
‫ن شننفاع ‌‬
‫ت‬
‫ن برايشننا ‌‬
‫ن يننا بتانشننا ‌‬
‫يكنننند؛ پنندرا ‌‬
‫كه‌ تصننور م ‌‬
‫ب‪ ،‬يا مشننركاني ‌هسننتند ك ‌‬
‫ه‬
‫ل كتا ‌‬
‫ن اه ‌‬
‫ن منحرفا ‌‬
‫يكنند و آنا ‌‬
‫م ‌‬
‫يكنند‪.‬‬
‫تم ‌‬
‫ن شفاع ‌‬
‫ن برايشا ‌‬
‫يپندارند؛ بتا ‌‬
‫م ‌‬

‫ك ِمصنْ‬
‫عَلْيص َ‬
‫جَهصُه َمصصا َ‬
‫ن َو ْ‬
‫ي ُيِريصُدو َ‬
‫شص ّ‬
‫ن َرّبُهصْم ِباْلَغصَداِة َواْلَع ِ‬
‫عو َ‬
‫ن َيْد ُ‬
‫طُرِد اّلِذي َ‬
‫َوَل َت ْ‬
‫ن ِمص َ‬
‫ن‬
‫طُرَدُهصْم َفَتُكصصو َ‬
‫يٍء َفَت ْ‬
‫شص ْ‬
‫ن َ‬
‫عَلْيِهصْم ِمص ْ‬
‫ك َ‬
‫سصصاِب َ‬
‫ح َ‬
‫ن ِ‬
‫يٍء َوَمصصا ِمص ْ‬
‫ش ْ‬
‫ن َ‬
‫ساِبِهْم ِم ْ‬
‫ح َ‬
‫ِ‬
‫ن )‪(52‬‬
‫ظاِلِمي َ‬
‫ال ّ‬
‫ه روايت‌‬
‫ه كنننريم ‌‬
‫ل آي ‌‬
‫ب ننننزو ‌‬
‫ن سنننب ‌‬
‫نمسنننعود‪ ‬دربينننا ‌‬
‫از اب ‌‬
‫ب و غير آنهننا‬
‫ل‪ ،‬عمار‪ ،‬خبا ‌‬
‫ب‪ ،‬بل ‌‬
‫ه فرمود‪ :‬مصع ‌‬
‫تك ‌‬
‫هاس ‌‬
‫شد ‌‬
‫ل خداص بودند‪،‬‬
‫ن در محضر رسو ‌‬
‫ي مسلمانا ‌‬
‫از ضعفا و فقرا ‌‬
‫تص آمدننند و‬
‫ن حضننر ‌‬
‫ش نننزد آ ‌‬
‫ف قننري ‌‬
‫ه گننروهي‌ از اشننرا ‌‬
‫ك ‌‬
‫ل خننوش‌‬
‫هچيننز د ‌‬
‫يهم ‌‬
‫هب ‌‬
‫ن گننرو ‌‬
‫ه همي ‌‬
‫ي محمد! آيننا ب ‌‬
‫گفتند‪ :‬ا ‌‬
‫ه بينننوا هسننتند كه‌‬
‫ن گننرو ‌‬
‫ي؟ آيا همي ‌‬
‫ها ‌‬
‫ه و از قومت ‌بريد ‌‬
‫كرد ‌‬
‫ي‬
‫يپننندار ‌‬
‫ت؟ آيننا م ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫ن منت ‌نهاد ‌‬
‫ن ما بر آنا ‌‬
‫خداوند از ميا ‌‬
‫ن! شننايد‬
‫ن را از خود بننرا ‌‬
‫م؟! آنا ‌‬
‫يشوي ‌‬
‫نها م ‌‬
‫ه ما پيرو همي ‌‬
‫ك ‌‬
‫ه نننازل‌‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫م! هما ‌‬
‫ي كني ‌‬
‫ي‪ ،‬ما از تو پيرو ‌‬
‫ن را بران ‌‬
‫اگر آنا ‌‬
‫نو‬
‫ه پروردگار خسسود را بامسسدادا ‌‬
‫ي را ك ‌‬
‫شد‪» :‬و كسان ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫يخواننسسسد در حسسسال ‌‬
‫شم ‌‬
‫ه نيسسساي ‌‬
‫نب ‌‬
‫شسسسامگاها ‌‬
‫ن« يعننني‪:‬‬
‫يخواهنسسد‪ ،‬از خسسود مسسرا ‌‬
‫ي او را م ‌‬
‫خشسسنود ‌‬
‫يگزارند و‬
‫ي نماز م ‌‬
‫ي حق‌ تعال ‌‬
‫م برا ‌‬
‫ح و شا ‌‬
‫ه صب ‌‬
‫كساني‌ را ك ‌‬
‫ت خننود‬
‫ه در عباد ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن دارند در حال ‌‬
‫ل و بر زبا ‌‬
‫ذكر او را بر د ‌‬
‫ي را‬
‫م ديگننر ‌‬
‫ف و مننرا ‌‬
‫چ هنند ‌‬
‫ي او هي ‌‬
‫ه و جز رضا ‌‬
‫اخلص ‌داشت ‌‬
‫يگوينند‪:‬‬
‫ن مسننيب‌ م ‌‬
‫ن‪ .‬سننعيدب ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬از خننود مننرا ‌‬
‫ل نم ‌‬
‫دنبا ‌‬
‫ن را از‬
‫ي! اينننا ‌‬
‫ض اننند«‪ .‬آر ‌‬
‫ي فننر ‌‬
‫ن نمازهننا ‌‬
‫»مراد‪ ،‬ادا كنندگا ‌‬
‫ن خننود قننرار بنند ‌‬
‫ه‬
‫ن و رازدارا ‌‬
‫ه از نزديكننا ‌‬
‫ن بلك ‌‬
‫خننود مننرا ‌‬
‫ي از حسسساب‌ تسسو‬
‫ن بر تو و چيز ‌‬
‫ب آنا ‌‬
‫ي از حسا ‌‬
‫»چيز ‌‬
‫ب آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ي از حسننا ‌‬
‫هدار چيننز ‌‬
‫ه تننو عهنند ‌‬
‫ت« ن ‌‬
‫ن نيس س ‌‬
‫بر آنا ‌‬
‫س ديگر چننرا‬
‫ب تو پ ‌‬
‫ي از حسا ‌‬
‫هدار چيز ‌‬
‫ن عهد ‌‬
‫هستي‌ و نه ‌آنا ‌‬
‫ي آور‪ ،‬بننا آنننا ‌‬
‫ن‬
‫ن رو ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫سب ‌‬
‫ي؟ پ ‌‬
‫يران ‌‬
‫ن را از خننود م ‌‬
‫آنننا ‌‬
‫نو‬
‫ه در دي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت حق‌ كسننان ‌‬
‫ه رعنناي ‌‬
‫ن و مبننادا بننه ‌انگيننز ‌‬
‫بنشي ‌‬
‫ي »كه‌‬
‫ن را از خود بننران ‌‬
‫م آنها نيستند‪ ،‬آنا ‌‬
‫ه و مقا ‌‬
‫ه پاي ‌‬
‫لب ‌‬
‫فض ‌‬
‫ن را‬
‫ي« يعننني‪ :‬اگننر آنننا ‌‬
‫ن و از ستمكاران ‌گسسرد ‌‬
‫برانيشا ‌‬
‫ي‪.‬‬
‫يگرد ‌‬
‫نم ‌‬
‫ي‪ ،‬از ستمكارا ‌‬
‫بران ‌‬

‫س ا ُّ‬
‫ل‬
‫ن َبْيِنَنا َأَلْي َ‬
‫عَلْيِهْم ِم ْ‬
‫ل َ‬
‫ن ا ُّ‬
‫ض ِلَيُقوُلوا َأَهُؤَلِء َم ّ‬
‫ضُهْم ِبَبْع ٍ‬
‫ك َفَتّنا َبْع َ‬
‫َوَكَذِل َ‬
‫ن )‪(53‬‬
‫شاِكِري َ‬
‫عَلَم ِبال ّ‬
‫ِبَأ ْ‬
‫ي ديگسسر‬
‫ه بسسرخ ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫ي از آنسسا ‌‬
‫ه مسسا بسسرخ ‌‬
‫نگون ‌‬
‫»و بدي ‌‬
‫مو‬
‫ن آزمننودي ‌‬
‫ن را بننا مستضننعفا ‌‬
‫م« يعني‪ :‬مسننتكبرا ‌‬
‫آزمودي ‌‬
‫ن »آيا‬
‫ن و گردنكشننا ‌‬
‫م »تا بگويند« مسننتكبرا ‌‬
‫ن كردي ‌‬
‫امتحا ‌‬
‫ن من ‌‬
‫ت‬
‫ن مسسا بسسر آنسسا ‌‬
‫ه خدا از ميسسا ‌‬
‫اينانند« كسنناني‌ »ك ‌‬
‫ق‪ ،‬گننرام ‌‬
‫ي‬
‫هح ‌‬
‫نب ‌‬
‫ن را بننا واصننل ‌كننرد ‌‬
‫ت« و آنننا ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫نهاد ‌‬
‫م؟‬
‫م هستي ‌‬
‫ن قو ‌‬
‫ه ما رؤسا و پيشوايا ‌‬
‫يك ‌‬
‫ت؟ در حال ‌‬
‫ه اس ‌‬
‫داشت ‌‬
‫ه احسسوا ‌‬
‫ل‬
‫ل فرمننود‪» :‬آيسسا خداونسسد خسسود ب ‌‬
‫خداوننند متعننا ‌‬
‫ه شنند ‌‬
‫ه‬
‫ت؟« پننس ‌شننما را چ ‌‬
‫هتر نيسس ‌‬
‫ن آگسسا ‌‬
‫شسسكرگزارا ‌‬
‫ل فضننل‬
‫يكنينند و منكننر فضنن ‌‬
‫ضم ‌‬
‫ه اعننترا ‌‬
‫ه جنناهلن ‌‬
‫تك ‌‬
‫اسنن ‌‬
‫يگرديد؟‪.‬‬
‫م ‌‬
‫ل خداص در آغاز‬
‫ن رسو ‌‬
‫ب پيروا ‌‬
‫ه غال ‌‬
‫تك ‌‬
‫ي اس ‌‬
‫ن يادآور ‌‬
‫شايا ‌‬
‫ن نن‬
‫ن و بردگنا ‌‬
‫ن و زنا ‌‬
‫ن ن از مردا ‌‬
‫ن و بينوايا ‌‬
‫ت‪ ،‬مستضعفا ‌‬
‫بعث ‌‬
‫ي‬
‫تص نپيرو ‌‬
‫ن حضر ‌‬
‫ي ن ن از آ ‌‬
‫ف ن ن جننز اننندك ‌‬
‫بودننند و از اشننرا ‌‬
‫نو‬
‫ن مستضعفا ‌‬
‫ت‪ ،‬از اي ‌‬
‫ن آيا ‌‬
‫ل در اي ‌‬
‫ي عزوج ‌‬
‫ه خدا ‌‬
‫نكردند‪ ،‬ك ‌‬
‫م پذيرفت ‌‬
‫ن‬
‫خ‪ ،‬پيشگا ‌‬
‫ل تاري ‌‬
‫ه در طو ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن ديگر ‌‬
‫ه مستضعفا ‌‬
‫هم ‌‬
‫ت‪.‬‬
‫ه اس ‌‬
‫ل كرد ‌‬
‫يشوند‪ ،‬تجلي ‌‬
‫نم ‌‬
‫هآ ‌‬
‫گ قافل ‌‬
‫حق ‌و پيشاهن ‌‬
‫سصهِ‬
‫عَلصصى َنْف ِ‬
‫ب َرّبُكصْم َ‬
‫عَلْيُكصْم َكَتص َ‬
‫لٌم َ‬
‫سص َ‬
‫ن ِبَآَياِتَنصصا َفُقصْل َ‬
‫ن ُيْؤِمُنصصو َ‬
‫ك اّلصِذي َ‬
‫جصصاَء َ‬
‫َوِإَذا َ‬
‫غُفصصوٌر‬
‫ح َف صَأّنُه َ‬
‫ص صَل َ‬
‫ن َبْعِدِه َوَأ ْ‬
‫ب ِم ْ‬
‫جَهاَلٍة ُثّم َتا َ‬
‫سوًءا ِب َ‬
‫عِمَل ِمْنُكْم ُ‬
‫ن َ‬
‫حَمَة َأّنُه َم ْ‬
‫الرّ ْ‬
‫حيٌم )‪(54‬‬
‫َر ِ‬
‫ن دارند‪ ،‬نزد تسسو‬
‫ت ما ايما ‌‬
‫ه آيا ‌‬
‫هب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن كسان ‌‬
‫»و چو ‌‬
‫ه خداوننند‪‬‬
‫ي هسننتند ك ‌‬
‫ن مستضعفان ‌مننؤمن ‌‬
‫ن هما ‌‬
‫آيند« آنا ‌‬
‫س بگسسو« ا ‌‬
‫ي‬
‫ن نهي‌ كننرد »پ ‌‬
‫ن ايشننا ‌‬
‫ش را از راننند ‌‬
‫پيننامبر ‌‬
‫ل و گرامنني‬
‫ن خنناطر و تجلي ‌‬
‫ش سنناخت ‌‬
‫ي خننو ‌‬
‫پيننامبرص بننرا ‌‬
‫ن اسننت‪:‬‬
‫ي اي ‌‬
‫م بر شما«‪ .‬يننا معن ‌‬
‫مشان‪» :‬سل ‌‬
‫ت مقد ‌‬
‫‌داش ‌‬
‫ه رسننو ‌‬
‫ل‬
‫ن بننود ك ‌‬
‫ن‪ .‬و چنننا ‌‬
‫ن برسننا ‌‬
‫ه آنننا ‌‬
‫م خداوند‪ ‬را ب ‌‬
‫سل ‌‬
‫ن را‬
‫ن مستضننعفا ‌‬
‫تآ ‌‬
‫ه‪ ،‬هننر وق ‌‬
‫ن آي ‌‬
‫ل اي ‌‬
‫خننداص بعنند از نننزو ‌‬
‫يجسننتند‬
‫تم ‌‬
‫ن‪ ،‬سننبق ‌‬
‫ن بننر ايشننا ‌‬
‫يديدننند‪ ،‬در سننلم ‌گفت ‌‬
‫م ‌‬

‫ه«‬
‫م گردانيسسد ‌‬
‫ن بسسر خسسود رحمت‌ را لز ‌‬
‫»پروردگارتسسا ‌‬
‫ي فض نل‌‬
‫ن از رو ‌‬
‫ه پروردگارتننا ‌‬
‫ن بگو ك ‌‬
‫ن مستضعفا ‌‬
‫هآ ‌‬
‫يعني‪ :‬ب ‌‬
‫ي را بننر خننود واجب‌‬
‫ت و مهربننان ‌‬
‫ن رحم ‌‬
‫ش‪ ،‬اي ‌‬
‫ن خننوي ‌‬
‫و احسا ‌‬
‫ن مژد ‌‬
‫ه‬
‫ع پروردگارشا ‌‬
‫ه رحمت ‌وسي ‌‬
‫ن را ب ‌‬
‫س ايشا ‌‬
‫هپ ‌‬
‫گردانيد ‌‬
‫ن در لننو ‌‬
‫ح‬
‫ن اسننت‪ :‬پروردگارتننا ‌‬
‫يديگر‪ ،‬معني‌ اي ‌‬
‫ه قننول ‌‬
‫ه‪ .‬ب ‌‬
‫بنند ‌‬
‫س از شما‬
‫ت‪» .‬هر ك ‌‬
‫ت را نوشته ‌ اس ‌‬
‫محفوظ برخود رحم ‌‬
‫ي شسسود«‬
‫ب كسسار ناشايسسست ‌‬
‫ت مسسرتك ‌‬
‫ي جهال ‌‬
‫ه از رو ‌‬
‫ك ‌‬
‫ل حكمننت ‌و تنندبير‬
‫ه كار اه ‌‬
‫م دهد‪ ،‬ن ‌‬
‫ن را انجا ‌‬
‫يعني‪ :‬كار جاهل ‌‬
‫ن عمل‌‬
‫بآ ‌‬
‫ن« يعننني‪ :‬بعنند از ارتكننا ‌‬
‫ه بعسسد از آ ‌‬
‫نگسسا ‌‬
‫را‪» 1‬آ ‌‬
‫ه با معصننيت‌‬
‫ه را ك ‌‬
‫ح نمايد« آنچ ‌‬
‫ه كند و اصل ‌‬
‫ت »توب ‌‬
‫زش ‌‬
‫بو‬
‫ه صننوا ‌‬
‫ه را ‌‬
‫صب ‌‬
‫ي اخل ‌‬
‫س‪ ،‬از رو ‌‬
‫ه بود پ ‌‬
‫ه فاسد كرد ‌‬
‫و گنا ‌‬
‫ه مهربسسان‌‬
‫ه خداوند آمرزند ‌‬
‫ت بازآيد »بداند ك ‌‬
‫ل طاع ‌‬
‫عم ‌‬
‫يكند‪.‬‬
‫مم ‌‬
‫يآمرزد و رح ‌‬
‫نم ‌‬
‫ل ايما ‌‬
‫ت« بر اه ‌‬
‫اس ‌‬
‫ن )‪(55‬‬
‫جِرِمي َ‬
‫سِبيُل اْلُم ْ‬
‫ن َ‬
‫سَتِبي َ‬
‫ت َوِلَت ْ‬
‫لَيا ِ‬
‫صُل ا َْ‬
‫ك ُنَف ّ‬
‫َوكََذِل َ‬
‫ي بيسسسا ‌‬
‫ن‬
‫ه روشسسسن ‌‬
‫ت خسسسود را ب ‌‬
‫ن آيسسسا ‌‬
‫نسسسسا ‌‬
‫»و بدي ‌‬
‫يك ‌‬
‫ه‬
‫ي را بننا نسننبت ‌‬
‫م هر گروه ‌‬
‫ن و حك ‌‬
‫م« در امر دي ‌‬
‫يداري ‌‬
‫م ‌‬
‫يسننازيم‌‬
‫نم ‌‬
‫م روشن ‌‬
‫ح تمننا ‌‬
‫ل و توضنني ‌‬
‫ه تفصنني ‌‬
‫ن دارند‪ ،‬ب ‌‬
‫ه دي ‌‬
‫ب ‌‬
‫ن آشسسكار گسسردد« يعننني‪ :‬تننا اي‌‬
‫م مجرما ‌‬
‫ه و رس ‌‬
‫»تا را ‌‬
‫ه راند ‌‬
‫ن‬
‫ه تو را ب ‌‬
‫يك ‌‬
‫ن و معاندان ‌‬
‫ش كافرا ‌‬
‫ه و رو ‌‬
‫پيامبرص! را ‌‬
‫ن‪ ،‬بننر تننو‬
‫ش مؤمنننا ‌‬
‫ه و رو ‌‬
‫يكنننند‪ ،‬از را ‌‬
‫ن امننر م ‌‬
‫مستضننعفا ‌‬
‫متمايز گردد‪.‬‬
‫ضَلْل ُ‬
‫ت‬
‫ل