You are on page 1of 20

1416

. ,

,

15 . ,

,1 .

,
. . M. erafeddin (Yaltkaya), Simavne Kadsolu eyh Bedreddin [ ,
], . H. Er, 1994, . 87-88.

1 : M. Balivet, Islam mystique et rvolution arme dans


les Balkans ottomans: Vie du Cheikh Bedreddn le Hallj des Turcs (1358/59-1416),
1995, A. Y. Ocak,
Osmanl toplumunda zndklar ve mlhidler (15.-17. yzyllar) [
(15-17 .)], 1998, . 136-202.
,

The Revolt of eyh Bedreddin in the Context of the Ottoman Civil War of 1402-1413,
7 /...,
(, 9-11 2009).

117


1416
1402
(fetret devri).2
,
,
,
. , , ,
(1413-1421). , ,
1416,

, , ,
. ,
.
.3
:
(menakibname) , ,4
760/1358-59 ( ), ( 2 , . D. Kastritsis, The Sons of Bayezid: Empire Building and Representation in the Ottoman Civil War of 1402-1413, - 2007.
3 Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 136.
4 Hall bin sml bin eyh Bedrddn Mahmd, Smavna Kadsolu eyh Bedreddin
mankb [ , ],
. A. Glpnarl . Sungurbey, 1967.
, F. Babinger,
Die Vita (menqibnme) des Schejch Bedr ed-dn Mahmd, gen. Ibn Qd Samauna von
Chall b. Isml b. Schejch Bedr ed-dn Mahmd, 1943, , Atatrk Ktphanesi, Muallim Cevdet K 157. . H. J. Kissling,
Das Menqybnme Scheich Bedr ed-Dns, des Sohnes des Richters von Simvn,
Zeitschrift der Deutschen Morgenlandischen Gesellschaft, 100 (1950), . 112-176 A. Glpnarl, Simavna Kadsolu eyh Bedreddin [ ,
], 1966.

118

) .5
.6 ,
, , , , (
).7
(ban)
, , ,
, (
, ).8 ,

. ,
, (kenise)
.
, 1400, ,
.9 ,
, , , (lim), .
.
, . (medrese)
. , . ,
, 1382, , , ,
. 5 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 13,
Semviyye.
.
.
6 . C. Kafadar, : ,
. . , 2008 . 275-276. . . . , (1300-1400),
1991, . 101-116.
7 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 11-13, 101 O. ik Gkyay, eyh
Bedreddinin babas kad m idi? [ ;],
Tarih ve Toplum, 2 (1984) . 16-18.
8 , . 12-13.
9 Balivet, Islam mystique et rvolution arme, . 43-45.

119

, , :
(1382-1399) .10


,
. : , , (sema), ,
,

,
.11
, , ,
. ,
.
, , ,
1404-5 , :
, ,
1405.12
,
,
.13 , .
, .
,
.
,
, 1416 .14

. , ,
10 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 13-84.
11 . Balivet, Islam mystique et rvolution arme, . 46, 10 .
12 , . 53.
13 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 83-84.
14 . , . 141-144.

120

. ,
.15
. , ,
,
. ,
(zikr),

.16 ,
,
,
.17
.
,
(torlak , ), .
, .18
,
, .
. , 1411,
, ,
-.19 ,
,
, .
, .
15
16
17
18
19

, . 84-89.
, . 89-92.
., , Balivet, Islam mystique et rvolution arme, . 59-60.
Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 93-94.
, . 97-101.
, , ,
, . Kastritsis, The Sons of Bayezid, . 135-194.

121

, 1413, , .20
. .21
,
,22
.
,
,
.

1416, , ,
, .
,
,

.
, 23
,
,
:

() ...
, .24
20 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 101.
21 1414
. , . Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 152-154.
22 . , . 154-160.
23 Ducas, Istoria Turco-Byzantin (1341-1462), . V. Grecu, 1958, . 149153.
24 (
), , , , ,
. ,
, .

122


, . . , ().
, ,
, , , (kapukulu) ,
, . .
,
15 . -, .25
, ,
-- ( )
( ) .26
( ), , .
, , .
, . ,
, .
, :
, 200 . ,
(
), ,

( ,
).
. , (11-15 ), . .
, 1996, . 319.
25 Die Altosmanische Chronik des skpaazde, . F. Giese, 1929, . 81.
26 krllah, Behcetttevrih, N. Atsz (.), Osmanl Tarihleri, . I, 1949, . 60.

123

,
, , . ,
,
.
, , , ,

. , ,

(Vridat).27
.
, :
, .
. . (, , ) ( , ), . .
(huruc sahibiyim, ).28
,
, . ,
. .29 ,
,
.
.
. - : ; .30
, 17
819 (18 1416).31
,

27 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 109-132.
28 ., , Kafadar, , . 232-233.
29 Mehmed Neri, Kitb- Cihn-nma, . F. R. Unat M. A. Kymen, . ,
3
1995, . 543-547.
30 Die Altosmanische Chronik des skpaazde, . 83.
31 Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 133.

124

: , , .
,
, , . :
.32
,
,33
.

, ,
,
. . -, ,
.34
()
. ()
1412.35

(),36 1938.37
, . 6-7.
. C. Imber, The Ottoman Dynastic Myth, Turcica, 19 (1987), . 13-15.
. Hall bin sml, eyh Bedreddin mankb, . 141-160.
M. T. Gkbilgin, XV.-XVI. asrlarda Edirne ve Paa Livas. Vakflar-mlkler-mukataalar
[ 15-16 : , , ], 1952, . 199.
36 E. Balta, Les vakfs de Serrs et de sa rgion (XVe et XVIe s.), 1995, . 119-120.
37 . . , . :
, 1988, . 144-145,
F. Babinger, Das Grabmal des Schejchs Bedr ed Din zu Serres, Der
Islam, 17 (1928), . 100-102, 121, 1926, , 1938,
, ,
(1988). Babinger,

. E. H. Ayverdi, Avrupada Osmanl mimr
eserleri, IV: Bulgaristan, Yunanistan, Arnavutluk [
32
33
34
35

125

15 16 ,
, .

16 - (kfir) .38 , (. 1553),

, ,
,
, ,

. , , , , , ,
, .
, , ,
, , Enel-Hakk ( ,
). , ,
,
.39
, (. 1628), , ,
:

, .40
,
.41

38
39
40
41

, : , , ], 1982, . 276,
Ev. K.K. 178. .
Babinger, Das Grabmal.
M. E. Dzda, eyhlislm Ebussud Efendi fetvalar [
], 1972, . 194.
. A. Tietze, Sheykh Bl Efendis Report on the Followers of Sheykh Bedreddin,
Osmanl Aratrmalar, 7-8 (1988), . 115-120.
erafeddin (Yaltkaya), eyh Bedreddin, . 166-169.
. Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 199. .

126



. 1924
(), , ,
,
- .42
, 1936. ,

,
,
. , , , , ,
.


, . ,
,
. :

. 133. ,
(-),
,
.
, 19 ,
1451 (!), ,
. , -,
. . E. Eldem, Death in Istanbul: Death and Its Rituals in OttomanIslamic Culture, 2005, . 156-157.
42 Mehmed erefeddin, Smavna Kadsolu eyh Bedreddin [ ,
], 1341 [1925] [
: erafeddin (Yaltkaya), eyh Bedreddin]. ,
1919,
F. Babinger, Schejch Bedr ed-Dn, Der Sohn des Richters von Simv: Ein Beitrag zur
Geschichte des Sektenwesens im Altosmanischen Reich, - 1921.

127


, .
-: , . ,
.

,
;
:
, , , .43
. , ,

.44
, , .45
. , ,

,
.
1975, , :
. . , , .
.
. -

43 , , , . .
, 51997, . 317-318, 320.
44 . Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 140 T. Atay, zmlenememi bir tarih sorunu:
eyh Bedreddin [ : ], Sosyal Bilimleri
Yeniden Dnmek Sempozyum Bildirileri, 1998, . 163.
45 , . E. Hobsbawm T. Ranger (.),
The Invention of Tradition, - 1983, . 1-14.

128

, , ,
...
, ,
... 46
, 1975

iirler-Trkler/Krolu
(- /). 1977,
,
,
Merhaba (), .47
27 1960 ,
9 1961 .48 ,
. ,

1960 1970, , .49
(1969)50
(1983),51 (1973)52
1975 .53 ,
46
.

1990-1991.
47
An gelir
(1986),
(1995).
48 , . E. J. Zrcher,
, . . , 2004, . 315-357.
49 . Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 141, . 9-10.
50 O. Asena, Simavnal eyh Bedreddin [ ].
51 M. Akan, Hikye-i Mahmud Bedreddin [ ].
52 E. Toy, Azap ortaklar [ ], 1973.
53 H. Yavuz, Bedreddin zerine iirler [ ], 1975.

129

.54
,

. , (TP),
. ,
(Milli Demokratik Devrim)
(DevGen),
:

.55 , ,
, ,
() 1970
, : ,
,
.56 , , 1974,

,
.57 1978
,
.
Thomas Mnzer ,
.58
54 ., , Z. F. Fndkolu, Sosyalistler II. eyh Bedreddin [, .
], 1965, . 33.
55 Zrcher, , . 330-332. 1968
( - ) (
-
).
56 . Atay, zmlenememi bir tarih sorunu, . 166 . 15. .
, Az gelimilik srecinde Trkiye [
], 1980, . 115.
57 . Yetkin, Etnik ve toplumsal ynleriyle Trk halk hareketleri ve devrimleri [
], 1974, . 133.
58 N. Grsel, Thomas Mnzer, eyh Bedreddin, Nazim Hikmet, Toplum ve Bilim, 4

130

, 1960,
, , , , , , . , ,
, .59

(Trk slam Sentezi),
1920 ,
.60 , 1987 .61

, .62 ,
, 1950 - ,
-,
,
.63 ,

59

60

61
62
63

(1978), . 8 A. Cerraholu, eyh Bedreddin meselesi [ ],


1966, . 30.
R. S. Atabinen, Lcumnicit des Turcs: Simavnal Bedreddin, [..] . 1960
,
, , , , . Atay, zmlenememi bir tarih sorunu, . 169 . Severcan, eyh Bedreddin olay [
], Toplumsal Tarih, 106 (2002), . 17.
B. N. Kaygusuz, eyh Bedreddin Simaven [ ],
1957 ( 1920 eyh Bedreddin-i Seluk
. leri : eyh Bedreddin,
2005).
. Z. Eybolu, eyh Bedreddin ve Vridt [
], 1987 . Severcan, eyh Bedreddin olay, . 10-20.
Atay, zmlenememi bir tarih sorunu, . 163.
. H. Konyal, Stalinin eyhi Bedreddin-i Simavi, Tarih Hazinesi, 1 (15
1950), . 3-7. . . H. Danimend, zahl Osmanl tarihi kronolojisi [ ], . , 1971, . 162.

131

(fesad).64

, .

. ,
(1923),
,65

.
,
-
. , 23
1961, CHP , 15 ,
29
,
,
.66
,
1990, ,
.
1994: : .67
,
64 , . S. Cem, slm ilahiyatnda eyh Bedreddin [
], 1966.
65 kdam ( . 9914, 9 Terin-i sani 1340/9
1924), Ferid Rasim Bey . erafeddin (Yaltkaya), eyh
Bedreddin, . 170.
66 Hamit
Er, erafeddin, eyh Bedreddin, . 230.
67 M. Yksel, alnm bir ahsiyet: eyh Bedreddin, mza, 60 ( 1994), . 1319 61-62 (- 1994), . 22-28. . , Simavna Kadsolu
eyh Bedreddin [ , ],
2002.

132

, ,
,

. ,

( ),

.
, , ,
, .68 , ,
.69
, ,
,
Inspirations70 (2006), Nurdan Arca,
, , , , Cemal
Kafadar,
:
, , ,
.

,
, ,
, ,
.
, ,
.
68 . Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 196-197.
69 . . Kaygusuz, Byk bilgin, hukuku ve devrimci Simavna Kadsolu eyh Bedreddin Mahmud: Yaam, grleri ve savam [ , , : ,
] www.aleviyol.de.
70 Vridat.

133

1416 15 , .
, ,
,
, , ,
,
.

.71
,
, ,
.
.
,
, ,
, ,
,
. , .
, , ; ,
,
15 . 71 , ,
. , ,
: (Al-i Osman),
(Devlet-i Al-i Osman), (Devlet-i Aliye),
(Devlet-i Ebed-Mddet).
(Memlik-i Mahruse)
(Memlik-i Mahruse-i
Osman) . C. K. Neumann, Devletin ad yok: Bir amblemin okunmas [
: ], Cogito, 19 (1999), . 269-283.

134



,
, ,
.
.
,
,
.72
, , ,
, , ,
.73 , , , , , . ,
,

,
, 16 ,
, ,
.
,
, , 72 (Vridat) , ,
Ocak, Zndklar ve mlhidler, . 138.
. Atay, zmlenememi bir tarih sorunu, . 168-169.
73
, , ,
,
.
,
.

135



15 . , , , , , ,
, , , ,
,
,
, . ,
, , ,
, .74
,
/ ...

74 ()
abi Elin Macar, .

136