P. 1
Jamali 26 July 2011 - 3

Jamali 26 July 2011 - 3

|Views: 2|Likes:
منشور بواسطةmezghoon
Philosophy
Philosophy

More info:

Published by: mezghoon on Jun 29, 2013
حقوق الطبع:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/29/2013

pdf

text

original

1

1

یلامجرھچونم

گچ ـ نو ـ ه
» یتيگرد یگدنز یاھيئابيز هب قشـع « ،
» بيرف = یھارمگ « ؟ دش
…………………………………………………
ع ـ ش ـ ِ ق ف ـ ير ـ ب ـ ن ـ هد
تسقشع،یئابيز هب ندش هتفيرف
» بيرف « ، لصارد ، » رھم و یئابيز هب ششک « تسا هدوب
.......................................................... ...........
، یبش هدنبيرف قشع هدنب بناج دمايب ،
متسديزپ وت یارب ، یجامتت ، ﷲ مسب هک
دومن هرھچ نوچ ، ابيز تب نآ
ُ

، خرچ یوسزا هام دمآ تسرپ تب
دنتفر دوجسرد همھ ،نمءومو تسرپ تبو تب
تب ، یبوخو لامج نادبوچ
ِ
دمآرد اقل شوخ – یولوم
هک ، هش ناج هب قنز ، مدينشن ادرف هدعو ،شد
هدنبات هام صرقز ، هيسن ، خر رون یدينش – یولوم
، ديامنبراسخر ،واوچ یکيراتورفک دنامن
، دياشگب شيوخ دعجوچ یئاسرت هن دنام نيد هن - یولوم

زا نوگانوگ هبرجتود » بيرف «
-----------------------------------------------------
حطصا » بيرف « يا تايبدارد نار نوگانوگ هبرجتود رب هاوگ ،
داضتمو ناريا خيراترد تسھ . بيرف ، و دراد تبثم یانعم یئوسزا


2
2
نايب یئابيز هب ششک تسا ، ،رگيد یوسزا و ، بيرف یفنم یانعم
دز لوگ و نتخادنا ماد رد و یھارمگو لافغا نايب و دراد دنکيم ن . نيا
حطصا کي یگيورود خيراترد یفرژ لوحترد هشير ، نيدو گنھرف
دراد ناريا . ، دنيايپ ، اوتحمو انعم ندش هنوراو نيا ندش هنوراو
اب هطبار » نآ ششک و یئابيز لصا « تسا . نآ ششکو یئابيز لصا
ددرگيم درط ، اھناسنا ابو تعيبط ابو ادخ اب ناسنا دنويپ ،رادرک هب ،
و » ب ینشور ـ
ُ
نر ـ هد = هدارا « ددرگيم نآ نيشناج ، و دضرب » ششک
« دزيخيمرب ، هک ار نآ همشچرسو » یئابيز « یم تيولوازا ، تسا
دزادنا ، عبات اراھنآ و » هدارا = هدنرب ینشور ّ « دزاسيم . » یگدنز
کا هب ندرک ـ هار « نيشناج ، » غر هب ندرک یگدنز ـ تب « ددرگيم . »
تبغر هب ندرک یگدنز « هشيدنارس دنيايپ ، » یتفج = گنس = جنھ «
تسا . » نھ کمج « یانعم هب » تبغر هب « تسا . تبغر هب ناسنا
راک نآ هب هکيماگنھ ، دنکيم یگدنز » دوشيم هديشک « . دوب تلع نيدب
هک » نيد یادخنز « تسيناسنارھ ترطفو ريمض یورين ، شدوخ هک
» یئابيز لصا « تسا ، و » تسابيز ، نايابيز همھ دنچمھ « . نيازا
ار ادخنز نيا ، نامدرم ور » ب ُ بيرف ت = ف تب ُ ـ وير « ، دنديمانيم
نوچ » درکيم نوسفا ار یناسنارھ ، شيئابيز هک دوب یا هبوبحم « .
هياپرب ، قخا » ششک « دشيم هداھن . یتقو ، تسيھارکا ، نيد
تسا ششک زا ناوتان و تسا یھنو رما هياپرب . تسخن ، یھاگن
داضتم یانعمود هب هاتوک » بيرف « ا ناريا تايبدارد ، دوشيم هتخادن
ددرگريگمشچ ، لوحتو داضت نيا ات .
یتابن نابيرفلد ) یھايگ ( دنتسب رويز همھ ،
تسامربلد اب هک » حُ ِ نس دادخ دا « دمآ – ظفاح
تيوسيگ دعج ميسنو راديد تسم ممادم
، مدرھ دنکيم مبارخ تيوداج مشچ بيرف – ظفاح
زررتخد بيرف لقع هر دنزيم هفرط ،
، تمايق هب ات دابم کات مراط ، بارخ – ظفاح
، ظفاح ثيدح ِ تشوخ بيرفرحس ديسر ،


3
3
نيچورصمدح ات و یرو یور فارطا هب
داب هدنياز برط ،تلودردام داب ريشرپ ناج ناتسپ ، دبا ات
راي یاھ یبيرف قشاع هويش داب هدنيازفا مدرھو دابم مک
ابرلد نسح ، دوبرب امز لد داب هدنيابرب ،دايصو کباچ
غرم قشع یوس درپن رگ مناج
داب هدنکرب ، ناج غرم لابورپ – یولوم
تعيبط ) بيرفلد ناھايگ ( و » هقوشعم دادخ نسح « و » یابيزرتخد
روگنا = هداب « و » ابيز راتفگ « همھ ، ، امو دنبيرفيم تبغر هب ارام
ميتسھ هدش هتفيرف نياراتساوخ اھنيا ، ام ناج ِ سيطانغم دنتسھ .
یلو رباربرد نچ بيرف ني ی ناج هک ، یناسنارھ بيرف ، دبلطيم یرگيد
دشابيم ويدو لوغراک ، بيرف نيا و ميزيرگيم نآزا ام هک دھديم یور
، مادرد و نتخاس هبتشمو ندرک هارمگو ندرک لافغا یانعم طقف و
دراد نتخادنا .
رادشھ ، هيداب نيا زا ، بآرس تسارود
ات » نابايب لوغ « بارس هب دبيرفن ـ ت – اح ظف
یا یک ات ، نفط وچ یبيرف ، دھاز
مريشو دھشو ناتسوب بيس هب – ظفاح
بيرف دص رورغم هدش ،رد نوردزا ام
دننکيم ريبدت هچ ، هدرپ نورد دوخات – ظفاح
لابند هکارام ،لوغ » یگدنز بآ « هب ، ميدرگيم » بارس « دبيرفيم
و » نيد ظعاو و دھاز « يرفيم ترخآو تشھب ناتساد هب ارام و دب
و ، دزاسيمريغص رھاظرد یگدنزرد ار ام ، دنبيرفيم یراکفا اب ، یلو
هدرپ سپرد ، دنشيدنايم رگيد یا هنوگ هب . زا اھنيا » بيرف = ششک
یئابيز هب « ، بولطم هب نديسرزا ارام و دننکيم هدافتسا ءوس
دنراديمزاب .





4
4

تسينيد سدقم هبرجت ، ادخ یئابيز هبرجت

،ناريا گنھرف قشع هبرجترب زاغآرد ، زا هک دوب هدش هداھن » ششک
یئابيز هب ادخ « تفاي یم شياديپ . پسشگوناب هبرجت ، پسشگونابرد
کي ، همان ناريا گنھرفرد فرژرايسب ینيد هبرجت هک تسا هدوب زا
تساھناج همھ هشوخ هک ، ادخ اب شميقتسم هطبار ) نايرپرتھم =
نايرفوھ ( تسا هتفاي یم شياديپ ، . هبرجتود نينچمھ نوگانوگ
پساشرگ ، غرميس هبرجت ، همان پساشرگرد ) هاش نامھ هک
تسنايرپ ( ، شقنو یگنراگنر رد هچ و یقيسومرد هچ ، ادخ هبرجت
شياھيئابيزرد تسھ . یئابيزرد ، تقيقحو ادخ هبرجت ،ینيد هبرجت
تسھ . یدرمناوجو لامکو یئوکين هب ار ناسنا ناج ، تقيقحو ادخ
نشکيم د .
تشي تخداھ رد ، یئابيز هبرجت نيمھ ) اتسوا ( ، دوخ هب رگيد هرھچ
تسا هتفرگ . یتشترز نادبوم یوسزا ، هبرجت نيا ، تشي تخداھرد
هک تسا هدش فيرحتو خسم ناسنيدب » قبط هک نمءوم لامعا
هدش ماجنا ادزماروھا یاھتساوخ « ، » دوشيم نيد یابيز هريشود « ،
هک » يابيز همھ دنچمھ تسابيز ، نا « . نيا هکيلاحرد » هک نيد
ھ ،رگيد ترابع هب اي ، تسابيز نايابيز همھ دنچم تسيئابيز لصا « ،
تسھ یئابيزو یگرزبو یکين همشچرس شدوخ ، هب ناوتيمن ار نآ و
» ناسنا لامعا قبط ، یاھتساوخزا یتشترز نيئآرد هک ینيناوق
، هتساخرب ادزماروھا و شيم هديمان نيد و د « تساک . یئابيز هب قشع
یاھ نيد یادخنز تسيئابيز لصا هک و ، اروا نامدرم » ب
ُ
ـ ف ت ـ ير ـ ب
« دندناوخيم زين دشيم هدرمش یئوکين و یگرزبو قخا همشچرس ، ه
تسا . هب ششک نيا » یناسنارھرھوگرد هتفھن یئابيز لصا « دنويپ ،
تعيبطابو اھناسنا ابو هعماج اب ار ناسنا تخاسيم صخشم ، .
مھ تسردو دشيم هديمان بيرف ، یئابيز هب ششک ني ، نيا ور نيازا و
نيد یادخنز ) مراھچو تسيبزور ( نامدرم فرطزا ، » بيرف تب ُ «


5
5
دشيم هدناوخ . هک موسو تسيب زور ، مدرم » نيد هب ید « ، تسا »
ازف ناج « هک دندناوخيم » ناج هدنياز اي هدنيازفا « و دشاب » هب ید
نيد « هب ، هک تسنآ یانعم » تسا نيد نامھ ، ید « . » ید « نامھ
» مرخ ّ « تسا . سپ » بيرف تب
ُ
« نامھ ، » مرخ ادخنز
ّ
« هک ، تسا
تساھناج هدنياز . درورپ یم ، ششکرد ار اھناج نامھ ، شيئابيز اب .
وارگيد مان » شوز = هقوشعم اي هبوبحم « دوب .

تيدض ِ ها
ِ
» تيشم = هدارا « ، رب دراد ششک نوچ ، یئابيز دض

هشيدنارس شياديپ اب » ِینشور ب ـ
ُ
رّ هدن = غيت « ادخاب ناسنا هطبار نيا ،
دش هتخاس هنوگژاو یلک هب ، تعيبط ابو هعماج ابو . » ب ینشور ـ هدنر
، اب ینامھنيا هک عطاق هدارا دراد « اھنآ هک دش ببس دضرب » ششک «
و ، دنزيخرب » صا رادرک هب ار یئابيز نيدو قخا ل « دورطم
دنزاس . » ششک « دزادنايم مادردو دنکيم لفاغو هارمگ ار ناسنا ، .
اب یئابيز ، ناريا گنھرفرد هکيلاحرد » ششک « دشيم هداد ینامھنيا .
هژاو دوخ » ک ـ ش « یانعم هب ، » ابيز « تسھ . هقشع هايگ هب
) هداد قشع اب ینامھنياو دنچيپ یم تخرد رود هک یناھايگ دندشيم ( »
توشک « دوشيم هتفگ ، هک » شک + توئ « یانعم هب هک » هک یھايگ
دوارتيم نآزا ششک هچنآ ، تسا ششکردام ،دشکيم « نوچ ، دشابيم
» دوئ = توئ = دوع « دراد ار یناعم نيا . تسا بوچو هايگ مھ
) تشاد قشعاب ینامھنيا ، بوچ ( مھو تسا ردام مھ ، » همشچرس
ش ناورو ندش تسند « . هب هتبلا » هياوھش هوق « زين » وـشک
ُ
د « هتفگ
دشيم . ، دشيم هديشک هک نامک هب نينچمھ و » دوشک « دشيم هتفگ ، و
تشاد یفرژ رايسب یانعم ، نامک .
هب هبذاج اب نخس ، دشکيم ار اھناسنا هک ینخس ، » داوشک = kash-
vaad « دشيم هتفگ . د شنانخس اب هک تسيرونخس ، داوشک یم اراھل
ديابر . ، طخ هب و وترپ هب » کـشک
َ
« دشيم هتفگ . هک بانطو نسر هب
هشيدنا یبايرکيپ » نتسب مھ هب « ، دنتسھ » وـشــک
َ
« دشيم هتفگ ، . هب


6
6
رصنعراھچ ، جيشخآ ، نامھ هک » آ - هشخ = هشک « نوچ ،دشاب لصا
ششک دنتسھ . هژاوو » گنشق « هژاو نيمھزا زين » هشخ = هشک «
خاس تسا هدش هت . ديوگيم یماظن هک تسھ ور نيازا :
زج ، عيابط » ششک « دنرادن یراک
نيا ، ناميکح » ششک « ، ار » قشع « دنناوخ
نادب یئاھششک » تبغر « دياب هک
ديابر ار نھآک ، سيطانغم وچ
تسگنشقو ابيز نوچ ، دشکيم تعيبط . تسابيز نوچ ، دشکيم یتيگ .
ناعمرد اھدنيآرب نيا همھ هژاو دوخ ی » نديشک « دنا هدنام اجب ، ،
هچنانچ » نديشک « یانعم هب مھ ، 1 - ندرک یشاقن تسا . هک اجنآزا
، دنکيم شقنو دشکيم ناسنا ار هچنآ ، تسارھوگمھ ، یئابيز اب شقن
دماجنايم ناسنا یسيدرگد هب نيا و دشکيم دوخ هب ار ناسنا .
تخديب یابيز شقن نديشکرد پسشگوناب ) یو + تخد = ، یاورتخد
ديب + تخد = ینرتخد = شوط = شوت ( دوشيمابيز نانچ ، شدوخ
دنوشيم وا قشاع همھ هک . یانعم هب ، نديشک هک تسنيا 2 - بذج
ندرک تسھ . دھديم لوحت ،دنکيم بذج هچنآ . ناسنا ، یزيچرھرھم
دشکيم زيچ نآ یوس هب ار . رھچونم :
ديشک ناتسد روپ یوس شرھموچ
واز یوس ار هپس ديشک ناتسل
ار سورخو نايکام ، ثرومھت یوسب ، شزاون اب دشکيم مدرم .
سوک مخز هگ دشورخرب اجک سورخو نايکام ،دش هدرک نياوچ
ديزگ شدنمدوس همھ هتفھن ديشک مدرم هب رسکيو دروايب
3 - ناسنا ، زار اھ ار ، ، دنايازيم اھزيچ نادھززا » دشکيم نوريب « .
ناياز ،نديشک نوريب تسند . دياب هنوگچ هک ديوگيم لاز هب غرميس
ديناياز هبادور شردامزا ار متسر :
هام هچب وزو دشک نوريب ، دشک نوخرد هام یولھپ همھ
اراخ گنسزا ار نھآ ناسنيدب گنشوھ =) نز ( دنکيم حارختسا
نوگبآ نھآ درک هيامرس نورب شديشک اراخ گنس نازک


7
7
4 – اي نديزاي اي نتخآ ربرس ارفا یگژيو ، نتخ » نديشکاب « تسا .
هايگ یگژيو ، نديلاب = ندش هديشکزارف هب دراد :
یوس ،ینتسر رس ديمدرب اھبآ ، هوک ديلابب ديشک اب
نوچ تشرس ناسناو ، یتسھرسارس
ِ
همھ ، دنتشاد یھايگ »
ب ـ هديشکر برس ، ـ هديشکر = یلاعتم = زارفرس « دندشيم . نيا »
ندش هديشکرب « و ھ هب س ـ نديسر یت ، تسھ هچرھو ناسنا رھوگ ،
دشابيم . هک تسيميشن زارفرب غرميس هديشکرب رس هوکزا : ، لاز
ديشکدھاوخب هراتس یتفگ هک ديد هوک یکي ايرثردنارس
وازا یميشن دنلب هديشکرب دنزگ ،ربورب ناويکز ديان هک
» ورس « تسا هديشکرب ، تسناسنارھوگمھ هک
هديشکرب ناک تفگرگد ورسود
ورغ ناسرب ، جوماب یايردز ) ین (
5 - ار اھ هديدپ ، شيوزارت اب درخ اب » شا هجنس « ، » دشکيم = یم
دجنس « . نديجنھ = نديگنس = تسا نديشک . 6 - هب یانعم هب نديشک
یانعم هب مھ ، ندروآ دوخ یوس 7 - تسندرک طسبنم و نداد دادتما .
هک تسنيا ، نامز هک ام هشيدنا هنوراو » گيم ـ درذ « رواب اھنآ ،
هک دنتشاد » دوشيم هديشک ، نامز = دباي یم دادتما « . یگدنز
دوشيم هديشک ، نامزرد درذگيمنو . نآ یاپ در ، یقاب نابزرد زونھ
تسا هدنام ) دشکيم لوط یليخراک نيا . ( هک ديآيم نوديرف هرابرد :
دپ یمارگ دمآ شدنزرف هس ديشکردنا هجنپ کيوچ شلاسز دي
زاب تسياب تشگ یمھ یتيگز زارد نديشک شزور دنديدن
گنرد ،نامز ، ینيب ناھج نيارد ) رارقو مارآو تابث ( یلو ، درادن
تارف ، یباي لوحترد هشيمھ ـ هاگچيھ و دوشيم هديشکر » ب ـ
ُ
هدير «
دوشيمن . هشيدنا ، تشترزو مسيئارتيم اب » هديرب نامز « ديآيم ديدپ .
یگدنز ) یج = یژ = یگ = وزارت نيھاش + قفاوت + یزابناو یتفج +
هدننابسچ مھ هب هباريش ( گنھآمھ اھنت هن ، ) یولھپرد = hamih (
یوش رصانع ) ناگھژ = اھ جيشخآ ( ، مادنا همھ یوش گنھآمھ هکلب
) han-daam ( همھو اھ ششک تسھ . هک تسيگنھآمھ نيارد »


8
8
شقنو لکش « و » یئابيز « دباي یم . اس گنھآمھرد ناج یز
و شبنجو مادناورصانع ، اھ ششک » ابيز لکش « یورين هک دنکيم اديپ
دراد هبذاج . و یوش گنھآمھ نيا » ندش هزادنا = ناورو نتخات مھاب
ندش = ندش گنھآمھ « شک هک تسا ـ ، اھ ش » کي تساوخ دنوشيم
« . » نتساوخ « شياديپ ناورو نت یاھ ششک یوشگنھآمھرد ،
دباي یم ، دننام و » را هدا « ششکرب تيمکاح و ندش هريچرکفرد ،
تسين اھ . ترفن هن ، اھششک یبوکرس هن ، اھ ششک یوشگنھآمھ
اھ ششک نايم نتخادنا گنج هن ، اھ ششکزا ) شکمشک ( هن ،
شياديپ هار ، اھ ششک نايمرد ندنام فيلکتبو ینادرگرس » تساوخ
« تسھ . سب کي اھنآزا و دننب یم مھ هب اراھ ششک ، درخ هت
دزاسيم ، ، ناسنيدب و » نشور تساوخ « ، یگدنز شرورپ یارب
دباي یم شياديپ یتسيزھبو . ما سفن اب داھج هب ، درخ
ّ
دوريمن هرا ، و
نديشيدنا ، شراک هکلب ، دنک داھج نآ اب هک تسين شودع ادعا ، شسفن
تسا . نديشيدنا ) handeshitan ( ؟ تسيچ دنوشيپ » نا ـ دنھ ، د «
تسيچ . » نا ـ د « یانعم هب تيرکسناسرد ، دشاب مخت هک » مھ هب
مھابو نتسويپ « نوچ ، تسا اي مخت هناود ، هناد ) مھ هب یاتود
هتسويپ ( تسا . یناملآو یسيلگنارد ور نيازا » and و und « هب
یانعم » و « تسھ . » دنھ « زين یانعم هب » نادھز « ، تسھ مھ
نوچ » نادمختو مخت « دنتسھ تفج مھاب ) هناودنھ دننام ( . ور نيازا
، نديشيدنا » نديسيد = نتخاسو ناد تروصو لکش « مھ هبزا
تسا نتسويپ . نترد اراھزيچ همھ ، ناور زا درخ ، ددنويپ یم مھ هب
تسھ نت همھردو ، . اھ ششک همھردو نت ءازجا همھرد ،درخ
تسھ نت یاھ هزيمآو ، هزادنا مھاب اراھنآ ات ) هدنزات مھ = مھاب
هدنورو نازات ( دنک . نوچ ، تسا یگنھآمھ ، هزادنا ) ham-dach-
ak ( تسا یگدننيرفآ هنودرگرد بسا تفج کي نتخات مھ اب دشابيم .
هدننک هتسبمھ و روزمھ ، گنسورين
ِ
ِ یورينراھچ ريمض ) لابراھچ (
تسا ، و هدنز ، ناسنا نآ ابو » ابيز « دوشيم اديپ ابيز تروص ،
گنسورين نوچ ، دنکيم ، » یغبمھ = یزابنا « ، تسا » ینيرفآ مھاب


9
9
« تسا . هک ناج » ف ـ نر = ناج شتآ « نامھ دشاب » نايرفوھ اي یاو
« نامھ ، تسا » ن ـ خ « هماج نديرفآو نتفاب مھ هب لصا هک تسا
تسابيزو شقنم . نيازا ور » کشخن = naxshak « نامھ هک »
هشقن « یانعم هب دشاب » ابيزو وربوخ « تسا . نايرپرتھم نامھ نيا
) خن = یاو ( ليدبت شدوخ هک تسھ پسشگوناب ناتساد رد هب هماج
ابيزو فيطلو شقنم ) خن = زـن = داب ( دوشيم . اي یاو اي ناج نيمھ »
=bav نايرفوھ = بوخ یتسود ،ابيز یرپ « مھ هب ار یتسھ هک تسھ
دفاب یم ) bav-vanih=bavih = یتسھ .( و یئابيز ، یتسھ دوپورات
ود دشابيم یتس . لکش ،یتسودو یئابيز نتفابرد =) گتسبمھ ( ابيز
ِ هبذاجرپو » یتسھ « دباي یم شياديپ .

ک ـ کو اھشش ـ ش شکاـ اھ اھ شکمشکو

اھ ششکزا هتشابنا ،ناسنا دوجو ) اھ هسايو هزاي ، اھزاين ،اھزآ (
تساھشکاشک اعبطو . رکفرد رتمک ، ناسنا ور نيازا » گنھآمھ
، درخ اب اھنآ نتخاس تساوخ کيرد « هکلب ، تسھ رکفرد رتشيب
هب ليدبت ، ندش نمزمرد هک تس اھ شکاشک نيازا نتفاي یئاھر
دنوشيم شکمشک . نتخادناراکزا اب » دشوجيم ناجزا هک یدرخ « ،
دنزاسيمراتفرگ تخس ، یگدنزرد ار ناسنا ، اھشکاشک نيا ، یارب و
اي ، اھنآزا یئاھر » رد یتردقو یرگيد هدارا عبات جراخ « ددرگيم ، اي
دناميمورف تسسو فيلکتبو ديق هشيمھ .
مدنم هسوسو یسب هک ، مسک هچ نم مسک هچ
مدنشک یوس نيازا هگ ، مدنشک یوس نآزا هگ
مناشک ، شوگ فک هب ، منامک وچ شکاشکز
ردق ، هناخرد وچ ، دتفارد مابزا ، مدنبب
نازيرگ ليس یسفن ، نازوس شتآ یسفن
، ملصا هچز مدنرخ رازاب هچ هب ، ملصف هچز
مھلا تسم ، یسفن ، مھام هرمھ یسفن


10
10
مدنزگ هلمج ، یسفن ، مھاچ فسوي یسفن
بلغا تسھاھشکاشک نيازازيرگ یارب ، اھناسنا ، یژولوئديا کي هک
دنوشيم هضرع عامتجارد اھنادب هک ار یبھذم اي یفسلف بتکم اي اب ،
ششک نيازا ار دوخ ات هدنريذپ یمزاب شوغآ ، اھ دنا هدش شکمشک هک
، دنناھرب . اب اھنت » ، دشاب هديشوجارف ، ناسنا دوخ ناجزا هک یدرخ
تخاس گنھآمھ اراھشکاشک نيا ناوتيم شکمشک هب ليدبت تشاذگنو
، دنوشب هب ، ناسنا هليسونيدبو » دوخ تساوخ « دسريم . یلو دوبن اب
نينچ رد ، نافرع ، تسارھمرھوگمھ هک یدرخ » شع ـ ق « ر ، هدنناھ
اھششک نيازا هدش شکمشک هب ليدبت ی ار ديديم :
دنعمط شکاشکرد ، ادگ هب ات هاشز
اھ بلطم و عمطز ، ناج دھر زاب ، قشع هب – یولوم
دوخ
ِ
اھ یھنورماو ماکحا ی یسايسو ینيد یاھتردق زين وسنوربزا ،
دننکيمرتديدش ار اھشکاشک نيا .
ردوچ » ماکحا شکاشک « دننيب تيضار ،
جنرز دننک تاضترم و دنناھرب اھ – یولوم
ديماو ميب شوخ تسد ،ممدرھ
متسر نآ شکمشکزا مد نيا – یماج
رفک لھجو تعيرش ملع ) تسلاعف ،ناسنارد هشيمھ هک ( ناسناودرھ ،
ندش هراپزا ار ناسنا دشوکيم هک تسھ ناج نياو دنزاسيمن اھر ار
زا دھد تاجن ، ششکود نيا :
هش دشک یھگ
ِ
ملع ) يرش ملع تع ( ، نييلع یوس
لھج شيھگ ) رفک لھج ( داباداب هچرھ هک ، یتسپ هب
دنک وسکيب هک ، ناج هتسشن ، ار نيارفظ
هک ات مھر شکاشکز داقنمو شوخ موش ،
رد ،نافرع هک تسنيا » یلک قشع « ، دراد ار ششک نيرتشيب هک ،
هک اھششک نيازا دشوکيم شکمشکو شکاشکرد دوخ نوبز اروا
، دنا هتخاس دباي یئاھر .



11
11

ج ، یلک قشع یا شکب ـ ار دوخ وز
هک کرد ، اجنيا ـ کاش ـ ھ ش ـ منوبز ، ا
اب اھششک نيا یزاس گنھآمھ دوخ هکيلاحرد » درخ
ِ
ناجزا هداز
دوخ « ا دروآيم ديدپ ار ششک نيرترب اي ، تساوخ نيرتھب هک تس ، و
دوشيم ابيزو دھديم لکش ، دوخ هب ، ناسنا . » تساوخ « گنھرفرد
ريا نا دنکيم بذجو دشکيم ، ، دننام و » هدارا « ب یمن ـ
ُ
ر
ّ
د ) عطاق
تسين ( دنار یمنو . زاغآرد هک ، اھ شکمشکو اھ شکاشک تسرد
پرثارد ـ
ُ
وارفو یر تسھ یناشيرپو لتخا هدنروآ ، ینا رصانع ، دن
دنوشيم هدننيرفآ ، و » غبمھ = نيرفآمھ « ناسنا یئابيز و ، دندرگيم
دننيرفآيم ار . » شک شکمشکو شکا رد اھ هشيدنا هفسلفو اھنديشيدنا
اھ « ار یناسنارھ درخ ، یلو ، هتفشآ ، دنزاسيم ناشوج وراديب .
اھگنر همھ هک تسينشور یماگنھ نوچ ، دنکيم نشور ، عونت هديد
اھينوگانوگو اھگنر همھ هک تسيئابيز یماگنھ و دنوش گنھآمھ ، مھاب
دنوش . ھآمھرد هک تسھ عونت یاھشکاشک ار یئابيزو ینشور ، ندشگن
دننيرفآيم .

» یئابيز « ناريا گنھرف رد
ِ نتفاي هرھچ ، یئابيز تسناجرھوگ
جورد یئابيز یافرژ ـ ناسنا دو

پو یراشرس نديشوج ، ناريا گنھرفرد ، یئابيز ـ
ُ
یزيربلو یر
تسناج . ،رگيد ترابع هب ابيز ئ ی ، ناج شتآ اب و یگدنز لک اب
) نايرپوھ ( افرژ اب ، دراد راک یگدنز ی ، اھ شبنجو اھشقن همھ هک
اھگنرو ، شوجيم نآزا ن وشيمرو هلعشو د ن د . ب ُ ، دشاب یناوج هک یئانر
یانعم هب » پ ـ
ُ
ناج یراشرسو یر = purnaayih « تسا . پ ـ
ُ
یر = هب
تسا یناوارفو یراشرس یانعم . لصارد هژاو نيا par و paru


12
12
یانعم هب شراوزھرد هک دشابيم » نتشابنا « تسا . maa pafre =
یانعم هب نکرپ ارم » نکراشرسارم « دشابيم . و هچنآ
زاغآ ، تساراشرسورپ = para تسا ، هژاو نياو ، سپس » شيپ
= pesh « تسا هدش . هک یدادشيپ گنشوھ para-dgaata ، دشاب
یانعم هب گنشوھ =) نمھب ( راشرس داد نآزا هک تس ) نوناقو قح
ماظنو تلادعو ( دباي یم شياديپ . » شيپ « اجنيارد ینامز یانعم ،
هکلب ، درادن یخيراتو » یرھوگ تيقبس « ديامنيم ار . یراشرسزا
ک تسناج دباي یم شياديپ مظنو تلادعو قحو نوناق ه . گنشوھ هتبلا
نامھ ، » نمھب « هک تسا » درخ شيپ = درخ نسآ « تسيناسنارھ .
دوب ناجرھوگ یراشرس نايب ، لامک . هژاو هچنانچ
رس یراش = parenanh لامک و دشابيم = parenu دشابيم . ، یناوج
تسئابيز ، دشاب یئانرب هک . هب ، ناوج ، یدرکرد زونھ هچنانچ
یانعم » هديدنسپو ابيز « ، تسا » کاچ ناوج « یانعم هب ، »
یورابيز « تسا ، و » راکناوج « تسا دنمرنھورگشيارآ یانعم هب ، و
یناوج ، تسيئابيز . یدرکرد و » ويج = نايژ = یژ « یانعم هب
تسيگدنز . هژاو نامھزا ، ناوج » یج = ويج = jiv تيرکسناسرد ،
« تسا هدمآرب ، و نتشاد ليمو ندرک یگدنز یانعم هب هک » هرابود
ندش هدنز « تسا . عقاورد هژاو نامھ ، ناوج jivana تيرکسناس
تسا هدننک هدنز ، شخب تايح ، شخب یگدنز یانعم هب هک تسا . داب
شخب ناج ، ناوختسازغم وريشو بآو باتفآو = jivana دنتسھ .
شخب ناج ، دنراد ینامھنيا مھاب هک یناوجو یئابيز ن ونزا ، د ، هدنز
دننکيم . زورود ناريا گنھرفرد » 23 = ید « و » 24 = نيد « رد
دنراد ینامھنيا مھاب هک هامرھ ، ، دنتسھ مرخ ،ناريا یادخنز هرھچ و ّ
یکي » زفناج ا « دراد مان ) زور 23 ( ، یرگيدو » بيرف تب « هدناوخ
دوشيم ) زور 24 .( » بيرف تب « هک هک تسيئابيز یادخ یئابيز
ديازفايم ار ناج ، دراد زيگنا قشع اي هدنبيرف . نيا یئابيز نديد
تسازفناج ، ناوج یادخنز . » نامز یادخ « نيمھ هک مار = تخديب


13
13
ا هلاس هدزناپ ناوجون ، تسا هدوب قشاع ار همھ ، شيئابيز اب هک تس
دنکيم تخانشورعشو صقرو یقيسومو یگدنز .
و ناور ، ناوجون یئابيز یادخنز نيا ) urva ( هک تسا یناسنارھ
ديارآيمو دھديم مظن ار نت . هشير ، یئابيز هک دوشيم هديد یبوخ هب
تسناج یورينراھچزا یکي هک دراد ناوررد . اب یئابيز ور نيازا
نزرسارس درادراک یگدنز ماظن ابو یگدنز ندوب ناشوج ابو یگد .
، یئابيز » رد اھگنر نورد یگدنز تفاب رسارس دوپورات « تسا .
تسين تسوپ هيوررب طقف ، یزيمآ گنر .
دنا هتسشن شرف یور هک بسشگون اب ناراگتساوخ ناتساد نيمھ نايب ،
تسبلطم . ، ناراگتساوخ نيا بلغا ناقشاعو یرھاظ شقن همھ
پسشگوناب یرھاظ شرف یوررب ) هماج ( دنتسھ رد شقنو گنر هن ،
هدرتسگو هتفاب دوپورات نورد . ، اھنآريز زا یلاق نديشک اب متسرو
دنتفايم نوريب همھ . دنتسين یلاق فايلارد گنر ، اھنآ نوچ ، و سپ
، یناکت یلاق نيازا هک تسواو دناميم یقاب اجب شرف یور یکي طقف
ب اب یئوشانز قح پسشگونا ار نوچ ، دراد » یرھوگ گنرو شقن
هماجرد ، ناينرپرد ، یلاقرد « تسھ .

» شنيب « تسيئ ابيز یوجتسج ،

ناسنا شنيب یداينب هلئسم یئابيز یوجتسج ، ، اھ ز نتخيگنارب و
تسنآ نتخاسراديدپ و اھناسناو اھناجرد فرژ یاھيئابي . رد ، یئابيز
هک تسا یتسھ دوپورات یاھگنر سخن ت یزامغ ، شنيزارف هيور رد
دننزيم جنغو دننکيم . تسوپرد هک تسناج یافرژ رد یئابيز لصا
طـقـف دنزيم کمشچ ، شنيب هب ، . یئابيز یزيچرھ ، ، زاغآرد
، دنزيم کمشچ ، دنزيم کشب ،دنکيمزان ، دنزيم جنغ ،دنکيم همشرک
دنکيم یشک وجتسج هب ار هدننيب ات ،دنزيم رگنلت ، بيز یافرژ ی یئا
دزيگنايب . اب ، یئابيز » ندرک یشک « دنکيمزاغآ ار ششک ، . » یشک
« نوچ ، تسيئابيز یانعم هب يم یئابيز شک د . یلو » ندرک یشک « ،


14
14
تسندرک ورباو مشچ اب هراشاوزان و همشرک یانعم هب . نيا اب یئابيز
» هراشا « ، نيا اب » رگنلت « ، نيا اب » یرھاظو هاتوک ولج « هب
رھوگ بو
ُ
ـ هدننيب ن ، دوشيمراغآ ششک ، ندرک یشک اب ، دنزيمرگنلت .
رگا دشاب هچ ، نزب یکشب ، نک یا همشرک
یدنخورف ، رکش نوچمھ بل هشوگ هب – یناتسھق یرازن
دنيوگيم ندز کشب ، ندرک همشرک و ندز کمشچ نيا هب . ندز کشب
تسا ندز قرب ، . دنزيم قرب ،وسنوربرد ، رھوگرد یئابيز لصا ،
دشخرذآيم . » زرمارف « پسشگوناب ناتساد رد « زاغآرد قرب نيازا ،
دوريم تسدزا ، یئابيز ندز ، یلو پسشگ ون اب شخرذآ رھوگمھ هک
= ) پسشگرذآ ( تسا تسا مشچرون ، تساريگقرب ، ، و یئابيز نيا
دبايب ات ديوجيم اھلاس ، نآ ندرک شقن رد ار . تسندز کشب نيا اب
یئابيز هتشررس هک دھديم تسدب ار :
؟ ارچ تسشقن همھرپ ، لد هناخ نيا هک تفگ
لگچ مشچ ، وت خر یا ، تست سکع نيا متفگ
داد ، نم هب هتشر رس نفو هنتفرپ هتشر ،
تفگ : لسگم مھو شکب مھ ، مشکب ات شکب
ناج یئابيز ) یگدنز ( هکلب ، تسين تسوپ یورب هدنابسچ یشقن
نيتسخن » کشب = شخرذآ « و هدنمر تسيرھوگ یئابيز هدنزيرگ . اب
نيا ندشريگمشچ » یئابيز قرب « یناسنارھرد ، ، هظحل کيرد
دوريم ،وارد یئابيز هتفھن لصا نتخيگنارب غارسب ناسنا ، ات
ار هتفھن یاھيئابيز ، دزاس راکشآ اھ شفترد . داب هک ناسنامھ ) یاو (
دپ ، ناشرھوگزا ار تعيبط رد هتفخ یاھ شقن ات دزويمراھبرد دي
دروآ . دناوتيم هشيدناوراتفگوراتفررد ، ناسنا ، اھيئابيز شاقن ناسنيدب
دوش ناھجردو هعماجرد .
تسا هتفھن یاھيئابيز نتخاسافوکش ، هلئسم هب ندرک تعانق هن ،
دتفايم مشچ هب ، کمشچ و ديد نيتسخن اب هک یئابيز نامھ . اب طقف ام
او و دنا هتخومآ ام هب هک یئابيز زا یرايعم ام کنيع ار نآ و دنا هداد م
ميراد یئابيز زا گنترايسب یشنيب ، مينيبب ار اھيئابيز ات دنا هتخاس . ام


15
15
اب طقف ابيز ار یزيچ نآ ، تسھ یتشزو یئابيز رايعم هک یکنيع نيا
هک مينيب یم تشز ار یزيچ و دنيب یم ابيز ، کنيع نيا هک مينيب یم
دنيب یم تشز ، کنيع نيا . تلع نيمھ هب مينيب یم ابيز ار یزيچ ،
تسابيز ،رايعم نيا قبط هک .

يز نديد ـ ب ـ ھ یئا ـ ، ا
کمدرم اب
ِ
دوخ مشچ ) = یو + غب = یاو ادخنز (

ميراد راک یحطس هدش فيرعت یاھيئابيز اب ام . یلو » مشچ کمدرم
« هک » یب یب = یو یو « تسھ ، یدنزرھردو » کب یو = غب یو
= ادخ یاو « یدرک ردو » هچک « دنمانيم ) و ناوج یادخنز هک
تسيئابيز لصا ( راديدپو ندرک نتسبآو نتخيگنا ، نديدرد شراک ،
تسھ هدشان فيرعت یاھ یئابيز نتخاس . ار دوخ نيب ابيز کنيع ام
، ميزادنيب رود دياب اب ات » یب + کب = یو + غب ِ « مينيبب دوخ ات ،
نيا مرگ ینشور » یاو = مشچ کمدرم « ششکرد ، ش ار اھ یئابيز
گزا ـ ھو ـ دنايازب و دزيگنارب ، اھناج ر . اھ کنيع نيا اب ام نيب یئابيز
ميگنجيم ، نامدوخ مشچ کمدرمرد یئابيز یادخ دضرب ، . ام
مينکيم روک ، ناممشچرد ار ناميادخ .
یئابيز هدنيوج هشيمھ ، ناسنا ، یئابيز کمشچو کشبو یشک نيا اب
دوشيم . ب ارام ، یئابيز ششک هک ادخرھوگ هب ،ناجرھوگو لصا ه
ا دشکيم ، تسناجرد یئابيز لص . نديد ، یئابيز ار ناسنا هدنيوج
يز دنايازرد ، یکيراتو افرژ رد یئاب ن یئابيز یکيرات زا دنکيم .
و تساھ هديدپو اھناج یاھيکيراترد ، ادخ اي ، یگدنز یئابيزو تقيقح
تسا هتسب یاھرد نيا ديلک ، ناسنا .
ندمآ اب ناھجو هعماج اب و تقيقحابو ادخ اب هطبار نيا ، یرون ناھا
یلک هب ، ، دوشيم هتخاس هنوراو . ینميرھا ، افرژو یکيراتزا ششک
دش یسيلباو . ار تقيقحو یتسار ،ناھا نيا ، ینشور اي رونزا دوخ
، دندرکيم قلخ . یلو » شيورو شياز « موھفم هک » یگدننيرفا «


16
16
ياديپ دنور ، دوب ش » یکيراتزا ینشور « روفنم یلک هب هک تسا
ديدرگ دورطمو . هژاو دوخ » مخت = موت « یانعم ، » یکيرات «
تشاد . ت ـ
َ
ن ) هکنت ، نابنت دنھديم ناشن ارنآ یلصا یانعم ، ( هک ،
دش یکيرات همشچرس ، دوب نز یشزيمآ مادناو نادھز .

یمرگ یادخ هزيشود نتفر ) رھمو یئابيزو یناوج (
د اھ هشيرو اھ همشچ ندرک مرگ یارب نيمز یکيراتر
نيواتيپر = ناھج هدننيرفآ لصا

،زاغآرد نيواتيپر امرگ لصا هک ، هب زاغآ رد ، تسا زورمينو
تفريم نيمزريز ، دنک مرگ ار ناھايگو ناتخرد اھ هشيرو اھ همشچ ات
زورمينرد ، زورون زور ) یتيگ شنيرفآ زور نيتسخن ( نيمز ريز زا
کيراتو دمآيم نوريب ی ، اي رگيد ترابع هب نيمز زا ) نت ( هداز يم دش
، تفريم ن امسآو ناھايگ زارف هب و . ، ناوج یادخنز نيمھ تسرد
زا رام لکش هب ، هاگ نيمھ و زور نيمھرد هک دوشيم هتخاس نميرھا
دگنجب ینشور یادخ دضرب ات ديآيم نوريب نيمز . ، ناسنيدب ششک ،
کيراتو قمع یوسب هک ، دبايب ار هدننيرفآ رھوگ ات ديناشکيم ی
دش هتخاس یسيلباو ینميرھا . دنکيم لفاغو هارمگ ار ناسنا ، ششک
دزادنايم ماد ردو . ، ششک هکلب ، تسين یئابيز همشچرس زا ، ششک
تسا یدبو یھاوخزواجت و یتشلپو یتشز زا هديئاز ، ديآيم یکيرات زا
زيم دوخ هب یئابيز دنبور اي باقن هک دن . ششک هب تشپ دياب ناسنا
دنکب نت یکيراتزا . درادن دوجو ، یکيراترد یئابيز ، هک یئابيز و
تسا هدننک هارمگو هدنبيرف ، دشکيمرھاظرد . تسکيرات نميرھا نيا
هب ار رازآ یبو راوخ هايگ کاحض ات دزاسيم دوخزا ابيز یناوج هک
دبيرفب یراوخنوخ :
خس نتشيوخزا تسارايب یناوج نت کاپو لدانيب ووگن
ديمھ و یوگو تفگ ،نيرفآزازج شدوبن یور داھنب کاحض هبو ن



17
17
رباربرد ناسنا درخ یناوتان » ششک «

تسرد همانھاش ، تسا یتياور هک دوشيمزاغآ ثرمويک ناتساد اب
و ناسنا درخ یتسسو یگراچيب و ناسنا هبرجت نيتسخنزا یتشترز
یتموکح درخ . یتموکح درخو ناسنا درخ و دنروخيم بيرف ،
یئاناوت ار هعماجو یگدنز ندرک یربھار یارب دنرادن . نميرھا اي ويد
یبايرکيپ ، » ششک لصا « و » رش لصا « مھاب ودرھ تسا . ، رش ّ
دبيرفيم . اردوخ یناجو یزيچرھرھوگرد هک تسنميرھاو ويد نيا
دشکب ات دزاسيم ابيز ،رھاظرد ) دنک بذج ( دنک هارمگ و . هب قشع
بيز تسا بيرف هب قشع ، یئا . هب یرھوگ زاين ، ثرمويک » رھم =
یئابيز هب ششک « دراد ، یتسود تخانش زا ناوتان شدرخ یلو
دشابيم تسودو . بوخ هرھچ اب ،رھم ، تسازابنا ، زرو هنيک ويد و
دوخ هب ، رش لصاو هماکرادزو ّ ، اروا ثرمويک و دھديم ابيز هرھچ
وا هب ات دنيزگيمرب دوخ تسود دزروبرھم .
اھرش همھ ّ ی اھ هقئاس همھ ، یرھوگو یعيبط ی ابيز اردوخ ، ینورد
دننک هارمگ ار ناسنا ات ، دنزاسيم . ناسنيدب » یئابيز هب یزرورھم «
هب ليدبت ، » هک دوشيم ی یئابيز هب یزرورھم طقف یتشز باقن «
تسا . تسيناسنا درخ هبرجت نيتسخن نيا . یناسنا ،رگيد ترابع هب
و و تسناگدنبيرف تخانش زا ناوتان ، شدرخو ،روخ بيرف تسيدوج
دراد ربھر هب زاين اعبط . یئاھيئابيز هب رھم ، تموکحو ناسنا درخ
بور هک دنزرويم دنتسھ اھيتشز دن . یناسنا شنيب هبرجت نيتسخن نيا
دوشيم . ناھنرد هک دنکيم بذج اروا یرھم ، دزرويم نيک وا هب .
و یناسنا درخ درخ ح یتموک ، و دھد صيخشت مھزا ارود نيا دناوتيمن
دروخيم بيرفو دوشيم هارمگ ، هشيدنا نيتسخن ماگ نامھرد .

ارچ تاروترد ناسنا هبرجت نيتسخن
تسا ندروخ بيرف ؟



18
18
داديور نيمھ » یتشترز یسانشنادزيرد ناسنا نيتسخن ندروخ بيرف
شا هبرجت نيتسخن رد « تاروت رد ، زين يد یا هويش هب ، یور رگ
دھديم . » رام « اب ینامھنيا هک » ناطيش « نيمھ یبايرکيپ ، دراد »
یئابيز هب ششک اي قشع « تسھ . ششک ِ » اوح « دآ سپسو ، هب ، م
ِ یوس » تفرعم تخرد « و هب سپس » رد هک یگدنز تخرد تخ
درگشرف اي یوش هزات هشيمھ « ، دشاب هک رد » ندع غاب نايم « دنتسھ
تروص رد ، » رام « دباي یمرکيپ . زا ديابن ناسنا » نيا هب ششک
، ود اي ود نيا یئابيز هب قشعزا « دياب هکلب ، دوش یربھر » عبات
ـطمو ي ـ ع هدارا هوھي « ددرگ . هب ناسنا ششک هب ناسنا یتسود يب ن ش ی
هک دوخزا ديوريم تسبيرف ، . تسيناطيش ، ناسنا یعيبط شنيب . »
رام ريوصت « ، نآ ینامھنيا و اب » سيلباو ناطيش اي نميرھا « ،
لوحت ، بوخ رايسب » یئابيز هب قشع « هب ار » بيرف ، یانعم هب
یھلا هدارا زا نايصع و ندش هارمگ « دزاسيم شور .

لصا » یتفج = یزابنا = رھم = ندوب یگدننيرفآ همشچرس « هک
» رـم = رما « ، دشاب » راـم = ینميرھا = اھدژا « دوشيم

نامھ هک رام » رـم = رـما
َ
َ
« نيا و تسا یتفجرد یگدننيرفآ لصا ،
هديبسچ مھ هب یاتود ، ، دنتسھ ناجرد درگشرفو ینشور لصا هک
ددرگيم یگيورود رھظم هب ليدبت . نيا » م
َ
رـ « ، نايب هک » شياديپ
رھمو دنويپزا درگشرفو ینشور « اوغاو بيرف لصا هب ليدبت ، تسا
ددرگيم یھابتو . تشاد رظنرد دياب ، ناريا گنھرفرد هک » م ـ مدر =
م ــ ر + مخت « اي نا ـ س ـ نا مخت تسرد ، ِ دنزرف اي نيمھ » رم = رام «
تسھ . اب » رام = نميرھا اي سيلبا اي ناطيش « ، اي رھوگرد اھ ششک
هدنبيرف ، ناسنا ترطف = دنوشيم هدننک هارمگ . شنيب هب ششکو قشع
ِ
هديئور دوخزا ، درگشرفو ) زبسو هزات ( زا یوش دوخ ) دادرما ،دلخ (
ددرگيم نوعلم ، . ناھج هب ، ناسنا هک تسنآ هشيدنا نيا رگيد هيور
درادن یدامتعا رگيد ، اھناسناو هعماج و تعيبط و یتيگو . همھريز


19
19
، اھيبوخ همھ ريزو ، هنيک ، اھرھم همھريزو ، یتشز ، اھ یئابيز
، اھ شنيب همھريزو ، فعضو یتسس ، اھورين همھريزو ، یدب لھج
دنيب یم . یتيگرد ) یدرکنت = ینامسج یايند ( تسين یئابيز چيھ ، .
دنا هدننک هارمگ همھ ، یتيگ یاھيئابيز هب قشع . قشع ) بيرف ( هب
دنبيرف همھ ، یتيگ یاھ یئابيز ) یور هھاريب و ینادرگرسو یھارمگ
تسا ( . بيرف هژاو نامھ ) یرف + یرف ، هواي + وير ( هک یانعم هب
» قشع « ا لافغا و ندروخ لوگ هک بيرف ، دوشيم ، تس
تسيھارمگو . ، تسين یئابيز چيھ ، ناسنا کيرات مخت ايرھوگرد
هکلب » هراما سفن « تسھ . ناسنا راکفاو لاوقاو لامعا همھ نودب اھ
ءانثتسا تياغود اي فدھود ، مھاب دنراد . ، یراکشآ فدھرھ ريز
تسھ هتفھن فدھ کي . اغ ، ینلع تياغرھريز تسھ یفخم یتي .
تسھ یئورود و هعدخو ريوزتورکم لصا ، ناسنا .

م ـ ا ط و ر ـ ا سو
ارـچ نيا » سواط « هک تسا » راـم « ش ـ تسا هد ؟

تخانش یارب » رام « یمسا نوتم ، ، دنھديم یراي ام هب . نوچ
، دنشاب نوگانوگ ثيداحا هک نوتم نيارد ندوب زابنا » سواط ابرام «
نوشيمرارکت اھراب د . يش نتفر ببس هک تسا سواط نيا ناط هب
ددرگيم ناسنا ندنار نوريبو تشھب . دنمھاب سواطورام نيا عقاورد
دننکيم هارمگ ار مدآو اوح هک ) دنبيرفيم . ( راوناراحبرد ، دوشيم لقن
زا مدآ ندمآ نوربو ، تشھب هب ناطيش نتفر ببس هک تسا سواط هک
تسا هدوب تشھب . ،رگيد ترابع هب دراد یسواط رھوگ ،رام . »
سواط « ، یولھپرد ، » ف ـ وروم شر « دوشيم هدناوخ یانعم هب هک »
درگشرف غرم = یوش هدنزرسزا لصا ، اھ شقن یگنراگنر =
دادرـما = رام ايرـما ِ رھوگو لصا َ « تسا . نبازا دمحا دنسمرد
یسک نوچ ، دشکب یرام هک رھ دومرف ربمغيپ هک دوشيم لقن دوعسم
ک تسا دشک یتسرپ تب درم ه . هک ديآيم ادخ لوسر ات یدنسب ، للعرد


20
20
» شدوخزا شداژن و دوب سيلبا ، درک طاول دوخ اب هکيسک نيتسخن
دندمآرب . ناس نيمھ هب ، اررام هتبلا » دوخاب هدننک طاول « درمشيم .
هزات یدنب ترابع ، دوخاب ندرک طاول هشيدنا » هديبسچ مھ هب تفجود
« دوب نامھ هک موھفم » رم = رما = یتفج لصا = ینيرفآ دوخ لصا
« دشابيم . یلصا یانعم » رھم لصازا شنيرفا « تشز هنوگ نينچ ،
تسا هديدرگ خسمو . ورام هک دوشيم هديد بوخ تسرپ تب ) نينچ هک
رام لصا = یرھم ار ، دناديم شنيرفآ لصا « دنوشيم شزرا مھ ، ، و
درام ، یتسيابيم ، ناکرشمورافک همھرد دنراد سواط هرھچ هک دي . هب
،رگيد ترابع ديابن ، تسين دمحم هب نمءوم هک ،یناسنا چيھ هب
دراد سواط یاميس هک تسيرام نوچ ، درک دامتعا .
تسا یسيلبا همھ ، کرشمورفاک کي کين هشيدناوراتفگوراک .
سواط ندوب زابنا نيا ناريا تايبدا رد ،رام اب هدش هديباتزاب ، زين
تسا . ا راطع هک دنکيم تياور نينچ ار هشيدنا ني :
یوربآ هتفر ، هتشگ نوعلم هاوخ یوجو تسجرد نيعل سيلبا کيل
ناج رد وا ت ـ ن ف ـ را ، دوب هداتفا دوب هداتفارازوراوخ سب وا راک
در شيوخ لاثم ، مدآ دنک ات دسحزا درکيم سيبلترب رکم
درک مولعم همھ ات اھلاس وا تسشن تنجردرب اھلاوحا
تشھب نابرد ، سواط اب رام ناشياابو تفر ا لگ ُ تشکب یسن
تسشنبرام ناھد رد نيکزرپ ،وا تشھب یوسرد تفر نيعل نآ
رد ب ، دراد هگنلود ، تشھب هک یکي » رام « ، یرگيدو ، » سواط «
تسا . ريطلا قطنمرد ، یتبحصمھو یزابنا نيا ،سواط ابرام
دوشيم رارکتزاب :
ط نآزا دعب راگنرز ،دمآ سوا
رازھدص لب ،دص هن شرپرھ شقن
یسورع نوچ ، درکزاس ندرک هولج
پرھ ـ درک زاغآ یا هولج ، وار
تسد تشگنا ،ملق دش ار ناينيچ تسب شقن ، مبيغ شاقن ات تفگ
کين هن یراک اضقزا نمرب هتفر کيلو مناغرم ليربج نم هچرگ


21
21
تشزرام اج کي هب نم اب دشراي
يب ات تشھبزا یراوخ هب مداتف
یرھوگ ،رگيد ترابع هب اي ، تسا هدوب لزازا ، سواطورام ندوبراي
تسا . رام ) م ـ ر ( عقاورد ، ، نوچ هک تسا هتشاد یسواط رھوگ
دورطم ، تلع نيمھ هبو درب یم لدو دنکيم هولج یئابيز رد یسورع
دزاسيم دوخ قشاع ار همھ نوچ ، تسا هدش نوعلمو . هاوگ نيرتھب
ب نامھ نيار » نامثع « تسمسا موس هفيلخ مان ، . هب ، نامثع
تساھدژا هچب و هچبرام ،رام یانعم ، هب اي نوملقوب هب نيچمھ و
ديآرب ینولو یگنر هب نامزرھ هک دوشيم هتفگ یغرم ) تاوش هزوچ
= یرابحلا خرف ُ . ( هيودا نزخمرد » داوش « قطا یا هدنرپ هب
کشخرد مھو بآرد مھ دوشيم دنکيم یگدنز ی . یدنب ترابع نامھ نيا
هشيدنا » یتفج = رم = رام « تسا . زا » یتفج لصا = رـم « ،
یگنراگنر ) نامک نيگنر ( دباي یم شياديپ . مھ ، نامثع مان تسرد
هيور » رام « و نوملقوبرد هک یسواط هيور مھ ، دراد ار ، مھ
تسا هدش نايب ديايم لوحت یگنر هب ینامزرھ هک یغرم . ار مان نيا
نوچ ، دنا هداد نامثع هب » رام = نوملقوب = سواط « شيپ نامزرد
دمحمزا و کين یريوصت ، تسا هدوب هدوتس مان نيمھ ، مھ سپسو ،
دنا هدادن رييغت و دنا هتشاد هاگن ار .

ِ ندوب رھوگمھ م ـ باو را ـ يل ـ طو س ـ سوا

ريواصت کرتشم جرخم » رام « و » سيلبا « و » سواط « شتا ،
يم دشاب . موھفم لوحت یافرژ هب ناوتيم ، اھنآ کرتشم جرخم نيازا »
قشع = بيرف « هب » بيرف = یھارمگ « نوچ ، درب یپ » شتآ « ،
دزاي یم . رام ريوصتزا ، شتآ ،رام ناھدزا هک ديد ناوتيم همانھاشرد
دشکيم هلعش . رامريوصت ندش هتخاس تشز اب نآ رھوگ نتخاس هايس و
، ، شناھدزا یاجب هلعش یمرگو ینشورو ) مد ( دود ،
ِ
هدننکراتو هريت
ديآيم نوريب ، . یانعم ،رام عقاورد » اھدژا = یژا = اھد =


22
22
یگدنزدض + هدنزوس شتآ ( تسا هدرکاديپ . اھدژا ) یژا + اھد ( ،
هدنزوس شتآ هک یا ديآيم نوريب شرفز زا یگدنز دض ، ) ا - یژ (
تسھ . وھ ناتسادرد ژيو زا یشخب ،گنش نانآ ريوصت یاھيگ ار
رامزا ، ميباي یم .
زارد یزيچ ،رود زا دمآ ديدپ
گنر هيس و نت هريتو » يت ـ ت ز ـ زا «
مشچود ـب زا سر ـ وچ ، ر نوخ همشچود
ناھج ، شناھد دودز ، نوگ هريت
ام نيا ر ) یتفج لصا ( هک گنتاگنت هطباررد ، نيمزاب ) کاخ ، نت
مھ ناسنا زا یشخب ، نيمز یتئمرآ اي تسا ( دراد کيراتو هريت ،
دوشيم هايسو . اب ینامھنيا ، نيمز » نت = ندبو نادھز « دراد .
» یدرکنت « ، لصارد، یانعم هب » نادھز زا هديئاز « تسا هب یلو
دوشيم هتفگ تسينامسج هچنآ . درکنتو ینامسج ، تسا هدش هداز هچنآ
تسا . اب ینامھنيا ، تسھ یز خاروسو دزخيم نيمزرب نوچ ،رام
هريت نيمزو کاخ ) ناسنا نت ( دوشيم هداد . ،رام نتخاس هايس اب هتبلا
، رام ینميرھا لصا ) یگدنزدض + هنوگژاو گنچ هدننز ( دوشيم . »
ت ـ ي ـ ِنتخاتز « زج یرگيد یانعم ،رام » نوچ ، دراد باتشرپ شبنج »
نتخات = نتيچات « و ندوب جاومو ندوب ناور یانعم » ورت ،ونزا هزات
ندش « ار دراد . تسنازات بآ ، ناور بآ . تيوھ ، اجنيارد تسرد
رام ) رم ( دوشيم رتنايامن . ندوب جاومو ندش هزاتو شبنج اب ،رام
) مخو چيپرپ شبنچ ، چيپرام ( دراد راک یگژيو ، ندوب جاومو
یاوردنا ) تخديب ( تسھ مار اي . مارو غرميس ) یاوردنا = تخديب (
اب ینامھنيا ، ناريا گنھرفرد » جوم « لصا ، دنراد » جومت «
دنتسھ . رام نيا هناھدزا دود ، امرگ اب ینشور یاجب ، ، و دزاي یمارف
دنکيم هريت ار ناھج . هديرفآ ، یتشترز یسانشنادزيرد دود
تسنميرھا . ناسنيدب ترد ناج شتآزا هچنآ ـ دزاي یمزارف ، ن ) ششک
زاينو زآ ، اھ = هساي و قشع = قايتشاو وزرآ ( ميرھا ، کيراتو ین
دوشيم هدنزاس . هايسرام نيا نامشچ و ددرگيم هدنزيرنوخ همشچ ، ) =


23
23
هماکرادز . ( نينچ دضرب ، گنشوھ هتبلا » هدنزاس هريت شتآ
تسا لوحترد هشيمھ وزيرنوخو « نيا نتشک یارب یگنس هاگنآ و
رام ن هک دنکيم باترپ ،رام نتشک یارب ، رگيد گنس هب هتساوخ ا ،
دروخيم ، ناھگان و مداصت نيازا داضتو ب هک دزورفايم یشتآ ، یاج
ینميرھا هک دود دنيرفآيم ینشورو غورف ، . نديربو داضتزا
) یگدشادج ( قشعو دنويپزا هن ، دباي یم شياديپ ینشور هک تسھ
یگتخيمآو = رـم = گنس ( . ا زا هن ، اھ گنس ندز مھ هبز » هک گنس
یانعم هب لصارد جازتماو لاصتا تس = م ايرـم لصا را « .

ِ سيلبا ق ـ تسا تشھبيدرا ، ناريا یادخ نامھ ، نآر
هک » ناج شتآ « ِ نت اي نادشتآرد تسيناسنارھ
لصاو » یزارفرس « دشابيم ناسنارد

هکنيا تسا شتآ زا سيلبا ، نامھ ،سيلبا نوچ » نايرپرتھم = یاترا
هشوخ = شتآرمجم = تشيھاو اترا « تسا ناريا یادخ . سيلبا هژاو
، و برعم هژا » لا + سيب = لا + سيو « ، تسا یانعم هب هک »
شخرذآ = رذآزا ینشور « تسقرب اي ) دوشيم هديمان مھ شتآ هک ( و ،
یربترد شرگيد مان » لجنس = گنس + لکس ، لا = گنس + لا «
تسا ) تسا هدش ليجس ، نآرقرد هک ( . هتفگ مھ شتآ ، شخرذآ هب و
دوشيم . زا ، قرب » گنس یادخنز ، ا هک ب ـ ر از نارابو هايس ، دشاب
قشع یادخنز ینعي = رھم « تسا . یمسا نوتمرد ، اھراب
سيلبا هک تسا هدشرارکت ، تسا هدوب نايرپرتھم و ناسوجم یادخ .
دنوسپ » سيب = سيو « یانعم هب ، » یتفج لصا « هک سيبلاو تسا
مھاب ، هدنرابربا اب ، دشاب شآ اي قرب » گنس = رم « دنتسھ . شتآ
) ب قر ( بآو ) هدنرابربا ( دتسھ نديرفآرد مھابزابنا ، نادھزو مخت ،
) رم = گنس اي ،رام . (
رگيد ترابع هب سيلبا اي اترا مھ ، » شتآ « مھ و » یئابيز یادخ
قشعو « تسا نوچ ، » یرپ = یرف « ، یانعم هب » یئابيز و قشع


24
24
« مھ اب ودرھ تسھ . هک تسا شتآ نوناک ، ادخ نياو » یاھ هبح
ششتآ « دوشب اھناسنا ناج ات دناشفايمورف ار . مجر نيئآ و ) گنس
نتخادنا ( یانعم ، برع لئابق یضعبرد زونھ ، هکمرد ناطيش هب
ار نز نيا هب نتخادنا گنس تسا هتشاد هاگن یقاب . ، سيلبا هکنيا
تسد رد ملق نوچ ، دوشيم هتخاس تشز ، یدعس لوق هب و تسابيز
ش یا هشيدنا ، تسنمشد تسا هدش هتخان .
تسا شتآ مھ سواطرھوگ . هژاو دوخ » سوات « ، » وات + سوا
ُ
«
دشابيم . نامھ ، وات فت = پت تسا . » ب هک نت اي نادھز شتآ ه
تسھ مھ نادشتآ یانعم « یتسھ و دھديم تروص ، ناسنا یتسھ هب ،
دشخب یم . دنوسپ » سوا = us « ، سواطرد هژاو هب لصارد » زوا =
زوخ « گيمرب یانعم هک ددر » ین = نادھز « تسا هتشاد . » سوا «
یناملآرد هک aus سيلگنارد و out نوريب و ندش جراخ ،تسا هدش
تسنادھززا نتساخربو ندمآرب و نتفر . هک تسنيا » tan + us « هب
و ندشدنلب و نتساخرب یانعم » taan + us « بو هتساخرب یانعم هب دنل
تسا نديشک نوريب یوسب ، هدش . us د نديبات یانعم هب اتسوار
تسنديشخردو ) vanh . ( tik + us تسا هداشگوزاب یانعم هب .
دشابيم دنموزرآ یانعم هب یئوسزا ) شراوزھرد khunsand =
دنسرخ . ( نيارب انب » وات
ُ
س « ،وسکيزا یانعم هب » قشع دنموزرآ
یمرگ اي « تسا رگو شبات نوچ ، م دراد رھم اب ینامھنيا ، ی . ، باتفآ
دشخب یم یمرگ نوچ ، تسارھم یادخ . یانعم ودرھ ، وترپو شبات
» یمرگ = قشع « دنراد . نوچ ار شلابند هک تسارن سواط
ددنب یم قاطو دزورفيمرب . سواط یارب ار تفص نيا یلو
دنرب یم راکب یلکروطب . تسادخنز ،دشاب مراھچرھپس هک باتفآ نوچ
، زورفايمرب ار شلابند هک تسيسواط یلو د
سواط وچ ) ديشروخ ( تخورفرب ار لابند
تخوسب ار هيس غاز لابورپ – همان نمھب زا
یکدوکرد نوديرف ار شريشو تسا هنيدام هک نيمز واگ هرابرد اي
هک ديآيم همانھاشرد ، دشونيم


25
25
دوب هياپ نيرترب ارو ناواگز دوب هيامرب ، مان شک ، واگ نامھ
ھ هب رن سواط وچ ، دشادجردامز رگد یگنر هزات ،رب یومر
نيمز واگ هکنيا = ) نت ( شيومرھ هک تسيواگ ، ، یرگيد هزات گنر
هک تسنآ یانعم هب ، دراد » ندوب گنراگنر و درگشرف لصا « تسا
اب ینامھنيا یوم نوچ ، » هايگ « و » ین « دراد . یوسزا
رگيد یانعم ، سواط » هدنزورفاربو هدنزيخرب
ِ
یمرگ اي ، بات
ینشورو « ار ، دراد و دباي یم شياديپ ،رھم ، وازا . هک تسنيا »
رام « و » سواط « و » سيلبا = لا + سيب = رھوگ هک یئادخنز
یتفج = سيو = یاو = رـم = ،رام دراد « ینوگانوگ تاحطصا همھ ،
دنا هتساخرب هديدپ کيزا هک دنتسھ . یمرگ لصا نيا ) ، هساي ، نديزاي
زاين ،زآ = قشع ( تسا نترد سيلباو رام هک ، ، نميرھا اي سواط اي
تسا هدش . نيا نيمز هب ناتسمززاغآرد هک تسيمرگ لصا ) نت
تسنيمز زا یشخبزين اھناسنا ( زا لاس زور نيتسخنرد و دوريمورف
ناھايگ همھ و دوشيم هداز نيمز زا اي ديآيم نوريب نيمزريز
ناھجردو دنکيم ابيز و یسواطو گنراگنر ، ناگدنز رگشرف د
دوشيم .

چو هنوگچ ـ ار » صا ـ امرگ ل « ،
هب لوحت » ھا ـ ير ـ م ـ ن « ؟ دباي یم

» نيواتيپر « و ، تسھ نامسآرد امرگ نب ، ُ » اتيپر « یانعم هب »
هزيشود « تسا . نيا » ناتسبات هدکنب « ، یزورف شتآو امرگ لصا و
زورمين رد ناھج هدننيرفآ یورين تسا . ینعي ،زور نايم یادخ وا
امرگ ) وات ( دنيرفآيم زورونرد ، ماگنھ نيارد ار ناھج هک تسھ .
دوشيم هديمان ادخ نيا مانب ، نامز نيا ، ور نيازا . نيا اب نامز نيا
تسين زور همين نامز مان اھنت ، نيواتيپر و دراد ینامھنيا ، ادخ .
، یتشترز نوتمرد ، ادخ نيا مان یانعم هب » زورمين = زور نايم «
هدربراکب دوشيم . ار ناھج ، شنادنپساشما اب شھدنبرد مھ ادزم اروھا


26
26
ماگنھ نيمھرد ، دننيرفآيم . هدننيرفآ لصا ، نيواتيپر دوخ هکيلاحرد
تسھ ناھج درادنرگيد هدننيرفآ هب یزاين و ، . ِهژاو دنوشيپ »
نيواتيپر « ، پر ـ ه = فر ـ ه شبرعم هک تسھ » بر « دشابيم
ردو نآرق » نيملاعلا بر « ان ، تسا ﷲ رگيد م . عطاق ناھربرد یلو
هک دوشيم هديد » هفرو هپر « مان ، » نيورپ هشوخ « نامھ هک تسا »
هشوخ یاترا « شتآ نوناکو هشوخ یادخ ، دشاب . » تيپ « نامھ ، »
یان = نادھز « یانعم هب عقاورد ، اتيپرو تسا » هشوخ هک تسينادھز
نيورپ = تسنآرد هشوخ یاترا « لصاو » دوخزا تسناھج هدننيرفآ .
تسنادمختو مخت عمج نوچ ، اتيپر ) هجاوخ اي نتمخت دننام … ( ،
اي یتفج لصا » رـم = رـما « تسھ . ، دنتسناوتيم یناسآ هب ،ور نيازا
، کيرات نيمززا اروا شياديپ » رام « دنناوخب .
تسھزين شتآ نوناکو رمجم ، هشوخ یاترا هک ميناديم . ترابع هب
ياھ هناد ،رگيد ش » شتآ مخت « دنتسھ . دنتسھ امرگ لصا ، اعبط .
هدش هتشون هنوگود ، نيواتيپر مان یلو rapithwa + rapith-wena
شخبود هک » تيپر rapith + اوت twa « و » تيپر + نو wena «
دراد مھزا . » تيپر « شخبود زا بکرمزاب » پر + تيپ « تسا .
پر ه یانعم هب ، » هشوخ « تسا . رکسناسرد ، تيپ قشع یانعم هب تي
تسا هفطاعو ، و نينچمھ ، تيپ ترکسناسرد یانعم هب » نادھز
مکشو « تسا . دنوسپ » اوت « و » نو = نيو « یانعم هب ودرھ ، »
یان « دنتسھ ) هتفگ اوت حون ، یتشک هب یربعرد ،ريشابت دنوشيپ ، اوت
دندشيم هتخاس ینزا اھيتشک نوچ ،دوشيم ( . اب ینامھنيا ، نادھز »
د رونت اي هروک اي شا « ندنارورپ یارب امرگ همشچرس هک ، تشاد
تسا نينج . واتيپر ور نيازا مھ ممتم یلو نوگانوگ یناعم دناوتيم ني
شاب هتشاد د . ج هدننيرفآ لصا ، نيواتيپر ھ همھ یاھ مخت هک تسنا
ديازيم شيانزا هک دراد دوخ نادھز رد ار ناتسھ = شيان زا اي
دزاونيم ) هب یان ( ، نشجو نديدنخو نداز نوچ =) ین نتخاون (
دنتشاد ینامھنيا مھاب . ور نيازا » پر « ندرک یداش هب اتسوارد ار


27
27
دننکيم همجرت . یناعمزا یا هشوخ یاراد ومعم ،تاحطصا نيا
اھنت یانعم کي هن ، دنتسھ .
هزيشود نيا ، نابآ هام زور نيتسخنرد نيواتيپر یادخ هک ،
رھم ) یمرگ ( تسا اھ همشچ ات دوريم نيمزريز هبو ديآيم دورف ،
درورپب اراھنآ و دشاب اھنآ یبرمو دنک مرگ ار ناھايگ یاھ هشيرو
ّ
.
مھد شخب شھدنب رد هک تسنيا ) 159 ( هک ديآيم : » نيوھتيپر یونيم
نيمز یور زا دوش نيمز ريز هب تساھبآ همشچ هک اجنآ ، . نابآ هام
ز ناتسمز ،دزمرھزور یگزيھب ، دريگ رو « .
نيدرورف زور نيتسخن هک مينيب یم سپس ) نشج و مرخو خرف هک ّ ّ
زاس ، دراد مان ( دزمرھزور ، هداز ، نيمز نادھز زا نيمزريز زا
دوشيم راديدپو . مھد شخب شھدنبرد ) 160 ( ديآيم : » هام نوچ
دوش دزمرھ زور نيدرورف ... ب زا ناتسبات ـ
ُ
کن ـ ديآرد شيوخ هد
دريذپ یئاشداپو . َ و ديآ نيمز زارف هب نيمز ريز زا نيوھيپر ب ـ ِر
دناسر ناتخرد « . ،زورون زور زورمينرد نيواتيپر ندش هداز اب
یراھب بقنا اي درگشرف ) هاگتشگ ( دوشيمزاغآ .
نيمز یکيراتزا ، یمرگ یادخ ندش هداز هشيدنا نيا ) ت ـ ن ( ،
موھفم اب یگنھآمھ » تشترز نارکيب ینشور « تشادن . ،ادخ هکنيا
دوب ینميرھا یرما ، تشترز هزومآ یارب ، دوشيم هديئاز یکيراتزا .
، ور نيازا دوشيم امرگ یادخ ريوصت نيشناج نميرھا ار نيمز هک
س یم ـ
ُ
ف ـ ت ـ د ، ديآيم نوريبو . هتبلا » نتفس « یکي ، دراد انعمود ، »
ندرک خاروس « یرگيدو تسا » نديزرو قشع « تسا . » ُنز هتفس
« تسا هدش نتسبآ و دراد رھوش هک تسينز ، . نامھ ، نتفس » ندوس
و ندوسبو نديسوب « و تسا » یسوبمھ « یولھپ نابز رد تبراقم ،
تسيوش نتسبآو . نميرھا هک تساجنيا ) ،رگيد ترابع هب اي یادخنز
ب و درگشرف
ُ
ناتسبات هدکن – وات + ناتسا ( دوشيم یرام نيمز زا هک
دزخيم نوريب . یلو » ندرک هرام « دقع یانعم هب یدرکرد
و تسيئوشانز » اتنپسرام « زور یادخ ، 29 دقع هدننيرفآ یادخ ،
دنا ناھجو نامز هدننيرفآ هک تسا مارو مارھب نايم ، یئوشانزو رھم .


28
28
شھدنب مجنپ شخبرد ) 42 ( هک ديآيم : » ، یرام نوچ ، نميرھا
ار نآ هک تساوخو ، تفسب ار نيمز نيا ريز نامسآ دنکشزارف . هام
تخاترد زورمين ماگنھ هب ، دزمرھزور ، نيدرورف . هنوگنآ نامسآ
گرگ زا دنپسوگ هک ديسرتبوازا « . نامز نامھ تسرد
زورمين ) نيواتيپر ( ، نامز نامھ ، دوشيم هداز نيمز زا نيواتيپر هک
ديآيم نوريب و دتفس یم ار نيمز ،رام لکش هب نميرھا . زور نيتسخن
نامزو لاس دشيم هدرمش یتيگ شنيرفآ زور نيتسخن هک یاجب ،
، نميرھا ،زاس نشجو درگشرفو یداش یادخ اي ميبو سرت لصا ،
رام لکش هب ، ت یم ناھج هب ـ دزا . ، هشيدنا نيمھ ديشمج ناتساد رد
هب ، ويد اب ديشمج زورون زوررد تسرد و هدش هديباتزاب ، همانھاشرد
دنکيمزاورپ نامسآ ، مرج نيرتگرزب و دنکيم ادخ دضرب ار . ناسنيدب
» زورونزور « ، اب دربن زاغآ زور ، یتشترز یسانشنادزي ديدزا
یداشو نشج زور هن ، تسا نميرھا .

یمرگ نب ، نيواتيپر
ُ
= زورمين = ناھج هدننيرفآ لصا
گ ـ مر = مرــغ
َ
= شيم = ھم ادخنز ــ ر
مرـگ = نامک نيگنر،رھم،هاوخ تفج هدامروناج،بلط
» مرگ وخو ا ي اي ید ِ تفج بآو امرگ « = یگدنز لصا
تسا یمرگ لصا ،ناريا یادخ ، ینشور لصا هن
همانھاشرد ليئامرگ
امرـگ + نيس = نامرک + هاـش

باتکرد هچتين » تشترز تفگ نينچ « موھفمرايسب ، » زورمين =
Mittag « کش نودب هک درب یمراکب ار یناريا ینيب ناھج زا ،
تسا هتساخرب . ، ناريا گنھرفرد هتسب ، ناھج هفطن ،بش نايمرد
دوشيم ، دباي یم شياديپزورمينرد و . تسا نيواتيپر ،زورمين یادخنز


29
29
هک » امرگ لصا = ناتسبات هدکنب « تسا ) وات + ناتسا . ( ، یمرگ
تسا شياديپ لصا .
یمرگ اي شتآ ، ناريا گنھرفرد ) وات ( رب ، » ینشور « تيولوا
دراد . تسامرگزا ) وات ، فت ، بات ( دباي یم شياديپ ینشور هک .
اي امرگ اب ، یناريا ینيب ناھج » زوسان شتآ « ، تسناج لصا هک
دوشيم عورش . ، ﷲو هوھي و تشترز یادزماروھا هکنآ هنوراو
دنشابيم یتسھ قلاخ ، ینشور ناھا ، رد ، ناريا گنھرف » تآ ـ ش
زوسان « اي » گ ـ امر « ديديم ار یتسھ هدننيرفآ لصا ، . شتآ
ِ
» هو
راتفنرف « ِ ناج شتآ ، و ناسنا » تشيزاوروئ « رد هتفھن شتآ ، مخترھ
زوسان شتآ اي امرگ ، یھايگ دن . یادخ دننام ، امرگ لصا اي ادخ ،اتيپر
رودزا هک تسين ینشور ، طقف شدوخ هکلب ، دنکفيب نيمز هب رون ،
اھ نيمزريز رد ناھايگ ی اھ هشيرو اھ همشچ بآ اب و ديآيم دورف ،
يم تفج درگشرف ات ، دوش ) رام = رم ( دوشب ، سواط ، نيمز و
ددرگ گنراگنر . بآ تفج ات دباتشيم ، تسيمرگ هک ، نيواتيپر
دباي شياديپ ، یگدنزودوشيم . تسدقن اج همھرد ،ادخ نيا
ز ندينشن هک هش ناجب شدقن ادرف هدعو ،
هدنبات هام صرقز ، هيسن ، خر رون یدينش ! یولوم
هيسن ، ناريا نايادخ دنتسھ دقنو دنسانشيمن . نب ،نيواتيپر هکنيا ُ
شدوخ رگيد ینخس هب ، تسيمرگ » مرگ « تسا . هک شتآ ) Ur (
نشورو یمرگو هلعش ، دشاب ) Var ( و دزارفايمربرس وازا هلعش
یمرگو ینشورو دنا هتسويپ شتآ هب هطساويب ، . نيمھو » var «
یناملآو یسيلگنارد هک تسا » war-m « ردو تسا هدش یسراف »
مرگ « تسا هدش ، ، اھنابز رد نآ نوگانوگ یاھظفلتو garema ،
ghaarma = مرغ ، gharm ، gurm = مروگ تسا . تفگشردو
هک ميناميم مان هژاو نيمھ » یھوک شيم اي شيم یتشد اي « تسا . »
شيم « یانعم هک » رھم « هتشاد رھم ادخنز اب ینامھنيا ، دراد مھ
تسا . ،رگيد ترابع هب رھم = شيم = یمرگ = زوسان شتآ لصا ،
تسيگدنز . غ اي شيم ـ مرگ ، مر ) نامک نيگنرو بلطورھم لصا =


30
30
یگنراگنر = درگشرف ( یبايرکيپ اي ، » هدنرازآ ان یگدنز هشيدنا « هب
تسا یلکروط . هرب جرب هب شيم ، شھدنبرد ) لمح ( دوشيم هتفگ ،
تسا رھمو نامسآ نايم هک ، زيخاتسر اي راھبزاغآ و تسا تعيبط ،
، یتيگ همھ هک دوشيمزبسو گنراگنر . ناحيروبا و ینوريب نابز
یدغس ، ، تسا رھم زور هک ار مھدزناشزور » شيم « دنناوخيم .
نامھ یدغسرد شيم mithra تسا . شيم اھيدغس ار ادخ ارتيم
غب = mishi Baghi ) غوف شيم ، ینوريب ( هکنياو دنمانيم » غب هرتيم
« ام اي مرخ نامھ ّ ینوريب هک ددرگيم صخشم نيازا ، تسا ید ه ، هام
هک ار لاس مھد » مرخ ّ « ، دشاب ید اي » غوف شيم = غب شيم « دمانيم
) mish bughic = mithra baga ( . شتآ اي یمرگ اي مرگ اي مرغ
تسارھم ادخنز دوخ یبايرکيپ ،زوسان . یمرگ لصا ، ادخ
تسيناجرھرد . گنراگنرو بلطو ینابرھم لصا ، ادخ هزاتوون اي ی
، تسيناجرھرد یوش ، یناجرھردو ن ـ ق ـ تساد .
هک تسنيا » تساھناج همھ همشچرس هک یزوسان شتآ « یلک هب ،
دضرب » یگدنز هدنزاس دوبانو هدنرازآو هدنزوس شتآ « تسا . »
هدنزوس شتآ « هک ناريا گنھرفرد » اھدژا = یژا + اھد « ، دشاب
یانعم هب » نزاسدوبان و هدنزوس شتآ ناج دضو هد ) ا - یژ ( تسا .
» اھد « اھناج همھو دزاسيم دوبان هک تسيشتآ یانعم هب تيرکسناسرد
دروخيمورف ار . » نازوس شتآ « هقئاسو اھ هديدپ همھ هدنريگارف ،
دشيم مشخوزيمآ رھقو رگشاخرپورگزواجت ی اھ . زواجتورھقو مشخ
اي هدنزوس شتآ همھ ، یگماکرادزو یراوخنوخ و یھاوخ » اھدژا =
اھد یژا « دندشيم هدرمش . هنابز ، هدنعلبو هدنزوس شتآ هک ناسنامھ
هدرمش هدنعلب نوگانوگ یاھرس یاراد زين کاحض ، دراد ددعتم اھ
دشيم . هک تسنيا هژاو » رام « ، یاجب » اھدژا « ، دوشيم هدربراکب
شيلصا یانعمو ددرگ هتساک هدنرازآ لصا هب ،رام ات ، هتخاس ناھنپ
دوش . لصارد ، اتسوارد کاحض تسارس تفھ یاراد ، همانھاشردو ،
رس هس ، ) رب رامود د و اھش ، شدوخ هدنعلبرس یکيو ( تسا .



31
31
ميود ناوخ رد متسر
هدنزوس شتآ و زوسان شتآ هلئسم حرط
ناج هدننکدوبان شتآ و ناج شتآ

شتآ هنوگود نيا اب ورايور ، ناوخ تفھ مود ناوخرد متسر هک تسنيا
دوشيم . درگ ، ناوخ نيا
ِ
ددرگيم مھزا شتآ هنوگ ود صيخشت روحم .
ناوخ نيارد نازوس یامرگ ، ، » گرزب یاھدژا « دوشيم هدناوخ .
راچد ناوخ نيارد شخرو متسر » تخس یامرگ « دندرگيم و ،
دنتفايمراکزا . هک تساجنيا » خرف شيم ّ = مرغ « اھنآ شيپزا ناھگان
ک دشيدنايم ناھگان متسر و درذگيم ه » مرغ = مرگ « زابناو تفج ، »
بآ « تسا ، یپردو » دوخروخشبآ « تسھ .
تخل تخل ، نت هب یتشگ غرم وزک تخس یامرگو بآ یب نابايب
تشدو نوماھ ديدرگ مرگ نانچ
تشذگرب ورب شتآ هک یتفگ وت
کاچ کاچ ،یگنشتزاو یمرگز راوس نابز ايوگ و پسا نت ..
ب نيرس خرف شيم یکي هگنامھ نيمز تمھت شيپ دوميپ
شيم نتفر نآزا ، تفگ لدب تساخ هشيدنا : ؟تساجک نياروخشبآ
یلو یتقو متسر دنيب یمن شيمزا یئاپ یاج ، دسريم همشچ هب . نوچ
یمرگ ) مرغ ( اب ، ب ـ
ُ
همشچ ن تسا هتفاي ینامھنيا ، ، یزابنارد ات
مھاب ـچرس ، دنشاب یگدنز همش .
تسين شيم یپ یاج ، همشچ نيرب
تسين شيوخارم یتشد مرغ نامھ
دنچ درک نيرفآ ، رب مرغ نآ هب
دنزگ تدابم نادرگ خرچ زا هک
داش ،زوي لد ،وتربا ادابم داب زبس ،وت تشدو ردو هايگ
ناور هريتو داب نامک هتسکش نامکوريت هب دزات هکرھ وتب


32
32
ديوشيم اردوخ نتو دشونيم ار همشچ بآ متسر هک تساجنيارد ابو
اب یوشتسش دننام هک تستايح بآ نيا » کانبات ديشروخ « ددرگيم .
کانبات دش ديشروخرادرکب کاپ بآ نادب نتسشب نتمھت
دباييم شياديپ ، وا دوجو مخترد همشچ بآ نديجنھ رثارد ، ینشور .
یلو موس ناوخرد ، » نازوس شتآ = اھدژا « رگيد ، تسين حراخرد
هکلب ، » نيمز یکيراترد = نت یکيراترد « ، پ ناھن هتفھنو تسا .
هک تساجنيا » رام = دنکيم درگشرف هک یئامرگ « ، لتخا رثارد ،
هب لوحت » اھدژا = یژا + اھد « دباي یم . هک درگشرف لصا ،رام
تسيتفج لصا ، رثارد » هزادنا نداد تسدزا « دوشيم اھدژا ، .
يا اھدژا دناوتيم یتخس هب متسر هک تساجن دسانشب ار ، متسر مشچو
اوت تسين نآ نديد یان ، ، تسيکيراترد انيب مشچ هک شخر و ار نآ
دنيب یم ، یلو دوجوزا ار متسر دناوتيمن » اھدژا « دزاس هاگآ . نيارد
حرط ، خيراترد عامتجا یاھ هديدپ نيرتگرزب زا یکي ، ناوخ
ددرگيم . عامتجارد هچو ناسنارد هچ ، یرگزواجتو یراوخنوخورھق
یم شياديپ ، یکيراترد ، باي ن د و ، لکشم راچد ، نآ ماگنھ هب تخانش
دوشيم . نمھب هک شخر ، اي » درخ نسآ = درخ شيپ « هولج ، تسا
ار نآ یناھگان یاھ ، تلفغ باوخ یلو ، دباي یمرد یدوزب ، نانچ
رب » عامتجاو ناسنا یھاگآ « نيا دناوتيمن هک تسا هريچ » اھدژا =
یژا + اھد « دنيبب ار .
ک نازوس شتآ نيا ، ناريا گنھرفرد ه » خ ـ ش ـ م « ، دشيم هديمان
تسيعامتجاو یدرف یگدنزرطخ نيرتگرزب . متسر هک تسنيا
توافت نوگانوگ یاھ هبرجترد ، شناوختفھرد » دض نازوس شتآ
یگدنز = یژا « و » یگدنز لصا هک ارزوسان شتآ = امرگ « ، تسا
دسانشيم زاب مھزا .






33
33

،هک یمرغ رميس لابو ،بسا مسورس
ُ
و غ دراد سواط مد

نيا تخانش » زوسان شتآ = مرگ = مرغ « هب تيناقح هک تسا
دھديم تموکح اي یھاش . هاشزا ناکبابريشدرا زيرگ ناتساد رد
هداد ناشن همانھاشرد ، تسنايناساس یھاش شياديپزاغآ هک یناکشا
هک دوشيم وديم ناکبابريشدرا بسا لابندب ، ناباتش یمرغ د . مرغ نيا
ب نايب ، یئاززا ) سناسنر ( یھاش ، لاقتنا و نداد هداوناخ نيا هب یھاش
تسا . هب تيناقح ، ناکباب ريشدرا هک دوش هداد ناشن هکنيا یارب
زا ، دراد یھاش ا تسين یربخ سارتيم و اتيھانآو تشترز یادزماروھ
تسوا بسا لابند ، مرغ لکش هب هک تسغرميس نيا هکلب ، . ناھا
يحيسمو تيدوھيو مسا ، ت ، ناشنوگانوگ تافص ندرمشرب اب
دنوشيم صخشم . هشيمھ ، غرميس ، ناريا گنھرفرد یلو
یبيکرت تسيدوجو هزورف ناوتيم ، مھاب نارادناج نيا بيکرت زاو ،
تخانش ار غرميس یاھ . مدرم نھذرد ، یروناجرھ یريوصت ، نا
، تسا هتشاد هژيو بيکرت ، غرميس و یاھيگژيو تسناروناج نيا ، هک
، مادکرھ ِتفص ، اھيگژيو نيازا بولطم ،دنسپلدو مدرم نايم هدوب
تسا . یشيم ، غرميس ،زين اجنيارد ) یمرغ ( شوگورس هک تسا
سو ُ تسا بسازا ،شم ، د ، شمد و دنغرميس یاھلاب ، شياھلاب و ُ م
تسا سواط . تسيگژيوراھچ زا بکرم ، غرميس ،رگيد ترابع هب :
1 - یمرگ 2 – بسا ) ناجداب = وسا = ، نايرفوھ ، نرف ، یاو
تشينپس ، تشيزاو ( 3 - پ ـ ر ) ، ندشزوريپ ، شنيب جارعم ، نديزو
ناکما لاصتا یگشيمھ ادخ اب ( 4 - سواط یگنراگنر . د هکنيا ُ م
هک تسنآ یانعم هب ، دراد سواط رب شزارف شياھتنارد ، هشوخ ،
تسا گنراگنر . هچنانچ » مدنگ « زا بکرم ، » دنوگ + مدُ « تسا
یانعم هب هک » هقاسزارفرب هشوخ « تسا . ور نيازا اي سواط
نامک نيگنر = ) مرگ ( ینامھنيا هک تسا عونت رد شياديپ جوا دامن ،
موھفم اب » ینشور « تسا هتشاد ناريارد . شوگورس هک مرغ نيا


34
34
سو ُ بسا م ، غرميس لابو ، یانعم هب ، دراد ار سواط مدو هک تسيداب
، شباتشاب نديزورد یمرگ اب دوخ رھم اي مخت همھ گنراگنر رھوگ ،
اھ ) تادوجوم همھ ( غرميس ناشلصا هب و دزاسيمراکشآ ار
نامسآرد ، دزاسيم لصتم . نايب نيا » یئاززابو یوشون اي درگشرف
یگدنز « یداشو نشجرد تسا ، موھفم اب هک » زيگنا تشھد تمايق
یمسا « دراد قرفرايسب ، م نيازا مھ تشترز و موھف » درگشرف «
دينادرگرب یور تسا ه . ، یمرغ نينچ نديود ريشدرا بسا لابند
غرميس هک دراد ار ینعم نامھ اب دربن هب متسر تشگزاب ماگنھ
، رايدنفسا تسشن متسررس کراترب ) دش دھاوخ زوريپ وا ،ینعي ( اي
ش هب قح وا ، دنيشنب سکرھ رس کراترب امھ ا دراد یھ . ترابع هب
ک تسوارگيد ، دنک درگشرف دناوتيم ه و ار روشکو هعماج یئازون
دزاس نکمم . غرميس ، صخشم ، اھينوگانوگ بيکرترد هشيمھ
تافص ندرمشربرد هن ددرگيم . تخرد هخاش یس بيکرت ، غرميس
تستخرد هنت کيرب . نآرد ، لگ هنوگ یس هک تسيلگ هتسد ، غرميس
تسا هدش هتسب مھ هب هتسد . رتسکرا کي ، غرميس همھزا یقيسوم
تسا یقيسومرازبا . گنھآ ، مادکرھ ، غرميس راقنم یاھخاروس زا
دھديم یقيسوم رگيد رازبا . همھ هک تسيا هشوخ ، غرميس
دنتوافتم مھزا ، شياھمخت . نوگانوگ یاھناج همھ ، هشوخوا
تسيتيگ . تسيئانعم نينچ یواح ، سواط . نشور یزيچ
و عونتمو گنراگنر هک دوشيمراديدپو دوشب نوگانوگ . ، ینشور
تشاد یگنراگنر اب ینامھنيا . موھفم دضرب یلک هب ، موھفم نياو »
دحاو تقيقح « تسا یرون نايدا . تقيقح ، اھنآ ینشور موھفم
تسدحاو . تقيقح ، نارکيب ینشور زا ، غرميس = ) یتسار ( یمن ار
ت دزارفايمرب اراھمخت همھ رس ، یمرگ نديزو اب هکلب ، دنيرفآ دنلابب ا ،
دنھد ناشن ار دوخ نوگانوگ و عونتمو گنراگنر رھوگ و ، ار ناھج و
،ناشعوتو یگنراگنر اب دننک نشور ، دوخ لصا هب اميقتسم دنناوتبو
دندنويپب . اي اھ مخترد هتفھن رھوگ شياديپ ، تقيقح اي یتسار


35
35
تساھناج . داب رد امرگ دنيآرب نيا ) ف ، وسا ، یاو ـ ، نايرفوھ ، نر
زاو تشينپسا ، تشي ( دنکيم یزاب ار یداينب شقن ، تسازورفرذآ هک .
مرغ نيا ) مرگ ( بسا مسو شوگورس هک تسا ، غرميس لاب و ، مدو
دراد ار سواط . مرغرد هک تسيمرگ لصا نيا تسرد ) دامن هک شيم
تسا رازآ یب ناروناج همھ ( ريوصت هاگينارگ ، تسناريارد ادخ .
،ناريا یادخ رھوگ یمرگ ھم اي ـ یباي لوحت و بـلط و ر ) یوش هزات ،
شتآ یکيرات نوردزا ینشور شياديپ = رام ( و نشور یگنراگنررد
تسيوش .
مان مھ مان تسرد ، هاشنامرکرھش خ ني تسھ اد ، نھک ظفلت ، نابرعو
هک ار مان نيا » نيسامرغ = مرغ + نيس « دنا هتشاد هاگن ، دشاب هک هب
یانعم » مرگ غرميس ميس اي رھم لصا ،غر « بيم دشاب . ناسنيمھ »
هبامرگ = مرگ + هوآ « ، هبامرگ رد هک یئاھشقن و ، دوب ادخ نيا هناخ
درگ همھ ، دراد هناگادج یسررب هب زاينو ، دنديشکيم اھ ريوصت نيا
دنتشگيم ادخنز . رد یوشتستش نوچ » مرگ بآ « مخترد ادخ نديجنھ ،
تسھ دوخ دوجو .

ود » شآ ـ پ ـ یز « يم هک دنھاکب ار کاحض یزيرنوخ ،دنشوک
ليئامرگ ) امرگ یادخ ( ليئامرا و ) یتئمرآ = نيمز یادخ (

یبايرکيپ تسرد هک کاحض ناتساد رد همانھاشرد » نازوس شتآ «
دنيآيمزپشآ ود ، تسا ، دنھاکب ، وا هليسوب ناناوجراتشک زا ات . نيا
یکي ،زپشآود » ئامرگ لي = مرگ + ليا = رـھـم یادخ « دو رگي »
ليئ امرا = ليا همرا « تسا . نيا یتئمرآو غرميس ، ناريا ادخنز ود
هک دنتسھ مھاب » نيمزو نامسآ = نتو ناج « دنتسھ یرادناجرھرد .
قشعرد و دنکاحض یراوخنوخ نارگنلد هک ليئامراو ليئ امرگ نيمھ
دنشوکيم هک تسھ ناج هب ات دنشيدنيب یا هراچ ، اھيزيرنوخ نيازا
دنھاکب :
ي ، مان رگد نيدکاپ ليامرا شمان یک نيب شيپ ليامرگ


36
36
شروخردنا دب یاھمسر نآزو شرگشلزاو هاشرگ داديبز
هب ارام تفگ یکي یرگيلاخ یروآ تفر هاشرب ديابب ..
دنتخادرپ هزادنا هب اھشروخ دنتخاس یرگيلاوخو دنتفرب
هک تساجنيا نانز کاحض یراوخنوخ دضرب دننکيم مايق ) هلئسم
ق تسا هدوب ینوخ ینابر ( هار هکلب دنشوکيم ،زپشآود نيا یراي اب و
دنبايب یا هراچ دنھاکب ینوخ یاھينابرق نيازا هکلب ، :
دنتخادناردنا یورب ، ابز دنتخات نارگيلاوخ شيپ نانز
رس هنيکزارپ ، هديد ود نوخزارپ رگج ار نارگيلاوخ،دردزارپ
ليئامراو ليئامرگ هکنيا هک کاحض یاھيزيرنوخزا ناشرگج هب ،
مآ هوتس هکلب دنباتشيم نامدرم یراي هب تسا هد » نميرھا هک اروا ماک
زاو ، دنزاس نوگرگد ، هدنايارگ یراوخنوخ هب کاحض یراوخنوخ ،
دنھاکب . نوچ نامھ ، لئامرگ » ناج شتآ « ، یناسنارھرد ليئامرا و
، یتئمرا اي » نت = نادشتآ « ، تسا و د مھاب دنزابنا ،یناسنارھر ) نت
+ روا = نترد شتآ . ( شنيب مادناو درخ هک تسناج شتآ نيازاو
دباي یم شياديپ . ندمآ دورف هلئسم » ناسنا ناج شتآ « ، هک » هو
ف اي راتفنر نايرفوھ « لوحت ، ینيب ناھج نيارد ، دشاب ِ دوخ ادخ ، هب
دشابيم ناسنا تروص . نيرفآ ، ینيب ناھج نيارد طقف ، ش » دنور
یسيدرگد اي یباي لوحت « تسا . هک تسنيا » هو + نرف + راتفا « اي
» هب + نرف + راتفا « زا ترابع » نرف = نارپ = یگدنز داب شتآ ِ
زورفا « ، نامھ اي » یاو « هک تسا » هب لوحت ، ندمآ دورفرد
ناروناج اي ناسنا تروص « دباي یم . » فا ـ ت ـ را « ، لصارد
تيرکسناسرد » اوا + رات « تسا . » هوا = ava « یانعم هب » یئاجزا
نيئاپ هب = یئآ دورف « دشابيم . » رات « تسندرک روبع یانعم هب . یلو
یانعم هب هتفرمھيور تسيرگيد لکش هب نيمزرد ادخ یباي لکشت .
هشيدنا هياپرب ،زوفوماتم اي یسيدرگد نيا » ھم ـ یزابناو یتفجو ر «
تسا . يمرھم ، نديرفآرد ادخ لاکشا هب لوحت ، شدوخرھوگ و دزرو
دباي یم نوگانوگ . تسھ یئادخرھوگ ، اھناسنا همھرد . لوحت نيا
ن ار یباي ه ناوتيم » لولح « ناوتيم هنو ديمان » خسانت « ديمان . نيا


37
37
ريواصترب اھمان ی تسين ینيب ناھج نيا ابراگزاس هک دنا هدش انب دن . »
ادخ « ناريا گنھرفرد و دنمتردق ﷲ ، ب ـ
ُ
یوسارفو قولخم ناھجزا هدير
تسين تاقولخم ، هک ، ماسنارد » لولح « تسنکممريغ هک دنک . »
رھورف = ف ـ ر + ترو « ادخ هب روفروماتم لصا ، یناسنارھرد ،
تسھ . ، ادخ ،زاغآرد هب زوفروماتم » شقن « هب سپسو » مسج ناسنا
« د ، سپسو ، تفاي یم نت هن ، دوشيم هديمان گرم هک یا هظحلر هن
هکلب ، دريم یمن ، ناج » گرم « هک یانعم هب عقاورد » هغرم «
، تسا لوحت ، ناج مھو نت مھ دوخ هب ود ادخ یتئمرآ و درورف اترا ی
شلصا هک نا باي یم لوحت تسھ ن د . خسانت هشيدنا ، ناريا گنھرفرد
دوبن . ِ هشيدنا رب ، خسانت ا شاداپو تازاجم ی دريگيم دوخ هب لکش ، .
گنھرفرد هک یگدنز لصا هب لوحت زاب تسارکي ،اھناج همھ ، ناريا
ناناج ) درورف اترا = غرميس ( ، دشاب ادخ اي دنتفاي یم تازاجمو ،
دوبن یگدنززا سپ ، یرفيکو . ،رفيکو تازاجم ، ناريا گنھرفرد اب
،یلمعرھ صاخشا ولو ،دھديم یور یگدنز نيمھرد نآزا زين دوخ ،
ان هاگآ ربخيبو دنشاب . هشيدنا مھو خسانت دنور مھ ،ناريا گنھرف
ط ، لامعا یسرباسح یارب ار تمايقو ترخآ ـ درکيم فذحو در . هن
هلسلسزا ات تسھ اناورين هب زاين زارد تياھن یب دھرب خسانت ، هنو
تسھ یگدنززا دعب لامعا یسرباسح یارب یتمايق ، عيفش هب زاين هنو
يسم دننام ، ناھانگزا یجنم هبزاين هنو ، تسھ تيح . هژاو دوخزا »
خسن « هژاو هشير هک » خسانت « ار هشيدنا نيا ناوتيم ، تسھ
تخانش . هژاو » خسن « هژاو نامھ برعم ، » کسن « یسراف
تسا . طخ ، ناريا گنھرفرد ، خسن طخ » عيدب « دوشيم هديمان .
،راميب یارب کشزپ » هخسن « دبايب یدوبھب ، هخسن نآ اب ات ، دسيونيم
ا و دوش تسردنترسز . نامھ ، یبرع خسن ، اساسا » کسن «
تسيناريا . یانعم هب ، کسنو » رت هزاتورتھب هب یباي لوحت « تسا .
، خسن هک ديآيم تاغللا ثايغرد » دشاب نآزارتھب هب یزيچ ندرک در
« . هک ديآيم دراوملا برقارد » هب ار لسعروبنز ، یودنک کيزا
ندرب هزات یودنک « تسا . پرد ،وتش » سن « یانعم هب » ، مکش


38
38
شياز یارجمو نادھز « تسا . ، نازرواشک هب همانھاشرد ور نيازا
یدوسن ) سن + توئ ( ، ندز مخشو ندرکرايش نوچ ، دوشيم هتفگ
نيمز اب تبراقم دنور ) هفطن نتخادنا مھو ندناشفا مخت مھ ، نتشاک
تسا = ینوريب ناحيروبا ( و تابوبحو تغ ديلوتو تسا .. . نديناياز
تسنيمز زا . لصارد هک نيرسن لگ » نرتسن = سن + نرت « ، تسا
یادخ لگ » نشر « تسا . نايادخ هک یا هفطن ، نشرو شورس
، مد هديپسورحسرد مھاب ، دشيم هدرورپ و دنتشاذگيم بش همينرد
دندينايازيم . دنوسپ و تسا یشحو خرس لگ ، نشر لگ ور نيازا »
نرت « هژاو نامھ ، » « کچوکو ناوجو هزاتورت یانعم هب هک تسا
تسا . هدش هداز ،نادھز زا هزات هک تسيکدوک ، یانعم هب ، نرتسن
تسا . هک دسيونيم ءابطا مظان » سن « تسا بصعو یپو گر ، .
، یپو گر » ناگدنزونزا هدننيرفآ تفج نبود « اترا ، گر نوچ ،
مارھب ، یپو ، تسھ . يمھ یزرورھمو یشوغآمھزاو ، مھ ابود ن
، نشرو شورس هک دباي یم شياديپ ناھج شياديپ مخت ، بش نايمرد
دننايازيم ، دادمابرد . کسن ، ار سدقم یاھباتک ، تلع نيدب = naska
شنيبو ینشور هزات هب هزات شياز یارب ، ینيد ِ دورس نوچ ، دنديمان
تسناسنا دوخ ناجزا . هک تسھور نيازا » سن = مارھبو اترا تفج
« یانعم ، » رما ايرمو تفج « هب هزات یگدننيرفآ لصا هک ، دراد ار
تسھ دوخزا هزات . ،دناشفايم هک یمخت ،تساھناج همھ هشوخ هک اترا
نامھ » یناسنارھرد ناج شتآ « هک ، تسا » راتفا « ، دوشيم هديمان
هژاو هب ليدبت و » رتفا « اي » رتف « شبرعم هک تسا هدش » ةرطف «
تسا . ناسنا تسيئادخ ندش هدناشفا ، هکلب ، تسين دنمتردق ﷲ خسانت ،
، شدوجو هک تسيا هشوخ هکلب ، تسين تيقخو تردق لصا هک
، ، ناناجرگيد یانعم و دراد مان ناناجو تساھناج همھ هعومجم
تسا هقوشعمو هبوبحم . دنکيمن قلخ تردق اب هک تسارھم یادخ نيا .
، شيگدننيرفآ » ناوج اي یشخبدوخ یدرم « تسا .
یادخ ،ادخ نيا رگيد هرھچ ، مرغ اي شيم ِ ريوصترد هک تسارھم
هک ديامنيم ار دوخ » یرازآ یب لصا « تسا .


39
39
، نايناساس تموکح داجيا یاربريشدرا ماگ نيتسخنرد مرغ شياديپ
یرايسب تاکن ار دنکيم نشور . مرغ ، يتشدو یھوک شيم هک ،تس
رھم اي یمرگ ی تسھ هک رس اب ) یکيراترد هدننيب مشچ ( شوگو مسو
بسا ، تس و اب لاب ، غرميس ، تس و اب مد ، تسھ سواط . غرميس لاب
مرغرد ، ) یگدنز یمرگ ( هدنرابو هايسربارد هک تسيداب نامھ
دزويم . اي پسنشگرذآ نامھ ، شوگو مسو بسارس » شخرذآ = شتآ
= سيب لا « ديآيم دورف هک تسا رب و ، سيتشد مرغ هک نيمز ، ت
دوريم بآ همشچ یوسب ، هشيرو بآ ات دوريمورف ، بآ همشچ نبرد و ُ
درورپب و دنک مرگ اراھ مختو ناھايگ همھ ) درورف = درورپ =
ندرک سيدرگد ( دنيورب نيمز زا همھ ات ) ما ـ ر = م ـ ، دادرما ،ر
ناھايگ یادخنز = رما + تات = یوش هزات هشيمھ ونزا لصا ( و
رد ور کيرات نيمززا شي ، پرد نايا ) مد ( سواط ، یگنراگنرو
ابيز ی اھشقنو دنوشب . یسوت یدسا راتفگ هب :
رپ هداشگب سواط وچ ناتخرد
ار نيا » نتخورفا « دنتفگيم . ديآيم همانھاشرد » ار لابند ، سواط وچ
تخورفرب « . ، نامدرم ور نيازا دادرما ار » زورفا خر «
دنديمانيم . » زورف « درورف اترا دوخ مان ، ) غرميس ( نيدرورف اي
تسا . نتخورفا خر ، و دنادرگب ار خر گنر هک تسنآ یانعم هب
طاسبناو حرفو یداش ینورد تلاح ار دوخ خر یاھگنررد ، ناشن
، دھدب اي ابيز و دروايب هرھچ هب ار نورد گنر ،رگيد ترابع هب
دوشب ناشفا لگ و خرلگو . نيا اب یلو یتيگ ، نتخورفا خر ار زين
نابات و ناشخردو دنک داش .
، ناھايگ نوچو » نيمز یوم = یان = خور « نيا ، دندشيم هدرمش
نيمز یورب ناھايگ نديئور هک دوب ) رما + تات ( د نتخورفارب ، ُ م
سواط گنراگنر رن دشيم هدرمش . دادرما ) رما = رم = رام ( ،
نيمز زا هک تسيئادخنز ، ديآيم زارف هب ، و ر
ُ
یسواط خ ار دوخ
رفايمرب دزو . دراد ار رن سواط گنراگنر یاھوم ، نيمز هدام واگ !


40
40
هشيدنا نيمھ تسرد » م ـ ر = رام = یتفج « تسا . هريت کاخ نوردزا
يوريمرن سواط یاھوم ، نيمز ن د . یگدننيرفآو لوحت لصا نيا
نيمز یگريتزا ) نت = نادھز ( هلصافب ، یگنراگنر هب ) خر
یزورفارب ( هشيدنا نامھ ، » م ـ را = رم « تسا . نامھ نيا تسرد
دنويپ » سواط ابرام هشيدنا « تسا .
نيا » ما ـ ر = رـم « ؟ تسيچ هک غرميس یراکشيوخ » همھ هشوخ
تسيگدنز یاھمخت « دوشيم هداد ناشن ، غرمود رد ، .
ما ــ ور ) amru ( ار همخت همھ هشوخ اي تخرد نيا هک تسيغرم
چ و دناشفايم ـ م ـ ور ) chamru ناريمشو نارمچ سپس هک هدش
تسا ( دنکارپيم نيمز رسارس رد اراھ مخت نيا همھ هک تسيغرم ، .
ا تاترم ) تات = سناساو لصا ( هک دنغرميس هشوخ یاھ مخت نيا ،
دنا هدش هدناشفا . جنگو هتفھنو هتشاک نيمزرد ات دناشفايم ار دوخ ادخ
ديورب ، کيرات نيمز زا ات دوشب ) رما + تات . ( ، رگيد یئوسزا
هک غرميس داب
ِ
هايسربارد زورفرذآ ) هدنراب ( ، تسھ ود هب ليدبت دور
هدنزات هک دوشيم ) هدنوش هزات هشيمھ ( ورينمھوزابناو و دنمھاب تفجو
دندرگيم ناھج درگادرگ ، دورود نيازا و ) هدنزاتو ناور بآ ( تسا
ناروناج همھ مخت هک ) رانکرد نوروئ شـگ ايواگ
ُ
ینيئاد هو دور =
دورھو ( مخت و اھناسنا همھ ) ثرمويک = اھناسنا همھ مخت هعومجم (
بآ نيا بذجو نديجنھ اب ، دور نيا رانکرد ) دشاب دادرخ ادخنز هک (
دنيوريم . نارادناج همھ ) ناسناو روناج ( نيمز زا ، » دنيوريم « .
هديدپ نيا یبايرکيپ » دادرما = رما + تات « تسھ . س اب اھمخت نيا ُ نتف
يرات نوردزا نيمز یک ، رام دننام ) ما ـ دادرما دنوشيپ ،ر ( نوريب
دنوشيم سواط و دنيآيم ) دنزورفيمرب خر ( . همھ هشوخ مھ ، غرميس
یاھمخت ) مخت = شتآ ( تسناگدنز ، يبآ مھو تس یرايبآ ار همھ هک ،
دنکيم . شخرذآ مھو تسا هدنرابربا مھ ) پسشگرذآ = آ ِ شخر - رز =
شتآ مخت = ناج شتآ . ( ا دورود نيا نامھ زاب ، زين ورينمھو زابن
دندادرماو دادرخ . توراھ مانب سپس هک دنتسھ ادخنزود نيمھ
، تورامو ِ ناگتشرفو دنا هدش هتخاس دورطم .


41
41
ھو ـ هک دور » یتيئاد هو دور = دَ ھ ـ
ِ
کين ش « تسا دادرخ ، دشاب .
بآ یادخنز نيا یگژيو ) اھ هباريشو اھ هرشفا همھ ( ، یدونشخ
ا تس . دونشخ = khshnut هب مھ یراتخانش یانعم ) یگنازرف (
،تسا یدنسرخو یدونشخ یانعم هب مھو ) khshnuiti . (
khushnvish تسندش داش یانعم هب . رد اھناسناو نارادناج همھ مخت
شياديپ ،راتخانشو داشو دونشخ ، بآ نيا نديجنھ اب ، دور نيا یوسود
دنباي یم ، دنوشيم هديرفآ ،رگيد ترابع هب اي .
ار دادرخ ، مدرم » م
َ
دـ « دنديمانيم . م ـ
َ
هک تسيا هژاو نامھ ، د
، یسرافرد هب ليدبت » تسم « یسيلگناردو تسا هدش ، » mad =
هناويد « دشابيم . د هژاو نيا ر مھ، تيرکسناس هدم = madhu هدوب
هک تسا ، اھلگ نيريش هريش ، اويش یادخ مان ،راھب لصف یانعم هب
، بآ ، نيريش تارکسم ذيذل ، نيريش ،زيمآرحس ، ريش ، لسع ، و
مھ دم = mada هک تسا موھ یانعم هب =) موس = ناھايگ همھ هريش (
، یتسم ، ابيززيچ ، ماھلا ، یداش ،رورس ، هناخدور ، لسع ،
تسقوش ، ناجيھ . هب اھنت ، نايادخ نيا نوگانوگ یاھ یگژيو نتساک
آ نوچ ، دزادنايم طلغ هب ار ناسنا ، تفص کي اھ هيور نيا همھ ، اھن
مھابدوخرد ار دنراد .
هک تسارگيد دور ، دادرما » دنورا اي ، گنرا و گنر « هديمان
دوشيم . » گنرا = را + گنا « هرشفاو هريش
ِ
ِ ناور تسا ناھايگ .
یانعم هب ، نديگنر و دندروآيم ديدپ گنر ، ناھايگ هريشزا
تسنديئور . گنراگنر ، نديئور رد ) سواط ( يم دنوش هب اھگنر ،
دنزورفايمو دنيآيمراسخر . ار دور نيا هکنيا » دنورا « ، دنمانيم
ار دادرما رگيد یاھدنيآرب ، دزاسيم ريگمشچو نشور .
دنورا = arwand هژاو نامھ » لا ـ دنو « لصاردو ، تسا هدش »
aurvant « تسا هدوب . یگنج هدنزات بسا هب تسرد aurvanta
دنتفگيم . دنوشيپ » را = ar « ار تاترما یاھيگژيو ، دنورارد
دزاسيم نايامنرتھب . » را = ar « ا یانعم هب - شبنج 2 - هدنورشيپ 3 -
هدنزيخاتسر 4 - هدنيآزارف هبو نوريب دشابيم . همھ هک اھناجو ناھايگو


42
42
وم دننام ، دنيآيم زارف هبو نوريب ، مختزا ، دنيوريم کيرات نيمز زا
يم شيپ و دنباي یمزيخاتسر و دنور ، دنوسپ ، هژاو نيا و »
راتفرو راتفگورادرک .... « تسا هدش . یانعم ، دادرما هک تسنيا
هک تشاد ار هدنوش هزات ونزا هشيمھ ، هدنزيخاتسر ونزا هشيمھ » یب
یگرم « یانعم هن ، دوشيم هدناوخ ِ » یقابو ديواج ناسکي هشيمھ
ندنام « ار . هنايشآ غرميس ) م
َ
غر = م
َ
ـ ر + هگ ( ب یور ،زربلازارفر
تخرد هس 1 - لدنص ) راغ = درن = وب گرب ( و 2 - ع ـ دو ) ، نخول قآ
یرامق دوع = نوفاقرام ( و 3 - ورس ) جودرا = وريپ ، هيحلا ةرجش =
رام تخرد یبرعرد ، ( تسا . وب گرب نامھ هک لدنص تخرد ، اي
تخرد راغ تسھ اب ینامھنيا ، » مھنو تسيبزور یادخ ، اتنپسرام «
دراد ، ک صا ه ل مخترد مارو مارھب نايم نداد دنويپ ، نامز تخردزارف
، تسمخت نيازا هزات نامز شياديپو .
رگيد مان نوفاقرام ، دوع تسا . هدنوشزبس هشيمھ تخرد هک ورس و
اتراو ناسنا اب و تسا ) درا + جو = اترا مخت ( ،دوشيم هداد ینامھنيا ،
دوشيم هديمان تايحلا هرجشو ، اب ارنآ نابرع » رجش لا هيح = تخرد
رام « دنمانيم . هکلب ، دنکيم یگدنزرام ،ورس تخردريز هکنآ یارب هن
ینعي ، یوشزبسونزا هشيمھ لصا یبايرکيپ ، ورس تخرد دوخ »
م ـ را = م ــ ر « تسا . هب زين تلع نيمھ هب » یان « ، » رام «
دنتفگيم . ، یولھپرد » کيچاورام = یزابرام « یزاون ین یانعم هب
تسا . هام شزارفرب هک یورس نداد ینامھنيا نيمھرثارد نآزارتابو
ِ
پ ـ
ُ
تسار ) هک ، هشوخ یاترا نيورپ هشوخ = وريپ ،وريپ و دشاب مان
تسھ مھ ورس ( مان ،ناسنا اب م ، ناسنا ـ مدر = رم + مخت = رام + مخت
تسا . سنا ـ م اي نا ـ تسارام مخت ، مدر ! هک تخرد هس نيا زارفرب
، هسرھ یگژيو » ندوبرام « هک تسھ گنراگنر غرميس ، دنراد
دنکيم شقن نينچ اروا همان پساشرگرد یسوت یدسا :
نامز رد مھ غرم نآ دمآ ديدپ ، دشوزا نامسآ شرف گنردصوچ
وچ یغاب نوگنرس ،اوھرد ناور نوگ هنوگورد ناتخرد هتفکش
یھـک نازات وچ
ُ
راز هلو لگ رپ ،شابز رازھدص حزق سوق


43
43
زا وا ور نيا » زورف خر اي هدنزورف « ، مخت یکيراتزا نوچ ، تسا
یگنراگنر ، دباي یم شياديپ . هب لوحت ، تسھ کيراترھوگرد هچنآ
دباي یم یگنراگنر ، هک تسيگنراگنر نياو » ینشور « تسا . یئاج
تسھ ینوگانوگ و عونتو یگنراگنر هک تسھ ینشور ، همھو
پ ، نبو لصا کيزا ، اھيگنراگنر ُ دنوشيمراديد .

یوھآ هدام ) تخديب ( اب ، رن سواط گنراگنر یاھوم

یتشترز نمھب هکيماگنھ ، همان نمھبرد ) رايدنفسارسپ ( یاھتسکشزا ،
یپرد یپ ا یئارحص هب اھنت ، تسنيگھودنارايسب ش راکش یارب دوريم
، دنيب یم راگن نوچمھ یئوھآ ناھگان و . نامھ ،وھآ نيا » تخديب
= تخد یو = خد رت اي یو غرميس « ناتساد نيارد هک تسھ » ملسا =
ملس = sairima=sai+rima = ین هس = انئس « دراد مان . هک وھآ »
سا ـ و « هژاو نامھ هک دشاب » بسا = ناجداب « شيئابيزرثارد ، تسھ
، دتفايم هار وا یپرد نمھب و ديابريم ار نمھب لد دزاتيمو .
رايرھشزا رگشل دش هدنکارپ ئوھآ یکي راگن نوچمھ ديد ی
دب سواطرادرک هب
ُ
، وا یور ربا ، یتفگ ديدنخب وا یوم
نامداش هدش ،یبوخو گنر زا لد نامد سپ زا نمھبو وھآ ناود
نيمھ ودرھ ، شرتخدو غرميس » هک دنتسھ یناج داب اي یئاو
دننکيم درگشرف ، نديزورد ، زا تساھناجرھوگ هک ار یگنراگنرو
آيمزارف هب یکيرات دنرو ، رو ُ دنزورفايمرب ار همھ خ . هک تسنيا
دنا هشيدنا نيا یبايرکيپ تسرد ناشدوخ . اھنآ یوھآ ) زاتزيت ( اب
دنسواط یاھوم یئابيززا هک ار همھ ، دنزاسيم دوخ هتفيشو قشاع ، اي
مرغ ی دنراد سواط مدو دنا هدنزات بسا هک دنتسھ . ، هشيدنارس نيا
اب شزو رثارد مخت یباي لوحت هک هب یکيراتزا، بآ نديجنھ اي وکين د
دباي یم نوگانوگ یاھتروص ، دشاب یگنراگنر .
سواط اب ،راھب لصف هک هنوگنامھ ) وروم شرف = درگشرف غرم (
اب ، نازخ لصف ، دوشيم هداد ینامھنيا » زر = تشخرچ و سر


44
44
ماخ بارشو « اب هک ، تسا هتشادراک ورس » رام « هتشاد ینامھنيا
تسا . نشج اساسا چ نشج ، ناگرھم ـ تشخر ، ماخ هداب نديشونو
تسا هدوب . یتشترز یسانشنادزي یگريچ اب سپسو ، هک دنا هديشوک
رھوگ هرھچ » هداب هب نآريمختو روگنا هباريش « دامن هک ار »
رامرھوگ = م ـ ر « تسا هدوب ، دنيادزب نآزا . هرشفا لوحت دنور نيمھ
روگنا ) زر = مھنيا تسرد ، دادرخ ادخنز ، سر اسرو دراد سر اب ینا
دوشيم هديمان . و تسا تشخرچ دنوادخ ،داونسر اي نشر نينچمھ
نشج ،دشيم هديمان نازخو تسا نشر زور هک ، رويرھش مھدجيھزور
تسا هدوب ندرشفروگنا هريش ( هب ، هداب » گب + زم = ادخ هام «
، هب شريواصت هک تسا هدمآيم رامش هب ندش هدازونزا و درگشرف
عشارد یبوخ تسا هدنام یقاب یرھچونمرا . هژاو دوخ » روگنا « هک
زا بکرم » گنا + روگ « هدنز ونزا هباريشو یان یانعم هب ، دشاب
تسا هدننک .
تسا هتسسگ مھزا ، هداب اب اررام دنويپ نيا ، یتشترز یسانشنادزي .
بارش ندمآ ديدپ یارب مايخ هک یناتساد رد همان زورونرد ، دروآيم
ھ نيا ُ تسام ) وھ + یام ( دروآيم ارروگنا مخت هک ، یلو » یرام
هديچيپ یامھ ندرگرد ، یامھ هک درکيم نآ گنھآ و هتخيوآرد شرسو
گب ار ـ دز « . ناريمش هاشو ) نارمچ = هرمچ = هرمج ) نآ برعم =(
ورمچ = سزا یشخب دنکارپيم ناھجرد ار یگدنز یاھمخت هک غرمي (
دنزيم رام هب یريت ، » رام رس کنانچ تخودب نيمز رد « یامھو ،
، تفاي یصخ ، یامھو » یزيچ ،دوب هدزريت اررام هک اجنامھ
داھن نيمز ربراقنمزا « دنروگنا یاھ هناد نامھ نياو . تسرد » امھ
، غرميس اي ، دراد رام اب ینامھنيا « ، یگژيو نيا یل و » یگدننيرفآ
ینشور هب یکيراتزا لوحترد یتفج لصا « ، غرميسو امھ راگزاسان
زا دياب هک تسا تشترز یادزماروھا ريوصت اب دوش هتخاس ادج وا .
ندش هتشک نيا مغرب رام ، مخت و دوشيم هتخود نيمزرب شرس هک
هطقن نامھرد تسرد روگنا زين رب یھاوگ ، دوشيم هتخير ، نامھنيا ی
نتشاد » رام ابروگنا مخت « ، تسلوحت لصا هکرام نوچ ، تسا


45
45
ز رسزا ، ندش هتشکرد دوشيم هدن . روگنا ندش هتشک ناتساد نيا ، هک
کات زا اھ هشوخ نديرب ، دشاب تشخرچرد ندرشفو ندرک دگل سپسو
زاغآرس هک ديآيم یرھچونمراعشارد ، وا ندش هدنز رسزاو ندشريمخت
تسا درگشرفريوصت نيا تسردو ، دشابيم ، مايخ سپس هک
درمشيمرب ، بارش یاھيگژيورد . زمگبو هداب اي بارش ) گب + زم =
دشاب یامھ نامھ هک هام یادخ ( ار یدرگشرف یاھيگژيو نيا همھ
دراد نديشونرد ناسنا یوررب . ديوگ یرھچونم :
تفگ رويدک ناقھدب : رودزا نتسبآ درک ديشروخ ارم روگنا
زور هسو داتفھودصزا شيبامک
رونرپ ديشروخ رتسب رد مدب
، زورونزا زور هسو داتفھودصرذگ اب م ناياپ مشش ها ) رويرھش ( و دنچ
تسارذآ هامزاغآرس هب هدنامزور . اب ینامھنيا ، هام نيا » بند
نينت ، کلفرام « شمان هک دراد » گ ـ رھزو « لصارد هک تسا »
هرتيچزاوگ « تسا هدوب ، یانعم هب و » یتفجرھوگ یاراد « تسا .
دادرخ هک تسا موس هام ، کلفرام نيا رس ) اسر ( و » دـم « هک دشاب
س تسيراھب هام ه ، ، شبند و دراد سواطوراھب لصف اب ینامھنيا هک
پسمين ) ) ناسنا شرسو بسا شندب همين = ینانوي رواتنک نامھ ، هک
زواتنک نھب ، نمھب لگ هب و دشاب نويروطنق شبرعم = یپسمين نمھب «
يم هتفگ ش دو . تسا درخ یادخ هک نمھب بارش نديشونو مزب یادخ ،
تسھزين ( ( هک تسا نازخ لصف ) یوررب اھگرب ندوب هدنزخ
نيمز ( رھم ، ) 7 ( نابآو ) 8 ( رذآ و ) 9 ( دشاب . هک کلفرام »
رھچزاوگ ه = یزابناو یتفج تاذ یاراد « بقنا لصا ،دوشيم هديمان
نتشگو تسلوحترد نديرفآ ،رگيد ترابع هب ، .
یحاکن هن ، یدقع هن ، ام نايم
روس هن و دوب یسورع نيئآ هن
س مدوبن دندوبن و روتسم تخ
روتسم زين مناردام هتشذگ
، مروذعم هن نشور ديشروخزا نتسبآ مدش


46
46
درک نيملاع لاکن مدنوادخ
رودنم و درک منوگنرسو هايس
مدوب راو یتشھب ، لوازا نم
روح نھاريپ نوچ ، دوب نم خر
زورما هک ناقھد یا نم مھاوخ یمھ
روطاس دننام یرجنخ یريگب
نم رجنح ،رجنخ هب یرب زاب ّ
رودزم تشپرب ارمرم یناشن
مدرخ شيوخ یاپريز یبوکب
روپاش وچ ینابنسب نم فتک ود
منوگن یزادناردنا شخرچ هب
روطانو رودزم ندرگو تشپز
نم رسرب نارازھ دصيس دگل
رومءام وت یشاب نادب نمزو ، ینز
روشقمدلجو نانچمھ یپو گر ممحشو محلو ماظع یزادنيب
رسخ مخ هب یزيرورف روصحم لاسکي ورد یراد رظن یناو
روکشم وت یعس نمراکرد دوب ددرگ دونشخ نمز یرابرگم
روط هکرد یسوم تسد فک وچ ممخز یرآ نورب یھاگنآ سپ
هاگنآ هک تسا هداب نيا ، مايخراتفگ هب » ترارح ینعي یلصا ترارح
دنادرگ کاپو دنک یوق ار نت و ديازفيب ار یزيرغ ... مرخار لد
ّ
دنک
دنک هبرفار نتو .. نشورو هزات ار نت تسوپ و دنک خرس ار هنوگ
دنکريلد ار لد دبو یخس ار ليخب و دنکزيت اررطاخو مھفو دنادرگ ...
تسا رنھرايعم و شناد فارص و لقع دقان ... ديدپ نامدرمرھوگ
دنک ... ديازفيب یتسودردناو دنادرگ تسود ار هناگيب .. ار ناتسود و
اشنب مھ هب دن ... دزيا ، یدوبنرگا و تستشھب یاھتمعن نيرتھب بارش
یدرکن صوصخم دوخب ارنآ ... اروھط ابارش مھبر مھقس ... « . اھنيا
اي یباي لوحت یاھيگژيو همھ » نترو = ندش « هک تسا » م ـ را = م ـ ر
« تسا هتشاد . ،دشاب هرتيچزاوگ هک کلفرام نيا دنويپ تسرد


47
47
شرسرد ، تسيراھب سواط هک ، و رد دُ هدابرد ینازخ هدنزخرام ، شم
هتسويپ مھ هب هيورود ، تسا » و ، یگنراگنررد ینشور
ار یکيراتزا یرھوگ یانغ هدنزاسراديدپ « دھديم ناشن .

هک یرام و دھديم تاجن ار ناج دنيب یم ار هدنيآ ) شيپ ليئامرگ
نيب ( تسا درمناوجو درذگيم هانگزاو

زا یناتسادرد همان نابزرم ، هک هدنريگربرد » ناريا نھک یاھناتساد
« ريوصت ، تسا » رام « تبثم موھفمرد
ِ
شنيتسخن ، هدنام یقاب ، هک
تاکنزا یليخ هتخاس شومارف دزاسيم نشور ار . یدرم هب ،رام نيا
رگا هک دھديم یراي » تسا هدرک مھ شومارف هک ار هاش باوخ دناوتن
دنکريبعت ، « تسيناجرطخرد . ام نيا نياربانب ندروآدايب رد مھ ،ر
هدش شومارف باوخ ، ناشن اردوخ شنيب ، باوخ نآريبعترد مھو
دھديم . دوخ ار هچنآ و دراد یکيراترد شنيب ،رام ،رگيد ترابع هب
دبايب زاب دناوتيم ، هدرک شومارف مھ هاش ، ار هدنيآ نامز دناوتيم مھ و
دنيبب ، اھنيا و » ینمھب شنيب « تسا . یاجب درم نيا سپس هب یافو
ام یئوکينزا ساپس و لوق ، ر دشکيمرام نتشک یارب هشقن ، قفوم یلو
،دوشيمن ، دزيرگيم رامو و یل زاب رگيدراب وا هب رام نيمھ یراي
و دھديم تسين یزرو نيکو ماقتنا هشيدناردو دنکيم شومارف اروا هانگ
، و هک ار یشاداپ ، ناياپرد درم نآ ميسقترام اب ديآيمو دريگيم هاشزا
دشخب یم وا هب یدرمناوج تياھنرد رام ، دنک . هک اھيگژيو نيا
تسعمجرامرد 1 - یکيراتردو هدنيآرد ینمھب شنيب 2 - هانگزا تشذگ
مغرب ، ندادرفيک یاجب نديزرورھمو ،هانگ نتفرگ هديدانو ، وا دضرب
و دروآ دايب ار زيچ همھ دناوتيم هکنآ 3 - رد ، یدرمناوج هصخاش تس
هدوب ناريا یادخنز و تسا 4 - گرمرطخزا ناج نداد تاجن .





48
48

ف ـ مار ـ یشو = ين ـ تس ـ ی
ح ـ ف ـ ظ = ھ ـ س ـ یت

، یتشترز یسانشنادزيرد هک تسھ ادخنز نيمھ م ــ ر انوئش ) جيس ( ،
لاوزو یشومارف ويد دوشيم هدناوخ ، هدش هتخاس نميرھا نارايزاو
تسا . گرمرد ار اھناسنا همھ هانگ ، ادخنز نيا هک تسنآ زين تلع
رف هدرکيم شوما ، وارھمو ، تسا هدشيم همھ لاح لماش ، همھ و
دندنويپب ناناج هب زاب دنتسناوتيم . همھ ، یرون ناھا هيلاحرد
دنراد گرزب تياھن یب هظفاح ، هشيدنا رسارس هک
همھ تاساسحاوراتفگورادرکو نامدرم راد دايب ار ن د ، ازج زور رد و
کيم نزو ، اھنآ کياکيرد تقد اب ار همھ ن ن جنسيمو د ن رفيکو شاداپ و د
ھديم ن د ، فوخو اجر زا ، یگدنزرسارسردو زور نآرد همھو
دنزرليم . دنک شومارف ار دوخ یاھ هشيدناو اھراک ديابن یناسنا چيھ
هک دنک شومارف ار شرماواو شھا ديابن هاگچيھ ، نآزارتارفو
تسھانگ نيرترب . یزاين ، تسا یناسنارھرھوگ شدوخ هک ادخنز نيا
تشاد روضح ، ناسنارد هشيمھ نوچ ، تشادن ندروآ داي هب .
ات دنزاسيم خزودو تشھب هک یرون ناھا زا یريوصت نينچ هتبلا
نيا اي ادخ نيا رھم موھفم اب ، دنھدب تازاجم اراھراک کياکي » رام «
رھم یادخ هک تسنيا ، تسينراگزاس ) رام ( هب ليدبت » انئسرام « ويدو
تسا هدش یشومارف نوچ ، تسنايادخ نيا یارب رطخ نيرتگرزب هک
نيازا سپو یگدنز نيارد اھنآ یزيگنا تشحو هاگتسد لک رکنم
تسيگدنز . اب هظفاح یباي ینامھنيا ، یتسيناب یشومارف نداد ینامھنيا
تسھ ماود و یتسھ . رب هظفاح یباي تيولوا ببس ، هشيدنا نيا یلو
نديشيدنا نديشيدنا ندش شزرا یبو ددرگيم ، موھفم و » ملع « هب ، »
تامولعم زا هتشابنا قودنص « دھاکيم . ، ندوب یارب یا هعماجرھ
دنک ظفح ار هتشذگ طقف دياب . دوشيم ببس ، یتسھ اب هظفاح ینامھنيا


49
49
هک » یروآون و یشيدناون « رطخ نيرتگرزب ، » هعماج یاقب و یتسھ
« ددرگيم . امتجا هدنزاس دوبان لصا و داسف ، یروآون ددرگيم ع .

مرغ هنوگچ ) مرگ = یگدنززوسان شتآ ( هک شيم = رھم تسا
اھدژا هب لوحت ، اي » زوس یگدنز شتآ « ؟ دباي یم
یمرغ هنوگچ ) یئامرگ ( تسا سواطو غرميسو بسا هک
رھا هب لوحت اي ، نمي » ابيزِ یاھدژا « ؟ دباي یم
هنوگچ » رام « ، ناھگان ، » اھدژا « ؟ دوشيم

دش هديد شھدنبرد زورون زوررد هک ، ، دوشيم هديرفآ ،ونزا ناھج هک
زورمينرد = ) نب هک نيواتيپر ادخنز ، ناھج شنيرفآ ماگنھ اي ه اگمرگ ُ
رھمو یمرگ « هب ، بآ یاھ همشچ نوردزا نيمزريز زا هک تسا
هب و دتفس یم ار نيمزرام لکش هب ، نميرھا ، شياجب ، دمآيمزارف
ديآيمزارف . اب امرگ یادخنز شياز ) اتيپر = هزيشود ( نيمز یکيراتزا
یراھب رن سواط ، نيمز ، بآ یاھ همشچ نوردزاو و ددرگيم
دوشيم ناھج درگشرف ،ناھجرد . یولھپرد ، سواط » وروم شرف «
تسيئاززاب اي یوش هزاتورتوزبس ، درگشرف دامن و دوشيم هدناوخ .
غرم هژاو دوخ
ُ
) م
َ
ـ ر + هغ = نـت + ايروگ ( زين ، یانعم هب » لصا
تسنادھزرد ونزا یباي نوکت « . نديد اب ار اھمشچ هک یراھب سواط
، تفيرفيم دوخ هب قشع هبو تخاسيم دوخ هتفيشو قشاع ، شيئابيز
نونکا » زوس یگدنز شتآ و هماکرادز یاھدژا اي ، نميرھا « هدش
دراد ار سواط نامک نيگنر یابيز یاھگنر نامھ هک ، تسا ، یلو
و همھ ، اھگنر نيا
َ
خ آ هارمگ ار ناسنا هک دنتسھ ینميرھا ش ، یگدنزو
وا یقيقح دنزاسيم دوبان ار . ناوج یادخنز درگشرفرد هک یئابيز
یتيگرد یگدنز هب یزرورھم هب ار مدرم ، اھ همشچزاو نيمزريززا
و ، یقيقح یگدنز زا یزاس هارمگ هب ليدبت ، تخيگنايم » هب بيرف
یتيگرد یگدنز « دوشيم . یگنراگنر نيا هک یسواط » شنيبو ینشور
« یارب » یتسيزھب اب و یتيگرد یتيگ « شنيبو ینشور لصا ، دوب ،


50
50
ددرگيم یگدنز یزاس دوبان تمدخرد ترابع ، کاحض ناتساد رد ،
ددرگيم یدنب .
، تسا هدش اھدژا هک یرام شياديپ اب ، کاحض ناتساد رد
نميرھا هسوب اب هک ، ميوشيموربور ، و بيرف لصا هک لصا
یگماکرادز ) یزيرنوخزا یرب ماک ( ، تسمھ اب کاحض فتکزا
ديوريم . تفج نايب ، دش دھاوخ هديد ريزرد هچنانچ ، فتک نديسوب
تسکاحض اب نميرھا یسنج تبراقمو ندش . هدنعلبرامود تفجو
کاحض نتزا ، کاحض اب نميرھا یگباوخمھزا ،راوخنوخو ) نيمز (
دنوشيم هديئور . رد ، نميرھا دنسپلدوابيز یاھلکش 1 – و راگزومآ 2 -
و زپشآ 3 - ديامن یم ار دوخ ، کشزپ . نوريب رنھ هک یزپشآرنھ اب
ناھايگو تابوبحو اھ هناد نورد زا یتسار نتخاسراکشآو ندروآ
کاحض یراوخھايگ ماک ، تساھينشاچو ) یرازآ یب ( ماک هب ، ار
دھديم لوحت یراوخنوخ . درزآو نتشکزا ، سپ نيازا وا درخو ناج ن
درب یم ماک ، . رنھ هک نشراگزومآ اب » نتخاس تقيقح هدنيوج
درگاشزا « دنکيم هدافتسا ءوس ، تسا ، و ، نتفيرفاب اروا » عبات
ِ عيطمو دوخروک « دزاسيم . » درگاش « هک » اشا + درگ « دشاب ، هب
یانعم » شا هدنيوج اھزيچ نورد زا تقيقحو یتسار اي ا « تسا .
هک یراگزومآ زا » گاش ـ در « نميرھا ، دزاسيم دوخ قلطم عبات ، دوخ
تسا . نتشکزا ندرب عتمتو تذل هب کاحض ماک نداد رييغت اب
، درخو ناج ندرزآ و ندروخنوخو ، هاگنآ و دوشيم کاحض تفج »
دسوب یم اروا فتک « تفج طقف هک ش دراد نديسوب قح ، . ، فتک
فتک ؟ تسيچ ،شدنوشيپ هک تک رگيد مان و تسا دشابيم تک ، فتک ،
یانعم هب » زيراک « هک تسا یانعم » یسنج یشزيمآ یارجم = یان
« تسا هتشاد . یسنج تبراقمو یگباوخمھ یانعم ، فتک نديسوب
دراد یئوشانزو یرسمھو . نامھ ، فتک نديسوب » یسوبمھ « تسا
تسندش نتسبآو ندشرادراب یانعم هب یولھپرد هک .
اساسا » سو ندوسبو ندوس ُ ـ ف ـ ت ـ نديئاسو ن « یانعم ، » تبراقم
دنراد یسنج . کاحض اب ندش تفجو نيرقوزابنازا ) نت = نيمز =


51
51
تسا نادھزردو نترد نتفرورف نامھ نيمز رد نتفرورف ، نادھز ( ،
رامود ، رام یتفج تيوھ ناشن هک ) رم = یتفج ( تسا ، فتکزا
) یشيازو یشزيمآ یارجم ( اي ديوريم کاحض ديازيم . نيازا ، سپ
، دوشيم هدنبيرفو هماکرادز و دنکيماديپ ینميرھا رھوگ ، کاحض
دنکيم دوبان ار یگدنز ، ناگدنز نتفيرفرد . ونزا هشيمھ ، اھرام نيا
دنباي یم درگشرف هشيمھو دنيوريم . درگشرف ، درگشرف نيا یلو
یب نآ نديربو تسناھجرد درخو ناج ندرزآ زا ندرب ماک ورازآ لصا
تسا هجيتن هک نميرھا تياغو ، » هدنبيرف هماکرادز « تسا ) لصا
دزاسيم هدنبيرفو ابيز ار دوخ هشيمھ ،زواجت ديدھتورھق ( دوبان ،
تسناھجرد یگدنز لک نتخاس . لصا ، کاحض ،رگيد ترابع هب
رش ّ ) هتفاي نميرھا اب ینامھنيا نوچ ( هشيمھ و دريميمن هاگچيھ
دوشيم هدنز ونزا خيراترد . ب ماک نيا هک ،راتشکو مجاھتورھقزا ندر
، هدنبيرف یاھ یئابيز ريز رد ، دشاب درخو ناج یزاس دوبان
دوشيمراديدپ ، دزاس دوبان ، نتفيرفرد ار ناھج ات . نيواتيپر ، زا هک
نيمز ) اھ نت زا ( هب ار همھو دشيم ینشورو یئابيز سواطو ديئوريم
رھم یادخ ، تخاسيم قشاع دوخ ) مرغ = شيم = رھم = یمرگ (
دوب . نيمزو نت یکيرات زا نوچ ،رھم یادخنز نيا ) یدرکنت =
ینامسج = تسا هدش هداز نادھززا هچنآ ( شياديپ نوچ ، تسا
ددرگيم درطو نعل ، تسا یکيراتزا . و نت یکيرات زا هچنآ اي یتيگ
، یاھ یئابيز اب طقف هک دوشيم یراوخنوخورھق لصا ، دوشيم هداز
هب ار ناسنا ، دوخ دبيرفيم ینامسج یگدنز .
ناسنيدب ، ناريا گنھرفرد » کاحو تردق م اھلکش همھرد تي شي « اب
دوشيم هداد ینامھنيا یکاحض ، یابيز یاھلکشرد نميرھا هک
دبيرفيم اروا ، کشزپوزپشآ وراگزومآ ، دزاس دوبان ار یگدنز ات .
دوخ هب تردق لصا بيرف یارب ، هماکرادز نميرھا شياديپ ، هسرد
رھچ ِ دنسپلدو ابيز ه 1 - وراگزومآ 2 - و زپشآ 3 - ، ساسارد ، کشزپ
دنرورپ یگدنز یداينب هرھچ هس . نميرھا ندش نيرقو تفج نيا
کاحض اب ، هدنبيرفو هماکرادز ) لصا یرگتموکحو تردق ( نيارد


52
52
هرھچ هس ، تساھتردقو اھتموکح همھ هب نايناريا دامتعا مدع نايب .
ناريا خلت رايسب هبرجت نيا ببس ، یتموکحو تردق هنوگرھزا ناي
وريمن یتموکح چيھرابريز هک تسا هدش ن د ، تيناقح دقاف ار همھ و
ناديم ن د . تسا بياغ هشيمھ هک ینامز ماما ريوصت شياديپ ، نوچو
تيناقح نيا هک دوبن نآ یارب ، دراد تيمکاح هب قح ، ديآيمن هاگچيھ
دھديم لاقتنا یسک هب ار ، یارب هکلب دوب نآ وا مان هب زين هکرھ هک
، دوخ هب ار تيناقح نيا لاقتنا تسين یدامتعا هنوگچيھ لباق ، دھديم
دنکيم هارمگ و دبيرفيمو ، تسکاحضو نميرھاو . ح لصاو ادخو تقيق
دنتسھ یفخمزنک ، همھرد نوچ ، دنتسھ بيغرد هشيمھ ، . » ف ـ ینايکر
« اي » ف ـ ر ِ یديشمج « تيمکاح لصا هک ، اريا گنھرفرد ن ، تسا
، ناريا گنھرفرد » ريذپان لاقتنا « و » ینتفرگان « تـثاروو ،
تسا رـيذـپان .
» ف ـ یدزيا ر
ّ
« هک ار » رف ّ یئادزماروھا « ،دشاب عارتخا نادبوم
ا یتشترز تس ، دنزاس تيمکاح لصا ار نتشيوخات نياو ، » ف یدزيارـ
« ، یموھفم یلک هب ، دضرب » ريذپان لاقتنا ینايکرف ّ تفرگانو ین
ريذپان تثاروو « تسا . امھ ، نامز ماما لباقريغ تيمکاح هشيدنا ن
تسا ینتفرگانو لاقتنا . یلو زا ريوصت نيا » تيناقح یريذپان لاقتنا
تردق هب « تسناريا گنھرف داينب هک ناشديمارد مدرم نتفيرف اب ، ،
غورد هب ، تردق هب تيناقح تبسن دوخ هب ار دنھديم . ور نيازا
یاھتردق ینيد زين یسايس یاھتردق دننامھ یدامتعا هنوگچيھ لباق ،
تسين دن . هک ديد ناوتيم ديشمج ناتساد رد هکنانچ » یديشمجرف ّ «
دنزاس دوخ نآزاو دنريگب ارنآ دنشوکيم همھ دنچرھ ، تسين ینتفرگ .
دننکيم هدافتسا ءوس ، مدرم ديمازا هشيمھ ینيد اھتردق یلو . ديما زا
يم هک تسھ ناسنا تفيرف ار ناسنا ناوت . ار ديما ، یسوت یدسا
دنکيمريوصت نينچ ،ناريا گنھرفرد
رم ما ـ ي ـ د تسھ ار ، خارف نماد
هتفررب تسيتخرد خاشرايسب
یورب یخاش ، کشخ دش هک هگنآرھ


53
53
زين یکي ديورب ، یوبو گنر اب
» ديما « تسيدرگشرف یا هديدپ ،ناسنارد . ، هديکشخن یکيزونھ
ب یرگيد دوشيمزبس هلصاف . نوچ نز ـ هشيمھ ، یگد » هدنيآ هب ششک
« تسا . تساراوديما ،دوشيم هديشک هدنيآ هب یگدنز هکيماگنھ ات
تسا هدنز ،ديماردو . نيا ششک یگدنز تعاسردو دعب نآرد شيور هب
هديدپ هب ليدبت ، یھاگآرد ، ادرفردو دعب » ما ـ ي ـ د « دوشيم . نتسيز
م ، یديمونرد
ُ
در
ِ
سموادم ن ت . ، شيگدنز درگشرفرد هشيمھ ار ناسنا
دنبيرفيم ادرف هب شيگدنز ششکرد ، شديمارد هک ناسنيدب ، » ندمآ
زورما هب ار نامز ماماو نامز ندمآ ، زورما هب ار ادرف « ، نيشناج
ششک یعيبط یگدنز دوخ ، دنزاسيم ادرف هب . ششک ات ، ديما
دوخرھوگ یاھورين ، اس ، تسھ هدنيآ نديرفآ هب ، تسا دنموربو هدنز
هب دامتعا هب ، دوخ یورين هب نيقيزا ، ديما هاگينارگ یماگنھ یلو
ندش هتفيرف ، ديئارگ یرگيد تردق ددرگيم زاغآ ، . راوديما هکنآ
دشابيم هک یسک تسھ یرگيد ، تشاد نيقي وا هب ناوتيم هک ، تسوا و
لح ار شلئاسم هک يم دروخيم بيرف هشيمھ ، دنک . آ اي ادرف هدني
اس نيدب ، شاب نامز ماماو نامزرظتنموتو دمآ مھاوخ ، ن یورين
دنزاسيم ميقعو کشخ ،ناسنارد ، هدنيآ رد ار یگدنز یگدنلاب ، نيا و
ددرگيم اھ هدس بيرف نيرتگرزب . یگدنز یگشيمھ درگشرف دنور نيا
دنرب یم نيبزا ، هدنيآ ندمآ راظتنارد ، تسنيرفآ هدنيآ هک ، ديمارد ار
، و کي شياجب » موھوم تمايق « و » موھوم نامز ماما کي « و » کي
موھوم یدھم « دنراذگيم .
ريوصت یزاس تشز » رام « ، شزوريد هنھک تسوپزا هشيمھ هک
ديآيم نوريب ، نيمھ ندرب نيبزا یارب ، ديورب وا ناجزا هزات تسوپ ات
موھفم » درخو یگدنز درگشرف ناسنا نورد زا هدنشوج یاھورينزا ،
« تسھ . یارب ، نورد یکيرات زا هدننيرفآو ناشوج یاھورين نيا »
هدنيآرد ندش هدازو ، نامزرد یزادنا تسوپ « یناطيشو ینميرھا ،
دوشيم هتخاس .


54
54
، نميرھا یباي لکش هديرب مھزا نوگانوگ یاھ هرھچرد
) کشزپورپشآوراگزومآ ( هک دنتسھ هديرب مھزا تادوجوم دامن ،
اب ینامھنيا » اھرام ددعت مھزا ادج ی « دنراد . اتسوارد هچنانچ
س تفھ یاھدژا ، کاحض ـ ر ، عقاورد همانھاشرد و هس یاھدژا ،
رس ) وخرس یکيورامرسود کاحضد ( تسا . ، مھزا ادجرام تفھ
گنر تفھ نيشناج هتسويپ مھ هب سواط ) نامک نيگنر ( دوشيم . هب
رگيدمھ هب عونت یگتسويپو اھگنر یگتسبمھ موھفم ،رگيد ترابع هک
» ترثکرد یگنھآمھ « ددرگيم درط ، دشاب . یئابيز و ینشور نوچ
لکشو ) = گتسبمھ ( یگنھآمھرد ، ، دنتفاي یم شياديپ . » ینشور «
، بيکرت » اب ديفس خرس « اي ، » مھاب گنر تفھ شزيمآ « دوب .
دوب گنرود ، لاز ،ور نيازا . یگتسبمھ دنيايپ ، تروصو یئابيز
رثک یگنھآمھ و دنويپو دوب ت . ددرگيم درط یلک هب هشيدنا نيا .
هديرب یاھرس ادجو ن مھاب هک مھزا ادج یاھ هديدپ ، مھزا هتسويپا
، دنتسھ » نشور « دنتسھ . لکش هب رگيد ، ددعتو ترثک » هتسبمھ
گنھآمھو « ددرگيمن کرد هدننک جيگو ناشيرپ هکلب ، کش هدنروآ و
شابيمرطخو سرتو ن د . ترثکو ددعت ) رس تفھ ندوب ( دامن ، » یتشز
« تسا . هک تسيگنراگنرو عونتو ترثکو ددعت ندش تشز اب
دنباي یم شياديپ ، دحاو ناھاريواصت .
رس تفھرام ) یتشز ( ددرگيم گنر تفھ سواط نيشناج ، . هکنيا
نيمز هدام واگ ) هيامرب ( ، تسارن سواط بند گنر هب شياھوم ،
تسنآ نايب و تسا نشورو ابيز ینعي زا ، اھشقن و یئابيزو ینشور هک
هتفاي شياديپ وا نت دنا . یدرکنت ) ندوب ینامسج ( یشھز شياديپ هک
تسابيزو نشور ،دوخزا ، دشاب . دوخ » هک شنيبو ینشور
دنتسھ مھابزابنا « ، تسا نتزا شياز دنيآيپ . » م ـ و « اب ینامھنيا هک
دراد یانو هايگ ) نديئوم = نديلان = ومزا = یان = ن تسا لا ( یانو ،
زين » رام « دوشيم هدناوخ . اھرام یگتسبمھو شزيمآ نيا ) اھ وم =
اھ ین = ناتسين ( سواط هتسويپ مھ هب گنر تفھ هک تسمھاب
ددرگيم . مھ هب ندش هتفابرد هک تسھ وسيگو اھومرامشيب هوبنا تسرد


55
55
دنتسھ ابيز ، نتسارآ اي . نوچ ، تسابيز ، مزبو درخ لصا ، نمھب
یاھوم دراد هميزگ . اروا شناوارف یاھوم نوچ ، تسابيز شورس
دنوشيم هديشک نيمز هب اتو دنناشوپيم .
هژاو ور نيازا maaraag تسميھفو ساسح یانعم هب . ندرام
maardan و تسا ندرک هظحمو نديمھف و ندرک سح یانعم هب
گيرام maarig و هملک ، » درو
ِ
رگنوسفا « ، تسا maarishn هب
کفت یانعم تسار . نوچ » م ـ فسار ـ ن ـ د = فسارام ـ ن ـ د « یادخ هک
ِهدننيرفآ و مارو مارھب یئوشانزو دنويپ لصا ، تسا مھنو تسيبزور
تسيگدنزو نامز درگشرف . یانعم هب ، اتنپس اي دنفسا » هدنيازفا = فا
+ هدنياز « یانعمو ، تسا » سدقم « یانعم ، دوشيم هداد وا هب هک
تسمود تسد . آ یورين نيا یگدنزيم ) رام = رم ( هک تسھ اھومرد »
سواط = هبذاجو ششکو یئابيزو ینشور « ددرگيم . ريوصت یلو »
مھزا هديربو ادج یاھرام « ازفا یگدنز ، ) ازفناج = اتنپسرام ( دنتسين
دنوشيم یگدنز هدنعلب و یگدنز هدنزاس دوبان یاھدژا هکلب ، . هچنانچ
تسا هدشرس هس یاھدژا هک ، کاحضدرومرد زا ، شرس کي ،
دربيم درد ، شرگيد رسود . دنرازآيم اروا شرس کي ، شرسود
دننکيم روآ باذع اروا وا یارب ار یگدنزو . یئوسزا ، کاحضرس
تردق فرصتزا شردپزا تردق ندوبرو درب یم ماک ، ، یئوسزا و
رامود هک یدردزا ) اھدژا ( دربيمدرد ، دننکيم ديلوت شياھفتکرب . یلو
د نيا دردزا درخ و دزيرب نوخ هک ، دباي یم یئاھر یماگنھ ، اھدژا و
درازايب اراھ . درد نيکست هراچ ندش داشو ندرزآو اھناج نتشک ،
تساھدرخ .
نتشک اب طقف هک تسيدرد مزم ، عامتجاو ناھجرب تردقزا ندرب ماک
دوشيم هتخاس شومارف ، ندرزآ درخو نتخيرنوخو . ندرب ماک
شک داينب رب ، تردقزا ردپ نت ) رھم نيرترب ِ نتخاسدوبان ( هدش هداھن
تسا . » رھم نيرترب نتشک « دياب ار » سدقم حبذ = ندرک ینابرق
ها یارب « نوچ ، دوشزاب یزيرنوخوراتشک یارب هار ات ، تخاس
دياب » یتيگ ابرھمو یزابنا هطبار « دوش هدرب نيبزا .


56
56

ب ـ سو ـــ ب ه ـ ک ر ـ ت ـ ف

ديوگيم نميرھا :
جاح یکي هاگياپ نيا تسينارم هچرگو هاش کيدزنز متست
یورو مشچورب ملامب، مزوبب یوا فتک ات ،هاش دھد نامرف هک
یوا رازاب تسنادن یناھن یواراتفگ دينشب کاحضوچ
وت مانرگم دريگب یدنلب وت ماک نيا نم مداد تفگودب
،ويد ات دومرفب وا تفج نوچ وا فتکرب داد یا هسوب یمھ
سوبوچ ديدپان نيمزرد دش ، دي ديدن یتفگش نيا ناھجردنا سک
رب شفتکودزا هيسرامود
ُ
تس تسج هراچ یئوسرھزاو تشگ یمغ
تفگشرد وزا ینامبرگ دزس فتکز ودرھ ديربب ماجنارس
وچ تخرد خاش ود نآ ، هايسرام هاش فتکزا هرابرگد دمآرب
رب رامود ،وداج کاحض فتکربا ُ ،نارياز دروآربو تس رامد
راک نيا نميرھاو ار هک دنکيم تياغ نيدب :
ناھن دزاس هراچ یکيات رگم
ناھج ، مدرمز دنام هتخدرپ هک
ناريا نايھاپس ،کاحض یکانمھسو یراوخنوخ نيا عويشزا سپو
تسارکيپ اھدژا ،لوھزارپ تسارتھم یکي اجناک دندونش
دنداھن یوج هاش همھ ،ناريا ناراوس ر کاحض هبرسکي یو
دندناوخ نيمز ناريا هاش ارو دندناوخ نيرفآ ورب یھاشب
ناوررد تخس یا هبذاج ، یزيگنا تشھدو یکانلوھو یرکيپ یاھدژا
تسرد همھ و دراد نايھاپس ، دنوشيم کاحض نيمھ هتفيرف هاش اروا
دنسانشيم ناريا . تسا هدنبيرف ، ینميرھا یزيگنا تشھدو یکانلوھ .
دادرخ گنر سواط یگدنز و دننکيم اھر ار یديشمج ِ یدادرماو ی
هتخابلد » کانلوھ اھدژا « کن ات هک دنوشيم ـ ، دماشاين ار ناشنوخو دش
دنک یگدنز دناوتيمن . تلم هقئاذ رييغت نيا ) هب اھماک لوحت زا عتمت
یلدتخسو یزيرنوخوراتشک ( تموکح هب ار یکاحض نينچ هک تسا


57
57
دنکيم باختنا ، دوخرب . ک تسا تلم نيا دياب ه » دھدب هقئاذ رييغت «
دننيزگنرب دوخ یرورس هب ار ناکاحض ات . دنسپو هقئاذ نيا شياديپ
دنکيم زاب ،خيراترد ناکاحض شياديپ یارب ار هار هک تسمدرم . دُ م
هدننک هارمگ بيرف ، سواط یابيز گنراگنر ناسنا جورخ تلعو
ﷲ تشھبزا دوشيم ، اھدژا کانتشحو ِ هرھچ و ) ﷲ ( ليئربجرد ،
ددرگيم همھ هاوخلد .

مزا ـ ک ات یو ـ ت ـ ف

وسيگ اي یوم ، فتک اب ) تک ( دنتشاد دنويپ . ، پسشگوناب ناتساد رد
هک دوشيم هديد » ششود هب نايرپرتھم شوپرس « دسريم . شوپرس
نامھ یزيچ ، نايرپرتھم ناينرپ » وا یوسيگ اي یوم « تسين .
تخد یابيز شقن ، شوپرس نيازارف تسھ تخديب ، شر . ترابع هب
يگزارفرب ،رگيد س هک ار شرتخد نيگنرو ابيز شفن ناوتيم ، شيو
ديد تسيئابيز لصا . وسيگ نياو تسا دشوپيم اروارس هک ، اي شودب ات
دسريم شفتک . موھفم کرد اب هديدپ نيا تخانش » یوم « نيارد
درادراک گنھرف . مرد
ُ
شاديپ نامرک یاھيکيدزنرد هک زين یا هرھ هد
هتسشن تلاحرد ادخنز نيمھ شقن ، تسا ا هدش فشک ، تس . مادنا زا
، ادخنز نيا نت نوگانوگ هلعش دننامھ ، هشوخ هن هديئور ،
) هديشخو ( دنا . هشوخ هن نيمھزا ، هک تفايرد ناوتيم ِشقن نيا
، ادخنز » رزآ « تسا .
تسا هتخاس ادزماروھا رسپو هنيرن ار ادخنز نيا تشترز . یلو
هک دوشيم هديد شراوزھرد » رزآ = آ - رز « یانعم هب » نز و نادھز
راگزومآ = تخانش اب نز « تسھ . نديئازو نتخانش هديدپود ، مھزا
دندوبريذپان ادج . و مان زور » رزآ هب ید « ، هک تسانعم نيدب »
رزآ « نامھ » نيد = ید = مرخ
ّ
« تسا . هچنانچ » رھم هب ید « هب
هک تسنآ یانعم » م رھ = نيد = ید = مرخ ّ « تسا . » رزآ «
و » رھم « و » نيد « ادخنز نوگانوگ یاھ هرھچ ، ، اي ید دنتسھ مرخ ّ .


58
58
نيا نونکا » رزآ « ، دنديتسرپ یم متسر هداوناخ هک دوب یئادخنز هک
) یرزآ تب ، همانھاشرد ( ناشفرز ، ) مخت هدنناشفا ( تسھ . هشوخ
اسآ هلعش اھ ) گوس = هشوخ + هلعش ( زا هب وا نت نوگانوگ مادنا
دنا هديلاب زارف . فتکود رب هشوخ ود ، اھ یوسيگزارفرب ، هشوخ هس
زا هشوخ کي ، وا جنرآ زا هشوخ کي ،وا تشمزا هشوخ کي ، وا
وا یاپ کزوق زا هشوخ کيو وناز . هدنياز یاھشخب ، نت یاھشخب نيا
دندشيم هدرمش هدننيرفآو . سپ یگدنياز همشچرس ، تک اي فتک
دشيم هدرمش شياديپو .
وسيگزارفرب هشوخ هس شيور ) یوم ( دوخ تيوھ نايب زج یزيچ ، »
یوم = یان = رام ( تسين . یان = رام تسا هدننيرفآو هدنياز لصا ، .
ِنبرد هچنآ
ُ
م کيرات ـ هب لوحت ، تسھ یو » هشوخ = هلعش =
گو یگنراگنرو ینشور ـ یمر « دباي یم . هب فتکود زا رامود نديئور
نيا تسا هدروخ هرگ ، ريوصت . هک تسھ یناتساد هنيشيپ نينچ اب
دنوشيم هنوگرام ،وسيگو فلز ، تايبدارد سپس :
شو اھدژا فلز لاز ، مدژک وچ دز یشين
هدرک رام لکشرب ، مدژک هديد هک زگرھ – یناقاخ
ت ناربلد یوسيگ هتسخرامز ـ دسر
رام هکنانچ هديزگ ، دسرت نامسيرز - ینغ
ضرھوگ ، یماگنھ نميرھا اب ندش ماکمھ ابو نميرھا هسوب اب ، کاح
) نديربو نتشکو ندز زا ندرب ماک ( هشوخ یاجب ، دش ینميرھا ،
دنکارپيم یگدنز یامرگ و ینشور هک ،راو هلعش دن و هدنعلب یاھرام ،
دنيوريم راوخنوخ . یانعم و هايس ،یھايس یلک هب دنکيمرييغت .
» هايس « هک » کايس = هس + کاي = س ردام ه = م ـ ا د ر « هب ،دشاب
یانعم » یگدننيرفآو یگدنياز همشچرس « تسا . ندرک ینميرھا
ندرک سحنو » یھايس « نتخادنا یارب ، » ناسنا نت « و » ، نيمز
یدرکنت = تاينامسج ( تسا هدوب تلاصازا ، . نيمز نورد یھايسزا
نادھزو نت نوردو ) نز ( نميرھا طقف ، ) هايسرام ( ديآيم نوريب .
هکنيا یلو » یوم « اب » هشوخ « هشيدنا نامھ هب ، دراد هطبار هچ »


59
59
ینشور هب یکيراتزا یسيدرگدو یباي لوحت و یکيرات زا شنيرفآ «
ددرگيمزاب .

لوحت » زاـيـپ « هـب » خ ـ شو ـ ه «

یانعم هب لصارد هک یوم » ین « دراد تسوپرد هشير ، تسا . خيب
هک ار یوم » هنوک « اي » یومزايپ « تسوپ رد ، دنمانيم کزايپ اي
ِ
رسارس و نت تسا رس . نت تسوپ ور نيازا ، هطقن هن نيا همھرد
ِ
نت
دشيم هدرمش مھم هداعلا قوف ، . تسا تسوپرد هک ، ومزايپ نيا ،
اترا اب ینامھنيا هک ، دشيم هداد تسوپ اب ینامھنيا ) نايرپرتھم ( تشاد
، وم شيور و ، اب هک تسوپزارفرب » شوخ ه « ، تفاي یم ینامھنيا »
تخديب = ناويک = دک وناب = تک + و
َ
ن ـ
َ
ه = یگدنزو نامز یادخ مھاب =
ش ـ ن ـ ب ـ ه = ش ـ ن + ب ـ ه = ن ـ ب یا ـ ه « دوب . و » نامک نيگنر « و »
سواط « یانعم نامھ ، دنا هديبسچ مھبو وتردوت یاھگنر هک ، »
هشوخ « دنراد ار .
هک تسنيا يکيراترد ومزايپ ، وسکيزا تس یھايس ابو ، دراد ینامھنيا
تسيزيمآ شقن و یگنراگنر ،رگيد یوسزا و . ،رگيد ترابع هب
لوحتو تسھ هوقلاب ینشورو هشوخو یگنراگنر ، مخت یھايسرد
دباي یم اھنادب . دوخ ، وسکيزا ، نايرپرتھم شوپرس هک تسنيا
ِ
یاو ،
نيغ اي نايرپرتھم اي ) ميغ = هايسربا ( تسھ ، يب ،رگيد یوسزاو تخد
= ناويک = ونابدک ) یک + هنو = یگدنز همشچرس = رھم همشچرس ( =
هبنش = هب یان ) یان = نامز هزادنا ( تسا .
هتفھ یاھزور همھ ) تفھ = تخديب اي ناويک ( هک ، هنيھب هديمان
دشيم دن ) یھب = مرخ ّ = مھد جرب مان = ید ( هبنش = هب یان = ناويک
تسا . ، هبنشود ، هبنشکي ، هبنش ، هبنش جنپ ، هبنشراھچ ، هبنش هس
هنيدآ ) آ - ءاد - یان = هدننيرفآ یان = هب یان = هرھز
ُ
( تسا . نيا
تخديب اي ناويک ) = ز ُ هرھ ( تسا نامزرد یگدنز دنور هک تسا ، هک
یقيسومو نشج لصا تخانشو دشابيم . هژاو و » وم + هس « اي »


60
60
وم + یس « هژاو هک » یقيسوم = کيزوم « هتخاس نآزا ، هدش
برغرد رنھ نايادخو ) هک muse دنوشيم هديمان ( هزوم هشيرو
) Museum اھرنھ هعومجم هاگشيامن ( یانعم هب » هس + ین = انئس =
یان « تسا ، و نيمھ » هسوم = هب یان = هبنش « تسا . » یوم « ،
تسھ نت رسارسزا یگدنزو نامز یادخ شيور ، نترسارسورسرب .
هک ار ناويک ، تلع نيدب ونابدک ) ويک + ، هـنو
َ
َ
ويک = یان هـنو ،
َ
َ
=
قشع = ناويک = یگدنز هب قشع همشچرس ( سوحنم ، تسھ نزو
درمو
ِ
ريپ ) عم ـ م رـ ( حن و ار یھايسو ، دنا هتخاس س ، اشن جوا ن
هدرمش تيسوحنم دنا . هشيدنا یاپ در ناکاز ديبع هديصقرد هکيلاحرد
تسا هدنام یقاب ، یلصا :
، متفھ مراط ميقم مديد یرمعم
و لکيھ یوق وردق عيفر اطغدنلب
،ناھج هتفرگوزا رانزو هقرخ مسر
امنو وشن ِ گربو زاس ، نمچ هتفرگ وزو
فو غرم هک نمچ
َ
ـ سير ) شرف درگشرف دنوشيپ ، ( هشيمھ وازا دشاب
نامھ نايب هک دوشيم هزاتو ديوريم » وم = هايگ « هشيمھرد هک تسا
دامن ، ندش هزاتوزبس » گدنز درگشرف ی « تسا . هک اجنآزاو » یوم
« ناسنا تخرد هماج ، ديوريم نت رسارسرب ) اطغ دنلب ( تسا .
تخرد یاھگرب نا ار ، تخرد هماج نا دنمان یم . و نيئآ » هماج هديشوپ
دنبرمکو « ناويک نيا هب ) تخديب ( ددرگيمزاب . تياور زين ناحيروبا
زور ار دنبرمک ، مدرم هک دنکيم 21 ار زور هک رھم م ) تخديب =
ناويک ( دنتسب یم تسا . هک تسنيا » یوم = هايگ = یان « هک ،
تسوپ رد شا هنوکوزايپ ) یرتشم = یاموھ انآ = گرزب دـعس (
، نامک نيگنرو سواطو هشوخ اب هشيمھ ، زارفرب ، تسا
دشيمريوصت . » م ـ یو « یدرکرد » پ ـ چر « و » ک ـ لو ـ ک « هديمان زين
دوشيم . افرد ، نوک یاھمانزا یکي یسر » ین « تسا . پ ـ ، چر
، یدرکرد هکلب ، دوشيم قطا فلزو سيگ هب اھنت هن » هدنرپ رپ «
تسھزين ، نينچمھ و » ندب یوم « دشابيم زين . وراد لکاک ، نچرپ


61
61
تسا یوم هديلوژ . ،رگيد یوسزا » پ ـ چر ه « هب ، » هوبنا هشيب «
دوشيم هتفگ ، دامن هک و یرپ تسيوم یانغ ، یسرافرد هچراپ و ،
نيمھ » هچرپ « هک تسا » هماج « دشاب . خ هب رگيد یوسزا ـ ف ـ شا
) = هک یسيع غرم سدقلا حور دشاب ( دوشيم هتفگ کيم هچرپ ، هب و
نامتافو هشيائ یچرپ ، نامک نيگنر دوشيم هتفگ . نيگنر هب ناس نيمھ
، نامک » هنيگن هر هکلوک « دوشيم هتفگ . یناعم هشوخ نيازا » یوم =
چرپ = کلوک « هک ديد ناوتيم » ناغرم نيگنررپ « و » نيگنر
نامک « دندشيم هدرمش هتفاب مھ هب یوسيگ ، نيا همانھاشرد و
گنراگنر هنيرن سواط ، ناھايگ نديئور رد هک تسا نيمزواگ
ددرگيم .
لوحت نيا » زايپ اي مخت « هب ، یھايسرد » نيگنر ، سواط ، هشوخ
نامک « نامھ ، » رام « دشيم هدرمش نامز شبج اي .
تسرد یومزايپ نيا هنوگ هشوخ ، تسيمخت ، ، تسيکيراترد هک
، دوشيم سواط ، دوشيم هشوخ ، دشزاب مھزاو ديئور یماگنھو
دوشيم نامک نيگنر . ،زايپ هب ، یبرعرد » ق ـ حاز « هبو دنيوگيم
نامک نيگنر » حزق سوق « دوشيم هتفگ ، و » حزقو حازق « مھ ، نا
هژاو برعم » هچک « تسناريا یادخ هزيشود . عقاورد ، شرتخدو وا
دنريذپان ادج مھزاو ، دنا هکس کي هديبسچ مھ هب هيورود نيا و
یانعم » رام = م ـ ر = رما « تسا . هتسب شقن ، ناينرپ یوررب هچنآ
تسا ) تخديب = ناويک ( سواطو شقن هب ليدبت هک تسغرميس ،
تسا هدش هشوخو یگنراگنرو . وم ور نيازا ی نامھ ، » ین « دوب
و » رام « ، ین هب مھ ) کيچاورام = یزاون ین ( دوشيم هتفگ ،
ین شخبود نوچ ، هرگ کي اب ) باق = فاق = فاک ( هتسويپ مھ هب
دنا . ور دوخ هايگ ، ین ) درگشرفرد هشيمھ ( قوف تيمھا هک تسھ
تسا هتشاد هداعلا .





62
62

چ ـ يا یادخ ، ار ـ پ ، نار ـ ي ـ زا ؟ تسھ

و » زايپ « ھ مھم ريواصتزا یکي ، دشاب یوم هنوک هک ، ادخنز نيم
تس . هژاو » زايپ « یدرکرد هک » پ ـ ي ـ زاو « لصارد ، تسا » تپ +
زاو « تسا هدوب . تاپو تپ ، دابو اپ دننام ) یاو = یاود ( ، لصا
و یتفج » مھاب « تسا . دنوسپ » زاو « نامھ ، » یاو = زاو = زاب «
تسا . » اويپ ز « اي » زاو تپ « یانعم هب ، » تفج
ِ
یاو = رايوزابنا
یاو = ادخنز « دشابيم . یسيع غرم هک هرپ بش هب ور نيازا و »
بيرف نابش « دوشيم هدناوخ ، هک ، عقاورد نامھ » سدقلا حور «
غرميس اب هک دوب یغرم ، شافخ نوچ ، دشيم هتفگ زاويپ ، دشاب
دشيم هداد ینامھنيا ، قوف تيمھا و تشاد هداعلا . یکي ،زين شھدنبرد
تسغرميس یاھشخبزا . و » چاو = کاو « نامھ هک » هملکو هژاو «
هژاو نامھزا ، دشاب » یاو = داب « ، چاودپو زاويپ و تسا هدش هتخاس
هژاو نامھ » پ ـ سا ـ خ « هزورما م یانعم هب هک تسا » زابناو تفج
نخس « تسا . ، خساپ » ینخسرھ تفج « تسا . نخسرھ یخساپ ،ی
دراد . دراد خساپ ، شتفج هب زاين ینخسرھ هشيدنا نامھ نياو ، »
وگتفگ = گولايد « تسھ . هژاو دوخ هتبلا » نخس = خس + نو « زين
دراد ار وگتفگ یانعم تسرد . هدنھد دنويپ لصا ، نخس ) خس + ، نو
خس = کس = گنس = لاصتاو حازتما ( تسا . ، مھ ین هب هک تسنيا
هتفگ کزايپ دوشيم . همھ ، دنتشاد یزايپ هنوک هک یاھلگو ناھايگ و
دنتشاد ادخنز نيا اب گنتاگنت هطبار ، سگرنو قبنزو هل ، لبنس دننام
نارفعز و . ر نيازا هک دوب و هي ،دوب زايپ دننامھ ، مھ یمدآ دوخ
تشاد گنراگنرو وتردوت یاھ . ، یمدآزايپ ، دوشيم هتفگ هچنانج
نب یمن هنوک اجرھ دد . ، اھزايپ ندوب هيوترب هيوتو تسوپرب تسوپ نيا
یانعم هک » هشوخ = مظنو رھمو یگتسويپ « یانعم ، تشاد » افرژ
یگديچيپ وزارو « یضعب زا هک تشاد مھ ، زايپ و هدش هتفرگ هديدان


63
63
دنا هتشادنپ ،زغم یب تسوپ ، ار . زين شتبثم یاھدنيآربرد هکيلاحرد ،
تسا هدش هتخانش
ار نيا تسھ زايپ لثم هلمج یوترب یوت رود تياھن یب ه - راطع
ريس نوچ هنھرب وت لد شيپ دننامزايپ هرک زار - همان دابدنس
تفرگن نب هنوگچيھ نم یکين زايپ
ینزوس ، ارمريسوچمھ دنبوکب هک دزس نيدب
زايپ هب یبرعرد » لصب « زين نامھ هک دوشيم هتفگ » سو + لا «
دشاب . » سو = ساو « انعم ، هژاو هک دراد هشوخ ی » رايسبو سب «
تسا هدمآ ديدپ نآزا . ،زايپ اي لصب نامياز یادخنز هشوخ ) لا (
اي، تسوا دنزرف .
زايپ رگيد مان ، » ناقوص « هک شابيم تسا ناکوس ، یدنزرھرد .
وجو مدنگ هشوخ یانعم هب مھ ، تسا گوس نامھ هک کوس ، هب مھو
یانعم » هلعش « تسا . شوخ مھ ، اترا شتآ اھ هبح نوناک مھو دوب ه
ِ
) رز هلبنس = لقنم ( دوبرو هلعش هک . زا هک یئاھ هشوخزين ور نيازا
دنيوريمرزآ نت ، دنرھمو یمرگ نايب نوچ ،دنا شتآ هلعش دننامھ . »
گوس + اناگ = گوس + اناک « یانعم هب » هشوخ هزيشود = ادخنز
هلعش « و تسا » یوناب « دوشيم هتفگ نز هب هک رد ، یولھپ نيمھ ،
هلعش یانعم ) یگدنزورھم ( دراد ار . ، یشحو زايپ هب یربترد » هلآ
وز = alezu یز هلآ و = alezi « یانعم هب هک دوشيم هتفگ » دنزرف
لآرابتزا اي لآ « تسا . زايپ ريوصت ، نوگانوگ یاھمان نيا یسرربرد
دنزرد یتيگ اب ادخ هطبار و یگدنز هفسلف و ادخ اب وا هطبارو زور یگ
ددرگيمرت نشور ، ناسنا هرم . زايپرد ، لگزايپرد ، ومزايپرد ، ادخ
یندروخزايپرد ،زغم ) ددرگيمزاب ادخ نيمھ هب هکريسردو ... (
دراد روضحو تيعقاو ، و و ،یتسھ ناھجزا هديرب دوجو ینامزارف
یئوسارفو ینيمزارفو یناھجارفو تسين .
ِ نايب اھ هژاو نيا او یلايخو یتاھيبشت لوحت هکلب ، دنتسين یعازتن
دنيامنيم یتيگ هب ار ادخنز . هک ديد ناوتيم یسررب نيازا » رم = رام «
لوحت دنور نيمھ ، » یزايپ هنوک « هب ، یکيراترد » هشوخ =


64
64
سواط = یگنراگنر = ینشور « تسا . ريوصت رد ،رگيد یوسزا »
زايپ « یاج هب » مخت « یانعم ، » افرژو یھايس « هتسجرب ،
رت ددرگيم رت هدوشگو . هشيدنا نيا » اي ، تسوپرب تسوپ اي ، وترد وت
نچ ، هيرب هي دنچو یگي د زايپرد یگيات « قمعو یھايس ، یانعم
ديامنيمرت قيقد ار هدننيرفآ . تسين هيوت کيو هي کي طقف ، قمع .
تسين تخانش رخآ هاگتسيا کي ، قمع . هي ، یھايسو قمع هکلب اھ
دنتسھ . ا ا ندرک ینميرھ ، قامعا تخانشزا ار درخ ، قامع یوجتسج و
کيرات قامعا رد یگدننيرفآ لصا ، دراديم زاب .
یھايسو یکيرات یزاس تشز ) ز
ُ
هايس ، دشاب ناويک نامھ هک لح
دوشيم هدرمش سحن ور نيزاو ( زا یگدنياز نيرفن زج یرگيد زيچ ،
یردامو کيرات نادھز ) هايس = کايس = ردام ( دوبن . سوحنم
اب نوچ ، دنام یمن انگنت نيارد ، هژيو دروم نيارد یھايس یزاس
تشاد راک یگدنز رسارس هرتسگ . نيا هب ، یکيرات ندش سوحنم
قمع و دنوش شور تخاونکي دياب عامتجا همھ هک ديماجنا هشيدنا
تسد زا تسا تيدرفرد هدننيرفآ لصا هک ، ار دوخ یدرف هدننيرفآ
دنھدب . ماج نينچرب درک تموکح ناوتيم هک تسھ هدش تخاونکي هع .
چيھ هک دھاوخيم یا هعماج ، یروتاتکيدو یدادبتسا هقلطم تموکح
نشور همھو ، یحطس همھ هکلب ، دشاب هتشادن قمع ، یدرف
دنشاب گنرکي . یکيراتو یھايس یزاس تشز ) ملظ ، تملظ ( یارب
، تردق هاگتسد یارب هک دوب ناسنا تيدرف ندرب نيبزا هتخانشان
دناميمريذپان لرتنکو ، زايپو مخت هن ، ددرگ نشور دحاو ددع دياب درف و
شيوررد هک دنامب کيرات ، دوش گنراگنر ، گنر کي یاجب .
تستردق لصا دضرب ، عونتو یگنراگنررد ینشور .
شخب ، ندرک سحنو ندرک موش ،یھايسو یکيرات نتخاس سحنو موش
و یداشو شنيب هدننيرفآو هدنياز ناسنا نتخادناو ناسنارد ینشور
دوب تلاصازا . یرون نايدا شياديپ اب مزتم ، اھنت هن شبنج نيا
دوب ، هکلب نيمھ اب مسيلانويساريا ، مسيلانويسار یاھشبنجرد »


65
65
سحن یھايس « دش نيرق و ، ، ديورف هزومآرد » یاھوزرآ شخب
راميبو هدش ديعبتو هدنام ماکان « مھنيا یکيراتو یھايس اب تفاي ینا .
هب ناميا اب عامتجا یگتسبمھ هشيدنا » اب اردوخ هک نيد یاھ هزومآ
تملظو یھايس ، دنداديم ینامھنيا بان یئانشور ار ی هک » نت نورد =
تيدرف و یدرمناوجو یداشو شنيبو یگدنز هدننيرفآ نادھز « تسا
تخاس موش تشونرس نيمھراچد .
یماگنھ ، همھ ، اد هزومآ کي هب ناميا ، تسبان نارکيب ینشور هک دنر
اھ افرژ همھ ، ار اھ شزرا یگدننيرفآ شزرا ، دنکيراتو هايس هک
دنھديم تسدزا ، هک دراد ار حطسرد تيدوجوم قح ،ناسنا یتسھ و
دشاب هدش نشور ماک . یلو » گنھرف = زيراک = تک = ويک « بلاط
دنا هدننيرفآ یکيرات یاراد مادکرھ هک تسا ترثک یگتسبمھ . ف گنھر
هياپرب » یداشو قخاو ینشورو شنيبرد همھ یگدننيرفآ « دشيم انب .
دراد رارق هعماجرد هدننيرفآ دارفا دوجو هياپرب گنھرف . هک یدارفا
دننزيمزابرس ندش یجطسرد ندش نشور رد . یافرژ نيا نودب
درادن دوجو عامتجا رد یگدننيرفآو یدازآ ، دارفارد کيرات .
قح نيمھ ، یدازآ کيرات یافرژزا نديئورو کيرات یافرژ نتشاد هب
تسھ دوخ .
گنراگنر هعماج هک تسا دارفا کيرات یزايپ اي وتردوت قمع نيا
فيطو عونتو یگنراگنررد طقف ار ینشور و دروآيم ديدپ ار یگنھرف
دباي یمرد .

ارچ رزآ ادخنز فتکود رب هشوخود ،
ددرگيم کاحض فتکود رب رامود هب ليدبت

و هژا » فتک « ، هک » تک « شخبودزا بکرم ، دوشيم هديمان زين
تسا . دنوشيپ » تک « یانعم هب ، » زيراک = گنھرف = تانق = اموس
یربترد ، نامھ هک دوشيم هتفگ تانق هب اموس موھ = یان يم دشاب ،
تسا یان نامھ زاب هک دوشيم هتفگ موھ ،ولگ هب نوگانوگ ی اھشيوگرد


66
66
« سا ت . ارجم اب ارزيراک نز شياز ی دنداديم ینامھنيا ، . ، بآ
دوشيم هديئاز ، نيمز یکيراتزا . دابانگ یاھ هژاو دنوشيپ هچنانچ ) نيو
دابآ ( دولانيب و ) نيو + دور ( نيو نامھ ، ) ینيب ( هب هک تسا ین اي
شيم قطا زين یقيسوم رگيد رازبا و د . ، هاگشياز ، اھفتک
دندشيم هدرمش یقشع یاھھاگياجو . شخب ، فتک مود » کف = fek
« لصا هب هک تسا هدوب » frayika « ددرگيمزاب ) ، یدغس گنھرف
بيرق ( شيئاتسوا لصا هک ، » fraayaao « یانعم هب هک تسا یرپ
ُ
روفوو یرايسب و تسا . یئابيزو یکين ، ناريا گنھرفرد
لامکورنھو یتسارو یدارو یدرمناوجو اديپ انغ لصازا ، یم شي
دنـباي . نيا هک تس ، کين هشيدنا fraayaao humata هتفگ هبو
کين fraayaao hukhta کينرادرک هب و fraayo varsta هتفگ
دشيم . ، کينرادرکوراتفگو هشيدنا یرھوگ یانغو یراشرسزا
دنتسين یھنورماو تحيصنو ظعو دنيايپو دنباي یم شياديپ ، ناسنا .
هک تسا یسودرف تفگ نامھ نيا :
ر درم دوب ورينز یتساکو ديآ یژک ، یتسسز یتسار ا
، یولھپرد هژاو نيا » freh « و تسا هدش frehih یانعم هب » شيازفا
یگدوبرپو « دوريم راکب . شتبثم لکشرد freh-daataar یانعم هب
شيفنم لکشرد تمعنو یدابآ هدنھد freh-devaanih م هب ويد یانع
تسا طرفم یدبو یئوخ .
زا یناوارف ، یئوس ابآو تسيناد ، هدايزو طارفا ،رگيد یوسزاو
تسيور . ،رگيد ترابع هب یبوخو یکين یانعم اھنت ، نورد یانغ
دنکيم اديپ مھ هنوراو یانعم و دھديم تسدزا ار لامکو یئابيزو .
فتک هک مينيب یم ناسنيدب =) تک + کف = تک + یارف « یانعم هب
» شيازو یگدنشوج و یراشرسو یرپ نادھزو همشچرس « سھ هک ت
دوشيم رادومن ، هشوخ نامھرد . تسنيا ندوسب اي فتک نديسوب هک
، فتک دوبرھمو یدنواشيوخو تيميمص دامن . نميرھا هسوب اب
فتکرب ) یان = یشزيمآ یارجمو نادھز ( نترد نميرھا هفطن ،
و دوشيم هدنکفا کاحض وا نت ) وا دوجو نادھز ( نميرھا هاگياج ،


67
67
ددرگيم . شو هشوخ ود یاجب ناج هک هايسرام ود ، نشورو مرگ هلع
ديوريم ونزا هشيمھ هک ديوريم ،دنعلب یمورف ار . یدبا درگشرف
دوشيم ینميرھا . یئاھوم ، سپ نيازا هک یاھرام طقف ، ديوريم نت زا
هايس دنتسھ نينوخ نامشچ اب . یگژيورگيد هکرام نيا » اھدژا =
یژا + اھد = یگدنز هدنزاس دوبانو هدنزوس « ر نيشناج دراد ا » رام
هشوخ هب درگشرفو لوحت نايب هک دوشيمزادنا تسوپ = لصا
یئابيزورھم یئانيبو یکينو « دوشيم . نيا ، گنشوھ ناتساد رد
گنشوھ اب وربور ، هدش اھدژارام دوشيم :
زات زيتو نت هريتو گنر هيس زارد یزيچرود زا دمآ ديدپ
نوخ همشچود وچ ،رسربزا مشچود
اھد دودز نوگ هريت ناھج ، شن
و هايس ،رام » زات زيت « دوشيم . » یزاتزيت « یانعم » لوحت تعرس
= نتخات = ندش هزات « رگيد یلکش هب هظحلرھ نوچ ، درادار
ديآيمرد . یمن نوريب هدنھد امرگو شخب ینشور هلعش ، شناھدزا و
د هکلب ، ديآ َ ، شم هکلب ، تسين یگدنز یامرگ هريت طقف هک تسيدود
کيم تسنوخ همشچ ، شمشچ و دن . د ابرام هک دوشيم هديد شھدنبر
چ شخو ، شمش دشکيم ار نارادناج ) دنکيم بذج = دبيرفيم ( ورف ات
دعلبب .
ا یکافس مشچ ، خرس مشچ ، هدولآ نوخ مشچ تس و هدننز مخز مشچ ،
تسا مشخ . مشچ =) درخ ( ،رام دوشيم هاوخنوخوزيرنوخوراوخنوخ .
ن نابزرمرد هک یرام هما ، ار اھ ديما و ديديم ار هدنيآ ، شنامشچ اب
کافس ، یمشچ ناھگان ، تفرگيم هديدان ار هانگ و دروآيمرب
ِ
ددرگيم کانمشخوزيرنوخو . یمشچ نينچ اب ، کاحض ) مشچ ، درخ
تسھ ناج ( درگنيم نامدرمو ناگدنز هب . ، ناسنيدب یدرخ اي مشچ
ددرگ هريچ ات دبيرف یم هک دباي یم شياديپ ززا و ، نتشکو نديربو ند
درب یم ماک . نتفيرف اب یگماکرادز ) نديشک ( دنزيمآيم ، . هکنيا
رد هک تسنآ یانعم هب ، دوريمورف نيمز رد ، نميرھا » نت = دوجو
تسا یشيازو ینامسج ، یدرکنت هچنآرد ، ناسنا « دنکيم هناخ ، . نت


68
68
دراد قلعت یتئمرآ ، نيمز یادخ هب ، ناسنا . رگيد ترابع هب نت ،
نامھ ، ناسنا » نيمز « تسا . آ هدنياز هچن ) نت ( ، تسھايس ، تسا
نتزا هک یئاھوم همھرد هک تسنميرھا نيا و ، تسنميرھا هاگياج و
دنوشيمراوخنوخ هايس یاھرام ، دنيوريم . ار دوخ هک تسنميرھا نيا
ديامنيم سواطو نامک نيگنر یاھگنررد . » گنر « ، هريش ،رگيد ،
وجو سناساو بيرفو گنرينورکم هکلب ، تسين ناج نوردرھ
تسنميرھا . ددرگيم لاخو طخ شوخرام ، سواط . هک ، ناويک
هدنزگرام ، تسيگدنز هب قشعو یگدنز همشچرس هک ، ونابدک
بيرفو رکم رد یگدنز ندرک دوبان ناھاوخ هک دوشيمراوخنوخو
تسا . دوشيم نميرھا ، ناويک .
هژاو دوخ » لحز
ُ
« هک » هوز + لا « هدوب ، یانعم هب » لآ دنزرف =
نايرپ هاش اي غرميسرتخد « تسا . تسناويک هک هبنش هب تيرکسناسرد
) نش + هب = هب یان ( ، shanaish-chara-vaare دنيوگيم . شنش
نامھ هک یسرافرد shnaish یانعم هب دشاب تيرکسناس » ین « تسا
) عطاق ناھرب ( و » راچ « نامھ هک یسرافرد chara اس تسا تيرکسن
هب هک غوراچ و تسيرپ هزوکو هساکو نشخ هروک ، شاد یانعم هب
دننامھ زين شفک نوچ ، تسا هشير نامھزا ، دوشيم هتفگ شفک » نت «
امھنيا ، تشاد یشزيمآ یارجمو نادھز اب ین . ناويک اي هبنش نياربانب
یانعم هب تيرکسناسرد » یان یشياز هارو ارجم اي نادھز « تسا .
نيمھ ،یربعرد ناويک هب ناس kephziel اي sabathiel دنيوگيم .
دنوشيپ keph ، نامھ » بيک = ويک = فيک « رد هژاو » ناويک «
تسا . تسا تلعو سخو وھاک یانعم هب تغلرد ، ويک . سخ ووھاکو
یانعم هب ودرھ ، » ین « دنتسھ . یانعم هب یربع مان نيا ناسنيدب »
لآ دنزرف ، بيک « اي « ِ یان نايرپرتھم « تسا . هک دوشيم هديد و
ناويک نامھ هک ونابدک ) ويک + هنو ( هب عطاق ناھربرد دشاب » همشچ
یگدنز « دناديم ینانوي جيھ ارنآ و ددرگيم همجرت . مھ جيھ یلو
) ليھ + ج ( تسيناريا هژاو کي ) ليھ + ج = هزيشود نادھز
ناوج ( . هبنش اي ناويک رگيد مان ) یان هب ( ليا تاباس ، یربعرد


69
69
تسھ . نوچ دنيوگيم طاباس ، هديشوپرس یاھرازاب هب ناريا بونجرد
یانعم هب ، طاباس » فقس « هس یاراد ، شا هنيشيپرب انب فقسو تسا
تسا هي . دشيم هدرمش هي هس یاراد زين نامسآ فقس . هک تسنيا »
sabathiel « اب هدوب هژاوود بيکرت دناوتيم ، یربع دش : یانعم هب مھ
» هس + ساو « یانعم هب هک » مدنگ هشوخ هس « زارفرب هک تسا
وسيگ اب یناھنيا و تسا رزآ ادخنزرس یوم اي ی دراد وا . دناوتيم مھ و
» اس + هتيپ « فقسو نيرتاب یانعم هب زين زونھ یدرکرد هک دشاب
تسا . فقس ، ناريا گنھرفرد اھ فتک و وسيگو اھوم اي ، ناويک
و دندشيم هدرمش ناسنا دوج . نيا نونکا » ويک = بيک = فيک « هک
نيعم ار یگدنزو نامز ی ادخ نيا رھوگ ، تسا ناويک مان دنوشيپ
دزاسيم . یدسا سرف تغل رد بيک ) لابقا ( یانعم هب » هب نتفيرف
قشع + ندش یژک هب یتسارزا + یگديمخ + مھردو طلتخم + چيپ
یگديچيپو « تسا . هتبلا » بيک « زا هک تساريصحزا یعون ، » ین
« دوشيم هتفاب . بشو هناورپ نينچمھو ، سخو وھاک همان تغلرد وپيک
هرپ ) شافخ = یسيع غرم = سدقلا حور ( تسا . ، سخو وھاک
یانعم هب لصارد ودرھ » یان « دنتسھ . ، نز اب نارتقا هب ششک نيا
ندش هتفيرف یانعم سپس ، تسا قشعو یگدنز همشچرس هک هب
تسا هتفاي ار قشع . هک دوشيم هديد نيعم گنھرفرد هچنانچ » هديبيک
« یانعم هب » قشع هب هتفيرف « تسا . هژاو دوخ و » ناويک « هب ،
هب ، ناحيروبا هک دوشيم هتفگ مھ نامک » حزق سوق = ِ نامک هچک =
نامک نيگنر « ديوگيم . یانعم ، هدنبيک و » هدنوش فرحنم « اديپ
دنکيم ) د ادخھ : (
دش دنبيکش ، دبوم زردناز
یخلبروکشوبا دش هدنبيک ،شادوس هارزارس
لاثم نيدب یئور ، یديرفآ وچ براي
بيکم ، ناشھار زا ،و تـمارب نک محر دوخ – ديھش ) همان تغل (


70
70
تسرد هب » ششک یا یئابيز هب قشع اھ یتيگرد یگدنز هرھچ هک «
، تسا یانعم » فارحناو یگدشمگ و بيرف « شياديپ و دوشيم هداد
دوشيم هدرمش ینميرھا یھايس .




















‫‪2‬‬

‫بيان کشش به زيبائی است ‪ ،‬و ازسوی ديگر‪ ،‬فريب ‪ ،‬معنای منفی‬ ‫دارد و بيان اغفال وگمراھی و در دام انداختن و گول زدن ميکند ‪ .‬اين‬ ‫دورويگی يک اصط ح‪ ،‬ريشه درتحول ژرفی درتاريخ فرھنگ ودين‬ ‫ايران دارد ‪ .‬اين وارونه شدن معنا ومحتوا ‪ ،‬پيايند ‪ ،‬وارونه شدن‬ ‫رابطه با » اصل زيبائی و کشش آن « است ‪ .‬اصل زيبائی وکشش آن‬ ‫به کردار‪ ،‬پيوند انسان با خدا وبا طبيعت وبا انسانھا ‪ ،‬طرد ميگردد ‪،‬‬ ‫و »روشنی بـُرنـده = اراده « جانشين آن ميگردد ‪ ،‬و برضد » کشش‬ ‫« برميخيزد ‪ ،‬وسرچشمه آن را که » زيبائی « است ‪ ،‬ازاولويت می‬ ‫اندازد ‪ ،‬و آنھارا تابع » اراده = روشنی ّ‬ ‫برنده « ميسازد ‪ » .‬زندگی‬ ‫کردن به اکـراه « ‪ ،‬جانشين » زندگی کردن به رغـبت « ميگردد ‪» .‬‬ ‫زندگی کردن به رغبت « ‪ ،‬پيايند سرانديشه » جفتی = سنگ = ھنج «‬ ‫است ‪ » .‬ھنجمک « به معنای » به رغبت « است ‪ .‬انسان به رغبت‬ ‫زندگی ميکند ‪ ،‬ھنگاميکه به آن کار» کشيده ميشود « ‪ .‬بدين علت بود‬ ‫که » زنخدای دين « که خودش ‪ ،‬نيروی ضمير وفطرت ھرانسانيست‬ ‫» اصل زيبائی « است ‪ ،‬و» ھمچند ھمه زيبايان ‪ ،‬زيباست « ‪ .‬ازاين‬ ‫بت فـريو « ميناميدند ‪،‬‬ ‫رو مردمان ‪ ،‬اين زنخدا را » بُت فريب = ُ‬ ‫چون » محبوبه ای بود که زيبائيش ‪ ،‬ھرانسانی را افسون ميکرد « ‪.‬‬ ‫اخ ق ‪ ،‬برپايه » کشش « نھاده ميشد ‪ .‬دين ‪ ،‬اکراھيست ‪ ،‬وقتی‬ ‫برپايه امر ونھی است و ناتوان از کشش است ‪ .‬نخست ‪ ،‬نگاھی‬ ‫کوتاه به دومعنای متضاد » فريب « درادبيات ايران انداخته ميشود ‪،‬‬ ‫تا اين تضاد وتحول ‪ ،‬چشمگيرگردد ‪.‬‬ ‫دلفريبان نباتی) گياھی (‪ ،‬ھمه زيور بستند‬ ‫حسن ِخداداد « آمد – حافظ‬ ‫دلبرماست که با » ُ‬ ‫مدامم مست ديدار ونسيم جعد گيسويت‬ ‫خرابم ميکند ھردم ‪ ،‬فريب چشم جادويت – حافظ‬ ‫فريب دختررز‪ ،‬طرفه ميزند ره عقل‬ ‫مباد تا به قيامت ‪ ،‬خراب ‪ ،‬طارم تاک – حافظ‬ ‫حافظ ‪ ،‬حديث ِ سحرفريب خوشت ‪ ،‬رسيد‬
‫‪2‬‬

You're Reading a Free Preview

تحميل
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->