P. 1
Herbs

Herbs

|Views: 111|Likes:
منشور بواسطةHakim Yousif

More info:

Published by: Hakim Yousif on Apr 24, 2011
حقوق الطبع:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/17/2015

pdf

text

original

نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع

يفيطل هيودلا ملع
فورعملا
ا ي يم ايرٽيم ينانوي ڪ ڊ
نوٿوڇ دلج
ف.æم
_ر.: ف.وي دم>م مي > ڪ
(_ي. _ي. _يz¸ ۽ )
UNANIMETERIAMEDICA
VOLUME IV
ف.æم
_ر.: ف.وي دم>م مي > ڪ
دلج يفيطل هيودلا ملع ولان وج .ا.ڪ
چ نوٿو

1
.ا. نوz¸ .¸وج يم ي ا ي,L يفيطل ڪ ڌ ڊ ڪ
دم>م و .· يم ي ا ي,L يفيطل ڊ ڊ ڪ
نا>
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ايرٽيم ينانوي فورعملا
ا ي يم ڪ ڊ
¿¸ام نوير¿¸ و¸اڇ 2011 ¿

ي,L يفيطل د.ي¦ا,ڇ ڙ
يم ي ا ڊ ڪ
دم>م و .· ڊ
نا>
يم ي ا ي,L يفيطل ¸¸و,م ڊ ڪ ڪ
دادع· 1000
cميs 200 اي¸¸
_ي¸ يا ڊ
_ر.: ف.وي دم>م مي > ڪ
نا> دم>م و .· يم ي ا ي,L يفيطل ڊ ڊ ڪ
.z وج لم ڌ ڻ
دا,í¸دي> و¸ _.يٽ.او¸ , csادæ ڊ ڏ ڪ
دا,í ¸ادي> و·ا: _ ا: و¸ , ي¦اٽ¸ ڏ ڏڪ
>فæ
و
ولانوجاود ر,من

2
هيودا تسرهف
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
6
7
11
13
15
17
20
21
23
24
26
28
32
33
34
37
39
42
44
47
50
52
54
56
56
58
63
68
71
74
77
79
87
89
90
91
93
94
96
97
98
100
102
.ا..نا
ر:ا ه¸
ا. ڳ
و¸لا.
ا و ا. ڏ ڙڪ
ا .ن ا. ڍ ڙڪ
نو¦ا.
ول: c.
ر.
_>ر.
ي¦ا cي,. ڪ
_ير.
ودر.
_ر.
¸ا¿, اد.
_¸ دJ.
نا..,.
_¸J.
_s ا.ي.
انو .. ڪ
,ام>لا . ڪ
_ي,î.
_ي,>. . ڪ
ي.يچ _.ي.
ي ا¸ ,ا¸و. ڻ
ولا¸..
ور.î..
cا¸ _.
_s ¸د.م.
ي . ڻ
ا:ويs ي. يم.
ن¸اٿ , ي. ڪ
ي·و, ي>.
دنا.ر.
,ل¸¸و.
_ير.
ودر.
مي.
ريج ¿ر.
ي.يلو ور.
_جرف.
¿ندا.
ينر,لا.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42

3
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
103
106
107
109
113
114
117
120
121
123
126
130
134
135
137
138
140
141
141
142
145
148
152
155
159
161
163
164
167
169
170
172
176
178
179
182
183
186
191
194
202
210
ور.zا.
,ر,.
_ويد ه.
ي·و¸ ,ر.
_يجر: _ي,ر.
ي اٽ. ڪ
_sاa.
ري..,م.
ود.,و.
نار و. ڪ
c.> ري.
و¿ي.
يî.لو.
¿ناد¿.
.و...
رلو.
و:ار.
ا.و:ا. ڪ
¸وzاما.
و نا. ڊ
ي>: .م. ڊ
ي,. _.
_دا. _.
و¿.
ر¦و.
_ا×ي·ر . ڪ
يzامر. ,..
_¿.ي.
نومر.
_رæ, ,..
¸ا: يجو.
دو¿ي ,..
c>ارج ,..
o¸ا.. ,..
..ي ,..
¿.ارî..
و ا¿. ڳ
نو.
مي و. ڊ
فرî..
_ما·و ي.
وديف.
43
44
45
46
47
48
49
50
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
27
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85

4
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
212
213
214
218
221
228
229
231
نا,ول c.
¸و .. ڌ
.ار.
م×ل.
ي¦ا . ڪ
_اور.
وٽيملا¸ا.
ي¦ا ا . ڪ ڪ
86
87
88
89
90
91
92
93


5
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ا .ا..ن
ر:ا ه¸
ي..ج ي..م ي ا ي..فيطل و..ج _zí ايو يٿ _¿.ي يsا ڊ ڪ ڏ ڪ
..z ه..يودلا ملع ه· _.يج .ويí هن .ا. و ناsرL ڪ ڪ ڪ
. : . : اج _¿.ج يzí م مzا ھ ۾ ھ ڪ 10 ¿يا... د..لج
._.zí ا چ ي.ٿ ¿يا.. د.لج ي· _ي¦ا..يz . _zí ا يٿ ڪ ڻ

6
ي>.¿.¸ نو¦í .ا. ي.z ڪ
يلان ي.ج ف..ا .¸ ڪ
وٿ ناير .و...م نا. ڪ
cلا> ي.rامد ي.ج _.¿.ج
يج ...z ه..ن c...¸د ڻ
ي لا _ي¦اد. c¸وæ ۾ ڪ ۾
نا: نوم _ا. . وٿ ناz¸
هن <´او و..و _ي: <¸و¸ ڪ
ي ل ڳ
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
c..aيa>. ي..zí _..•z ي..ج ناzوا دلج نوٿوچ يz ۾ ۾
_ر ي¦ و¸ادا و و و و يج ي..zí و zا م يz ڪ ڏ ڪ ڪ ڙ ڪ
ي..zí ود.يٿ ي· ¸و¸ يج ي¦امر. ه, وzا.وٿ ي î. ۽ ھ
_..¿.ج ي..zí ود..نوz _ما... ه, نواع· وج cمو > ۾ ڪ
اد... دد..م ا¸ادا _¸ا ر... _د¦ا..sا, <¸ل داوم _داي., ڪ ڪ
_د...يو ي..ن _¸ود€..م فر..æ هن ي: ن¸او îل _zí ڏ ڻ
ود...يو و..ن ه, ¿ر> وج •و ¿ا <¸ل م <‚ي¿نا ر¸ يzí ڏ ڪ
ا¸ادا ي¦ ي..zا ه.., ي¦ا..,ڇ <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا. ي..zí
ƒا ي..· c..×ل _ .... ¿ماج ¸وL _ا„م ._zí اد.ي¦ار ڌ ڪ
ه..· ي¦و ي:¸ .>, اي¸¸ _يîل ه, _ير¿¸ _دæ ا نا: ڌ
د..لج و..ي¸ <¸و..¸ نا: دلج _ير¿¸ يج <‚ي¿نا 20 _لا...
...,ا يج <‚ي¿نا ولماعم نا. نوم ر¸ .وي,ڇ <¸و¸ نا: ڙ
د¸د..مz م..يîل ي..: ن¸ادا <¸ل _ , _¸و.... ي..zí ڪ
_ي¦ا..يا ويí هن .اوج ه, نا• <¸او. نا: _رير,ي¦ل ڪ
نا..: رل...ناچ _¦او يج يٽ.¸وينوي ر,ل يرîيا وج ڪ
ا..>.¿.¸ ي..: _¸ادا ن¸او ر م ي..· _·و..¸ ي..¦و ڻ ڪ ڪ
ي..لم .او..ج و _..م ه..· ميل وم cفم .ا. ۽ ڪڪڪ ڪ ۾ ڪ
ي..ج ,ا..… و .· ر..¸ .ي î... ي..ٿ دد..م ا ي..ج داوم ڊ ھ ڪ
نا.: د¸د.مz.و.ن ه.ن .اوج ه,و _دن¸ا ه, _¿. ڏ ڪ ڪ ڪ
نا..يzí و..يí _ر ي ا ه..· ر † وج ¦ار : .ا. ۽ ڪڪڪ ڪڪڳ ڪ ڻ ھ ڪ
¿ر...ي¸ _..zí اد..نوچ ر¸ م·¸و ود¦اs ¸و¸ر¸ نام _¿نا
‡J· ي..ج نا ه..· ي..لم داو..م ر...¿, ور...يج ¸و ۾ ۾ ڪ
نا... ي..¸ z ايند _¸و¸ csو _z ه· _.يج . ي>z¸ ڪ
ولدا,· وج c امولعم _ر <‚ي¿نا. يzí ي¦و يج . ڪ ڍ ڳ
,ا..م· ي· .L ينانوي نا..د.z.يzí ويو يٿ نا.í ۾
ي..· _ي·و..¸ _ ..ج _ر ˆا..>.ي..zí و..يٿ م و : ڙ ڪ ڪ ڻھ
_ي·و..¸ دو..جوم نا....د.z فرæ هن م وج ‰يa>· ۾ ڪ
ي..ج _ي·و..¸ _ ..ج ي..ج _a¦Jع .رع ر¸ يzí ويٿ ي· ڙ
_ا..„م ي..zí ي..z¸ ي..ٿ ‰..يa>· ه.., ي· نا _ر Šو¸ ڪ
cر„ ه, يa¦Jع يج نريا يz ي·و¸ JيرLí ¸وL ڪ ۾

7
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.ج ي.ٽچ ي.z _,ا... ي.ج ...L. ي.ٿ ي.ٿ نا... ۾ ڪ
ا..zا ه..ن ‹و نا.ا ر¸ يzí ي¦و يîل اود ر.¿, ي¦ا¿.نا
ن¸ادا ي,L يج نا.. ا¸ ي¦ هن يzí .اي..د ي·و¸ ڪ
نا..د.z ر¸ يzí ي. _. و يج :و¸ ي·و¸ اzا ڪ ڪ ڻ
ي..ج ي·و..¸ نا ريم... _د¦اsا, ه· _¸ادا z يج ۾ ڪ ڪ
ي¦ار Šو..¸ ڪ 20 ي..ج ي..ٽچ _ر ¿ر...ي¸ _ا... ڪ
‹¸و..¸¸ _..م م يج نا وي نJعا وج اود .ايما ڪ ڪ ڪ
ي.z ي..ٿ ر...ن ه.., نا..· _...يٽ.ا و..ي ي¸ ي. ي, ي, ڊ
ي..zí وي î... هن يٿ م ه, و ي· نا نا.. ا¸ر¸ ھ ڪ ڪ ۾ ڪ
ا : ,ا..م· ا..ج ..يٿ ي...z ي..ج ي·و¸ <‚ي¿نا ه نلا> ڻھ ڻ ڪ
ي¦و..ج او... ي·و..¸ ا..zا ه..· _ر <‚ي¿نا _zí نا ما ڪ ڪ
ي..ج نا....د.z _ر _.و نوم. يzí م.s z ڪ ڪ ڪ
م..zا ي ه, <¸و¸ ر¸ _zí ايار : .ا. اج ن¸ادا مzا ڪ ھ ڪ
ه.., نا.... ا¸ ا.z ا..يٿ ه..ن .اي..د ه, ناŒا .ا. ۾ ڪ ۽ ڪ
ه.., داوم وzا يzí ويٿ م و : ,ام· ي· _ي·و¸ _ ج ڪ ڻھ ڙ
يsا ه.., ي· .ين اz ه· _.يج .يلم و•ن ي: نا.ا ڪ ڻ
نا..·ا ه..· م..ي _...و _ر <‚ي¿نا وٿ يلم داوم ڪ ڪ ڪ
ه., اد.> نا.. ¿لو _zí ادنوچ يلم داوم و نا: ڻ ڳ ڪ
و..>يا ر¦ا..z ي..ج نا.... ا¸ •..ين ي..zí ود...يو ي..لم ڪ
.ي..z چ Ž..z .¦ا... .يو z يج _.يم _.ي ڙ ڪ ڪ ڪ
•..يا ي..¸ اج _يٽ.¸وينوي يج نا.. ا¸ _¸و¸ _¿.ج ڪ ۾
c.>م _¿.ي cا¸ _: ا.ي¿م ه¸.ا.z _يٿ •نل €.يٿ _ ڏ ڊ
د.لج ي.ج _.¿نا _ر و.ل نو¦ا .ا.. نا·ا _ر ڪڪڪ ڊ ڊ ڪ ڪ
_..¿نا ه..· ي..zí ا..zا ه¿لا _ ناري>.ميار _د., ڳ ڪ ڪ
.... فرæ ي يج ا.z €.يٿ ه, ا zا ي نام €.يٿ ڌ ڪ ڙ ڪ
_م....م ي..· ‰..يa>· ي..ج _ي·و..¸ _ ..ج يماaم يج ڙ
يعل..‘ ي..ٽ¦ ي..چار ’وداد ’ نا....چول, ي يجا.z ۽ ڪ ڪ
¿ر...’¸و..L _ا..„م ._..zí _م....م ي..· _·و..¸ ي..ج
ي·و¸ رلو.’ دنا.ر.’_ير.’¸وzاما.’و:ار.’ريج
_ي... _..zí ه· يzري..,م. ’ا¿î.م
´
’ي·و¸ .و... ۽

8
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..· _ي·و..¸ داد..ع·ل ي..· _..“فل _..ي¸ ر¸ اج يٽ¸ _ي.
_..¿نا ه..· ي..zí ا..zا ه¿لا _ ناري> يلم ‰يa>· ڳ ڪ
ي¦ ر † ر..,يرٽل ي,..L يج نا.ا وج _ي·و¸ _ ج ڪ ۾ ڙ
_z _ا>ر¿,.يzí ه¿لا ان _و.sا ا يج .يzí هن ڳ ڪ ڪ
ر † و..ج _ي·و..¸ ي..ج نا....چول, .... _ي•م دلج ڪ ۽ڌ ۾
نا.. .ا...> ي.ج .ي,ا.فلا ه., ند.لج oد..¦í يzí ۾
.ا... يsا و¸ا· .و, ر † يليæف· ڪ ڪ ڪ ڪ ”D• ,¸ا..s ۾
نا... c,...ا.م ي..ج ¿..sوم ي يج يzí ايz چ Žz ڪ ڙ
نا..· .¦ا... ي..¸ ..z.نا..يzí و..يz¸ _ر و..ل نو¦ا ڪ ڪڪڪ ڊ ڊ
ي..ج و ا..ن _..ما· ي: _¿.ج .L اz . يج نا..د.z ڊ ڌ
ي..· ...L <‚..ي¿نا.ود...z¸ ....ا.م ه..· ي..>.چ ...L
ي..· _>ف..æ ي..•م نا: ¸ا€z و يج .ا. _€يرîنا ڪ ڪ ۾
ي..· cا..مولعم ي....¦ا. ¿ماج ي¦ا¿.نا.يzí _م..م
نا..: نا ه· وٿ ناوچ نا. –وعد نو¦í .يzí _م..م
نا... cا..مولعم ي....¦ا. ي..· _¦اود ي...يد ر...¿,
د..لج _..z.ي..>z و..يٿ ¿يا... ه..ن ديا... .ا... €ير,ل ۾ ڪ
و..يو و..ي _..æا> ود¦ا..s ¸و..¸ ر..¸ نا..م .ا. <‚ي¿نا ڪ ڪ
ي..ج دا..,í _..æيs ا يج ‰..يa>· م..zا نا: —..يzí ڪ
_¸ا..ن ..z ا..zا .ي..zí ي..ٿ يٽ...¸وينوي ر,ل يرîيا ڪ ۾ ڪ
ي..لم _ر..: ي..ج _ •..يا ي..¸ ي..: _¿.ج يzí ي. ڊ ڊ ڪ
ا..,ر>· ي· _˜يرم ي· _ي, _ي¦ار· _د¦اsا, _z يzí
و يج ر..>: _¸و..zل ه..· ي..zí و..ي c,ا™ وzا _ر ڪڪڪ ڪ ڪ
ود...يٿ و..šم <¸و..¸ نا..: ¦ا..,¸ يzí ود.يٿ وج ,ن¸ يڇا ڻ
و..•ن ناæaن فرæ هن _¸امي, يج ر:و. .وzا يzí ۾
نو..ي zا.ي..zí ..¸ د..يفم _¸ا..مي, ي..ج .: ر¸ _ر ڙ ڻ ۾ ڊ ڪ
نا ر..¸ _..zí نو..يٿ ه.., نا.... ا¸ cا..aيa>· دادع·ل ۾ ڪ
و..ي ڇ ه..· و..ي¸ .نو..يzí ,ور..>م _ي...ا نا..: _..aيa>· ڏ
_.چ . : . : ي..· نا و..¦و _ا..„م و..ج من ناzو· ھ ۾ ھ
لاaم _يوL اج ي..چ يzí ي. _ •يا ي¸ _¿ ام ۽ ڪ ڊ ڻ
,ور....>م نا....: ¿ر.....ي¸ نا نا.....ا ر....¸ _....zí

9
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ٿ و..š داوم ه· ور.يا ‹و نوم اz _ا>ر¿,.نويzí ڪ ڻ
و..ي¸ ي..ٿ _ ...م ي¦ م نام نا وج يzí ويو ڪ ڻڍڪ ڪ
نا: دلج ه· يzí _.و اzا ي>.¿.م _ا>ر¿, .يzí ڪ
ي..z ي..›¸ ي..· _يم · هيا¸ م وج هيودلا ملع دلج ڪ ڪ
و ر م ي..· ند..لج _¿ڇ ناŒا يzí دلج نوٿوچ ڻ ڪ ڪ
ه.· _د.نوz oدا.ي¸ _.و اzا _ر و : اz.يzí ڪ ڪ ڻھ ڻ
ي,..L و..ج _ج يŒو ين هجو· ي : ي· _ي·و¸ _¿نا ڏ ڻھ
_¸و€م ’يم يجر“ن اz.يzí هن ر † _,ا. ڪ ڪ ڻ ڪ ۾ ڪ
ه, _دنوz نا ر¸ يzí وي و و يچا ه, _ي¸امي, ’ ڙ ڪ 16
_و...>م ا..z و يج . نا..يzí ود... م J ڻ ڪڪڪڪ ڪ ڪڪڪڪ ڪ ڪ
ه..· _.يج .يzí ملœ نا. ناج ي>.¿.¸ ه· وٿ نايرڪ
و..zا ه..· اد... اعد _ر <‚ي¿نا يzí و : ,ام· م ڪ ڪ ڻھ ڪ
._ي.اد. : نويzا. اي¸ <¸و¸ نا: نا ي.ٿ _م م م ڻ ڪ ڪ
و...¦ا¸وٿ وج _ف.æم ن¸ادا ي.¸. _¿نا نو¦í ر>í ۽ ۾
.يzí ي·¸و ددم نوم نام _,ا. يج _ج نايzí ڪ
) ا.( ڳ
ناو:ا. ود¸ا
_يفلا ن†ا ي,رع
‡و: _يs ي.¸اs
_:ول. يلاî.,
و¸ا ¸وولان ديو ڌ ڪ
و ي¦ .L اz . ڪ ڌ

10
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_€يرîنا I•žŸa• teek Tree
:ي.يLل Tecto•a gra•žŸs
نادنا> Verbe•asea
_ ا>. ڻ
يz 20 نا: 30 ..ٿ يج _z يzí و و : رٽيم ڻ ھ ڊ ڙ ي¦لو..: ي..ج
25 نا: ه¸ îي _¸ اج _z يzí _د.يٿ _: .s ۾ ھ ڊ 3 ا : .s ھ ڊ
_..z _..zí اد.يٿ رîناو ندن يج اzر. c>. يz. _zí اد.يٿ ڏ ڻ
_..s ونا... ا:í ي: _z يzí ود.يٿ •نا ا رطs _s وج ۾ ڻ ۽ ڙ ڌ ۾
._zí اد.يو يٿ _ا¸ ي,¸ _ي¦ا· oو¸ _zí اد.يو يٿ ¿ور. ل ڻڳ
..ٿ ي..· Ž..z _ ¸ و¸و..ٿ ي..: _..z <¸ل ا>... _..¸ اج _z ڪ ڙڳ ڻڻ
._..zí اد...يٿ ا و _..¸ اج _z .ود.يو يٿ وz ا ه· و,. ي¦ا ل ڏ ڙ ڳ ڏ ڳ
ه.., ا ا... ا..¿م يzíود...يوويچ ر.¸ ا¿م cر ... ي: _¿نا ڪ ۾ ڪ
اد.. ل _..: ا.ج ,..ن¸ ديف.. ي..: _z يzí _يîل _,ا. _ ڳ ۾ ڪ ڪ
._zí اد. ل _¸ ناون ي: _z Šا.يو ._zí ڳ ۾
.> در. ¿ا€م ڪ _: ن¸و 2 نا: 3 و و..ڇ ا..ي _¸ ,ار: ڏ ۽ 7
نا: 10 ,ار: :ر˜م و نا... ¦ا..: ¸اد..aم ¸ر..aم ڪ ڻ ۾
ي: _z c¸وæ يج ,ا ¸ يل€ن يsا, يzí ود.يٿ هن ناæaن ۾ ڪ
ي> هن _امع..ا ولي ا ڪ ڪ
: ا¸و>¸ادaم ڪ 3 نا: 5 و..ج _ و..ڇ ا..ي _..¸ ي.ج _.z ,ار: ڏ
فوف.
اد¦اs
يzí ديفم _ي¸امي, _دلج يج م.sرz’ د. فاæ c¸ يz ۾ ڙ ڪ
_sاج _z.يzí و.¦ا¸ا ه, _ي¸امي, يم×ل, <¸او. نا: <‚ي¿نا ڪ ۾
<¸ل د..æaم <‚..ي¿نا _..zí اد.يو ايار _امع..ا ‡¸و. _ نí ڪ ۾ ڊ
ي اڇ يٽ ي: _¿نا ڻ ڪ 5 ي..ٿ ود¦ا..s نا. ¦ا¸ا: فوف. ,ار: ڻ
ر _..يل ي..· _ي¦ا..¿ن يzا¦ دام‘ وج _s يج _z .وٿ يŒو ڻ ڪ
ي..¿ي¸ ي..: _ و..ڇ ي..ج _..z و..ٿ يŒو يٿ _¸اج .ا.ي¸ نا. ڏ
_¿ ا..م _ .و..ٿ يŒو _ ڇ ¸و. نا. ر _لام ي· _ : ڻ ڪ ڏ ڻ ڪ ڙ
ي..ٿ و.لو ج نا.. _امع...ا يج _z ه· يzí _اي> ه, وzا وج ھ
_z .يzí ديفم _,ي¸ اي¸و يل ’ري.او, ’_يلم يz.وٿ يŒو ۾ ۽ ڪ
ي..ٽ.يا _ر _ر <‚.ي¿نا _.zí اد..نوz ا يa¦ا† _: اج ڪ ڪ ڙڪ ۾
ي..ج نري¸ _•z م×ل, ¿ر>م يz. اٿ _ م ه, ¸وL · وي¦ا, ڪ ڪ ڪ
•ا ي..z. ي..zí د..مí¸ا ه.., ¸و. يج ي•م.يzí ديفم . ڪ ۾ ۾ ڻڙ

11
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ي...ڇ ي..ج نا..د.zوٿ _ر ¿¸ا> ه, ا ي : نا. ¦ا جا ڪ ڙ ڪ ڏ ڻ ھ
_..zí اد...ي¸اي¸ ي..· و : ¿..¸ اج _z ديو اج يa¦Jع يج هz ڪڪھ ڙڳ
_ر..•¸ نا... _امع....ا يج ¿¸ يج _z ه· يzí وچ وج _¿نا ڻ
_¸او ¸و... _يل وج <‚ي¿نا يٽ ¿¸ ا يٿ يŒو يٿ ¿¸ا> يٽ· ڪ ڌ
¿.¸ اج _zوٿ يŒو يٿ ود¦اs ¸و. cر· نا. :¸ ي· ه¿ ج ۾ ڻ ڳ
ي..aيرL _ ..zا.ا..ٿ _يٿ ا و ¸او نا. ر _يل ي· ن¸او ي¿: ڙ ڏ ڻ ڪ
_ _..ي· نا..م _..>¸ ي..ج _..z و¿ ام اج هz _ي.ڇ نا. ڍڪ ڻ ڙڳ
ي..: _...¸ ي..ج _..z _..zí اد... _امع....ا ر ن و ن¸او ڪ ۾ ڻ ڪ ڏ
نا ي.zí ود..يو وي¸ا..>.zو ي..: _¿ ا.م ن¸او ي ا,ڇ يz ا ڻ ڪ ڙ ڪ
ي..zí وچ وج اريz ا,ا, ديو z وٿ يŒو يٿ ود¦اs cر· نا. ڻ ڪ
ود...ي¦ار _امع..ا ا¸ يج _z ي: و¿ ام _يîن ,نان وz ه· ڪ ڙ ڻ ڏ
c...¸د.· _يرم يsا نا. ا¸ر يج ,ا¸ نا. _¿.ج.يzí ڪ ڪ
._zí اد.يو يٿ
¿Jع درفم
ينا¿ن ,ادنا يج c¸وع نا. ¸اي¸ ودنا.وج وج _: يج _z ڻ
.وٿ يŒو يٿ د., ¿ار>ا وج c,وL¸ ديف. نام
,ا..و ¿,..æ ي ا.ڇ يٽ _: يج _z ڻ ڪ 5 نا.. ¦ا¸ا.: ,ار.: ڻ
. اٿ _Œو يٿ د., c.د
نا... ر _لا..م ي..· م...ج ي..ج _..ي· ي..ج _..لs يج _z ڻ ڪ
ه· _>z ادنر¸ا . : _z يج ¸او يٿ يŒو يٿ م.> ‡¸ا> ھ ڏڪ ۽
.اٿ _چا _ر¸ا ¸او نا. ¦ا ل ڻ ڳ
cامولعم ي..¦ا. ديدج
ا..ي _امع....ا ه.., ..î.: ي يج._zí¸وí .ا.ي¸ _: اج _z ڪ ۾ ھ ڪ
._..zí ايٿ c,ا™ ديفم ه, _ي¸امي, ي,ا.ي¸ ¿رL <‚_ zااٿ _Œو ۾ ڙ
وي _امع..ا <¸ ل ¦ا و ن¸او ‡¸ا> _ي· وج _>¸ يج _z ڪ ڻ ڌ ۽
وٿ يŒو ديو¸ويí ڪ cمو > يج نا..د.zو يج اي¸ و ام¸اs ڪ ڪ ڪ
¦ا..ٽ : _ورٽ...يلو ي: _z وzا يzí ويو وي ¿يا. ناsرL ڻ ھ ڪ ڪ
نا... ¦ا¸ا..: _..م> lاa.ا نا. ينومن _ zاوٿ يîل و¸او ڻ ۾ ڙ
.ود.يٿ هن ¿يا‘ ¸ا¸
€ج ي¦ايميڪ
<‚..ي¿نا _..ٿا اد..نوz’_لا..•فين’نو...ي¦و ار•.يا cا يج _z ڪ ۾ ڪ
ايو ا ل ه, . رم ا ج .ي¸ر· يميz ’ .ي¸رٽي¦ار· <¸او. نا: ڌ ڪ ڙھ ڪ ۽ ڪ
_ و..ڇ ي..ج _..z’نو...ي¦و ف..يل و..ٽ ي· _.¸ يج _z _zí ۾ ڏ ڪ ڪ ۾
17.4 ’ ...يا لو.ل _ي· يج _>¸ يج _z’ يzí _.ي· وٽ ي. ڊ ڪ ۾ ڪ

12
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ٽيملا.........¸ ..........يا _ٽ يري¦ا.........م’ ..........يا ¸ل ڪ ڊ ڪ ڊ ڪ
_..>¸ ي..ج _..z’ ...يا يچ¸ا’ .يلوا’ ريٽ...ا’ ...يا ۾ ڊ ڪڊ ڪ ڪ ڊ 44.5
.يzí ودنوz _ي· و ي. ڙڪ
cا,ر>م
¿,..æ ي..¿ي¸ ي : ر..,ار, _..: ا..ج _ا. ’_رæم ري.ا,L ا·وs ڻ
,ا.و 5 .يٿ يŒو _ و cوs ند, نا. ¦ا¸ا: ,ار: ڌ ۾ ڻ
و¸لا.
و¸لا. ’ وڇا _ .. ڙڪڪ ڌ
اrرم ديف. ود¸ا
يaيناLر, ي,رع
_.’ ¸ا: _.. يلچ _ج ي,ا>.¸
_¸ا í ا.يج : _ما·’.L اz . ڌ ڌ
_وا¸ل ي·ار>:
_€يرîنا OuaŸí grass
ي.يLل CeížosŸa arge•tea
نادنا> Amara•thaceae
_ ا>. ڻ
oر..يrو ر جا..¸ ¸او..ج م...وم يج cا.ر, و·و¸ وج يلاور. ھ ۾
و..ج _...¸ ¸ا..ن ي..ج _..z و..ٿ ي.ٿ اد..ي¸ و : ,ام· Šو¸ يج ڪ ڻھ ۾
.ي..zí ود..نوz و : _..: رٽيم ¸ ل يz .وٿ يŒو و ا: ا. ھ ڊ ڳ ڳ ڌ ڳ
يٽ.ي.. ا ا : رٽيم يٽ.ي. ي· ا ا. د.يٿ _يد,· _¸ اج _z ڌ ۽ ھ ڊ ڍ ڙ
<¸و¸ نا: نا ي,J: ¿ور. _: اج _z._zí ادنوz ار يو رٽيم ۾ ڪ
نويد..نوz _¦ا..م ا..z ا نوي¸ ... نوي¸ا· .اٿ _Œو يٿ ديف. ڻ ڙ ڳ ڻ
نا... ¦ا ل Ž..z.وٿ ي ل _: ر>í يج _ي¸ا· يج _z _zí ڻ ڳ ڳ ۾
نا... Ž..z ي..: _..: _ ... _..z يج وٿ ي.ٿ _و.>م ,رن ڪ ڏڪ
ا و ا¸و..ٿ نا..: _ اد يج ‡ا>.> ه· يŒووي فاæ يٽ¿م ڏ ڻ ڪ
_يم¸ر... يج .. يzí ,اع و·و¸ يz اٿ نر ن ا اد ¸اد مچ ڌ ڪ ڻ ڪ
.ا.zاي ¿¸ اج _z ي¦ا ل دو> نوم وٿ ي.ٿ ر.¿, ي¦ا¿.نا ي· ڍڪ ڳ
: _¦ادي¸ ,اaم _ر... ا...¦اچ اي نا <¸او. نا: .. نا.. ا¸ ڊ ڌ ڪ
وٿ ي.ٿ نا. cر„ ا يرsí ا يرما’اي.يا _ ي¸ار· ا .ل ڪ ۾ ڪ ۽ ڪ ڪ ڪ
ا¸و>و ¸ادaم ڪ ¿¸ 6 ,ار:

13
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
.> در. ¿ا€م ڪ ر˜م وٿ _ر ادي¸ ا ¸ا ڪ ڪڙ
د.يا _امع..ا ڙ ۾ _¸ ا¸ ¿¸ €ج ۽ ڙ
اد¦اs
ه.., و..لي ا _ر فوف... ي..ٽ ي..: _..>¸ ي..ج يلاور... ڪ ڪ ڪ
نا..يرج _ر .z ي...م l..ل×م ي..zí ود...يو وي _امع..ا ۾ ڪ ڻ ڪ
ا.. و.ج _.z نا ي.zí و.¦ا¸ا ه, _طي,اي†. يzí ديفم ڳ ۾ ڪ ۾
_..¸ ا..ج _..z _..zí ¸ا..>, ¿..sاد _¸ اج _z وٿ يŒو ويا¸ا: _ ¸ ڌ
ا¸و... _..zí ه.., oا, _وaم اٿ _Œو اي _امع..ا <¸ل ƒو. ۽ ڪ ڪ
_ر..,ل نا..م _..ي نا ي..ج _...¸ ي..ج _..z .اٿ _ ود¦.اs رîج ڊ ڏ ڪ ۾
_..Œو ا..ي _..يل ƒو... _د..لج _..: ا..ج _z ’يٿ يŒو يzا¦ ڪ ۾
ري...او, ..چا c¸ نا·او _,ي¸ _ي> cر„ ه¿ل ƒا يz.اٿ ڻ ڪ ڪ
._..zí ا..ٽ: ¿..¸ ا..ج _..z.اٿ _Œو ايار _امع..ا م>رلا نJي. ڪ ۾
_..,ي¸ _....د ¿..¸ ._zí اد. ددم ر ¿¸ا> ا ي ي يج ڪ ۾ ڻ ڪ ڙ ڪ ڪ
_..Œو ا..يار _امع..ا ه, _م>¸ يج cاو _ي¸امي, يج c¸ ڪ ۾
ود...يٿ _امع....ا وج _z ه, _¸امي, يج _ي:ا ¿رL <‚_ zا .اٿ ڙ
.يzí
€ج ي¦ايميڪ
_.¸اميا _zí ادنوz _وريٽ.ا ا : ,ام· _يناٽي, ي·و¸ _z ڻھ ۽ ۾
_ناي...ولي.و.¦í _ناي...ولي. _ي.ي¸ا..ميا و..ي¦í ’_ٽ...¸اميا’ ۽
¿..¸ ي..ج _..z.يzí ودنوz ۾ 10.1 نا..: 12.8 _..ي·ور¸ و ي... ڙڪ
نا.م _.z ي.zí _دنوz 7.2 نا.: 7.9 _لو و.ٿ _ر ن _.ي· ڪ ڪ
_¦و _ر _æا> نام ي·و¸ .يا ¸ونولي¦اz فí _ر•.يا ڪ ڪ ڊ ڪ
ر™¸..م<¸ل ر م.> ي: _ي: ر.لا يٽ.يا ه· ويو ويا¸ا: ي: ڻ ڪ ۽
.ويz¸
cا, رم ڪ
نJ فوف. ’لاو ي.يچ¸اد فوف. cا, رم ڪ ڪ

(ي¦اوا و)و و ا. ڏ ڏ ڙڪ
نJ _ي¦ام ود¸ا ڪ
هsرطلا .>’هsرطلا¸وج’اsرطلارم™ ي,رع
¿¸ام€ ي.¸اs ڪ
ي.يLل Tamrax fragra•s

14
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نادنا> TamarŸscŸ•eae
_ ا>. ڻ
نا: رٽيم ه¸ ووج _z ڻ 4 _¦ا..ي¸د ي..z يzí ود.يٿ _ي¦ا· رٽيم ۽
ه.., _..a¦Jع ي,Jي... ي..: _..z _..zí اد...يٿ ...يرs يج ي ا¸ ۾ ڻ
اد...يٿ ر..îناو و ي..ج ور... اوا... ا : _¸ اج _z يzí ويوو¦ ڻ ھ ڊ ڏ
_..zí اد... ل _ي¦ا..· _¸ور,..يs نا..: ....:ا _..: ي..: _z _zí ڳ
ا..ي ديف... ,..ن¸ وج _ج _zí ادنوz _ . يج _ ڇ ي يج ۾ ڪ ڳ ڪ
م...s ˆوæ>م z ي· _ي¸ا· يج و _z يzí ودنوz ي,J: ڪ ڻ
ي..¦و نا: ي اد يج ي چ ي يج يzí ود.يzا¦ ر¿: و ي وج ڻ ڻ ڪ ڙ ڪ
ميد..s و يج .ي..zí ا... ي¦ ي..z _..zí اد..نوz ا يج نوا..م ڪ ڙڪ ڏ
ي..z.ي..چا ود...يٿ _امع....ا <¸ل ند..æaم ي¦اود نا..: ينا..م¸
و..لو ي.., _..يلs ي..z . يzí ودنوz و و نا: ا. ,اع ا. ڊ ڏ ڙڪ ڙڪ
.يzí ود.يٿ و لz يل,اaم يج _ .ن ن¸و يzí ود.يٿ و اد ڪ ۾ ڍ ۾ ۽ ڻ
ود...يا ر..“ن _..يلs نا¸د..نا نا. و· يz ه· _ر <‚ي¿نا وzا ڻڙ ڪ
._ٿا _دنوz ه, و,.و> يلومعم.يzí
:¿ا€م در. 1 .> ڪ 2 در... ي..: _..z ا.ي... ي..لع و, _ يل ڪ
...يرs ي..ج _اد...عا ا..ي ي..ج¸د _..ير¿¸ ,ر..: يل,اaم يج ۾ ۾
وٿ ي >م. ھ
ا¸و>و¸ادaم ڪ 7 ,ار:
:ر˜م ي¦ا..,¿¸ نا.æaن ¸اد..aم oدا.ي¸ ي: ن نí _دعم يz ۾ ڊ ۽
ي..ٿ ¿J..æا ي..ج _..z نا. ر _امع..ا : نا. ي:ام يٿ ڻ ڪ ڏ
.يٿ يŒو
اد¦اs
ه.., ي..· ه..¿ ج ي..ج نوا..م ي..: _..z’ي..zí ود..نوz _,اs يz ڳ
يج _و.¸ _¸امي, يج _ي:ا يz يzí ود.يو وي _امع..ا ۾ ڪ
ه..· ي> _ان ي¿ي¸ و¿.. ي: _z _z يج’يٿ ي¦ م وج ڪ ڏڪ ڏ ڪ
م..>¸ ا..ج ن ..as نا... ¦ا: يج _z’يٿ يŒو يٿ د., يلي ان ڙ ڻ ڪ
ر ن€,í نا. _z.يٿ _ cوs ي: _ي¿لام. اٿ _Œو يجر¸ ڻ ڪ ڏ
ا..ي ي..>z _ر يج ري.او, يzاچ c¸ د.يا نام دعaم نا. ڪ ڙ
و..zا ي..zí ديفم ه, چا ي¿ل يج م>¸ ي>z _ر ¿ل ي¿¸ ۾ ڻ ڪ ڻ
.يŒوو..ي ن¸ .í ا..ي ي..Œو وي:¸ يzا¦ _ وم ي: _z يzاچ ڪ ڙ
‰..ل> _ ا ا ر..: اج _z وٿ _ر د., ه, ي: _..د يz ۽ ڙڪ ڪ ڙ ڪ
ي..ج ا... _ و ا... و .ن _.يج _..zí د..يفم ƒو. يج ڙڪ ڏ ۽ ڙڪ ڍ ۾

15
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..zí _...ج ي..¸ ا..zا _.يج ’ يzí هن _رs ˆا> و ند¦اs ڪ ۾
نويzí ايz¸ _ر ر † cz وج نا نا.ا _ر <‚ي¿نا ڪ ڪ ڪ
cا,ر>م
ر..فعج 40 ا...’ ,ار..: ڙڪ 40 _..يلs ي ٽs ,ار..: ڪ 40 ,ار..:
نوz¸ا _ وڇ’ ڏ ڏ 40 ,ار:
’ويzا¦ فاي. ا يج ¸ا: نا. <‚ي ا¸ ي اڇ يٽ ڏ ڪ ڻ ڻ ڪ
‹او يج _¦ار¸او فاي... <¸و..¸ نا..: _..يٿ د..., ي..ج _..ي> :
.ي>:¸
.يzí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل يٿ ¸ا¸ _وم> يz ڻ
(ي¦او ا .ن ) و .ن ا. ڍ ڍ ڙڪ
ا يچام : ولان ديو ڪ ڪ
د¸و> _ي¦ام ي.¸اs
_ي¦ام ي·و¿چ _د.z: ود¸ا
_€يرîنا TamarŸsk
ي.يLل TamarŸx aphyíía
نادنا> TamrŸaceae :
_ ا>. ڻ
ود..نوz وz ا ,ن¸ وج _z ر¸ يzí م.s z وج ي.ل ه, يz ڙ ڳ ڪ
ي: _z ي,رع .يzí ود.يو ويچ ه, ي.ل يz ا ي: _z يzí ۾ ڙ ڳ
و : _..: ر..ٽيم نا..: ي.ل ,ا..ع ي..z ي..zí ود.يو ويچ ه, _.ا ھ ڊ
¸و..ل, .ي..zí _د...يٿ يz ا ه, _: يج ٿ يج _z .يzí ود.يٿ ڙ ڳ ڙ
_امع....ا ن¸ _ .., ي..ٽ: ي..: _z يzí ود.يٿ وج €¦ا. ۾ ڻڱ ڙ ڪ
..ي ,..ن¸ وz ا ي: رجا ه· _ر <‚ي¿نا وzا ._zí اد. ۾ ڻ ڏ ڙ ڳ ڪ ڪ ڪ
<‚.._ zا و..ٿ ي..zل _ يج رجا يzí ¸ادر مzا وج _z ڙ ڪ ڪ ۽ ڪ
._zí اد. _امع..اوج _z ه, ا¸او ن¸ _ مچ ¿رL ڪ ڻڱ ڙ
.> در. ¿ا€م ڪ 2 ر˜م ¸اد..نا ي.ياو¸ _,ي,L ر„ ا ۾ ڪ
نا.æaن و.zا ر.¸ ي.zí و.يîل ¸ا ناæaن <¸ل يج ي•م وج _z ڪ
ي.ج _.ي:ا و.ٿ ي¦ا و ن¸و ي.z _.z يج ي.zí _يîل ي· ‹وا ڌ ڏڪ
¿ي>æ îل ¸ا ناæaن ي•م ي: _z ه· يzí ديفم _¸امي, ڻ ڪ ۾ ۾
يzí هن

16
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ا¸و>و¸ادaم ڪ ا¸و..> ن¸و و..ج _.z ميدs <¸ا,Lا : ڪ 7 ,ار.:
نا: 10 ¸ود _..z _ا..ي> ي..>.¿.م ر¸ اٿ _îل _ي¦ا· ,ار: ۾ ۾ 3
نا: ,ار: 5 يzí يsا ¦ا¸ا: _ي¦ا· ,ار: ڪ ڻ
..: نا... ...: _zí رîناو _ي¦ام اد¦اs اج _z يzí _,اs يz ڏ ڊ
ي..ج م...ج _¸و€م يج رîج يzí ديفم î.: ي ¿. ۽ ڪ ۾ ھ ۽ ڪ
د... _¸ا..ج _..ي> €..ج ي.¸. اج و _z يzí ديفم ار ڙ ڪ ڻ ۾ ڻ ڳ
ا..ٿ نو.چ ا... و .ن ي..: _..¿.ج يج _s يج _z <¸او. _zí ڙڪ ڍ
lو,..˜م نو¸ا..¿م نا... ر نوي ر: نا. يz ا يج _z ڻ ڪ ڙ ڙ ڪ
ي..ج _..z _zí ديفم ا ر: اج _z ه, , ٿا يج cاو’نويٿ _يٿ ڙ ڻ
نا. ي¸ يج _z وٿ يŒو يٿ م.> c.و: .ار> نا. ر¸ ڻ ڻڪ
نا... _امع....ا يج _z _ر <‚ي¿نا يٿ يچا cوs _دعم ڪ ۾
ا..ج _..z نا. ر _امع..ا ه, ,ا ¸ يل€ن وٿ _ و ه, c¸ ڻ ڪ ۾ ڪ ڌ
¸ا..ي¸ ي¦ا...¸ ي ا..¸ ,ر..: ي: _z._zí ايí _دzا.م اد¦اs ڻ ۾ ڻ ۾
_م...s ي¿.¸ يج _z _,ي,L ر„ ا . وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ڪ
فر..L <‚ي¿نا ه, _ناد..¦ا. ي·ا يzí ويîل ديفم <¸ل _. ي:
ي.., ي..· و..ج _..z ي..: نا...ا _ر <‚ي¿نا يzí وي و¸ا.ا ۾ ڪ ڪ
<‚..ي¿نا ي..ج _..z _.يج _جر : ر ا,ر>· ‰,اطم >z ديفم ھ ڻ ڪ ڻ
و..ي ر † _,ي,..L ر„ ا ه.., وج و ن¸و <¸او. نا: _د¦.اs ڪ ڪ ڪ ڻڌ
_امع....ا ي..ج _..z ي>z ر™¸م ي, ي· ه· يzí _ مم يzí ۾ ڪ
نا... ي¸ يzا¦ c,ر. وج _z يٿ يŒو يٿ €ي· ه, ر“ن نا. ڻ
نا..sري يzا..¦ و.ل نا.م و _..z. ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ _يل>· يل· ۾ ڻ ڻ
ن¸او د¸دمz ._zí اد¦اs _ري. ا اج نا نا. ر _امع..ا ڪ ڻ ڪ
يzí _ي¿¦ نام ول يج _z ه, _يرٽ ا يج ڻ ڪ
ا,Lا _اوsا
و¸و¸ وج و يج ي.ل ي· _م>¸ ر· يzí وچ وج :هيوج ر.ام ڻ ڻ
.اٿ _Œو يٿ .> م>¸ نا. ر¸ ڪ ڻڪ
_ر,L _...¸ ي..ج _..z ي..zí د..يفم ا>ر..ا يج ن¸ا¿م ي.ل: ۾
...يرr و ...ي>ع _ ¸ا ,ا ¸ نا... ..ي ..zوم ي..ج ۾ ڙ ۽ ڪ ڻ ڏ ڳ
.وٿ _ر ود¦اs ڪ
و..يا ¸ و¿ ا..م ر,.عم ي¦ا¿.نا يîنوم ه· يzí وچ وج دsاو _,ا ڌ ڻ ڻ
,اí.ج _.ي: ه.· _ي¦ا..ي¸ ي·و : ي: _a.م ا¸ يج’ي.ل ه· ۾ ھ ۽ ڙ
...ي ر· ي ا... ي..: c¸و..ع ي¸ z <¸ل ,اíج.ويو يٿ ود¦اs ڪ ڳ ڪ
ي¦و يٿ c.¸د.· ه, اzا ه· ي¦و ي¦ا¸ا: اود نا.
¸ا.طي, _,ا ي..ج _..˜يرم _..¸ _..ج د..sاو _..,ا ه..· و..ٿ ي..îل
_ا.>L ,اí.ج و.ج _.¿نا ي.zí و.ي ر † و.ج يٿ c.¸د.· ۾ ڪ ڪ ڻ

17
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
وي >م... و.zا _ر <‚..ي¿نا’ود.نوz _ر يج ,¸و اي _د. ھ ڪ ڪ
. ويو يٿ _يل>· ,¸و ود. _ر _امع..ا يج ي.ل ه· يŒو ۽ ڪ
ويٿ _ر <‚ي¿نا وzا.ويو يٿ ود¦اs ,اíج _رم _ر <‚ي¿نا ڪ ۾ ڪ
يzí cيæا> م·ا يج ر _يل>· ي: _د.
´
اود _z ه· ڻ ڪ ۾
¸و> .ي,L _..¿نود و..ج ي.ل _م¸و در. ه· يzí وچ وج: ۾ ڻ
يzí ديفم ه, _م¸و _ي¸ _ر و : يzí د.ميد¦اs ي ۾ ڪ ڻھ ڻ ڏ
يلي¦ار.ا ي,ار> يج ي.ي¿م zوم وج _z ه· يzí وچ وج ڳ ڻ
وٿ _ر c.¸د ي: ي:د¦اs ي, اي ڪ
:_¸ا¸ c,ا.™ ي.عي¸† ي.ج ي,ر>· ه¿لا اzا ه· يzí وچ وج ڳ ڻ
_ي¦ا ي..ج ي.ل اعsد ي· ي: _يرم يج ري.او, ه· يzí يٿ ڪ
.وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ي ي. وج ڻ ڏ ڪ
cا,ر>م
_¸اڇ يج _.¸ يج ي.ل 100 ي.يچ دنوي¸’,ار: 50 وريج’,ار:
ديف. 50 و¸و... ي..ملs’,ار..: 50 و..ل: c.. ,ار..: 50 ,ار..:
ول و¸ا ڻ ڪ 50 ,ار:
و:¸ ي اڇ يٽ نوي. ي.¸. _¸اي· .ي ر· ڻ ڪ ڪ
ا¸و>و¸ادaم ڪ نا: ,ار: z ڪ 2 ._ي¦ا· ,ار:
اد¦اs
<‚.ي¿نا ي..zí ديفم <¸ل يج ي¦ا. و>.ن يz ي· ¸وL _داي.,
و>...ن ي..z ه..· ي..zí ه..ن _¦ا..>.: ي..ج ي¿,... ... ه,ا ڪ ڪ ۾
ي.., _ٽي¦ا..·ا,يz c..sو _..z ه· _.يج ر¸ . يzí ديفم ي¦ا¿.نا ۽
ي.: _.˜يرم يsا و>..ن ي.z نو.م .ي.zí ونام¸ وج ي. ڪ
ر..îج _..z يج ي. ي, _ٽي¦ا·ا,يz يzí ويار _امع..ا ڏڪ ۾ ۽ ڪ
¦ا..,, نا..: ناæaن ي: رîج c¸وæ _ zا ه· _ر هن م ڻ ۾ ڙ ڪ ڪ
وج _ي¦ا..يا.يzí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل 1000 ي..¸ يج _يا _ي¦ا·
ه..· ي: _ر¦او _ا>ر¿,._د.يو يٿ _م¸ان ه, اzا ه· _دنوz ي·
ي..: ر..îج نا... lا..>ل ر..z يsا.., ود... ه..ن م.> و>.ن يz ڪ
.يzí ديفم ي¦ا¿.نا ر c.¸د ۾ ڻ ڪ
cامولعم ي..¦ا. ديدج
_ ’ ...يا ..يمليا ’ ...يا ..لي: _و...يs يلو..¸ _..s ي..ج _..z ڊ ڊ ڪ ڊ ڪ ۾
و...¦í ¦ا... و ول:’نو..لîج ¸ ي¦ا..z _ ’ ...يا ..لي: و¸ ي¦اz ڊ ڪ ڊ ڊ ڊ ڪ ڊ ڊ
_ي€îي¸امي· ’_ٽي€îي¸امي· ¦ان وويلs’ _نJîج .يا لوريs ڊ ڊ ڪ

18
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
(نو¦ا.)
ا.ل> و,ا ’ا,>¸ و,ا ’_>ا. :ي,رع
¿اما. ي.¸اs
ه>ام. : و..¸
هما. يلاî.,
,اz: _ريم.ڪ
ناو. ي,ا>.¸ ڪ
_€يرîنا EchŸ•ochoía
ي.يLل EchŸ•ochoía coío•a
نادنا> poaceae
_..z .ي..zí ود.يٿ _æs يج _ي¸ا. م.وم يج فير> يz ۾ ۾
,.... فرæ _ ا>..وٿ ي.ٿ و يج _ي¸ا. cا دs و·و¸ وج ڻ ڏ ۾ ڪ
و...عsد نو...ير¿¸ و...ج _...z .ي...zí _د....يٿ _...¿م ...ل ج ڻ ھ
1833 _..z .و..ي نرzام يج cعا¸¸ ¸وL oا: يلî. جر † ڪ ھ ڪ ۾
يzا.¦ ينا.م ي¿ي¸ _a¦Jع ن¸او رٿ يج نا..جا¸ .. ي: ۾ ۽ ڌ
و ا: ينام¸ _¸او يلا. .> فرæ وzا يzí _د.يو _ ا: ڌ ۾ ڪ ڌ
وٿ يŒو
_ اد يج _z _a¦Jع _ي¸ يج نا..د.z <¸او. نا: <‚ي¿نا. ڻ ۾
يz _يچ ه· _z ج.يzí ود.يو و ا: رîناو ن¸وناچ _¸ا¸ا ي: ۾ ڏ ڌ
._zí اد.ي¦ا: رîناو c¸ و ٽ¸ _ر ,ر: يعي¸† يج ,ا¸ ¿انا ڙ ڪ
_ر و : ي..: _..z ‰,ا..طم cا..مولعم ي....¦ا. د..يدج ڪ ڻھ
_¸او _ نوو _ر ˆا..> ي.z.و..ٿ يŒو ويچ ¸وناچ يلî. ج ڻ ڪ ھ
¿ور... وٿ يٽs : نا. _ي¸ا. ل ه· _z ج.وٿ ي.ٿ _يم¸ ڏ ۾ ڙ ڏ ۾
ي..ج _..z ي..zí ود..نوz _ ... م..z ي..ج ي·و..¸
´
ي..ج _ي¸ا. ڪ ۾
_..ير¸ا <¸ل :و..¸. ي..zí _د..نوz _ ...م ي : ,ام· _ ا>. ڻ ڪ ڻھ ڻ
, ي..a¦Jع ...> نو¦ا... و..ٿ ي..Œو وي:و¸ م.وم يج ي.م ڪ ۾
وج _z.وٿ ي> î. ي:و¸ _·ا.ر, ي.اموچ ھ ۾ 5 نا: 6 ول ڪ
¸ا..ي· ي...ي¿م ..ي و و يz يzí ودنوz يsا <¸ل ي:و¸ ¿¸ ۾ ڍ ڏ ڌ ۾ ڌ ڪ
_zí اد.يٿ ي¦ا او نا: ي.ان ,.. اج _z.يzí ود.يو يٿ ڻڱ
¿ا€م
.> در. ڪ 2
ا¸و>و¸ادaم ڪ 20 ,ار:

19
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يzí م˜z ريد يz :ر˜م
اد¦اs
ي..: c,و..L¸ ي..ج م..>¸.وٿ ي¦ا و ر“ن وٿ _ cوs ي: _ي:ا ڌ ڏ
ي.ج د.عaم .ن Šا.و.ٿ _ر اد.ي¸ . : c¸ وٿ _ر .íج ڪ ڪ ھ ڪ
ي..: ارف..æ و..ٿ _ر م.> <¸و,د, يج _×,.يzí ديفم <¸ل م>¸ ڪ
ه..¿ي: ري: وٿ _ر .> c,وL¸ ¸ا> هل€ن وٿ _ر م.> ۽ ڪ ڪ ۾ ڪ
وٿ ي و¸ ي: يل€ن نا. ¦ا: ي¦Jم ڪ ڻ ۾
ول: c.
_.يا ي : ا..ي . و..ٿ ي..Œو ويzا..¦ نا..م _ي¦ا يج و ول: يz ڻ ڪ ڻ
_€,... ديف... ي..z ي..zí و....ا.ن و..ج و ول: يz ه· ي>.چ ڻ
_..z.يzí ودنوz و > يa¦ا† يzí ودنوz فوف. _¦ام ڙڪ ھ ڪ ۾
ي.: _ي¦ا ن¸ا.· ي.ج _z ه· يzí اzا .ي ر· يج zا¦ يج ڪ ڪ ڻ
ي..ٽ¿م <¸و¸ نا: _ J _· _¸ ي>¦ا.¸ <‚ي ا¸ ي z ڪ ڪ ۾ ڻ ڻ ڪڌ ڪڌ
c... ي¦وzا ي> .> ي· يz ا ي: ي ا¸ <‚ي¿نا ي اڇ ڪ ڪ ڙ ڪ ڻ ڻ
ه..· ي..>z ه..ن · _z يج يzí ول: ڙڪ ڏڪ 24 نا... ¦ا...¸ J ڻ ڪ ڪ
ه..· _ ‹و..ن و..zا _ي¦¸ا..s ر..¸ .ود..نر ن c. ¸ادaم oداي¸ ڪ ڪ ۾
و....ا.ن و..zا و..ٿ يلم ول: c. و يج نا: _ي¸ا..¸ ه¿ل …ا ڪ ڪ
ˆا..> هنا..ي ي..zí ه.., ود..نوz €..ج وج ول: <‚ي¿نا يzí ودنوz ۾
Ž..z و..ل: c. ن¸ا>, _ر <‚ي¿نا ي> î. و•ن ي.چ _ر ۾ ڪ ھ ڪ
ود.يٿ هن ود¦اs ه· هن ي>¦Jم يzا¦ نا.
¿ا€م وج _z _اي> ي>.¿.م يzí .> در. ¿ا€م وج _z ۾ ڪ
و..ج _..z _ر >z ديفم ن¸ا>, يzí هن c.¸د وzا ¿ا€م ڪ ڻ ۾
يجر : .z ر· ,ر: ¿ا€م ھ ڻ
وzا نام _,ر>· ر˜م ,ار: ه¸ نا: ,ار: z ا¸و> و¸ادaم ڪ ڪ
ه..ن نا..æaن ه.., و نا. _امع..ا يج _z ه· يzí ويٿ c,ا™ ڪ
. يzí ود.يٿ
اد¦اs
ر..îج _د ¿ر..L <‚.._ zا يzí ديفم ¸ا>, _وارفæ _ومد ۽ ڙ ۾ ۽
¸ا..>, ..î.: ي..م×ل, يz .يzí ديفم ه, ‡¸و. يج _دعم ۽ ھ ۾
ود...يٿ _امع....ا نا..: ي..æرع يsا ‹و _,ي,..L ه..· <¸ل ڪ
. ي.zí ود...يووي _امع....ا ول: c. ه, _..د _ ار¸.يچا ڪ ۾ ڻ
م..ي > ي..zí د..يفم ي¦ا..¿.نا _....د ي..ج ن¸ا..¸ _ر ˆا> ڪ ۾ ڪ

20
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..>نا ي..zí در..s و..ج يفير. نادنا> و يج نا> يلع _داæ ڪ
¿,æ ,ار: z ي¦Jم ري.ا,L ر,ار, ول: c. ه· يzí وچ ڪ ۽ ڻ
ي..zí د..يفم ¸ا..>, د...يا نا... _در. .ي¸ نا. ي ,ا.و ۾ ڙ ۽ ڙ ڻ ڏ
يsا ..ي ر· ا.zا _د... ه.· ي.zí وچ وج _داæ مي > ڪ ڪ ڻ ڪ
ي..> ¸ و¸او و..ج ¸ا..>, نا... نا يzí _يار _امع..ا اعsد ڪ ڪ
¸ا..>, و..ل: c... ه..· ي..zí وچ وج _ناد..¦ا. ديدج.وٿ يŒو ڻ
د..يفم <¸ل _¸و€..م _يمر¸ _ي¸امي, يج .ا.ي¸ oوJع نا: ڪ ۽
يzí
cامولعم دي€م
_دم ول: c. ه· يzí يٿ ‰يa>· ¸ادنا ي..¦ا. ديدج و¸ا· ۾
و¸و..ل ول,ا..aم _د.. وج _ي¦ا..يا يzí ري. ا ¸ا>, يج ڪ ڪ ۾
ي.¸ ر,..> نا..م _ي¦ ار· يج _˜يرم ويو وي نا. _ا ي.يs ڪ ڪ
c¸وæ ه, _ ¿ نا: _ا ي.يs و¸ول ر™ا وج ول: c. ه· ڙ ڪ ڪ ڪ
نو¦اود ي يج ه..· يجر : .z ر,> ي: _ي¦¸اs.وz هن . : ڪڪڪ ھ ڻ ھ ۾
م ¸ا>, يج _دم ي يج ه, نو¦اود _€يرîنا وج _ي¦ا..يا ڪ ۾ ڪ
J
¯
„م _..zí نويد..نوz ر...¿, ي¦ا..¿.نا _....د ي..zا نو..يٿ _ ۾ ڪڪڪ
د..يفم ه.., _....د : نا. ¸ا>, يج _دم _ا ي.يs و¸ول ۾ ڏ ڪ ڪ
ارلا نو..ي¸و: ا..ي c,ر.. نو€:ا¸و.يs ¿ر.L <‚._ zا يzí ۽ ڪ ڙ
د..يفم ¸ا..>, يج _دم ه, اzا ر¸.نويٿ _Œو نويار¸او _..د ۾ ۾
يج _دم ول: c. ه· ‰,اطم ‰يa>· ديدج _ر <‚ي¿نا.يzí ڪ
_....د وج ول: c. نا. .ا.> <‚ي¿نا ه· يzí ديفم ¸ا>, ۾
c... نو..ياد نو..ج نا.ا ه, _.نوz . يzí ي.يaي >z ديفم ڻ ۾
_....د ي..ج ن¸ا..¸ ا يج _zí نويد.يzا¦ ي..
´
z نام ول: ۾ ڪ ڪ
نا..يارzد _¸و ه¿لا اzا ر>í _ا>ر¿, .يzí _دنوz دمí¸ا ڪڪڳ ۾ ڪ
c¸و..æ ه.., _ ..¿ و..ل: c... د...لم نا..: _ي¸ا....¸ ه· وٿ ۾ ڙ ڪ ڙ
نا.: نا ي.>¦ار¸او يzا.¦ و.>.¿.¸ _ر <‚ي¿نا يzí هن ¿ي>æ ڪ
.اد.يٿ _æا> اد¦اs ه,ولطم نام ول: c. ي¦ <¸و¸
cا,ر>م
يم×ل, _· .>
_¸ اج ر,¸ 25 نوير,¸’,ار: 50 ديف... ور..يج’,ار: 25 ,ار..:
ول: c. 50 ¿¸ اج _و>نر ,ار: ڪ 50 ,ار:
ي اڇ يٽ ڻ ڪ 250 .و:¸ يzا¦ نوي¸و: نوج ,ار: يلم
‹او يج ¦ار¸او ا¸و> و¸ادaم ڻ ۽ ڪ

21
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_امع...ا نا.. ي ا..¸ و..ج ,ا..’ ر..¿,¸و ¿,æ _¸و: z z ڻ ڪ ڪ
ي>ڪ
:اد¦اs
.يٿ _ر م.> ي: ن¸ا>, يم×ل, _¸و: يz ڪ
ر.
o . ر. ود¸ا ڊ ڪ
نارم ا.s:ي,رع
ر· ’ين ي.¸اs
’و.ا ’ ي. cر ... ڪ ڪ
.ي¸ ’ ا . _دz ڊ ڊ ڪ
¿ا: ر. يلاî.,
: ي.يLل Sacharam ”rcarm
.> در. ¿ا€م ڪ
ود¦ا..s نا.. ر _..يل ي..· ن يzو..م ي.¿ي¸ ا¸ يج _z ڻ ڪ ڙ ۽ ڊڏ ڙ
ي..· _ر..aن ¸و... ي..ج ن .. _ ا. ا¸ يج _z يٿ _ر ۽ ڌ ڙ ڙ ڪ
_..>.م و..ج يل¦و ي..ج _..z ي..zí د.ميد¦اs نا. ر _يل ڪ ڻ ڪ
و.ٿ _ر م..> ي.: ارف.æ ي.zí د.يفم .چا c¸ نام ندن ڪڪڪ ۾ ڻ ڏ
_ر..æم ي..: ا..¸ ي..ج _..z ي..zí ديفم •ا ‡¸و. يمر: ڙ ۾ ۽
..: نا... ..يٿ م...> و ا. وج .ا.ي¸ نا. ¸اي¸ ي·و : نا. ڏ ڻ ڙ ڻ ھ
وٿ _ر _¸اج ي: .ا.ي¸ د., ڪ
cا,ر>م
ي: _¿نا ول _: اج ر. ڪ 10 ي¦ا...¸ ي ا..¸ _¿.ي ه¸ ول ۾ ڻ ڏ ڪ
ي لz _¸و.ي ا..ڇ ي..zل ه..· يz¸ ي ا¸ ا _z ج’و:¸ ي· oا, ڪ ڻ ڻ ڌ ڏ
و..ج ي..Œو ي..ٿ و·ا : _¦ا..يا ي> .> ي ا¸ ي:¸ ي· oا, ھ ڪ ڪ ڻ
ي اد ي..ج ر..ٽم <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا.يŒو يٿ ور.يج ¸ _ي¸و: ڻ ڻڌ
و:¸ يzا¦ نوي¸و: نوير.يج
<¸و..¸ نا..: _ J _..· ر..z _¸و..: z z _امع..ا .ي ر· ڪ ڪ ڪ ڪ ڪ
.وير _امع..ا ڪ
:اد¦اs _در..:.يzí ديفم ي¦ا¿.نا _ر•¸ يج ينا„م _در: ۾ ۾ ۽
ي..ٿ ود¦اs نا. _امع..ا يج _z ه· ي>z ود.z¸ ¸و. ديد.
ه· ي>z _ و _ر•¸ _z يج .وٿ يŒو ڏ ڏڪ 50 اود ي..z ,ار..: يلم

22
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_¿.ي ۾ ڏ 4 ي.ٿ ¿¸ا.> ي.ٽ· _ر..•¸ ه..·.ي.>¦ار _امع..ا اعsد ڪ
يzí _د.يو
ا¸و. ڪ ر... ه..· ي>z و ا. اي يڇا د.: .ا.ي¸ _z يج : ڙ ۾ ڏڪ
.وٿ يŒو يٿ ود¦اs وš. ه· يج¸اي¸ ي اڇ ي·و : ا¸ يج ڻ ھ ڙ
ول ٽچ .ي>ع ڪ
ي..ٿ ود¦ا..s وš... ه, نا. _z ه· ديما يzí ول ٽچ .ي>ع يz ڪ
,ا..م· c¸ نا... نا ي..>z cيا ... يج ري.او, _z ج ود.يو ڪ ڏ
ي جو ي¸و· يج يa> _:اج _z ه· ي>z ود.يٿ ¿¸ا> و : ھ ۾ ڻھ
ي· ي>.ن _z ي: نوم .ود.يو يٿ د., c¸ ه· ي>¦ا ڇ وa> ڪ
نوم _¿.ج ويí _يرم z ‹و نوم ه· يzí و.ور¸ _ر نا ڪ ڪ
يsا يzí ود.zو c¸ ديد. نام دعaم يج _z ه· ويچ ي: ڪ
و..ن _ و¿ ام z •ين ويٿ هن د., c¸ وzا دوجوا, يج ¿Jع ڏ ڏ ڻ ڪ
_.يج ه..· ي..ج _..z _وa, ود.يو يٿ د., c¸ ه· ي¸ .يرî. ه·
_..z يج و..يو ي..ٿ د..., c¸ ه..· ا..ي ¿ور... ي¸ .يرî. _z ڏڪ ڪ ڻ
ه.., نا... _..ل: يج ر. ه· وٿ ي î. يٿ د., c¸ نا. ام· ھ ڪ
وٿ ي î. يٿ د., c¸ ھ
_>ر.
_¸اط, نو>لs: ينانوي
_sرs ي,رع
و¸ادي ي.¸اs ڪ
¿ارî., يلاî.,
_€يرîنا Maíe fer•
ي.يLل Drypoter Ÿs •ŸíŸxma•
نادنا> ”oíypožaceae
ي..z . ي.zí _ا.م _ لs م..يا _ ي.¸ _يا ولان وج و _z ڪ ڊ ڻ
نو ا¸ يz يzí ا¸ ¸ادي . ڙ ڙ ڍ ڳ 2.5 نا: 16 نو..ي : _ي¦ا..· •..نا ھ ڊ
نو..ي . يzí ودنوz _: •نا z رطs وج _¿نا _zí نويدنوz ڍ ڳ ڪ
نو..ج ,ن¸ _¸ا نويدنوz ¸اد ون نوي .ن ن ا: _sرL ي..چ ڪ ڪ ڍ
_د¸† ديف.. نا¸د..نا ي..z _..zí نويد..نوz _ ل _.¸ _¿لٿ ڪڪڪ ۾ ۽
_.ير¿¸ <¸و.., ي..ج _..z _..zí نويد.نوz نو.ي¸و¸ نارzا¸ _¦ام ۽
.يzí _دنوz _¸او í ا ¸ا _ <¸و¸ ر¸ ¸ادو,.و> ڻڻ ڪڙ ۽ ڙڪ

23
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿ا€م وي¸ وج¸د .> ,ر: ڪ
ر˜م _.z. ي.ٿ ي í ي.ٽلا يٿ _ر ادي¸ ‡ار> ن نí يz : ڻ ڪ ۾ ڊ
,ر..: يج ن as. يٿ ي.ٿ _و.>م _¸و€م نا. ¦ا: يج ڙ ڪ ڻ
يzí ديفم _‘رم ۾
_اعsا
_..·اs _..ي.ج la.م’¿رaلا .> _·اs’م . ,ر _·اs ¿†ل ڪ ڪ
. يzí ‡ر>م _م> ۽
اد¦اs
و..ٿ _ر ...> دلج ي: _م>¸ نا. ر ¸و¸† ي· _م>¸ ڪ ڪ ڻ ڪ
_ر ˆا..>. و..ٿ _¸ا..م ي..: ن ..ي ي..ج .ي¸ يج م.s رz ڪ ڙ ڪ
ه..· ي..zí و..چ و..ج _و.يلاج يzí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل _ ادود ڻ ڻ ڪ
¦ا¸ا: _ر ¸اي· _وعل ي¦Jم ي:ام ي¿ي¸ ي: ن ا¸ يج _z ڻ ڪ ۾ ڙ
نا. .ار. ي: ا¸ يج _z.اٿ _Œو يٿ ¿¸ا> ا ادود نا. ڙ ڻ ڪ
نا... ¦ا..: ي..ج _..z ا..ٿ _..Œو _ر..م او..,ي نا... ¦ا..: ..: ڻ ڪ ڻ ڏ
ي..ٿ lاa..ا نا... ¦ا¸ا.: ي: هلما> ي.ٿو•ن _م> ¸ارa..ا ڻ ۽
. _zí ¿,L _يلم _¸ ا¸ا· اج _z وٿ يŒو
وي€>· ي¦ايميڪ
ودا..م وليرz¸ z يz وج _>ر. _ي ي¦ا,.ا .يا . يليs ڪ ڊ ڊ ڪ
.يا .يs و.¦ار _ي وميا _¦í _¦ا· يzí ڊ ڪ ڪ ڊ
_امع..ا درفم
فير. مي > ڪ _>ر. ه· يzí وچ وج ڻ 4.5 _ ¸ ا ,ار..: ڪ ڌ
هطa... ه,ر..‘ نا... ¦ا: ,ر: ,ر: و.ي ل _¿.ي ي· ري: ۽ ڻ ڳ ڏ ۾
ه..· _و¸ _ م ري¸ اي _و¸ يجر,چ _z يج c.و: _ر يج ڙ ڏڪ ڪ
. يzí ديفم <¸ل نا
د..عaم ي..: و¿ ا..م ..z ه· وٿ يîل ¿لاæ _, هللاد,ع مي > ۽ ڻ ڪ ڪ
_..¿. .و..يz¸ ي..¿يو يٿ _ويام •ين وي ,.· ¸و. يج , ´ ڪ ڪ ڪ
نا _..يرم _..z و..ي oا..:í نا..: ند¦اs يج _>ر. ي: _z ڪ
_ر ر · ا .نا .ن _ر دير> نو ا¸ نوي¸ا· نوج ڪ ڪ ڍ ڍ ڪ ڙ 2.5 و..ل ڪ
ن ا¸ ۾ ڙ 4.8 و..يو ي..ٿ و ٽ¸ رîناو ي ا¸ وzا ه·.ي¦Jم ي:ام رٽل ڙ ڻ
ي¦و يٿ اف. _م م ا: _z ويz¸ ود.ي¦ا: و.ي ل ي: نا وzا ڪ ڳ
¿لاæ _, هللاد,ع مي > ڪ _>ر... _z ه· يzí و,ر>· وج
اي·وم ه· ويار دام‘ ي· ¿امد فوف. وج _د.يم ر,ار, يج ڪ
ويو يٿ c.¸د د.,
cا, رم ڪ

24
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ن اديد _فيرLا ’ _>ر. ن و>عم
ي¦ا cي,. ڪ
_ومJ,¸ ود¸ا
هيوم _فلs ي,رع
اير ¸ يzí ا¸ يج _چرم ن¸ا يz يzí وچ وج _و.يلاج ڪ ڙ ڪ ڻ
_..zí نوي¦ا نو..ج _چرم ن¸ا يz ه· يzí وچ وج _¸ا¸ ڪ ڪ ڻ
فيلا..· نا..> فير... م..ي > ي..zí ود...يٿ €..ي· و..a¦ا† و..ج _..z ڪ
ا..¸ ي..ج ي·و..¸ _¿. ي¸ _,ي,L _ ه· يzí ويîل يفير. ڙ ڪ ڪ ۾
ا..zا ه¿لا ¿ي>..æ يzí _ عر, يج نا caيa>.يzí ي¦ا ¸ ڳ ڪ ڌ
ا..ي _¸ا¸ م..ي > ر..ي>.يzí ا..¸ يج و يج _ير,¸ يz ه· يzí ڪ ڙ ڻ
د...z ر..¸ ي..>z _د...يٿ ه..ن ي·و..¸ ي..z _a¦Jع يج _و.يلاج ۾
ه..· و..يîل l..لr _z يج _¿نا ي.z _د.يو ي¦ار : نام نا.. ڏڪ ھ
نا....د.z فير. مي > ه· يzí .>ع· ر¸ يzí هن ه¿لا ا ڪ ڳ ڪ
.وي î. يîل هن cيzام ¿ي>æ _ر يٿ وج ھ ڪ
c..,ا ا يج.يzí _د.يٿ _¸او _ي . ا يج يzí ا¸ يج _ير,¸ ڪ ڍ ڳ ڪ ڙ
ي..zí _د..نوz _ €ي· يz يzí _د.لم نا. ا¸ يج _ . ڙڪ ڙ ڙڊ ڪ
ديف.. نا¸د.نا نا. و· ر¸ يzí ودنوz _ وٽيم وج _z ,ن¸ ڻڙ ڙ
ي..: _ي¦ا ي..ج ..ٿ _ر .z يî.¿م ¸ا¸ا, يzí _دنر ن ڪ ڙ ڪ ڻ ۾ ڪ
ا¸ يج _ . c,ا ه· ي• يzí ود.يو وي ور و ه, ي¦Jم ڙ ڙڊ ڪ ڪ ڪ ڪ
.يzí _دنوz ‹وJم ه, يج
_..æا> نا..م ي·و..¸ ي¦ يج _ير,¸ يz ه· _.يج _¦ادي¸ ,اaم
ي..·ا. نويzíا..يí _ر ي..¸ د..لج _ي...ا ر † وج نا وٿ ي.ٿ ڪ ۾ ڪ
_و..مJ,¸ _ .... ه..· _ي.وي هن _ر نا ر † وج _ومJ,¸ ۾ ڌ ڪ ڪ ڪ
ري×..æر, و..·و¸ ي..z _ا>ر¿,.وٿ يŒو ويچ ي¦ا cي,. ي: ۾ ڪ
_د.نوz دو..جوم ي·و.¸ ي.z ه.., _a¦Jع ,ر:وٿ ي.ٿ ,اج ,اع ۾
يzí
¿ا€م .> ,ر: ڪ 2 ر˜م ي..ج هن ي: _¿ ام ¿ا€م ,ر: ڏ ڻ
ر..“ن ي..ٿ ي.ٿادي¸ . : ي.م نا. _امع..ا ي : يج _z ۽ ھ ڻھ
وٿ _و¸ ر™ا ه, ي·
ا¸و>و¸ادaم ڪ نا: ,ار: z : ڪ 3 _ي¦ا· ,ار:
اد¦اs
م.‘اz.ي.zí م.×ل, ¿Lا.s ي.ٿ يzو ,: نا. ا,چ يج _z ڻڙ
,¸و يج يل· وٿ _ر ادي¸ يمر: _دعم وٿ ي¦ا ل ,, يzí ڪ ۾ ڳ

25
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
<¸ل ¸و... ي..ج ن .... ي..zí د..يفم <¸ل _..م¸و ي..ج _در... ڌ ۽
¿sا..ن ¿..· يzí دمí¸ا ه, ن¸و. ي>اي¸ يzí ˆوæ>م ۾ ڪ ۾
c,و..L¸ يج _ ا نا. ¦ا: : نا. _a.م ي: _z يzí ڙڪ ڪ ڻ ڏ
¸و... و..ج ه..¿ليچ نا. ر _يل وج _z يٿ يŒو يٿ .> ڻ ڪ ڪ
ر _ا..ن يج _zوٿ يŒو يٿ ود¦اs ي: _رaن ا..لا _رع ڻ ڪ
ي..ج ر . : ي.مو..ٿ ي.ٿ ود¦اs ي. . ي¿:رم نا. ڻ ڪ ھ ۾ ڪ ۽
نا... ..ي¸ يz ا c..sو ..يٿ ادي¸ ¸ا¸ يzí oا, _وaم دوجوا, ڻ ڙ ڪ ڻ
ي..ج c¸وٿ _ر _¸اج ي: نو> يج _ي>وٿ _ ي: ¸و¦ا ڪ ڍڪ
_و..مJ,¸وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦ا: _ومJ,¸ ه· ي>z ي,ار> ڻ
ي..ٿ ود¦ا..s نا... ¦ا¸ا..: ي¦Jم ي..¿ي¸ ينا..م _ر ,ر: ي: ڻ ۾ ڪ
_ي¸امي, يج ن as وٿ يŒو ۾ ڙ 500 ¦ا..ٽچ ي:ا..م ,ار: يلم ڻ ۾
ه..ن نا... ...وچ ي¦Jم ي: _z وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ڻ ۾ڙڳ
. وٿ ي í ه, .ن ر¸ وٿ ي.ٿ ود¦اs î.: فرæ ڻ ڊ ۾ ھ
_¿.ير.’ _ير.
¸ا>.لا ناطل. ي,رع
اير ¸ c>¸د ي.¸اs ڪ
_ر.: _د.z ود¸ا
لوچ يچ او,چ يٽzرم
ور.ر. ’_ير. :ي·ار>:
’ي :او _ما· ھ
_ير. يلاî.,
ا,.¸ ا و. ا.ي.ي : cر ... ڪ ڪ ڪ
_€يرîنا SŸrs tree Estter• I•žŸa• waí•ut
ي.يLل AíbezŸa íabbek
نادنا> LegumŸ•osae
¿ي¸ا·
يz وٿ ي ا>. و¿ ام رz ي: _¿.ج يzí و ¸و¿.م يz ڻ ڻ ڻ 13
نا.: رٽيم 70 و...م و و..ڇ و..ج _..z و.ٿ ي.ٿ و : _ي¦ا..· ر..ٽيم ڏ ھ ڊ
‹و نا...ا . و..ٿ ي.ٿ و..ج ,ن¸ _¸و¸ وٿ ي.ٿ و¿لٿ رٽيم يٽ.ي.
ا¸ا ¿..¸ ا..ج ي¸ ه· ي ا> ¿¸ اج z اٿ _يٿ م.s ه¸ اج _z ڪ ڪ ڪ
ي..zí ود...يٿ ه.., م...s و..ي¸ ..z <¸او... نا..: <‚ي¿نا ._zí اد.يٿ ڪ
ودنوz هن _رs ˆا>و ند¦اs ر¸ يzí ود.يٿ _¸وي و يج ڪ ۾ ۾ ڪ

26
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ر..™ا و : و ي· ند¦اs يج _م.s يج _z _ر نا يzí ڻھ ڪ ڪ
_ير... ي..: _..z ل ه..· ي..zí ي..z ه¿لا ...ي>ع ي..zí هن ۾ ڙ ڳ
._..zí اد..نوچ ه¿.ير... ي..: _..z _¸و ر..·ا ر..¸ _zíاد..نوچ ۾
€..ج م..zا و..ج _..¿.ج ,و..z و..ن و>.ن z يفيطل _يدا,ارs ڏ ڪ ۾
ي..ج _لاو... نا..: ي.ا¸ _¸او ر·ا يج .. ا.z ¿¸ اج _ير. ڌ
_ي¦ا... و..ج _ي¦ا..يا .يzí J, _ ¿ _ير. ه· يٿ نا¦و cو ڙ ڪ
ي..·ا ي..: نو..م ه..· و ل وچ .>اæ و:ل _و.¸ ,Jr مي > ڳ ڻ ڪ
_و..z و¿ ا..م و..ج ل نو¦í _.يج اz ي,: îل ¿¸ وج ه¿.ير. ڻ ڙ ڻ
ي..: _ير... و ه..· ي.z ه..ن ي¦ ر,..> ا..zا ا..¸ يîنو..م و... ڪ ڻ
م ي..· _ي·و..¸ _z ج ر..يz _ا>ر¿,.وٿ يŒو ويچ ه, ه¿.ير. ڪ ڏ
و رم ه..· نا..چول, ه· يzí ي.¸ ر,> ه· نايzí ويz¸ _ر ڪڪڳ ۾ ڪ
._..zí لا..ن اد..ج اد..ج اج ي.. رz _¸ادر. رz اي يعل‘ رz ۾
ه.., _ي¦ا..· _z لان اج ي·و¸ ي¦ z نا..چول, وج _ي¦ا..يا ڏ ڪ ۾
يجر : :¸ ي· _z† ه¿لا اzا _ر <‚ي¿نا _zí اد.›¸ يŒو ھ ڻ ڳ ڪ
_zí ادنوz لان فل.>م ي• ي• ه· ڪ ڪ
¿ا€م وي >م. .> در. ي: _z _ر و : ’ .> ,ر:: ھ ڪ ڪ ڻھ ڪ
و..ج _z ه· يŒو و¦ _z يج ي: ند¦اs _د.. ر¸ .وٿ يŒو ڏ ڏڪ
ا..z. ا..z _ر هن ود¦اs يz ري¸ا.> ه· اz ي>z در. ¿ا€م ڻ ڪ ۾
,ر..: م..ي™ارج م..يرٽ ي, و ي¦ا..م ه· يzí ي چ يٿ ‰يa>· اzا ڪ ڪ ڪ
وج _z ر“ن ي>.¿.م _ر نا .وٿ ي.ٿ م.> ي¦ نا. _¦اود ۾ ڪ
.يzí .> ,ر: ¿ا€م ڪ
_¸ : ا¸و> و¸ادaم ڪ 10 و وڇ ’,ار: ڏ 5 نا..: 6 ..z ا..¸ ,ار..: ڪ ڙ
نا: 3 ,ار:
اد¦اs و·ا : ي..: هيو...م oدا..م lل×م يzí نو> يفæم يz: ھ ۽
.... _ر ˆا..> ي..zí د..يفم _ي¸امي, يج _ي:ا.وٿ _ر ڪڪڪ ۾ ڪ
يج _ وڇ يج _z يzí دمí¸ا ي¦ا.ٽ : يج ر“ن _¸و ڏ ڪ ۾ ھ ۽ ڪ
م...> ¸و... و..ج ندن ن¸ا¿م نا. ر نوي ر: يz ا ڏ ۽ ڻ ڪ ڙ ۾ ڙ ڪ
ي..ٿ م...> _¸و .... نا... ¦ا..: _¸ا..ج _..z.و..ٿ ي..Œو يٿ ڪ ڻ
ي..zí ديفم _ي¸امي, يج _ مچ _ر .z نو> _فæم.يŒو ۾ ڙ ڪ ڻ
نا... ..ي¸ وz ا وج _ وڇ يج _z _zí اد.ي ه, ,اíج ديو ڻ ڙ ڪ ڏ ڏ ۾
ه· يŒو وي îنو. _: وج _z _z يج.وٿ يŒو يٿ _¦ا¸ ,¸و ھ ڏڪ
_zí ديفم ي¦ا¿.نا ري¸ا.> ¿¸ اج _z يzí ديفم هaيa. د¸د ۾ ۾
ي..ٿ ي î... ي..ٿ ر:¸ا ه, ي, ي· يz نا. .ا.> <‚ي¿نا ھ ڪ ۾
ي.Œو ي..ٿ ود¦ا.s _¸و ... نا.. ¦ا: ي: _.¸ يج _z ۾ ڪ ڻ
ر نو..ي ر: ا... نا يz ا <‚ي ا..¸ ي: _.¸ يج _zوٿ ڻ ڪ ڙ ڙ ڪ ۾ ڻ

27
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ينام¸ ي ار¸وٿ يŒو يٿ م.> ƒو. ¸و. وج ن¸ا¿م نا. ۾ ڻ ۽
_ا..ي> ي..>.¿.م ا.z اد... _امع....ا ,اí..ج ي..: _..z د..يو ۾ ڪ ۾
‰..يa>· ديدج ر¸ ي> î. _ر و•ن و.ور¸ _م م ي· <‚ي¿نا ھ ڪ ڪ
ي..zí ري... ا ري¸ا...> ي..z ‰,ا..طم ‰..يa>· ي..ج _مي > ڪ ۾ ڪ ۽
وج >z ديفم o و ي.عي ,اíج وج _z نا. يلاو> <‚ي¿نا ڻ ۾ ڙ ڪ
مي™ارج اج ري¸ا.> ه· _ر <‚ي¿نا وzا وٿ ي> î. _ر . ڪ ھ ڪ ڪ
.ا...> <‚..ي¿نا _..zí ا..ج ناد..نا> ي. z م..ي™ارج اج o و ڪ ڙ ڪ ۽
_ر <‚..ي¿نا ي..zí اود نو..> _ف..æم م..zا ..z _ير. نا. ڪ ڪ
وو..aل ¿..لاs ي..z .ي..zí د..يفم _..ي ورs ...s _ ار¸ ‡¸ا> ۾ ڙ ڻ
و..ج ن€..ج ي.¸... يج _z يzí ديفم ي¦ا¿.نا ¸د> ا>ر..ا ۾ ۽
_ي¸ا...مي, يrا...مد نا.... ¸ا...ي¸ _ _ر...ع و....·í ي...· ۾ ڻ ڍڪ
اد¦ا..s ا..ج _..z ه.., _..م>¸ ‡¸ا> يج ن¸ا¸ يzíدمí¸ا ۾ ۽ ۽ ڪ
يج _م¸و يج ند, ينا.نا _ا>رz يz _zí ايí _دzا.م ۾ ۾
ر _..يل ¸و... يج _ي:ا ي·و : _¸اج _z يzí اود ديفم ڻ ڪ ۾ ھ
¿¸ اج _z يzí وج نديو ودzا.موzا وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا.
اج _¿نا _zí اد.يو اي _امع..ا _¦اود ه, ڪ ۾ اد¦اs ¸ ل ه, ڳ ڳ
ه.., _ا€..نا cعر... نا..يرج ¿..¸ ي..zا ر..¸ _zíاد..نوz اي ا... ۾ ڳ
م..zا ¸ادر و..ج ¿..¸ ري¸ا...> يsا.., _zíاد.يو اي _امع..ا ڪ ۾ ڪ
وج ي•م نا. ر _ان ي¿ي¸ و¿.. ي: _>¸ يج _z يzí ۽ ڻ ڪ
م..ي > oوJع نا..: <‚ي¿ناو..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s هaيa...‚ د¸د ڪ ۾
ف..يرع· ي¦ا¿.نا يج ي>.ن يج رî. z يناميل. دي>ولا,ع ڪ
م.> _رم ر¸ يٿ ي.ٿ . : رî. فرæ هن نا. نا ه· ي. ھ ڪ
يsا وzا نوم .وz ¿¸ وج _ير. ه, €ج وج نا وٿ يŒو يٿ ڪ
_¿. ويٿ هن ود¦اs ˆا> و ر¸ ويار _امع..ا ي· _˜يرم ڪ ڪ ڪ
¿..¸ oوJع نا..: <‚..ي¿نا و..ٿ ي.ٿ ود¦اs وš. ي‘¸اع ي: _¿.ڪ
ي..لع م.ي >._.zí اد...يو ا..ي _امع.. ¿¸ ه, ري.او, ينو> ڪ ڪ ۾
_.: ا.ج _.z _ر.ع ي.ج ر...ي وچا.چ و.ج و>ي¸وم دم>م ۾ ڪ
ي..ج ر....ي _ير... ¿ر...ي¸ ي....¦ا. د..يدج و..z ود. جو ڪ ۾ ھ
يzí ديفم ي¦ا¿.نا _م.s _ع, ۾
¿ر.ي¸ ي..¦ا. ديدج
ي..ٽ.يا ي..z . ي..zí ر™¸..م فJ> ي..ج ارٽ ي, ’ _فع· ¿sاد يz ڪ
يzí ديفم ه¿î.: : نا. >z ديفم _..د يzí ه, جرلا ۾ ڏ ڻ ۾ ڪ
..î.: _..: اي.ير يميz ا¸ _zí ديفم ري.او, ¿¸ اج نا ھ ۾ ڪ ڙ ۾ ۽
همد ايليs و..يا ي.ف.· oوJع ا: ,¸و يج _يلان يج oا. ۾ ۽
د..يو¸ويí _..zí _و¸و·ور¸ يٽ.يا نويzرs نوج _z يzí ديفم ڪ

28
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ج هaيa... د¸د ي..ل€ن نا..م _z _ر يج ‰يa>· ديدج يج ڪ
نويٿ _Œو نويzا¦ نو¦اود
€ج ي¦ايميڪ
_..z ه..· ي¦و ي. _...يلانا _..z ج ي..ج ن€ج يج و _z ۾ ڪ ڏ ڻ
¦ا.......ي¸رٽي¦ار· ي يج ا......يو ا ل ¦ا......نوولs يsا ڊ ڪڪڪڪڪڪڪڪڪ ڌ ڊ ڪڪڪڪڪڪڪڪڪ
_..ي.يج ي,..لا’ ...يا .ي>ي,..لا ...يا لو..نو.يلوا’_ينو,ي...’ ۽ ڊ ڪ ڊ ڪ
..ٿ _د.... ...يا ...ي ا ۾ ڙ ڊ ڪ ڪ 7 _ 8 _ ..¸ ’_.ي· ....ي . ڊ ڻ ۽ ڊ ڊ ڪ
_zí ’ن ي.ي¦ا.و يل _ _,يٽي ڊ ڪ ڊ ۽ ڪ
’و..ٿ ي..Œو ي..>ٽ : _ماٽ...z نا. يz ا يج _: يج _z ۽ ھ ڙ ڪ
ي..ج _..z’و..ٿ _ر ور يو ي..: _يلا..ن ي..ج oا... ن¸و... ڪ ڪ ۾
ي..zí ودنوz ¦ا. و ي¦J: ي¦لو.ي ¸ا .يرٽ. يا ل>و لا ڊ ڪ ڊ ڊ ڪ ۾ ڪ ڪ ڪ
ي..ج _ ..مچ ي..z._..zí ادنوz ا ج _ي. اج اد¦اs اج _¿.ج ڙ ڙھ ڪ ڊ
نو.ي¦و ا..•.يا.ي..zí ر™¸..م فJ> ي..ج _..مي™ارج ه.., _ي¸امي, ڪ ۾
_... ن نا..م _>¸.اٿ _ م فJ> يج ايرٽ ي, ¦ا.و ي¦J: ڪ ڪ ڪ ڪ ڊ ڪ
cيلا..عs ي..ج _..مي™ارج ي..ج <‚..ي.م _ينو,ي... ۾ 50 و ي... ڙڪ
فرæ نا. .¸ يج _يzرs _د.. ه· _z ج. اٿ _ وsا‘ا ڏ ڪ
2 . ويٿ وsا‘ا و ي. ڙڪ
¿ر...ي¸ ه.., ي..· _م...s يج _z _ناد..¦ا. : نا. <‚ي¿نا ڏ
lا..>ل ي..ج _د¦ا..s _م...s _..ي¸ _ير... يج .. ه· ي. ۾ ۽ ڌ ڪ
وz هن _رs و نا. ڪ
¿Jع درفم
1 ,ن¸ ا ڌ فوف. _ر .> وناڇ و وڇ وج _z _وaل ’ ڪ ڪ ۾ ڏ ۾
فوف. ,ار: z ويzا¦ ڪ 50 ..> ويا¸ا..: ي¦Jم ..îم ,ار: ھ ڪ ۾ ڻ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs يsا نا. ¦ا¸ا: _¿.ي ڪ ڻ ڏ
2 ري.او, ¸و¸ ر..z ويzا..¦ فوف. ي¿ي¸ ي: _>¸ يج _ير.
,ا. و ¿,æ 500 c¸ و..ج ري.او, نا. ¦ا: ,ار: يلم و.. ڻ
وٿ يŒو يٿ د.,
3 فوف.. و.ج _>¸ يج _ير. 2 ¦ا.: ,ا.. و ¿,.æ ,ار.: ڻ
وٿ يŒو يٿ د., c¸ وج ري.او, _¿.ي د.چ نا. ۾ ڏ
4 يzا..¦ فوف... وج _>¸ يج _ير. 2 ,ا... و ¿,..æ ,ار..:
_ا€..نا cعر... ,J.>ا نا..يرج نا... ¸ا..ي¸ نا... <‚ي ا..¸ ۾ ۽ ڻ ڻ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs
5 _zí ديفم هæا>لا, ي.¸. _¸ ¿¸ ا وڇ اج _z ري¸ا.> ڏ ۾
6 نا... ¸ا..ي¸ ي¦Jم د...: ر..,ار, ي¦ا ... ي..: _..ل: يج _z ڻ ڪ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs ,J.>ا ۾

29
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_يم¸ _: و.فz ي¦Jم ي:ام اæ> ه¸ ¿¸ اج _ير. وæ> z ۾ ڪ
<¸و..¸ نا..: ي...فz _ر _sد ڪڪڪ ۾ 10 نا... ¦ا..: و..نا¸و¸ ,ار..: ڻ
_ا..ي> وج نا يzí _دنوz ¸ادو,د, اود يz يzí ديفم ري¸ا.> ۾
ي> هن ڪ
cا,ر>م
¿,æ ي:¸ وج cا¸ ي z و .ڇ وج <‚ي ا¸ ي: _>¸ يج _ير. ڻ ڊ ڻ
.و:¸ يلا¸.. _ _ي· يعي¸† يج ر..ج _ا.¸ وج ڍڪ
اد¦اs
ر _و ا ونا¸و¸ يzí ديفم ي¦ا¿.نا ري.او, _ي· يz ڻ ڪ ڪ ڪ ۾
ي..ٿ ...> ا وم _..¿.ي د...چ ي>¦ا ل ي· _ وم <¸و¸ نا: ڪ ڪ ۾ ڏ ڳ ڪ
اد.يو 3 نا..: 7 ي...ل ي..ج ر..ي: ي..ج _ر ¸ _..rو¸ ار..طs ۾ ڪ
ود.يو يٿ ود¦اs _يمر¸ نا. ¦ا¸ا: ۾ ڻ
نو..>عم._و...,ي _طي,ا..ي† د..يدج ري...او, ...> cا.., رم ڪ ڪ
._ر.
ودر.
_¸د..: يz يzí ود.يٿ و و يsا نا: نا ر¸ و ج _ ¸ي¸ يz ڏ ڪ ڙھ ڙ
_z يzí ود.يٿ هن يz ‹و نا.ا ر¸ يzí نام نادنا> ي¦ يج
ودر... ه· يzí ه¿لا ي ار¸ يsا يzí ودنوz و يz ,ن¸ وج ڳ ڻ ڪ ڊ
ادر... ا..z رîناو _¸د: يج نا.ا ر¸ وz ودنوz و.šم ي¦ا¿.نا ڻ
_zí ادنوz ه, ا s ڪ
_,ي,..L _ _ر يج >z _ر· _در. _¦ام _د.عم ¿ا€م ڪ ڪ ڻ ۾
وج _z ¿ا€م ¿ا€..م ي..م×ل, ي..z _.يج ي..zí و..يîل ر· ,ر: ۾
ي.چ و..•ن ر..· ,ر..: ي..: _..z _ر <‚..ي¿نا ي..zí ه..ن ‰..sاوم ڪ
ي> î. ھ
ناæaن ¿ا€م يم×ل, وٿ ي.ٿ .ار> وم‘اz نا. ¦ا: _در. ڻ
و..ٿ ي î... _ر ادي¸ ¿فن .ي¸ يzí ود. ناæaن ي: ن¸ا¸ ھ ڪ ۾ ڪ
¿...م _امع....اوج _..z ه.., ري.او, _دا, رî. ¿رL <‚_ zا ۾ ۽ ڙ
يzí
ا¸و> ¸ادaم ڪ _ي¸ا..مي, _وادو... ا..ي _وارفæ ه· _.نوz : ۾
¦ا: ¸ادaم oداي¸ يzí ود.يٿ ود¦اs نا. _امع..ا يج _z ڻ ۾ ۽
ا¸او ¿ا€.م ي.م×ل, يsا., ي.zí ود..يٿ هن ناæaن و ه, نا. ۔ ڪ
.اٿ _ _امع..ا . : ,ام· ڪ ھ

30
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
اد¦اs
ي.ج _.z . ي..zí ديفم ي¦ا¿.نا _,ي¸ _..د _ ار¸ ودر. ۾ ۽ ڻ
ي: ,ن¸ يج _ مچ _ر <‚ي¿نا.وٿ _ و c¸ نا. _امع..ا ڙ ڪ ڌ
د..., c¸ نا... ..ي ري...او, ينو..> ودر... وٿ _ر c.¸د ڻ ڏ ۾ ڪ
يzí ديفم ي¦ا¿.نا _ارم ’ي¦ايرچ ايلو>يلامودر..وٿ _ر ۾ ۽ ڪ
ي..Œو يٿ ود¦اs يsا نا. ر _امع..ا ي يج _د ڪ ڻ ڪ ۾ ڪڙڌ
يsا ه..· ي..> _امع....ا ي..: _..z يج ه, ي.zرî...وٿ ڪ ڪ ۾
ي..z .و..ٿ _ csا..L ي..: ه...ي¦¸ <¸ا..˜عا و..ٿ ي..Œو يٿ ود¦اs ڏ
_ر اد..ي¸ _ر..· م...ج _ر م...> ي ...> نا..م م...ج ڪ ۾ ڪ ڪ
ي..zí ديفم ي¦ا¿.نا _امع..ا وج _z _¸و€م يج ندر:وٿ ۾ ڪ
_ي¸ا..مي, _ ا..ي _ر يج _¦اود ·وي¦ا, يٽ.يا _ر ˆا> ڪ ڪ ڪ ڪ
يsا نا.. ¦ا.: ي..ج _.z ه..· _يٿ ¸و€م ادر: _ر يج ڪ ڻ ڪ ڪ
ي..ٿ ور..طsورطs ا..ي ي..چا ي..> ¸ .ا.ي¸.وٿ يŒو يٿ ود¦اs ڪ
يzí ديفم نا يچا ۾
ينJيج íيمل· دي.رلاد,ع مي > ڪ ن نíوz ه· يzí وچ وج ڊ ڻ
_..,ي¸’ c...د ا..ج c¸ J
¯
„م _ي¸امي, يج ۾ 50 ودر... ,ار..:
_..يرم يsا نا... <‚..ي¿نا يzí ود.ي¦ا¸ا: اعsد ¸اچ _¿.ي ڪڪڪ ۾ ڏ
_zí اد.يو يٿ c.¸د.·
_ير. _ر.
’ا ي,چ _چ _د.z ڪ
,Jz ’ –رr: ي,رع
_€يرîنا GeíatŸ•
ي.يLل GeíatŸ•um :
_ ا>. ڻ
رîناو _ مچ ي يج _zí ادنوz ا · ,رن.فاف. مين z يz ڙ ڪ ڙڪ ڪ
و : يz . _zí اد.يو يلم يٿ ,رن ر : _zí اد.يٿ _و.>م ڻھ ۾ ھ
ي..: oر..يrو c...و: و.لا..s _ ..مچ _ z يج ن¸وناچ _ر ۽ ڙ ڏ ڪ
ي: _z _z يج _zí اد. .> ي: نا ي اڇ يz ا ڏڪ ڪ ڪ ڻ ڙ ڪ 50
_د...يو ي..ٿ م...> _ ي..ج نا ه..· ي..Œو وي¸ا ي ا¸ ي وz ڌ ڳ ۾ ڻ ڻ
_..z _z يج وٿ يŒو يم… رîناو _دولاs ي· يٿ _ ٿ يzí ڏڪ ڻ ڌ ۽
وٿ يŒو يم… •يz _ي·Jيج ه· يŒو ويJم _ي.ي· ي ا¸ يج ۾ ڻ

31
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يماو..ع _zí اد. _امع..ا ا¸ا¸ ا¸او ,ن¸ _ر و : يz ڪ ۽ ڪ ڻھ
و..,zاو و..ج _..z ‹و نرجا¿م يل,اaم يج _ي .. ي· ¿ط. ۾ ڌ
يzí oداي¸
هج¸د .> ,ر: ¿ا€م ڪ 2
ˆاو> و _اعsا
ي..ج ..يٿ ¿¸ا..> c¸ نا..: م.ج ر„ ا _ر .z ,دلا _,ا> ڻ ڪ ڪ ڻ
ن ..as _..z يج c¸و..æ <‚_ zا .وٿ يŒو ويار¸او c¸وæ ڙ ڏڪ ۾ ڙ ۾
ينو¸د..نا . ي..>¦ار¸او _¸ا ي ا..¸ ه· ي>z د.يا c¸ نا: ڳ ۾ ڻ ڙ
_امع....ا ي..: _..z ه, _·¸وæ _ي¸ يج ر ن c¸ يج ند, ۾ ڻ ڪ
c¸و.æ يج ر ن c¸ نارzا¸ اي يلي ان . وٿ ي> î. _ر ڻ ڪ ڪ ھ ڪ
ي..ل€ن ي· ¸وL ينو¸دناوٿ _ر د., c¸ نا. ر _يل ۽ ڪ ڻ ڪ ۾
_اa...وٿ ي> î... _ر _امع....ا _..فيل · ي..ج امي€îيا ھ ڪ ۾ ڪ
اد¦ا..s اج _z ه, ’وٿ يŒو ويچر.s ه¿ل …ا ي: _¿.ج دعaم ۾ ڪ
ه.., ƒا <¸ل ر ي..· ا..¿: ي..: c¸ ي..z ._..zí ا..يí _دzا.م ڻ ڪ ۾
ر اد..ي¸ ƒو... ن نí _دعم يz يzí ود.يو وي _امع..ا ڻ ڪ ۾ ڊ ڪ
. وٿ يŒو وي _امع..ا ه, نرz¸ ن¸او ڪ ۾
فاي...’ zا..¦ ˆر..s ...> _ر نا يzíو ¿: _و _z ۽ ڻ ۽ ڪ ڻ ۾
ود...يو و..ي _امع....ا ي..: _z ه, <¸ ل ر ادي¸ _و .و,> ڪ ڻ ڪ ۾
. يzí
¸ا¿, اد.
ملاعلا ي> :ي,رع
نا.ورع فل¸ ’¸ا¿, ه.يمz ي.¸اs
_€يرîنا ”ervŸ•kíe
ي.يLل VŸ•ca rosa
نادنا> Apocy•aceae
¿ي¸ا·
ي..: _z.وٿ يŒو ويچ ينا.ن يج ي..ود _ر : ي: ¸ا¿,اد. ھ
ينا.sل ي.: _.z.و.ٿ ي.Œو ويچ يلا„م رîناو رع. _دمع z ڪ
_ي¦اد... ي..: _..z ي...مرج.و..ٿ ي..Œو وي >م... ينا.ن يج ۾ ھ
وي >م... وzا _ لم ر„ ا يج _¸وي .وٿ يŒو ويچ ا¿. ھ ۾ ڪ ڪ ڻڳ
, ا¸ ه· اد.ي¦ا: _¸ اج _z ¸او. ‹و : _z يج ه· وٿ يŒو ڻ ڪ ھ ڏڪ
._د.يٿ c,>م ي : ,ام· ڻھ 14 يملs z يج _ير¿¸ _ا. و. ڪ
و ا..: نو..ير¿¸ ¸او... ‹و : _z يج ه· يzí _يîل ي>.ن ڌ ڪ ھ ڏڪ ۾

32
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه· اد.ي¦ا: نا. ينام ’ .> ا و,ي ر,ار, _¸ اج ¸ا¿, اد. ڪ ڙ ڪ ۽
و..zا ه.., ...يل _..s ¿رL ي ا..ود.يٿ وsا‘ا c,>م ند.. ۾ ڊ ڳ ۾
ر : _..ير¿¸ ي..>.¿.¸ _ ..م _ا¸ _..z يج ه..· ي..zí وديaع ۾ ھ ڙ ڏڪ
.ر.s ا..¸ ه.· اد..ي¦ا ل و.·و¸ و.ج ¸ا.¿, اد.. ¿ا, _z يج ۾ ڻ ڳ ۾ ڏڪ
ه..ن دلوا ي..: _ا¸ _¿.ج ه· يzí وچ وج _¿ ام _ .ند.z¸ ڻ ڻ ڪ
ه..· _د...ير¿¸ يzا¦ _ا,ل وج _ل: _z يج اzا ه· ي>z ود.يٿ ڏڪ
ي..ج _..: _..z €..ليو نا... <‚ ي.م...s د.., ._د.يو يٿ دلوا ۾
ي..Œو و..يچ و..·و¸ و..ج نا....ر,s ي..: _..z ي·ا يzí ي¸ ارجام
و..ٿ ي..Œو وي¸ا..îي ‰..لع· ور..¿: نا... cوم وج _z يل·ا.وٿ ڏ ۾
نا..•م ي..ج cو,ا..· ي..ج _¿نا ي· cوم يج ن¸ا¸ _ر ˆا> ڪ
ي.: _.z.ي..ٿ يŒو ي¦ا ل يzا¦ ¸داچ يج _ل: يج ¸ا¿, اد. ڳ
..يلîنا ينا.م¸ _.يو _ يم. و.z ود.يو ويچ ه, _: وج cوم ۾ ڊ ۾ ڊ
¸ا..¿, اد... _¸و¸ c..sو ..ي ا€... ي: _ديs يج cوم <¸ا€. ڻ ڏ
‡ار..> _د..لج ي: _z _¸وي.ي.z _د.يو ي¦ار¿¸ ¸داچ يج ۾
_..z ...يل ‹ا .ا وzود.يو وي _امع..ا <¸ل ر م.> ي: ۾ ڊ ڪ ڪ ڻ ڪ
_..م>¸ ‡ار> _دلج و يج وz ود.يو ويzا¦ مzرم z نام ۽ ڪ ڪ
ي..ج ¿.لوs ا¸ يج _z .يل _s وz ود.يو وي _امع..ا ي· ڙ ۾ ڊ ڪ
_¸ا..مي, ي..ج .: ي: ¸ا¿, اد. ‡ر¦í ي.z ¸و¿.م <¸ل ¸و. ڊ ۾
ي..ج _...¸ ي..ج _..z ¸وف. í وz ود.يو وي _امع..ا ه, ۾ ڊ ڪ ڪ ۾
_...¸ ي..ج _..z ر¦ا. .ل وz ود.يو ويا ل ي· ن ي: _يل ۾ ڪ ڳ ڙڳ
..ل و.z ود..يو و.ي _امع...ا <¸ل ¸و. يج _z¸ا دام‘ وج ڪ ڪ
ر _..يل ي..ج ¸ا..¿, اد. ¸ا>, يج ري: يج _ي ر¦ا. ڻ ڪ ۾ ڳڍ ۾
ه, _¸امي, يج _ي ي: _z وz ود.يو يٿ م.> ¸ا>, نا. ۾ ڙڍڳ
c¸و..æ ي..ج چا c¸ نام _م>¸. وz ود.يو ون ¸ارs ديفم ۾ ڻ ڏ
_..ي¸ <¸او... نا..: <‚..ي¿نا . وz ود.يو وي _امع..ا ي: _z ه, ڪ
وي _امع..ا ي: _z ه, c¸وæ يج چا c¸ نا· _¿ ج ڪ ۾ ڻ ڳ
ي...ي¿م اي يچا c¸ نام _دعم _ر يج .ار.. يzí ود.يو ڪ
ي..: _..z ه.., يلي ا..ن <¸او... نا..: <‚ي¿نا ’ ي>z _ر يج ۾ ڪ ڪ
_..z _¸وي<¸او... نا..: <‚..ي¿نا .و..ٿ ي> î. _ر _امع..ا ۾ ھ ڪ
ي›. يz.وz ود.يو وي _امع..ا ه, _¸امي, يج _ي:ا ي: ڪ ۾
اد. ‹و نا.ا ه· ه, _ر نا وzا يzí يج _¸وي cامولعم ڪ
ه..ن ر,..> اzا يsا, ويٿ ف¸اع.م <¸و¸ نا: ن€يرîنا و·و¸ وج ¸ا¿,
ي..• _..ير¿¸ و..يí _..z و..·و¸ ي..z .. ه· ي î. ي>.¸ ڪ ۽ ڏڪ ۾ ڌ ھ
ي..ج _..ي ار¿¸ ي..ج نا...ا و..ج ي..zí .,... ي¦و..zاويو وي:و¸ ڙ
¸ و¸ا..· ي..zí ه..ن و ·و· و و..ج ي·و¸ <‚ي¿نا ‹و _¿ ام ۾ ڻڌ ڪ ڪ ڻ
ي..ٿ ¿ي>æ ه¿لا اzا. اٿ _ي¦اٽ : رî. _¸ اج _z ه· وي¸ يچا ڳ ھ

33
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه..· نا..يzí و..يí _ر ر † نو¦í ي•م وج _ر نا يٿ ي î. ڪ ڪ ڪ ھ
ود...يو و..ي _امع....ا _¸ا..مي, ي..ج .: ي: _z ه, _¸وي ڪ ۾ ڊ ۾
cا..مولعم ي›. يz .يzí DŸctŸo•ary of pía•ts íore
ر,من ي>فæ يج 293 يzí ي¦و ي·¸و نا·
_ ا>. ڻ
نا.: <‚.ي¿نا ’ و و .z و .ن .z.يzí و·و¸ وج _م.s _¸ يz ڏ ڪ ڍ ڪ
._..zí م...s يsا ه.., نا... .ا.> يج _ل: اج _z <¸او. ڪ
_..ي¸ _ لم ف..ل.>م ر..¸ _..zí ,ا..ع ه· ’ ي,J: ’وz ا ’وڇا ۾ ڪ ڙ ڳ
c.., د..s ي..ج و,¸ا..ن و·و¸ وج _z. _zí ايو ا¦ ه, _: اج _îن¸ ڏ
يŒو ويا ل نر :’ _rا, ي· ه¿ ج رz .. يzí ود.يٿ ي· ڳ ۾ ھ ڳ ۾ ڌ
.وٿ
oدا..ي¸ نا..: ¸اد..aم ¸ر..aم ي..ج _..z ر˜م : .> ,ر: ¿ا€م ڪ
يٿ ي¿î. يٿ ادي¸ cيفي يج . ند, _ر ¦ا: ڪ ڻڙ ڪ ڻ
_¸ _ .’ددع ه¸ نا: z _¸ ا¸ا·: ا¸و> و¸ادaم ڪ ڪ ڪ 2 ¸اچ نا:
ددع
اد¦اs
فو¦ا..م.ا..ٿ _يلو..: اد... ا..ج _ا..>L ر..îج _..¸ _: اج _z ۽ ۽
ا..ج _..z ‰,ا..طم ‰..يa>· د..يدج _ي ا•ن ر داوم ي· _و˜ع ڏ ڻ ڪ
يج ه¿ليچ ا¸ يج _z _zí ديفم _¸امي, يج .: _¸ _: ڙ ۾ ڊ ۽
€..ج ي¦ا..يمي ا..ج _...¸ _..ل: ي..ج _..z ي..zí د..يفم ¸و... ڪ ۽ ۾
..¸ €..ي¸ _ جا..z نو..يٿ _ _ان ي: _لي. يج _يz و ڻ ۾ ڊ ڪ ڪ ڙ ڳ
_¸او ر م...> ¸ا..>, _..,s ا..¸ يج _z وٿ يŒو ويار¸او ڻ ڪ ۽ ڙ
ي..·ر¸ ,د _: .وٿ يŒو ويار¸او ه, يم˜zد, و·و¸ يz يzí ۽ ۾
يzí ديفم ه, <¸ل _ي¸امي, يج ي·اڇ
€ج ي¦ايميڪ
ي..ج ي..چار يجولو ا..م¸اs فí ..يم·¸ا..¸ ڪ ڪ ڊ ”csŸr ه..¸ _..z ۾
يٽ.يا ي يج _ٽ.ر نو _ٽ.J, نو _zí ايو اي ي¦J لا ڪ ڪ ۽ ڍڪ ڊ ڪ
_لي... ي..ج ر..ي يج c¸ ي.عي ايمي ويل يٽ.يا ر..ي ڪ ڪ ۽ ڪ
د...ي í ...ن ي¦J لا ي.عي €ج ي¦ايمي اج _z _zí فJ> يج ڙ ڻ ڊ ڊ ڪ ڪ
ر.ير¸ ل, يzا <¸او. نا: <‚ي¿نا . _zí ¸€ي¦J نر· ¸وí ه.ن ڊ ڪ ۽
_€ رم ا..ٿ _ ود¦ا..s ه.., ن¸و... ي·J..˜ع ا..ٿ _¦اٽ : ه, ڪ ڪ ۾ ھ
يzí ديفم _.ير¸ يج ,ا“ن ي,اæعا ۾ ڊ
cامولعم ديدج

34
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..م>رلا<´اطع ر..ٽ ا ه..· ي..zí ¸و¿...م <¸ل ي..ج ي·و..¸ _..z ڪ ڊ
نا..م _z _ناد..¦ا. ‹وي· يٽ.نا _رٽ.مي يج يچار ۾ ڪ ڪ
نا..> _..zí د..يفم ر....ي ي يج _zí اي ي¦J لا يsا ۾ ڪ ڪڪڪ ڍڪ ڊ ڪ ڪ
ي....و¸ ي..ج ‰..يa>· نا .ا... ي..>.¿.¸ ي...r نا..م„ع ۾ ۾ ڪ
_..z¸ا اموٽ.J, و¸وين’امو.ي.¸ا و.ي¸و ’ امو ¸ا.وفميل ۽ ڪ ڪ ڪ
ويîل ديفم ر..ي يج ۾ ڪ í نو..˜ع _..ي¸ <¸او... نا: <‚ي¿نا يz
ن¸ا..¸ <¸او.. نا.: <‚.ي¿نا .يzí ر™¸م يz cيم. يج ن as ۾ ڙ
._zí ايí _دzا.م اد¦اs اج _z ه, ’ايمي ويل يج ۾ ۾ ڪ
_¸ دJ.
ا يrا, دJ. ه.¸ دJ. ينا.., وzا ود¸ ڪ
و·J. :_ما·’اz . ڌ
:_€يرîنا Lettuce,Garže• íettuce
ي.يLل Lactuca satŸva
نادنا> Asteraceae
¿ي¸ا·
يŒو وي _اي> نا. _ط.و _ر.م ‰لع· وج _¸ يج دJ. ڪ
نا. cي„ي> يج ي…ا¸ ر † وج _z.وٿ ڪ 4500 ¿ي...م _..,s ۾
ناد..نا> يzا... و..ج نار..يا يzí _ير ا نر,aم _ي ريمع· ڪ ۾ ڪ
ي..: _...¸ ي..ج دJ... 500 ¿ي...م _..,s _ا... oا..>.¸ و...
_ينا..نوي ميد..s Šو..¸ ي..ج _..z ه· _z ج وz ود. _امع..ا ۽ ڏ ڪ
_¸ اج دJ. _يچ يٿ _.zا..¿. يج _يمو¸ ۾ ۾ 7 ¿ _د..æ ۾
oا...دا, _..ير¿¸ نا..: —... نا....لîنا ا..يو ا..يار ف¸ا..ع.م ۾ ڪ
م..z _ر.يz 1520 ,ا..م· و..z نا... ¦ا..: اي _امع..ا ¿ ڻ ڪ ۾
ود.ي ,ار ا و ,اعنا _دعاsا, ي: _ي¸اz د.ي:و¸ ويٿ ‡و> ڏ ڪ ڙ ۽
رsوٽ...ر _..zí ايو ايار ف¸اع.م و¸ا· يz _ لم ,ر:وz ڪ ڪ ۾ ڪ
يل ولان وج _z .ايار ف¸اع.م ا يرمí ا.¸ دJ. _,ملو ڪ ڪ ۾ ڪ ڪ
_..z ر..ي: ي..zí _...عم يج _¿.ج يzí _·¸و نام _ٽيل _æا ۾
و..ي _امع....ا <¸ل ..:¸ _د.عم ي: اír ,ر: نا: _يدæ ي: ڪ ڻ
و..يچ رٽ...يلو¸ و¦ا... ي: _z ه· ر·او ناج ¸ا. ملs.وz ود.يو
.يzí
_ ا>. ڻ
ا¸و> ¸ادaم ڪ .ي>¦ا: رzí c¸ور‘

35
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿ا€م .> در. ڪ
¿لæم ,ادا,
:ر˜م ي,: ¦ا: هن oداي¸ _ر <‚ي¿نا يzí ¸وí ي.ن يz ڻ ڪ
:€ج _¸ اوا. _مع..م
اد¦اs
و..ج نا _ر <‚..ي¿نا .يzí _دنوz . : ,ام· _ي·ور¸ دJ. ڪ ھ ۾
ˆا.> ي.zí ود.نوz د.يفم _.˜يرم ي.ج م.s رz _امع..ا ۾
,ام· دلوs دJ. يzí ديفم ي¦ا¿.نا _رم يج رî. _ر ۾ ۾ ڪ
_˜يرم _ج يzí ديفم ايمينا _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz و : ۾ ڪ ڻھ
ه..· _..Œو ا..يا¸ا: _..¸ اج دJ. ي: _¿نا ي>z _د.يا هن .ن ي: ڊ
ر..™ا و..ج _..¿.ج.ي..zí ودنوz مير وٽ يل _z .اٿ _ ود¦اs ڪ ڪ ۾ ڪ
ي..•ن c..يفي _¸او ي.ن نا. _z ر¸ يzí ودنوz و ج ميsí ڪ ڙھ
دJ. ه· يچا هن .ن نا. ر م ي.z† oداي¸ _z يج ي.ٿ ڊ ڻ ڪ ڪ ڏڪ
ي..ج _..z.ي..ٿ يŒو يچا .ن نا. ي يzا¦وz ا وج ¿¸ يج ڊ ڻ ڏ ڙ ڪ
لوs دJ..وٿ يŒو يٿ ود¦اs _,s يم¦اد نا. _امع..ا ڪ ۾ ۾
..>z ديفم <¸ل _·¸وع د.ي¸اي¸ ري: و يج يzí ودنوz ه, .يا ڻ ڙ ڪ ڊ
ي يج ه· يzí وچ وج نرzام يzí ديفم ,¸ cاو : نا. ڪ ڻ ۾ ڻ ڏ
..: نا... ...يا لو..s ي..: _..¿نا ه· _>z نا. .ي¸ نو·¸وع ڏ ڊ ڪ
نو.·و: ي.¸ نا.. دJ.. ي.zí _د..نوz ي.م ه.., ي.ج دلو.s ڪ
ر _امع....ا و...ي ل _.¸ ا..ج دJ.. نويٿ _Œو يٿ نوي¸و¸ ڻ ڪ ڳ
نورٽ..يج ور.¸ _·¸و.ع .يzíود..يٿ ه.ن ه, ار¿¦ا _رم نا. ۾
_..يل ي..· _..م>¸ ن¸او ¸و... ي..z .و..ٿ يŒو _ و ه, نوم¸اz ڌ
_..م>¸ _ير... ي· ه¿ ج ي ا.. وٿ _ر ود¦اs نا. ر ڳ ڳ ڪ ڻ ڪ
.وٿ _ر ادي¸ cيفي _¸او نو . ي¦اٽ : ي: oا, يج ڪ ڪ ڪ ھ
€ج ي¦ايميڪ
نو..يلsو,¸ _ماياٿ دلوs’_¸وف.اs يzí ودنوz م.لي _.¸ ڪ ۾
ا.ج _ي¸و.لs _ي وي¦í _·ري _ي.وîن ڊ ڪ 10 ي _ما.·و ,ار.: ڪ
يsا <¸ل نا ي..zí _د..نوz ي..: م...ج ا يج c¸ور..‘ يج ڪ ڪ
.a...ي. _¦ا..· _¦او..: .يرٽ... يا و..ج ا..¸ يج ي·و¸ .يzí ڪ ڙ
¸و¿...م <¸او... نا..: ي... ¦ا...وٽ يل ¦ا...و ي¦J: _..ي¸ر· ڊ ڪ ڊ ڪ
_ٿا ادنوz ه, _ا ¦ا.ي.يل ور يم ¦ا.وٽ يل ¦ا.و ي¦J: ڊ ڪ ڪ ۽ڊ ڪ ڊ ڪ
ا و.يل نا..,. ڙ

36
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي,رع
نا..,.: ي.¸اs
ا و.¿ل _د.z ڙ
ا.لاچ :يلاî.,
يليzدنو: ونان : ي·ار>:
ا¸و.ل ي,ا>.¸
_€يرîنا CoržŸa žŸchtama ,CoržŸa obíŸqua
, ي........يLل CaržŸa myxa roxb
CoržŸfoíŸa LatŸfoíŸa
ه¿ í ڪ BoragŸ•eae
¿ي¸ا·
ي..لم نا... cر„ _,ا... ي,..L ر„ ا ر † وج ن ودي: ڪ۾ ڪ ڪ ڪ ڙ
¸ا.طعلا _.ي¸ يجا.>وٿ 1268 cا¸ا.ي.>ا .ا.. ¸و¿..م ي.ج ڪ
نا.: _لا.. _يو... ي..zí و..يîل ناي, يليæف· وج _z يعيد, ۾
و..ج _..z ي...¸اs _چا اد. _امع..ا ي: _z .ي,L ميدs ۾ ڪ
ا..zا.ا..,, ا..ج <‚ي. ي..zí _.عم يج _¿.ج يzí نا..,. ولان ڪ
.يzí يîل نوناaلا ¿ر. ¸و¿.م _د.. ينJي: _.عم ۾
ود...يٿ وz ي... و ي· ٿ وج _¿.ج يzí و و .ن z يz _ ا>. ڙ ڙ ڙ ڻ ڍ ڪ ڻ
ي..ٿ ي î... ي..ٿ ر..ٽيم او. نا: رٽيم z ه¿لوٿ يج _z يzí ھ ڪ
ا..ج _z و و z و .ن z _zí اد.يٿ اج _م.s _¸ اويم اج _z ڏ ڪ ڍ ڪ
ا¸ا... ا..ج _z _zí اد.يٿ ا .ن نا: نا ر¸ ا ¿ج و يج Šا _¸ ڪ ڍ ڙ ڻ ڊ
ي..: _..z ي..zí ودنوz ¸اد ون و¸وٿ و¿لٿ و _zí ادنوz _يٽ ڪ ڻ ڪ
<¸و..¸ نا..: نا اوا. _ير¿¸ _zíاد. ل , c¸وæ يج _ ڇ _s ڳ ڳ
و..šم ¸اد .اعل وa¦ا† وج _ج._zíاد.يو يٿ فاف. _¦ام _د¸¸
.ا.>.¸ ... ي.z ود..يٿ ري×æر, _¸و¸ يz . يzí ودنوz ۾ ۽ ڌ ۾
وٿ ي.ٿ نا. cر„ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ : 5 نا: ,ار: 7 c¸و..æ ي..ج _ اد ,ار..: ۾ ڻ
30 اٿ _> î. ي¦ _ي¦ا· _ اد ھ ڏ ڻ

37
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿ا€م نا,>اæ ديو _¸و ه· ر· ,ر: .ي,L ي .> و ,ر: ڪ ڪ
ي..z ه..· ي..zí و..يا¸ و..>.¿.¸ و..>.¿.م .اٿ نوچ ر· در. ي: _z
.يzí ر· ,ر:
ر˜م ¸و€..م ي..: ر..îج و..ٿ _ر c.. ي: _دعم يz : ڪ ۽ ڪ
وٿ _رڪ
اد¦اs
ه..æو.’ ....>لا cا† ’ cنو...> و..ل€ن ..î.: ...> ي..z ۽ ھ ڪ
.ا...ي¸ ن¸ا..>, _وارف..æ يzí ديفم _‘رم يج _ ا ۽ ۾ ڙڪ ڪ
‡ار..> ي..ج ن نí ي..zí د..يفم <¸ل ¦ا جا •ا ‡¸و... ي..ج ڊ ڻ ھ ۽
و..ج _..z<¸ل ر م...> ي..: cر..˜م يج .Jج €ي· _,ي¸ ڻ ڪ ۽
ي..ج .ار... و..ٿ _ر ¿¸ا> ادو.. يzí ديفم ي¦ا¿.نا .اعل ڪ
ي..ٿ م...> نا... _امع....ا يج _z ه· ي>z يٿ _,ي¸ _رڪ
ي..zí د..يفم ي¦ا..¿.نا <¸ل _م>¸ يج ينا„م ا¸و. يٿ يŒو ۽ ڪ
_امع....ا نا..يرج ي ا..ڇ ي..ٽ ¿..¸ ا..ج _..z .ي,..L _..ع,. ۾ ڻ ڪ
ارف.æ ي..z ه.· ي..zí وچ وج ن¸او ديو ¸ويí _zí اد.ي¦ار ڻ ڪ ڪ
_..z <¸ل ر م...> î.: .> _رم اج <‚ي·اڇ.وٿ ي¦اٽ : ڻ ڪ ھ ڪ ۽ ھ
.ا..عل ي..ج ن و...ل’ و..ٿ ي..z¸ د..يفم وz ا و..ج _..s يج ۾ ڙ ڙ ڪ
ي..ج يلا.ن ي..ج .ا...ي¸ ينا..„م نا.. ¸ا..ي¸ ي¦Jم _ر.æم ۽ ڻ
نو..ي ر: نا. يz ا يج _z .وٿ يŒو يٿ ود¦اs ‡¸و. ڙ ڙ ڪ ۾
_..يل ي..· ي..¿ي¸ ي: ن و.ل. اٿ _يٿ lو,˜م دن نا. ر ڊڏ ڙ ڏ ڻ ڪ
يz ا و و..ڇ و..ج و يج _z وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ر ڙ ڪڪڪ ڏ ڻ ڻ ڪ
ي¦ا ل _ي· ي· _.¸ يج _z. يٿ يچا cوs ي: ند, نا. ي¸ ڳ ڻ
و..ٿ ي.Œو ي..ٿ م..> ¸و. ي.>. يج .ي¸ نا. ¸ ي· .ي¸ ۽ ڻڌ
c¸و..æ ي..ج ر ن ي¿¸ _¸اڇ يج <‚ي¿نا _ ا. نا..,. ۾ ڻ ڪ ڙ
ي.¿¸ نا.. ر¸ _¸ا.ڇ ي¦ا ل _.ي· و.ج ي îنو ي· دعaم ڻڪ ڳ ھ ڏ
.وٿ يŒو يٿ ود¦اs oاو> رLا> ر ن ۾ ڻ ڪ
cامولعم ي..¦ا.
م.لي ‹ورs يج _z ڪ ۾ 55 _¸وف.اs ’ 275 ن¸ ڪ 2 دلو..s
6 م...ي.îيم 2 م.يمور ڪ 0.2 وما..· 1.6 ر..¸ ,ار..: ي..لم 100
’ ....يا ٽي¦ا...s <¸او.... نا...: <‚...ي¿نا ,ار...: ڊ ڪ 355 .يٽي¦ا...s’

38
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
’_¸وف.اs 100 .يا لي€:í ڊ ڪ ۽ 250 _..z . ي..zí ودنوz ,ار:
’ _ر..ٿ _يلوفي... ي· ’نر..ي.ما ا..فلا _..>¸ يج ڪ ۽ ۾ 5 و...ميz ¸ ڊ
cي>J..æ ي..ج و¸ ,¸و نا..,. _ر يج <‚ي¿نا ي¦ا. ڻڪ ۾ ڪ ڊ
اج _z يzí _¦ا, ور ي¦ام يٽ.يا <¸او. نا:<‚ي¿نا يzí _دنوz ڪ
. يzí د.ي¦اٽ : ر,ير,مي· وج ند, ¸وí .ا.ي¸ €ج نارzا¸ ڙ ھ ۽
.ي,L ميدs
ا.ي. يلع و, رن¸..: ..z نام _z ه· يzí ه, وzا _اي> z : ڪ ڪ
ي .> يج .ي¸ _ ا _ر .z _يلم و يج وٿ _ر ن ڪ ۽ ڙڪ ڪ ڪ ڻ ڪ ڪ
وٿ _ر م.> ڪ
¸د..نا ي..ج _..z يsا.., ي..zí ه¿,ا...م يج .ا.ع ري™ا· _ر,L ۾
.يzí _دنوz cي˜,s
نارمع _, _ا>.ا ¿¸ا..> ا ..ي ا..ج ...ي¸ _ر >z وšم ڙ ڪ ڪ ڻ
ي..: _..z _ر ي..ج ي:در ¸ا ر...¿, ي..>.¿.¸ . و..ٿ _ر ڪڪڪ ڪ ڪڪڪ ڪ
ي..ج ¸و... ي..م×ل, _وارف..æ _و..مد.وٿ يŒو ويار¸او _,Jج ۾
يzí ديفم ¸ا>, _¸او يٿ _ر ۾ ڻ ڪ
_..¿نا ي..ج ميدs <¸ا,Lا وz ه· يzí وچ وج ي.×لا م>ن مي > ڻ ڪ
د...ي¦ا جا •ا ي..: _..z _..¿.ج ي..zí ه..ن ‰ف.م نا. _ي¿لا ڙ ھ ۾ ڳ
يzí ويو ويîل
¿Jع درفم
_ر Š¸ _¸ا _ ا. ي: _.¸ يج ن ودي: ,د ڪ ڪ ڙ ڙ 500 ي..لم
وٿ يŒو يٿ ود¦اs ,د نا. ¦ا¸ا: _ي¦ا· ,ار: z نا: ,ار: ۾ ڻ ڪ
يzí وج ناول : oاو نا> يما> نامaل مي > و>.ن يz ھ ڪ
م>¸ اج ينا„م •..نو: ا..ج _.¸ يج و _z : ڻ 7 ي·و : دد..ع ھ
ينا..„م _..z يج ي..zí د..يفم نا..يرج _..يمر¸ نا. ¸اي¸ ۾ ڏڪ ۾ ۽ ڻ
اٿ _Œو يٿ c.¸د ه, يzا ه· _>z م>¸
cا, رم ڪ
c,ر...’¸ا>عا c,ر.’ ¸دæ c,ر.’ نا..,. _وعل
’_ود> وط.ا

39
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
هل¦ا. هعيم _¸J.
_¸Jي. ي·ار>:
ا.¸J. _ما· اz . ڌ
:_€يرîنا Storax
ي.يLل LŸquŸžamberorŸa•taíŸs
نادنا> MeíŸaceae,styraceae
¿ي¸ا·
و..ج _..z oر..يrو _ودي¸وa.يو _و.يلاج نام _,ي,L ميدs ۽
نا..م نا....د.z _..يچ اود ي..z رجا..· .ر..ع ي..zí وي ر † ۽ ڪ ڪ
ي..ج _..z ¿ _د..æ _..ير¿¸ _ر <‚..ي¿نا.ا.z اد...يو ي : ۾ ڪ ڻ
و..يو و..ي:¸ _¸J... ولا..ن وج _z ي.z ي.¸ ر,> ي: نا..د.z
_..z.و..ٿ ي..Œو و..ي _..æا> نام _ و يج _¸J. _¸ يz ڪ ڻ
_zí دي¸ان ري×æر, ا·و¸ اج _z csو ۾
,ار: ¿ا€م .> ڪ 3
: ا¸و> و¸ادaم ڪ 500 _ي¦ا· ,ار: z نا: ,ار: يلم ڪ
ر˜م ي.ٿ ¸و... ي..•م و..ٿ _رs و•م نا. ¦ا î.. oداي¸ ۾ ۽ ڻ ھ
ه..· ي..Œو ي. _امع....ا oدا..ي¸ نا..: c¸ور..‘ _z يج وٿ ڪ ڏڪ
يٿ يŒو يچا _موي,لا .ا.ي¸ ۾
:_¦ادي¸ ,اaم ي.ٿ ادي¸ oريrو _يچ امzر, اواج ,ا.í يz ۾
وٿ يŒو وي _¸J. ه, نام يa¦Jع يج اي,ملو وٿ ڍڪ ڪ
_ ا>. ڻ
. : . :ا.ج نادنا> يج _z ھ ۾ ھ 130 نا..م _..ج _..zí م...s
نا..: <‚..ي¿نا ي.zí وو..ج اي..يا ..: ي..z وٿ _ر ن _¸J. ڻ ڻ ڏ ڪ
و و..ج _z وٿ ي.ٿ _ي¦ا· ا يرمí : يz ناي ا ڻ ڪ ڻ ڏ ڳ 20 نا..: 30
ه¿لو..ٿ يج ٿ يج _z يzí ودنوz و : ‹وs ڙ ھ ڊ 3 نا..: 4 ر..ٽيم
ا..: ..z ي يج _..zí اد.يٿ _و˜ي, ¸ اج _z يzí _دنوz ڪ ڪ ڻ 18
_..zí اد.نوz ا : _ي¦ا· رٽيم يٽ.ي. ھ ڊ 2 نا.: 10 ر..ٽيم يٽ.ي...
ي..ج ,..ن¸ ي ا..> ي¸ ... _..: ي..ج _..z _..zí اد.يٿ ار يو ڪ ۽ ڻ ڪ
و..ي _..æا> نام _z ¸¸.: و يج وج ,ن¸ _¸و¸.يzí _دنوz ڪ ڪ
و..ج _م.s _¸ يz._zí ادنوچ _¸J. ي: _¿.ج يzí ود.يو
ي..z ي..ل _..z <¸ل ر _..æا> _¸J. نام _z وٿ ي.ٿ ڪ ۾ ڻ ڪ
ر...¿, ي..: نا _ر ن ي..م· نا..م و _¸ و يج ي..zí _د.يو ڪ ڻ ڪ
يzí ود.يو وي >م. ھ

40
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
اد¦اs
ي..چا ي..ل: _..ي> ه..· _ر _و..م> وج _z c¸وع _z يج ڪ ڏڪ
_د.... و..ٿ _و..¸ ي.ل: _..¿.م وج م>¸ <¸او. نا: <‚ي¿نا.وٿ ۽
نا... ر _..يل ي..· _...ا.· و˜ع يٿ يŒو يٿ م.> ي.>. ڻ ڪ
ي..zí ي.¦ا¸ا ه.., <¸ل ري...او, _دا,. يٿ يŒو يچا oا, cوs ڪ
و..ل€ن ..¿يو و..ج ¸اوí _... يzí ديفم <¸ل ر ¿¸ا> م×ل, يz ڻ ڻ ڪ
,ا ¸ ..î.: و..ٿ _ر ¿¸ا..> ي..عي¸† _..د ي: م×ل, ,ا ¸ ڪ ھ ڪ ڪ
¿sا..ن <¸ل اa.....ا ¸و... و..ج ه¿ليچ ¸و. وج _در: و ي·اڇ ۽
و..ٿ ي..Œو ي..ٿ فاæ نا. _z ه· يz¸ ي¿يو ¸اوí ي .يzí ڻڪڏ
_و.., ¸د..م يzí دمí¸ا ه, چا يٿ ورطs ورطs وج .ا.ي¸ ڪ ۾ ڻ
c...¸د م>¸ اج _ نا. جو _ ي: _z يzí _ي> و ڪ ڻھ ۾ ڪ
..î.: .> يzí ديفم ه, _æافم ¿جو _رaن اٿ _Œو يٿ ھ ڪ ۾ ۽
وٿ يŒو يٿ ود¦اs وš. نا. ¦ا¸ا: ڻ ۾
¿Jع درفم
_¸J... 125 م..×ل, نا... ..ي ي¦Jم ي:ا..م ,ار..: ي..لم ڻ ڏ ۾
يجر¿: ي <¸و¸ نا: J _ي¿ڇ رz وٿ _ر ن نا. <‚ينا.í ڻ ڏ ڪ ڪ ڪ
cا,ر>م
ر,...ع ...> ه..عيم ...>’cير, لا<´اود ’ ,اíج مzرم cا, رم ڪ ڪ
ي¦ايموم
_s ا.ي.
ه..aلاsر>. ي,رع
هفير. ي.¸اs
_s ,ا¸ _s ا.ي. ود¸ا _د.z
ار·ا: اzد.: :.L اz . ڌ
ا.ل ا·í يلاî.,
_€يرîنا Sweet appíe, Custarž appíe
ي.يLل A•o•a squomsa
نادنا> A••o•aceae
¿ي¸ا·
<¸ل <‚..ي¿نا و..يٿ اد..ي¸ نري€ج يج د.¿لا .رr _ير¿¸ و يz ۾ ڻ
_..:د دا,í¸د..ي> ي¦و ي. نا..د.z _¸و¸ Šو¸ يج _z <‚و¸ ڪ ۾
يŒو وي:و¸ يz .ا>.¸ يzí ود.يٿ ه, و¸ دو> _لî.¿ج يج ۾ ۾

41
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ٿ ي..Œو و..ي _امع....ا نا..: ينا..م¸ ي ار¸ نا..د.z وٿ ڪ ڻ ۾
ولا..ن cر ..... و..ج _..s ا.ي. ه, ار·ا: اzد.: cر ... ڪ ۾ ڪ
.يzí
¿ا€م ر· ,ر: ر˜م ر..˜م ا..ج _z ي· ¸وL ي¦وم>م :
و..ي _امع....ا ي: _z ¸ادaم ..ا.م _z يج _zí هن ر™ا ڪ ۾ ڏڪ
_..ي¦ا ¸ نا..æaن يsا اج _z ناد..¦ا. ديدج ه, _z ·.يŒو ڌ ڪ ڏ
اد... ر † نا. ناو.ع يج cاaيa>· ديدج ي. ا ي يج.اٿ ڪ ڪ ڳ ڪ
_ي.
ا¸و>و ¸ادaم ڪ دد..ع ه¸ _ر نا يzí ‹ورs يz ه· _.يج ڪ
ه..ن _امع....ا ..ي و ي.ٿ و..•ن نا..æaن ه.., و نا. ¦ا: _ي¦ا· ڪ ڌ ڪ ڻ
و..zا ه..· ي..zí ي..ٿ هن ‰يa>· ه,ا ناŒا c,ا, _ي· ¿¸ ي> ڪ ۽ ڪ
.ي> _امع..ا ور.ي ڪ ڪ
اد¦اs
c.يج و يج ي.zí ود.نوz €.ج و¸ا.: .z _.¸ ¿¸ يج _z ڪ ڪ ۾ ۽
<¸ل ر م.> نويج و¿ ام يماaم ¿¸ اج _z وٿ _¸ام oريrو ڻ ڪ ڻ
هن ي> lاي.>ا ¦ا ل يج _z _zí اد.ي¦ا ل ي¿ي¸ ي· ي•م ڪ ۾ ڻ ڳ ڳ
.يٿ ي î. يٿادي¸ اz ا ¸و. _ي:ا نا. و¸ _ي:ا ه· ھ ڻ ڙ ڳ ۽ ۾ ڻ ۾
ر ر † و..ج cيæا> ¸ام نوج ف.æم وج هيودلا ن€>م ڻ ڪ ڪ
ي..Œو ي..ٿ lsا... _م> نا. :¸ م>¸ ه·وٿ _وچ : نا. ڻ ۾ ڏ
نا. ¸ ي·و : _s و, وج _z ي· _z و c>. ,¸و وٿ ڻڌ ھ ڪ ڙ ڳ
.ا€..ي· ..z _..>¸ ي..ج _z نويٿ _Œو يٿ _يل>· نويz و ڪ ۾ ڙ ڳ
ي..•م _..zí اد...يو _ر..م ا و م ا ي نا. _¿.ج.يzí ودنوz ڙ ڪ ڙ ڪ
¸ا..¸ و..z ه·. نويzí ايí _ر ر † وج ي.×لا م>ن مي > نا.ا ڪ ڪ ڪ
..z ي..ج نا.... د...z و..ٿ _ر ر † و..ج ر lsا... ڪ ڪ ڪ ڻ ڪ
ي..z. _..zí _..ي.ج la...م ¿¸ اج _z ه· يzí ويîل ناد..¦ا.
د.يفم ¿ا€.م _وارف.æ ي.z و.ٿ _ر c.. ¸ا.s¸ يج _د ۾ ڪ
ر..لا _.s و, وج _z وٿ ي و¸ ه, ي: يٽلا ه· _z ج يzí ڪ ڪ ڏ
_..¸ ا..ج _zو..ٿ ي..Œو و..ي _امع....ا <¸ل ر م...> ي..: ڪ ڻ ڪ
يzí ديفم _,ي¸ _..د _s و, ’و وڇ ۾ ۽ ڪ ڏ
ديد... ي..ٿ ي..Œو ي. _امع....ا ¸وL .Jج €ي· ا¸ يج _z ڪ ڙ
و..ج _..z. و..ٿ ي> î. _ر _امع..ا _z _z _,ي¸ ھ ڪ ڏڪ ڏڪ ۾
و..ٿ ي و¸ نو..يج نا... ¦ا ل ي..¿ي¸ ي..· ي..•م _..s و.., ڪڪڪ ڻ ڪڪڳ ڪ
اد... جو _...ان ي..ج _·¸و..ع ي·و : _..¸ اج _z نا..د.z ھ ۾ ھ ۾
_.¸ اج _z يٿ _ر ود¦اs _¸ود يج ايرٽ.z _ان اzا._zí ڪ ۾
. اٿ _ ود¦اs ه, نا. ر _يل ي· او¸ان ڪ ڻ ڪ

42
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
cامولعم ديدج
,د ي..ٿ ي.ٿ ي..,ار> ي..ج c¸ نا... _امع....ا ي..ج هفير...
ر.يr _ر.م ي.ج _يلا.ن يج .ا.ي¸ ي,ار> يج رîج ه¿î.: ۾
يrا..مد _ر <‚..ي¿نا و..ٿ _ر ¸و€م ي: _.ن يzíر™¸م ڪ ڪ ڪ
ه..· يŒو ي>.¸ _ي:ا ¿¸ وج يفير. وٿ _ر ادي¸ _¸و€م ۾ ڪ ڪ
وٿ _ر ناæaن ديد. ڪ
‰يa>· ي..¦ا. ديدج
...ي¸ _..zí د..يفم ر...ير¸ ل, ي¦J لا _. ن نام ا¸ يج _z ۾ ڊ ڊ ڪ ڪ ڙ
نا..م م...ج <¸او... نا..: <‚..ي¿نا.اٿ _ي í نو . €ل.م يج ڻ ڪ ۾
oا... ._..zí د..يفم ي..جرلا _ر <‚ي¿نا. اٿ _ي¦اٽ : _ماٽ.z ۾ ڪ ھ
csا..L ي..: _د _...¸ ي..ج _z.اٿ _ ور يو ي: _يلان يج ۾ ڪ ڪ
نو.ي...اٽ يل, نوماو ...ا ._..zí اد..نوz ..ي¦J لا ا¸او ..ي ڪ ڪ ڊ ڪ ڻ ڏ
¸ا..م cو..م <¸ل _لي... ي..ج ر....ي ي..ج _..z¸ا ..ي¦J لا’ ڪ ڊ ڪ
c,ا™ وzا نام ‰يa>· ي..¦ا. .L يماaم يج ا,وي ._zí ۾ ڪ
.اٿ _ي¦اٽ : .يا ¸وي _¸ اج _z ه· يzí ويٿ ھ ڊ ڪ
¿Jع درفم
ر _..يل ي..· _يz و ي¦Jم ول و¸وٿ يٽ ي: _s ا.ي. ڻ ڪ ڙ ڳ ڻ ڪ
ود.يو يٿ فاæ يٽs اي ود.z¸ ي¿يو نا. ڙڳ
ويzا..¦ ‹و ي..ج <‚..ي¿نا يzا..¦ فوف... و..ج €×م يج يفير.
ي..ٿ م...> ي...و¿ي, نا.. ي ه¿نود ي:¸ ي· ن نا· ي: <‚ي¿نا ڻ ڏ ڊ
.يٿ يŒو
cا,ر>م
ويzا..¦ _..يل ي·و : ي: ي¿.¸ ا.¸ اج نا¸ ر,ار, _ ¸ _s ا.ي. ھ ۽ ڪ
ر _..يل ه..· ي..>z ¸و. ديد. ي>z د.: _¿.ج و zا ڻ ڪ ۾ ڙڳ ڙ
.وٿ _ ڇ _ر فاæ _ اs ي: نا نا. ڏ ڪ ڙڳ ڙ
م.s اي¸
و..ي¸ ..z ‹و نا...ا ر..¸ _..zí م...s يsا ه· _.نوz اج _z ڪ ڪ
ولا..ن ي...يLل و..ج _..¿.ج ي..zí ود..نوz ه.., م...s A••o•a
retŸcuíate ퟕ• _€..يرîنا _..zí اد..نوچ ۾ Bíocks heart
_..z ه.., ا..ج ..>z ديفم ر..ي يج _z¸ا . يzí ود.يو ويچ ڻ ۾ ڪ
م...s _z c,.ن ه, يج م.s _ير¿¸.ايو اي ا,ر>· ي· م.s ڪ
ي يج نا..م _...¸ ي..ج _..z. _..zí ..ي و اد¦ا..s ا..ج ر..ي ڪڪڪ ڪ ڌ ڪ ۾
و...¦í._..zí يz يzا ايو اي يل.ل. يج ر..ي ي¦J لا ڍڪ ۾ ڪ ڊ ڪ
ي.ياو...¦í _ي...ي· ي¸و...يا ’_.يجوٽي...يا ه..¸ ’_يلو...¦و ۽ ڪ ڪ
ديفم ر..ي ي.يzا _zí ايو اي نام _.¸ يج _.ي.وٽ ي¸ ۾ ڪ ڍڪ ڪ

43
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نام ن ٿ ن ا¸ يج و يج م.s _z <¸او. نا: <‚ي¿نا’_zí ڙ ۽ ڙ ڻ
ي.¸ ي..z ’ _..ٿا اد..نوz’_ي¸J و ’_و.يلو...لا.’_ما..¸و ڪ ڪڪڪ ۽ ڊ
ه.., ا..ي¸ ي..· ه..¸ ه..· _z ج _zí اد.يٿ د.zو ا¸ ري×æر, م.s ڏ ۾ ڪ
ي.ج _.z . ود..يٿ ويا.جا ر ر † ي...z وج _ج _zí م.s ڻ ڪ ڪ
Js ا.ي.... Js ,ا¸ نا.....د.z ي...: _م....s _...يلج _...يلم ۾
وٿ يŒو ويچ Js نامو.z Jsام. ل ۽ ڪ
انو .. ڪ
¸و·¸وج cر ... ڪ ڪ
¸ا, ي.¸اs ڪ
_رz ¸وج _د.z
_€يرîنا CŸ•cho•a
ي.يLل CŸ•choffŸcŸ•aíŸs
نادنا> N.O RubŸaceae
_ينو نا..م _..¿.ج . ي..zí ود...يٿ و وج _م.s يsا يz ڪ ڻ ڪ
ناد..نا> ي. ي,و¸.يzí _د.يو ي. _æا> ۾ ڪ 25 م...s _..:
اد..نوz ا يرمí ..: م...s ا..ج _..z ر..· oدا..ي¸ _..zí اد..نوz ۾ ڪ ڻ ڏ
_..zí اد...يٿ _ي¦ا..· _ و ن و ي¦و نا: _ي ا ج _ي .ن يzا._zí ڻ ڏ ڙ ھ ڍ
ي يج ڪ 5 نا: رٽيم 15 ¸ا..¿, اد. يz . _zí ادنوz _ي¦ا· رٽيم
ي¦لو: ي يج _zí ادنوz نو¿ما. نو¿مí _¸ اج _z يzí و ڪ ڻ
ي· 10 نا: 40 _.: ا.ج _.z._.zí اد.نوz ا : ر.ٽيم يٽ.ي.. ھ ڊ
_و...,ي _ .ن _..s و..ج _z _zí ادنوz اz ا ي,J: ديف. ڪ ڍ ڙ ڳ ۽
_د...يٿ _امع....ا <¸ل دæaم ي,L._ٿا ادنوz ¿¸ يsا رîناو ڪ
_..يور¸ ي: _z _zí اد.يو اي ي¦J لا ه, اي¸ يsا نام _: ڍڪ ڊ ڪ ڪ
_ر و : يz يzí ود.يو ويچ ه, ¸ا, _·و. يج ¸ا, ڪ ڻھ ڪ ۽ ڪ
و..ي:و¸ ي¦ _..a¦Jع ,ر: يج ا يرمí : ر¿. ي¦ا,í ي>.¿.¸ ۾ ڪ ڻ ڏ
ي. Šو..¸ ي..ج _..z ه, اواج نا..د.z اz ر¸ يzí ود.يو ڪ ۾ ۽ ڻ
وج _ر نا ولان وج _.ج _z يٿ يŒو ڪ 1742 ي..ج وري¸ ¿ ۾
_..z.وي¸ _ر يج انو .. فí _يٽنو¦ا _ا¸ يج <¸ار.¦او ڪ ڪ ڪ
و..عsد نو..ير¿¸ ر † وج _.يæا> يج و ڪ ڻ 1560 نا..: 1570
ور..ٽي¸ رzا..م ي·ا..·ا,ن ي..ج ي..ل·ا و..z و ل يٿ يæرع _¸او ڳ ڻ ۾
هينا..Lر, يz <¸و¸ نا: <‚ي¿نا. وz ويîل و,,ا. z يل.ي ۾ ڪ ڪ ڪ
ي¦و ي. ‹¸و,. يا ڪ ڪ 1677 اود _z اي¸ و ام¸اs ند.ل ¿ ۾ ڪ ۾

44
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_¸ويوعsد نوير¿¸ ‰,اطم يج _ناد ¿ي¸ا· ويووي _>اد ي: ڪ
_ا¸ ي...ج <¸ار.... <¸او ي...ج _ي,....ا <¸لا...يريلم _د¦ا...sا, ۾
ي..: _..¿.ج ي¦و ي. _امع....ا ي..· انو .. فí _يٽنو¦ا ڪ ڪ ڪ
نو¦اود هجورم csو نا ه· _z ج.ويو يٿ ود¦اs cر· ايريلم ڏ ۾
يماaم يج نا..د.z ي.z .يرs يج رم وz نويz¸ ر™ا ي, ڻ
.ي.z ي¦و ي. _امع....ااود ا..zا نا... _¸و.م يج _¿ ام ڪ ڻ
‹ر..,ا¸ _..z .ويٿ ¸ا>, ايريلم ه, ي: ي¸ _ل¸اچ يج هيناLر,
انو .... ينا..م¸ نا ه..· _ر <‚ي¿نا ويار : ل ي: ¸و,ا· ڪ ۾ ڪ ھ ۾ ڪ
نا ي..: oا...دا, _¸اد¸ا¸ و,لا· ي.z ¿.م نا. lا>ل ي,zíم ۾
,د ي oا.دا, نا. ¿Jع <‚ي¿نا وي¸اي¸ وz ا ل وج _ وڇ ڪ ڙ ڪ ۾ ڪ ڏ
فí ¿..يلا _..يا¸ _..ي: oا..دا, _ر <‚.ي¿نا و.يو ي.ٿ .ي¦ ڪ ڪ ڪ
. ين _. وليs يج _.ي€s ڏ 1678 oا....¿. ي..ج _..نارs ۾
J.,م ا..يريلم ...¸ و>.¿.ج .ويار : ي: ¸و,لا· _يz وچ _ي¦ول ۾ ھ ڏ
¸ا€..z ي..· _..ي: <¸و..¸ نا..: ¿Jع .ا..يما ي..ج <‚..ي¿نا و..z ڪ
يج ي:دن¸ ي›. _ي: : نا. <‚ي¿نا ايو ان ا . _ر¿نو. ڏ ڏ ڪ
¿و...¸ ر..™ا ي..ج .zí..م _ي¦ا..· ناŒا .ي¦و ين ه, _..ي¸ <¸ل ڏ
ه..ن ه.., ي: _¿. ¿Jع وzا وz ه· ي¦و ي. ¿.م _ي: _ر ڪ ڪ ڪ
ي..ج ..•ي¸ و.يموz ه..· يzí caيa> ي..¦ا. z ه, اzا.ي¦ا ¸ ڪ ڪ ڌ
ا..>يا ي..ج ..•ي¸ و..يموz ي..zí Žz و و وج انو .. ه, دا>يا ڪ ڏ ڪ ۾
ا.يرٽيم _.لو c..sو _..¿.ج _يمنا..z _ي¦وم... رٽ ا د. ڪڪڪ ڪ ڊ ڙ ڪ
ه..· و..يz ¸ و..zا _..z ’ ه..· و..z و..يz¸ _ر ومجر· وج ا ي يم ڙ ڪ ڪ ڊ
¸اد..aم oداي¸ _يمناz رٽ ا ه· يzí ديفم <¸ل ايريلم انو .. ۾ ڪ ڊ ڪ
_و...>م ا..¸ <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا و..يz¸ ود.ي¦ا: _ينو ي, ڻ ڪ ڪ
ي.¸ اد..ي¸ ا..يريلم : نا. ر م.> ايريلم انو .. ه· _ي¦اي ڏ ڻ ڪ ڪ ڪ
ه..· و ¸ ي..· ي..ير“ن <‚..ي¿نا _يمنا..z <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ’ _ر ڪڪڳ ڪ
¸اد..aم oدا..ي¸ اود ا..zا ه· يzí ديفم _رم _¿.ج اود ا يج ۾ ۾ ڪ
_يمنا..z ر..ٽ ا <¸و..¸ نا: <‚ي¿نا. يٿ _ر ادي¸ _رم وي ا. ڪ ڊ ڪ ڳ
.ي. دا>يا ي•ي¸ ويموz ي.عي _„ملا, ¿Jع c>· _وæا نا ڪ
,ر: ¿ا€م 2 .> ڪ 3
ا¸و> و¸ادaم ڪ و وڇ ڏ 1 نا: 2 و..ج _ينو _..z ج’ ,ار..: ڪ ڏ
‰,ا..طم cياد..z ي..ج ي...,م c¸ور..‘ ....> نو..ي¸و: ڪ
._>¦ار _امع..ا ڪ
ر˜م ي¦ا..,¿¸ نا..æaن ي..: _ اد ديف... ي..ج c¸ _ينو : ڻ ڪ
ا.z ا ا.ج c¸ ه.· ي.Œو ي¦ا¸ا.: ¸ادaم oداي¸ _z يج.يٿ ڙ ڳ ۾ ڏڪ
و.ج ا.يريلم ¿.لاعم ا.zا _ر <‚.ي¿نا ا.ٿ _Œو ي>ٽ : ه, €ج ڏ ڪ ھ

45
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
. رم ا..ج دلو..s ه..· _zí اد. ¿Jع نا. _ينو _z يج ڪ ڪ ڪ ڏڪ
_..˜يرم _.ج .._.zí اد...ي¦ار _امع..ا ¸ور‘ <¸و¸ نا: ¸ا>, ڪ
_امع....ا نا... lا..ي.>ا ي..: _..¿نا ه..· ي..>z .ار> رîجوج
c,ر... ..: نا. _ينو _z يج _اي> ي>.¿.م . ي>¦ار ڏ ڪ ڏڪ ۾ ڪ
ه.· ي>¦ار _امع..ا _ي,>. . اي نوميل c,ر. ‡ر·¸انا ڪ ڪ ۽
وٿ ي> î. ي,, نا: _ناæaن يج _z ھ
_امع..ا و _اعsا
ه.ن _امع...ا و و.ڇ و.ج _z نا.. ا¸ _ر ˆا> ري×æر, ڏ ۾ ڪ ڪ
ه..· ي..ٿ ي..لم _دzا. اzا نام نا..د.z ه.,لا يzí ود.يو ويڪ
ديا... نا.... ا¸ . ي.z _د...يو ي. _امع..ا ايريلم يz ۾ ڪ ڪ ۾
و..ج _ينو ا..يريلم يsا.., _..zí ه..ن .اي....د و ا..ج _..z ڪ ۾ ڻ
_..¿.ج ي..zí اود ديفم z يz . يzí ويz¸ ,اج ,اع _امع..ا ڪ
ا..يريلم ينا..م¸ نا ه· _.يج ويو وي هن _امع..ا ¿ي>æ وج ۾ ڪ
_د¦ا..s <‚..ي¿نا ي..ج _z _ر نا وz هن ¿Jع _وaعم و وج ڪ ڪ
ه..ن _امع....ا <¸ل ي..ج _ي¸ا..مي, _..ي¸ ي..: _..z _ر ي..ج ڪ
_د .ي..zí ر™¸..م ه.., _م.s _ي¸ يج .¦ا.اري¸ يz.ويووي ۾ ڪ
يٿ _ر c.. ي: _,اæعا يٿ _ر _م¸ان ي: ¸ا.s¸ يج ڪ ڪ
يج .ي¸ . يzí ديفم <¸ل ن ي يج .ي¸’ يٿ ي¦ا و نوم‘اz ڙ ڪ ڌ
ه.., ¸و... ي..ج ند, يٿ _ر _م¸ان ي: c ر> يج _.م ۾ ڪ ڪ
م..zا و..ج _..z ه.., ر م.> ي: ي>.s ارٽ ي,. يzí ديفم ۾ ڻ ڪ ۽ ڪ
و.zا و.ج ر هن _امع..ا oداي¸ يج _z ديا. . يzí ¸ادر ڻ ڪ ڪ
ي..ٿ ي î... ي¦ا..¸ ه.., نا..æaن ي: رîج يz وج يzí .,. ھ
oدا..ي¸ ي..ج _..z ه..· و..يو و..ي ¸و..æ· ه.., و..zا و..ج _ي¦ا....يا ڪ
_..z : نا. <‚ي¿نا. وٿ ي î. ه, _رم و¿ ام نا. _امع..ا ڏ ھ ڻ
...s ي..: _..z ي..zí ود...يو وي _امع..ا ه,¸وL ينوري, ي: ڪ
ي..ج م..يو ي..zí ود...يو و..ي _امع....ا ه, ¦و يج _ي ورs ڪ ۾ ڻ ڌ ڙ
_امع....ا ي..ج _ينو ه..· _..>z . : ¸و. _z يج csو ڪ ھ ڏڪ
ي..: _ينو ي..: _ي¸ا..مي, ي,ا..æعا ا..ٿ _Œو _ و ¸و. نا. ڪ ڌ
يzí ود.يو وي _امع..ا نا. اي. رٽ. ڪ ڪ
€ج ي¦ايميڪ
cيعو..ن ي¦ايمي لان اج _ج . _zí ي¦J لا دادع·ل انو .. ڪ ڊ ڪ ۾ ڪ
ور...يا ود...يٿ نا..ي¸ و..ج c..sو ..îل c..z _ر <‚ي¿نا _zí اج ڻ ڪ
نام _z ه· نJz ود.ي¦ا ¸ ڌ 28 _zí ايو اي ي¦J لا _¸ايعم ڍڪڊ ڪ
cا, رم ڪ

46
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ايريلم .> ’ي.افل. _ينو .> ’ ¸ا>, .> ڪ
.
ا¸ ري¸ ر·و, ),ام>لا . ڪ ڪ ڙ (
ج ي .ملا _د.z ڙ ڪ ڪ
_€يرîنا Kaíamba
ي.يLل |ateorhŸza caíumba
نادنا> Me•Ÿsperamacea
_..a¦Jع يل>ا... ي..ج ‰ي,م¸وم _ر و : و وج ا¸ _z ۾ ڪ ڻھ ڻ ڙ
ه.., ر ...اrدم ي..zí لم _وا,م¸ csو _z و يج وٿ ي.ٿ ۾ ڪ ۾ ڪ ڪ
,ا..م>لا ... ي..: _..z <‚..ي,رع’ ي..zí ود...يٿ و : ي..z ڪ ۾ ڻھ
نا..•م ي..ج _¸ووا ي..ج _..z و..ج _..zí اد..نوچ _ر <‚ي¿نا ڪ
... ي: _z _ر <‚ي¿نا _zí اد.يٿ رîناو ري¸ يج ر·و, ¸او ڪ ڪ ڪ
_د...يو ي:و.¸ ي·و..¸ ي.z ه.., نا..د.z.وٿ يŒو ويچ ,ام>لا ۾
‰,ا.طم نا و..ٿ ي..لم cو..,™ نا..م _يدzا. ي>ي¸ا· ا يج ي.z ڪ
ي..z ا يرsí’و..يار ف¸ا..ع.م ن€ي:و..چ¸و¸ و·و¸ يz _ير¿¸ ۾ ڪ ڪ
_ي¸ا..مي, ي..ج _و ا _..ي¸ _..,ي¸ نا..: ينا..م¸ ميد..s ۾ ڪ ڪ ۽
ف¸ا..ع.م _¸و..ي _ر.., ...يz ر لs.وz ود.يو وي _امع..ا ۾ ڊ ۽ ڪ ڪ
ي..ج _z ه, €ي: وچ¸و¸ _¿ ام _ي ا. <¸و¸ نا: نا·ا ويار ۾ ڻ ڳ ڪ
ونام¸ وzا.ي¦ار Š و¸ ڪ 1671 نا: يæرع _¸وٿ . يzí وج
يz ه· ويا ¸ _ ي¸ <¸و¸ ڌ ڊ aíexŸphramŸc <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا ي..zí
و..ج _ي¦ا....يا ي¦و ي..ٿ م...> _¸وي cعsو يج ي·و¸ <‚ي¿نا ۾
_¸و 1773 Šو..¸ ي..ج _..z ي¦ا ا… د.ميد¦اs ر¿ي¸ ي: _z ڻ ۾
و..چ¸و¸ ه.., ي..: نر..ٽ ا ..•ي¸ و..ليا يج نا..د.z ي¦و ي. ڪ ڊ ڪ ڪ
Šو¸ يج _z _ا¸دم.ي.¸ ر,> ي¦ يعي¸† يج ن€ي: ۾ 1805
ر..¸ ’ ي¦و ي:و..¸ ’ي.,م, _اî., <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ي¦و ي. ۾ ۽ ڪ ۾
lا.>ل _¸ا.,و¸ا ي¿î.. هن _ و ¸وL يلî. ج يz ه· _.يج ڪ ڌ ھ
Šو¸ يج _z نا..د.z _ر <‚ي¿نا يٿ هن c,ا™ ديفم نا. ۾ ڪ
_ر ي..ج ي¦ا ا› ا ي..ج _,ي,L و·و¸ يz _.يا ي¦و يٿ د., ڪ ڻ ڻ
ي.ج _ي·و.¸ ه· ي: نرٽ ا . يzí و چ يٿ م.> نام ري×æر, ڪ ڊ ڪ
و..z و..ج _ي¦ا....يا يzí _دنوz هن ي,.,لد ه, ا نا. :و¸ ڪ ڻ
ه.., نا: _¸اويم† يج zا¦ يج _¦اود ي·ا† يج .L ي>.¿.¸ ڻ
_ر <‚..ي¿نا ي..zí ي·و..¸ د..يفم ..z يz ه· _.يج ’ _zí اجí ڪ ڪ
و.ي:و¸ نا... ا¸ ر.¿ي¸ ي.: ي·و.¸ _z ه· يجر : ي: _,ي,L ۾ ڪ ھ

47
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ر _..æا> ¸ل نا..م ي·و..¸ _ير.¿, z .ي,L _.يج يŒو ڪ ڪ
.اي....د نا... <‚ينا.í نام _¸وي ه¿ل …ا ي و.يج ._ î. ڪ ڪ ڻ ھ
_و ي..ج نا.ا ا يج يzí _دنوz نرلا cميs اzا ر¸ يzí ڪ ۾ ڊ
يج ا ي نا ايsار: و ام¸اs ومي¦ا ميلو يzí هن ه¿لا يج ڪ ڊ ڪ ڪ ڊ ڳ
‰,اطم يج ف.æم 1880 _د.يو ي¦ار : نام ‰,م¸وم _¸ا ھ ڌ
_..ي¸¸ _ي¸ا€z ه· csو _z ي.z _دنو¸ م اي¸¸ ي· ا يج ي.z ڻ ڪ
ي ار¸ ه..· ‰,ا..طم ‹¸و..¸¸ ي..ج c..sو _z .يzí ه¿لا يج ڻ ڳ
_د.يو ي. ‹وJم _ر يج cيمzا يج ي·و¸ _z ينام¸ ڪ ڪ ۾
ي..ٿ ي..Œو ي. Šو..¸ ي..ج _..z _¸وي اz ه· _.يج ر¸ ي.z ڪ ۾ ڻ
ه..ن ه.., ‹وJم _ر نا ي..zí ي..... يsا _ر <‚ي¿نا ڪ ۽ ڪ ڪ
يzí _د.يو ي.ڪ
_ ا>. ڻ
نام _z ي.ي¿م يج ¿¸ام يzí و·و¸ د.z چ رîناو _و يz ۾ ڙ ڙ
ا يz ,..ن¸ و..ج ا¸ _¸ا· يج _z يzí نويد.يو نوي نو ا¸ ڻ ڊ ڙ ڍڪ ڙ
ود..يو ي.ٿ ..> <¸و.¸ نا.: . ه· _z ج يzí ودنوz _¦ام ڪ ڻڪ ڏ
_د..نوz _ ي..a¦ا† ي..zí _دنوz و,.و> > ا¸ يzí ڙڪ ۾ ھ ڪ ۾ ڙ
يzí
.> ,ر: :¿ا€م ڪ 2
ا¸و>و¸ادaم ڪ 3 ر˜م ,ار: و ي·و¸ _ر و : ڪ ۾ ڪ ڻھ
ا ¸ا يٽلا و يج رz وج z _د.. يsا, يzí هن ناæaن ڪڙ ۽ ڪ ڪ
نو...,وL¸ نو.ج ر.îج ي.¸ وٿ ي í ه, c.د وٿ _ر ادي¸ ۽ ڻ ۽ ڪ
نويٿ _ م.> ه, ي: ي,رچ يج رîج ي يج.نويٿ _Œو _ و ڪ ڪ ڌ
ي¦ا..¿.نا رzو..ج <‚..ي¿نا ه..· ي..zí ا..zا ه¿لا oد.¦í ‡و> ر¸ ۾ ڳ
ود... ه..ن نا..æaن ه, و نا. ¦ا: يج ا¸ و يج يzí . : ڪ ڪ ڻ ڙ ڪ ھ
. يzí
اد¦اs
_.يري,ر, .ي¦J لا دو.جوم نا و يج ي.zí _وaم و لz يz ڊ ڪ ۾ ڪ ڪ
_..ي,ار> ي..ج _د..عم يم..˜zد, ي..z ي..zí _ر ي..ج ۾ ۽ ڪ
_د..عم _..z ج ي..: _..z ر..ٽ ا اج _¸وي يzí ود.يٿ _امع..ا ڏ ڪ ڊ
..>z و وج cاو يمر: : يzí _د.يٿ ƒو. يل ج يج ڻ ڙڪ ڏ ۽ ۾ ھ
ارف..æ يz _ر .z .> ,ر: _zí اد. _امع..ا ¸ا>, ڪ ڻ ڪ ڪ ۾
ي..: _..z ه.., _ي¸ا..مي, _وادو... _ر <‚..ي¿نا’ و..ٿ ي¦ا و ۾ ڪ ڌ
_ي¸ا.مي, در.. ي.ج ن as يz .وٿ ي> î. _ر _امع..ا ۾ ڙ ھ ڪ
_,ي¸ ي: _z و¿ ام اج ‰ي,م¸وم يٿ يŒو ي. _امع..ا ۾ ڻ ڪ
يلو.معموج _.z _ي¸ا.مي, ي.ج _.م> _.zí اد.. _امع..ا ۾ ڪ

48
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
,¸و. ي..ٿ ي..z¸ ¿ي>..æ c>æ يج هلما> نا. ¦ا¸ا: ¸ادaم ڻ
c..sو _.z ه..· _..z ج ي..zí · z _امع..ا وج _z oدعم ڏ ڪ ڪ ۾
oد..عم ,¸و ا يج ي..zí ه..ن ر™¸..م _ ..zا اود •ي¸ وليا ه,ا ۾ ڪڪڪ ڙ ڪ ڪ
.ي>z د.:¸ر™ا يsا. ڙ
€ج ي¦ايميڪ
اد..نوz ..ي¦J لا ا يz ي· _ٽيملا¸’نو¸ورٽيج ’ _ما,ملو _z ڊ ڪ ڊ ڪ ۾
فاف... ..z _..zí اد..نوz ...يرs ي..ج _..يري,ر, ي يج _..zí ڪ ڪ
ودنوz ¸ادaم يsا و..ا.ن _ٿا ودنوz ه, _,لو ي¦J لا ۾ ڪ ڪ ڊ ڪ
.يzí ودنوz يلومعم و.ي¸ ¸اد,اعل ه· _z ج يzí ڏ
cا,ر>م
,ا..م>لا . ڪ 25 .... ,ار..: ڍ 25 ا.... ,ار..: 50 ي..ٽ ,ار..: ڪ
ي.>:¸ ي اڇ ڻ 5 يz ا ,ا..و ¿,.æ ,ار.: ڙ ڪ 250 ر.ٽل ي..لم
.ي>.ي¸ ي¦Jم ي ا¸ ۾ ڻ
اد¦اs
_د..عم ي..zí د..يفم ي¦ا. فيل · يج رîج ’ ي˜,s ي·ر¸ ۾ ۽ ڪ
يٿ _ر م.> ي: ,¸و يج رîج ڪ
_ي,î.
ا _اد ’ا.....>نر ¸و.....zاد يلا....î., ’و.....>نر ود¸ ڪ ڪ
ا>نر ¸اد’ا,مر ڪ ڪ
’ _امر ¿نر ي.,م, ڪ ڪ
و..îل· و..î.z نولي. ,.يواî.يٿ ’نواٿ ورم. امر,
و.يچ اوî.ڪ
و.>.: : ي·ار>:
ر¸ا¸’ _امر ’ا >نر ’ ¿نر _د.z ڪ ڪ ڪ ڪ
لاما. ن’ا ا,.¸ ا,: ’ا¸و:’يلاوارîنا ڪ ڪ
_ي,î. ’ ¿نر ي,ا>.¸ ڪ
و¦ام ي.:’ ي¦و ,و ود مليد :ي.يچ ڪ ڪ ڪ
_€يرîنا I•žŸa• beach
ي.يLل pogamŸa ”Ÿ••ata
د¦اوs
ر ¿¸ا> ي: ن ي ا يzí ,ر: و وڇ ا¸ يج _z ۾ ڻ ڪ ڙ ڪ ۽ ڙڪ ڏ ۽ ڙ
ه.., م..>¸ _ار..ما _..zí د..يفم _¸امي, يج _ي:ا _zí ديفم ۾ ۾

49
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
.ي..zí د..يفم ه, _يz و _ي¸امي, يج _ مچ _zí دمí¸ا ۾ ڙ ڳ ۽ ڙ ڪ
و..ج .ا...ي¸ ...ي¸’ _ا..>طلا م..“ع’ ¸د...لج ‡¸ا..> م..>¸
م..‘اz ,ر..: _.¸ ا..ج _..z و..ٿ _ر ¿¸ا.> ي: ارفæ’ ¿ار>ا ڪ
د..يفم ي¦ا..¿.نا <¸ل _طي,ا..ي† _: اج _z ._zí ديفم <¸ل _م¸و
ي.ج _ي¸ا.مي, ي.ج ¿ا.مد يz _zí ,ر: _s ¿¸ اج _z ._zí ۽
_zí ايí _دzا.م اد¦اs اج _z ه, ري.او, يzí دمí¸ا <¸ل ۾ ۾ ڪ
¸و... ي..ج _ _..zí ,د..لوم نو..> يفæم ا ¿¸ اج _z ڪ ۽ ڙڪ
هي..æ> ,¸و ¸ا>, ا ار¸ نوي¸امي, نوج <‚ي·اڇ ¸و. وج ه¿ليچ ڻ
ي..نوري, _..ي· ¿..¸ اج _z _ير.¿, ‡¸ا>’ _ي· وج _z ي¦ام ۽ ۾
ي..ج _ .مچ _ر ˆا.> ا..ٿ _..Œو ا..ي _امع....ا ه., ¸و.L ڙ ڪ ڪ
_¸ وج ن ا¸ يج _z يzí ديفم ¸و. يج ن .. _ي¸امي, ڙ ۾ ڌ ۽
_¸ا..· يج _z يzí ديفم دعaم ¸و.ان يzí ودنوz ¸ادو,د, ۾ ۽
_z يٿ يŒو ي. _امع..ا <¸ل ر د., c¸ وج ري.او, _: ڪ ڻ ڪ
¸و... و..ج ن .... نا... ..>.zو يz ا ي ا¸ ي: _.¸ يج ڌ ڻ ڙ ڪ ۾ ڻ
‡ار..> نا. ¸ا>.zو ي: ن¸ا¸ ¿رL <‚_ zاوٿ يŒو ي>ٽ : ڻ ڙ ھ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs وš. ۾
ي..: ند..ن ¸و... ي..ج cاو ’_¸ و..ج ا¸ يج _z ا .لير. ڏ ڙ ۾ ڪ
و..ي _امع....ا <¸ل ر lو,..˜م ي: _ي¿لام ر فاæ ڪ ڻ ڪ ۽ ڻ ڪ
_¸ا..ي¸ ي·و : ي.: _.يîن يج ,نان لم ي ا. ’ وٿ يŒو ھ ڏ ۾ ڪ ڳ
يٿ يŒو
€ج ي¦ايميڪ
و..ي م _يٿا. يج نا ي¦ا.ي ي· _ي· يج _>¸ يج _z ڪ ڪ ۽ ڊ
_..¿.ج و..ي رzو..ج و z نام _îي·ا _م و· ن ¸و .¸ ڍڪ ڙڪ ڪ ڪ ڌ
نوي ورs .s ‡¸ا> _ي¸امي, يج _ مچ _¿نا ي: ۽ ڊڏ ڙ ڙڳ ۽ ڙ
.ويا ¸ ديفم _م.s _ع, يج امي€îيا ڌ ۾
_ي,>. . ڪ
_امع....ا ميد..s <¸ا..,Lا ي..¦و نا..: ينا..م¸ ي ار¸ _ي,>. . ڻ ڪ
ه.., نا..م ...: ي ر... _ي,>. ... ينام¸ <‚ي¿نا _چااد. ڊ ۽ ڪ ڪ ۾ ڪ
ر † و..ج _ي,>. ... _..¿.ج نا...ا ƒا ر..¸ ي.z _د...يو يzا¦ ڪ ڪ
يzا..¦ نا..م ي:ام و ر. ن¸و ر,ار, اzا .نويzí ايz¸ _ر ۽ ڪ ڪ
يٿ يŒو
¿ا€م
ا¸و> و¸ادaم ڪ : 25 ينارين ,ا. و ¿,æ رٽل يلم

50
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ر˜م _zí هن cار™ا ر˜م ه, ي اج _z cار™ا ڪ
اد¦اs
•..يا م..يا _ا ’ يمœا _..يا فيا ا يج ‹¸و¸¸ ¿ر.ي¸ z ڪ ڪ ڪ
ر..فœ _¸ا... نا..> _ا و..ي ’ يaيدæ _يدلا ¿ا,æم’ يaيدæ ڪ
_..ير¸ا c>..æ د¸د..مz ا يج ي..ٿ ي..نارîن يج ڪ ۾ 2009 ي..ج
ي>ف..æ ي..ج _¸ام... 9 ي..ج _ي¦¸ا..s. ي..zí ي..ٿ ¿يا... ي..·
.يٿ يŒو ين cz _ع و _م <¸ل cامولعم ڏ
و يج ي..zí _ر..م ..z ر...ير¸ ل, ‰,اطم يج ينانوي .L ڪ ڪ ڊ
ي.ٿ _ر ي..ج cي..æا> _¸او و يج نا ا·ا : يج c¸ ڪ ڪ ۽ ڻ ھ
_ر ي..ج ,ا..> م×ل, c¸ نو.يفي ي.¸ يzا ه· ا اڇ وٿ ڪ ۾ ڪ ڻ ڪ
ي:ا...م ا...,Lا ينا...نوي <¸ل ¿Jع ي...ج <‚...ي¿نا ي...zí _د....يٿ
€يو..>· <¸ل ¿Jع oر..يrو _و...×م Šل ’ينامر وريجو ر. ۽ ڪ ڪ
ا يج ي.zí ه., oدا. _ي,>. . اود z نام _¿نا _zí اد. ڪڪڪ ڪ ڪ ڪ
ي...عي ه..™J™ lJ>ا ف..طلم م..×ل, ¿..طs نا..: lا>ل يج ري™ا·
<‚.._ zا ي..ٿ _ر ,رن و ٽ¸ فيطل ي: م×ل, ارفæ ’ادو. ڙ ڪ ۽ ڙ ۽
.ي..ٿ ي..Œو ي..>ٽ : cي..æا> يج و ا·ا : يج c¸ ¿رL ھ ڪ ۽ ڻ ھ
. : ه.., ي:ر..ير¸ ..ل, _ر . : ي: _ي¸رچ . رم يz ھ ڊ ڪ ھ ڪ
_مجا <¸ل ر _يع· ¿ي>æ وج ند¦اs _¿نا يج _z وٿ _ر ڻ ڪ ڪ
ه..z ي..لع _ا.,...ا ¿..يلا هي,..L نا> ڙڳ ڪ 2001 نا..: 2003
ي..ج ر.ير¸ ل, <¸اz _ي¦ا· ڊ 25 _·¸و..ع ۽ 5 ي..· _..˜يرم در..م
ي. _¦ا..م¸í<¸ل يعلا..طم _ي..æف· ي..ج o¸ا..· _ي,>. ... ڪ ڪ
ندر..: oوJع نا..: ¿ط... ي..ج ...: c¸ _¿ ام _¿نا.ي¦و ڊ ۾ ۾ ڻ
....ي· _€¦ا..ج ي..ج ...يل: ي¦اري¦اٿ رîج ي:در ¸ا يج ۽ ڊ ڊ ۽ ڪ ڪ
<¸ار...· _ورٽ....يلو c¸ ي...ج _...¿نا oوJع نا...: oر...يrو ڪ ۾
ا..ج ي..ج ي... _ا _ر. يا يج ي·اڇ .يا ¸وي ي¦ار.يل: ۽ ڪ ڊ ڪ ڊ
_طي,ا..ي† _.يرم ي يج نا..م _..¿نا ا.يو ا.يار ه., ..ي· ڪ ڪ
اي ي... يج دودr ¦اري¦اٿ ي,ار> رج رîج ندر: _ر . ڊ ۽ ڪ
نو¦اود ي..ج ر . : ر.ير¸ ل, ي يج اي ا.z J.,م _€ي· ڻ ڪ ھ ڊ ڪ ۾
ا..ي ا.z J.,م _..فيل · يج _يناير. اي ا.z ايz¸ ر _امع..ا ۾ ڪ ڪ
.ويو وي هن _ما. ‰يa>· _z ي: _¿نا ا.z د..ي¸ .يرî. ڪ ۾ ڙ
¸ا..ي· نام ي ر. ي:ام ن¸ومz اود فورعم يz يج .L ڪ ۽
,ا...و ¿,..æ ي..نارين ي..: _..˜يرم ا يج.يٿ يŒو ي. ڪڪڪ ڪ 25
ول...ل. ي..z ي¦و _¸ا..ي¸ ر..ٽل ي..لم 15 _¸ا..ج _ي¦ا..· _..¿.ي ڏ
اج _ور: _z نا: ¸ا,.عا يج ¿ا€م. ويz¸ 25 ي..م×ل, _يرم
¿ا€م 4 .و..z _..يرم و..ج ¿ا€..م _و..مد z ¿ا€م _وارفæ ڪ ۽

51
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نام _¿نا 90 ه..ن ca.م ينام.ج اي ‡¸¸و _يرم و ي. ڙڪ
ه· _z ج.ا.z اد. ڏ ڪ 73 ا.z ¸ا ... و..ج ه¿لو..ٿ _يرم و ي. ڪ ڙڪ
ي¦ار..· _ورٽ...يلو _يناير... ه..· ي..zí ي ¸ ه¿لا اzا. ۽ ڪ ۾ ڪ ڳ
_يناير. ر.ير¸ ل, <¸اz ي¦ ي>ي.ن يج م… يج ي¦ار.ل: ۽ ڊ ۾ ڻ ڊ
‰,ا..طم ي..ج ينانوي .L . يzí _د.يٿ ي.>. اي c,Jæ يج
_ر و يج ,ا> م×ل, يzí _دنوz وæ> وج م×ل, ي¸رچ ڪ ڻڌ ۽
وج ي.>. يج _يناير. و يج.وٿ ي.ٿ ادي¸ _ . و c¸ ڪ ڻ ۽ ڪ ۾
ود.يٿ ¸ا وج ر.ير¸ ل, <¸اz ي¦وzا ¸ا ر>í يzí .,. و و ڻ ڪ ڊ ڪ ڏ
يzí
c¸ ر...ير¸ ل, <¸اz oدا. _ي,>. . ‰,اطم يج .L ملع ۽ ڊ ڪ
ويٿ c,ا™ نام ‰يa>· _يٿ يٿ _ر . : ي: _ي¸رچ دوجوم ڪ ھ ۾
_..z ا يج يٿ _ر ي¦ا.ٽ : نايامن ر.ير¸ ل, _ي,>. . ه· ڪ ڪ ھ ۾ ڊ ڪ
نا: <‚ي¿نا يzí _ر يج cي>Jæ _¸او ر م.> و يج ڪ ڻ ڪ ڪ
<‚..ي¿نا ي..ٿ _ر م...> ا..·ا : ي..ج ه..™J™ lJ>ا ي..z <¸او. ڪ ڻ ھ
_ر و ڇ و ٽ¸ يz ه· ي.عي.يzí فطلم يz نا. .ا.> ڪ ڊ ۽ ڙ
’€..ي· ¸و..نا’€يٽ...ايا ي:ا..م ي ر... ه..· _ر <‚ي¿نا يٿ ڊ ۾ ۽ ڪ ڪ
ر..يم> ا ج’€يٽ.مرs’€ي·¸و. ’€يٽي€:وري¸’€يلٽي ’ €ي¸ ي,ي. ڙھ ڪ ڪ
_zí ادنوz دوجوم
. : _ورٽ...يلو ر...ير¸ ..ل, ,اع _ي,>. . _ر ي¿نا ھ ڪ ۽ ڊ ڪ ڪ
..ي و ناŒا يلماعم <‚ي¿نا يٿ _ر ادا ¸ادر مzا ر ڪ ڌ ۾ ڪ ڪ ۾ ڻ ڪ
ي..ج _..˜يرم نام _·¸و¸¸ ..ي· يzí c¸ور‘ يج _·ا,ر>·
‰يدæ· يج ي¦ا.ٽ : ¿‘او _ورٽ.يلو ول يندعم c¸ ھ ۾ ڪ ۽ ڻ ۾
.ايو يچا ي· _ومعم ر.ير¸ ل, اج _¿نا يٿ ڊ ۽
ي.يچ _.ي.
_د..نوz ,ر..ن ي..¿لٿ ي..ج نا _..: _¦ا..م اz ا ا اد اج _z ۽ ڻ ڙ ڳ ڻ
نا..: ي¦ا... ..z ¿¸ يz _zí ادنوz ¿¸ _و: ¸دنا يج نا يzí ڊ ڪ
_د...يٿ _و...>م <¸و.., _ ج ¸وsا _z يzí ودنوz _ي¸د ڙھ ڪ ۾
و..a¦ا† ي..zí _د...يٿ _و.>م _در. _ ا نو¸ا· يzí ۾ ڙڪ ڪ ۽
نا.م نا ي..zí ود..نر ن ديف.. €..×م نوي¸دنا وج _z و ۽ ڪ ۽ ڙڪ
يzí _د.يا و,.و>
.> در. cعي,L ڪ
اد¦اs

52
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج cاو ..ٿا cاو يzí ديفم <¸ل _ ا. يج نا,¸ _¿.م ۽ ڻ ڙ ۽
ر م.> نوي¸امي, وج ي.م .ا.ي¸. يzí و.¦ا¸ا _م>¸ ڻ ڪ ۽ ڪ ۾
.يzíديفم <¸ل
و>.ن
ي چ ي¿ي¸ _¸ يج ا¸ نا¸’ي¦ا ي. ¿رم ’ي.يچ _.ي. ڻ ۾ ڙ ڪ ڪ
ويzا¦ نوي¸و: نوي يج ڏ
د..يفم ر فاæ ¸اوí î.: نا. .وچ اعsد ¸اچ ونا¸و¸ ۾ ڻ ڪ ۽ ھ ڻ
.يzí
ي ل ,ا¸¸و. ڻ
انل ي,ا>.¸
ي ل و ل _ .. ڻ ڻ ڌ
.ي:¸ .يج¸’ .ج¸ نا..چول,
_€يرîنا
ي.يLل Suaeda frutic
:نادنا> Che•opožaŸceae
_ ا>. ڻ
نوي¦ارل ه, ي.ج يzí ,اج ,اع يz نا.. ا¸ _¦ادي¸ <¸ا ج ڪ ۾ ڪ ٰ
_ نوما... ه, _دنوz _¿.· ي.ٿ ,اج ,اع يz ي·ا _zí نو.يم¸ ڊ
ي..جاري, <¸او... نا..: <‚..ي¿نا ي..zí ,ا..ع و >يو ي..ج _..a¦Jع ھ
_..a¦Jع .ر..ع < ¸او... نا..: <‚..ي¿نا.و..ٿ يچا ر“ن ه, _a¦Jع ۾
ي¦لو.ج .و.ٿ ي.ٿ نا.. cر„ ه, oريrو ند¸ا _ارع’ناريا ڪ ۾
نا..: c...:í _..zí اد... ل _..: ي..: _..z _..ي.ا..· ر,و... ا نا: ڳ ڪ
.يzí ود.يو يٿ ¸اي· _s _z _ي¦ا· ر,موٽ ا ۾ ڪ
اد¦اs
م...چ .و...í نا... ر _..يل ي· _ي:ا ي: _.¸ يج _z ۾ ڻ ڪ
نا... ..ي¸ يz ا ي ا¸ ي: _.¸ يج _z وٿ يŒو يٿ ود¦اs ڻ ڙ ڪ ۾ ڻ
_ر..م ي..ج رî. ي ل ه· يzí يٿ ‰يa>· و¸ا·. يٿ ي.ٿ يٽلا ڻ
ي..: ن€..ج ي.¸... ي..ج _ورٽ...يلو ’ ..: نا.. ..>z د..يفم ڪ ڏ ڻ ۾
_ _..يا _و ’ _..يا _ •..يا’ _..يا _ _..يا _..¿.ج يٿ ي¦اٽ : ڊ ڊ ڊ ۾ ھ
يsا.., يٿ _ر ادا ¸ادر مzا ¦اٽ : ي¦ار.ل: ي¦ار· _يا ڪ ڪ ۾ ڻ ھ ڊ ۽
_ •يا ه· يzí ي¦و ي. هن ¿‘او ه¿لا اzا ‰يa>· <‚ي¿نا ڊ ڪ ڳ ۾

53
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ج ‰..يa>· د..يدج ر..>í ي..ٿ يz¸ _.ي¸و¸ _ ¿ يج _يا ۾ ڙ ڪ
ود.يوويîل و€¦اج _ر.ر.
cامولعم ي..¦ا. ديدج
ي ا..¸ _ٽي¸ ي¦اz و,¸ا _·و· _z ڻ ڊ ڪ ۾ 87 . 9 ._¸ا..ڇ و ي... ڙڪ 6
م...لي _ ول و ي. ڪ ۾ ڻ ڙڪ 2 .ينو,¸ا . ڪ 0.85 ي¦ا¸و..ل ڊ ڪ 1.4
و..ي:ر¸ فJ> ا..يرٽ ي, cيدا..sا ي..ج _z .¸ _ونا•يا وج _z ڪ ۾
ي..z¸ ر™¸..م ي..z <¸لو _ا _ و ولفيٽ.ا’اî.J ويو ۾ ڪ ڪ ڪ ڪ
ه..ن نا... <¸لو _ا نا... نا. _ي. <¸ام وٽ,يرٽ.ا ه· _z ج ڪ ڏ
هعيم... ‰..يa>· يz _Œو ويٿ م.> نا. .¸ يج _z ه· نرم
و..L ي¦ا..م.جا _ا..,sا د..يواج’د.¸ا دم>م’ ¸ا>.sا رæيsدي.¸
ي. ي·¸ ڪ
_...ن . يرٽ... يا وج _z ي: ن¸وناج ‰يa>· ي¸ z ڪ ڪ ۾ ڪ
ه· ويٿ c,ا™ نام ‰يa>· <‚ي¿نا ويو ون يعي¸† يج ڏ 4 _ J ڪ ڪ
<¸او... نا..: <‚ي¿نا ي¦و يٿ م.> يsا .: نام c¸ ¸دنا يج ڪ ڊ
. : يsا ه, _ورٽ.يلو وج ن¸وناج ن¸اورî. _م¸ان ھ ڪ ڪ ۽
يzو..يٿ _ر ي..ج ..>ٽ : ي..ج ي¦ار...ل: <¸ار· و يجويو يٿ ڪ ڻ ھ ڊ ڪ
. ي¦و ي. و ا¸وم ‰يa>· ڪ ۾ ڪ
_¿.ج ي¦و ي. ‰يa>· ي· _¦و _¸وي ۾ ڪ ڪ ۾ 90 _ي¦ا..· _¿.ي ڏ
ي..ن اí..r _¸او _ورٽ...يلو oدا..ي¸ نا: c¸ور‘ ي: _¦و ڏ ڪ ڪ
ي..: _¦و _¿نا . يرٽ. يا وج ي ل <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ي¦و ڪ ڪ ڪ ڻ
ه..· و..يٿ c,ا..™ نام ‰يa>· <‚ي¿نا ويو ونڏ 45 ر:و... _..¿.ي ۾ ڏ
ور¸ ,ل يج _ورٽ.يلو ي¦و ي>ٽ : ي و نا: د> _ويل يج ڊ ڪ ھ ڪ ڌ
_ورٽ.يلو ل, _·و· _¦اs ڪ ڊ ۾ 50 و.يٽ : و ي.. ھ ڙڪ 55 و ي.. ڙڪ
ويٽ : _يا _ _يا ھ ڊ 49 و..يٽ : _..يا. _ ._..يا. _و و ي... ھ ڊ ڙڪ 57
’ ..يا ي.ٽيs _ر.s و.يٽ : ي¦ار..يل: <¸ار· و ي. ڊ ھ ڊ ڙڪ 36 و ي.. ڙڪ
و..zا ي ل ه..· يzí وير“ن وzا وج ن¸او ر ‰يa>· ويٽ : ۾ ڻ ڻ ڪ ھ
.يzí _ر يج _, رم _¸ ود¦اs ڪ ڪ

ولا¸..
د.. cر ... c.: ¿.¸ ي.¸اs ڪ ڪ
اد.ن يلاî., ا وîن ي·ار>: ڙ
ي¦ نورم و..¸ ڊ
_€يرîنا Chest •ut

54
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.يLل VŸtex trŸfoíŸa
نادنا> ver bŸ•aceae
¿ي¸ا·
ي,.¸ cيو. ’و¸او .. _ . رن ي: _z _,ا. cر ... ڌ ڊ ڳ ۾ ڪ ڪ
و..ل, وي¸ وج ,ن¸ يلي¸ ي لz z م.s ه¸ اج _z’ ا يل افي. ڪ ڪ ڪ
ي..z و..ٽ. îن يج ند.z ._zí ادنوz oدام رن ي يج وج ,ن¸ ۾ ھ ڪ
¸و.. ي..ج ن .... يم..˜z د.., ,¸و •و.. ’¿.لوs’و _,اs ڌ ڙڪ
ف.æم €يرîنا z.يzí ويو ون ¸ارs ديفم ه, ن ي ڪ ڏ ۾ ڙ ڪ 1787
ي¸ا..¸ _ .م ي: _z. ا.z ادنوچ .ار. _· _يموs ي: _z ڪ ۾
_امع....ا ...zا¸ <¸ل ¦ا..ٽ : cوs هنادرم ي: _z’_zí ادنوچ ڻ ھ
ولا..ن وج _z _ر <‚ي¿نا.ا.z اد. ڪ ڪ Chaste •ut و..يو و..ي:¸
_..z ج ينا..م¸ ي ار¸’ و و¸او ا..ي> ي..zí _.عم يج _¿.ج ڏ ۾ ڻ ڻ
نو..لا¸ ند.... ه..· ا.z اد...يو ¿و..s و..z ¿ور..ع و..ج _يمو¸ ۾ ۽
نو..يz نويد... _امع....ا ولا¸.... <¸ل ¦اٽ : _zاو> ي..ج ڪ ڻ ھ
و..ج _..z _,ا... _..>.¿.¸ ه.., _Lرs¸ا..r lارa. lارa, ۾ ڪ ۽
_¸ا..مي, ي..ج _·¸و..ع ي..: _..z ه.., ي..zا
´
ي..zí و..ي ر † ۾ ڪ ڪ
.ا.z اد.ي¦ار _امع..ا ڪ
_ ا>. ڻ
ي..¦و نا: رٽيم او. و·و¸ وج _z 3 و..ٿ ي.ٿ و : _ي¦ا.· ر.ٽيم ھ ڊ
يsا ..ٿ ي..ج _z يzí ودنوz ي¦لو: رٽيم ا ٿ وج _z ڪ ۾ ڙ ۾ ڌ ڙ
ر..îناو _...¸ ي..ج نو..z ا _..¸ ا..ج _..z _..zí نويدنوz نوي¸ا· ڙ ڏ
_..zí ادنوz _يلم ا¸ ي· ي· <‚_¸ا· _zí ادنوz ¸اد _رî. ۾ ڻ ۾ ڪ
ي..zí _دنوz ه, ون ي¿.. _¿نا _zí ادنوz ¸اد _رî. _¸ ڪ ۾ ڪ
_¦ا..م ديف... اz ا ,ن¸ اج _ل:. اٿ _îل م.s ي·اج _z ديو ڙ ڳ
_..: _ر..ين ديو _zí ادنوz ه, _¦ام ارين ا يz > _zí ادنوz ڻ ڊ ھ ڪ
_zí ادنوچ ¸ا, ود.. ي: ن¸او _: ديف. _ . رن ي: _¸او ۽ ڊ ڳ
و..ٿ ي.ٿ ,ا..ج ,ا..ع ¸ا..¿,’ ¸و,:ا..ن ا·وڇ _اî., يz نا..د.z ۾ ۾
.وٿ ي.ٿ ي• ي.ج .ا>.¸ .. ه, نا.. ا¸ ڪ ۾ ڌ ۾ ڪ
: ا¸و..>و ¸اد..aم ڪ ¿..¸ 3 نا..: 5 _>¦ا¸ا..: ي..¿ي¸ ,ار..:
•..مچ ..z ي¦ا ¿· ي ا..¸ ر..,ار, ي..: ي·و..¸ _¸ا· ه· _z ج ڪ ڪ ۾ ڻ ڏ
ا
¯
¸ادنا 10 .يج¸اي¸ <¸و¸ نا: نرين رٽل يلم
¿ا€م ي:ام ¿لæم .> ,ر: _¸ : ڪ

55
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ر˜م ي...ي ل ي..> ه..ن _امع....ا اود ي..z نا¸ود _م> : ڳ ڪ
_·¸و..ع و ي... ه¸ يٿ ي.ٿ فيل · _دعم نا. _امع..ا ۾ ڙڪ ڪ ۾
يٿ ي.ٿ ه, ‡¸ا>
ˆاو..>و _اعsا و _..ل>م _..فع· ¿..sاد م ... ,ر _..·اs ڪ ڪ
.وٿ _ csاL ي: _ي:ا _ .م ڏ ڪ
اد¦اs
’م..>¸ ,¸و ٿا cاو ¸و. يج يل: _ر .z _ .م _ل>م ڻ ڪ ڻ ڪ
¸و. يج دعaم ¸و. وج _يæ> يzí ديفم ¸و. يج م>¸ ۾ ۾
نا.: <‚_در.. ¸و.. و.ج ه..¿ليچ ¸و. وج ن .. يzí ديفم ه, ڌ
ي.ٿ ادي¸ ,¸و ي.ج _ر <‚ي¿نا يzí ديفم ه, , ن¸و. _د.يٿ ڪ
د..يفم ,د و..ٿ يŒو يٿ ود¦اs يsا نا. _¦ا ل ¦ا: ي·ا ۾ ڪ ڳ ۽ ڻ
.ر>م وج ي.م نJي. يzí ديفم ه, ¿ل ي¿¸ : نا. >z ۾ ڻ ڏ ڻ
نا ه· _>z ا يzوم _ر يج ي,ار> يج ي.ي¿م يzí ¿Jع ۾ ڙ ڪ
ي.zí و.يو و.¦ ود¦ا.s و.ج _.z _.ٽي¦ارٽيم و .يا ي.zí د.يفم ڏ ۾ ڊ
ه.., _..فيل · ي.¸... ي..ج _..ي,ار> ينوم¸ا..z ي..ج _·¸و..ع. ۾ ڪ
م..>¸ ف..يل · يج _اي _. ي¦اي: يج _ي>’ يzí و.¦ا¸ا ڪ ڏ ڪ
م..>¸ ي..zí د..يفم _ي¸ا..مي, ين م’ نويz و نوج _¸ووا ۾ ڙ ڙ ڳ ۽
.وٿ _ر ود¦اs > هن > ه, _.ور,ي¦اs يج ڪ ھ ڪ ھ ڪ ۾
cيا > ڪ
ه..· يzí _يîل _ر, ا cا,ر>م ه· وٿ يîل ي.×لا م>ن مي > ۾ ڪ ڪ
z ڪ <‚و¿ ام ڻ يsا _و..يو ي..ٿ _ي,ا..ن _ر _¸امي, يج _ي:ا ڪ ڪ
ي..ٿ ¿ي>æ ر“ن ه· _ر.يا يٿ cاsJم نا. نا <¸و¸ نا: _¿.يڏ
و..ي¿¸ نا.: _..z _..z ج وz ود. î. يz ¸ يîل وج _يz ي¦و ڏ ھ ڙ
ا..ج ا..م· ر..,ار, يج نا _¸ اج ولا¸.. ه· ي¦ان .اوج ه· ويو ڪ ڏ
ي¦Jم _¸ 3 ي¦و يچا _¸او ر“ن نا. ¦ا: ,ار: ڻ
‰يa>· ديدج
م.s z _ي· د.ما ا : نا. و,.و> ,ن¸ ا., _.¸ يج _z ڪ ڙ ڏ ڏ ۾
€..ج ‡ر..· ..> ...يا ..ليم ’ .يا ن€ي¸ _ويم _ا¸ يج ھ ڪ ۽ ڊ ڪ ڊ ۾
<¸ل _ي¸ا..مي, ي..ج يج _·¸وع درم _sاج _z ._zí ادنوz ۽
نا: _>¸ ي يج _zí ادنوz اد¦اs اي ا. ه, اج _.¸ يzí ديفم ڪ ڳ
يلو..¸ ه..· ي..zí و..چ و..ج _ناد....¦ا. ديدج _zí ادنوz . : ڻ ھ
¸ا..¸ ’¸ا¸ و.يم ’_.ور,ي¦اs وج م>¸ ,و¸ .ي. _ي¸ووا ٽ.. ڊ ڪ
ي..,ار> €..يs _..ٽيل وٿ يŒو وي _امع..ا وج _z يٿ هن ۾ ڪ ۾ ڻ
وٿ ي> î. _ر _امع..ا ي: _z ه, ھ ڪ

56
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
€ج ي¦ايميڪ
نوم¸ا.z ي¦ريٽ..ا ’_ٽ...ي ’ د.ي¦ا.¸ ر.· .ي¦J لا ¦ا..ن وويلs ڊ ڪ ڊ ڊ ڪ ڊ
ا..ج _...z ه..· ي..zí و..يٿ c,ا..™ ه, وzا نام _z’ ايو اي _æا> ڪ
ي..ج _·¸وع و يج’ اٿ _ _مع ي· .يل: _ير·و,ي¸ €ج > ڪ ڪ ڊ ھ ڪ
ي : ,ا..م· _..>¸ ي..ج _...z .وٿ ي.ٿ ¸ادنا ر™ا ي· نوم¸اz ڻھ ۾
_¸امي, يج _·¸وع ي يج _zí €نوويلs ديٽيل ي. í ¸ادaم ڪ ڪ ۾
. اٿ _يٿ c,ا™ ديفم۾
ا,ر>· _ ي.يل ديدج ڪ ڪ
_ر..¸ ي...عي ’_..يا م..يا ي..¸ ه..· ي..zí ي..ٿ ‰..يa>· ي...مرج ۾
و..ج _..z ..يٿ ه..ن ¸ا..¸ ي...عي ..¸ .... _يرٽ.ا _¸وٽ..يم ۾ ڻ ڻ ڍ ۽
c..ي¸ _z و,ر>· وzا.وٿ يŒو يٿ ¸ا¸ نا. ¦ا¸ا: .يرٽ. يا ڻ ڪ
ه· ويو ويڪ 20 ويا¸ا..: ¸اد..aم oدا..ي¸ ي..: _·¸وع c.¸د.· ۾
و..يو ي..>ٽ : _و..يل _ٽ يل ور¸ نا. _امع..ا يج <‚ي¿نا ويو ھ ڪ
ر™او..ج _ٽ يلو..ي ر..¸ و..يو و..ي ¸ا ¸ . : ه, ن¸و ه· _z ج ڪ ڪ ڊ ڪ ھ ڏ
ندر..م ه..· _..z ج و..ٿ _ر ر™ا...م ي..: نورٽ...يا _·¸وع ۾ ڏ ڪ ۾
وٿ ي¦اٽ : ي: نوريٽ.ا وٽ.ي· ھ
ه..· ي.¸ ر,..> _ ٽ...ا ...ي¦J, _.., ..z ن .ل ۾ ڊ ڊ ڊ ڪ ۾ ڊ 60 و ي... ڙڪ
ر..¸ ي..ٿ ي¦ا.ٽ : فرæ هن _.مJع يج _يا ميا ي¸ _·¸وع ھ ۾ ۾
.ن _..ي· ينا.ير¸ ي.يچ ي,J
¯
„م نو.مJع ي يج : نا. نا ڊ ڪ ڏ
_و...,ي ي..: _..>¸ ي..ج ولا¸.... cعي,..L ي ا يچ چا هن ۾ ڪ ڪ ڙ ڻ
. ويو ويا¸ا: _ر¸
¦ا¸ا..: .يرٽ. يا اوج _z ه· ويٿ c,ا™ وzا ‰يa>· ي¸ z ڻ ڪ ۾ ڪ
نا..: _¿.ي > ر™ا وج نا ر¸ يٿ او يج ري: _·¸وع نا. ڏ ھ ڪ ڌ ۾
نا..æaن و نا... _امع....ا ي...ي ل ي..ج _..z و..ٿ ي.ٿ <¸و..¸ ڪ ڳ
ويٿ هن ¸ا ¸ ڊ ڪ
ينوم¸ا..z _·¸و..ع ه..· ي..جر : ر دا..ي ه¿لا ا..zا ‹و..ن ۾ ھ ڻ ڪ ڳ
يzí _¸ور‘ _امع..ا ا.ي¿م ه¿ڇ ¿.¸ وج _z <¸ل يج _ي,ار>
ي ل ه.., _ا.. _..z _..z <¸ل ي..ج ..يٿ ¸ا¸ وج _ي¦ا..يا ڳ ڏڪ ڏڪ ڻ
وٿ يŒو
...يلîنا _>ٽ.¦و: فí يٽ.¸وينوي ..ل,رz _وناLر, ¸و¿.م ڊ
ي يج و.ي:¸ _دzا...م ي..: ن¸ونا.ج _دام _ي zا يsا ڪڪڪ ۾ ڙ ڪ ۾
_امع...ا ي·و..¸ ي.z ي.: _.¿نا نو..يz نو..يz¸ ي.ٿ هن هلما>
نو..˜ع _نا..ن¸ يج _¿نا ايz¸ ر.¿, ,ام· ا>ي.ن ه· ي¦و ي¦ارڪ
ن¸و ي.ج _..¿نا ي¦ ه..ن ي¦í ه..ن يليد.,· ه,ا c>ا. يج ۾ ڪ ۾
ي يج نويو يٿ هلما> _ي. نام ن¸وناج _¿نا ي¦í ي¦ا.ٽ : ڪ ڪ ھ

57
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¦ا..: _¦اود ي.z _ر ي..ج _يليد..,· يج _ ي¦ا. ينوم¸اz ڻ ڪ ڪ
....ي· <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا ي¦í _ر.¿, _يليد,· ينوم¸اz نا. ۾
ي¦و ي. ‰..يa>· ي..· _·¸و..ع _..ي. ‰,ا..طم ‹¸و..¸¸ ڪ ڪ 45
’ نو..يو نوي _ما. _ي¦ار· _ ي.يل ي¿نا و·¸وع نوي zا ڪ ۾ ڪ ڪ ڙ
نو..ي ج ر اد..ي¸ ¸ا..¸ ه..· _ر يج ,ا“ن _ديلو· ي يج ڙھ ڻ ڪ ڪ ڪ
و..ج _..¿نا و..z ه..ن c...¸د ,ا..“ن ينوم¸اz وج _¿نا ر¸ نويz
رمع يج _¿نا ويو وي ¿Jع ڪ 23 ي..¦و نا: _لا. 39 _لا...
نو..يو يٿ هلما> نو·¸وع c. <¸و¸ نا: _¿.ي _ون ي.z _ي¦ا· ڏ
25 _.ي¸ يsا., و.يو ي.ٿ c..¸د _ ي¦ا.. ينوم¸اz _·¸وع ڪ ۾
.ويو يٿ ود¦اs > هن > ه, ي: _·¸وع ھ ڪ ھ ڪ
¿Jع درفم
_¸ وج _.¸ يج ولا¸.. 50 نا..•م _..¿.ي ي..· نا. ي¸ ,ار: ڏ ڻ
’ اٿ _Œو يٿ ¿¸ا> ا ي اج .ي¸ ه· يج .Jج و لz ڙ ڪ ڏ ڪ
ر ا ر: اج نا يz ا ي: _.¸ ¸و. يج يل: ٿا cاو ڻ ڪ ڙ ڙ ڪ ۾ ۽ ڻ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا.
cا,ر>م
ي..:¸ ي..· oا., ي لz ي.: نا _ _¸ نا.م _...¸ ي.ج _z ڪ ڍڪ
نا ر..>í _..¿م ر .> ي> .> ۾ ۾ ڻ ڪ ڪ ڪ ڪ 50 و..ج ا ,ار..: ڪ
ري: ۽ 250 _ر ...> < ¸و..¸ نا..: <´ي¿نا ي>¦Jم يz ,ار: ڪ ڪ ڊ
و:¸ يلا¸..
ا¸و> و¸ادaم ڪ ي>¦ا¸ا: ,ا.و ¿,æ ,ار: ه¸
اد¦اs
<‚ي¿نا وٿ يŒو يٿ ود¦اs ,د î.: نا. _امع..ا يج _z ۾ ۽ ھ
_...ي¿م _· .يzí ˆوæ>م <¸ل يج ي, ي· اود يz <¸او. نا:
¸ا..>, يم...وم <¸او.. نا..: <‚..ي¿نا و..ٿ يŒو يٿ م.> _رم ۾
¸و... ديد... ي..ج ر..ي ’ وٿ _ر ود¦اs ه, ’ _د هينومن ۾ ڪ ڪ ۾
ي..: _..z ¿ر..L <‚.._ zا _..zí ا..يí , _دzا.م اد¦اs اج _z ه, ڙ
.وٿ ي> î. ي¦ام¸í يج¸د _ير¿¸ يج ر..ي ھ ۾ ڪ
و.í _ . رن ,ر, cفz _rو¸ ’c.: ¿.¸ فوف. cا, رم ڊ ڳ ڪ
ور.î..
oر.î.. ي.¸اs _اî·ر¸ ي,رع

58
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
oر.î.. ود¸ا
يîن¸ان .oر... ي,ا>.¸ اîن¸ان يلî.,
يîن¸ان ي·ار>: ,ن¸ ,ن cر ... ڪ
_€يرîنا Or•age
ي.يLل CŸtrus aura•tum
نادنا> Rutaceae
_ ا>. ڻ
يsا و يج ي..zí و فورعم ¸و¿.م z وج ري×æر, يz ڪ ڪ ڻ ڪ
ي.: _.z ينا.م¸ ي.ج oا..دا, ر, ا ي.zí ود..يٿ و.ج _îن¸ ۾ ڪ
و..ج _..z oا...دا, oا... د..م>م ه· _z ج وz ود.يو ويچ ¸و... ڏ
ف...ل.>م يsا نا...: يîن¸ا...ن ي...z و...ي:¸ oر....îن¸ ولا...ن ڪ
وa¦ا† يzí _دنوz يz ا ,ن¸ نا: _z يîن¸ان. يzíودنوz ڙ ڳ ۾
نا.... ا¸ . ي..zí ود..نر ن و..ٽ: و هيsا..ف·ا _ٿا ودنوz وšم ڪ ڪ ڪ
ي..· _ر.î.... _..zí ا..يو ا..ي دا>يا م.s يsا اج _ر.î.. ڪ ڪ ۾
_..¿.ج وي م“عا دم>م ي‘اs يج o¸ا€z ¿ل‘ م ي¦اد.,ا ڪ ڪ
Šو...¸ يsا ي¦ار : م...لs ا...ج _ر.î..... نا...م ا ي¸و...لs ڪ ھ ڊ
ي..ج م..ي Jي,ر..· oدو..جوم نام¸’_د¿م انلوم ,و>رم.ي¦ار ڊ ڪ
نا... ,ا..عنا د...لا lsا> _ي: ي. ¿ر.ي¸ يsا نا.ر¸ ڪ ڪ
cو...عد ي...ج ¦ا ل oر.î..... ,ا.... ...: نا.... ¸او...ن ڻ ڳ ۾ ڏ ڻ
¿ل‘ نا> .ويا ¸دæ ‰,ا. يج نا.. ا¸ <¸و¸ نا:<‚ي¿نا.ين ڪ ڏ
¿ل..‘ .ا..>.¸ويار ل ¿ا.., ود..مع و..ج نر.î.... o¸ا€..z ۾ ڳ ۾
.ايٿ ا,ر>· يsا ي· _ر.î.. ه, _اويzا. اz و:ر. ڪ ۾ ۽ ڌ
: ¿ا€م ميل...· ر..· در. وa¦ا† _د.. ه· يzí وšم _z يج ڏڪ
...> در... ¿ا€..م و>نا ه· ي>z وٽ: _z يج يجر : ر ڪ ڏڪ ھ ڻ ڪ
يجر: >م. ڻھ
ر˜م ي.چ oد نا.æaن _امع....ا و..ج _..z .ا.æعا فع‘ : ۾
وٿ ي î. ھ ¿لæم نا... ...: _..z يج ي: _¸ يج _z .: ڊ ڏڪ ڊ
ود.يو يٿ . : ناæaن وج _z ه· ي>¦ا¸ا: _ر وšم ھ ڪ
اد¦اs
م...> فو> يzí ¿رفم cيا¿ن. وٿ _ csاL ي: _دعم _د ڏ ۽
ي... _ما..·و ي..zí و.¦ا¸ا ¿ا€م _ورفæ’ _ومد وٿ _ر ڪڪڪ ۾ ڪ
ي..zí د..يفم _..‘رم _..ي¸ ي..ج ن¸ا¿م _¸و>.ام _ر .z ۾ ڪ ڻ

59
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_..,s يلو..معم وٿ ي> î. ي¦ار¸او ي: _z ‹و: يج c¸ ھ ۾
..ي ي¦Jم _¸ ي..ج _ر.î.. ي: ن¸ا¸ ¸و€م . يzí ا. ڻ ڏ ۾ ڪ ڪ
و..ٽ: ,ا ¸ يل€ن. يٿ يŒو يٿ يš. c>æ يج ن¸ا¸ نا. ۾ ڪ
,ا ¸ ي.ل€ن ور.î... و.šم ه.· _.z ج ي.zí د.يفم ور.î... ۾ ڪ ڏ
_ ..zا ..z _zو..ٿ ي..îل ي...×لا م..>ن م..ي > ود... نا..æaن ڙ ڪ ڪ ڪ
_د.... ه..· و..z ود..نوچ و يج و¦ و¿ ام وج ¿ا€م _وارفæ ڪ ڏ ڻ
_z وٿ يŒو يٿ م.> نا. ي¸ _¸ يج _ر.î.. ول€ن î.: ڻ ۽ ھ
و..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦اs نا. ¦ا ل ي· _ر¿چ ا يzوم ’_: يج ڻ ڳ ۽ ڙ
يٽلا نا. ¦اٽچ ي¦Jم نا. <‚ي:ام ي اڇ يٽ _: يج _z ڻ ڻ ڪ
د..يفم ه.., <¸ل ي..ج يمر: يج رîج ور.î.. يٿ يŒو يٿ م.>
د..يفم _امع....ا و..ج _..z _ور ... _¸ا..مي, يج ن¸ا¸ يzí ۾ ڪ
ن .., _..z يج _..zí اد¦ا..s م..zا ه, اج _: يج _z. يzí ۾ ڙ ڪ ڏڪ
نويد... ه..ن .ار..> ا .., نو · ه..· يŒو وي:¸ و لڇ وج _z ڪ ڙ ڪ ڏ ڪ
ه..· ي..Œو وي:¸ ريد _¸وٿ يz وٿ _ر م.> _ يج cاو يz ڪ ڌ
ه..· يzí وچ وج ا.ي. يلعو, .وٿ _ر ¿¸ا> _ي: نام .ي¸ ڻ ڪ
ي ا..¸ و..ج ر ي..ج _ر.î.... _z يج ي: _يî يج ,نان ڻ ڳ ڏڪ ڪ
ه· يzí ه, اzا ¿ر.ي¸ ي.ن .وٿ يŒو يٿ ود¦اs ه· يŒو ويا¸ا:
وج _z ه· ي>z هن ي,.,لد نا. ¿امج ي: c¸وع _z يج ڏڪ
_..,ا.ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ اد..ي¸ _zاو> يج ¿امج نا. ¸اي¸ _¸ ڻ
ي..ج م...s ر..z ¿..¸ و..ج _ر.î.... ه..· ي..zí وچ وج هيو.ام ڻ
_..z وٿ _ر _يل>· ي: ‡¸و. ,¸و يzí _اير· وج نرz¸ ڪ ۽
<¸و,د., ي.ج oا. _,s نا. ¦ار¸او يzل _: يج _>¸ يج ۽ ڻ
_..z ه..· يzí _اف·ا ي· ه¿لا <‚ي¿نا وج _,ي,L وٿ _ر م.> ڳ ڪ
ر..™ا و..ج رz¸ يج نوٽ¸ ,نان نا. ¸اي¸ ي¿: و.ي ل ¿¸ وج ۽ ڻ ڳ
ي..لڇ _..: ي..ج _ر.î.... ه· يzí وچ وج ي,z† وٿ ي.ٿ . : ڻ ھ
م...> ي..: ¿...لوs يz ه· يŒو يzا¦ نو>عم نا.<‚ي¿نا ي¿ي¸
...ي¸ و..ٿ ي¦ا و ,.., : نا. ر ود¦اs _¸و€م وٿ _ر ڌ ڏ ڻ ڪ ۾ ڪ ڪ
وٿ _ر ¿¸ا> ي: ¿اي¸ يج ڪ
و..ي c,ا..™ ي..عي¸† يج ي,ر>· c¸ا¸ _ نا¸ يم. ل رٽ ا ڪ ۾ ڊ ڪ ڪ ڊ
_ا. ر.. رمع يج _¿.ج ي: _يرم z يج يي·وم ه· يzí ڪ
ود¦ا..s نا. ¦ا ل _¸ وج _ر.î.. يٽ: ¸و¸رz _ي:ا ي.z ڻ ڳ ۾
ويو يٿ
cيا > ڪ

60
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_..: ي..ڇا ي..ج ‡ا..s ديف. يج _ر.î.. وليîن¸ oا. دم>م
J ي..· ه..¸ c,ر... يج .: .J: ي: ر _ ¿¸ يzل ڪ ڪ ۾ ڊ ڳ ڍڪ
ود...يو يچا _دو: ر™اوج c,ر. وج _ي¦ا..يا وz ود.ي¦ار:¸ ۾
.ي ر· <‚ي¿نا . وz ود.ي¦ا: نا. <´J¸ اي ولي ا ي: <‚ي¿نا .وz ڪ ڪ
ي·و..ل ي..ج يٽم .ي ر· ي›. اzا وz ودنوچ ناج c>ا¸ ي: ڪ
cعي,..L ¿يرف· .لs cيوa· .ي ر· اzا.ي.z _د.يو ي. ۽ ڪ ڪ ۾
يzí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل يج
€ج ي¦ايميڪ
دو.جوم’¸و ول: <¸او.. نا.: ...: نام اšم oدوجوم يج _z ڪ ڊ ڻ
ي..>ٽ : ...: _د.... ه· يzí ود.,¸ ور.î.. _.يج _.يج يzí ھ ڊ
_د....يو ي...ٿ _يد...,· _ ا...šم _...ي¸ _¸و ي...zí _د....يو ۾ ڻ ۽
c..sو _..z _zí ادنوz ا : ,ام· م¦€نا م‘اz _ر.î...يzí ڻھ ۾
’ _ار.....يٽ ي¸ ي¦ا.... í ر...¸ _ا ي.... í _و....يs نا _ي¦ا...· ڪ ڊ ڪ ڊ ڪ ڊ
¸اد..aم يلو..معم ه.., رzو..ج ا..ي¸ oوJع نا..: _..¿نا’.يف...اs ۾
ه.., ر..ي: c...و: ..> نا..م نرzو..ج _..¿نا._..ٿا دوجوم ۾ ۽ ھ ڪ
ود..نوz ¸اد..aم يلومعم .يا .لي€:í _ر.î.. _zí ادنوz ۾ ڊ ۾
.ا...ي¸ ا.ي ي..>z ف.يل · ي.ج _در..: ي: _¿ ام _ج يzí ۾ ڪ ڻ
_ي¦ا: ور.î.. ¸ادaم oداي¸ _z يج يzا ي>z ود.يٿ و ا. ۾ ڏڪ ڙ
cايم>ل oر.î.. وٿ ي î. يٿ وsا‘ا _ ا. يج _¿نا ه· ۾ ھ ۾ ڙ
_ي اٽ...z نا ي..zí _د..نوz ¸اد..aم ي..æا> ي چ ه.., ي..ج ڊ ۾ ڱ
ي..zí _د...¿¦ _يلو...نا ي,..ل,ل نا... _..¿.ج ا..ٽ: ي¦ا..ينوميا ۾ ڻ
_:ا¸ا,...يا _لو..چ’ن ر,...يz ’_..نرîيا <او... نا..: <‚..ي¿نا ڊ
ا..ٿ _ و¸ا î.. ي..: ر.îج —.. ي.zا _.zí ادنوz _چ¸ا.. ڪ ھ
_..¿نا ي..: ندود..r ا..ٿ _¦ا و cعsادم cوs ي¦اناو· م.ج ڌ ۽ ۾
_ر.î.... ا..ٿ _ دد..م ر ¸ا..ي· رzو..ج ي¦ا..يمي يج ۾ ڪ ۾ ڻ ڪ ڪ
ي..zí ود..نوz دو..جوم ¸اد..aم ي..æا> ي چ ي... _ما..·و ۾ ڱ
و..ج ي... _ما..·و نا ه..· ودنوz و ¸ ي¦ و يz _z يج. ۾ ڪ ۾ ڻ ڏڪ
ي..ج ف..لا . _ما..·و <¸او... نا: <‚ي¿نا ودنوz oداي¸ ¸ادaم ۽
c¸ و يج يzí ودنوz ه, .يا لوs : نا. ¸ادaم يلومعم ڪ ڊ ڪ ڏ
يملs و يج نام _.¸ يج _zوٿ _ر ادا ¸ادر مzا ¦ا و ڪ ڪ ڪ ۾ ڻ ڌ
<‚..ي¿نا ي..zí و..يو و..ي csاي¸د رzوج مzا z نام نر.î.. ڪ ڪ
...ي>ع <‚..ي¿نا ي..zí و..يو و..ي:¸ ولا..ن و..ج ¦ا...و ول: ي..: ۾ ڊ ڪ
_ور..ع ي...عي _يلا..ن ي¸ا.., ي..ج c¸ ه..· ي..zí ه, اzا cيæا> ڪ
_..م _د.. وج ¸دs _ر.يا وٿ _ر cœاف> يج هيرع. ۾ ڪ ڪ
نا.م هيرع.. _ور.ع ي..عي _يلن ¸او وz ه· يzí ه¿لا ه, اzا ڳ

61
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..z يzíودنوz ه, _ٽ ي¸ _z يzí ود.ي هن ر ن نو.,وL¸ ڪ ۾ ڏ ڻ ڪ
د..يفم _....د ي..ٿ _ر . : ي: نر¿ل د.يٿ ادي¸ ن نí ۾ ۽ ڪ ھ ڙ ۾ ڊ
يzí
¸اد..aموج <‚ي ا¸ يي€>· ي¦امي يج _¸ يج _z ڻ ۾ ڪ 86.92
اšم و ي. ڻ ڙڪ 5 ¦ا. و ول: ور ي. ڊ ڪ ڪ 1.5 .ا .ا€..ي· و ي. ڙڪ 5
و.ي¸ و ي. ڙڪ 1 cايم>ل و ي. ڙڪ 0.8 . — . و ي. ڻ ڙڪ 2 نا:
. 5 . ول يندعم و ي. ڻ ڙڪ 5 _¸ _ر و : _ر.î.. و ي. ڪ ڻھ ۾ ڙڪ
_ _..: _ي¸دنا يج _ر.î.. يzí _د.يٿ اšم يج _م.s ڙڪ ڻ
ا يج يzí _دنوz _ر يج _نومي¦ل ا اzا . يzí _د.يٿ ڪ ڪ ڻ ڙڪ
يzí _ ي¦ا¿.نا , cلا> _لا> ڙڪ
_¦í _ينورٽي¦ا. ي: _¿.ج يzí ودنر ن _ي· نام _: يج _z ڪ
_..z يج ر..¸ يzí _ي· د.ما ا يz ي· ¸وL _داي., يzí و,.چ ڏڪ ڙ ڏ
’ نا..م _..z ه.· ي.Œو و.ي _.æا> يz ي¸ ي: _z ي· _ي.م ڪ ڙ
_و...ل ا....ي¦ل’ _ينو...مي¦ل’ ....يا _ارٽي¦ا....’ ....يا م¸ا...s ڊ ڊ ڪ
<¸او. نا:<‚ي¿نا _يلومي¦لاٽ í ڪ 18 _..zí ايٿ csاي¸د ا€ج ه, اي¸
ي..· ي لڇ ي..ج _..z _..z يج ه· يzí وچ وج _ناد..¦ا. ڪ ڏڪ ڻ
ي..ٿ csا..ي¸د €..ج يsا ا..ي¸ ه..· يŒو ي. ‰يa>· _z يج ڪ ڪ ڏڪ
. اٿ _ î. ھ
ر.ير¸ ل, <¸اz ڊ
و..ج _ر.î.... يzí يٿ ‰يa>· ا يرمí _د¦اsا, ي· _ر.î.. ۾ ڪ
‰..يa>· ..z.و..ٿ ي..Œو ي>ٽ : ر.ير¸ ل, <¸اz نا. ي¸ _¸ ۾ ڪ ھ ڊ ڻ
¸و¸ ا...فz ه.¿ڇ ي.: _.˜يرم _.ج ه..· و..يو ويا ¸
´
وzا ڌ 6 _J:
نا.. <‚.ي¿نا. و.يو ي>ٽ : <´ا¸د وج c¸ يج _¿نا ه· ايو اي¸اي¸ ھ
ويٿ هن . : ه, ن¸و وج _¿. ھ ڪ
¸ا¿, _رع
ي..ج _..ل: يج _ر.î.. ه· _دنوz ر,> ي: _,ي,L . : ,ام· ھ
يzí ود.يو ويچ ¸ا¿, _رع ي: _رع
_¸اي· .ي ر· ڪ
ي..¦و _..: اج _ر.î.. ول ا ڪ ڌ 10 <‚..ي¿نا ي جو ي ا..¸ و..ل ھ ڻ ڪ
نام 10 و..ل ا , _ر..ع نا _¸و _ر دي. _رع نول·و, ڪ ڌ ڪ ڪ
ي جو _: ھ 5 .و:¸ يلا¸.. _ر دي. نوج _رع نول·و, ڪ ڪ
اد¦اs
_ csا..L cر..· ي..: _د ي..zí ¿ر..فم ¸ادو,...و> د..>ي, يz ڏ
ي..ج _دو..ٿ _ر م...> _..ٽ.م ي..: ي...يچ ي.., ي..مر:’ وٿ ڪ ۾ ۽

62
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ا¸و.>و ¸اد.aم . ي.zí د.يفم م.zو ايلو>يلام ي ڪ ۾ ۽ ڪڙڌ 30
يج¸اي¸ ,ا.و ¿,æ رٽل يلم
¸ا¿, و.ي: _rو¸
ي..: _..¿.ج ي..zí _..ي· ¸ادو,...و> و..ج ¦ا ل ن¸او ي..z ڻ ڳ ۾
ا..zا ه..· ا..ٿ نو..چ ي..zí _د... ¸اي· ي.,م z يج نا..د.z ڪ ڪ ڪ
ي..z _zíاد... c..>ورs نوي...ي. ,..ل ه..¸ _ا...رz ي...,م ڪ ڪ
¸ا..,م و>...ن ي..zí ر...¿, ي¦ا¿.نا _د¦اs _ي· ¸ادو,و.و> ڪ ۾ ۽
يzí ¿رL _z
ديف. _د.æ ول z _: يج _ر.î.. ڪ ڪ 50 cو..ج _·¸ ,ار:
20 ¿لا, ,ار: ڙ 30 cا¸ ..z _..¿.ي ..z ي..: ي.¸... ,ار: ڪ ۽ ڏ ڪ
يsا.., ي ا..¸ و..ل ¿...¸ _..z ج و:¸ ي¦ا.¸ <‚ي ا¸ ول c. ڻ ڪ ڏ ۾ ڻ ڪ
و..:¸ يzل ه· يz¸ 12 ..لا ي ا..¸ _..ير¦í <¸و..¸ نا..: _ J ڳ ڻ ڪ ڪ
نا _ر ۾ ڪ 5 _ي¦ا....يا ويz ا _¸و ي¦Jم _ي· وج نر· ول ڙ ڪڪڪ ڪ
ي ا..ڇ ي..zل _..ي· <¸و..¸ نا..: <‚ي¿نا يŒو يٿ .> ي ا¸ وج ڻ ڪ ڻ
و:¸ يلا¸..
اد¦اs
م..zا ¦ا و ن¸او و..ٿ ي و¸ نا: ر ي: ن¸او _ي· يz ۾ ڻ ڌ ۽ ڪ ڻ ڪ
اد..ي¸ ه.., ي:¸ا..· ¿ا..مد <¸او. نا: <‚ي¿نا وٿ _ر ادا ¸ادر ۾ ڪ ڪ
وٿ _رڪ
cا¸ _.
cا¸ ي..: ود¸ا
ا,من يلا,ين ’ا.¸ ي.. _د.z
:ي.....يLل SchweŸ•furtthŸa ”apŸíŸo•aceae
A•tŸrrhŸ•um papŸío•acem .
:نادنا> Scrophuíaceae
اد..نوz ه, اج _·و¸ يم¦اد م.s اي¸ : و : يم.وم z يz ڏ ڏ ۽ ڪ
ا..ج _zو..ٿ ي.ٿ _..ي.¸ ول,اج اي ي.اي¸او _ر و : يz _zí ۾ ڪ ڻھ
و : يzí ,اع .. م.s z نام _ج _zí اد.يٿ م.s ي· ڻھ ۾ ڌ ڪ
¿ر..L <‚.._ zا.وٿ ي.ٿ ,اج ,اع رٿ وداد وٽ¦ يچار _ر ڙ ۾ ۽ ڪ ڪ

63
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ديو¸ويí .وٿ يچا ر“ن يz ه, اٽلي _نا • نا..چول, ڪ ۾ ڊ ڊ ۽ ڪ
و¸او ..:¸ _اد...عا ي: _طل> _· يzí _.عم يج ا.¸ ي.. ڻ ۾ ۾
<¸ل ارف..æ م×ل, ادو. ¸و..د, ا.¸ اف ا·او .L ي: _z ۽ ۽ ڪ ۾
و...ل يلو..معم و يج يzí و·و¸ z يz._zí اد. _امع..ا ڪ ڪ ڪ
نا..م ا..¸ ي..ج _..z ي..zí ود...يٿ و : _: رٽيم z يzí ود.يٿ ڙ ھ ڊ ڪ
ي..ج ي..¸ ..z _..¸ ا..ج _..z _..zí نويد..نر ن نو>ا... يsا ڪ ڪ ڪڪڪ
ا : ر..ٽيم يٽ.ي... ه..¸ نا..: ..z ي يج _zí ادنوz نو¿ما. ھ ڊ ڪ ڪ
_..: ا..ج _..z _..zí اد..نوz ا...ل ’_و..˜ي, ي يج _..zí اد..نوz ڪ
نا..: ي..· ر..s يج _z _zí ادنوz اج رل ي لz ا >ناريم ۾ ڪ ڪ ڙھ
_zí ادنوz ¿¸ ¸اچ
ا..ي نا ي يج _zí م.s ي· . : . : اج ي·و¸ _z : م.s ڊ ڪ ھ ۾ ھ
نا...چول, ي.ج نا... ا¸ _.zí اد..يٿ ا يرsí نا... ا¸ ۽ ڪ ۾ ڪ ڪ
اٿ _يٿ م.s ي· اج _z _,وæ _ي . ۾ ڊ ڳ
_¦ادي¸ <¸اج .اٽلي _نا’ولي¸ _ل يچار ڏ ڊ ڪ
:¿ا€م .> ,ر: ڪ
ا¸و>و ¸ادaم ڪ 5 نا: 10 _ي¦ا· ,ار:
اد¦اs
ي..: _..طل> ي..¿.· ي..z ه..· نو..يzí ا..يí _ر ر † ي•م _.يج ڪ ڪ
ه..· ه..ن ي..zí يج ن¸او ديو¸ويí –وعد اzا وٿ ي:¸ _اد.عا ڪ ۾
_اد...عا ي: _طل> ي¿.· ا يج يzí اa.ع دوجو وج اود _ zا ڪ ڙ
و..يچ ه..æا>لا, <¸اود ي..: _¦اود _..ي zا ينا..نوي .L .ي:¸ ڙ ۾ ۾
يج lل> رz اود اzا ه· يzí وzا دæaم وج _¿.ج يzí ود.يو
<¸اود ي..: _.z نا..ا _ر <‚..ي¿نا._ر ود¦ا.s ي..: و¿ ام ڪ ڪ ڻ
يج _دم ي·و¸ يz نا. يلاو> <‚ي¿نا ._ي. ادنوچ هæا>لا,
ميل..· ه., _وaم ¸ا>, يج _دم ’ : نا. >z ديفم ¸ا>, ۾ ڏ ڻ ۾
_امع....ا ه.., _طي,اي† يz’¸وí .ا.ي¸ يz.يٿ يŒو ي. ۾ ڪ
د..يفم _امع....ا و..ج _..z ه.., يلي ا..ن.ي..ٿ ي..Œو ي. ۾ ڪ ڪ
ي.ج نا....چول, .ي..zí د.مí¸ا ه, ¸ا>, ي ار¸ ارلا .يzí ڪ ۾ ڻ ۽ ڪ
ي..ج ي..ل: î.: ي·ا يz ه· وٿ يîل ف.æم د.îل ي· _ي·و¸ ۽ ھ ڙ
<‚..ي¿نا. ي..ٿ ي..Œو ي. _امع....ا يa> اي _¦ا¸ <¸ل ‡¸ا> ڪ ۾

64
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..,¸ ي,..L ي..: _..¿.ج ن¸و. ¸ا>, يج ميو <¸او. نا: ۾ ۾ ۽
نا... cر„ <¸ل <‚..ي¿نا و..ٿ ي..Œو و..يچ ه, ¸ا>, وج cو.ر¸ ڪ
يٿ يŒو ي. _امع..ا ڪ
€ج ي¦ايميڪ
ي..zí نا..,¸ا و¸ ي¦اz و يج _ٿرs _ي. ي¦J لا z _z ۽ ڪ ڊ ڪ ڊ ڪ ڪ ۾
_...¸ ي..ج _..z €..ج يzا _ٿا ودنوz نوٽي ديٽي¸و,ي.نا z ڪ ڪ
..ي¦J لا ل ي¦ا... ور يم و¸ا..· اٿ Œو اي _æا> نام ڊ ڪ ڪ ڪ ڪ ڻ ڪ 11
نا... <‚ي¿نا._zí ايو اي _æا> نام _z _.يو. _ي ا¸ يفيا ڪ ۽ ڊ ڊ
يج _دم و يج يzí ويو وي _æا> _ي ا¸ يفيا (_.ي¦ام) : ڪ ڪ ڊ ڊ ڏ
يzí ¸ام c وم <¸ل م.يفي¦ا· Jينوملا. مي™ ارج يج¸ا>,
cامولعم دي€م
يج _ يج ن¸ا¸ ‹و oدلاو ه· يzí ه¿لا يج _دنوz _ .ن ڪ ڳ ڍ
نا..: نا ي.z _د...ي c.فم ا يج ي.z _دنوz اود يج ¸و. ڏ ۾ ڪ
اود ا..zا oد..لاو <¸و..¸ ه· _ي.ايí _ ل نا> دم>م و .· _z ج <¸و¸ ڏ ڊ ڏ
ر,> ي: _¿ ام cz ديا. ه· ه, _ر <‚ي¿نا ي.z _د.يzا¦ هن ڻ ڪ
_.ي و..z اود اzا ه· وي¿¸ نا: oدلاو _¿.ي z نوم .ي.z هن ڪ ڏ ڪ
cا,.. ه· _ي¦ايچ.يzí _د.يzا¦ 50 ي.ج نر..· <´ا..¸ .z ,ار.: ڪ
و ¿,æ ارطs ي· نام نا <¸و¸ يzí _د.:¸ ي اڇ _ ا. _ي· ڻ ڙ ۾
يsا .و..ٿ ي..Œو _ ڇ ¸و... نا. جو _. يج ¸ا¸ ,ا. ڪ ڏ ڻھ ۾ ڪ
ه¸ ر¸ ي.z _د.لم cا,.. ي· ¸وٽ.ا ¸ا..¸ يفيطل نا: _لا.
يzí _ مم يلم ي•ن نام .ي ¸ام اz وج _zí ايٿ _ا. ي· ڪ ڪ ڻ
‹و نا...ا ر¸ ي>z ,اج ,اع ‹و _ي¸ا..¸ يج نا..چول, ه·
_ي¸ا....¸ ا..z و..ج ديا... ه.., _ر نا يzí هن .اي..د ر..يz ڻ ڪ
ي..ج _.¦ا... د..يدج ر..¸ . ي..zí ويو ي>ٽ : و,zاو وج نا ‹و ھ
نا يzí ديفم ¸ا>, يج _دم ه· يzí ر,> _ و اzا ي..و¸ ۾ ڏ ۾
_د..م _ر Žz _¸ا· ي·و¸ يz ه· يجر : ي: _,ي,L _ر ڪ ھ ڪ
..z ي..ج ¸ا>, يج _دم نا.ا _.يج _ ا,ر>· ي· ¸ا>, يج ڪ ڪ
ي..zí ه¿لا اzا يج .>ع·.نو î. ي í .ي ¸ام اود ر.¿, ڳ ھ ڻ ۾ ڪ
ر..“ن _ا..> _ا..> ه.., _,ا. يج .L ر † وج ي·و¸ _z ه· ۾ ڪ ڪ

65
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ن cا..مولعم ه.., ا يج ي..· ي· و¸ _z _ر <‚ي¿نا . ود.يا ڏ ڪ ڪ
يŒو وي >م. دجوم ي: فور>لا مsا¸ وج نا يzí ي¦و ھ
:€ج ي¦ايميڪ
ي,ع... ي..ج _رٽ...مي ي..ج يٽ.¸وينوي يچار نام _z ۾ ڪ ڪ
_د¦اsا, ي>ي.ن يج ‰يa>· <‚ي¿نا ي¦و ي. ‰يa>· _د¦اsا, ۾ ڪ
46 . يzíو..يو و..ي ¿يا.... ولا..aم ي..aيa>· ..z و..ج _>فæ ڪ ڪ
ي..ج _ي·و..¸ يما..aم _..ي zا cار..˜> .ي,..L اج نا.ا _ يل ڙ ڪ
_zí ايو اي ا€ج نايšيz نام _z ._zí هن ر,>ا, نا: ‰يa>· ڍڪ

cا,ر>م
نا..چول, ۾ 5 نا..: م..يو يz ا <‚ي ا¸ يٽ ,ار: o نا: ڙ ڪ ۾ ڻ ڪ ڏ
ي..zí ود...يو يٿ ود¦اs cر· يzí _ د.يو _¸اي¸ ¸و. وج <¸و¸ ۾
_د : : ا. <‚ي¿نا ه· ي.ٿ هن ود¦اs _z يج ڙ ڏ ڏڪ 10 ي¦Jم ,ار:
وٿ يŒو يٿ ود¦اs ¸و. يج ميو ه· يج¸اي¸ ۾
_s ¸د.م.
_s ¸د.م. ود¸ا
_ا>> _s¸د.م. يلاî., _د.z
ولا...ن ي....يLل BarrŸ•gto•Ÿa acuta•guía
rtaceae نادنا>
¿ي¸ا·
_..z ي..· €¦ا... يلو..چو يzí و·و¸ و¸او z¸ €,.ر. z يz ڻ ڪ
_..z نرzام يج cر ... _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz دs وج ڪ ڪ
_..s يج _z _ر <‚ي¿نا يzí ون ولان وج لا>> اي ايا>> وج ڪ ڏ
ينا.م¸ ي ار¸ ي.zí و..ن ولان وج Js _ر·ا Js ا¸د.م. ي: ڻ ڏ ڌ ۽
ي.zí ود...يٿ _امع....ا <¸ل ند..æaم ي¦اود يz ‹و ند.z نا:
ي..¿: ي..: _..z ه..· ي..zí ود...يٿ و ا¸ا..¸ ي..: ن¸ا¸ _z ج ود.z ڻ ڏ
ه.., .ي¸ _ي و يج نار¸ يzí ود.يو يٿ ود¦اs ه· _zí اد.ي¸اي¸ ۾ ڌ
يz 250 ا..ٿ _Œو يٿ ا .ن .ي¸ اج ن¸ا¸ نا. ¸اي¸ ي¿: ,ار: ڍ ڻ
_..z _¸ا . اج <‚ي¿م ه· يzí ود.يٿ يz ه, ي.ج نا..د.z ڪ ۾
_zí اد.ي¦ا.اs ي¿م ي¿جو oا يج ي¿م ي: ۾ ڳ

66
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ ا>. ڻ
وج دs يلوچو z يz ڪ 10 _..¿.ج ي..zí ود...يٿ و : _: رٽيم ھ ڊ
نو..ج _..z ي..zí ود...يٿ _..: ر..ٽيم ه..¸ ا و¸ <‚ ي¦لو..: ٿ وج ڻ ۾ ڙ
_..z _..zí نويدنوz _ي م نوي·ا : نوي ¿.. نوي : نوي¸ا· ڙ ۽ ھ ڙ ھ ڊ
ي..ج _..z ي..zí _ د...يٿ ر..ٽيم يٽ.ي... ..ي ه¿لو..ٿ يج _: يج ڍ ڏ
ي..zí _د..نوz ي..· ,..ن¸ ي ا..> _¦ا..م ا..z ا ي لz ي¦ا ڪ ڻ ڙ ڳ ڪ ڪ
ي..Œو يٿ _¸ا يz ه· يŒو ويا¸د _: _z يج ي: _¿.ج ڪ ۾ ڏڪ
ن¸وو..ج _..¿.ج يzí _دنوz ي لz يš. ي¦ا يz يٿ ڪ ۽ ڪ 25
_..ير¸ا ¿¸ا..م ي..: _..z ي..zí ود..نوz .s _¸وچ يs ول ۾ ۽ ڪ
_.s _.zí اد.نر ن ي.م _.: ه.· _.z ج _.zí اد. ل _¸ ناون ڪ ۾ ڏ ڳ
ي..ج _ي¸ا· _ر و : _¸ _zí اد.يو ي,¸ ر,وٽ ا ر,مٽ. ڪ ڻھ ۾ ڪ ۽
_ر و : _zí اد. ل ¿¸ ڪ ڻھ ڳ ۾ ڙ 10 نا: 13 ..: <‚ي¦لو..: _..¸ ڏ ۾
....¿چ و لz ي..z. _zí ادنوz _و˜ي, _¸ اج _z _zí اد. ل ڪ ڳ
ه· _z ج .يzí _دنوz ¸اد ون _¸ا· يج _z يzí ودنوz و¸اي ڏ ڪ
..îي ي..ج _..ج _zí ادنوz يج _>,
´
_¿. ري×,’فاف. _¸ ھ ڊ ڪ 6
ر يو •نا ڪ 3 ا..ج ,..ن¸ ي..نارفع¸ ا..z ا _..: يzí _دنوz •نا ڙ ڳ
نود...· نويz ا ر¸ _zí نويدنوz هن نوي.¸ _ل: _zí ادنوz ڙ ڳ ۾
_..ي ٽل c¸و..æ ي..ج _ ڇ ..îي _: يzا _ٿا نويدنوz ڪ ۾ ڳ ۾ ھ ڊ
ي..ٿ رzا..œ _..s ه· _zí اد.يو ي ڇ _: يzا _z ج _zí ادنوz ڻ ڏ
ي..zí ودنوz ور يو •نا و.م و : •نا ي _s يz يzí ود.يو ڪ ۽ ھ ڊ ڍ ڏ
<¸و¸ نا: ,¸ ر¸ يzí ودنوz وج ,ن¸ ي¦ا. ه· ¿ور. و يج ڻ ۾ ڪ
نا.: _ي¸ا....¸ و يج ي.zí ود...يٿ و..ج ,.ن¸ ي ا.> ي لz ڪ ڪ ڪ
ه· cلا> _ . يz. يzí ود.لم نا. يلان يج _s ¸د.م. ۾ ڪ
ه..· ي..Œو ويا...¸ <‚ي ا..¸ ي..: _z يج ر¸ يzíودنوz c>. ۾ ڻ
<¸و..¸ ر..¸ وšم يلومعم _ير¿¸ وa¦ا† وج _z يzí ود.يو يٿ ,رن
و z _zí ادنوz م.s ه¸ اج _z. يzí ود.يٿ _و.>م و ڙڪڪڪ ڙڪ
ه.., c.., د..s ي..z و¸او ,..ن¸ _ يz و..ي¸ ه..· و¸او _..: ديف... ۾ ڊ
_د¦ا..s ي..ج _...z نا... lا..>ل ي,L ر¸ _zí ادنوz فل.>م ۾
يzí ودنوz هن _رs و : ڻھ
_¦ادي¸ <¸اج
ي..· _..¿ ج ي...,وL¸ ن¸ا. يلدلد _يلان _يدن نا..د.z ڳ ۽ ڪ ۾
هيلا..مz _î. ج اج وا _اî., امر, .ا>.¸ ر·ا وٿ ي.ٿ ,اج ,اع ھ ڌ
نا..: <¸..ي¿نا يzí ,اع ي· ن¸ا. يج _دن ا.مج _ياšيz يج ڪ ۾
ي.ج ايليرٽ..í ه., نر.ي€ج يج .م. _د.z <¸او. ۽ ۾ ڊ _.ي :ا ڻ ڏ
ي..zí و ..> ا..ج _..z ه.., دا..,í ,J.ا يzí ود.يٿ _a¦Jع ڻ ھ ڪ ۾ ۾

67
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
’_>... ا..ٿ _ ل ينام¸ _¸او ريمع· يج دا,í ,J.ا ي يج ڏ ڳ ۾ ڪ
. _..Œو ي..ٿ د..ي¸ان ي..zا <¸و¸ نا: يæرع > ه· يzí _ مم ھ ڪ ڪ
ه..ن _امع..ا ‹و _مي > _s ¸د.م. ه· يzí اzا ي.م.مsد, ڪ
م..ي > و و>...ن د..يو¸ويí و _z يج يsا, يzí ود.يٿ ڪ ڪ ڪ ڪ ڏڪ
_..zí _zí اد.لم اج م هن _¿. ا ار¸ نا: _ي¸ا..¸ ه· يzا¦ ڪ ڪ ڻ
ي..zí ود...¦و ناو..ن ي¦Jڇا _..s ¸د.م. _ ل ا ي _ا. ي¸رz ڳ ڙ ڪ
<‚ي.م...sد, ي..zí ود...يٿ هن ور و وج _s ¸د.م. _ر و : ڪ ڪ ڻھ
ي..zí ه..ن و,zاو وج _z ه, _>.ن يج _نا>اود ينانوي نا. ۾
نا..: _ي¸ا....¸ ي..zí ه..ن _ر : _ .م يج _z _ر <‚ي¿نا ھ ۾ ڊ ڪ
_..z يج م..ي > _ر <‚..ي¿نا _..zí اد...لم ي¦ _ ل _ ي ڏڪ ڪ ڪڪڪ ڪڪڳ ڙ ڪ
اج _z ¸وL _¸ا ر. وٿ ي î. يٿ يz ي.ج _sJع ن zا ڪ ھ ۾ ڙ
..يٿ _امع....ا <¸ل ند..æaم ي¦اود فر..æ ه.., ه..· ي¦ا ل و ڻ ڳ ڻ
ي¿¦ ه, ر,ينرs وš. _ر .z يš. ي¦ا يج _z ر¸ اد. ل ڪ ڻ ڪ ڳ
وٿ ي î. ھ
¿ا€م ¿رL <‚_ zا يzí رz¸ ه· <¸ل يج _ي¿م يz ر˜م ڙ
_ر اد..ي¸ ا ¸ا يٽلا _نا.نا وٿ _¸ام ه, ي: ن ي _ع, ڪ ڪڙ ۾ ڙ ڪ
وٿ
اد¦اs
ي..ج ن نí _د..عم _ر و : ‹و ن¸او د..يو ¸و..يí ي..z ڊ ۽ ڪ ڻھ ڪ
و.ي _امع...ا ه.., ف.يل · ي..ج ن .as <¸او.. نا: _¸امي, ڪ ۾ ڪ ڙ
ي.: _..z نا.. _¦اود ي.ج يم.‘اz _ر <‚.ي¿نا و.ٿ ي.Œو ڪ
ي¦Jم نا... _ر..نو ي: _z _z يج _zíاد. _ما. ¸ور‘ ڌ ڏڪ ڪ
_z ‹و نا.ا وٿ _ر د., c.د يz ه· يŒو وي _امع..ا ڪ ڪ
¸و... ي..ج ي•م يzا¦ _ان يج _z و : .ي,L ,اع csو ۽ ڻھ
_¸ا..ج ي ا..¸ نام ن نا. _¿.ج _zí اد. _امع..ا يل€ن ڻ ڪ ڪ ۾
و..يí _ر ر † ¿ور... ه..· _.يج ي..zí ود.يو يٿ ود¦اs يٿ ڪ ڪ ۾
ي..ج ي·ا..ڇ ي..ج ن¸ا..¸ _ر و : ي..z ‹و نديو ه· نايzí ڪ ڻھ
ن¸ا..¸ _..z يج _ر <‚ي¿نا يzí ود.يٿ _امع..ا _ي¸امي, ڏڪ ڪ ۾
ي:ا..م فوف... و..ج _z ه· ي.ٿ د., ي·اڇ اي اينومن î.: ي: ۾ ھ
ي¦ ه.., نا... ي ا..¸ ي..ج ¸دا ا..ي ي>¦ا..ٽچ ي..: ¸ا..¸ ي¦Jم ڏ ڻ ڪ
_..·اs م..×ل, و..ج ¸ا..¸ c¸و..æ ي..ج ¿. _z ج وٿ ي> î. ۾ ڪ ڏ ھ
_..z و..ٿ _ر ¿¸ا> cر· ي: <‚ي¿نا ه· ي.ٿ هن ¿¸ا> ي>z ڪ ۽
_z اٿ _Œو يٿ د., c.د نا. ¸اي¸ _ _¸ نام _.¸ يج ڻ ڍڪ
ي.z ¸ا.>, ا.يريلم _ر <‚.ي¿نا ي.zí _دنوz _ ا¸ يج ۾ ڪ ڙڪ ڙ
دا..>يا اود ي..ج ايريلم _ر ا,ر>· _د¦اsا, ي· _z يzí ديفم ڪ

68
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا... _¸ ي..ج _ر..î.¸ _z يج ي: _z يٿ ي> î. _ر ڏڪ ھ ڪ
¦ا¸ا.: نا.. . ي..zí د..يفم يٽڇ ه· يŒو وي _امع..ا ڻ ڙڳ ۾ ڪ
_..z يج ,د . ا..ٿ _..Œو ي..ٿ د..., c...د نا... ڏڪ ۾ 100 ,ار..:
_..s ¸د.م... 200 ..z و..نا¸و¸ _ ا... ي¦Jم نو..ير,¸ ,ار..: ڪ ڙ
_.z ر ..اr ..م و..ٿ يŒو يٿ ود¦اs ,د نا. ¦ا¸ا: ,ار: ۾ ڪ ڊ ۾ ڻ
يzí ود.يو وي _امع..ا ه, <¸ل ن ي يج .ي¸ ي: ڪ ڙ ڪ
cامولعم ي..¦ا. ديدج
يلاو..> ي..ج _.¦ا. ديدج ي: _ وڇ يج ٿ يج _s ¸د.م. ڏ ڙ
ي..ج ا..يرٽ ي, ي..ج <‚ي¿نا.ايو ايzا¦ . رٽ. يا فل.>م نا. ڪ ڪ ڪ
_ي...<¸امانا ‰..يa>· ي..z .ي¦و ي. _ا..· ¸ •..ناج فJ> ۽ ڪ ڪ ڙ
ه..· و..يٿ c,ا..™ نا..م _,ر>· ي¦و ي. .ي¸ يج نو¸ انو لs ڪ ۾ ڪ
فJ> ي..ج ايرٽ ي, _¸ا ان ,ار: _¸ا اz ,ار: يsا يz ڪ ڪ ۽ ڪ ڪ
_ا ي¸و يج و..يو و ل . رم ˆا> z نام _z .يzí ر™¸م ڪ ڌ ڪ ڪ
16 _ي¸ ا¸ول و يج ويو وي نام ڊ ڪ ڍڪ 3 و..,ر>· و›... ي..z . و..z
ي..z .و..z و..يو و..ي يعي¸† يج ي¸و . وٽ ي,.ا ¸í _يا ميا ڪ ڪ ڪ
_ ي·و...ام¸اs يج يٽ.¸وينوي و .J: يج هيناLر, ‰يa>· ڪ ڪ
.ي¦و ي. ي,ع. ڪ ۾

ي . ڻ
هندل ي.¸اs
ي . _ .. ڻ ڌ
_. .¸ ود¸ا
ي,.¸ ايلام ي,.¸ _. cر ... ڪ
اينا >. ج ولان يماaم ھ ھ
:_€يرîنا Su• hemp
ي.يLل CrotaíarŸa
نادنا> •abaceae
_ ا>. ڻ
ا.¸ نوي.¸ نام ي.ي¸ يج _¿.ج.يzí oا: ¸و¿.م z يz ڪ
_z _zí م.s ¸و¿.م ه¸ اج _z نويٿ _Œو نويzا¦ نوي¸و¸ ۽
_: ديف. Jي¸ ارين _z يzí ود.يٿ و¿: _ي¦ا· رٽيم و·و¸ وج ۽ ۾ ڊ
يsا.., _..zí اد..نوz Jي¸ فر..æ _: اج م.s _ و _zí اد. ل ۽ ڏ ڳ

69
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي¦ا...¸ <‚ي ا¸ ي: _z _zí اد.يٿ اج _îن¸ _¸ اج م.s _ .ن ۾ ڻ ڍ
يل·و... ‹و نا...ا ا..ٿ _..Œو ا..يzا¦ ا...¸ <¸و..¸ ي..zل _..:
.يٿ يŒ و يzا¦ ي¦ نام <‚ي . اzا يzí¸و¿.م ڻ
_¦ادي¸ <¸اج
<‚..ي¿نا ي.z ه..ن ‹و..: ي..ج _..z ينام¸ _¿. نا.. ا¸ ۾ ڪ ۾ ڪ
ه.., c..sو _..z ’ ي..zí _æs مzا يz وج _يد Jî., ه· _رڪ
نا...ا ي و...يج يzí ود. دمí¸د نام _يد هلî., نا.. ا¸ ڪ ڻ ڪ ڪ
¸¸ cمو > ر..¸ ي..zí ,ا..ج _ر و ¿: _امع..اوج _z ‹و ڪ ڪ ڻ
يzí ي·¸و هن _.و ه, ا _ zا <¸ل ¦ا,, هلدا,م ڪ ڪ ڙ ڻ
¿ا€م . _zí ادنوz .> ,ر: ¿¸ اج _z ر¸ .> در. ڪ ڪ
ر˜م م..˜z ر..يد _..¸ _..zí اد..نوz _,ا..s _يa™ _: اج _z : ۽
_zí ادنوz
اد¦اs
ود...يو و..ي _امع....ا _..يد ه..لî., ا. وج _ل: يج _z ڪ ۾ ڳ
¦ا¸ا: ¿¸ اج ي . يzí ود.يو وي >م. _يa™ ي: _z ر¸ يzí ڻ ڻ ھ
¦و ¸او ي..¿ي¸ <‚ي ا..¸ ¿¸.يzí _د.يو يٿ >نا, c¸وع نا. ڻ ڌ ۾ ڻ ھ
ي..ج ...ي¸ _¸ اج _z _a¦Jع ر„ ا اٿ _Œو يٿ ا و ¸او نا. ۾ ڪ ڏ
د..., c¸ _..يلم _¸ا..ج _..z’ _..zí اد...ي¦ا¸ا: _..,ي¸ ن ..ي ۾ ۽ ڙ ڪ
د..ي í ي.ٽلا < ¸او.. نا: <‚ي¿نا. _zí ديفم _,ي¸ ’ د. ۽ ڙ ڻ ۾ ۽ ڙ ڪ
د..يفم _..,.چ ي...عي _.ي¦ا¸و. ¿¸ اج _z.اٿ _ي¦اري _م> ۾ ڪ
د..., _ي> _: اج _z اٿ _Œو ان ه, يلم ¿رL <‚_ zا ._zí ڏ ۾ ڙ
اي ا... ي¦ار _امع....ا ه.., _ا..فن ¿ر..L <‚.._ zا. اٿ _ ڳ ڪڪڪ ۾ ڙ ڪ
_ريs ا. ¦ا: يٽ ¿¸ اج _z اٿ _> î. _ر _æا> اد¦اs ڻ ڪ ھ ڪ
.وٿ يŒو يٿ ود¦اs ۾ 10 ¿¸ اج ي . ,ار: ۽ ڻ 10 ي:ا..م ,ار..:
ا..¸ يج _z.وٿ يŒو يٿ ود¦.اs _وaل نا. ¦ا¸ا: ا.فz ه¸ ڙ ۾ ڻ ۾
7 ود¦ا..s ور..م نا. ¸اي¸ ي·و : _.علا <´ام ر,ار, ,ار: ۾ ڙ ڻ ھ ۾
ي..Œو و..يچ _..×م , نا..,¸ ي,..L ي..: _..¿.ج و..ٿ ي..Œو ي..ٿ
_¸اج ه, .ا.ي¸ _ر ¦ا¸ا: نا. .ي ر· ي ا. <‚ي¿نا.وٿ ڪ ڻ ڪ ڳ
c¸ نا... ر _..يل ي..· c¸ _..يم… ي..ج .و..ٿ يŒو يٿ ڻ ڪ ڪڌ
¸د..نا نا... ر _يل ي· ي¿¸ ¿¸ اج _z .وٿ يŒو يٿ _يل>· ڻ ڪ
يج ڇ _ر ڏ ڪ 15 ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s نا. .ي ر· <‚ي¿نا _¿.ي ڪ ڏ
ا..ج _ر..•¸ نا... _امع....ا ي..ج _>¸ اٿ _ فاæ c¸ ¿¸.وٿ ڪ
._zí ه, _ي> ¸دم يz.اٿ _يٿ ¿¸ا> ا ¸¸ ڙ
€ج ي¦ايميڪ

70
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج _>¸ يج _z._zí ادنوz ¸ا ناæaن <¸ل رîج €جاج _z ڪ
...يا لو.يلاد..نا ...يا ..ل.ي.يل _..zí اد..نوz .يا يٽيs _ي· ڊ ڪ ڊ ڪ ڊ ۾
و ي¦ر·’ _....ج’ د..ي¦J لا _..ي ي€يل وري¦ا..¸._..ٿا ود..نوz ڪ ڪ ڊ
ا..ي ..ي¦J لا ’_يلوي... ي.ي.’_لي¦اs ي..ي.’_ليد¸’_م. ڍڪ ڊ ڪ ڊ
_zí ايو
cامولعم ي..¦ا. ديدج
.يو..>ير: ....و¸ ي..ج يٽ...¸وينوي ا..:ر,ل: ي..ج ا....د.z
ي. ‰..يa>· ي..· _..>¸ ي..ج <¸ي ... _¸ادا ي..ج ي..جلو¸ ڪ ڻ ۾
_..ي¸ _..ي,’ر..•يا ¿.¸ ا.ج <‚ي
¸
... ي.: _¦و رن _¿.ج. ي¦و ۽ ڻ ڪ ۾
ي.ج ن¸و ند... ي.: _¦و ر.ن يzا¦ . رٽ. يا لونا•يا ڪ ڪ ڪ ڪ
نوٽ..ي· _د... <¸و..¸ نا.: ي..ي¿م’و..يو ويا¸ا..: نا. .ا.>
ا..ج <‚..ي.م يج _¦و وج ا. ن ا>ي.ن يz نام نا نويو نوي ڪ ڪ ڪ
وج يٿ اzا ه¿لا .ي>ع <¸او. نا: <‚ي¿نا ايو ي>ٽ : مي™ارج ڳ ھ
ي.ج _ي.æ> ند... <¸او..نا: <‚..ي¿نا.و.يو _ و _ورٽ..يلو ڌ ڪ
¿..¸ ا..ج ي ... ه..· و..يٿ c,ا™ نام <‚ي¿نا ي¦و ي>ٽ : ه, €¦ا. ڻ ھ
ه¿لا ..z c..z. ا..ٿ _ م.> cي>Jæ يج ر ادي¸ دلوا ڳ ڪ ڪ ڻ ڪ
ي..a¦Jع ي..ج نا...ا ¿..¸ ا..ج <‚ي ... ه· يجر : :¸ _z† ۾ ڻ ھ ڻ ۾
ي....¦ا. . _zí نويد.يا¸ا: <¸ل يٿ هن دلوا ي: _·¸وع نوياد ڻ
‰..يa>· oدوجوم يzí يٿ هن ‰يa>· يج <‚ي¿نا ه· نا. lا>ل
>نا.., ه· ي: ندرم يzí ي¦و ي. ‰يa>· يٿ _¦و رن ه, ھ ڪ ڪ ۾
‰..يa>· ي..¦ا. يج ر™ا ند.. يٿ نو˜ع ينان¸ ر¸ اٿ _ڪ
ي..z ه..· و..ٿ ي> î... ي.چ وzا ي¦ <¸و,نا:<‚ي¿نا يzí _¸ور‘ ھ
. هن اي يzí ديفم <¸ل يج _·¸وع
cا,ر>م
_ ا... ي : ن¸و ر..,ار, د¸ا ..يz. _..: ي..ج ٿ يج <‚ي . ڙ ڻ ۽ ڊ ڙ ڻ
ي> Š¸ _¸ا ڪ ڪ
ا¸و>و¸ادaم ڪ وج ,ا. ,ار: z ¿,æ ,ار: z ڪ ڪ
اد¦اs ي..ج م...s رz فيل · يج يل: î.: ¿ي¸ وج .ي¸ ,د ڪ ھ
يٿ _ر ود¦اs ي¦و z ڪ ۾ ڪ ڏ

71
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ا: ويs ي. يم.
ي.نوا يج ي,ا>.¸
:_€يرîنا BŸg wort , bíack kohosh
: ي.يLل CŸmŸcŸ fuga foetŸža
: نادنا> Ra•Ÿcuíaceae
¿ي¸ا·
يsا نا..: c..يمzا ي..ج ي·و..¸ _z و¿ ام اج ا يرمí اي نا ڪ ڻ ڪ ۽ ڊ
_ي¸ا..مي, يsا ي..: _..z ي..zا.ا.z ف..sاو نا..: ي..æرع ۾ ڪ
نا..: يل....م ي..ج _·¸و..ع ي..: _z يzا .ا.z اد. _امع..ا ڪ
.ا.z اد... _امع....ا ه.., ..îن ي..ج ,..نان _¦و ي¦و ڪ ۾ ڻ ڏ ۽ ڪ 19
ن .... _..ي _ي,ار> يج _ي> _>لاعم ي يرما _دæ ڌ ۽ ڙڍڳ ڪ ۾
ي..: _..z ه.., ..چا ه..ن ...ن ا.z اد. _امع..ا ه, ¸و. يج ۾ ڻ ڊ ڪ ۾
ي..: _..z نا..: ينا.م¸ ميدs ه, ي.يچ وz ود.يو وي _امع..ا ڪ
م..>¸ ي..ج _·¸وع : نا. ¿ل ي¿¸ _ ¸ا ’ ¸و. يج ي•م ڏ ڻ ۽ ڙ
ا.z اد.ي¦ار¸او چا ي¿ل يج ۾ ڻ
_ ا>. ڻ
ٿ وج _z ڙ 40 نا..: 100 _¸ د...ج î¸ ..ٿ و : ر..ٽيم يٽ.ي... ڙ ڙ ڙ ھ ڊ
نا: ي· ا¸ يج _z _ٿا اد.يٿ _و˜ي, ڙ 9 _د...يٿ ر..ٽيم يٽ.ي.
_ي¸ا· ي•م يzí _د.يٿ _¦ام ي¦لو: يلو ي, c>. يz يzí ڊ
نو ا..¸ و..ج _z _ٿا نويد.يٿ نو ا¸ نوي ¿.. •يz نا.ن اج ڙ ڙ ڙ
ي.ج <¸و., ر.ي×, _.zí نويد.نوz نو.ي.¸ نو.ي¸و¸ _¦ا.م ا¸ا ڻ ڪڪڪ
نا.: ي¦لو..ج _..: ي..: _..z _..zí نويد..نوz نو..ي نو..ي¸وٿ ڙڪ
اد.يٿ _ا¸ ي,¸ ر,مٽ,ي. نا: ..:í ¿¸ _zíاد. ل ..:í ۾ ڳ ۾
ˆا..> ي..zí ود...يٿ نو¸ ي¦ا..يلامz ي..ج نا.... ا¸ يz _zí ۾ ڪ
<¸او.. نا.: <‚..ي¿نا _..zí ا..يوا¦ ا..·و¸ اج _z ريم. _ر ڏ ۾ ڪ ڪ
وٿ ي.ٿ يz ه, نا¸اج نا: اي.¸ _رٽ.ي. اي نا ..يا ۾ ڊ
ي يچ’ و..ٿ ي.ٿ _...يم¸ _ي...اي¸او ي لz و·و¸ يz : :و¸ ڪ ۾ ڪ ڻ
ي..ٿ ي.z ه.., _..يم¸ _د...عم ا.ي ي,ا€ي· وٿ ي.ٿ يz ه, يٽم ۾ ۾
ه.., :و..¸ وج _z _.يم¸ _ي¦J لا <¸او. نا: <‚ي¿نا وٿ يŒو ڻ ۾ ڪ
.يzí c.¸د
¿ا€..م ...> ,ر..:: ڪ ر..˜م _ ..zا و..·و¸ ي..z : ڙ
.ي¦J لا Jير.z¸ يsا _.¿.ج.و.ٿ ي.:¸ ‰لع· نا. نادنا> ڊ ڪ ڪ ۾
ي> _امع..ا يلا¸.. ي: _z _ر <‚ي¿نا _zí ادنوz ڪ ڪ

72
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
: ا¸و> وادaم ڪ ي..zí _د...يٿ _امع....ا ..•ي¸ و..يموz يz ۾ ڪ
_ي¦ار¸او هن ي•م نا: ,ار: z .ي,L يz ڪ
اد¦اs
ي..ٿ _ر اد..ي¸ _ي ...· _د ي..zí ر>م <¸ل _,اæعا يz ڪ ڪ ۾ ڪ
ا..لا _رع.يzí ديفم ن¸و. _ ار¸ _ و· نون يج ن .. ۽ ۾ ڻ ڙ ڌ
نا... ر ¿¸ا> م×ل, .يٿ يŒو ي. _امع..ا ه, ي ڻ ڪڪڪ ڪ ۾ ڻڪڏ
ي.zí د.يفم م.˜z <¸و.. _ .zا يٿ _ csاL ي: _دعم : ۾ ڙ ڏ ڏ
ي..ج _..z ي..zí _د..نوz cيا . ه, يج ¸و. ي,æع _¿.ج ڪ ۾
نا... ¦ا..: ي..ج _z. يٿ يچا csاL ي: _د نا. _امع..ا ڻ
_ و ه.., csا..L ي..ج _د .يٿ ي.ٿ . : > ¸ا.s¸ يج _,ن ڌ ھ ھ ڪ
نا.. ¦ا.: ¸ادaم oداي¸ وٿ يŒو _ و <´ا¸د وج c¸ يٿ يŒو ڻ ۾ ڌ
.وٿ يŒو يچا او نو> يج _ي> نويٽلا ڌ ۾ ۽
cامولعم ي..¦ا. ديدج
ي.z ي.ٿ ي¦ا.ٽ : ¸و.. ا..¸ ي..zí ي·و.¸ د..ي و¸ ¸ا>, يz ھ ڙ ۽ ڙ ڪ
ه.., _ر¦او ي..ٽ.يا ي...عي د...ي¸ام ا ويج ي¦اوz د.ي¸ام مي™ارج ڙ ڙ ڙ
¸و... و..ج ي..•م î.: يz يzí ه, ,و.م ¸وí .ا.ي¸ يz يzí ھ ۽
•و... ي..z يٿ ي> î. ي¦ار¸او _¸امي, يج ن و.م ٿ ۽ ھ ۾ ڙ ۽ ڌ
. يzí ي.¦ا¸ا _ ¸ا ڪ ۾ ڙ
€ج ي¦ايميڪ
¦ا... و ل: ي¦ا...¸ر· <¸ار..· _..zí اد..نوz €ج مzا يsا _z ڊ ڪ ڊ ڪ ۾
ادنوz نو ولs و.¦í ¦ا. و: ويs ي. يم. ’_ٽي.يا’ ۽ ڊ ۽ _zí
و....ا.ن’¸ ...يا ي..ٽيs’ن€..ي¸ ’€...ي· نا..م _,ا€ي· ٽيم وريا ۽ ڊ ڪ
_ٿا ودنوz دوجوم .: ڊ
ا,ر>· ديدج
نو..·¸وع ي¦ _.يج .وٿ ي:¸ نو.يæا> نوي ج _جورٽ.ا يz ڙھ
.يل: نر·و,ي¸ _¸ووا يٿ ي.¸ ي: _اي _. ي.عي ¸ا¸و.يم ڊ ۽
_¦اد..ي¸ ي..ج _ج ورٽ.يا وٿ يŒو ي>ٽ : وط,ا¸ ¿و يج ۽ ھ ۾
€...يلs ,ر..: ا..ٿ _..Œو _ و نوم¸ا..z ,ن€..ي· ويل يٿ . : ڌ ۽ ھ
_ ي.يل _..مرج نو..يٿ _..يٿ نويليد..,· ينوم¸اz _ر يج ڪ ڪ ۾ ڪ
ي..ج ا..:ويs ي... يم... ه..· ي..zí و..يٿ c,ا..™ وzا نام _,ر>·
¸ا..¸ و...يم ي يج نو.,وL¸ •يا _يا . يرٽ. يا ل>و لا ۾ ڪ ڪ ڪ ڪ ڪ
.يٿ _ ڇ ي¦اٽ : ي: نا نويٿ ن و ڏ ھ ڌ
ي..Œو ي. _امع....ا ي : ,ا..م· ..•ي¸ و..يموz ي·و¸ يz ڪ ڻھ ۾ ڪ
ي.>.¿.م ي.zí ه.ن ر † و : و.ج _.z _,ا.. ي,.L. ي.ٿ ڪ ڻھ ۾ ڪ

73
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
وي ر † وج _z ي.×لا م>ن مي > فرæ ‰,اطم cامولعم ڪ ڪ ڪ
ا¸و..لs ر¸ يzí ي·و¸ ي¸¸وي يz ديا. ه· وي >م. نوم . يzí ھ
ي..ٿ ي.ٿ ه.., نا.... ا¸ ي..z ه..· ي.¸ ر,> نام نا.. ا¸ فí ۾ ڪ ڪ
.مٿا ويîل _يæف· نوي•م وج _z _ر ¿ر.ي¸ ¸اچل ڪ
( چ¸ ) ن¸اٿ , ي. ڪ ڌ ڪ
_و.اr ي,رع
_ناs و,ا : ينانوي
چ¸ : ود¸ا _ .. ڪ ڌ ڌ
چ¸ ’امچ ’ چ cاج هsJع يلام. ڪ ڌ ڪ
ر.·’ انر. : ¿ادل
•يلم ’.s ‹ا, ’ .ما : .ا>.¸ _ي نا ڊ
و,¸اٽ. c,·
ي.يLل hŸppophae
نادنا> Eíaeag•aceae
ي..·ا. نا..يzí و..يí _ر ي¸ دلج ر † وج ي·و¸ _z ي و.يج ڪ ۾ ڪ ڪ ڻ
ه..· _.يج ر..¸ . يzí ويو وي ر † ي¦ نا. ناو.ع يج چ¸ ڪ ڪ ڪ ڌ
c..ن ا..ج _¦اود ي...يد ه..· و..Œو ود.يٿ ¿ي.و ور¦اد وج ‰يa>·
ي.. _يٿو.چ د.لج _ر <‚ي¿نا _چا اد.يٿ ,ولعم اد¦اs ناون ۾ ڪ
نا..يzí و..يz¸ ي¦ نوم..˜م ي..z نا... ناو...ع ي..ج ن¸ا..ٿ , ڏ ڪ
ي..zí و چ ي..>,ڇ نوم..˜م يz c>æ ي¦ام.zا¸ caيa> ڪ ۾ ۾
ه..· وٿ ي> î. ي¦ا ل و¸ادنا وzا نام cيمzا يج نوم˜م. ھ ڳ
ا..zا نا¸ود <‚ي¿نا .ايٿ _وæوم l> دادع·ل c,ا, ي·و¸ نا وج
ي.· ي·و.¸ _.z ه., ا¸او ينا>اود يلمجا ¸وريs ه· ي.¸ ر,> ه,
نو.م ي¦ا.مرs ينا.,ر¿م ف و.æوم . _.zí ايz¸ _ر ‰يa>· ڪ
<¸ا..م.z¸ ¸اوzا..م نو¦í c..z. ي.z ي. ي..ناو¸ ي·و..¸ ه.., ي..: ڪ
_..ع و _..م و..zا ,و..z و..يار ¿يا... نوم˜م و يج c>æ ڪ ڪ ۾
نايzí نويz¸ _ر _ما. _ر ومجر· ڪ ڪ
نو..ي·و¸ ا..·و¸ و ا ..zا داد..ع·ل نا.... ا¸ اداد..> c لمم ۽ ڻ ڙ ۾ ڪ ڪ
_و¸ _يچ نام _¿نا _zí اد¦اs _ري. ا اج _ج _zí دوجوم ڪ

74
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
<¸ل لم ي>.¿.¸ يzا¦ cا, رم لم ي¸¸وي اي ي¦اي.يا اي¸ اي ڪ ڪ ڪ
ي.zí ه.ن ي¦ ر,> ه· اي ي: نا.ا . _zí ايz¸ ي¦ام هلدا,م¸¸ ڪ
ي..ج _د..., ه,و..æ.م _sا..ن ي..ج cمو > نا.ا ه· يzí يج ڪ
ي¦اود ه· هن نام _·و¸ _¿نا _ر يج ي¿جو· , دع اي _ر ڪ ڪ
ل _¿نا اد¦اs ي·ا,ر>· ي¦ هن نويzí اي î. _ر _æا> اد¦اs ھ ڪ
.ي,L يsا يzí اود مzا z ن¸اٿ , ي. نام _·و¸ دادع· ڪ ڪ ڪ
و..ج <‚..ي¿نا ي..zí ويîل وڇ ولان _€يرîنا نوم ه· اد.يٿ نا.ير¸
_z ه· يzí _رع <¸ل يج <‚ي¿نا اz ي,: îل ولان وي¸ اي ود¸ا ڻ
و..ج _..z _ر <‚..ي¿نا ي..zí هن ر † _,ا. ي,L وج ي·و¸ ڪ ڪ ۾ ڪ
..چ¸ ولان ي,L وج _z <¸و¸ نا: ƒا ويٿ هن ¸و¿.م ولان ي,L ڪ ڌ
نا..م ي·و..¸ _z _يچ يجر : >م. ۾ ھ ڻھ 250 ا..يzا¦ cا.., رم ڪ
_..ي¸ ر¸ اٿ _يٿ _امع..ا لم ي>.¿.¸ فرæ هن يzا اٿ _Œو ۾ ڪ
نا ي,...,لد ي..>.¿.م ا..ٿ _..Œو ا..ي دمíر, _ لم ي¦اي.يا ڪ ۾ ڪ
¿يم... ر.يsور¸ c.ود .ي,L z ي>.¿.م _z ج _ و csو ڪ ڏ ڌ
¸ا..,>ا نا و...و: ه..للا ڊ 23 _¸و...ج 2005 oد... ¿يا... ¿ ۾
نوم˜م نا ي. يناو¸ ي: نوم ي¸ا و·وs يج نوم˜م ۽ ڪ ڪ
_¦ا..مرs ي..ج و..·وs _..يîن¸ ا… cا, ي·و¸ c>ا‘و يج ۽ ڻ ۽
_يعام...ا د..م>م د¸د..مz ي..ج نا.. ا¸ نوم˜م وzا. ي. ڪ ڪ
و¸او ر م..> c,رr ر † وج ي·و¸ _z _¿.ج وz _يîل وج ڻ ڪ ڪ
اد¦ا..s ي,..L نوم..˜م <‚ي¿ناو..z وي نا. ناو.ع يج و·و¸ ۾ ڪ
_دا..æ.sا ي..ج ي·و..¸ نوم..˜م نا ه..· _..z ج’ا.z ر·ام يلان ۾ ڏ
ي·و..¸ _z نوم˜م _د.. وz _ي oداي¸ c>, ي· cيمzا ۾ ڪ
نJz ود...ي¦ا ¸ وzا.وz دوجوم _ ع وٽچ وج ي,جاو ي, نا. ڌ ڪ
دو..جوم نا. cر„ _a¦Jع يلام. يج نا.ا و·و¸ وzا ه· ڪ ۾
¸اí..: ر . وج و.و: هللا ¿يم. نو¦í يلماعم <‚ي¿نا يzí ڪ ۾
و..ي _¦ا..م ي..: نو..م _¿نا ي·و¸ مzا _z <‚ي¿نا ه· نايzí ۽ ڪ ڏ
ا..يند نو¦í <¸و..¸ نا: <‚ي¿نا ._ي î. _ر ‰يa>· ي و نو¦í ھ ڪ ڪ ڌ
_ يل _..يو ي ل ‡J· _,ا... ي..ج _·و..¸ م..zا ي..ج ڪ ڳ ۾ ۾ ڪ
_..z .ا... ي,L ه, _¿. ه· يzí ه¿لا اzا يج _و.sا ۾ ڪ ڪ ڳ
ي...¦ا. ي,.L د.يدج ي.ج نا....د.z يsا, ويلم هن ر † وج ڪ
_€يرîنا <¸او. نا: <‚ي¿ناويلم ر † رæ.>م وج _z , _,ا. ڪ ڪ
ا..zا ر..¸ و..يلم ر † يلومعم وج _z .ا. رæ.>م z يج ڪ ۾ ڪ ڪ
¿ر...ي¸ ..z وج د¸دمz ه· _.يج .ي.z مzا ي¦ا¿.نا cامولعم ڪ
نا..يzí د...z ¸ و ار¸ و..ج _ ي يم د¸د..مz ولا.¸ يzام ه· ڙ ڙ ڻ ڪ ڊ
‹ويٽيٽ...نا ¿ر.ي¸ _ر,ل يرîيا ,رsارs نا. _اف·ا <‚ي¿نا ڪ ۾
ر..“ن نوم..˜م ..z و..ج ن ن¸ا ي..ج cîل: ايريا ن¸دان ¸اs ڪ ڌ ڪ

75
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه..يودلا م..لع c..sو <‚..ي¿نا ه..· يzí _اف·ا .ي>ع’وي¸í: نام
و..ج ي·و..¸ _..z ر † يلو..معم نا و..z cعا.ا ري¸ وي¸ دلج ڪ ۾
نا..: _,ا. _€يرîنا وج ي·و¸ _z _اي> ي>.¿.م’,وz وي ڪ ۾ ڪ
.ا... ..z ي..ج نا,¸ _ .. وعsد نوير¿¸ ري×æر, <¸او. ۾ ڪ ڪ ڌ ۾
ه.ن و..ج نا ي..· .¦ا.. ...يو ي.·ا† ي..>.¿.م . و.z و.يو وي ۽ ڪ
’مي •نل ه, ريوæ· _يîن¸ يج نا ر¸ مي ر † فرæ ڪ ڪ ڪ
¿ي¸ا·
وz وي رير>· _يعام.ادم>م نوم˜م و يج c,ا, ي·و¸ _z ڪ ڪ
ي..: cيمzا _داæ.sا يج ي·و¸ _z ي يج اæ> مzا اج نا . ڪ
_ر _عو _مومجر· نام _€يرîنا وج _¿نا . اٿ _ ر:اجا ڪ ڪ
نايzí ويz¸ يîل
_..a¦Jع يلام... ه..· ’يzí ا€sا cامولعم مzا ي¦ا¿.نا يz ۾ ۽
نا...چول, د>ر.. ي.z ي.zí و.·و¸ و¸او ن . z چ¸ ۾ ۽ ڊ ڪ ڪ ڪ ڌ
¸ا¸ ي: _z و¿ ام يماaم ¸ وL ي.ياو¸ وٿ ي.ٿ نا. cر„ ڻ ڻ ڪ
_ي·ا..ي> _s يج _z _zí اد. _امع..ا <¸ل ¦ا ل _z ول ۾ ڪ ڻ ڳ ڙ ۽
ي..ج _دا..,í ي›... و يج ي..zí ود..نوz ¸اد..aم يsا ي. ڪ ۾ ڪ
و..يچ ه, وzا <¸او. نا: <‚ي¿نا يzí ودنوz يsا <¸ل _·¸ور‘ ڪ
_ويم _>¸ يج _z ه· وٿ يŒو ۾ ۽ 190 اد..نوz €..ج ي¦ايمي ڪ
_.يچ ا.ٿ _:¸ cيمzا _ و نا. يلاو> _داæ.sا €ج يz _zí ڏ
_د.يٿ يندمí نا. .ا.> يج _يل, نام _·ا, رم يج _z ڪ ۾
..: وج _ي¦ا..يا _æ> _ع, يج _¸وي _و¸ _يچ يzí ڻ ڏ ۾ ۽
_.يچ فر.æ _.zí م¦ا.s نو.يرٽ يs نو.ج _.z ه., ا يرمí ۾ ڪ ۾ ڪ
نوي zا ڙ 200 فر..æ ي يج _zí نويz¸ _ر م نورٽ يs ڪ ڪ ڪ ڪ
. _zí نويد.يzا¦ . رم اج چ¸ ڪ ڪ ڌ 1996 ..چ¸ يج _يچ ¿ ڪ ڌ ۾
ودر ...ا c..îل: _ار.چ _دلج _îنو¸ول ر.يsور¸رzام يج ڪ ۾
و¸اد..نا _ر...ر. نا... يلاو..> يج ¸اودي¸ يج _z cاو. ۾
ه· ويا ل ڳ 3000 _ا...رz نا..م _..ج ي..zí _م....م ي· رٽ يا ڪ
2500 ه..· و..يچ _..z و..ٿ ي> î... _ر _..æا> و..·و¸ _..· ھ ڪ
ي..zí نو¸و..م ي¦ا..¿.نا <¸ل ي..ج <‚..ي¿نا _يم¸ ر. ينا.. ا¸ ڪ
.ي..ٿ ي î... ي..ٿ ه.., Šو..¸ ر...¿, ي..ج _..z ي·ا وج _ي¦ا..يا. ھ
cعا¸¸ و ا¸و> cا¸¸و<¸و¸ نا: _¸ادنا <‚ي¿نا ڪ I.C.I.M.O.D
....يم,لو ...يل ر..يا _....ين . يجار¸ ي·ا..,ر>· z نا. ۽ ڊ ڊ ڊ ڪ ڪ
يما..aم ي..: . يجار¸ <‚..ي¿نا وي م¦اs ‹ويٽيٽ.نا ¿ر.ي¸ ڪ ڪ
يلم ددم يsا ر ر:اجا ي: cيمzا يج _z ي· ¿ط. ڪ ۾ ڻ ڪ
و..ج ي·و..¸ و يج و..يو ويا ل .نJ¸ z <¸ل _ي¸اz ودر .ا ڪ ڳ ڪ ۾ ڪ

76
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..zا <¸او... نا..: ..ي وعsوم ي: _ي¸اz ر¸ اz _ر ¸اي· c. ڻ ڏ ڪ
ا ن¸ا اج _¸ادا نا .,... و..ج _..¿.ج ويو وي د., . يجار¸ ڌ ڪ ڪ ڪ
c>..æ ي..zí _ا..ملام نا... اí..r چ¸ اٿ _ î. ي¦ا ¸ ي¦ ۽ ڪ ڌ ھ ڌ
_ي·ا..ي> ...يا ي..ٽيs ا..îيموا <‚..ي¿نا. و..ٿ _ر اي¿م اír د.م ڊ ۾ ڪ
ادنوz cا, رم _ يمي و· وs cايندعم يلومعم’ _ا ¸ ي. ڪ ڪ ڪ ۽
و..ٿ يŒو ويچ و·و¸ و¸او اír يلا„م ي: _z _ر <‚ي¿نا._ٿا ڪ
J
¯
„م.ا..ٿ _> î. ي í .ي ¸ام cا, رم ر.¿, ,ام· نام _z ھ ڻ ۾ ڪ ڪ
ويzا..¦ ه.., .ار... نا..م _..z €..ي .ي ’_وليم¸ام يليج _وج ڊ ڪ
و¸او ¦ا مچ ي: _ و : ولان وج _z نا,¸ ي.يLل وٿ يŒو ڻ ڪ ڙ ھ ۾
ي يج ي.z ¿¦ا¸ نا..: _يد..æ ¿Jط..æا ا..zا. و..ٿ ي..Œو و..يچ ڪ
ي..ج _..¿نا c...¸د.· ي¦ا..¿.نا ي..zا ا.z اد.ي¦ا: چ¸ ا و : ۽ ڪ ڌ ڙ ھ
ن¸او _يچ ه· يzí caيa> اzا ي.z _د.يو يچا مچ ن¸او ڪ ۾
..z يج c,· وي _امع..ا <¸ل ندæaم ي¦اود وعsد نوير¿¸ ڪ ڪ
ند..لج _.¸ و يج ناد.يي و,ي.. .ا.. م.zا ۽ ڪ ڪ 158 ي.· _,ا..,
نام _¿.ج وz _م..م 30 ا.z _م..م ي· چ¸ فرæ .ا, ڪ ڌ
و..مجر· ه.., نا..,¸ يلوî.م وج ناديي و,ي.. ۾ 18 و..يٿ _د..æ ۾
و..ج .ا... <‚..ي¿نا _نا..,¸ ي¸¸و..ي _ي. <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ’وz ڪ ۾ ڪ
<¸و¸ نا: <‚ي¿نا ويٿ ¿يا. ومجر· 1903 نا..م ,ر, _رٽي¸ ¿ ۾
<¸و¸ نا: <‚ي¿نا ويٿ ¿يا. نا,¸ ي.و¸ ۾ 1952 ن¸او _..يچ ۾ ۾
_ ي يم ..z يج _يچ يٿ ادي¸ ي,.,لد ي·و¸ _z ر¿ي¸ ي: ڪ ڊ ڪ ۾
ي..ج _..z ‹¸و..¸¸ ي¦اد.,ا يٿ ¿ور. ¿ر.ي¸ ي· _z ¿يلا ۾ ڪ
ي..· _و..يم 1955 ي..ج _..يچ . رم ا..ج _..z.ي..ٿ ¿يا... ڪ ۾
اود ¸وط, .ي ¸ام ۾ ڪ 1977 ._zí ¿¦ا¸ نا:
_ ا>. ڻ
_..zí اد..نوz ا : ,ا..م· ا . _¿.ج يzí و امن _ ا ج يz ڻھ ڊ ڪ ۾ ڻ ڙ ھ
يz ه, _z · يzí ودنوz و .ن و·و¸ يz ڏ ڍ 8 و..¦ و..¿: _ي¦ا· رٽيم ڏ ڊ
و .ن ي¦ا..¿.نا م...s وي¸ z وج _z <¸او. نا: <‚ي¿نا يzí ويو ڍ ڪ
ر يو _¸ اج <‚ي¿نا يzí ود.يٿ ۾ ڪ 1.8 نا..: 1.9 ر..ٽيم يٽ.ي...
îي _zí اد.يٿ ۾ ھ ڊ 5 نا: 5.2 ناو..ن _..:. _zí اد.يٿ رٽيم يٽ.ي.
اد..نوz _¦ام ا يz اوا. _: اج <‚ي¿نا _zí اد. ل : نا. _.¸ ڻ ڊ ڳ ڏ
..چا _..: ....:í _..zí اد..نوz امن _يط..م ¿¸ اج _z _zí ڻ ۾
اد...يٿ _ي¦ا..· ر فر.., ر,مون ي يج _zí اد.يو يٿ ¿ور. ڻ ڪ ۾ ڪ
_zí اد.z¸
ه¿ ج يج يٿ ادي¸ ڳ ڻ

77
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_a¦Jع يلام. يج نا.. ا¸ ۾ ڪ 1220 نا: 2266 ي..ج رٽيم
¸و...ا o€...z يعل.‘ ي..ج نا.... ا¸ _.zí اد..يٿ _ي¦ا· ي¦اچا ڪ
cر„ _داو رî... ي..ج نا.....ل, ’ cاو... _ار...چ’cîل: ڪ ۾
_و¸ ر..¸ ي..zí و..a¦Jع _€ رم وج _z ه· _يچ وٿ ي.ٿ نا. ڪ
_د¦ا..sا, ر¸ يzí ود.يٿ يلî. ج فرæ هن ا ي.ي ايلوî.م c,· ھ ۾ ڊ ڪ
¸ا..طي, _..,ا ه· ي.¸ ر,> <¸و¸ نا: يعلاطم يzí ود.يو ه, وي:و¸
و..يا ¸ _نا..sو,ا ولان ينانوي وج _z يzí وي ر † وج _z ه, ڌ ڪ ڪ
و..يîل ه.., _و.اr ولان وج <‚ي¿نا : نا. <‚ي¿نا ه· _z ج يzí ڏ ڏ
ه..ن ا..… ي..ج ند¦ا..s _ري... ا يج _z ينام¸ <‚ي¿نا _ٿا ڻ ڪ ۾
¿¸ا..> م..×ل, ارف..æ¸وí c...د ينام¸ <‚ي¿نا ي: _z .ي.z ۽ ۾
_,ي,..L <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا ر¸.وz ود.يو وي _امع..ا <¸ل ر ڪ ڻ ڪ
,ا... _..z ي: ي· و¸ _z ون هن هجو· ˆا> و ي· ي·و¸ _z ڏ ڪ
ه· وz ون ولاو> ه, وج _ودي¸وa.يو _z وz و¦ هيsاطنا ڏ ڏ ۾ ۽
ي,..L ميدs يج نا.ا _ا>ر¿,وz ود. _امع..ا ي: _z وz ڪ
ي..zí ر † وج ي·و¸ _¿.ج نا. يلان يج _ناs و,ا _,ا. ڪڪڪ ۾ ڪ
يجر : >م. چ¸ وzا ھ ڻھ ڪ ڌ
€ج ي¦ايميڪ
وzا وي¸ يŒو ون ¸ادaم ه, و يج ي.z ڏ ڪ 100 نام ¸ادaم ,ار:
ي. _ي·اي> . يجر : >م. ھ ڻھ 200 نا: 15 ,ار..: ي..لم و.
_ا ¸ _ي·اي> 80 ه, .يا لوs ه· _z ج يzí ودنوz ,ار: يلم ڊ ڪ ڏ
80 ا¸او ر ادي¸ ,ن¸ يîن¸ان و يz يzí ودنوz ,ار: يلم ڻ ڪ ۽ ڊ
_ي¸ و ي¦ل _ي·ور اٽي, ڪ ۽ ڪ 30 نا: 40 _..zí اد..نوz ,ار: يلم
.يا ليم .يا .يلوا _ي· .يا يٽيs نا <¸او. نا: <‚ي¿نا ڊ ڪ ڊ ڪ ڊ ۾
_...ي.ر·و _..ي,يz و...¦í نا..م ¦ا..نوويلs _..ٿا اد..نوz ه.., ڪ ڊ
_وريs ومي ¸ ¦ا. و ي¦J: ڪ ۽ ڊ ڪ 100 نا..: 1000 _ي¦ا..· ¸ا€..z
cر„ چ¸ cا, رم ي¦ايمي _ي ر † ي•م _zí ادنوz ڪ ۾ ڪ ڌ ڪ ڪ ڪ ڪ
ي..ج ن€..ج _..¿نا و¿ ا..م يsا ..ي و...يج _zí ادنوz نا. ڻ ڪ ڪ ڻ
.ي,..L _د...z ¸ _.¦ا. ديدج يsا, . _zí هن oا:í نا: ند¦اs ڙ
ي¦ا ل و¸اد..نا نام _¿نا يzا _zíادنوz oا:í نا: ن€ج _¿نا ڳ
اٿ _ î. ي¦ا ل و¸ادنا وج ند¦اs يج ي·و¸ _z ھ ڳ
¿ا€م ي:ام ¿لæم .> ,ر: ڪ
ر˜م يzí ود.يٿ هن ناæaن ه, و نا. ¦ا: ¸ادaم ¸رaم : ڪ ڻ ۾
يzí _د.يٿ _و.>م ار cعي,L يج _¿ ام _ يsا, ڻ ڳ ۾ ڻ ڪ
: ا¸و> ¸ادaم ڪ نا... يلاو> يج cامولعم ي..¦ا. ديدج
نا... يلاو..> يج ندæaم ي¦اود _s وج _z 5 ¿,..æ ,ار..:

78
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ر.îناو ينو.من ي..ج cو.¿. نام _z وٿ ي> î. ي¦ا: ,ا.و ھ
¸اد..aم و..ج <‚ي¿نا وٿ ي> î. ي¦ار _امع..ا يzا¦ c,ر. ھ ڪ
ه, 20 . يجر : _.z ,ا.و ¿,æ رٽل يلم ھ
د¦اوs
_ر ˆا..>. ي..zí _ي¸ا..مي, يج _ مچ ود¦اs مzا وج _z ڪ ۾ ڙ
_..s و.., و..ج _..z ي..zí د..يفم _..‘رم _د..لج يج _ر¿چ ڪ ۾
ي..· ¸و..L يما..aم.و..ٿ ي..Œو وي _امع..ا _,ي¸ _..د ڪ ۾ ۽
_..ي· و..ج _..z ي.zí ود..يو وي _امع..ا _¸امي, يج ن as ڪ ۾ ڙ
ي..ج _..يچ يzí ه, _فع· ¿sاد : نا. ر م.> ي: ايرٽ ي, ڏ ڻ ڪ ڪ
_..ي zا ر....ي _ي· وج _z ه· يzí وچ وج ن¸ادا ¿ر.ي¸ ڙ ۽ ڪ ڻ
î.: وٿ _ر cمرم يج _·J˜ع يz يzí ديفم _ي¸امي, ھ ۽ ڪ ۾
ي..zí د..مí¸ا ه, ر.ير¸ ل, <¸اz ¿رL <‚_ zا يzíديفم ه, ڪ ۾ ڊ ڙ ۾
و.ٿ ي í ي:¸ا.· ن¸او _ مچ وٿ ي:¸ c.¸د نو> نا¸ود ڻ ۾ ۽ ڙ
ي· ي, _يا _يچ اٿ _Œو اي ¸اي· cا, رم يsا نام _z ۾ ڪ ڪ ڪ
ي يج ا..ٿ _Œو ايzا¦ مير ي·وي, ڪ ڪ 16 _..zí د..يفم _ي¸ا..مي, ۾
نوي¸ يsا ’ا يzوم ي .> _دلج ¿. : اج _¿.م نام _ج ڪ ۽ ڙ ڪ ھ
€.ج ي·ا..ي> ي.¸.. _.¸ يج _z _zí _ما. نوي¸امي, _دلج ۾
ي..zí ود.يٿ هن ناæaن ه, و نا. <‚ي¿نا _zí ادنوz دوجوم ڪ ۽
_zí اد.يو اي _يل ي· c¸ _د.zو _¸ اج _z ڪ
cاaيa>· ي..¦ا. ديدج
ي....¦ا. ه.., ا دوجوا.., ي..ج ..يٿ نا... cر„ ‹و نا.ا ڪ ڻ ڪ
ي....¦ا. _د¦ا..sا, ه..· _ لم _ي¸ _يچ يzí يٿ هن ‰يa>· ۾ ڪ ۽
ي·ا¸ و. رٽ ا ر †رæ.>م وج _¿.ج يzí يٿ ‰يa>· ¸ادنا ڪ ڊ ڪ ۾
¸ا.s ‹ويٽيٽ...نا ي..ج ...يل ‹¸و..¸ و يج ي..zí و..ي ا¸د.يم¸ ڊ ڪڪڪ ڪ ڌ
و..ج _..z ه· وٿ يîل وzا يzí رٽ ير¦. وج _.ي يم _..ي ير· ڪ ڊ ڊ ڊ
cو..s يzí ¸ادر مzا و و ر م.> ي: _ي¸امي, يج _د ڪ ڏ ۾ ڻ ڪ
cي.ا.> : نا. ر م.> ,¸و وٿ _ر وsا‘ا cعsادم ڏ ڻ ڪ ڪ ۾
ناæaن يج _¦اع. يمٽيا<¸او. نا: <‚ي¿نا وٿ _ر م.> ي: ڪ
ي.z و.ٿ ي> î.. ي.چ و.zا _ا.>ر¿, و.ٿ _ر . : ه, ي: ھ ڪ ھ
ند.., ينا...نا ..: نا. ر م.> ,€يلو,اٽيم ند, ينا.نا ۾ ڏ ڻ ڪ ۾
و..ٿ _ر ادي¸ cي> Jæ يج ر يل,اaم يج _ي¸امي, د.يٿ ڪ ڻ ڪ ڙ
ي.: داو.م _¸ور.‘ c¸ .: نا.. ر . : _ورٽ.يلو ۾ ڏ ڻ ڪڪڪ ھ ڪ
نا..Œا <¸ل _ي¸ا..مي, ي..ج _د ر..îج ر...لا و..ٿ _ر _..م¸ان ۽ ڪ
ا..ج _z _ي¸امي, يج _ مچ ¿رL <‚_ zا يzí _¸اج ‰يa>· ۾ ڙ ڙ
_م>¸ ,اع م>¸ اج .z _zí ا چ يچا ي· ,اع ر“.م اد¦اs ۽ ڌ ڪ

79
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج ر..ٽ يا _¸ يمٽيا _,ونرچ امي€îيا يzí ر™¸م ي¦ا¿.نا ڪ ۽ ۾
نا... _..z ه.., ¿Jع و..ج _¿ ا..م ر™ا...م نا... _...يا _ ي¸ ڻ ڊ
نر....ي ي..ج م.s يsا يz.وz ويووي نا. ي,ايما ۾ ڪ ڪ ڪ ڪ
و يج يzí ديفم ه, , ر.ير¸ ل, <¸او. نا: <‚ي¿نا يzí ديفم ڪ ڊ
اد¦ا..s ي..zا ا..ج <‚..ي¿نا.ي..zí _ر..م م..zا ..z و..ج نا.. ا¸ ڪ ڪ
. _zí ا چ يچا _دzا.م ڪ ۾
¿Jع وج ر..يڪ
ي..· ن¸ونا..ج _ر·¸ا..,يل cا..aيa>· ي : ي..· _ر..م <‚ي¿نا ۾ ڻھ
oار,ر... و..>.¿.ج _ور: z يج _ناد..¦ا. يzí ي¦و ي. ڪ ڪ
€....¦ا. ي¦لا .يا _.ي يم ر.يل وين فí ‹ويٽيٽ.نا وz _¦و: ڊ ڊ ڊ ڪ
c,ا., .چ¸ ي,ع.. ي.ج ي.جل وي¦ا., _.يا _ ي¸ يج يلzد ڪ ڌ ڊ
_..¿.ج .¸ ل>و لا.ي¦ار ¿يا... cا..مولعم يsا ۾ ڪ ڪڪڪڪ ڪڪڪڪ ڪڪڪڪ
ي..ج _...يا _ ي¸ ي..ج _¦اع... ي..مٽيا _..>z oدا..ي¸ ¦انوويلs ڊ ڊ
<‚..ي¿نا وٿ _ر ¿Jطæا ه, يج ناæaن يج وريم نو, _ر ڪ ڪ
ادي¸ ر¿ي¸ _ي. وريم نو, ه· وي ¿يا. ه,وzا _ور: ي..¦ا. ڪ
يz ‰,اطم يج ‰يa>· z _يٿ _يچ اٿ _Œو يٿ ¿ور. يٿ ڪ ۾ ڻ
_..>¸ وٿ ي¦ا., ر.¿, ي: ي:در ¸ا يج مٽ.. ٽيلو¸ وميz ڪ ڪ ڪ
او ي..ج _يz و ي..ج ر..ي ي¦ا و cعsادم cوs _ي· وج ڌ ڙ ڳ ڪ ڌ
. وٿ ي و¸ ي: ڪ
نوي¸امي, نوج _د
, ‰يa>· ي ي¸ z يج _يچ ڻ ڪ 7 ۽ 128 ..چ¸ ي: _˜يرم ڪ ڌ
¦انوويلs ي.¸. يج ڊ 10 ايو ايا¸ا: اعsد ي· _¿.ي ,ار: يلم ۾ ڏ
_ ¿Jع و..zا ڪ 6 نا... نا _..˜يرم و..يz¸ _¸ا..ج ا...فz ۾
ي:در ¸ا يج _د .ي¦و ي. ‹ون cل يج _ورٽ.يلو ڪ ڪ ۽ ڪ ڪ
_¦اود •ي¸ وليا ¸و. يج _د ي: ي.¸. _¿نا ي¦و ي¦ ر.¿, ڪ ۾ ڏ
ر..™ا oدنا..æaن ه.., و ندر..: ر..îج.و..يٿ ود¦ا..s oداي¸ نا: ڪ ۾ ۽
و¸ نا: م… يج c¸ cا,ر>· يناوي>.ويٿ هن _و.>م ڻڪ ڻ ۾
ي..šم _ او..¸ _>.ن ندا. يج چ¸ _ يz¸ ديفم <¸ل ۽ ڙ ۾ ڪ ڌ ڪ
يجولا... ي· وي¦ا.., نو¸ ي¦ا î.... يzí _د.يو ي¦Jم ه, ي¦ا ڪ ھ ڪ
ي..ج _د _ي¸ا..مي, _رنو¸ا ي..ج _د رٽ.ي... يج ..م·¸ا¸ ۾ ڪڪڪ ڊ
.و¦ ديفم ي: _z <¸ل ر c.¸د ي: _عs ڏ ڻ ڪ
_رم اج _دعم
ي. _امع....ا <¸ل ر...لا ي..ج _دعم ي· ¸وL ي.ياو¸ چ¸ ڪ ڪ ڌ
نا..م _..ي· ي..ج _..>¸ ي..ج _..z _·ا..,ر>· ي·¸ا..,يل ي..ٿ يŒو ۾
_د..عم نا... _امع....ا ي..ج _..z ويٿ _و.>م ود¦اs يsاڪ

80
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_..z <¸او... نا..: <‚..ي¿نا و..يو ي..ٿ . : ¿ار>ا وج _,ا€ي· يج ھ
وي . : ه, ي: ,¸و يج _دعم ڪ ھ
.¸ و..ج ..چ¸ ه..· و..يٿ c,ا™ نام _·ا,ر>· ي,طم د, لار×æ ڪ ڌ ڪ
ر م.> ي: cعsادم cوs .يا _¦ا, ,ري. ,ري. م¦ا€نا ڻ ڪ ۽ ڊ
يج رîج ,¸و يج رîج : و : وٿ ي و¸ ي: _لماوع ن¸او ۽ ڏ ڏ ڪ
وٿ ي¦ا,, نا: يzا,· ي: _لي.
نوي¸امي, _دلج
نا.م <‚.ي¿نا ي.zí ي.ٿ ‰.يa>· يsا ي· _‘رم يج _ مچ ڪ ڙ
م..zا ..z ي..ج _ي¸ا..مي, ي..ج _ ..مچ ي..z ه..· ي..zí ويٿ c,ا™ ڪ ڙ
_يzا¦ نام _z يzíاود 200 و ي... ي.ا . رم ي•م نا: ڙڪ ڪ
_ ..مچ ي..: _z._zí اد.يواي _امع..ا _ي¸امي, يج _ مچ ڙ ڪ ۾ ڙ
يzí ود.يو وي _امع..ا ي· ¸وL يæوæ> _ي¸امي, يج ڪ ۾
ي·و¸ ي>.
ي·و¸ ي>. : ولان _ .. ڌ
o¸و. ي¦ا¸ _ا ’_ îن’ ي>. يچول, ڪ ھ
_€يرîنا Saít wort
:ي.يLل Saísoía kaíŸ íŸ••
:ه¿ í ڪ Cheo•požŸaceae
_ ا>. ڻ
ي..zí ودنوz _يل نا. ن . و يج يzí و·و¸ هلا. z يz ڊ ڪ ڪ ڪ
و يج ي..zí ودنوz _ي î¸ يz ڪ ڙ 45 و : _ي¦ا..· ر..ٽيم يٽ.ي... ھ ڊ
_¸ اج _z. يzí ودنوz 1.2 نا: 3.5 اد..نوz ا : رٽيم يٽ.ي. ھ ڊ
_..ٿا _د...يٿ ه.., ....¿چ _zí نويدنوz رîناو ¸اول· ي يج _zí ڪ
اد... ل ..: ي..· نا..: ..z _..: _..zí نويدنوz يج _ نا ري×, ڳ ڏ ڪ ڊ ڏ
رطs _:._zí ۾ 6 _و..˜ي, ر.¸ ي.zí ودنوz رٽيم يلم cا نا:
_: _ي¦ا· ر,مٽ,ي. نا: ي¦لوج يzí ودنوz امن _در: اي _و:
_..z اٿ _Œو يٿ c>. ¿¸ _: _ي¦ا· ر,وٽ ا ..:ا اٿ _ ل ڪ ۽ ڳ
ي..ج او..z ي يج _..zí ادنوz oدام رن ي.عي _: ي.¸ ي·و¸ ڪ ۽ ۾
_..ي¦ارل ي..z ي..zí ود.يٿ هن وناڇ يz اٿ _يٿ ¸وí ¸ا, يعي¸† ڪ ۾
ي..z _...يم¸ ي..¿.¸ .> اي _>z ر· ي يج وٿ ي.ٿ _.يم¸ ۾ ڪ ڪ ۾
. يzí ويو و¦ڏ
.z وج _¦ادي¸ ڌ

81
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿ر.L <‚ _ .zا.ي..zí ود..يٿ c¸ا..ي¸ _ر و : نا..چول, ڙ ۾ ڪ ڻھ ۾
نا: <‚ي¿نا يٿ ي.ٿ .يرs يج _a¦Jع _ نوما. يz ه, .. ڊ ۾ ڌ
ي..ٿ ي.ٿ _..a¦Jع _ نوما... ي.¸... ي..ج _¸و..ي ي..z <¸او... ۾ ڊ
يٿ ي.ٿ نا. cر„ اي.يا ا يرsا ڪ ۾ ۽ ڪ
وaيرL وج :و¸ ڻ وš... _...يم¸ _..ي¸او يz ا _يل: يz : ۾ ڙ ڪ
ي..· ينو.. ه..· ي.>z cر„ ي..ج ي ا.¸ _..z يج و..ٿ ي.ٽs ڪ ڻ ڏڪ
_ر و : ي: _z وٿ ي.ٿ ول¸ _.يم¸ _ي¦ارل يz و ا¿. ڪ ڻھ ۾ ڪ ڳ
نام يا z يzí ود. ل هن _رم ڙڪ ڪ ڳ 3 ي.ٿ _..æا> ي·و..¸ _..·
يٿ
¿ا€م .> در. ڪ
ا¸و> و¸دaم ڪ ي..ج يz ا ¸و..ط, نوي¸ا..· _..¸ اج _z ڙ ڪ 5
نا: 10 ,ار: ر˜م ...لي€:í _..z ه· _.يج ۾
¸و... ن .... ي..: _¿ ام _ج _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz .يا ۾ ڌ ڻ ڪ ڊ
_ _امع....ا نا... lاي.>ا ه· ي>z cي,ا€ي· _رaن ي>z ڪ ۽
. اٿ _ î. يٿ نا ما اج و يج _¸امي, ه· هن ھ ڪ ڻڌ
:اد¦اs
دJ.. و..ج _ي¦ا....يا ي..zí ¸اد..يa¦ا† وš... ¸اد..aم . : يz ۾ ھ
_ ¸ ي.: _.z _.z يج. ي.ٿ ي.Œو ي. _امع...ا oر.يrو ڌ ڏڪ ڪ ۾
_z وٿ يŒو ي>ٽ : .يا .لي€:وا ه· ه· يŒو وي _امع..ا ھ ڊ ڪ
ي..z. ي..zí ود.يو وي _امع..ا <¸ل ¸ام ن ي يج .ي¸ ي: ڪ ڻ ڙ ڪ
_..zí اد¦ا..s اي ا. ه, اج ¿¸ يج _z يzí ه, ¸وí .ا.ي¸ وš. ڳ
ي..ج _..z. و..ٿ ي..Œو وي _امع..ا _ي¸امي, ر„ ا يج رîج ڪ ۾ ڪ
ه.., ¿..¸ ا..ج _..z ي..zí ¸وí .ا...ي¸ oد..مع _¸ و..ج _...¸ ن¸ا·
..ل, <¸ا..z ي..: €..ج ..z ي..ج _..z ا..ٿ _> î. _ر _امع..ا ڊ ڪ ھ ڪ
ه.., و..zا و..ٿ ي..Œو و..ي _امع..ا <¸ل ر ¿ي>æ ي: ر.ير¸ ڪ ڻ ڪ
ر..îناو نريوا..¸ا¸ نا..: lا..>ل يج ند¦اs يz ه· وٿ يŒو ويچ
و يج و..ٿ _ر ر™ا.م ي: _·J˜ع ن . يج م>¸ يz. يzí ڪ ڪ ڌ
و..ٿ _ر ¿¸ا..> ا ..ي ر..>م د. د., _ي> ¸وí .ا.ي¸ ڪ ڙ ڪ ۽ ڪ ڙ ڪ
¿¸ا..> .ا...ي¸ _و ا اa...ا ي: _z ي· ¸وL يماaم ۽ ڪ ڪ
_zí اد. _امع..ا <¸ل ر ڪ ڻ ڪ
€ج ي¦ايميڪ
.يا .لي€:í _z ڊ ۾ 5 ي.ج اí.r _ر <‚.ي¿نا. ي.zí و ي.. ڪ ڙڪ
و ا..: ¸اد..aم oدا..ي¸ _..z يج وٿ _ر م‘اz ريr ي: ن€ج ڌ ۾ ڏڪ ڪ
وٿ _ر ا دي¸ cلs ي¦اír ديد. ه· يŒو ڪ

82
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
دنا.ر.
دنا.ر. :و..¸
دنا.ر. يچول,
:_€يرîنا
:ي.يLل SaívŸa bucharŸca m.pop
:نادنا> LamŸaceae
و يج يzí و·و¸ يz¸ا¸ يz ڪ 60 ي..zí ود...يٿ و : _ي¦ا..· رٽيم ھ ڊ
_¸ اج _z يzí ودنوz ¸ادو,.و> يz 2.5 نا: 5 رٽيم يٽ.ي.
_zí اد.يٿ ا¿: ۽ ڊ 7 _..zí اد..نوz ار يو رٽيم يٽ.ي. ه¿يو نا: ڪ
ا
¯
..,يرa· _..: _..zí اد.يٿ رîناو _€ين يلJz يz 2 ر..ٽيم يٽ.ي...
ي يج _: ي..ف., اي ارين _€مرs اي ي,J: ا : ڪ ھ ڊ 3 ر..ٽيم يلم
’ا : ھ ڊ 2 رîناو في اي يٽ. : _:. _zí ادنوz ار يو رٽيم يلم ڪ ھ ڪ
_zí اد.يٿ
_او ا..rرم ‹و لا... نا....چول, ي..z : ...z و..ج ..يٿ ڪ ڪ ۾ ڌ ڻ
_رٽ.ي..’ _و¸’نا...ناعsا’م..ي يî.· يلو€ن ‹و ’ي¦¸ونا> ڊ ڪ
و..چ و..ج د. _ •يا ي¸ ي· ي·و¸ _z يzí ود.يٿ ه, اي.يا ڻ ڙ ڪ ڊ ۾
ه..ن ¿ي>æ ه¿لا اzا . وٿ ي.ٿ نا..چول, فرæ يz ه· يzí ڳ ۾
يzí ود.يٿ ه, يچار وداد يعل‘ يج .. و·و¸ يz يzí ۾ ڪ ۽ ڌ
_ي¸ا..مي, ي..ج _ ا _ا...> نا.... ا¸ و..·و¸ و..ج _..z ۾ ڙڪ ڪ ۽ ۾ ڪ
ي..Œو و..يار¸او ه.., _ي¸امي, يج رîج وٿ يŒو وي _امع..ا ۾ ڪ
ي..z ي..zí د..يفم ¸و¦ا oد¦ا¸ ,¸و يzا..¦ وz ا و..ج _..z و..ٿ ۾ ڙ ڪ
ناد..نا> يي ا. يzí دمí¸ا ه, <¸ل ¸و. ي ر> يج _دعم ڳ ڪ ڪ
ي..: _يz و يzا اٿ _يٿ €ج ي¦ايمي ي يج اج _·و¸ يج ڙ ڳ ڪ ڪ
€..ج ي¦ا..يمي ي يج نام _·و¸ يج نادنا> _z. اٿ _ م.> ڪ ڪ ڪ
_د و يج وٿ _ر ن €.¸ر· ل ي¦ا.<¸ار· .يا<¸ا, يzا اٿ نر ن ڪ ڪ ڊ ڪ ڪ ڊ ڪ
_د _ر ˆا..> و..ٿ ي.ٿ _امع....ا _ي¸ا..مي, _رنو¸ا يج ڪ ۾ ڪ
¿ر...ي¸ ا..zا يzí ديفم _. ¸افنا _ ¸ا وي¦ام ¸و. يج ۾ ڪ ڊ ڪ ۽
ي..ج í ...ن €..ج ي¦ا..يمي ي. ا. يzí ي¦و ي. _يچ ڻڻ ڊ ۾ ڪ ڳ ڪ ۾
<¸ل _ل> يج .ن ي,اæعا _ر ˆا> و يج يzí ه, cي>Jæ ڊ ڪ ڪ
يzí دمí¸اڪ

83
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
,ل¸¸¸و.
_م. ’¿¸ا¸’ي .و¸ا ’,ل¸¸¸و. : يچول, ڪ ڪ ڪ
ولان ي.يLل BerberŸs íycŸum
نادنا> BerberžŸaceae
_ ا>. ڻ
ن . ي..z ي..zí ود..نوz و : _ي¦ا· رٽيم ه¸ نا: ي و يج يz ڊ ڪ ھ ڊ ڍ ڏ ڪ
ي..z _ر <‚ي¿نا _zí نويد.يٿ نوي يz نوج _z نوي¸ا· و¸او ڪ ڊ
ا..ج _..z _..¸ و..ٿ يلم نا. يلان يج ي·و¸ يلي¸ نا: _ي¸ا..¸
2.5 _..zí اد...يٿ رٽيم c. ا ا. نا: ڍ 7 نا..: ر..ٽيم ي..لم . 1.7
._zí ادنوz _€مرs _و˜ي, ا : رٽيم يلم ھ ڊ
نا....چول, و..ٿ ي.ٿ ..: نا... _ و ي..ج ن€ين يz :_¦ادي¸ ۾ ڏ ڻ
نو..ج ي.م ي..z يzí ود.يٿ ي¦و,رz c¸اي¸ _ر ˆا> ۾ ۽ ۾ ۽ ڪ
يzí ود. _s ڪ
اد¦اs
ي..ج نا..sري ي...¸ ي..z يzí _د.يو يzا¦ ه, _و.¸ نام _z ۽
ي..ج _..ي:ا د... م...> ¸ا..>, ا..¸ يج _z يzí ديفم _رم ڙ ڪ ڙ ۾
يz.يzí ديفم ري.او, _..د يم¦اد _ي> cر„ _¸امي, ۾ ۽ ڪ
ا..ي _امع....ا ي¦ا. _¸ اج _z يٿ _ر م.> ¸ا>, م‘اz ڪ ۾ ڪ
ي..ٽ.يا _ر..ي, ر.., €..ج ي¦ا..يمي دوجوم ا¸ يج _z اٿ _Œو ڪ ۾ ڙ
_ر _..مع ي· ايرٽ ي, _مي™ارج يsا يz يzí _يرٽ ي, ڪ ڪ ۽ ڪ ڪ
ي.zí ود..يٿ هن م˜z _ نí اي _دعم رzوج وzا ه· _.يج ر¸ وٿ ۾ ڊ
.و..ٿ _¸ا..îي اد¦اs ¿‘او ي¦ _,ي¸ فرæ يz _ر <‚ي¿نا ڏ ۾ ڪ
ه.., _ر <‚..ي¿نا ي> هن _امع..ا ي¦ا يšم : نا. _z ڪ ڪ ڪ ڏ
.وٿ يŒو ي>ٽ : ر™ا وج _z نا. <‚ي¿نا ه· ھ
‹ون
ي¦ _..z ه.., نا... يلان يج دلz¸اد ي¸ دلج نا.ا ه· _.يج ۾
يلام... و يج نو..يzí ا..يí _ر ر † و..ج و ي..ج نادنا> ڪ ڪ ڪ ڻ
<‚..ي¿نا ه..· _.يج ي..zí ود...يٿ ,اج _رم _ر ˆا> _a¦Jع ۾ ڪ
ا ¿ج z اد¦اs ¸ ل.يzí اٽيٽ.ريا _ري,ر, ولان ي.يLل وج ڙ ڪ ڳ ڳ
_رs يلومعم _ر .z _رs ن€ج ي¦ايمي ه, <¸و¸ ر¸ _ٿا ڪ ڻ ۾ ڪ
نو..îل c,ا.., _.يæا> يج و _z ر¿ي¸ cz نا.ا يzí ودنوz ڻ
._zí نوي چ يٿ ‰يدæ· نا. lا>ل ي..¦ا. ي يج اٿ ڪ ڪ

84
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي·و¸ _ير.
’يلا., ’ور.ي :ولان يماaم ڪ ي·و,م
_ير. يچول,
_د., ر˜>:ي.¸اs
_€يرîنا k•ot weež
, ي.يLل ”oíy go•um hetrophyííum ”oíy
go•um avŸcuíare
ه¿ í ڪ ”oíygo•aceae
_ .... يلو... ي..: _¿.ج يzí ودنوz oدا..يا مين و·و¸ يz ۾ ڌ
ه..ن يzí و·و¸ و . _م م ه· هن يz ه· وٿ ي> î. ي.چ _.يا ڌ ڪ ھ
ي.z. ي.zí ود.نوz ور.•چو يل,اaم يج ي¿.¸ ر¸ يzí _و ي¦ ۾
يzí ودنوz د>ن î¸ ي¦ نا: ا¸ ڙ ڙ ڙ 30 و : _ي¦ا· رٽيم يٽ.ي. ھ ڊ
_¸.وٿ ي.ٿ 5 نا..: 15 _zíاد..نوz ا : ر..ٽيم يٽ.ي... ھ ڊ 5 ي..لم
نو..ي نا ر.æ.>م _..zí اد.نوz ¸اد ون _zí ادنوz ار يو رٽيم ڊ ڏ ڪ ڪ
و¸در: و . · _و˜ي, رٽيم يلم ه¸ رطs _:. _ٿا نويدنوz ڊ ڪ ۾
. يzí ودنوz و¸اڪ
.z وج _¦ادي¸ ڌ
_ر ...ع ا..ٽ¦و .و..ي ¿ا, مل.م’ c¸اي¸ يz نا..چول, ڪ ۽ ڪ ۾
وٿ ي.ٿ ¸ا¸ ۾ ڪ
ي..Œو ي:و..¸ cاعور. يج م.وم يج نا€> _يمر: يz ۾ ۽
ي..,ا€ي· ي..z ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ _rا.., ,ا..ع _ر و : يz يٿ ۾ ڪ ڻھ
_ ل _: ر,وٽ ا نا: نوج ي: _z يٿ يŒو يٿ ه, _يم¸ ڳ ۾ ڪ ۾
اٿ _يٿ _ا¸ ي,¸ ¿¸ اج _z ر,وٽ ا ..:ا ه· _z ج اٿ ۾ ڪ ۽ ڏ
¿ا€م ي..ج _....د ي..ج _د..عم ا..ي ن نí ر..˜م ...> در. : ڊ ڪ
.وٿ ي î. يٿ ¸ا ناæaن _امع..ا وج _z c¸وæ ھ ڪ ۾
ا¸و> و¸ادaم ڪ 7 ,ار:
اد¦اs
_ ... و..ٿ ي و¸ نو..> نايرج د. ادي¸ ي .> و·و¸ يz ڪ ڪ ڙ ڪ ڪ
ي..ٽلا ¿..¸ نو..يٿ _..Œو نويا ل _ ...م ¸و..ط, نارzا¸ نو ا¸ ڳ ڪ ڙ
¸وí .ا...ي¸ _ير..¿, ..z ي..: _.z. ا..ٿ _ c.د . د.ي í ۽ ڪ ڪ ڙ ڻ
ي..>z _ر _..,ي¸ _ر ˆا> _,s ا يج ’ا. _,s ۽ ڪ ڪ ڪ ڪ
ن as _ر و : يz يٿ ي> î. _ر _امع..ا ري.اون ڙ ڪ ڻھ ھ ڪ ۾
_..z ه..· ا اڇ ي..ٿ ي..Œو ي. _امع..ا ه, _¸امي, يج ۾ ڻ ڪ ڪ ۾

85
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و...· يsا..>لا يج ن as و يج يzí ودنوz .يا ل. يلي. ڙ ڪ ڊ ڪ
_,s د. ¿¸ا> ا ي و· و¸ و›.. وٿ _ر م >..م ي: ۽ ڙ ڪ ڙ ڪ ڪ ڪ
..: نا... ..>z د..يفم ¸ا>, ¸وí .ا.ي¸. وٿ _ cوs ي: _د ڏ ڻ ۾ ڏ
يند¸و..> ا..ي ي..نوري, ي..z و..ٿ _ و· _ر•¸. يzí د. د., c¸ ڙ ڙ ڪ
و¸ا..· و..ٿ يŒو وي _امع..ا <¸ل _ وم يج ري.او, _م>¸ ڪ ڪ ۽
€...يو ¸و _ر..يو نا... . رم _ي ¸اي· _>و لا وج _z ڪ ڪ ڪ ۾ ڪ
ي ا..¸ و..ج ي·و..¸ _..z ي..zí د..يفم ..يٿ ي¿لٿ يج _.ن ي.عي ڻ ۾ ڻ
‰..يa>· _¸ا· يzí ديفم ه, يلي ان يz ¸وí .ا.ي¸ يلومعم ۾ ڪ
‰..يa>· اzا يzí ديفم _,ي¸ _رل.ي, ه· يzí ي.¸ ر,> نام ۾
108 نا..م _..¿.ج ي..zí ي¦و ي. ي..· _¿ ا..م ڪ ڻ 104 _..م م ڪ
ايو يٿ c.¸د.·
ه..ن اود ي..z نا..: _ي¸ا....¸ ‹و نا...ا ه..· _.يج: ا..… د..يدج ڻ
ا ي نا ايsار: و ام¸اs .ا. ي>.¿.¸ وم¦ا ميلو ._د.لم ۾ ڪ ڊ ڪ ڪ ڪ ڊ
_..‘رم _..¿نا ي..: _z مي > ه, csو _z اي نا ه· وٿ يîل ۾ ڪ ۾ ڊ
ود... _امع....ا lار..a, _..‘رم _..ج _..zí اد. _امع..ا ڪ ۾ ڪ
اد..نوچ ي¦ا¸ا...ا ي..: _..z .ي,..L اي¸ ا.ي. يلع و, مي >.وz ڪ
<‚..ي¿نا _..zí اد... _امع....ا <¸ل ¸ا..>, ي: _z ايري>لا._zí ڪ ۾
وي >م... اود _ير...¿, يج ر د., .Jج ي: _z <¸او. نا: ھ ڻ ڪ
ي..: _..z <¸ل _ر..•¸ ي..ج ينا..„م <¸او... نا..: <‚..ي¿نا وٿ يŒو
ي..z ه..· و..z وي,ڇ .ي. _يل يلا.¸.وٿ يŒو وي _امع..ا ۾ ڪ
_¸ا..مي, ي..ج ن ..as نا... يلا..ن ي..ج ا..نايرموz اي...¸ ۾ ڙ ۾
نا ا..ي ا,ر>· ي· _z _,.و¸ رٽ ا .وٿ يŒو وي _امع..ا ڪ ڪ ڊ ڪ
ا zا _z يzí ر.¿, ي¦ا¿.نا _ٽي¦ا نار, يz ه· يzí وچ وج ڙ ۾ ڪ ڻ
_ر..ل,ي _..يرم ه..¸ ه..· _..z ج ا..ي c...¸د _..ي اد..ع·ل ڪ ڏ ڪ ڪ
نا... _..z ه.., ا..ج ي..ي·ر: _..يرم ي..· او..z ا..ج _ٽي¦ا نار, ۽ ڪ
ود¦ا..s ه, و نا ر¸ ايو اي ا,ر>· ه, ي· ه¿ل..ايٿ c.¸د.· ڪ ۾ ڪ
. ويٿ هن
€ج ي¦ايميڪ
يج _z 100 ي ا¸ يzí _¸ولي وري¸ ,ار: ڻ ڪ ۾ 81.6 و ي. ڙڪ
_ي·ور¸ 1.9 _ي·ور¸ و ي. ڙڪ 1.9 _ٽي¸ ي¦ا..z و¸و..ل و ي. ڊ ڪ ڙڪ
10.2 _¸اڇ و ي. ڙڪ 3.6 و ي. ڙڪ
نا..: ر..ين و يج. و..ٿ ي..Œو و..ي _æا> ه, ,ن¸ ول, نام _z ڪ ڪ
_..z ي..zí ود..نر ن ه.., ,..ن¸ و يz يلومعم يzí ودنوz و. ڪ ڊ ڪ
يzí ودنوz ه, ن¸ ي·و¸ _¸و¸ _.ي· ا¸ يج ڪ ۾ ۽ ۾ ڙ
cاaيa>· ديدج

86
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..م ند.., ي..z ه..· ي..zí و..چ وج _ناد..¦ا. يج نا..د.z ڻ
يلما..عم <‚ي¿نا يzí ديفم <¸ل ¿ار>ا يج c¸ يج م.sرz ۾
_لو..s c...د ا..ج _يمر: يج ن¸ا¸ يzí ر.¿, ه, نا: ¸ا,>نا ۽
_..¿.ج ي..zí _ر..م وي: ي¦ا¿.نا يz يzí ديفم ه, ,¸و يج ڏ ۾
اír اي يلن يج oا. .وٿ يŒو ويچ _ٽي¦ل و _€يرîنا ي: ڪ ۾
لونا..•يم و..ج ي·و..¸ _..z ي..zí د..يفم ه, ƒو. يج يلن يج ڪ ۾
و..يٿ c,ا..™ د..يفم _..·ار™ا يم... ي..ج ر..îج يج _¦و c. ۾ ڪ
.يzí و ج نو. ي·¸ا ر™ا وج _z ي· ¸و.· _وي>.ج .يzí ڙھ ڪ
ودر.
نا..نا×sا ¿ور. ‹و نا.ا ’و يج يzí _s ¸و¿.م يz ۾ ڪ
نا. يلاو> يج اšم ودر. ينام¸ _¸او ¿ور..ويí نا: ڻ ۾
<‚ي¿نا ا ل چا ه, ادر. ا s ي..zí ي..zí ر¸ وz ¸و¿.م ڳ ڻ ڪ
ر¸ وz وي ا. يa¦ا† و يج.ويٿ ف¸اع.م ومر: _¸و <¸و¸ نا: ڳ ۾ ڪ
ر † وج _د¸¸ نا.ا cz. وz _ر. نا: _د¸¸ اšم ڪ ۾ ڻ
يa¦ا† . يzí ودنوz _¦ام ا يz و يج نويzíايz¸ _ر ۾ ڻ ڊ ڪ ڪ
ي¦و نا: ول z يz يzí ودنوz فل.>م يsا نا: _¸د: ڪ ڪ ڪ
5 .يzí ود.يٿ ه, _ي¦ا· ول ڪ
_ ا>. ڻ
¿ا€م ‰sاوم ي: ن¸او ¿ا€م ,ر:ر¸ .يzí ر· ,ر: وج _z :
ه· يzí ‰يa>· يج ينا.لم ر,اæ c,ا, ¿ا€م يzí ودنوz
ارفæ نام م.ج —. ي. _zí نو¦اود ر· ,ر: ه, ي يج ڪ
ودنر ن و>ي.ن وzا وج _¿.ج يzí نويد. ¿¸ا> : نا. zا¦ ڪ ڪ ڏ ڻ
ود.يٿ _و.>م و ٿ م.ج _ر يٿ ¿¸ا> ارفæ وج يzí ڌ ڪ ڻ
يzí
:ر˜م نا ما اج ي·ر¸ يم˜zد, نا. ¦ا: oداي¸ يج _z ڪ ڻ
_¸امي, يج .: _zí اد.يا ¸اوí .zا : : .ي¸ _zí ادنوz ۾ ڊ ۽ ڙ ڙ ۾
.يzí oدناæaن ه,
اد¦اs
_د.يا cوs ي: ند, _ر يٿادي¸ c¸ار> يع,L م.ج ڪ ڻ ۾
_,چ يzí ود.¿¦ c¸ نا. ر _امع..ا يج _z يzí ۽ ڻ ڪ
ود.يو يٿ o¸ا·ور· م.ج.يzí _د.يو يچا ‰نو¸ ي· _يلڳ
ودر. يzí ود.يو يٿ ه, فاæ c¸ _ر يج و c¸ يzí ڪ ڻڌ
يج _z .يzí ديفم ي¦ا¿.نا _,ي¸ _..د يج c¸ _ ار¸ ۾ ۽ ڻ
ودر..وٿ يŒو يٿ ود¦اs ي: ,¸و يج ن نí نا. _امع..ا ڊ

87
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي يج _د.وٿ _ر ددم و¸ c¸ ري.او, ينو> ۾ ڪڙڌ ڪ ۾ ڻڪ ۾
_رم يج ي.zرî.. ودر. ._zí اد¦اs _ري. ا اج _در. ڪ
وٿ ي¦ا و ه, ,, يz .وٿ _¸اîي اد¦اs _ري. ا نا. ¦ا¸ا: ڌ ڏ ڪ ڻ ۾
cا,ر>·
ي·ا† وج دي.رلاد,ع مي > در:ا. يج ينJيج ,Jr مي > ڪ ڪ
c.د ينو> J
¯
„م _ي¸امي, يج ن نí ه.يمz وz ه· وz و,ر>· ڊ
_,ي¸ ۾ 50 .وz ود.ي¦ا¸ا: اعsد ¸اچ ي· _¿.ي ودر. ,ار: ۾ ڏ
مي.
نا¿نا¸ ’نا¸وچ _ .. ڌ
_و×لا فJr ي,رع
_د.z : <¸Jsا, ي.¸اs
_وناد : cر ... ڪ
:ي.يچ wu tou ye jiang dou
:_€يرîنا cow pea, Flat bean
ي.يLل Dolichos dissectus Lam
نادنا>
¿ي¸ا·
_.ي¸ نا.: نا..z و يج. ي.zí و.ج ري×.æر, _æا _æs يz ڪ ۾
ي.ٿ نا.. cر„ _.يچ ا يرsí c..sو _.z و..ي î¸ _ لم ڪ ۾ ڪ ڙ ۾ ڪ
ه..· ¿ور... ¿..¸ و..ج _..ج _..zí نويد...يٿ نو..يzرs _..z.و..ٿ ۾ ۾
ود...يو ي..ٿ و..ج ,..ن¸ يڇا <¸و¸ نا: . ر¸ يzí ودنوzو¦ا. ڻڪ
._zí ادنوz ا > يa¦ا† اج ,ن¸ ديف. _: اج _z يzí ڙڪ ھ ڪ ۾
ر نا..æaن ي: _ي:ا :ر˜م _وا هج¸د .> در. ¿ا€م ڻ ڪ ڪ
وم.‘اz و.ج _¿ ا.م _.ج ي.zí م.˜z ر.يد يلو.معم : نا. ڻ ڏ
¿...لوs و..ٿ _ر ادي¸ ي·ر¸ c>. _¿نا يzí ودنوz .ار> ۽ ڪ ۾
_..¿نا ه..· ه..ن _ ه..ن _امع..ا ي: _z ه, _يرم اج ري.او, ڪ
.وٿ ي î. _ر ناæaن ه, ي: ھ ڪ
‰,ا..طم م..˜z ا¸و..> و¸ادaم ڪ 100 نا..: 150 _ي¦ا..· ,ار..:
وٿ ي> î. ي¦ا: ھ
اد¦اs
ي..zí ود..نوz و¸ا... و : و¸وٿ يz يzí ¿افن _,اs يz ڪ ڻھ ۽
و..ٿ _ر م...> ي..: دا...s يج ارفæ وٿ ي¦ا و oا, cوs يz ڪ ڌ

88
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
c¸ار..> ي..ج _..z.و..ٿ _ر lيلr ي: _دعم _ر ادي¸ ¿اي¸ ڪ ڪ
_ر .z ي...م l..ل×م.يzí م˜z ريد ¿¸ وج _z. يzí ¿sان ڪ ڻ
ي..ٽ ي..: _..z ي..zí ود...يو و..ي _ما... يz _¦اود lل×م ڪ ڪ ۾
ي..ج _z.وٿ _ر د., c¸ نا. ر¸ ي· _م>¸ .ي¿ي¸ و¿.. ڪ ڻڪ
.وٿ _ر ود¦اs نا. ¦ا ل ي· _¸ وج _.¸ ڪ ڻ ڳ ڊڏ
¿Jع درفم
1 يج _z ه· يzí اzا ‰يa>· ديدج يج نرنوچ 100 ,ار:
ي..ٿ . : ورٽ...يلو _..: ي.ي¿م نا. ر _امع..ا ¸و¸ ھ ڪ ۾ ڻ ڪ
وٿ يŒو
2 نا... _امع....ا ي..ج نرنوچ ه· يzí ه, اzا ‰يa>· z ي¸ ڪ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs _¸امي, يج .: ۾ ڊ
€ج ي¦ايميڪ
_ر· _يzرs يج _z ۾ 84.4 _ي·ور¸ 4 .يs . 0.1 €..ج يند..عم
ر,¦ا...s’ و ي.... ...z ڙڪ ڪ 2 _ٽي¸ ي¦ا...zو,¸ا و ي.... ڊ ڪ ڙڪ 10
م...لي و ي. ڪ ڙڪ 0.05 _¸وف...اs 0.06 نر¦í 1.67 و ن ڪ ۽
.يا .ي· ڊ ڪ 0.8 رz ,ار: يلم 100 _ي·اي>.يzí ودنوz ,ار: ۾
ي. 7.33 نا: 10’26 .يzí ويو وي ¸ا ¸ ه, ڪ ڊ ڪ
ريج ¿ر.
:ولان ي.يLل ArtŸmŸsŸa tur•Ÿca
ولا..ن _€..يرîنا gree• gŸ•ger,absŸ•th, worm
weež
: نادنا> Asteraceae
م...s ي..z ر..¸ ي..zí نا..م ناد..نا> يج _ي...sا _æا¸د يz
_¸و..ي ايري,ي¦ا... _Lو يلæا وج _z.يzí ود.يٿ . : ,ام· ۽ ھ
ه..· _..z ج ي..ٿ ي.ٿ ه.., ا..يلوî.م ..: نا... ا يرمí يz يzí ڏ ۾ ڏ ڪ
نا....چول, <¸او. نا: ¿ادل يa¦Jع يج ريم. نا.. ا¸ ڪ ۾ ڪ
اد... ل ر,مٽ,ي... ي¦لو..ج _..: ي..: _..z.ي..ٿ ي.ٿ ه.., ڳ ۾ ۽ ۾
نا... _م...s ي..ج _ي.....sا _ ... ي..ج _z ه· _z ج._zí ڪ ڏ
.يzí _دنوz _د.لج _د.لم
.> ,ر: ¿ا€م ڪ 2
ر˜م نا.. ¦ا..: ¸اد..aم oداي¸ ه, _z · _ٿا هن ˆا> و : ڻ ۾ ڏ ڪ
يٿ ي î. _ر ادي¸ و ا. وناz _دعم ھ ڪ ڙ ۾ ۽

89
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
: ا¸و>و¸اد..aم ڪ ا..ج _..z 15 يz ا ,ا...و ¿,..æ ,ار..: ڙ ڪ
¸اد..aم oدا..ي¸ و..ج _z و¿ ام اج نا..چول, ه· _z ج يج¸اي¸ ڻ ڏ
_..· فر..æ ي..zا _..zí اد..نوz نا..ج c>. يzا ._zí اد.ي¸اي¸
._zí اد. ‡¸اف. يج _امع..ا <¸ل _¿.ي ڪ ڏ
اد¦اs
نو..ج _ ..مچ ي..zí د..يفم ¸ا..>, ي..ج _م...s يsا ي..z ڙ ۾ ڪ
ن¸ا..¸.ي..zí ديفم نا. ي>z و ا. ن¸ا¸ا _دلج نوي¸امي, ۾ ڙ ۾ ۽
نا..: _لا... _.... ر..¸.ي..zí دمí ¸ا ه, ¸و. يج .ي¸ يج ڪ ۾
.يج¸اي¸ هن ي: ن¸ا¸ . : ھ
_امع..ا درفم
50 نا: 100 _..z ج يz ا ي ا¸ رٽل ا _ي¦ا· ,ار: ڏ ڙ ڪ ۾ ڻ ڌ 250
.يج¸اي¸ ,ا. و ¿,æ _و ا.ي>:¸ ي اڇ ه· يz¸ رٽل يلم ڪ ڌ ڻ
3 ي..ج نا....چول, ن¸و ي..z .و..ٿ يŒو يٿ م.> ¸ا>, _¿.ي ۾ ڏ
._ _امع..ا يلا¸.. و¿ ام اج ر¿. يsا, يzí<¸ل _¿ ام ڪ ڻ ڻ
نوي¸امي, نوج _ مچ ڙ
ي..¸ ي..: ي ا..¸ <‚..ي¿نا وج ¿,æ ي¦ا.¸ وج cا¸ ي·و¸ ول ا ڻ ڪ ڌ
_..¿.ي _..· ي..ج ڇ ي..>.zو ي جو يٽلا, يz ا نا. ي ا¸ ڏ ڏ ھ ۾ ڙ ڪ ڻ
ي..ٿ ود¦ا..s يsا _ي¸ا..مي, يج _ مچ نا. _امع..ا يج ڪ ۾ ڙ
وٿ يŒو
¸و. وج .ي¸ وج ن¸ا¸
...ي¸ يج ¸ا¸ ي¦Jم _ي· ي ا¸ و¸وٿ _ر فوف. ي: ي·و¸ ۽ ڻ ڪ
م...> ¸و. نا. _امع..ا يج يعsد z نا. ر _يل ي· ڪ ڻ ڪ
.وٿ يŒو يٿ
‰يa>· ديدج
ي..ٿ ‰..يa>· ا..zا ي..,ر>· ي..ج ن¸وناج يٽ.¸وينوي اي,ملو ۾ ۾ ڪ
ه..ن وz ا و..ج ي·و.¸ _ي..sا ي·و¸ oدوجوم ه· يzí ي چ ڙ ڪ ۾ ڪ
ي.ٿ وsا.‘ا ه., يٽل·و.م ر.¸ ا.ٿ _.ي¦ا و ي..م مي™ ارج فرæ ۾ ڌ
_ر ا..,ر>· ي..· _نا...نا ه..· ي,: ي: نا.ا _ر <‚ي¿نا.وٿ ڪ ڪ
.نوير _æا> ود¦اs ڪ
ي.يلو ور.
ولان _€يرîنا
ولان ي.يLل CasuarŸ•a EquŸsetŸfoíŸa

90
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نادنا> CasuarŸ•aceae
.îي ي.ج _.¿.ج.ي.zí و ¸وí دs z يz ھ ڊ ڻ ڪ 10 نا.: 30 ر.ٽيم
..z نوي¸ا..· نوج _z _¦ام اوا. ي ا> و وڇ وج _z.يzí ڪ ڻ ڪ ڏ
نا: 1.5 رمٽ,ي... _: ي: _z _zí نويد.يٿ نوج رٽيم يلم ۽
_..يم¸.وٿ يŒو ويا ل ي· _rا, _..¸ و¸ يz اٿ _ ل ¿¸ام ڳ ڊ ڳ ۾
نا..: نا.... ا¸ ي..zí ود.يو وي:و¸ يz ه, <¸ل ر ¿ي>æ ي: ڪ ڻ ڪ
_¸و.ي _.a¦Jع ,ر.: ي.ج ا يرsí ا .ل _ر. نا..د.z <¸او. ڪ ڪ
ايليرٽ...í و ي..z ي· ¸وL _داي., ا يرما : ا يرما ر·ا ۽ ڻ ڪ ڻ ڏ ۽ ڪ
و..ج _ج اٿ _يٿ م.s ي· اج _z نا.. ا¸ يzí وج اي.ي¦Jم ۾ ڪ
.يzí دوجوم نا.. ا¸ فí ا¸ولs _يæف· ۾ ڪ
¿ا€م .> در.: ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ 5 ,ار: c. ا:
اد¦اs
_ر .z c>... : نا.. .چا م ¸ا..¸ ي¦ا ي.ج _z ڪ ڻ ڏ ڻ ڪ ۾ ڻ ڪ
ي..ج _z ه· وٿ ي¦ا ¸ _¦افم¸ يzí _د.يا م ه, يج ر,ينرs ڌ ڪ
¸ا..>.zو يz ا _ر..م يج _ري, _ري, وz ا وج _ وڇ ڻ ڙ ڪ ۾ ڙ ڪ ڏ
¿...لوs وz ا و..ج _...¸ ي..ج _..z و..ٿ ي.ٿ ود¦ا..s نا... ۾ ڙ ڪ ۽
‰,ا..طم و..چ يج _z ¿¸ _šي¸ اج _z وٿ يŒو وي _امع..ا ڻ ڪ
_..z _نارs._zí د.ميد¦اs نا. ر _يل ¸و. يج ي•م ۾ ڻ ڪ ۾
يŒو وي _امع..ا _,s ¸وط, وz ا ر, .· ’ c,ر. وج ڪ ڙ ڪ ۽ ڪ
وٿ ي> î. ي¦ا ل و¸ادنا وzا نام ن€ج ي¦ايمي يج _z وٿ ھ ڳ ڪ
وz ا و..ج _..z ا..îنو·.ود..نوz ديفم ه, ر د., c¸ يz ڙ ڪ ۾ ۾ ڻ ڪ
م..×ل, ي..z.نو..يٿ _..Œو نويار نوي ر: ٿا cاو يج ن¸ا¸ ڪ ڙ ۾ ڻ
_..z نري€ج ’ د.ي í يٽلا يzí ديفم î.: د. ¿¸ا> ۾ ڪڪ ڙ ڻ ۾ ھ ڙ ڪ
وي _امع..ا _ي¸امي, ي,ا.ي¸وæ> نوي¸دنا وج _ وڇ يج ڪ ۾ ڏ
ي..>s._..zí اد. _امع..ا ه, ج¸Js cاو يzا .يzí ود.يو ڪ ۾ ڻ
ي..ج ن .... ي..: يz ا ي..ج _ و..ڇ يج _z نري€ج يج ڌ ڙ ڪ ڏ ۾
يsا ي..zí ود...يو و..ي _امع....ا ¸وL د.ي í يٽلا ’ ¸و. ڪ ڪ ڙ ڻ ۽
يلا..ن ي..ج يم‘اz _ي¸ _..دو وڇ وج ٿ يج _z _ لم ۽ ڏ ڙ ۾ ڪ
_zí اد. _امع..ا _ي¸امي, يج ڪ ۾
_ج رف.
_جرف. ي,رع
ا,î.م ي.يچ

91
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و·و. م, _ريم.ڪ
ي¿, _د.z
ه¿ي, ي.¸اs Js cرما cر ... ڪ
_€يرîنا quŸ•ce tree
:ي.يLل Cyžo•Ÿa vuígarŸs
¿ي¸ا·
ولا..ن و..ج _..z _€..يرîنا ۾ OuŸ•ce14 و..ي دا..>يا _د..æ ڪ ۾
نار..يا _æا يzí.ويو و·¸و نا· يلان ينانوي ولان ي.يLل.ويو ۾
ي. Šو..¸ ي..ج _..z نا.... ا¸’ا..يج¸اج نا..>ي¦ا,¸†í’ا..ي.يم¸í ڪ ۾ ڪ
ي ر· اي...و,.ا.يري·ور ,ا.. <¸و.¸ نا.: <‚.ي¿نا. ي.ٿ ي.Œو ڪ ڪ
و..يار ف¸ا..ع.م ه.., هي¸ا..×ل, _¦ار و..ي’_ر..î.z ا..ينامو¸ ڪ ۾ ۽ ڪ
و يج ي..zí ر † و..ج _جرف. ه, _مولو. فوîنو..ويو ڪ ڪ ۾
_..z ج ¸او... نا..نوي ي ار¸.ي..zí هط...,او نا... ناو...ع ڏ ڪ ۾ ڻ
ي..: نا ¸و..L و... ه..·.ي.z _د...يٿ _..>اد _ر..م _يا>... ڻ ۾ ڪ
و.يz¸ _امع...ا و.ج _.z _.يمو¸.و.z ود.يو ويا¸ا: _جرف. ۾
.ي..zí و..ي ر † وج _z اي ي¸ ول ي¦ا.نا ي>.¿.¸ ي.¦J¸ يzí ڪ ڪ ۾ ڊ ڪ
و..ج _..z _>...ن _..>.¿.¸ _يمو¸ وz ود.يو و ا: و, و يج ۾ ڌ ڪ ڪ
ينا..نوي نا..: ينا..م¸ ي ار¸. يzí ويا ¸ _امع..ا نا. ي:ام ڻ ڌ
..z _ر cي..æا> ¿رفم ي>.¿.¸ _لوî.م _,رع _يمو¸ ڪ ڪ ۾ ۽
نا... ي:ا..م _امع....ا و..ج _..z _...z’و..z ¸و¿...م و ج ڙھ
.يzíويا ¸ ڌ
_ ا>. ڻ
€¦ا. يج _¿.ج.يzí و و .ن يz ڻ ڍ 5 يzí _دنوz رٽيم cا نا:
_..s و..ج _..z.يzíود..نوz و يz و لz د. مچ _s وج _z ڊ ڪ ڙ ڪ 7
نا..: 12 و : ر..ٽيم يٽ.ي... ۽ ھ ڊ 6 نا..: 9 ور يورٽيم يٽ.ي... ڪ
_..s ا..ج _..z.ي..zí ود..نوz و¦ا. _s و, وج _z.يzí ودنوz ڪ
نو¿ما. نو¿مí 6 نا: 11 ي..: _..z _..zí ادنوz رٽيم يٽ.ي.
_zíاد... ل _: ¸ا¿, ڳ ۾ 5 نا... _ي...¸ 5 _¸و..چ ر..ٽيم يٽ.ي...
_zí ادنوz
_¦ادي¸ ,اaم ناريا _ارع نا.ار> م . نا·و¸ ريم. ۽ ڪ ڪ
ه.., .ا..>.¸ .... ي..z csو _z . يzí _Lو ي¦ا,í _د.. ۾ ۽ ڌ
.وٿ ي.ٿ
يzí .> در. وٽ: ه· _z ج ر· ,ر: : وšم ¿ا€م ڪ ڏ

92
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و يج.ي.zí ود.نوz ي¦ا.¦ا.. _جو¸ ي¦اz _>¸ يج _z ر˜م ڪ ڊ ڊ ۾
.وٿ ي¿î. _ر ناæaن _ر يج _امع..ا ي ¿: ڪ ڪ ڻ
اد¦اs
_,ي¸ ’ د. د., c.د _zí ادنوz _وaم اšمٽ: ¿¸ اج _z ۽ ڙ ڪ ۽
_و..aم oا.., _و..aم .يzí oا, _وaم _s وج _z _zí ديفم ۽ ۾
ن¸ود ي..ج ,د : نا. ¦ا جا •ا وٿ ي¦ا و ,, _ر .z رîج ڏ ڻ ھ ڌ ڪ ڻ
¸و. يج يل: يzí ودنوz هa¦ا† ي, ¿¸ وج _z وٿ ي و¸ ي: ڪ
_z وٿ _ر م.> ر.لا ¿.لوs وج ن نí يzí ديفم _دعم ڪ ۽ ڊ ۾ ۽
¸و..L _..s .ر..ع نار..يا ا
¯
..مومع ر يلومعم يšم يج ۾ ۽ ڳ ۽
_..s و..ج _..z.يٿ _ cوs ي: ¿امد _د ا يج يٿ يŒو _ ا: ڏ ڪ ڌ
.ا.ي¸ _,اs _وaم وšمٽ: وšم وٽ: وٿ ي.ٿ وج _م.s _· ۽ ۽
يلو..معم ر..· در... ¿..¸ ا..ج _..z نا....د.z ¸ا..>, ¿sاد ¸وí ۽ ۾
_امع....ا <¸ل م>¸ _ر.., ¿¸ _يٽ اٿ _Œو اي >م. _,اs ۾ ڪ ھ
lو,..˜م : نا.. ر lو,..˜م ي.: _..م> يz اٿ _Œو اي ڏ ڻ ڪڪڪ ڪ
.وٿ ي.ٿادي¸ c.¸د.·
€ج ي¦ايميڪ
100 .ي¸ ي¦ا.....zو,¸ا ‹ور.....s ,ار.....: ڊ ڪ ۾ 15.3 ر:و......
15.53 ر,ي¦ا..s ي¦اí..r 1.9 ...يs 0.1 _..ي·ور¸ ,ار..: 4 ,ار..: .
ي ا¸ ڻ 83.8 ي, _ما·و _ي.اين _ا _ما·و ,ار: 6 ي... _ما·و
_ٿا ادنوz مي و. مي.ا·و¸ _¸وف.اs نر¦í مي.لي ڊ ڪ
يلجرف. ‡¸اوج :cا, رم ڪ
ا م ¿ندا. ڙ ڊ
,دلار>> ي,رع
_وطيLام ينانوي
هندا. ي.¸اs
_€يرîنا Le•tŸ• shapež sto•e
ي..ج ¸و...م _ر و : يz يzíر•¸ م¦Jم وج م.s z يz ڪ ڻھ ڪ
c,...ا.م <‚..ي¿نا ه, ولان وج _€يرîنا .يzí ودنوz و يج ي اد ڏ ڻ
ي..لم ور.يج ي¦ا¸ _ .ن يz csو _z ر¸ يzí _ي ¿‘و نا. ڍ ڪ
ي..zí وš... و..zا ¿ندا... ه..· ي..zí و..چ وج _ودي¸وa.يو.وٿ ڻ
ي.,ار> <‚.ي¿نا ي.>z €.ي· ,.ن¸ و.ج نا ي.Œو ي.ٽ· و يج ۽ ۾ ڪ
. _>z هن نا.ن
¿ا€م ,ود هج¸د .> در. ڪ
: ا¸و> و¸ادaم ڪ _ي¦ا· ,ار: ه¸ نا: ,ار: z ڪ

93
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يzí رæ, _وaم’ و¸ نو>’_,اs ’فف>م _اعsا ڪ
ي..: ي...دع ¿ندا... _z يج ه· يzí وچ وج _ي¦رلا ¿ي. ڏڪ ڻ
. ي¿ي¸ و¿.. 4.5 نا... ي ا..¸ _¸ا..· يج _ . ول ,ار: ڻ ڙ ڪ ۽ ڪڻ
: نا. .z _,اs يz. يzí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل چا c¸ نا·او ڏ ڻ ڻ
ي.: _نا..ن ي.ج _.م>¸ وٿ _ر ادي¸ csاطل يمر: > ڪ ۽ ھ ڪ
نا... ¦ا ل ي¦Jم ري: يج c¸وع ي:ام _ ڇ وير م.> ڻ ڳ ۾ ۽ ڏ ڪ
c¸ ¸د..نا ي..ج _..¿نا . وج _ي:ا ,د ي¿:رم ٿاوج _ي:ا ۽ ڻڙ ڻ
اد¦ا..s ا..ج ¿ندا... _ودي¸وa...يو.ي..zí د..يفم ي..: ..م… ڻ
_,ا..s ¿ندا...._zí ايîل يz نا. يلاو> يج _ودي¸وa.يو
يج _م>¸ وٿ _ر ادي¸ csاطل يمر: > : نا. .z ۽ ڪ ۽ ھ ڪ ڏ ڻ
نا... ر _امع..ا ولي ا ي: _z وٿ _ر م.> ي: _نا.ن ڻ ڪ ڪ ڪ
ر..ي: ي..ج c¸وع ي:ام اٿ _Œو يٿ c.¸د م>¸ اج _·و,¸ ۾ ۽
’و ا.. و..ج _..ي:ا ,د ي.¿:رم ٿا وج _ي:ا نا. ¦ا ل ي¿: ۽ ڙ ڻ ڻ ڳ
و..يچ ه..sرL نا..,¸ ي,..L ي..: _..¿.ج م… c¸ ¸دنا يج نا ۾ ڻ
ي¦ا..ي: ي..ج .ا.ي¸ ه‘ا>..ا يzí ديفم نا يzí ود.يو ۾ ڏ ۽ ۾
_ا..ي> ي..>.¿.م و..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s ¸ا..ي¸ نا... .ار... ۾ ۾ ڻ
c¸ نا·او.ود.يٿ ود¦اs ي و ناŒا ¦ا¸ا: نا. ¸ا,>نا c,ر. ڪ ڌ ۾ ڻ
ي..ج _..ي:ا.ي..> _امع....ا نا. c,ر. يج نوz ا چا ڪ ڙ ڏ ۾ ڻ
ر.نو..: ي..ج ر,¸ فاي. وzا.يzí ديفم وsا. وج _z _¸امي, ۾
ود...يو و..ي _امع..ا ه, ي¦Js ي: هندا. .اٿ _Œو ايzا¦ نام ڪ
.يzí ود.يو وي _æا> نام _ي ا: _رæم يz يzí ڪ ڻ
ميدs <¸ا,Lا
_ودي¸وa.يو
نا. <‚ينا.í و يج يzí م.s وzا ر.¿, نا: —. وج ¿ندا. ڪ
‹وJم <‚..ي¿نا ي..>z €..ي· ,..ن¸ و..ج <‚ي¿ناو..ٿ ي..Œو ي..ٽ· ۽ ۾
_>z هن نوي¸اڌ
: _و.يلاج
_م...s ي.¸... ,دلا cفن’ي : ي· _ملار>> ي: ر•¸ _z ۽ ھ
...>وٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦اs نا. ر _امع..ا ي· ن يج ڪ ڻ ڪ ڙڳ
ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s نا... ر¸ ي..· _..م>¸ _ر ي¸ا, ي¿ي¸ ڻڪ ڪ ڪ
_¦ا ل ي· م>¸ يج _ي:ا نا. ي¦J. ي¿: ولي ا ي: _z.وٿ ڳ ڪ
اٿ _Œو يٿ c.¸د م>¸ اج _ي:ا نا.

94
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ينر,لا.
نوير. _د.z
نو _ا. ڙ
وريم. ي·ار>:
ينر,لا. cر ... ڪ
cا¸ نا. يلاî.,
: _€يرîنا DesmožŸum ga•getŸcum
¿ي¸ا·
ا¸او د..يو ¸و..يí نا..: _لا... ن¸ا€..z ري×..æر, و..·و¸ ي..z ڪ ۾
يsا _وم..د . رم و.ج ديو ¸ويí _چا اد. _امع..ا ڪ ڪ ڪ ڪ
و..ج . رم نا ينر,لا... ي..چا ود...يٿ _امع..ا نا: يæرع ڪ
يzí وæ> z ڪ
ا..¸ ..ٿ وج _z يzí و c¸وæ,و> ¸و¿.م z يz _ ا>. ڙ ڙ ڻ ڪ ڻ
ا..ج ,..ن¸ ي..,J: اي نوم… ي: _z وا. وٿ _ر ن ي¦ نا: ۾ ڻ ڪ
نو..¿مí ي..: _..z ي..ٿ ي ل و,...و> نا..م _..¿نا ا..ٿ _ ل _: ڳ ڳ
_zí اد. ل _¸ ي· ي· _¸ا· يج _z _zíاد. ل _: نو¿ما. ڳ ۾ ڳ
ه,ا...م ي..ج ا..,مچ _..¸ اج _z يٿ يچا ه, و,.و> نام _¿نا
يzí ودنوz و : _: رٽيم ي و·و¸ وج _z _zí ادنوz ھ ڊ ڍ ڏ
ا¸و> و ¸ادaم .> در. ¿ا€م ڪ ڪ 7 نا: ,ار: 9 _ي¦ا· ,ار:
ا..¸: ا¸و..> و¸اد..aم ڙ ڪ 5 _..¸ ,ار..: ۽ 20 <¸ل يz ا ,ار..: ڙ ڪ
.اٿ _> î. _ر _امع..ا ھ ڪ
_¦ادي¸ ,اaم oو نا.... ا¸ o îنا هلم... ا لا ڪڪڪ ۾ ڪ ۽ ڙ ڪڪڪ ڪڪڪ ڪ
وٿ ي.ٿ _رم ۾
اد¦اs
ي. _ا..ي> _¦ا...¸ ي..z ي..zí وæ> وج _وم.د ديو¸ويí ڪ ۾ ڪ
¸و... ..î.: ¸ا..>, وz ا وج ن ا¸ _.¸ يج _z يzí _د.يو ھ ڙ ڪ ڙ ۽
و.ٿ ي..Œو و.ي _امع...ا <¸ل ر م.> ي: ,¸و ,ا ¸ ¿ي¸ ڪ ڻ ڪ ۽ ڪ
و..چ و..ج ند..يو _..ع, يzí ويووي ميل.· ه, oا, _وaم يz ڻ ڪ
ي.ج _.z ه..· ي..چا ..: .ا..ي¸ ي.ٿ ي¦ا.ٽ : ...ي¸ ه..· ي.zí ڊ ۾ ھ
يzí ديفم ه, ,د î.: وٿ يŒو يٿ _¦ا¸ نا. _امع..ا ۾ ۽ ھ
cامولعم ي..¦ا. ديدج

95
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¸وí .ا...ي¸ _,ا..> ..: نا... ..>z ديفم ¸ا>, ا¸ يج _z ۽ ڏ ڻ ۾ ڙ
د..يفم ,و¸ .ي... _و.., _..,ي·¸ا ..: نا... _..,ي¸ c...د يzí ۾ ڊ ڏ
_و.., ¸د..م ¸وí _..ي> _..يلم م..‘اz نو ا..¸ نو..ج _z. يzí ۽ ڙ
يج _z اٿ _Œو اي _يل ي· ¸و. يج ه¿ليچ _¸اج _z._zí ڪ
نا..: <‚..ي¿نا. _ي وم... ¸ _...يٽيî.ي:’_ٽيî.: ¦ا.ي¸¸ا وي· ا¸ ڊ ڊ ڊ ڪ ۾ ڙ
_و نا , _..æ> ي¦او..z ي..ج _z _zí ي¦J لا ادع·ل اي¸ <¸او. ڊ ڊ ڪ
3 ,¸و _..يرî.ي:’_..ٿا €..ج ا..ي¸ ا ج <‚..ي¿نا _ر.م ي¦J لا ۾ ڙھ ۽ ڊ ڪ
. يzí cي>Jæ يج و¸ ڻڪ
ور.zا.
ي·و¸ _ي¿نود .ورجا: o : ور.zا. ڏ
¸ام>لاsر,€ : ي,رع ڪ
ور.zا. ي.¸اs :ود¸ا
o ¸ا¸ c¸ :_د.z ڙ
_يفs :ينانوي
_€يرîنا •umarŸa
ي.يLل •umarŸa I•žŸca
ه¿ í ڪ •umatory
¿ي¸ا·
_¦اود نا..: ينا..م¸ ي ار¸ م...s يsا ا..ج _ر.zا... ۾ ڻ ڪ
cي..æا> _..يلم م..‘اz نو> _فæم يz._چا اد.يٿ _امع..ا ۽
_د...يو ي¿>م... اود يš... ..z ‹و _ينا..نوي _يمو¸ _ر ڪ ۽ ڪ
نا..م _مو..يs ولان ايريموs وج _z ي.¦J¸ .ي,L _مو¸ .ي.z
_z <¸او. نا: <‚ي¿نا _¿نود يzí _.عم يج _¿.ج يzí ويڍڪ
ي..zí و..يو و..ي:¸ ه.., _ر <¸و.., ي..ج _..z _مو..s ولا..ن و..ج ڪ
cر ..... د..ع, ا.z ه..ن oا..:í نا..: _z .ي,L اج نا..د.z ڪ ۾
..لم oر..a, ولا..ن ي,رع و ل يٿ ر † وج _ر.zا. _,ا. ۽ ڪ ڳ ڻ ڪ ۾ ڪ
_zí _·¸و نام ي.¸اs ¿ر.zا. ولان ي.¸اs
_ ا>. ڻ
و·و¸ يz 25 و..ٿ ي.ٿ و : _ي¦ا..· ر..ٽيم ..z نا: رٽيم يٽ.ي. ھ ڊ ڪ
_ر و : و·و¸ يz _zí اد.يٿ _¦ام اz ا _: _¸ اج _z ڪ ڻھ ڻ ڙ ڳ ۽
ي..zí ود.يٿ و و يناريا ور.zا..وٿ ي.ٿ Šو¸ يج _ چ ڏ ۾ ڻ ڪڻڪ
نا. .ا.> <‚ي¿نا.يzí ود.يٿ _ي î¸ و و وج .. ه· _z ج ڙ ۽ ڏ ڌ ڏ

96
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ٿ ي.ٿ ‹و نا...ا و يج وzا z اٿ _يٿ م.s ه¸ اج oر.zا. ڪ ڪ
ي..· ا..ج _..z , نا.... ا¸ ي..· ¸وL ي¦وم>م .و¸او ناريا وي¸ ڪ
و.·و¸ و.ج _.z _..zí نا..م م...s _ .ن ي يج _zí اد.يٿ م.s ڍ ڪ
_..: ي..: _..z _..ير¸ا ¿¸ا..م و..ٿ _ر¸ا ر>í يج _¸ور,يs ۾ ۽ ۾
.وٿ يŒو ي . و·و¸ _ ¿¸ <¸و¸ نا: <‚ي¿نا اٿ _ ل ڪ ڍڪ ڳ
د>ر... ه,و..æ هيلا..مz oو ي..ج نا.... ا¸ .z وج _¦ادي¸ ڪ ڪ ڌ
ي..z ه.., نا....د.z و..ٿ ي.ٿ نا... cر„ ....’ .ا..>.¸’ ۾ ڪ ۾ ڌ
وٿ ي.ٿ ¸ادaم ي > ج ۾ ھ ھ
: ا¸و> و¸ادaم ڪ 5 نا: 10 ي..ج ي s _دنا...وج ,ار: ڪ ۾
يzí يsا ,ار: z c¸وæ ڪ ڪ ۾
.>و ,ر: ¿ا€م ڪ
اد¦اs
ارف..æ يzí رîج oدعم _وaم.وٿ يلو: اد.
´
اج _ا>L رîج ۽
ن¸ا..>, _ ار¸ و..ٿ _ر فا..æ c¸ يٿ _ر ¿¸ا> ادو. ڪڪڻ ڪڪڪ ڪ ۽
ه.., _ ¸ا يٽلا يzí ديفم ناsري ‡¸ا> _‘رم _وادو. ۾ ڪڙ ۾
ود... و..ج رîج ¸وí .ا.ي¸ ور.zا. و¸او _ل: _ڇا يzí ديفم
_ _.zí اد.. ود¦ا.s وي ا.. ه, ¿¸ اج _z . وٿ _ر م.> ڪ ڪ ڳ ڪ
_zí اد. ود¦اs ي و ¿¸ ه· يzí وچ وج _ناد..¦ا. ڪ ڪ ڌ ڻ
cامولعم دي€م
ا..… ا..zا نا..م _·ا..,ر>· ه..· يzí وچ وج _يدلا يفæ مي > ڻ ڻ ڪ
نو..ي¸او ..:¸ ر..™ا نو..> يف..æم ه.., نوير...يج ه..· ي..zí يلم ڻ
ري™ا..· ي..ج _¿ناو...¦ارچ ور.zا... _ر ˆا..> _zí نو¦اود ۽ ڪ
ه.., _ مي™ارج نو¦اود يzا
´
ي·ا يzí ر فاæ c¸ ي.ج ڪ ڻ ڪ
و.ج ·وي¦ا., ي.ٽ.يا ي..ج _..‘رم ن ..zا _ر <‚.ي¿نا _zí ڪ ۾ ڙ ڪ
_..ي¸او ر فا..æ c¸ _ ..¿ج _z ي>z _¸ور‘ _امع..ا ڻ ڪ ڙ
ه..· ي..zí ويí _دzا.م _zí ا. ن ا>ي.ن اš. ,ام· نا. _¦اود ۾ ڪ
.ي.ٿ و•ن ناæaن ه, و نا. _z ڪ
ي¦ايميڪ €ج
و.ي¸ .z ..يا ريمو.ين .z _.z نا.م ي.ي€>· ي¦ايمي ڪ ۽ ڊ ڪ ڪ ۾ ڪ
د...يدج .ي...zí و...يو و...ي csا...ي¸د _يريمو...يsر™¸م رzو...ج ڪ
_...ي¦ا¸و. وz ا و..ج _z ه· يzí وچ وج _ناد..¦ا. ۾ ڙ ڪ ڻ
ا..يرٽ ي, و ي¦ا..م . يرٽ... يا لونا..•يم وج _z. يzí ديفم ڪ ڪ ڪ ڪ ڪ
يzí ر™¸م او يلs .. ا.ي.¸ا. _ر ˆا> وٿ ي و¸ ي: ۾ ڪ ڪ
_zí ادنوz ي¦J لا _لو.ي¦و و.¦í دادع· ل ي·و¸ _z . ڊ ڪ ڪ ۾

97
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نو ... _ ...م ن ... _¿... _¦و ’ن¸¸. _¦ا¸ و·و¸ ڪ ۾ ڪ ڌ ۾ ۽ ڪ
...يا ¸ول و¸ ي¦ا..z c..sو ي... و..¿ي, _... .وٿ _ر ادي¸ ڊ ڪ ڪ ڊ ۾ ڪ ڪ
.· و¸و.ين _يٽ..¸ا و¸ ي¦ا.zا¸ ..ي· _.يا و.ٿ _ر ¿¸ا.> ڪ ۾ ڪ ڊ ڪ
_ يا ن يلويم¸ا..ن’_مي...¸انوٿ _¸اîي _¿. _¦و cيلاعs ڊ ڊ ڏ ۾ ۽ ڪ
ناو..ٿ ي و¸ ي.: •و.. ي يج .يرٽي¦ان _¦ا¸و·ور¸ _ي يم ۾ ڪ ڪ ۽ ڊ
ي..: _... يفنا _..î.s و..zا _¦ا..¸ و..·ور¸ ي¦J لاا.ي يم ويل¸ان ڪ ۽ڊ ڪ ڊ
.وٿ ي و¸ ڪ
ميدs <¸ا,Lا
نام _ي:ا وٿ _ر €ي· ر“ن و¸اæع وج _z :_ودي¸وa.يو ۽ ڪ
cي..æا> ي..ج ا ل _€ي· ي>.¿.¸ وٿ _ر _¸اج ل ڻڙ ڳ ڪڙ ۽ ڪ ڪڙ
.وٿ يŒو وي . ه, نا. يلان يج نا>د ي: _z _ر يج ڏ ڪ
م...> ف..يل · ي..ج ي..ٽلا نا. ¦ا: ي¦ا.¸ ي ر. ي: _z ڪ ڻ ۾ ڪ
و..ٿ يŒو يٿ ود¦اs ناي„r د.يٿ _ر يج م×ل, يٿ يŒو يٿ ۾ ڙ ڪ
وٿ _ر ¿¸ا> رzا¸ ي: cJ˜s _ي ¸ ن نí _دعم يz ڪ ڪ ۾ ڊ ۽
نا... ¦و ي..: ي..z ا و•م نا. _دنا.ي> يج _z :_¸ا¸ ڻ ڌ ڙ ڏ ۽
..s و.ٿ ي.Œو ي.ٿ فا.æ ور., اٿ _Œو _رم ا z نويج ڪ ۽ ڏ ۽
ا... و..æ> ا و..ج _.z _د., و.ج _z ¸ا>, ي ار¸ _ي ورs ڌ ۾ ڻ ۽ ڙ
يzí ي م ڪ
و يج ي..zí ر,..> ي..ج و¿ ام _ zا z ي: نوم : _و.يلاج ڪ ڻ ڙ ڪ
ود...ي¦ار _امع..ا <¸ل _¿.م oدعم مs _وaم ي: اود _z ڪ ۽
<´ا.م <¸و.¸ و.z ود..:¸ ي¦ا . ي: _z وz _ير¿¸ <¸ل <‚ي¿نا وz ڪ
وz ود.ي¦ا¸ا: <¸ل í c.د ي ر¸ ي· _.علا ڻڻ ڪ
cا, رم ¸و¿.م ڪ
oر.zا. _رع oر.zا. _فيرLا oر.zا. .> ۽
,ر,.
. ¸ا:: ي.¸اs ڪ ڪ
و..·و¸ ي..z ي..zí _دنوz _ و _: Žzا يج يzí ي·و¸ z يz ڏ ڪ ڪ
ي..ج _..z ي..zí _د...يٿ ه.., _rا, _ي.¸ يzí ودنوz رîناو رن ۾ ۽
ي..ج _..z يzí ودنوz ورين ,ن¸ وج _: _zí ادنوz ناو¸ نا•م
ي..zí ا..zا ا..¸ _ير...¿, يzí _دنوz _ير¸ نا. ري: ي¿لٿ ا¸ ڙ ۽ ڙ
Jير..z¸ ا€..ج —... ا..ج _..z ي..>z _¦ام اz ا ي لz ا يج ڻ ڙ ڳ ڪ ڪ
يzí _دنوz يليرz¸ ي و ا¸ نا: _¸. ر¸ _zí ادنوz ڪ ڌ ڙ
,ر: ¿ا€م 3 .> ڪ 2

98
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
,¸و يج _دعم ر.لا _ر .z ¸وí c.د يz :ر˜م ۽ ۽ ڪ ڻ
يلو: ي: _.ن يz ه· _.يج يzí ¸ا ناæaن ديد. <¸ل ن نí ڪ ڊ
:¸ نا>ج¸ وج ر ¿¸ا> c¸ ري.او, _ر <‚ي¿نا وٿ ڻ ڻ ڪ ۽ ڪ
_z وج _ي¦ا..يا . وٿ _ر _¸اج c¸ cر· وج _¿ ام ن¸او ڪ ڻ
.يzí _·اs رz¸ ه· ري: وج 2 ي î. _رم و¿ ام نا. _مار: ھ ڻ
_د.يو يٿ ي.و¿ي, يٿا ¸ا يٽلا نا. ¦ا: ن¸و oداي¸.وٿ ڪڙ ڻ
_¸وٿ ا يج يzí ودنوz ر™ا وليرz¸ ي· نو. وج _z. يzí ڪ ڳ
ر™ا وج _z ي· _ر ¸ ه· _z ج يzí _د.يو _رم نا. ن¸و ڪ ڏ
. يzí ود.يٿ هن
اد¦اs
ي..ٿ _ر ¿¸ا..> ي..عي¸† ي..ج _....د ي..: ادو. م×ل, يz ڪ ۽
ي..: _..z.ي..ٿ _ر ¿¸ا..> ه, يعي¸† يج .ا.ي¸ ي: _طل> ڪ
ي ¸ اa.....ا ي..zí c¸ور..‘ يج lاي.>ا ر _امع..ا ڪ ۾ ڻ ڪ
نا... دام..‘ ي..ج _z يzíديفم ¸و. يج ن .. ¿.لوs ڊڏ ۾ ڌ ۽
,ار..: c... _..: ي..ج و ي..ج _..z.و..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s ي: ڻ
_ر _.و ري: وج _z. يzí ¸وí c.د نا. _.علا<´ام ڪ ڪ
<¸ل _....د ي..: _..z ينا..م¸ ي ار¸ ي..> ه..ن _امع....ا ۾ ڻ ڪ
ه.., ي..ج ا..s ي..: _يلا..ن ي..ج c¸ _..z.ا.z اد. _امع..ا ڻڙ ۾ ڪ
يzí cيæا>
ميدs <¸ا,Lا
_ودي¸وa.يو
ٿ وج _z ڙ ي..: _..z و¿ ام. يzí ود.يٿ و¸او _ . : و : ,ام· ڻ ڊ ھ ڻھ
ا..ج ,..ن¸ ي¦ا او’ا .ن _..: ا..ج _..z _zí ادنوچ _يرs _مs ڻڱ ڍ
ر..ي: ي..¿لٿ ا..¸ _..zí اد...يٿ ا ¿ج ¸و.م ¿¸ اج _z._zí اد.يٿ ۽ ڙ ڙ
ا..¸ ي..ج _..z ي..zí _دنوz _ير¸ نا. ڙ 9 نا... ¦ا¸ا..: ,ار..: ڻ
_s وج _z اٿ _يٿ c.د 12 ا.ٿ _..يٿ c..د نا.. ¦ا.: ,ار: ڻ
ي..ج _z. _zí اد.يzا¦ ه, نوي¸و: ي¦Jم ي·ا ي: _z _z ۾ ڏڪ
21 اٿ _يٿ c.د ه, نا. ¦ا: يج _.¸ ,ار: ڻ
_و.يلاج
اد. >م... نا..م ناد..نا> يج رzوٿ ي: ي·و¸ _z و¿ ام > ھ ڻ ھ ڪ
c.د يzí ودنوz ري: _.¸ يج _z ه· _ر <‚ي¿نا وzا _zí ۾ ڪ
_zí نوي ج رzوٿ ه, نو.يæا> نوي¸ نوج _z يzí ¸وí ڙھ ۽
¸اطي, _,ا
نا... نا..,¸ يzí .> يج¸د ي¸ ,ر: يج¸د ي· ,ر,. ڪ ۾ ۽ ۾
.ي,..L ميدs وٿ _ر .> ي: نو¸ا·و ا ’ _رم _ي . ڪ ڪ ڙڪ ڪ ڍ ڳ

99
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ن¸او ¿ا€..م ,ر..:ا.z اد... _امع....ا _¿.م ¸وط, ي: _z ۾ ڪ
_..æا> ود¦ا..s ه.., و نام ري: يج ,ر,..وٿ _ر ادي¸ ¸ا>, ڪ ڪ
ي..: _امع....ا ي ا¸و..> يج <‚ي¿نا نو¦í ي> î. _ر و•ن ڪ ھ ڪ
ا¸و> ¸ادaم يج وج ا¸ ر,دم يج _z.نا >م. و•ن ..ا.م ڪ ڙ ھ
نا: ,ار: ه¸ 3 .يzí ,ار:
_ويد ه¿.
د.: ويد ود¸ا
يلî.م يچول,
يš. _ين ي,ا>.¸ ڪ
ا,.¸ ‡¸و’ اzور.ي cر ... ڪ ڪ
:_€يرîنا Yeííow baríarŸa
:ي.يLل SŸža RhomboŸžea
_ ا>. ڻ
_..¸ ي..ج ي...ل· _..¸’ي..zí ود..نوz و : ر..ٽيم ا و·و¸ وج _z ھ ڊ ڌ
,..ن¸ نو..م… _: اج _z _zí ادنوz ا¿لٿ > ¸اد ونرîناو ھ ڪ ۽ ڪ
ود...>لد, نا... lا>ل يج م.وم ,ن¸ وج <‚ي¿نا دع, _ يل ۾ ڪ
ي..ٿ ر..îناو ... _..ير· ه· اٿ _چا ¿¸ _ل: _z ج. يzí ود.z¸ ڍ ڳ ۾ ڏ
_.z _.zí اد.نوz ر.îناو _ر.يج ¸ام. ي, ¿¸ <‚ي¿نا. اٿ _Œو ۾
ا¿.... _ لا, رîناو ي.ي¸ يج ه¿, نام _¿.م يج ¿¸ نام ڪ ڪ
و..a¦ا† و..ج ي¿.¸ اٿ _Œو ايچ م.s ه¸ اج _z _zí ادنوz ا.ي¸
يzí ودنوz وڙڪ
ر جا..¸ ي. م ¸او..ج م..وم ي..ج cا.ر, يz _¦ادي¸ <¸اج ۽ ھ ڪ ۾
.وٿ ي.ٿ ,اج _¿ ج _ي.اي¸او _æs يج د.م ۾ ڳ ۾ ڪ
اد¦اs
. ي..zí د... فا..æ c¸ ي¦ا..¿.نا د... _¸اج .ا.ي¸ يz ڙ ڪ ۽ ڙ ڪ
. ي..zí ر...¿, ي¦ا..¿.نا و..,·¸ و..ج _..z _¦اود د. فاæ c¸ ۾ ڙ ڪ
_و..aم ي...م l..ل×م يzí oا,و م.ج _وaم <¸او. نا: <‚ي¿نا
و.ج _.z ه., ر ¿¸ا.> ي: ن ي يج .ي¸. يzí ه, م>¸ ۾ ڻ ڪ ڙ ڪ
_,ي,L ر„ ا _د,· يzí دمí¸ا ¸ا>, يz. يzí¸ادر مzا ڪ ۾ ڪ ۾ ڪ
ي..z ه..· ي..zí ي¦و ي. ‰..يa>· اي نا و¸ا·. يzí _ومعم وج ڪ ۾ ڊ
يzí دمí¸ا _دو _. ي·و¸ ڪ ۾
cامولعم دي€م

100
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
اد¦ا..s ا.ج _ي.....sا _ويد¿... ه· يzí وچ وج ي¦ا.ي رٽ ا ڻ ڊ ڪ ڊ
ي..z. يٿ _ر ود¦اs ن¸و. ¸ا>, ي í ر î¸ يz يٿ ي:¸ ڪ ۾ ۽ ڻ ھ
.يzí دمí ¸ا ه, ري.او, ڪ ۾
و..z ر...يsور¸ وج ¿يلا هي,L يلzد و يج _¸اæنارٽ ا ۽ ڪ ڪ ڪ ڊ
_ر..•¸ ي·و..¸ ي..z ه..· يzí وچ وج نا وz <´ا¸ وج ا.ي,ان مي > ڻ ڪ
د..م>م يلع مي > ¿رL <‚_ zا .يzí دمí¸ا ي¦ا¿.نا و· ڪ ڙ ڪ ۾ ڻڙ
د...aل: و..ج _..ل: ي..ج _ويد¿... ه..· يzí وچ وج ¸¸دلا ل. ڻ ڪ
يzا¦ 10 <¸ل _د _..· ي.., ي..· نا. ¦ا: ,ا. و ¿,æ ,ار: ۽ ڻ
يzí ري. ا ڪ
¿Jع درفم
1 ا¸ يج _z ڙ 7 و..ج ن .... نا... ¸ا..ي¸ ي ا..ڇ’يz ا ,ار: ڌ ڻ ڻ ڙ ڪ
وٿ يŒو _ ڇ ¸و. ڏ
2 نا... ¸ا..ي¸ <¸و..¸ نا..: _ي> اي نا¸ود يج _ي> ي·و¸ يz ڻ
. يٿ _ و cي>Jæ يج ر ادي¸ ¸ا¸ c¸وع ڌ ڻ ڪ ۾
3 ا
¯
¸ادنا ي·و¸ يz 10 يج نري¸ _•z نا. ¸اي¸ ي·و : ,ار: ڻ ھ
يzí ديفم ƒو. ۾
4 ه..· و..ٿ ي..îل ا,Lلا¸ا.مم .ا. ي>.¿.¸ نا¸ ¸د.چ مي > ۾ ڪ ڪ
اج _ويد¿. 3 ي¦Jم ¿ر..م ا¸ا ا اد د.چ ي·و : ي : ,ار: ڪ ڻ ھ ڻ
يzí يz¸ ديفم ي¦ا¿.نا _د _· نا. ¸اي¸ ي· و : ۾ ڻ ھ
5 <¸و¸ نا: يٿ ¿¸اs نا: _ي> ,ايا ڻ 3 ي·و : _ويد¿... ,ار: ھ
يٿ يŒو يٿ نا. .ي¸ c¸وع نا. ¸اي¸ ڻ
6 _ ول وج _ويد¿. ڍڪ ڻ 250 ¦ا¸ا..: ر..¿,¸ ¿,..æ ,ار: يلم ڻ
يzí ديفم <¸ل ¸ا>, ايريلم نا.
cا,ر>م
....> و..ج <‚..ي¿نا _ر Žz ¸ادaم ري„ ي·و¸ _ويد oا. ڪ ۾ ڪ
’و:¸ يلا¸.. _ ول ¸و..د ڍڪ ڻ
ا¸و> و¸ادaم ڪ 250 ويا¸ا: ,ا. و ¿,æ ,ار: يلم
<¸ل ..ي csا.L ي..: ر..îج _د.عم و¸ ي.: ن¸ا.>, اد¦اs ڻ ڏ ۽ ڻڪ
.يzí ر,ار, يج _ينوڪ
ي·و¸ ,ر.
ي.نوجل ود¸ا
اي>لاsر>. ي,رع
يليمر. ’ ي¦وم ي¦وڇ _د.z

101
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
جل’يٽ,جل ’ي·و ا>ل يلاî., ڪ
ي.ما. : ي·ار>:
ولا>ل’ا ير يلا>نا cر ... ڪ ڪ ڪ
ي.يLل MŸmosa ”ožŸca
€يرîنا _ Se•sŸtŸve ”ía•t ’ Humbíe pía•t
نادنا> MŸmosa
_ ا>. ڻ
نوي¸ا.· و.ج _.z ي.zí ود.نوz و : _: رٽيم z و·و¸ وج _z ھ ڊ ڪ
اد...يٿ ر..îناو و ي..ج ر,¸ _¸ _zí نويد.يٿ نوي ¿.. ي¦ا¿.نا ڻ ۽ ڙ
¦ا..ٽz Ž..z _¸و _zí اد.يو ي>¦ا جرم نا. ¿ڇ ي يج _zí ڻ ھ ڻ ڪ
اج ,ن¸ ي,J: _: اج _z. اٿ _Œو يچا c¸وæ يلæا نا. ۾
ي..zí _د.يٿ يج _م.s _¸ يz _zí ادنوz c¸وæ,و> cيا¿ن
م...وم رzا
¯
..,يرa· ي..zí _د...يو ي¦ا ل _ر و : _,يrا, ۾ ڳ ڪ ڻھ ۾
نا..: ي اد ي..ج ...م ا..ج ,ن¸ يمادا, ¿¸ اج _z يzí _د.يٿ ڻ ڱ
ي..zí _يîل _,ا. دادع·ل يج ي·و¸ _z._zí اد.يٿ ا .ن > ۾ ڪ ڍ ھ ڪ
ي,¦ا جرم ه..ن يz ه· ي¦ا ل Žz c¸وع ي: _z _z يج ه· ھ ڳ ڏڪ
ي·و¸ z وير و,ر>· وج <‚ي¿نا نوم _د.يو يٿ ¸ا¿, ¿ا, ا¸ ڪ ڪ ڻ
<‚..ي¿نا ه..· و..يار ل Žz ي: _·¸وع _ر دير> نام _ر.رن ڳ ڪ
ي..: ه¿لا <‚..ي¿نا _ر <‚..ي¿نا ي¦و ي>¦ا جرم ه.., نا... ڳ ڪ ھ
ينا...لم د...چ _ر..z ر..ٽ ا م..ي > ي..جر¿: >م... _و..˜s ڪ ڊ ڪ ڻھ
و..ٿ ي..îل نا..ي·و, _ ج ي نا..د.z .ا. .اوجل ي>¿.¸ ۾ ڙ ڪ ڪ
ي..ج _ ا>... ي..ج م… يج _ر وڇ _ر وڇ _ر و : ڻ ڻ ڪ ۽ ڪ ڪ ڻھ
ي..>¦ار ل Ž..z ي..· ي·و..¸ ,ر... ي..: ي¦ا..م نا... ...ي¸ <¸ل ڳ
ي..ج ر.¸ _د..يو ي>¦ا..¿جرم ي·و¸ ه· ودنوz ور وڇ _z يج ڪ ڏڪ
ه..ن و..,ر>· ه..· و..ج نا نوم . ي,¦ا جرم هن ه· _دنوz _رî.ين ھ
ه..· ي..جر : ..:¸ _..z† يzí ي.يaي ريr ه¿لا اzا ر¸ . وي ھ ڻ ۾ ڳ ڪ
ا..ٿ _..لم cا..ي> م>· ,ا., ¿¸ اج ي·و¸ ,ر. يج نا: _ي¸ا..¸
¿..¸ ا..ج ي·و..¸ ي¸ _¿. يzí ’ _zí هن ¿¸ اج ي·و¸ ,ر. يzا ڪ
_¦اود _ر Ž..z يل..æا ¿..¸ ا..ج _..z _ر <‚..ي¿نا _..zí ۾ ڪ ڪ
._> _امع..ا ڪ
ا¸و>و ¸ادaم ڪ و..·و¸ و›... 10 _¸ ه..· _..z ج ,ار..: ڏ 20
¿¸ رٽل يلم ۽ 3 ,ار: ¿.¸ نا:
¿ا€م ر· در. 2 ¿ا€..م و.ج _z ه· يzí _اي> وج _,ي,L _ڪ
و..ج _..,ر>· ي· ي·و¸ _z ي: نوم ه· _.يج يzí .> در. ڪ

102
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه.., ا يل...ل. نا نو¦í _ر <‚ي¿نا يzí ويلم هن وعsوم ڪ ۾ ڪ
.ناي و•ن <¸ا¸ ڏ
اد¦اs
_¸ا..ج _..ي>’نو..> _ف..æم ’دد... ¿.فم’ ¿اي¸ ر.ا _ل>م ڪ
ري...اون ري.او, يzí ديفم <¸ل _م>¸ _ ار¸ ¸و.ان’ د. ۽ ڻ ۽ ڙ ڪ
,اí..ج ._..zí ا..يí _دzا...م اد¦اs اج _z _ي¸امي, _وادو. ۾ ۾
...مم _و..aم يzí ديفم ه, چا c¸ نا·او c.د’ا¸ _يs ڪ ۾ ڻ ۽
_ور..ٽ. cر.., <¸او... نا..: <‚..ي¿نا يzí م>رلا نJي. ¿sاد ۾ ڪ
اد¦ا..s _د.... يل...ل. نا ر¸ يzí _د.يو ي¦ار _مع..ا ۾ ڪ
ي..z¸ ي·و..¸ oديد....¸ يج _ي.و¿م ي·و¸ يz._zí و .م ڪ ڪ
._..zí اد... –و..عد ي..ج ر م¦ا..s و¸ا¸ نام _z يzا يzí ڪ ڻ ڪ
اد...يو ي..ٿ ¸ا..ي· ه.... ر...¿, نام ي·و¸ _z <¸او. نا: <‚ي¿نا ڪ
ريsاaع <¸ام.zا¸ .ا. ي>.¿.¸ _يدلا ي>م ,Jr مي > _zí ۾ ڪ ڪ
ر..™ا در... نو..> يفæم د>¸ا ي·و¸ يz ه· _.يج ه· وٿ يîل ۽
و..ج نوعا..L _ر <‚..ي¿نا ي..zí _اير· وج نرz¸ يٿ ي:¸ ڪ ۽
ي..zí _د...يو ي ل oا.., م...ج نوعا..L يzí ¿Jع يsا. ڳ ۾ ۾
ي..zí _د...يو ي..ج î¸ cيم... c¸ ي..zí _د...يو _ و ارف.æ ڙ ۾ ڌ
¸ا..>, _وادو. _ر يج _¿.ج يzí ود.يو _ . ادو. ڪ ڙ 104
ي..ٿ €..ي· ه.., نا..: نا ه..· _..z . يzí ود.يو ي,¿¸ ي· يج¸د ڏڪ
ه..ن ¿Jع ه.., و ر...¿, نا.: ي.نوجل csو <‚ي¿نا. يzا ود.يو ڪ
_¸ ا.ي وz ا وج _z يzí ودنوz ڙ ڪ 3 نا..: J ر.z ,ار.: ڪ ڪ
ي..zí _د.يو يلم cا>ن نام _رم _¸وم _z نا. ¸اي¸ <¸و¸ ڻ
_ ودود..r ا..ج نوعا..L _..z يج ي..zí و>...ن ر.¿, ,ام· يz ڌ ڏڪ
ند..يو يج نا.ا ر„ ا يج ¸ ي·و : ورمر> ي· _¿نا ه· _Œو ڪ ڌ ھ
ي:دو..جوم ي..ج ي·و..¸ _..z نا....د.z ه..· ي..zí و..چ و..ج ۾ ۾ ڻ
و..ج _..z ي..: _,ي,L يzí هن يلا> نا: .>ع· يٿوج نوعاL ڻ
_..z ج _م¸و ينو¸دنا يجر : :¸ _ر ¸اي· ول اي وz ا ڏ ۾ ھ ڻ ڪ ڻ ڙ ڪ
<‚ي¿نا._zí نويدنو¸ ي›. نو.ناي دودr _ع, ¸دنا يج .ي¸
يzí ديفم ه, <¸ل
cامولعم ي..¦ا. ديدج
c...د ا..ٿ _ فاæ c¸ اٿ _:¸ ر™ا · وي¦ا, يٽ.يا _¸اج _z ڪ ڪ
ي..z¸ ديفم يz ه, ايليs وميz ‰,اطم ‰يa>· ديدج _,ي¸ ۾ ۽
ي..zí د..مí¸ا ه.., _..ي,ار> _ ي€s ي..ج م>¸ اي¸و يل يٿ ڪ ۾ ڪ ۽ ڪ
ي..ج ندود..r ي..zí ديفم ي¦ام هيæ> ,¸و ي.عي _.و¸ ي¦اz ۾ ڊ
ي..ج ,د وz ا وج _z يzí _د.يو ي. _امع..ا ه, ƒو. ڙ ڪ ڪ ۾

103
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..يšيz نا..م _..z _ناد....¦ا. د..يدج . ي..zí د..يفم ه.., <¸ل
_.z ن¸و..:ر· ن¸وم¦ا.م _..zí ا.ي csا..ي¸د €..ج ي¦ايمي ۾ ۽ ڪ ڪ
_..z.ي..zí د..يفم _...ي . ليs وميz _ر .z .يا لي: ۾ ڊ ڪ ڪ ڪ ڻ ڊ ڪ
.يzí ودنوz €نوويل فلي.و ي¦J: ي. _æ> ي¦اوz يج ڪ ۾
و,ر>·
و..يí _..يرم ..z _..·و ه..· و..ٿ ي..îل ف.æم وج ه..رs .L ڪ
c¸ ي..: <‚..ي¿نا و..z ود.ي¦ا: ميsí ي و نا: د> ونا¸و¸ و يج ڪ ڌ ڪ
ه.., نا..• _..ي: رîم _ي¦ايار ¿Jع يsا اي¸ يٿ c.د اج ڪ ڪ ڪ
_..¸ ا..ج ي·و¸ ,ر. ي: _z نوم <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ويٿ هن ود¦اs
.ويو يٿ ي¦ وz هللادم>لا نا. _¿.ج اي¸اي¸ ي·و : ڪ ھ
_دناچ و..ڪ
¿و ي..ج ي..¿نا يzا..¦ ود..×ن و..ج _لو· _>.¸ يج ي·و¸ ,ر. ۾
ي..ج _ يڇ ول ه¸ يz يو و , ي·و. ي¦ وي¸¸ وج _دناچ ڻ ڪ ڙ ڙ ڪ ڏ
وٿ يŒو يٿ و.. نا. ي oا, ڪ ڻ ڏ
_..zí اد... م¦اs و¸ا¸ نام _z ي.و¿م ه· _ي.وz وي ر † ڪ ڪ ڪ
ي¦ ا ..ي¸ ه..ٿ يŒو يٿ م _z يج وٿ ي>îل و>.ن و zا cz ڙ ڪ ڏڪ ڙ
نويzí ي¦ ي ا ه· ا zا ه· هن ¸ا¸ ڳ ڙ
¸ا.لا م¦اs و¸ا¸
25 ,ار: 20 ..z _¸ ي..ج ي·و..¸ ,ر... ي : و¸ا..¸ ,ار: ڪ ۾ ڻ
_ر ر: و.فz _¸و ي¦و نا. <‚ي ا¸ _¸و وير ر: و.فz ڪ ڙ ڌ ڻ ڪ ڙ
و¸ا¸ نا. ر اعsد ¿.¸ ¸اچ ¿رL <‚_ zا ي>¦و نا. ي ا¸ ڻ ڪ ڙ ڌ ڻ
وٿ يŒو يٿ م¦اs
ي..: ¿ا..مد _د ي...عي ه...ي¦¸ <¸ا˜عا _وaم و.. يz :اد¦اs ڪ
ه.., ¦ا و م..ي™ارج ا..ج <‚..ي.م <¸او. نا: <‚ي¿نا. وٿ _ cوs ۾ ڻ ڌ ڏ
. وٿ _ر ادا ¸ادر مzا ڪ ڪ
_يجر: _ي,ر.
_¸داs :ينانوي
_ي,ر. ي.¸اs
نارطaلار>. ي,رع

104
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.يLل
_€يرîنا
نادنا>
_د.عم ¿ا€م وج _>¸ .> ,ر: ¿ا€م ڪ
:ر˜م يج ند, ¸و. وج ي•م نا. ¦ا: oداي¸ ¿¸ اج _z ڻ
وٿ _ر ادي¸ cيا . يج ¸و. _دعم يمر: ڪ ڪ ۾ ۽
اد¦اs
يٿ م.> نا. ¦ا ل ه· ي>z ¸و. _>ا¸و. يج _šنا ڻ ڳ ۾ ڏ
¦ا ل ي· ‰ل>وٿ _ر م.> ي: _نا.ن د.يٿ _ي:ا وٿ يŒو ڻ ڳ ڪ ڙ ۾
,¸و _ا.> نا. ¦ا ل ي· ‰ل>’وٿ يŒو يٿ م.> نا. ۽ ڻ ڳ
ه· يzí وچ وج _ودي¸وa.يو وٿ يŒو يٿ ود¦اs _ي·¸ول ڻ ۾
_ يج cJ˜ع _و,لاريطa· يzí ود.يٿ ,ر: _s وج _z ڪڌ ۽
¸ا¸دا .و> نا. ¦ا: ي¿ي¸ نا. _چرم ن¸ا يzí ديفم ڻ ڪ ۾
يŒو يٿ ود¦اs _يفلا<´اد نا. ¦ا ل ¦ا: يج _z وٿ ي.ٿ ۾ ڻ ڳ ۽ ڻ
وٿ .
.L _اوsا
_و.يلاج
ه, و ا: وzا. يzí ودنوz _د.عم ¿ا€م وج ¿¸ يج _ي,ر. ڌ
يمر: ند, ¸و. وج ي•م نا. ¦ا: ¸ادaم oداي¸ وٿ يŒو ۾ ڻ ۾
وٿ _ر ادي¸ ¸و. وج _دعم ڪ ۽.
_ودي¸وa.يو
.يzí ر™ا ¿Lاs يzí ودنوz _ا ا ر™اوج _z ي· م.ج oدن¸ ۽ ڪ
_ر <‚ي¿نا يzí lsا>م وج _م.ج oدرم فJ>ر, يج نا ڪ
<¸ل ر €ي· ي: ر“ن _zí ادنوچ cوملا cاي> و¿ ام ر„ ا ڻ ڪ ڻ ڪ
يŒو يٿ ود¦اs نا. ر _امع..ا ي¦Jم _مر. ي: _z ڻ ڪ ۾
وٿ.
_¸ا¸
يٿ ادي¸ ا. نا. ¦ا ل ويا ل فرL¸چ يج ند, ي: _z ڻ ڙ ڻ ڳ ڳ
و چ يٿ ¿ور. _معوج . يzاچ وٿ يŒو م.> ورط> وج ڪ ڻڙ
ي>z .
ي اٽ. ڪ

105
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي اٽ. ولان ينا¸اج ڪ
و:اي¸ ولان ي.يچ
_€.....يرîنا ShŸtŸtake ’ chŸ•ese bíack
mushroomfíower mush room
ي.يLل La•tŸ•uía ežožes
نادنا> TrŸhcoíomataceae
_د...يو ي:و..¸ اي.يا يsر.م ا يج م.s z وج ي¸.: يz ۾ ڪ ڪ
و..ج _ي¦ا..يا يzí ,اع _امع..ا وج _z _ لم يsا .يzí ۾ ڪ ڪ
_ لم ف..ل.>م _ر ,... ي¸ ي..ج _..z _د¦ا..sا, ه..· ا..z ۾ ڪ ڪ ڪ ڻ
ي..Œو و..ي:و¸ م...s يz نا.. ا¸ يzí _د.يو ي. ي¦J,. ۾ ڪ ڪ
ي¦J,... ي..: _..z _..يچ ه· _.يج يzí هن ر,> يج نا هن اي وٿ
ي..· ن¸وٽ...ا _ر...ج ر,. يج نا.ا _ر <‚ي¿نا يzí ود. ڪ ڪ
و..يz¸ _ر ر † وج _z _ر <‚ي¿نا . يzí _د.يو يلم يz ڪ ڪ ڪ
Šو..¸ ي..ج _ي¸...: يٽ.¸وينوي _ر,ل يرîيا يج ¸و,ل¦ل نايzí ڪ
ه..· ي..zí ه..ن ر,..> ا..zا ا.z ا..ي م¦ا.s ر : ايî... _د¦ا..sا, اج ڪ ھ
نا ه..ن ا..ي ي..ٿ ي> î... _ر نا.. ا¸ Šو¸ يج ي اٽ. ھ ڪ ۾ ڪ ڪ
ه.., ي¸...: _¸ا ي: _z يzí ي î. هن ي>.¸ ر,> ناŒا يج ڪ ھ
ي.ج يzí _يچ _Lو ي¦ا,í وج _z ي·¸وL _داي.,._zí ادنوچ
6 ي.: ند¦ا..s ي.ج _..z _.چا اد..ي¦ا: و¿ ام نا: _لا. ¸ا€z ڻ
و و دا..ي., و..ج Šو..¸ ي..ج _z _,ي,L يج _يچ _د.:¸ ر“ندم ڌ
ه.., ونا..م¸ و..zا ه..· ي.z ي..z¸ ي..ٿ Šو¸ يج _z _يچ _z ج ۾ ڏ
نا: _.يع cر˜> 1100 ونا..م¸ و..zا.و..z و..ج ا _ا.و. ڳ
ي..ج _..aيرL ي..ج Šو¸ يج ي اٽ. .وz وج czا.دا, ,.. ڪ
_ و _ر و : ي:دن¸ ي>.¿.¸ يz .ين ,نو ´ نا.وو ا… ڻ ڪ ڻھ ڏ ڪ ڻ
lو..ل, يz _ر ˆا> يzí _د.ي¸اí: ي· _ر, ن ٿ يج ڪ ڪ ۽ ڙ
_د.يٿ ي· ن ٿ oدرم يج _ و يج اٽ. .ن ..يچ و يج ڙ ڻ ۽ ڻ
ولا.ن و.ج _.z _ر ي.ج .يٿ ي.· ن .ٿ ي.ج و <‚.ي¿نا يzí ڪ ڻ ڙ ڻ
’ ي..zí ود...يٿ و : ,ا..م· نا..¸اج و يج و..يو وي:¸ ي اٽ. ڻھ ۾ ڪ ڪ
ي..: _ينا..¸اج و..aيرL و..ج Šو..¸ _..ير¿¸ نا..: —... _..ي.يچ
نا: م… يج _.يع cر˜>ويا ¸ ڻ ڌ 199 نا..¸اج _..ير¿¸ _ا...
_..ي¸ ي¦و..چ ي..: oا...دا, ي..>.¿.¸ ويو.ي¦ا يلي,s z يج ڪ ڪ
_..يچ ه.· _z جوz ولان ينام¸ ي¿نا وج ي اٽ. و يج ي. ڏ ۾ ڪ ڪ ڪ
وج _z ي¦ _ينا,ج وz وم ,ناوz و و ولان و ار¸ وج _z ۽ ڪ ڪ ڻ ۾
وج _.z ه, ¦ار ف¸اع.م _¸وي وي ¿‘و ولان oدوجوم ۾ ڻ ڪ ۾ ۽ ڪ
’ يzí Žz 1972 د..مí¸د ي..ج ي¸...: ي اٽ... ا يرما _ي¦ا· ڪ ۾ ڪ

106
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..· د..مí¸د ي..ج _..z <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا . ي.z _د...,ا¸ ي..·
د..مí¸د ي..ج ي اٽ.._ ڇ ي¦اٽz _د.,ا¸ ..يم·¸ا¸ ر,ل يرîيا ڪ ڏ ڊ ڪ
¿ور... Šو¸ _د¦اsا, <¸ل ¦ا,, هلدا,م¸¸ ن¸او ا رمí <¸و¸ نا: ڻ ڪ
وج _ي¦ا..يا ي.ڪ 1986 ي¦و نا: 2000 و..ج ي اٽ. _ي¦ا· ڪ
ي·¸و _ر ¸اي.>ا c¸وæ يج _رٽ. نا Š و¸ ڪ ڊ
_¦ادي¸ ,اaم
ي:و..¸ .يلي¦ا..ٿ ا..ي¸و نا..¸اج _يچ _ر و : م.s يz ۾ ڊ ۽ ڪ ڪ ڻھ
ي..zí ود...يو و..يچ ه, ي¸.: ي,L ي·ا ي: _z يzí _د.يو _..z
ي چ ي...ٿ ¸و¿....م _ لم يsا ي¸....: ي...z c...sو ڪ ۾ ڪ ڪ
د..مíر, ي¸...: ي..z _د¦ا..sا, ي اz ه· _و¸ وج _ي¦ا..يا.يzí ڻ
ه., _¸و.ي ي.z ه.· ي ا.z.ي.zí ود..ي¦ام هلدا.,م¸¸ _ر ۾ ڻ ڪ ڪڪڪ
و..ج ي..چا ¸ود و zا و ه· يzí _ مم يٿ يŒو _ ا: يsا ڙ ڪ ڪ ڌ ڪ
نا... <‚ ينا...í لم رz يŒو يٿ ي¸.: يماوsلا _ي, يz ۾ ڪ ۽
ي..,رr ...يرr يzí يîنا¿م يsا يz csو _z . يŒو يلم ڪ
_..z ..لمرz ويí csو _z ج يzí هن ه¿لا يج _و يج ۾ ڪ ۽ ڏ ڳ
_د.يو يٿ ي... ه· ي ل يٿ Šو¸ يج ڳ ڻ
اد¦اs
ادا..م ا¸او ¦ا..ٽ : _ورٽ...يلو و..ٿ ي¦ا و cعsاد..م cوs يz ڻ ھ ڪ ڌ
اد.نوz €.ج ا.ج ر _ان ي: ايرٽ ي, _z ._zí ادنوz _z ڻ ڪ ڪ ۾ ۾
و ¸ هن اzا._ٿا cي>Jæ ه, يج ر م.> ي: _ر¦او _zí ڳ ڻ ڪ
د..يفم ه.., _...ر¦او ي..ج ¸ يا ر..¸ فJ> ي..ج _...ر¦او ,ا..ع ۾ ڊ
_ر¦او يج ا€.¦اولفنا.يٿ ي و¸ نا: ٽ¿چ يج .يلٽيل¸.يzí ڪ ڻ
’ي......ٿ ي¦ا و cي>J......æ ي......ج يل,ا......aم فJ> ڌ west
•Ÿíe•cephaíŸtŸs ي..ٿ _ر اد..ي¸ ادا..م ر....ي ي..ٽ.يا يz ڪ ڪ
يٿ ي.ٿ¸دنا ر™ا ه, ي· _لي. يج ر..ي يج رîج نا.نا ڪ ۾
_ي¸í..: 10 ه..· ي..zí ي.¸ ر,..> ا..zا نا..م _..,ر>· ي..ج _لا...
و..zا ي..zí _ي ا..ٽيريا ولا..نوج _..¿.ج رzو..ج ..z ي اٽ... ڊ ڪ ۾ ڪ
ي..zí ه.., ا..zا ه¿لا يج _ام _z وٿ ي¦اٽ : _ورٽ.يلو ڳ ڪ ۾ ھ ڪ
ه..· ي¦و ي..ن اí..r ر..¸
´
نا... _ورٽ.يلو ي: ن¸وناج _ج ه· ڏ ڪ
_..يا <¸او... نا..: <‚..ي¿نا ويو ي>ٽ : ه, _ورٽ.يلو وج _¿نا ھ ڪ
ه.., و..zا ي..zí ..ي ي... í ي..ٽ.يا _..s¸وا¸ ي..z _ينوي¦ا..ٿ و:¸ا ڊ ڪ
..z _ر <‚..ي¿نا ي..zí دو..جوم ¸اد..aم ري„ ي اٽ... ڪ ڪ ۾ ڪ ۾ ڪ
ا يج ¿ر....ي¸ ڪ 2005 _ يمي _ يرما ي...ٿ رzا...œ ڪ ڪ ڪ ۾
ي¦و ي¦ا ¸ _Jجا ..z ي..ج ي.. _ _ٽî...او يٽ¦ا..و. ڌ ۾ ڪ ڊ
و..z oا..: يج رîج يج ن¸وچ ا €ج .ن ي. í وzا ۾ ڪڻڪ۽ ڳ ڊ ڪ

107
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ينوي¦ا..ٿ و:¸ا _يا ه· ي.¸ ر,> ه, اzا نا¸ود ¿ر.ي¸ ا يرما ۾ ڪ
5 ن¸و.چ و يج ي.zí ود.نوz ي¸..: _.نو¦í z ,ار: يلم ڪ ۾ ڪ
نا: 9 نا..: oا..: ي..ج ه..· _.يج.يzí ي•م و ي. ڪڻڪ ڙڪ 12
ه· يzí اzا ه¿لا يج ي.و> _ و _ و. يzí ي•م و ي. ڳ ڏ ۾ ڏ ڙڪ
يzí ود.يٿ هن ¿يا‘ ه, <¸و¸ نا: ¸ يج ي اٽ. ڻڌ ڪ
_ما...·و’_ا...s نر¦í _...ي·ور¸’نر¦í مي.يل....€ج ي¦ا...يميڪ
رî. _ٽي¸ ي¦اz و,¸ا ¸ .يا يٽيs’ي. ڊ ڪ ڊ
_امع..ا .ي ر· ي,اي..د ڪ ۽
ا..zا. ي..ٿ ي..Œو ي. _امع....ا نا. _aيرL يsا ي اٽ. ڪ ڪ ڪ
ي> î... _ر _امع..ا ه, يعي¸† ي.. ي¦Jم _.ويلو. ھ ڪ ۾
و..ٿ ي> î... _ر _امع....ا يzا..¦ ه, _و.,ي نوي¸و: وٿ ھ ڪ ڪ
يzا..¦ _¿نا..چ c,ر... نا..م . يرٽ... يا ¸ و¦ا..¸ يج _z ۽ ڪ ڪ ۾ ڊ
<¸ل ر™ار....ي ي..ٽ.يا ي..ج _..z.و..ٿ ي>¿î... _ر _امع..ا ڪ ڪ
¿..‘و و..ج _..z ي..zí _د..نوz c¸ور..‘ يج ¦ا: ¸ادaم oداي¸ ڻ
و..ج ي اٽ. _ . ن¸و _ي ڪ ڪ ڪ 6 نا..: ,ار..: 16 ي..zí ,ار..:
. : . : ي..,ا€ي· ه· _z ج ھ ۾ ھ ڏ 90 ه..· _..z ج ي>¦ا..: ,ار..: ڏ
ن¸و وج _z c¸وæ يج _ي¸و: ۾ 2 نا..: _..¸ _..¿.ي ,ار..: ۾ ڏ
.يzí اعsد ¸اچ
يلæوم _sاa.
’يلاري: _ .. ڌ
ي..د ¸í: ي.¸اs _aيa. _sاa. ي,رع
يلاو. يلا.. ’يلا و _د.z ڌ ڌ
_€يرîنا Garže• aspargus
ي.يLل pustŸace sacací ퟕ•
نادنا> íŸííŸacea
ي..zí _..يîل ي¦ _sاa. _,ا. ي,L ر„ ا ولان _د.z وج _z ۾ ڪ ڪ
ي..zí و..يîل ي..لا و ولان وج _z .ا. ي>.¿.¸ ¸اطي, _,ا ر¸ ڌ ڌ ۾ ڪ
ي..ج يلا..ن <‚..ي¿نا .ي..zí و..ي ¸ا..ي.>ا ولا..ن ي¦ و..zا ه.., نو..م ڪ
.ي..zí و..ي:¸ يلاري: نوم ولان _ .. وج <‚ي¿نا نا. c,.ا.م ڌ
نا... يaيرL _ zا _¸او ¦ا و ري: ه· يzí دæaم وج _¿.ج ڙ ڻ ڌ
يج يلاو. _¸او ر ادي¸ دلوا و : يٿ _.عم يج _وا.. ڻ ڪ ڻھ
ي..ٿ ه.., ا..ج cر ..... لا..ن يzا . _¸او ي ,ا¸í يzí _.عم ڪ ڻ ڏ

108
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج _ي·و..¸ لا..ن cر ..... ه..· _ر <‚..ي¿نا ا..ٿ _ î... ۾ ڪ ڪ ھ
.ا.z اد.يو اي:¸ ه, _ر يج cيæا> ڪ
ي..z ي..ٿ ي..لم ,اج ,اع نا: _ي¸ا..¸ ا يج يzí ا¸ z يz ڪ ڙ ڪ
<‚..ي¿نا ي.z _د...يٿ د..مí¸د نا..: نار..يا ر..æم _ر و : ۽ ڪ ڻھ
يفæ مي >.ويو وي:¸ ولان _رæم _sاa. ولان وج _z _ر ڪ ڪ
ه..· و..ٿ ي..îل oدر..فم ه..يودا ينا..نوي .ا... ي..>.¿.¸ _يد..لا ۾ ڪ
_..يا ولا..ن و..ج _..z _..:¸ فí _ور... .ا. ين ا..د.z ۾ ڊ ڪ
..ل _دمí¸د يج نا..د.z ¿رL <‚_ zا يzí ويîل _:اري¸ ڙ
_.يîل _:اري,..ا ه., <‚.ي¿نا ي.zí و,.چ , ي¸ ي: _¿.ج ۾ ڪ ڊ ۾
نوي•م _ر اڇ .ڇ ا¸ ه· وٿ _وچ _يدلا يفæ مي > يzí ڪ ڻ ڊ ڻ ڪ
ه.., .ا... ¿ر... ي..ج نا....د.z ا..z ي..zí و..ن ولان يلæا ۾ ڪ ڻ ڏ
..ي و نا..: <‚ي¿نا caيa>.يzí ويو وي _يد,· ولان _د.. ڪ ڌ ۾ ڪ
نا..> نا..م„ع نا> _ناد..¦ا. فورعم يج نا.. ا¸ يطلr ڪ
_sاa... .ا... _€يرîنا z ي>.¿.¸ <‚ي¿نا يzí ي. ه, ۽ ۾ ڪ ڪ ڪ
لا..ن اج ي¿.¸ يzí وي ر † ي >م. z ي: ديف. يلæوم ڪ ڪ ھ ڪ
_..ٿا و..ي ر † وج يلæوم ديف. ي. ا ي¦ نوم˜م z ڪ ڪ ڳ ڏ ۾ ڪ
ي..· _لا..ن _€..يرîنا فر..æ ا.z لا لان يماaم ه· نا..د.z ڳ ۾
_sاa... و..ج ي..zí ويو وي و نوا ي¦و¸· ه· ي.z وz فJ.>ا ۽ ڪ ڌ
نا..> ي..: نو..م. يzí ويو ويîل _ر z ي: يلæوم ديف. ڪ ڪ
ه..· _.يج ر..¸ ي..zí فار...عا وج _·امد> ي..¦ا. يج نام„ع
م..لع ينا..نوي _..م م .ا. وج cيعون يماوsلا _ي, z ا¸ ڪ ڪ ڪ ڻ
.ي,L _¿. _¿. يج نا.. ا¸ و يج يzíويîل ي· هيودلا ڪ ڪ ڪ ڪ
ا يرمí _¸و..ي _.يلوي ر. يج <‚ي¿نا ه· هن ودنوz ‹و ۾ ڪ ۽ ڪ
و..>.¿.م ا..z ي,: .z هن يطلr _ zا <‚ي¿نا يzí ي¦و ي. ڻ ڙ ۾ ڪ
ددم نا: مي > _¿. ي: ناد..¦ا. o¸و íم ه· يzí _اي> ڪ ڪ ڪ
ا..¸ و..ج ي.z ه..ن ه¿لا ي: <¸ل _z ا اzا . اz يجر : ¦و ڻ ڳ ڏ ڪ ھ ڻ
_..مي > ,ا..ع ا..zا _ا>ر¿,.وz هط.,او ه, نا. ن¸او د¸دمz ڪ
و _..يم¸ ديف... يل..æوم _sاa... ه..· ي..zí ر,..> ه.., ي..: ۾ ۽
يzí _رs وج نام.í
_ ا>. ڻ
_..يلم نا..: _ي¸ا....¸ _..zí نويد..نوz نوي . ا¸ يج _z ڍ ڳ ۾ ڙ
_zو..ٿ _ر ن .ا..عل نا..م نا نا... جو <‚ي ا..¸ _ . ۾ ڪ ڻھ ۾ ڻ ڪ
ود... ل _..: و..ج ,..ن¸ _ر..ين _z يzí _دنوz ه, اšم _¸وٿ ڳ ۾ ڻ
¿..¸ و..ج _..z يzí ودنوz و و نا: _: يج ي.ف., و يج يzí ڏ ڪ
د..sاو م..ي > ي..zí ود..نوz و¸ا نا..: نا ر¸ ر,ار, يج ي چ ڪ ڪ ڻ

109
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نوج _z _zí د.يٿ ا ج _.¸ يج نا,لج _¸ اج _z ه· وٿ يîل ڙھ
نو.ي . _.ج _.zí نويد..يٿ نور..يج _ر نí دzا. نو ا¸ ڍ ڳ ۾ ڱ ڙ
ي..ج م.وم يج ¿ي,¸ _zí اد.ٽs _¸ ي· . رz _zí نويدنوz ڊ ڳ
نا..: ر ي..ج _..ل: _zí اد. ل _: ي¦ا او _ي¸ا· ر>í ڻ ڪ ڳ ڻڱ ۾ ۾
_ ج ر..ي: _..¿.ج _..zí اد... ل ¿¸ ي· ,ن¸ _¸ا نا <¸و¸ ڙھ ۾ ڳ ڪ ۾
ي.zí ود..نوz و وa¦ا† وج _¿.ج يzí _دنوz _ ل c,وL¸ ڙڪ ڳ
ي..ج ¿..ي,¸ ي..zí ود.يٿ ي¦ oريrو وناڇ و·و¸ يz _ر <‚ي¿نا ۾ ڪ
._zí نويد.يو نوي _æا> نو ا¸ نوج _z : نا. _لæs ڪ ڙ ڏ
ا¸و>و¸ادaم ڪ 3 نا.: ,ار.: 5 ي.ج _.z ر.˜م _ي¦ا.· ,ار.:
يٿ ي ل . : ,, نا. _امع..ا ڳ ھ
_¸ ا¸ €ج _مع..م ۽ ڙ
¿ا€م ي...×لا م..>ن م..ي > _..zí فJ.>ا دي ... _¸ا.., يج : ڪ ڊ ۾
..îي نو¦í ي..zí وي .ا. ي>.¿.¸ ر † وج _sJ.>ا ن zا ھ ڊ ڪ ۾ ڪ ڪ ڙ
ي.ج¸د _..ير¿¸ ي.z ه..· وٿ ناîل ودzا.م ي·ا† <¸ل ,., نا: ۾ ڻ
يzí ر· ,ر:
اد¦اs
ي..ٿ _ cو..s ي..: هzا.., ي..ٿ _ر اد..ي¸ _ر..· ند.., ي..z ڏ ڪ ۾
ي...م ي..ٿ _ر م...> ي..: م×ل, يٿ _ر و : c>.ر † ڪ ڪ ھ ڊ ۽ ڪ
ي..ج م...s ر..z ي..ٿ ي¦ا و ر..ي: و..ج c¸وع يٿ _ر و·ا : ڌ ۽ ڪ ھ
ي..ج <‚..ي.م ن نí _د..عم _..š¸ يzí ديفم , ا¸و. نايرج ۽ ڊ ڪ ۽
ي..zí ه.., ¿رفم يz. يٿ _ر م¦.اs يع,L c¸ار> نو˜ع ڪ ۾
ري.او, ¸و. وج ن .. _رaن و,رم وج _z _يzا¦ <‚ي:ام ۽ ڌ ۾
م..>رلا _ا....>ا ي..zí ¸وí _..ي> _و.., ¸د..م ي..zí د..يفم ۽ ۾
..: نا... _د¦ا..s يلو..معم نا.. ¦ا..: ر..z¸ ي..ج cار...> ڏ ڻ ۾
ي..: ن¸او ¿ا€..م ,ر..: نا. ¦ا: يج _z. وٿ ي¦ا,¿¸ ي¦اناو· ڻ
.يzí ود.يٿ هن ناæaن ه, وڪ
ميدs <¸ا,Lا _اوsا
ر· ,ر: و,رم وج _z ه· يzí _وs وج :هيو.ام _, ا.>وي يzí
و..šم يa¦ا† يzí _دنوz oداي¸ نا: ¸دا c,وL¸ يج _z ۾ ۽ ڪ
يzí ودنوz
_د.., وج _z يل.ل. <‚ي¿نا يzí ديفم oا, cوs : _¸ا¸ ۾ ۾
يzí نادي¸و, ن¸ومz

110
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج ر ¿ا..مجوٿ _ر اد..ي¸ cو..s lو..عن :د..sاو _..,ا ڻ ڪ ڪ ۽
_امع....ا يzا¦ و,رم <‚ي:ام _ر ˆا> وٿ ي¦ا و _zاو> ۾ ڪ ڌ
.اٿ _Œو _ و اد¦اs اج _z نا. ر ڌ ڻ ڪ
_دعم _ر <‚ي¿نا يzí ,ر: د>ي, و,رم وج _z :_¸وæ.م ۽ ڪ
و...ي ل ي..: _..z ر..¸ وٿ ي¦ا ل . : ,, _ر ,ر: ي: رîج ڳ ڳ ھ ڪ
.يٿ يŒو _ و ي.م نا. ¦ا: ڌ ڻ
نا..: <‚..ي¿نا’ي..zí ...Lرم ف..طلم _ ...م :ا.ي. يلع و, ۽ ڪ
وٿ _ر وsا‘ا cوs ينا>و¸ <¸او. ڪ ۾
.ي ر· يج zا¦ ي,رم ڪ ڻ
_..¿نا _..>z نو..ي¿لٿ نو ا..¸ ر¸ _ . اي _¸ا· ول ا _sاa. ڙ ڪ ڪ ڌ
_¸و _ر ...> _ ي¦ا...¸ <‚ي ا..¸ _..¿.ي ي..· ه¸ ي: ڪ ڪ ڍڪ ۾ ڻ ڏ
,ر..ن ا..z ا¸ ه· ي.ٿ ,ولعم _.يج ي>z ا و¸وٿ ي¦Jم ي ا¸ ڻ ڙ ڙ ڪ ڻ
.:<¸و..¸ نا.: <‚..ي¿نا _ر .> _¸ا¦ يzل ه· يzí ي¦و يٿ ڊ ڪ ڪ
و..,رم _.., ي..>:¸ _ر ,ر..: و¸وٿ ي:¸ ‡اچ ي·ا : يج ڪ ۾ ھ
يم¸ا..s ي..: _sاa. _يz ا <‚ي ا¸ ¿رL <‚_ zا يzí ¸اي· ڙ ڪ ۾ ڻ ڙ
¸ا..ي· و..,رم _.., ي..ج ڇ ي..:¸ _ر ,ر: و لz ي:¸ ي:ام ڏ ڪ ڪ ۾
يzí
: ا¸و..>و ¸ادaم ڪ 5 و..ج ¿,..æ ا..ي و..ج cا¸ ,ار..: c.. نا..:
ي>¦ا: ينارين
اد¦اs
اد¦ا.s ي.•م ي يج نا.ا <¸او. نا: <‚ي¿نا’ يzí oا, _وaم : ڪ
_zí دوجوم _z —. يzا نويzí ايí يîل ۾
_ر..ع’ لاو _ري. د..نو: فوف. ي.يچ¸اد فوف. cا, رم ڪ ڪ
¸ار.ا .و,ل _ر,.ع م>للا<´ام
ري..,م.
ي.يLل Sophera grŸffŸthŸ
ري..,م. :ناوJ ج ھ
oر :ا¸ هللا في. هعلs ھ
oريr¸ ولzوڪ
oري¸و : .و¸ ھ
c>ا..
_¸ يzíو·و¸ امن _ ا ج يz ڙ ھ 10 _ٿا اد.يٿ ه¿يو نا:

111
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و و ¸و... ي..ج _..ي:ا _¸ و..ج _..z cJs _¸اي•. اد¦اs ڌ ۾ ۾ ۽
,ر..: م..ين وz ا وج ا¸ يج _z _¸ام ناوJ ج وٿ يŒو ڙ ڪ ڙ ۾ ۽ ھ
ي¦و..,رz و..ٿ يŒو يٿ م.> ¸و. وج ي•م نا. جو ي· ي•م ڻھ
وي¸ا..م ي..: _..يج
´
ي¦Jم _..ي· ي..¿ي¸ ي..: _>¸ يج _z €لz ۾ ۾
. وٿ يŒو
Šا¸ دو¸ ’ ود., و.
¸دو¸ _د.z
ود.,و. cر ... ڪ
_€يرîنا Utrasam beaž tree
ي.يLل Eíaeocrpus Ga•Ÿtrus Roxb
ادنا> Eíaeoaparceaer
ي..ج ,ا...í ¸ا..¿, _اî., و يج. يzí وج م.s يلوچو و يz ڪ ڻ
نا.: •.نا ي· _¸ اج _z وٿ ي.ٿ _ا,ين _لî. ج ۾ ۽ ھ 9 ا : •.نا ھ ڊ
ي..ج _z _zí اد.يٿ رîناو _ر.لوم اڇا _: اج _z _zí ادنوz
¸دنا ¿¸ 4 نا: 5 _ر فا..æ ي: _ اد _¿نا _zí ادنوz ا اد ڪ ڻ ڻ
_zí اد.يzا¦ ه, ¿ي,.·
ا¸د..نí ار....ا¸ا¿م ا...ي ا’_..يدر¸ ايد..م _ا..î., ي..,ر×م يz ۽ ڙ
وٿ ي.ٿ , _ي·ا : ي,ر×م _يدر¸ ھ ۽
اد¦اs
ي..ج _..¿.م . يج oا, و يج يzí و فورعمريr z يz ڻڙ ڪ ڻ ڪ
ي..ج م...ج ...zار, : ي...يچ ي.., ¦ا و ي..ج _..z¸ا’ _rاد ۽ ھ ڻ ڌ
ي >م... ري... ا <¸ل _ي¸امي, يrامد يz. يٿ ي¦ا و ي¦اناو· ھ ڪ ڌ
_ي¸ا..مي, يrا..مد _..ي zا ¸ا..¸ ي يج وج _ي¦ا..يا يٿ يŒو ۾ ڙ ڪ
_..ج ي..: _¿نا ه· يzí ود.يو ويچ وzا <¸ل _ج _zí ادنوz J.,م
cو..¸ _..ج نا... ¸ا..ي¸ ي·و : ي: ن¸ا¸ ن zا .يzí ويو يچا ڻ ھ ڙ
_ا...>ا ي.ج _·¸و.ع ¿ر.L <‚._ zا. و.ٿ ي.Œو ي.ٿ م.> وداج ڙ
. يzí ديفم ه, <¸ل م>رلا
‰يa>· ديدج

112
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_...z _..zí اي ,ولعم اد¦اs نايšيz اج _.z _ناد..¦ا. ديدج ڪ
يrا..مد ..چا ه..ن ...ن ¿Jعو..ج نر..z¸ ر...ير¸ ..ل, ي¿:رم ي: ڻ ڊ ڊ
ي..¿:رم ¸و... يج ي•م وويم وج _z.يzí ديفم _‘رم ۾ ۽ ۾
ي¿ي¸ 5 ي¦ ه, ,د ¿رL <‚_
¸
zا يج اعsد ي· _¿.ي ,ار: ڏ ۾ ڙ ڏ ۾ ڏ
¸و..يí ي..zí د..يفم ه.., رî... _: يج ٿ يج _z وٿ ي> î. ۾ ڙ ھ
ه..ن ...ن’ ر.ير¸ ل, <¸اz ي: _>¸ يج _z اي¸ و ام¸اs ديو ڊ ڊ ۾ ڪ ڪ
يج _امع..ا _‘رم يrامد _ي¸ _.و¸وين و ي¦ا. چا ۾ ۽ ڪ ڻ
يzí ي¦و ي. ‡¸اف. ڪ
<¸ام ...يا يلو..ي.ل ٽيملا¸ و.¦í .يا ٽيملا¸ _ويم يج _z ڊ ڪ ڪ ڊ ڪ ۾
_.ي ا¸ د¸ _zíاد.نوz ه.., ..ي¦J لا _.¸ يج _z .يا ٽ.ي¸ ڪ ڊ ڪ ۾ ڊ ڪ
’_لو...يs ي..zí ود..نوz _¸¸ا Jياو...¦í _¸¸ا Jيا ’_..ل¸ ڪ ۽ ڪ
ي..ج رî. .¸ وج ٿ’ .يا .يلوا .يا لي: ’_ٽ.ير¦و ڙ ڊ ڪ ۽ ڊ ڪ ڪ
...ن . يرٽ... يا و..ج ‹ور..s ي..ج _..z ي..zí ديفم _¸امي, ڊ ڪ ڪ ۾
_..يلن ي..ج oا... .و..ٿ ي و¸ ي: ن¸ود ر.ير¸ ل, <¸اz د.ي í ڪ ڊ ڙ ڻ
و..ج و _..z . و..ٿ _ر _و..s ي: _د وٿ _ر ور يو ي: ڻ ڪ ۽ ڪ ڪ
يzí ديفم ه, _..ي· : نا. _ي¸امي, يrامد م.s وي¸ z ۾ ڏ ڪ
وي€>· ي¦ايميڪ
_ما..·و _z _zí ادنوz ¸و ول: .يا لي: _.ي· يج _z ۾ ڪ ۽ ڊ ڪ ۾
ي..ج _..z يzí ودنوz ¸ادaم ي : ,ام· _ٽ ي¸ ي. ۾ ڻھ ڪ ۽ 100
,ار: ۾ 100 نا: 75 ..> ي..ج _.z يzí ودنوz ,ار: يلم ڪ
ا..ٽ: ا..¸ يج _z يzí ود.يٿ هن ¿يا‘ ي. _ما·و فوف. ڻ ۾ ڙ ۾
يzí _دنوz ه,
¿Jع درفم
_ ي... ي يج ا م اج Šا¸دو¸ .zار, : ي.يچ ي, ۾ ڊ ڪ ڪڻ ۾ ھ ۽
وٿ يŒو يٿ _رs يsا نا. ¸اي¸ ي¦ا.¸ _zí _ي¸اîي ڪ ڻ ڏ
_لا..م ي..· ه ج _ي . ي¿ي¸ <‚ي ا¸ ود., و. : . oا, ڳ ڙ ۾ ڻ ڻڙ ۾
وٿ يŒو يٿ ود¦اs يsا نا. ر ڪ ڻ ڪ
cا,ر>م
ويzا..¦ فوف... ي : ن¸و ر..,ار, ¿· l.s J, ,ان Šا¸دو¸ ۽ ڻ
نا... ر _لام ي· _z¸ا ن .ن ي¦Jم ر,ار, îم وج _¿.يم ڻ ڪ ڍ ڻ
_لام ي· ه ج _ي . _z يج اٿ _يٿ ا¿لٿ c>. نا..¸ ڳ ڙ ڏڪ ۽ ۽
اٿ _Œو يجر¸ نا.ن اج _¿نا ه· ي>ڪ

113
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نار و. ڪ
_¸ود ي.¸اs
_€يرîنا Spottež Hemíok
ي.يLل Co•Ÿum Macuíatum
نادنا> UmbeííŸferae
¿ي¸ا·
و..ٿ وي ميل.· وzا اz. يzí وي هن ند.z ر † وج Jميz ڪ ڻ ڪ ڪ ڪ
_ر <‚..ي¿نا ي..zí ر..z¸ ¸و¿...م و..ج €...يٿا ي..z ه..· ي..Œو ڪ
و..ج Jميz و..z و..يو وي¸ا..م نا. رz¸ <‚ي¿نا ي: lارa.وج ڪ
ي.: _.z ا.ي.. ي.لع و, يzí ا·و ي¦ا. ولان ديدج نانوي اz ڪ ۾ ڻ
و..ٿ _و..چ نار و. نا. يلاو> يج _مي > يناريا .رع ڪ ڪ ۽
ا _ي¸ يجا> ¸اطي, _,ا ۽ 68 ¸و..L نار:و... ي..: _..z ه, ¿ ۾
ي¦ ي..: ا·و ي¦ا... ينا..نوي _..مو¸ ه..· _..z ج و..ٿ ي ا>...
´
ڪ ۽ ڏ ڻ
_ي,...ا ي: _z ه· يzí وچ وج ¸اطي, _,ا. اٿ نوچ Jميz ۾ ڻ ڪ
_..z ه· يzí وچ وج _ي¸ يجا> ه· _z ج وٿ يŒو ويچ ¸وف> ڻ ڏ
ه..· ي..zí وچ وج _z. وٿ يŒو ويچ _ا¸ود يعل‘ د€ي ي: ڻ ۾
_..æا> نا..م _..ل,ج ي..ج csا..· و يج يzí م.s وzا _ير.¿, ڪ
يج <‚ي¿نا وٿ يŒو ويچ ي.sا· ي.ا¸د ي: <‚ي¿نا يŒووي ۽ ڪ
نو..يليرz¸ ي يج _ي¸ يجا>. وٿ يŒو ويچ ي.sا· ¿ي, ي: ا¸ ڪ ڙ
نا..د.z ’ _zí نوج نار:و. يعsاو يzا وٿ ي¦ا ¸ نو.مJع ڌ
_zíاد..نوچ ور..يج يلî.ج اي يما. ي: نا ي يج ¸ا¸ا, يج ڪ ۾
ه.., و..zا ا.z فsاو و : ,ام· نا: _z و¿ ام اج ينام¸ ميدs ڻھ ڻ
و..ج ي¦ا ا¸ و يج ....¦ار¸ و..ج _...ليا ه..· و..ٿ يŒو ويچ ڪ ڪ
وz ود.يلم ي· م.ج _¸وج _z وzا وz وعوم>م
نو..يîل نو.ي..æا> ي..zا نو..ج _z ه, _,ي,L ي.¸اs ي,رع ۽
.ي,L .رع و·و¸ يz نويz نويîل _,ي,L ينانوي ي يج _zí ڪ
<¸ا م..يلور¸.ا.z اد... _امع....ا يzا..¦ .¸ يz ا ي: _¸ ڊ ڪ ڙ ڪ
.يرٽ... يا ي..ج نا...ا _امع....ا و..ج _..,رع ‰,اطم وم ۽ ڪ ڪ
¿¸د ا..ي¸ و ا..م¸اs ي..ج نا...ا ي يج وz ر.¿, نا: ر, .· ۾ ڪ ڪ ڪ
يلر.يz يzí 1869 ه..· و..ٿ _و..چ ناد cا·ا,ن €يرîنا ¸و¿.م
وج ي·و¸ _zí وæ> _اعs وج ي·و¸ _z _s اوا. _ ¸ ا ا¸ا· ڪ ڻ
ديدج يzí ود.يٿ هن ¿يا‘ ه, نا. ¦ا . يج _z وæ> _اعs ڻ ڪ

114
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه.., ا..ي¸ و ا..م¸اs ا يج ه..· ي..zí ي.¸ ر,..> ا..zا نام ‰يa>· ۾ ڪ ڪ
_..ي ¿¸ ي..ج _,ا..æعا ي ر> رzو.ج و.ج _.z يzí دوجوم ۾ ڙ ڪ
_,ا..æعا ي ر> يج ¿امد <¸و¸ نا: نا وٿ _ر ادي¸ ا>ر..ا ڪ ڪ
<‚..ي¿نا ي..z وٿ _ر _.يلاري¸ ي: ¸ا _.ي¦ا,.ا € رم ڪ ڊ ڪ ۽ ڪ
_ ڇ و..ير وري: ي: _يلن يج oا. وج يzí ¸ام cوم _ر ڏ ڪ ڪ
و..ٿ ي¿î... ي..ٿ cو..م ه.., _ر يج ن¸ود oوJع نا: <‚ي¿نا ڪ
ي..: _..z _¸وي اz وٿ _ر ور يو ي: ي ام يج _ي:ا ۾ ڻ ڪ ڪ ڪڻ
ا..z و..ٿ ي..Œو و..ي _امع..ا ي¦ايرچ ي,اæعا _ر ˆا> ڻ ڪ ۾ ڪ
و.ي _امع...ا ه.., <¸ل ر..z¸ ي..ج يل, رzوج _.يٽي· وzا ڪ ڪ ۽
_ر...م ي..zí ي..ٿ ه..ن .يæن ي,ايما ˆا> ا ر¸ وٿ يŒو ۾ ڪ ڪ
ي يج و..ٿ ي..Œو وي _امع..ا ه, ن¸و. ي,اæعا ي: _z ڪ ڪ ۾
ي..: _..z _مو..م د..م>م ر..يم _..zí اد.يٿ _ مچ _ر ˆا> ۾ ڙ ڪ
و..z ي..: _..¿.ج .يzí ويîل و>.ن .ي>ع z _ي.م¸ملا<ف>· ڪ ۾
و..ج ي...م و..zا ه..· و..ٿ ي..îل _د¦ا..s . و..ٿ _وچ نرمد ¸ورما ۾
ر..,ار, فوف... وج ا¸ يج نار:و. وz و يج يzí lsا>م ۽ ڙ ڪ
,ود ايsار: و ام¸اs .وٿ يzا¦ نام ينا.ار> اج ڪ ڻ 124
_ ا>. ڻ
ا¸ ... _..¸ اج ي·و¸ _z يzí رz¸ _s¸وا¸ وج م.s z يz ۽ ڻ ڪ
¸او:ا..ن €ي· _ج _zí ادنوz _يٽ ا¸ا. ._zí ادنوz فاæ ۽ ۾ ڪ ڪ۽
_..ج. _..ٿا ودنوz وٽڇ وج _ل: رîناو او. يzí _دنوz <¸و, ۾
اد..نر ن ¿..¸ ا ¿....ا ¿.. _..ج .ي..zí _دنوz <¸و, ¸او:ان €ي· ڪ ڙ ڙ ۾
و..يچ _..s ¸و..L ي·ا..·ا,ن ي: _¿.ج ¿¸ _¸ اج نار:و.. _zí ۽
. وٿ ي.ٿ ري×æر, و·و¸ يz . وٿ يŒو ۾
ا¸و>و¸ادaم ڪ _s ¿¸ اج _z : 250 ,ار: يلم
¿ا€م .> در. ڪ 4
ر˜م ي..z.و..ٿ _ر ي..ٽلا c..د نا... ي ¸ادaم oداي¸ ڪ ۽ ڻ ڏ ۾
ي·و..¸ _..z ي..: وط.¸ا رsا.Js ¸و¿.م يzí رz¸ ¸ام cوم
ي..ج _..z ي.z ي¦و ي..ن cو..م <¸ا€... _¸اي¸ رz¸ وج ڏ 6 ,ار..:
وٿ يŒو _رم و¿ ام نا. ¦ا: ڻ ڻ
اد¦اs
ي..ج م..zرم ي..: _..z ي..ٿ _ر م.> ي: ¸و. _ر,ل يج _z ڪ
’ي.·ر..: ناي,..æلا ,ا ي ر..يچ ي..ج دعaم ‡¸ا> _ . ڻڪڏ ۾ ڪ
ي..· يLا>م <¸ا.r. وٿ يŒو وي _امع..ا ه, ,د ي¦ايرچ ڪ ۾ ۽
_ر _. ي: _ي ¿¸ يج _,اæعا يج ي·ا’نا. ر _يل ڪ ڙ ڻ ڪ
¸ا..> _..æافم ¿..جو _ر .z ¸د>م يماaم ¿..· ¿sاد وٿ ڪ ڻ ۽

115
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_..z¸ا _ر .z ف..ف>م يzí ديفم ¸و. يج _ي:ا هلمن ڪ ڻ ۾ ۽
ر _..يل ي..· ينا...ي¸.و..ٿ _ر .> ري: نا. ¦ا ل ي· ڻ ڪ ڪ ڪ ڻ ڳ
¿....· ¿..sاد نا... جو _ي:ا وٿ _ر د., ري. ن نا. ۽ ڻھ ۾ ڪ ڪ
..î.: ,..ن¸ ا’ي ناي,æلا ,ا _ر .z _ .م يم اaم ھ ۽ ڌ ڻڪڏ ڪ ڻ ڪ
.يٿ يŒو ي. _امع..ا ڪ ۾
cامولعم ي..¦ا. ديدج
ر..z¸ يج يل, اي ول, رzوج’¸و. يج .ي¸’ يي·ر:’,و.م ڪ ڪ
ي.., ..•ي¸ و..يم و..z ر.., .· ¸د..م و..ج _z’يzí _اير· وج ڪ ۾ ڪ ڪ
ا..ج و _..z و..ٿ يŒو وي _امع..ا <¸ل ر م.> ي: يي·وم ڻ ڪ ڻ ڪ
_æ> ي¦وم>م يج _z’_zí ¸و¸ر¸ نا. ن ي¦J لا €ج ي.¸. ڊ ڪ
ي¦J لا ڊ ڪ ۾ 1.77 اد..نوz ..ٿ . : . : _zí ادنوz و ي. ۾ ڙ ھ ۾ ھ ۽ ڙڪ
ه..· _..z ج ي..zí ودنوz _ر ˆا> _.¸’_.ينو اما: _zí ڏ ڪ ۾ ڪ
ي.zí ود.نوz و : _و.يم _ر و : _¦و ولي¦ا•يم _يا ڻھ ۾ ڪ ڻھ ڪ
و¸و.ل ’_م..وي¦ا ¦ا.. و و.ل: نوو.لs <¸او.. نا: <‚ي¿نا ڪ ڊ ڊ ڪ
‹ور..s _ ¸ ي..ج _..z.ي..zí ويو وي نام _.¸ .يا .يج ۾ ڪ ڍڪ ڊ ڪ
ي..zí ود..نوz ه.., ..لملا _يل ا و يج يzí ودنوz _يريمو ۾ ڪ ڪ ڪ ڪ
و..zا ي..· ¸و..L ي·ا,ر>·.يzí ودنوz ه, _. ا· و•.ي¸’_ٽ¸ا:ر, ڪ
و..ج _..z. يzí و ج .يجارٽي· ر™ا وج _z ه· يzí ويٿ ,ولعم ڙھ ڪ
_s 10 _.¸ يzí¸ا نا.æaن ه, ,ار: ڪ 30 ¸ا نا.æaن ,ار.: ڪ
_zí ادنوz
.ي,L
نا... ¦ا..: ي..ج _..z ه..· ي..zí و..چ و..ج _ودي¸وa...يو ڻ ڻ
و..ج _ي¦ا....يا نو..يٿ _ ل رs نوي:ا يٿ يŒو يٿ ي.او>د, ڳ ڻ
نو..يٿ _..يٿ نويو z.يzí ود.يا هن ر“ن ه, > ي: _يرم ۽ ڪڏ ھ ڪ
_..z اٿ _Œو يٿ ا ٿ ري¸ Žz وٿ يŒو يٿ ادي¸ ¸ا..نا cعي,L ڌ ۾
. اٿ _Œو يٿ ¿ور. و¸ ا¸ود ي>..· _ر يج ڻ ڪ
c.>ري.
–وام.لا _.ع’او¿لا _.ع _م’ c.>ري. ي,رع
.> ري. ي.¸اs ڪ
وللرz _د.z

116
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_€يرîنا Ma••a
¿ي¸ا·
نا.م ي...¸اs ه..· و..ٿ ي..چا . c.>ري. ولان وج <‚ي,رع ۾ ڻ ڏ
ي:رن¸..: , نا...ار> ه· يzí _اي> وج و¿ ام _ يzí _·¸و ڻ ڪ
نا . و..ٿ ي.ٿ _..æا> ي..z نا..م و _¿.ج.وٿ يŒو ويچ c.> ڻ
ي..Œو ويچ ري„ ي: <‚ي¿نا وٿ ي.ٿ _æا> يz نا.ج يa¦Jع ڪ ۾
c..×ل ينار,..ع _م ولان وي¸ ويو يٿ c.>ري. دع, و يج وٿ ۾ ڪ
cي¸و..·’ و¸او ..ي اí..r ي..zí _...عم ي..“فل يج _¿.ج يzí ۽ ڻ ڏ
<‚..ي¿نا ي..zí دو..جوم ر † وج _z نا. يلان يج _م نíرs ڪ ۾
. و.ٿ ي..Œو و..يچ ا.يم _€يرîنا ا.م ي: _z ي.يLل _ر ۾ ۽ ۾ ڪ
_¿ ا..م ه..· يzí ر † و يج وج –ول. و _م فير. نíرs ڻ ڪ ڪ ۾
دار..م نا..م نا و..z ود...لم و ا..: و يج نا..sرL يج اد> ي: ڌ ڪ
¿ر.L <‚.ي چ نا.: c.> ري. .ي,L ميدs يzí c.>ري. ڱ
ي.ج ي.ليم و.ليا _ودي¸وa...يو مي > _ر _¿.· ا.z فsاو ڪ ڪ
و..يîل ارفæ _¿.م ي: _z يzí وي ر † وج _z نا. يلان ڪ ڪ
_z _ير¿¸ نا: —. يzí وي هن ر † وج _z _و.يلاج يzí ڪ ڪ
¸و..ط, ي..: _..z ي..· _¿ ج ر„ ا وي _يولاLا _امع..ا وج ڳ ڪ ڪ
_¸ا..ج _امع.... ا و..ج _..z يل.... ه, ƒا ا.z اد.ي¦ا: اír ۾
يzí
_¦ ادي¸ <¸اج
ي.ج _.يمر: نا..د.z _نارs ي,و.ج ناريا ,ا. يل.. ۾ ۽
.وٿ يŒو وي _æا> ي: _z ..:í ي¦لوج م.وم ڪ ۾ ۽ ۾
_ ا>. cيلæا ڻ ۽
_æا> نام _ و ادج ادج و يج يzí رن¸: وج م.s z يz ڻ ڪ ڪ
<‚..ي¿نا وٿ _ر ن رن¸: يz نام و _¿.ج يج يل...وٿ ي.ٿ ڪ ڻ
ي...يLل _..zí اد..نوچ _..يا ا...يم _€..يرîنا ي..: ۾ ۾ •raxy
•axor•us و يz _zí ادنوچ ڻ 4.5 نا: رٽيم 7.5 ا : ر..ٽيم ھ ڊ
نو..¿مí _..¸ _..zí نويد..نوz نوي¸ا..· فر..L ¸..چ _..zí اد..نوz
_و.˜ي, داد.ع· ي.ج ¸ا.چ اي ي· ي· امن ي¦ا¸ا _¸ نو¿ما. ۾ ڪ
ناريا ,ا. و فل.>م اج c.> ري. _zí ادنوz ي· _ . ۽ ڻ ڪ

117
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..: _..¿نا و..ٿ ي.ٿ _..æا> نا..م و _..¿.ج ڻ ۾ Tamarax
I•žŸca c...>ري. ه.., نام و ي.¸ z ناريا وٿ يŒو ويچ ڻ ڪ ۾
وzا.وٿ يŒو وي _æا> ڪ Astragaíus ي.zí م..s .z و.ج ڪ
c...> ري... ه.., نا..م _ و ي..ج ناد..نا> lول, نا..در ڪڪڻ ۾ ڪ
ه.., نا..م _م...s ي..ج _نا.., نا..م نا....د.z ي..zí ود..نر ن ڪ
ي..ج ر ‹و..ن ه¿لا اzا. وٿ يŒو وي _æا> c.>ري. ڻ ڪ ڳ ڪ
_..z _¦اود و..ٿ يلم يلaن _ر و : يz csو _z ه· يzí ۾ ڪ ڻھ
_.يا ا..ي ي.zí و.يو ي.ٿ . : ي¦ا..¿.نا _امع....ا csو _z وج ھ
ي.zí ر.,ار, ي.ج .z ه.ن _امع...ا و.ج _.z ه.· ي.>.چ ي : ڻ ڻ
’c...> ري. _ير.¿, 13 و : ر..ٽيم يٽ.ي... ھ ڊ 2.5 ر..ٽيم ي..لم
ر..¸ _¦ا..م ا يz يلو..معم ,..ن¸.يzí ودنوz نر · ور يو ۽ ڻ ڻ ڊ ۾ ڪ ڪ
و..šم د... و ¸د..s ..> وa¦ا† اد.يا ر“ن ملs _z نا. ٽ· ۽ ڙ ڻ ھ ڪ ۾ ڻ
_.>z ديف. ا و ا اد اج _¿.ج ه· يzí وچ وج _,ي,L ميدs ۽ ڏ ڻ ڻ
ي..: نا,¸ يŒو _ر ,د ي نا. جو cاو وšم يa¦ا† ڳ ڪ ڻھ ۾ ۾ ۽
ه· نايzí ويí _ر ر † ي•م ه· _.يج’_ ڇ _ر در. و ٿ ڪ ڪ ڏ ڪ ۽ ۽ ڌ
و يج و.z ود.نوz ي.لaن و.zا ا و¸وٿ يzí ,اع ه, يلaن يz ڪ ڳ
نا... lا..>ل ي·ا..يودا ر..¸ وz ود.يو وي _æا> ي¦ نام _ و ڪ ڻ
ينا..م¸ _..z ر..¸ و..z ود.يو وي _æا> هن نام _ و _¸ايعم ۾ ڪ ڻ
. .يŒو وٿ ويzا¦ نام _ديم .: وج يzí د> اzا يج يلaن ۽ ڊ
_ر ¿ر..L _..z _ ا>... ي..ج ي..لaن c...>ري. يل..æا ڪ ڻ ۽
ي..لaن ه· _z ج يzí ود. و ٿ ي: نا,¸ يلæا يٿ ي> î. ۾ ڏ ڪ ڌ ھ
ر نا. ¦ا ل ي· نا,¸ يلæا يzí _دنوz هن cيæا> اzا ڻ ڳ ڻ ڳ
نا.. ¦ا ل ي..· نا..,¸ ي..لaن ه· _z ج يzí ود.يو يٿ ¿ور. ڻ ڳ ڏ
_..•z ود...يو _ر _دلج <‚ي ا¸ يلæا ’ ودنر هن _دلج ۾ ڳ ۾ ڻ ڳ
وٿ يŒو يٿ ,رن _دلج نا. :¸ ريد _¸وٿ ڻ
cعي,L ه..· ي..zí _ا..ف·ا ي· ه¿لا <‚ي¿نا وج _,ي,L ر„ ا : ڳ ڪ
يzí ر· ,ر: يج¸د _ير¿¸ c.> ري. ۾
ر˜م اد..ي¸ _..ي: .ي¸ _ا€نا cعر. وٿ _ر _ ڇ ي.م : ۾ ۽ ڪ ڊ
ه..ن ناæaن ˆا> ي ا zا نام _z _اي> ي>.¿.م وٿ _ر ڪ ڙ ۾ ڪ
<‚ي¿نا يzí ¸ر‘ ي, ويار _امع..ا يsا نوم . _zí اد.يٿ ڪ ڪ
ود...يو و..ي _امع....ا ه.., اí..r ¸وط, ينام¸ ميدs ه, _ر ڪ ۾ ڪ

118
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ر <‚..ي¿نا و..ٿ ي..Œو يٿ .ار> <¸و¸ نا: _لا. _¸ يz.وz ڪ
c¸و..æ ي..¸ يجر¿: ر هن _امع..ا <¸و¸ نا: نا ي: _z ۾ ڻ ڪ
وٿ ي¿î. _ر ناæaن ي و يz ڪ ڪ ڌ
ا¸و> و¸ادaم ڪ ن¸و <¸ل ندæaم ي¦اود وج _z : 20 ,ار:
نا: 50 ه· .ي,L ي يzí يsا ,ار: ڪ ڪ 70 ه.., _ي¦ا..· ,ار..:
._zí اد.ي¦ار _امع..ا ڪ
اد¦اs
ي.· ي..z ه..· ي..ج _,ي,..L ميد..s _وa, يzí cعي,L _يلم يz
<‚..ي¿نا ي..zí ه..ن ي..ج >م ه¿لا اzا . وٿ _ر ¿¸ا> lJ>ا ڻ ڳ ڪ
ا..ڇ م...ج يsا.., ه..· ود... ¿¸ا..> l..ل> ي.· ي..ج ه· _ر ۾ ڪ ڪ
,¸و ي..ج _ ..مچ ي..ج .ي¸ _دعم يzí رîج _وaم ود.z¸ ۾ ڙ ۽
’هي¸’ ي·اڇ وٿ ي و¸ ي: c¸ار> يج _دعم _د يzí ديفم ڪ ۽
ر„ ا.ي..zí ديفم ¸و. يج ندن ¸ا>, يzí ديفم ن¸و. ڪ ۾ ڏ ۽ ۾
,ا ¸ يل€ن _¸و ر¸ يzí _يîل ,ر: ه· ¿ا€م وج _z _,ا. ڪ ۾ ڪ
و¸او ر م...> c¸ار> يج رîج .لs : نا. îل ديفم ڻ ڪڪڪ ۽ ڏ ڻ ۾
...ي>ع ه¿لا ا..zا ’_ر <‚..ي¿نا ي..zí ويو ويîل ي: _z ه, ڳ ڪ
ر..¸’ ي..ٿ ي î. _ر م.> _.ي c¸ار> اود ,ر:. يٿ ي ل ھ ڪ ڪ ڳ
نا..م م...ج نو¦اود ر..· ,ر..: ‰,ا..طم ‰يa>· يج ر,اæ _¸و
ي..ج يٿ م˜z ه¿لا اzا _ر <‚ي¿نا نويٿ _ ¿¸ا> ارفæ ڻ ڳ ڪ ڪ
_ ج ..>م ه¿لا اzا ‰,اطم _لوæا ي,L هجورم ر¸ يzí ڙھ ڻ ڳ
. يzí هن
‰يa>· ديدج
.¦ا..يم ي.: _.¿.ج ي.zí رzو.ج ه., و zا وج م.s z _z ڙ ڪ ۾
_..zí نويد..نوz ن و..ملs نو..ي .ن ديف. نوج _z _zí ادنوچ ڍ ۽
ي ا..¸ در... ي و..>.¸ و..ٿ يŒو يٿ _> _>و لا ,ر: يz ۾ ڻ ڻ ۾ ڪ
و..ج _..z ود...يٿ ه..ن _> ي ا¸ . : نا: نا وٿ يŒو يٿ _> ۾ ڻ ھ
..ا.· 08 ..> ا..ي¸ رن¸..: ...: _¸وîنا _z يzí و ي. ھ ڪ ۽ ڊ ۾ ڙڪ
_zí ادنوz ادام c>.
‰يa>· ديدج

119
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ادنوچ .¦ا.يم ي: _¿.ج يzí ويو وي رzوج z نام _z ڍڪ ڪ ۾
,ر..: ي..zí ويد...يٿ نو..ملs و.., ي.., ديف... نو..ج _..z ي..zí ۽
<¸او... نا..: <‚..ي¿نا و..ٿ ي..Œو ي..ٿ _> _م م يz _>و لا ڪ ۾ ڪ
<‚..ي¿نا. ي..zí ود...يٿ ه..ن _..> <¸او... نا: <‚ي ا¸ در. ي و>.¸ ڻ ڻ
ه.., ¸و..ٽ رs يلومعم oوJع نا:ر.نو: .: _¸وîنا <‚او. نا: ڪ ڊ
._ٿا ودنوz
cا,ر>م
’c.> ري. 50 و

ج

‡í’ ,ار: 250 ,ادا., _.rو¸ رٽل يلم 7
يج ڇ ي¸ _¿م ¿م. وج cا¸ ,ار: ڏ ڻ
يzí ديفم _ي¸امي, _وارفæ ن¸ا>, ,ر: : اد¦اs ۾ ۽
و وا.¸ وج c.>ري. ڙ
ا¸ا>, ولí 11 _رماد: ددع 40 ا..’ ,ار: 20 ا..ج .J: ,ار:
_: 20 .J: _رع ,ار: 250 ¿,..æ ي¦ا.¸ وج cا¸رٽل يلم
يج ڇ ي¸ ي اڇ وج ڏ ڻ
يzí _¿.م وج ارفæ يz اد¦اs
و¿ي.
.ر.ا ي.¸اs
_و.لا ˆاæ¸ ي,رع
م .’ ه.ي. ’ نا :_د.z ڪ ڪ
و.ي.
¸
’_.
¸
وîل·
,..يل ’,¸ا’_¸ا·¸و...’ ...ي.’_ي... :cر ..... ڪ ڪ
_مو·اڌ
_€يرîنا Leaž
ي.يLل píum bum
ر,من ي¦ايميڪ 82
يsا.., ي..zí _د...لم ه..ن _ر و : cلا> _لا> cا يz ڪ ڻھ ۾ ڌ
<¸او.. نا.: <‚.ي¿نا _ .. ي.ج د¦افل.. .يل .: نا. .: ۾ ڪ ڊ ڏ ڪڌ
و..ي ..لا نا...ج ي..zí ود..نوz دو..جوم يما· _دناچ c.ج ڪ ڳ ۾ ۽

120
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
..لا ي..: ي¿ي... نا..م <‚..ي¿نا <¸و..¸ نا..:<‚ي¿نا ي..zí ود...يو ڳ
,ولعم ي: _¿ ام نا: ينام¸ ميدs cا يz. يzí ود.يووي ڻ ڌ ڪ
ي..·ا ه..· ي..zí و..يٿ ,و..لعم نا..م ن¸ا..™í يج ي ر· ديدج ي.z ڪ
ه, نا: _.يع cر˜> 6400 و..ي _امع..ا و¿ي. ا _ا. ڪ ڳ
يمر... ¸ا..فلا م... و¿ي. ينام¸ _¸او ر•¸ ميدsوz ود.يو ۽ ۾
_يچ نا..د.z _ر <‚ي¿نا . وz ود.يووي _امع..ا : نا. ڪ ڪ ڏ
ر † نا... _ي..æف· وج _z _,رع _يمو¸ _ينانوي ي¦و نا: ڪ ۽
ا.z اد. >م... . رم ي..: ي¿ي... رف...Js ميد..s يzí وي ھ ڪڪڪ ڪ
و يج و..ٿ ي..¿¦ نام _¸ا¸ .: و¿ي. ه· وz _اي> وج _¿نا ڪ ۽ ڪڌ
ي..,í رzو..ج _z ه· يzí وچ وج _و.يلاج. وz lلr وير“ن ۾ ڻ
cا ي..z.و..ٿ ي..جر î¸ _د..لج _ر <‚..ي¿نا ود..نوz oدا..ي¸ ڌ ھ ڪ
<‚ي ا..¸ ي..z ي..zí _دنوz _¦ام ارين ي· ,ن¸ ديف. يلومعم ڻ ڻ
نا.. z ي لz يz يzí _دنوz ¸ادن¸و ي وz¸ا¸ نا: ڻڻ ڪڌ ڪ ڻ
’ا يرمí ’_..يچ ايليرٽ.í _ر و : و¿ي.. يٿ يŒو يٿور.¸ ڪ ڪ ڻھ
ا يرsí cو¦ا...’و ا¸وم ن يو...’و ي... يم ا ي.ي ’ور..ي¸ ۽ ڪ ڪ ڊ ڪ ڪ ڊ ڪ
.يzí دوجوم ه, اي¸و c¸ان ۾ ڪ
¿ا€م .>در. ڪ ر˜م لا.., نا..: ي¿,. . ه¿لا اzا : ڪ ڳ
يzí ¸ا ناæaن _ا>رz ي· ¸وL يند¸و> و¿ي. ه· يzí ر· ڪ ۾
¸ا..مي, cر· ه, د. م _نا>¸ا يج ي¿ي. وج _ي¦ا..يا ڙ ڪ ڪ ۾ ڪ
نا..: <‚..ي¿نا ي..zí . رم وج ي¿ي. ه, ¸و .. _zí اد.يو يٿ ڪ ڌ
oدا..æaن و..ج ي.¸... _..zí . رم اج ي¿ي. ادع· ل اي¸ <¸او. ڪ
وج _ي¦ا..يا يzí c,ا™ >z ڻ 1980 ا يرمí ي ا..z يج ۾ ڪ ۾ ڪ ڏ
و..ن ¸ار..s ¿و...مم _امع....ا وج ي¿ي. _¸ا. ,ن¸ _د¦اsا, ڏ ۾
ي..: ن¸ا..¸ نا. ر ,ن¸ ر¿: ه· وz وzا .,. وج نا ويو ڻ ڪ ۾
ي..: ن و يل,ا..aم ي..ج ن¸ا..¸ و..z و..يz¸ ي..ٿ نا..æaن يsا ڏ ۾ ڪ
¿يا..‘ _..م> نا. _امع..ا يج _z وٿ ي.ٿ نا. ريد ناæaن
ي,¿¸ c,ون _ي¦ا· ي¦ايرچ اري: ¿لاs يrامد’وٿ ي î. يٿ ۽ ڻ ھ
ه., _ر.م و¿ ا.م _ر يج يٿ ¿مج رz¸ oداي¸ _z . يٿ ڻ ڪ ڻ ڏڪ ۽
¿ور... ر م م...ج ر..z¸ وج ي¿ي. _z ج وٿ ي î. ڻ ڪ ڪ ۾ ڏ ھ
ود...يو ي..ٿ ¿ور... ..يٿ _و...>م ي ا¸ cاو ه· يzí ود. ڻ ڻ ۾ ڪ
¸و... c>... ...ي¸ ي..zí _د...يٿ ي..ٽلا ي..zí _د. ل •ا يzí ۾ ڳ
يٿ وج ,ن¸ _¸ا يٽيل. و¸و· يzí _د.يٿ _,s يzí ود.يٿ ڪ ۽
ن و..ج _ ..مچ يzí ود.يو يٿ ¿ور. چا ر î¸ و ٿ يzí ود.يو ڙ ڻ ھ ڌ
ي.zí ا.zا ه¿لا .ي>ع._zí نويد.يو يٿ ¿ور. ه, نوي¸امي, ڳ
..يٿ ر....ي ي..: _¿ ام د. م ينا>¸ا يج ي¿ي. ه· ڻ ڪ ڻ ڙ ڪ ڪ۾ ڪ

121
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ ا ي..: ي¿ي.. ميد..s <¸ا..,Lا ر¸ ’ _zí ادنوz نا ما ه, اج ڻ ڌ ڪ
_.¿.ج ا.z اد..ي¦ار _.يل ي.· ر...ي ي¿: نا. <‚ي ا¸ يج ڪ ڪ ڻ
ي¿ي... نا..æaن ي..zا _ا>ر¿,.وz ود.يٿ ود¦اs وš. ,ام· نا.
ر..¸ _..zí اد...يٿ _ر د..نارچ Ž..z oدا.ي¸ نا..: c¸ور‘ نا. ڪ
نا... _ي... _..ي¸ ¸اد..aم . : ر..zí c¸ور..‘ _..z يج ۾ ھ ڏڪ
. ه,ا <‚ي¿نا ر¸ ود.يٿ هن ناæaن ه· يŒو وي _امع..ا ڪ ڪ ۾ ڪ
oدا..ي¸ نا..: c¸ور..‘ وج _z ه· يzí هن _¦ا>.: يج ي¿,.
يzí ي¦ ¸ا ناæaن _ا>ر¿, _امع..ا ڪ
اد¦اs
ي..zí ¸وا و..ج ي¿ي... ه, و¸ا ومر. J
¯
„م cا, رماج ي¿ي. ڪ ڪ
يsا يzí ود.يٿ _امع..ا و : _¸امي, يج _ي:ا و يج ڪ ۽ ڻھ ۾ ڪ
و¿ي. اٿ _Œو ايzا¦ نام ي¿ي. _لا> ي يج _zí امر. ا zا ڪ ڙ
‡¸و... نا... ..لم ي..¿: _..: _rو¸ ي: _z يzí _,اs ۾ ڻ ۾
و¿ي... ي ا..¸ ي..ج _...¸ ي..ج _ ا نوا. وٿ يŒو يٿ ود¦اs ۾ ڻ ڻ ڌ
,ر: وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦ا ل ي· _ٽs يج ر..ي ي¿: ڻ ڳ ڪ
و, يل.ل. <‚ي¿نا . يzí ديفم ن¸و. يج يمر: _م¸و ۾ ۾ ۽
ر..: _د¦اsا, وج ي¿ي. ه· يzí وچ وج ينJي: ا.ي. يلع ڙ ڻ ۽
ر..: _ي¦ا....يا ي جو _..: _..rو¸ <‚..ي¿نا ي¦ار¿¦ ونا..د ڙ ڪڪھ ۾ ۽
,ر..: _..ي¸ د..عaم <¸و..¸ نا..: <‚ي¿نا يŒو يٿ و¸ا وج وير ۽ ڪ ڪ
ي..: <‚..ي¿نا.و..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s cر· نا. ¦ا ل ي· _م¸و ڻ ڳ
ي.Œو ي.ٿ د.., .چا c¸ نا.. ¦ا ل ي· _ وم يج ري.او, ڻ ڻ ڳ ڪ
_..ج م>¸ د.ٽڇ هن _ي· _يٿ ¸اي· ر: يج ي¿ي. _ا>ر¿,.وٿ ڙ ۾ ڙ
ي..ٿ ود¦ا..s نا... ر _يل ي· _¿.م ي>z ي : ,ام· oا, ڻ ڪڪڪ ڻھ ۾
ه..· ي..zí <¸ا¸ يج _¿ ام ر„ ا.وٿ يŒو ڻ ڪ 7 ي..ج ي¿ي... ,ار..:
ود¦ا..s يsا فيل · يج ,J.>ا نا. ¸ ه¿ليچ ي: يٽ¸ ڪ ۾ ڪ ڻڌ ۾
يzا..¦ و.... وج _z ينانوي .L ديو ¸ويí وٿ يŒو يٿ ڪ ۾ ۽ ڪ
_..يzا¦ نا... <‚ي¦ا ي..ج ا. ي..zí ود...يو و..يار _امع..ا ڪ ڪ ڪ
ي.zí د.يفم ي¦ا.¿.نا , د¸ا., _و.,لا _..ل. و... وج ي¿ي. ڪ
¸و¸ وج _ي¦ا..يا 50 ي...فz وzا ه· ودنوz _د.يا .ا.ي¸ اعsد
و..ج ي¿ي. ه, _¸او ري. ا ن€>م.ود.يو يٿ ¿ي>æ ¸دنا يج ڪ
ه.., نا..• نا..م م.ج نا. _¿.ج يzí ويîل و.. و zا z ڪ ڪ ڙ ڪ
ي..ج نا..> _..مجا م..ي > يŒو يٿ د., ه· ي>z _د.يا c¸ ڪ
ه,ا <‚..ي¿نا يzí و.. وج ي¿ي. ه, يلاو ي¦اz <¸اود ڪ ۾ ڪ ڙڪ
ا.... ا..ج ي¿ي... ه..· ي..zí ه..ن _¦ا..>.: ي..ج ي¿,... ... ڪ ڪ
_z _,ا. فل.>م._zí د.ميد¦اs ي¦ا¿.نا ي· ه¿ ج ي>.¿.¸ ۾ ڪ ڳ

122
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_zíاد¦اs يz ي· ¸وL ي¦وم>م اج _ج _zí ا.. يsا اج ڪ ڪ
_..z _د...z ا..ٿ _..Œو ايzا¦ ه, ه.. oا, _وaم .L _د.z ۾ ڪ ۾
ي..zí _...عم يج _¿.ج _zí ادنوچ م.¸ ا· ي: ي.. يج ڪ ڪ
ي.: ي... ي.ج _.z ..L د.يو ’و¸او csا.L يج <‚يٿاz ڪ ۾
و..ج _..z ه, _د _. يzí ود.يو وي _امع..ا ه, ن¸ا>, ۾ ۽ ڪ ۾
_..z نا _ا..ي> ي..>.¿.م _zí اد. _امع..ا مي > و.. ۾ ۾ ڪ ڪ ڪ
_امع....ا <¸ل ر د..., c¸ يsا.., ي..zí و ...م ود¦اs وج ڻ ڪ ڪ ڪ
و.... وج _z _,L ي¿.¸ _يمر¸ يsا, وٿ ي> î. _ر ڪ ۾ ۾ ھ ڪ
_مر. يج م.s ر„ ا وٿ يŒو وي _امع..ا نا. cر„ ۾ ڪ ڪ ڪ
يzíري... ا ه..· _ي¸ا..مي, ي..ج _·¸و..عوٿ ي..Œو و..يار¸او ه.., ڪ ۾
cي>J..æ ي..ج ..يٿ ¸ا..¸ م..>¸ ,¸و ي¦و نا: _ي> cر„ ۾ ڻ ۽ ڪ
وٿ يŒو ويار¸او <¸ل ر وsا‘ا ڻ ڪ
اد¦اs ي¦ايمي اج ي¿ي. ڪ
و.ٿ ي.Œو ي.جر î¸ _د.لج oا., يz ه· وٿ يîل _يمج مي > ھ ۾ ڪ
oا.., ي : ي..zí ود.يٿ هن ر™ا ه, و ي· _z وج .ا€ي· ي ا¸ ڻھ ڪ ۽ ڻ
<¸او. نا: نو. يzí ود.يو يٿ وz ا ,ن¸ وج _z نا. ي ڙ ڳ ڻ ڏ
نو..ج _..¿نا نا. ر ,ر: : نا. _z ي· oا, ي: _·ا _ي¸ ڻ ڪ ڏ ڌ
ه..· ي..zí cي..æا> ا..zا ي..ج _z وٿ _ ڇ _ر م.> نو.يæا> ڏ ڪ
ي¦Jم و¿ي... نا... _..¿نا _..>z _..يلم ا..¸ نو·ا ه, ي يج ۾ ڻ ڌ ڪ
ي.>.¿.¸ يsا.., نو.يٿ _.z¸ نو.·ا _..لعا فرæ ه· يج ¿رچ ڌ ڏ
¦Jم نو... و..ٿ ي ن¸ ي..: _د..ناچ يz _Œو وي ڇ cيلæا ڻ ۾ ڱ ڏ
..ما ا ي..: _¸ا¸وٿ _ ڇ _ر .ار> ·وs ي: <‚ي¿نا نا. ڻ ڏ ڏ ڪ ۽ ڪ
وج _z _z يجود.ما ا هن و¸ا¸ و¸اد يج _z وٿ ي و¸ نا: ڏڪ ڏ ۾ ڪ
وٿ ي ن¸ ي: يما· ه· ي.ٿ ¸اي· و.. oدمع ڱ ڪ
ر,منو¿ي. و..ڪ 2
ر,..من ي>ف..æ يج ي· دلج يفيطل _يدا,ارs و.. يz ڪ 239
وٿ يŒو ويîل cz _عو _م نا: نا·ا يzí دوجوم ي·
و¸و¸ وج ي¿ي. 40 ,ار:
ي ا¸ وج _ايريا ڻ 250 ,ار:
رzí c¸ور‘ نوي¦ا نوج ري¸ ڪ
ر..: J _¿ن¸و. ي ا¸ يج _ايريا ي: _¸و¸ يج ي¿ي. ڙ ڪ ڪ ۾ ڻ
ي..zا <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا _..> ...> يzا..¦ نوي · _ر ڙڪ ڪ ڪ ڪ ڪ
ولا..ي¸ و..ج <‚..يٽم نا..•م يج نا _>:¸ نوي · ي· <‚ي¿نا ي : ڪ ڻ
•..يz ي..ج ڇ _ر د., نا. ي·ا نا: _.ا¸ يج ڏ ڪڪڪ ڏ 16 J ڪ ڪ
ي..ٿ نويz ا نوي · _z يج ي>. يلو: _¸ا¸ oا, ي لz ڙ ڳ ڪ ڏڪ ڏ ڪ

123
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ج _ي¦ا....يا يج oا, ر¿ي¸ ه· هن يzí ¿ي>æ ه· _>z نويو ڏ
_ر ر..: _ <¸و..¸ نا: <‚ي¿نا _Œو يٿ نويz ا نوي · ڪ ڙ ڍڪ ڙ ڳ ڪ
_>:¸
اد¦اs يzí ديفم ر ¿¸ا> ن ي يج .ي¸ ۾ ڻ ڪ ڙ ڪ
ا¸و>و¸ادaم ڪ 125 نا: ,ار: يلم 250 د...aل: _ي¦ا· يلم ۾
ي>¦ا¸ا: ي¦Jم
: ‹ون يsا نا. _,ي ر· فل.>م ي: ي.. يج ي¿ي. ڪ ڪ ڪ
ه.., و ..¿ <¸ل ر د., c¸ وٿ يŒو وي _امع..ا _˜يرم ڙ ڪ ڻ ڪ ڪ ۾
ˆا..> ..z و..ج _..z و..ٿ ي> î... _ر _امع....ا و>...ن ڪ ھ ڪ
ي..Œو يج ... م>¸ نا. ¦ا: يج _z ه· يzí ه, وzاود¦اs ڙڪ ڻ
ƒو... ي..ج م>¸ <¸و¸ نا: ميو وٿ ۾ 5 ي¦ا¸ا..: ن¸و c... نا..:
,ا.و ¿,æ cلا> <‚_ zا ه· يچا ي¿ل •يz م>¸ اٿ _> î. ۾ ڙ ھ
.وٿ يŒو يچا , cلا> يلæا م>¸ نا. ¦ا¸ا: و.. ڻ ڪ
يî.لو.
يلود.¸’ار.¸ و¿, ’ ر.î.ل
´
: cر ... ڪ
يî.لو.يا’ يî.لو. _د.z
يî.لو. :يلاî.,
:ي.يLل Bryo•Ÿa íacŸ•usa
€,... ا يz _..s ي..ٿ ي.ٿ اد..ي¸ _..ل,ج ا يج يzí _و z يz ڊ ۾ ڪ ڪ
_.zí اد...يو ي..ٿ اz ا <¸و¸ نا: ,¸ ي يج _zí اد.يٿ اج ,ن¸ ڙ ڳ ڻ ڪ
_ر..ي í _s وج _z يzí ودنوz _aن ديف. z نا•م يج _s ڏ ڪ
نا... ... ي..ج نا و..ج _ي¦ا....يا ي..zí ود.يٿ رîناو _s يج ڻ ڏ
و.ي و· ي.: _.s ي.ج _.z يzí ود.يٿ نام: وج _s يج _ري í ڙ ڏ
ا .¿ج و.˜ع ينا.ن¸ ي يج _.zí ادنر ن ¿¸ ي· اي ه¸ ه· يŒو ڙ ڪ ڪ
ي..· _..z ه..· يzí وچ وج ف.æم يج c×ل ينا™ل _zí اد.يٿ ڻ
و.ج ي.zí .,.. ي¦و.zا. _.zí اد.نوz نا..ن اج ,.ل يج و.
يج يٿ ادي¸ يج دلوا نا. c,.ن يج _ . ي: _z نديو ڻ ڪ
ويٿ .ايما ه· _د.. _وa, و يج وي ¿ور. _امع..ا <¸ل ڪ ڪ ڪ
و چ ي..ٿ دلوا نا... _امع..ا يج _z ي: _¿ ام يsا ڪڪڪ ڻ ڪ ۽
.يzí
ار¿¦ا _رم
_..>z اد.يٿ ¿يا‘ ¸ا¸ اج _·¸وع _ج _ر Žz ا¸ا· ¿¸ اج _z ڪ
¸ا..¸ فر..æ ه..ن نا... ¦ا¸ا: ¿¸ ه¸ ينارين ونا¸و¸ ي: _¿نا ه· ڻ
ود.يٿ ادي¸ و.يرن ¸ا¸ ر¸ ود.يٿ هن ¿يا‘

124
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿¸ا..s نا..: _ي> يzا ه· ي>z ود.يٿ هن دلوا ي: _·¸وع _ج
_رچو.م نو.>عم ي.نارين وج ¿,æ ¿¸ ي· اج _z<¸و¸ نا: يٿ ڻ
يٿ دلوا هللا<‚ا.نا._>¦ا¸ا: _¿.ي o فرæ يzا _ي¦ا: نا. ڏ ڏ
ي>¦ا¸ا..: ي...ي¿م ي¸ ه· ي.ٿ هن ي.ي¿م _ير¿¸ _z يج. ود.يو ڏڪ
هنا..ن¸ _·¸وع _z ج ه· يz¸ داي.ود.يو يٿ دلوا _.ي¿م د.چ ۾ ڏ ۾
_د¦ا..s c¸و..æ ي..¸ ه· هن _> c.¸د يzا ه· _>z _aن ۾ ڪ
اد.z¸ ,ودعم نا ما اج ڪ
_د.zر. .>
.ا...ج ,¸€.., _د.zر. ¸و¿.م يج ر· يج نا.ا و>.ن يz
ي.ج ينا.™ ف.لا ينا.,¸ ,ا.ما و يج يzí وج ناج هللاد,ع اrí ڪ
ي..,رع .ا... يsا ي· .L _¿.ج يzí ,¸€, نام نادنا> ڪ ڪ
ي...¸اs €,... ,ر.., نا..م _,ا. _¿نا _د.. ايîل ي.¸اs ڪ ۾
ي..· ند¦ا..s يج من و يج يzí ويz چ Žz ي: فور>لا مsا¸ ڪ ڙ
ي..ٿ _و..¸ ر,..> يج ي لم يملع _د.. ي¦ نا. z ¸ يzí ڪ ڻ ڙ
م..لع ر..¸ ا.z اد...:¸ _ر..د ي· نايدلا ملع فرæ هن ا¸ ه· ڻ
ي...¸اs <‚..ي¿نا _د.... نو..z _..æا> و لم ه.., ي· ناد,لا ڪ
هللا<‚ا...نا ي..zí و..يz¸ _ر فور>لا مsا¸ ومجر· وج .ا. ڪ ڪ
_..z ود...يو و..ي ¿يا. : نا. ند¦اs يج من .ا. ي>.¿.م ڪ ڏ ڪ
و>...ن .ر>م z _د.. نا. c,.ا.م يج يî.لو. csو ڪ
ا>...ن ا¸و..ٿ ,ام· _ي¦ا. ه· يجر¿: :¸ داي. نايzí ويz¸ يîل ڻ
.يzí و>.ن .ر>م zرz ر¸ _zí ايîل ڪ
ودنورڪڪ 50 يî.لو. ,ار: 50 ,ار:
ي اڇ يٽ _¸اي· .ي ر· ڻ ڪ ڪ 300 نو..ي¸و: نوير.يج ,ار: يلم
يzا¦
‹او يج ¦ار¸او ا¸و> و¸ادaم ڻ ۽ ڪ
و..ج cا¸ _¸و..: ..z ¿,..æ _¸و..: ..z ڪ ڪ 3 _ي¦ا..· _...ي¿م
.ي>¦ار¸او
ود.يو يٿ دلوا ه· ي>z ود.يٿ هن دلوا ي: c¸وع _¿.ج اد¦اs

¿ناد¿.
..aلا€, ي,رع
,.¸ م>· ي.¸اs
هناد¿. ود¸ا

125
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_€يرîنا Ca••abaŸs Seežs
_ا..>ر¿, ي..zí و..يلz c..>, يsا ي..· ¿ناد¿. م>· _ ا>. ڪ ڻ
¿..¸ و..ج ,...¸ ي..z ه..· _zí ‰ف.م ي· ه¿لا نا .ي,L يsا ڳ ڪ
ا و يsا نا: نا ر¸ ا ج ‹ر¸ ,ن¸ يج ا ادا .ن يz يzí ڏ ڪ ڙھ ۾ ڪ ڻ ڍ
اد..نوz ي ا..> ,..ن¸ _zí ادنوz ا ر· ا.ل يz _zí ادنوz ڪ ۾ ڻڪ
_ر و : يz يzí ودنوz و يلومعم وa¦ا† وج _z _zí ڪ ڻھ ڙڪ
ه..· _..Œو ا ا..: ¸اد..aم oدا..ي¸ _..z يج _..zí اد... ه..ن و.ن ڌ ۾ ڏڪ ڪ
. _zí اد. و.ن و لz رîناو ‡ا>.> ڪ ڪ
¿ا€م ر˜م .> ,ر: ڪ
: ا¸و> و ¸ادaم ڪ ,ار: ه¸ نا: z ڪ
,.¸ ي·ا نويzí ايí _ر ر † وج ,.¸ _وادلج نا.ا : ‹ون ڪ ڪ ۾
ناو...ع ي..ج ¿ناد¿... ي...z ر..¸ و..z ويٿ ر †ا
¯
.م‘ وج ¿¸ يج ڪ
>م... ي..: _,ي,..L _.يج يzí ويو ويîل _يæف· لا نا. ۾ ڻھ ڳ
يzí J, _ ¿ ر>í ¿ناد¿. ه· ي.ٿ ينا.í ڙ ڪ
اد¦اs
.ي,..L ه.., ا ..zا ي ر¸ _zí اد.ي¦ار¸او .¿: مي > ,اع يz ڙ ڪ ڪ
,ا..م· و..ج _z يzا _zí ا>.ن ˆوæ>م ا>.¿.¸ ‹و _ج _zí
د..م>ا ري..æن م..ي > ر..ٽ ا _.يج _zíاد... _امع....ا و : ڪ ڪ ڊ ڪ ڻھ
د., cعر. فوف. lل×م فوف. وz ه· يzí ويîل _¸اL ۾ ۽
ه.· ه.· ي.zí ا.zا ه¿لا ي.ج cر.ي> ر¸ يzí ود. _امع..ا ڳ ڪ
نويد.ي¦ا¸ا: <¸ل يٿ دلوا ي: _·¸وع ¿¸ وج ,.¸ نوي¦اد _ .. ڻ ڌ
ر,..> ي..: اد..> ا... نو..يٿ _..z¸ .ايما _ي¦ا..ي يzا _zí ڪ ڪ
_..zí ا>...ناج يل.ل. يج دلوا اج _,ي,L يsا يsا, يzí ڪ
نا.يرج ي.z ي.zí ود.نوz ي¦ ¿ناد¿.. م>· €ج مzا وج _ج ۾
ه.., _امع....ا و..ج _..z ,J.>ا <¸او... نا: <‚ي¿نا يzí ديفم ۾
ي : دوجوا.., ي..ج .z ¸وí .ا...ي¸ ي..z ي..zí ود..نوz ديفم ڻھ ڻ
ر..¸ ي..zí ه..ن يج چا >م. ه¿لا اzا يzí ديفم .ا.ي¸ ڻ ۾ ھ ڳ ۾
_,ا...ي¸ _ : يz يعsاو ه· ود.يٿ و¸ادنا ي¦ <¸و¸ نا: ي,ر>· ڻھ
cعر... _ر <‚..ي¿نا وٿ _ر ادي¸ ا.ما يz يzí ديفم ڪڪڪ ڪ ڪ ۾
.يzí ديفم _ا€نا ۾
lل×م فوف.

126
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿· 5 ونا..îملا·’لو..· 5 د..., ¿..ي, لو..· 5 و ... ’لو..· ڙ ڪ 5 م..>·’لو..·
يلاور. 5 ,.¸ م>· ي.عي ¿ناد¿.’لو· 5 ه¸ يعلs ه.. لو· ڪ
’لو·
نا: ,ار: z.و:¸ ي¿ي¸ و¿.. ي: ي.¸. ڪ 2 ي· _¿.ي ,ار: ۾ ڏ
اد.ي اعsد ڏ
اد¦اs
نا..يرج _ر ˆا..> ي..zí ديفم _فيل · ي,اæعا ي.¸. يz ڪ ۾ ڪ
<‚..ي.م c...د ..چا و : .ا.ي¸’رî. _ا€نا cعر. اي¸و يل ڻ ڻھ ڪ
.وٿ _ر و·ا : ي: ڪ ھ
.و...
ري’ومود _¸او: .و. _. ولان يچول, ڪ
ينا¸د _¸او: ي¦و.و. :ولان و..¸
اوz وzاي _يs :ي.يچ
ولا...ن ي....يLل BŸoss ”evoskŸa
abroye•oŸžes
ه¿ í ڪ LamŸace
و..ٿ ي.ٿ و : _: رٽيم z و يج وٿ ي.ٿ ¸ادو,.و> و·و¸ يz ھ ڊ ڪ ڪ
ا..ٿ _يٿ _ي نو _¸ اج _z.وٿ ي.ٿ و¸او ن¸او _ي î¸ ٿ وج _z ڊ ۽ ڙ ڙ
ي..zí _د...يٿ امن _يط..م _ . يج _¿نا ڪ 4 نا..: 7 يٽ.ي...
ي...ف.,. ا..ٿ _..يٿ ا : ر..ٽيم يٽ.ي... z ا
¯
,يرa· _: ا : رٽيم ھ ڊ ڪ ھ ڊ
ار : _و˜ي,ا : رٽيم يلم ه¸ ي يج _zí اد.يٿ _: ارين ا ¿ج ھ ھ ڊ ڪ ڙ
_zí اد.يٿ اج ,ن¸ _¸و¸
.z وج _¦ادي¸ ڌ
نار..يا <¸او.. نا.: <‚..ي¿نا و..ٿ ي.ٿ ,ا..ج ,اع نا..چول, يz ۾
’ وٿ ي.ٿ ه, c,· ريم. ’ _و¸ ’نا..نا×sا ’ هينام ر· ۾ ۽ ڪ ڪ
اد¦اs
<¸ل ر _ ٿ ي..: _..˜يرم ي..ج ¸ا..>, ي¦ا...¸ ي ا..¸ _..: ڻ ڪ ڌ ۾ ڻ
_..z _ر و : و¿ ا..م اج ناريا. يzí ود.يو وي _امع..ا ڪ ڻھ ڻ ڪ
يzا.¦ _.يل ي¦Jم _.ي· ا.ي .يم ’ي ا.¸ ي·و : ي: ن ا¸ يج ڻ ڻ ھ ڙ
..>z د..يفم ,¸و و..ج _..z _..zí اد... _يل ي· _.ايم.يل ڻ ۾ ڪ

127
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..يí _دzا...م ر..™ا ·و.¦ا... _وم¸ا,...ا ي..ٽ.يا’ ..: نا. ۾ ڪ ۽ ڏ
. يzí
ا,ر>· ديدج
او ي..z ه..· ي¦و ي. ‰يa>· ¸ادنا ي..¦ا. ي· _z ناريا ڪ ۾ ۾
_z _ر <‚ي¿نا . يzí ديفم _¸امي, يج _.ايم.يل يعs ڪ ۾
ي يج ا..يو اي ا,ر>· ي· cيæوæ> _¦ا,ور ي¦ام يٽ.يا يج ڪ ڪ ڪ
ي..zí cيدا..sا _..يرٽ ي, يٽ.يا ه, _ي· يج _z ايz¸ .ايما ڪ ۾ ڪ
_ر ˆا..> ڪ ca•žŸža aíbŸca• ا..يرٽ ي, _¸ا اz ,ار..: ڪ ڪڪڪ ۽
د..مí¸ا _ و ولفي¦اٽ...ا _ر ˆا> يzí ر™¸م فJ> ڪ ۾ ڪ ڪ ڪ
و..zا .ا..,ل ...ل و..ج ¿ر.ي¸ ي..¦ا. ي· ¸وL ي¦وم>م يzí
_ر ˆا..> _.ايم.يل _ي· وج _z ه· يzí ڪ ۽ S.aureus ۾
.يzí ديفم ي¦ا¿.نا
ي·و¸ رلو.
_رج يلا ’ار¸ا¸ ارaل’ا.:ر:’ارٿر :ولان يماaم ڪ ڪ
_€يرîنا
ي.يLل SaívŸa moocroftŸa•a
نادنا> LabŸatae
ي..zí ود..نوz و..·و¸ €,. ر. يz¸ا¸ يz 9 ود...يٿ _ي¦ا..· ر..ٽيم .
..îي يج _.¸ دن î¸ ي¦ نا: ا¸ يz يzí ھ ڊ ڙ ڙ ڙ 10 نا..: 24 ي..لم
ر يو _د.... ه· _z ج رٽيم ڪ ڏ 4 نا..: 8 _د...يٿ ر..ٽيم يٽ.ي...
نا....نا×sا ي..z _zí اد. ل _: نوج _ير¸ا ي: _z. يzí ڳ ۾ ۽
يzí ود.يٿ نا. cر„ اي نا ..يا _ا,ين ريم. نا.. ا¸ ڪ ۾ ڊ ڪ ڪ
نا.. ا¸.وٿ يŒو و¦ ,اج ,اع يa¦Jع ¿ادل يج ريم. ۾ ڪ ڏ ۾ ڪ
ي¦ا..يلامz ي..z ي..zí ¸و¿...م نا. يلان يج _ ج يلا يz ڙ ڪ
ه.., ¿...ي¸ ناميل... هٽ¦و م..ل¿ج ¸وو..ل’ _ار...چ يج نو¸ ۾ ۽ ڪ
ي..ج اوz ي يج _zí اد.يٿ oدام رن _: اج _z يٿ ي.ٿ يsا ڪ ڪ
ا..ي _امع....ا _¦اود ا..¸ ¿..¸ ا..ج _z اٿ _يٿ ¸وí¸ا, يعي¸¸ ڪ ۾ ڙ ۽
.اٿ _Œو
¿ا€م ر· ,ر: 2 ر˜م يٽلا نا. ¦ا: ¸ادaم oداي¸ : ڻ ۾
وٿ ي¿î. يٿ و ¸ا ڪڙ
ا¸و> و¸ادaم ڪ : 5 نا: 10 _ي¦ا· ,ار:

128
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
اد¦اs _..Œو نو..ي _امع....ا <¸ل ..î.: ..ٿ نو ا¸ نوج _z ڪ ھ ۽ ڌ ڙ
يŒو وي _امع..ا _,ي¸ يz’ د.ي í يٽلا ¿¸ اج _z.نويٿ ڪ ۾ ڙ ڻ
¸و... ي..ج ...ي¸ ي...عي ¿...لوs ري...او, <¸او... نا: <‚ي¿نا وٿ ۾
_ي¸ا.مي, _د.لج.يٿ يŒو ي. _امع..ا ينوري, اي ينو¸دنا ۾ ڪ
يٿ يŒو ي¦ا ل ه, ي· _م>¸ يلم ڳ ۽
cامولعم ي..¦ا. ديدج
نا..م _..z ي..zí cي>J..æ ي..ج ر م.> ي: _يz و _z ڻ ڪ ڙ ڳ ۾
يجا..·._.zí .ند..يs ي..ٽ.يا _..î.s ي..ٽ.يا€ج ي¦ا.يمي _. ن ۽ ڪ ڪ
_. ¸افنا _ ¸ا وي¦ام ¸و. وج _د’€ي¸ _رنو¸ا ي.عي ڪ ڊ ڪ ۽ ڊ ڪ
_..z.ي..zí ه.., _يچ _امع..ا وي ا. اٿ _Œواي _امع..ا ۾ ڳ ڪ ۾
..¸ نو.ي..æا> ¸€..ي¦J نر· í ...ن ن€..ج ي¦ا..يمي ي..ج ڻ ڪ ۽ ڻڻ ڊ ۾ ڪ
ه.., ..چا ه..ن ...ن _ر ي..ج _..ل> ي,اæعا يz _zí دوجوم ۾ ڻ ڊ ڪ
_امع....ا ا..يند _¸و..¸ م.s فل.>م اج ي·و¸ _z.يzí ديفم ۾
ر † _ي.اوج _¿.ج م.s oدوجوم وج ي·و¸ _z اٿ _Œو اي ڪ ڪ
oد¦ا¸ ,¸و _a¦Jع _¿نا يج نا.. ا¸ وzا نويzíايz¸ _ر ۾ ڪ ڪ
اج _z ه· _z ج.وٿ يŒو وي _امع..ا وz ا وج _z ¸و¦ا ڏ ڪ ڙ ڪ ۾
_..¸ ا..ج _..z.ا..ٿ _..Œو ا..ي _امع..ا <¸ل ¸و. يج يل: _: ۽ ڪ
ود... _امع..ا <¸ل ر ¿¸ا> م×ل, يٽلا ين¸ا د.ن نو ا¸ ڪ ڻ ڪ ۽ ڪ ڙ
ه, ري.او, ي: _z ناد..¦ا. ي. ا. <¸او. نا: <‚ي¿نا وz ۾ ڳ
د..يفم ه.., <¸ل ,¸و ي...: او¸ا..ن _..¸ اج _z.وz وي _امع..ا ۽ ڪ
_امع....ا ه.., <¸ل ي..ج _..ي ورs .s _ر,ل يج _z _zí ڙ ۽ ڙڳ
ا..ن ه, _,ي¸ ¿.لوs ¿¸ اج _z نا.. ا¸.يٿ يŒو ي. ڏ ۾ ۽ ۾ ڪ ڪ
.اٿ _Œو
و:ار.
ي·و· نرz ’ و:ار. ولان يچول,
ولان ي.يLل A•žarach•e aspra
:نادنا> EuphorbŸaceae

129
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ٿ ي.ٿ اج ,اع _a¦Jع ول,اج يج .. نا..چول, و·و¸ يz ۾ ڌ ۽
نو...ير¿¸. ي...zí م....s ¸ا...چ نا..... ا¸ ا...ج _...z ۾ ڪ 1 A.
coržŸfoíŸa. 2 A.rou•te•žŸfoíŸa, 3 A.teíepíoŸžes,
4 A. aspera م....s نا...م _م....s ي.....چ _....z 2 ۽
_..z ج اٿ _يٿ _a¦Jع يج _ ار¿¸ يج .. نا..چول,¸اچ ڏ ۾ ڙ ڌ ۽
و..zا نويzíا..يz¸ _ر ر † c..z وج _¿.ج م.s نوٿوچ ه· ڪ ڪ
_ي...ا و..ج _¿.ج م.s وي ا. وzا. وٿ ي.ٿ يچار فرæ ڳ ۾ ڪ
,ر..: _.ي¸ .ر.ع نا...د.z نو..يzí ا.يz¸ _ر ر † c.z ۽ ڪ ڪ
نا.... ا¸ نو..ير¿¸ نو..ي· م.s ه· _z ج.وٿ ي.ٿ ه, _a¦Jع ڪ ڏ ۾
_ر ˆا..> يz.وٿ ي.ٿ ادي¸ , _ل,ج يج _a¦Jع _ير·ا يج ڪ
نا....چول, .... ي>z وناڇ يج _ و ي.ج يzí ود.يٿ ي·ا ۾ ۽ ڌ ڻ
.يzí ود.يٿ _يم¸ _¸او نر•¸ول,اج يz ۾
اد¦اs
ن¸ونا..ج _ر _..> _..>و لا _ر·¸ا..,يل .¸ و..ج _..z ۾ ڪ ۾ ڪ ۾
_..z ه..· و..يو و..ي و,ر>· ه, ي· _نا.نا <¸و¸ ي¦ار _امع..ا ڪ ڪ
.و..ٿ ي¦ا..ٽ : ر...ير¸ ..ل, و..ي ودا... ي..: _يلان يج oا. ھ ڊ ۽ ڪ ڪ
يلاو..> <‚..ي¿نا.و..ٿ ي¦ا..ٽ : ه, ي: _ماٽ.z <¸او. نا: <‚ي¿نا ھ
اد¦ا..s _د.... ه.., ¸و... يج .ي¸.يzí ديفم يجرلا نا. ۾ ۾
_ و ولفيٽ.ا ه· يzا وچ وج _ناد..¦ا..ايí _دzا.م ڪ ڪ ڻ ۾
<¸ <¸اs <¸ا· <¸Jينوملا. _ي¸í a.b.c ر.™ا ¸ا.م cو.م و.ج _.z ي·
.¸ ي..ج _..z ه.., مي™ارج اج _,ي¸ ي· ه¿ ج ي ا. يzí ۾ ڳ ڳ
_z ه· ي.¸ ر,> ه, اzا نام _,ر>· ي· _¦و .اٿ _Œو يٿ _ان ڪ
._zí هن ر™ا ار:ا ه, ي اج ڪ
(يچول,) ا.و:ا. ڪ
اî.م
´
:_ .. ڌ
هلJæ’ ¸افœ ي,رع
:ي.يLل gíossomema varŸa•s
نادنا> ascíepežŸaceae
_ ا>. ڻ

130
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..z 6 نا..: 20 نوي¸ا..· _..z و..ٿ ي.ٿ و : ر..ٽيم يٽ.ي... ۾ ھ ڊ
_zí نويدنوz 1.8 نا..: 5 ار يو ر..ٽيم يٽ.ي... . ۽ ڪ 2.5 نا..:
7.5 ل ر,م... _..: _z._zí اد.يٿ _¸ ا : رٽيم يٽ.ي. ڻڳ ۾ ڊ ۾ ھ ڊ
_..a¦Jع ول,ا..ج ي..ج نا....چول, .. _zí اد.يو يٿ ¿ور. ۾ ۽ ڌ
و..ج _ î.م ه· _ي.ا.z ادنوz ا .ن _z ج نا.ا. يzí ,اج ,اع ھ ڍ ڏ
ي..z.ي..zí و..ي ر † وج _ î.م ه, _ي¦ا. oا. _ي.ا.z ادن ¸ ڪ ڪ ھ ڌ
._zí اد.لم ا... ي¦ا¿.نا ¸داو: م.وم csو ۾ ۾
اد¦اs
و..ج _ي¦ا....يا ا..ٿ _..Œو ا ا..: ا : ,ام· اî.م ي.عي ا.و:ا. ڌ ڻھ ڪ
ا..... ي¦ا..¿.نا م...وم ¸داو..: ۾ ۾ 10 نا..: 20 و..ل ا..ي¸¸ ڪ
ي,..L ي..ج _..z ه..· يzí اzا ه¿لا _ ناري>._zí اد.ما و ڳ ڪ ڪ
_..s يz ه· _.يج يzí ي î. ي>.¸ هن _ا>ا· ر,> يج ند¦اs ھ
اد..نوz ¸ور..‘ €..ج ي¦اí..r _z _ر <‚ي¿نا يzí وويم و¸او ۾ ڪ
و oد.¦í _.يج ه· نايzí ويz¸ _ر ر † وج _z ر <‚ي¿نا ڪ ڪ ڪ ڪ
ا..ج _..z _ر اsا..‘ا و..zا ه..· يîل _¸ا, يج _î.م .ي,L ڪ ۾
. يîل اد¦اs ي,L
¸وzاما.
.يzí ود.يو ويچ ه, _ان ¸اد˜>’ ¸وzاما. ولان يچول, ۾
:ولان ي.يLل íau•ae remotŸfoíŸa
اد¦اs
c¸ م×ل, _ر ˆا>.يzí ديفم <¸ل ي,ار> يج <‚ي·اڇ يz ۾ ڪ
د..يفم <¸ل _ ,¸و ينو¸د..نا ..ٿ ي..z ي..zí د..يفم <¸ل چا ڪڌ ۽ ۽ ڌ ڻ
.يzí
_امع..ا .ي ر· ڪ
100 نام <‚ي¿نا ي اڇ ي¦ا ¿· <‚ي ا¸ _J: _¸ ي·و¸ ,ار: ڻ ڪ ۾ ڻ
ي ا¸ _J: ا ۾ ڻ ڌ 20 يج¸اي¸ ,ا.و ¿,æ ي¦Jم _رæم ,ار:
و نا. ڊ
امر> ي,رع
c.ر¸ .ا.sí ي.¸اs
oد,J. :و..¸
_€يرîنا Chameío•

131
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نادنا> chameío•Ÿžae
_ ا>. ڻ
¿ر..L <‚ي چ و و و .ن نا: _¿.ج يzí ¸وناج ¸و¿.م z يz ڱ ڏ ڍ ڪ
ا..ج _z .: اaيرsí. يzí فsاو ۾ ڊ 80 ي يج _..zí م...s _..: ڪ
¸وناج z وج نادنا> يج ي,چ يz._zí يa¦Jع _يريٽي يم ڪ ۾ ڊ
ي.ج <‚.ي,چ ي.z ر.¸ ي.zí ود..ي¦ا: c.يج _ر و :’ يzí ڪ ڻھ
,ا..ع ي..ج _..z يzí ¸وناج د.:¸ نا,¸ ي¿: _ و يل,اaم ڙ ڍ ۽ ڏ ۾
c.aيa> يzí ود.z¸ ود.ي¦لد, ,ن¸ ه· و,. _z ج ي: م.s ۾ ڏ ڏ
_مع ي·ا,íج يrامد ر¸ يzí و,لد, هن ,ن¸ وج دلج يج _z ۽
اد...يٿ ¿¸ا..> ¿اع... ˆوæ>م نام _ مچ يج _z _ر يج ڙ ڪ
ا نا... ا و _z اٿ _چار“ن اz ا ي ا> اوا. ي يج _zí ڊ ڏ ۾ ڙ ڳ ۽ ڪ ڪ
ي..î¸ ا و ه.., نا: نا اي oريrو نوي ر ج ي يج _zí اد.يٿ ه, ڏ ڪ ھ ڪ
_ر ر † وج _ نا. _¿.ج نا.ا csو _z اٿ _ î. ي¦ا: ڪ ڪ ڊ ھ
ن¸ا.¸ ي..¸ نر : ر„ ا و يج ي.zí ي¦ و..zا نويzí ايz¸ ۾ ۽ ھ ڪ ڪ
ي..zí ¸و¿.م ه¿لا اzا ‹و نا.ا . يzí ود.يا ر“ن ي· _ و ڳ ڻ
_..z ه..· و..يJڇا oا.., _..z ج دور..من ي..: م..يzار,ا cر˜> ه· ۾ ڏ
_.z _ر <‚..ي¿نا ي.ٿ €.ي· oا, _.يج ه· نوين نو وs ¸وناج ڪ ڏ ڪ
ه..· ي..z¸ دا..ي .ي..zí ود...يو وي >م... م وج .او™ ¸ام ي: ھ ڪ ڻ
_ نا... ه..· _..z ج ي..zí ود...ي¦ا: نا. _و. ,نان ي: _ نا. ڊ ڏ ڊ
_zí _ما. نوٽ¸ _ري¸ و. _¦اír .وrرم يج ۽ ۾
: cعي,L .> ,ر: ڪ 3 ¿ا€..م و..ج _z ي.×لا م>ن مي > ر¸ ڪ
_وا _ا.ي> ي.>.¿.م ي.zí و.يا ¸ ي.ج¸د _يٿوچ .> ,ر: ۾ ڌ ۾ ڪ
يzí ¿ي>æ ¿ا€م ر˜م
ا¸و>و ¸ادaم ڪ ¦ا..: _ر <‚..ي¿نا يzí ,ار> ¸وناج يz : ڻ ڪ
نو¦اود _ ا... ي..: _..z يsا.., ي.ٿ و..•ن اد..ي¸ _او... ه..· و..ج ڙ
.نويٿ _Œو نويzا¦
اد¦اs
_ ..مچ اي يzí ود.يووي _امع..ا _مzرم _ر و : يz ڙ ڪ ۾ ڪ ڻھ
ي..ج نا...ا ا..ٿ _Œو ايzا¦ oريrو _ي· <¸ل ¦ا ل _ي¸امي, يج ڻ ڳ ۾
_ ا... ي..: _ نا... يلعلاد..,ع م..ي > .ي,..L ¸و¿.م وج ر· ڙ ڊ ڪ
_..¿.ج و..z ود. _امع..ا _¸امي, يج ¸د> ي: Š¸ <‚ي¿نا ڪ ۾
_..z _ ..ي:ا ¸او اج _ي ¸.ڇ. وz وي:¸ ¸د> ه.. _z ولان وج ڙ ڙ ڪ
_ر <‚..ي¿نا اد...يٿ ه..ن _¸و ¸او ي..·ا نا... ¦ا ل c¸ و..ج ڪ ڻ ڳ
ود¸ا ي.: <‚.ي¿نا ي.zí د.يفم _¸ا.مي, ي.ج _.ي:ا ر.ي¸وم ۾ ۾

132
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج _..ي:ا نومر. _يzا¦ نام ي.¸ يج _z._zí ادنوچ _ا, ¸ ڙ
_..z ه..· ي..zí وچ وج _,ي,L ر„ ا يzí ديفم _¸ا… يلs ڻ ڪ ۾ ۽
اٿ _چا _ر¸ا ¸او نا. ¦ا ل c,وL¸ يج م.ج ي,رچ يج ڻ ڳ ۽
نا.· _,ا.. ي.ج ميد.s <¸ا.,Lا ي..×لا م>ن مي > اد¦اs يz ’ ڪ ڪ
ه..ن _ مم ¿...: ود¦ا..s و..zا _ا..ي> ي>.¿.م _zí اي _aن ڪ ۾ ۾ ڪ
و و..ج _..z ي..·ا _..>z ا..يz¸ ي ڇ ¸او _z يج يsا, يzí ڪ ڻ ڏڪ
ا...ي اج _¸و· .وٿ ي> î. _ر و,ر>· يzا¦ . رم ڏ ڌ ھ ڪ ڪ 4 دد..ع
.. _ر Žz ڍ ڪ 6 و نا. ,ار: ڊ 3 ددع 25 ي..ج نر..· ر..ٽل ي..لم
و : ,ا..م· ¸و. يج ن .. نا. ر _لام _ ا. _ي· ڻھ ۾ ڌ ڻ ڪ ڙ ۾
_ي¦ا· •¸ ي¦و نا: ي•م يل ج ي: _ نا. ’ وٿ يŒو يٿ ود¦اs ھ ڊ
_..¸ يج نا¸ اzا _ر ن c,وL¸ اي c¸ و يج ي¦ وريچ ناچو ڪ ڪ ڏ
cو..s نا. ¦ا ل ي· cلí ي ر¸ _šي¸ .: نا•م ي¦ا ل ي· ڻ ڳ ڪ ڪڌ ڳ
ي: نا _ر Žz و نا. و و يٿ يŒو _ و oا, ڪ ڊ ڏ ڌ 125 رٽل يلم
,اع فرæ هن <¸و¸ نا: نا ي>:¸ ي اڇ _ ا. يz ا _ي· ڻ ڙ ڙ ڪ ۾
ي,..L ي..: _..¿.ج يzí دمí¸ا ه, ي.ڇ ر¸ يzí ديفم ڪ ۾ ڊڏ ۾ ڊڏ
. وٿ يŒو ويچ ه·و ا نا,¸ ڪ ۾
و>.ن .ي>ع z ڪ
zرz _ . ا,نا. ’_ . نور… ڪ ڪ ڪ 6 ي..: _..¿نا _.ير¿¸ ,ار.:
_ي¸ان ي, ۾ ڪ 7 دد..ع z _ نا·ا <¸و¸ نا: نا و جو _¿.ي ڪ ڍڪ ھ ڏ
_ر Žz و نا. ڪ ڊ 60 نوي•م <¸و¸ نا: نا وي ا. _ي·رٽل يلم ڙ ۾
و:¸ يzا¦ مzرم _ر ر: ي جو نوي. نوي¸او _ي¸ان ڪ ڙ ھ
_امع..ا .ي ر· ڪ 3 _لا..م ي..· _...ا.· و..˜ع ي : _: ,ار: ڻ
وير _يل _ر ڪ ڪ
اد¦اs
ي..ٿ يج o : _„م و˜ع نا. _z ‰,اطم يج ي>.ن .>اæ ڏ
ود¦ا.s ..> ه.ن ..> ر¸ يzí و و¸و.ن ه· وzا ري> ود.يو ھ ڪ ھ ڪ ڙ ڪ
ود.يٿ ¸ور‘
cا,ر>م
¸د> ه..ڪ
ر † نا... نو..م ه, ا¸ و يج و>.ن وج يلعلاد,ع مي > ڪ ڻ ڪ ڪ
مي > c.ود يج نا.ا .ي ر· _د¦اsا, يج نا ر¸ وz وي ڪ ڪ ڪ
ي..zí cمد> ر‘ا> ا يج ي¦ا ¸ <´ا¸ _ .ن _د.. _>, مير ڪ ڌ ڍ ڪ
ا..>.¿.م ر¸ يzí ويلم هن وعsوم وج ي,ر>· ي: نوم ي و.يج ڪ ڻ

133
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه¿لا ند.. _ر <‚ي¿نا _zí ا¸ا لار : ي¦ا¿.نا نا. ي¿.¸ ڳ ڪ ڳ ھ
ودنوz ديفم و>.ن يz يعsاو ه· مٿا _يaي وج
يzا cي¸ _z ¸ا,م و>.ن ڪ
_ر c..م > _..: ي..: _..¿نا _¸ا..م _ر Žz ا نا. > ڪڪڪ ڪ ڪ ڊ ھ ڪ
نا..م ي·و..ل <¸و..¸ نا..: <¸ي¿نا _Œو _ . وz وج وي oا, _ر.يا ڙ ڏ
و..:¸ يلا¸.... _ر ر..: _ ڪڪڪ ڙ ڍڪ 250 و..ج ¿,..æ ,ار..: ي..لم
ي>¦ا¸ا: نا. îم <¸و¸ نا: ي..ان ڻ
_و..˜ع _..¿. ي..zí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل ¸د> _رم يz : اد¦اs ڪ
ي..: ..z ¿ر..> . : يz يzí و,.چ ¸د> ي: يٿ _ري: يج ڏ ڪ ۽ ھ ڻ
و ر ي..,ر>· و..ج <‚ي¿نا _ر <‚ي¿نا يzí <¸ل فيل · ڪ ۾ ڻ ڪ ڪ ڪ
يzí هن ¿ر>
ي>: .م. ڊ
ر>,لاد,¸ ي,رع
يs .م. _ .. ڻ ڊ ڌ
_€يرîنا Cuttíe fŸsh
ولا....ن يناو....ي> I•ter•aí sheí of sepŸa
offŸcŸ•aíŸs
نادنا> Seppia officinilis
رم يج ي¿م و يج ه¿· نوي•م وج ي¿م يج .م. z يz ڻ ڪ ڊ ڪ
اد..نر· ي ا..¸ يج .م. c¸وæ يج ر c.و: <¸و¸ نا: ۾ ڻ ڊ ۾ ڻ ڳ
ي..· ه..¿ ج ر..z و ه· يzí هن دارم اzا نام _z اٿ _چا ر“ن ڳ ڪ
_..¿نا ._..zí هنا....í ا..>.¿.¸ ه, اج _z .يzí _دنوz ي¿م يz
_ نوما... ي..ج ي..چار و..ٿ ي..لم ,ا..ج ,ا..ع ي..z _..a¦Jع ڊ ڪ ۾
يz’ يٿ ي.ٿ ي¿م يz ه, يa¦Jع ۾ 5 ار يو _: رٽيم يٽ.ي. ڪ
۽ 15 نا: 25 _ي¸ا....¸ ي يج _..zí ار · ا : ر..ٽيم يٽ.ي. ڪ ڪ ھ ڊ
ي..z اٿ _لم نا. يلان يج ي>: يج .م. اي يs .م. نا: ڊ ڻ ڊ
ه..· ي..· _ ... _و..˜ي, و يج ي..zí ودنوz رîناو _ا c>. ڪ ڪ ڍ
ور.يج _..z ج ¸ونا..ج ي..z . ي..zí ود...لم _ ¸ نو . _z ڏ ڳ ڊ ڪ ڏڪ
ا ا. ن¸و ه· يzí ودنوz ڍ 10 _..z. يzí ود.يو يٿ _ي¦ا· ول ۾ ڪ
.ي..zí ود..نوz _¸وف...اs .يفل... ’ ...ين و,¸ا م...لي ۽ ڪڪڪ ڪ

134
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ي¦ا....يا ي..zí ود...يو و..ي ¸ا . _د¦اsا,وج _z ه· _¸وي ڪ ڪ ۾
_.z .نو..يٿ _..Œو نو.ي ¸اي· نو. نوج _z ه, _ل·وz وج ڪ ڊ ۾
اد..نوچ _ر < ‚ي¿نا وzا وٿ يŒو ويچ ه, و نا. _ نوما. ي: ڪ ڊ ڊ
ود.يو _ر _يد,· cر· ,ن¸ و>.¿.¸ يz رîناو _ نا. ه· _zí ڪ ڊ
_..يم¸ _ نوما. ه· نا يzí دوجوم ريوæ· z .ين . يzí ڊ ۾ ڪ ۾
_..يzí _..ي _يد..,· ,..ن¸ و..>.¿.¸ ر..îناو _نا...ن ي ا> يج ڪ ڪ
.اد. î... هن ي ا>. _ي: _م.د _د.. يعsاو نام _¿.ج ھ ڻ
<‚..ي¿نا و..zا يzí ودنوz _¦ام ويل, و¦ا. ,ن¸ وج c¸ يج _z
<‚..ي¿نا ي..zí ود..نوz oداي¸ نوما· اír يج _z ه· يzí _ر ۾ ڪ
م وج í _>ي. í ا يج _ي.ي¦ا. وميz _ي·ور¸ <¸او. نا: ڪ ڻڻ ڪ ڪ
نو..يلد ي· ي: _z ه· يzí اzا ه¿لا .ي>ع _z’ يٿ _ر ڳ ۾ ڪ
ˆوæ>م <¸ل يل zرz ه· نويلد ه¸ نام _ج _zí نويد.يٿ ڪ ڪ
ي..zí _د... ي¦J,. c¸ ي: م.ج _¸و¸ _د ي· _z ج يzí ڪ ڏ
<‚ي¿نا وzا يٿ _ر م نا. <‚_¸ا.s¸ €ي· ,ام· _د يج _z ڪ ڪ
و¸ا..·وٿ يچا ي : _>ي. í . : ,ام· _.ي¦ا.وميz ه· _ر ڻ ڪ ھ ڪ
وج م.s .ار> ,ام· م.s z يج _z ه· يzí يٿ ‰يa>· ۾ ڪ
ي..ج ر¿... اي¸وٽ و يج ايليرٽ.í ‰يa>· اzا.يzí ودنوz رz¸ ڪ
. : . : اج _z .ي. _م¸ان ¸ام ,¸ويم ھ ۾ ھ ڪ ڪ ۾ 120 م...s
_zí ايو اي مي.a· _نادنا> _>.¸ ي يج _zí ڪ ۾ ڪ
:¿ا€م ...> ,ر..: ڪ 3 _ر.يج ‹و نا...ا ه..· _.يج :ر..˜م
_امع....ا ي...ي ل يج يs .م. يzí هن _امع..ا وج ¸وناج ڳ ڻ ڊ
ي..ج _ي¸ا..مي, يrا..مد ه.., _..z · ا..ٿ _ î. يٿ ر™ا ار ا نا. ڏ ھ ڳ
_,ا... ي,..L ,ا..م· .ي..>¦ر¸او هن يند¸و> يz ي: _˜يرم ۾ ڪ
ه¿لا ا..zا .ي,L ه, _¿. ر¸ يzí ويو ويîل وليرz¸ ي: _z ڳ ڪ
و..ج _..z _د¦ا..sا, نو..م. ي..zí و..ڇ و..ليرz¸ ر..>í ه..· ي..îل هن
نا... ¦ا¸ا..: ¸ادaم ..ا.م يzí ويار _امع..ا يند¸و> ڻ ۾ ڪ
يzí ويٿ هن ناæaن ه, و _ي¦ا· _¿.ي ƒا ڪ ڏ
ا¸و..> ¸اد..aم ڪ _¦اود ي..ج ¦ا ل ي..z _ر و :: ۾ ڻ ڳ ڪ ڻھ
ه..· ي..> _امع....ا ي ا¸و..> ي..ج ر..¸ يzí ود.يٿ _امع..ا ڪ ڪ
500 وٿ ي> î. ي¦ا¸ا: _ي¦ا· ,ار: يلم ھ
اد¦اs
_امع..ا _¸امي, يج _ي:ا _ر و : .ي,L ميدs ي: _z ۾ ڪ ڻھ
ه.ن _.¿. ي.zí ود..يٿ ه.ن _امع...ا و.لي ا ه., و. ا.z اد. ڪ ڪ ڪ
نا..: نا _ر ر: .J: _رع ي¦Jم نا. _ي. _ي¸ _¿. ڪ ڙ ۾ ڪ
_...>.م يج ر فاæ ي: ندن . يzí ود.يو و و _ي:ا و ¸ ڻ ڪ ڏ ڌ ۾ ٰ

135
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج ند..ن _ر <‚..ي¿نا ي..zí _امع....ا يsا وج _z ه, ڏ ڪڪڪ ڪ ۾
نا..: <‚ي¿ناو..ٿ ي> î. ي¦ ¸ارs ديفم ي: _z ه, <¸_¸امي, ھ ڏ ۾
¸ا..îن ,..ن¸ ي..ج ن¸او. نوياد اي .ي,L اج نا..د.z <¸او. ڻ ڪ
_امع....ا ه.., ي..· ن يzو..م _..¸ ¿اد ي..ج _..¿.م oوJع نا..: ڙ ڌ
د..يفم ي ¸ا يٽلا نا. ¦ا¸ا: ¸ادaم . : ._zí نويد. ۾ ڪڙ ڻ ۾ ھ ڪ
‰..¿,’نو¦ا..ڇ ’ ¿ادا¸ا ا..ج _..¿.م نا. _يل يج _z.يzí ۽ ڪ
و.ٿ _ر _.يل>· ي.: _.م¸و.و.ٿ ي.Œو ي.ٿ ود¦ا.s ي: _من ڪ
نا. ¦ا ل ي¦Jم _rو¸ _: يم يzí ديفم ه, , اa...ا ڻ ڳ ۾ ۽ ڻ
ه..· ي..zí و..چ و..ج ند..يو. يzí ديفم ‡¸ا> _ي و s .s ڻ ۾ ۽ ڙ ڙ
_وارف..æ ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ .> ي.م نا. _امع..ا يج _z ڪ
نا..م <‚..ي¿نا ي¦ا ل ..يs .م... ي:ام يzí ديفم _ي¸امي, ڳ ڻ ڊ ۾ ۾
,¸و د..يو .و..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s نا... :¸ ¸و.ان يzا¦ ‹و ڻ ۾
.م... ر..,ار, €×م وج ¿¸ يج ن يرz م>رلا نJي. م>رلا ڊ ڙ ۾ ۽
ي¦Jم نا. يs ڻ 5 نا. :¸ م>¸ يzا¦ نويل·و¸ نوج ,ار: ڻ ۾
فا..æ ¸و. يج _ يs .م. .وٿ يŒو يٿ ود¦اs يsا ۽ ڪ ڻ ڊ ڪ
ه..· مٿا وي ر † _.يج _zí اد. _امع..ا ي: _z <¸ل ر ڪ ڪ ڪ ڻ ڪ
<‚..ي¿نا ي..zí ي¦ار _امع....ا يsا يند¸و..> ي..z نو..م ڪ ڪ
ه.., ¸وí .ا...ي¸ يs .م. ه· ي.¸ ر,> ي: نوم نا¸ود _,ر>· ڻ ڊ
يzí ‰يa>· ي·ا† ي>.¿.م يz .يzí
cا,ر>·
ي: ,و>رم _يعام.ا دم>م مي > c.ود ي,يرs يج نا.ا ڪ
نو..ير•¸ و..z ود...z¸ ود...ي¦ا: نو¦اود ي...يد . ي.¸ ي..ٿ _ر..•¸
¿..¸ ي..ج ي..>: z ¸ا ر>í
¯
ر¸ نويz نويد.z¸ ه, نويدنر ن ڪ ڪ ڪ
ي.z _د...ي ڇ ي و¸ .ا.ي¸ ا يج يz¸ ينا„م _ر•¸ _ر.يج ڏ ڪ ڪ ۾
و و..>.¿.م ه..· _ي¦ايچ _ف>م يج _مي > _¿.ي z •ين ڪ ۾ ڪ ڏ ڪ
نا..م _..مي > _..¿نا نا..يzí وي¸ يٿ ¸ا€ي, اz وير c.,ود., ڪ ڻ ڪ
ي اڇ يٽ ر,ار, يs .م. ا و. يšم ه· _يچ مي > z ڻ ڪ ڻ ڊ ۽ ڍ ڪ ڪ
يzا.¦ اود ,د ي . ي¦ا.: ,ا.. ه.¸ ¿,æ ه¸ _ر¸ _و.,ي ا و ڪ ڪ ڏ
..چا €..ي· .ا...ي¸ <¸و..¸ نا..: _¿.ي _· ي¦و ي¦ا¸ا: ي: oارمz ڻ ڏ
نا..م ينا..„م _ر ر.ير¸ يج .ا.ي¸ _ر•¸ اzا وج cا¸ و ل ڪ ڳ
_ي: •ين نوي ¸ وج oارمz . ي.¸ ي.اs يچا ¿و يج cلí ڙ ۾
_ر..•¸ ي¦ ور..يچ يلومعم ي: cلí _ر _>اد _ا.,.ا z ڏ ڪ ۾ ڪ
ي.z _ر.يج ¿¸ يج <‚ي>: ا يج ي¦و _ ڪ ڍڪ
€ج ي¦ايميڪ

136
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يzí ودنوz .ينو,¸ا مي.لي ¸ادaم ي> ج _z ڪ ڪ ۾ ھ ۾ 80.85
.يفل... ’.يف...اs <¸او... ا..: <‚..ي¿نا.ي..zí ود..نوz و ي... ۽ ڙڪ
_zí ادنوz ا يل. ڪ
cا, رم ڪ
نو..>عم’ م...>¸ يف..æم’ي.....و¸ _..> ’ ي...ل>م نو.... ڪ
لاو د:ر,ري. نو>عم’نا>ن¸و.
ي,. _.
_داæ فدæ ي,رع
_دي¸اورم فدæ
_. ي·وم _د.z
ي. . ا. م cر ... ڪ ڪ ڪ
:_€..يرîنا ”earí Oyster ا... م ولا..ن cر ..... و..ج _..z ڪ ڪ
_...عم يج ا. م _. _.عم ي. . يzí فف>م وج ي. . ڪ ڪ ڪ
ي...¸اs _د... _... ي..ج _ي·و..م ه· ويٿ دæaم ي·وم يzí
يsا ه· اج _. يzí ويو وي:¸ نا. c,.ا.م <‚ي¿نا ه, ولان ڪ
ي...¸اs <¸ل ر ¿‘او ي: _. يج _ي·وم ر¸ _zí م.s ۾ ڻ ڪ
¸ د..م ولا..ن _€يرîنا وج _z. يzí ويو وي:¸ ولان _داæ فدæ
ي..Œو دæaم وzا ه, وج <‚ي¿نا’<´ام يج _ي·وم _.عم _ر¸ فí
_امع....ا و..ج ي,... _... . _... _¸او _ي·و..م ه· وٿ ي¿ي,
ي و...يج ي..zí و..يz¸ . : ‹و ند..يو ميد..s ي..ج نا..د.z ڪ ڻ ھ
ي..ج _داæ فدæ ر¸ وٿ يلم cو,™ وج _امع..ا يج _ي·وم’
ي¦اود يج _z هي¸اچí _¸ يsا,. يzí هن cو,™ وج _امع..ا
ي,... _... دوجوا, يج <‚ي¿نا يzí وي ر † وج _امع..ا ڪ ڪ
ه, نديو : نا. csو _ا>ر¿,. يzí ويz¸ . : _امع..ا وج ڏ ھ
_..¿نا ي..zí و..ي _امع....ا و..ج ي,... _... _, رم > ڪ ۾ ڪ ھ ڪ
...نí ¸وج م.و و ¸ .¸’cرما ¿.¸ _اور¸ م.¸ نام _مzرم ڪ ڪ
ر..¸ ي..zí و..يz¸ ه..· _امع..اوج _ي·وم ه, ينانوي .L ’ oول ۾
و..ي _,ي,..L ي..ج ري×æر, _امع..ا _د¦اsا, وج ي,. _. ڪ
.يzí
<‚ينا...í نا..م ن ن _..zاو ا..ي ا..ي¸د ي: نا.ا ه· _. _دا. ڍ ڍ۽
ن ..zا ي..ج .م. فرæ _داæ فدæ ر¸ يٿ يŒو يلم نا. ڙ ڊ
ي· _¿ ج ر„ ا _Œو اي ي·وم نا.ج يٿ يلم نام _a¦Jع ڳ ڪ ڍڪ
ي.., ه..· ي..zí ود...يو _ر..م فدæ _z ج ه· يzí ود.يٿ ه, _.يا ڏ

137
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ود...يو ي..ٿ c ر> ي.., و..z _ر <‚ي¿نا يzí ود.يو يٿ ناج ڪ ڪ
ي : يz ول ي: _z نور¿ل نوج .م. <¸و¸ نا: <‚ي¿نا يzí ڻ ڙ ڊ
_... ي..· _ يج .م. ي: _¿ ام ر„ ا <¸و¸ _zí نويد.يا ڪ ڊ ڻ ڪ
. يzí _د.يو يلم ي,.
_ ا>. ڻ
وج نا وٿ يŒو ويچ ا·وم ي: _¿.ج ¸ادناج z يج .م. يz ڪ ڊ
¸د..نا ي..ج _z. يzí ودنوz c>. رîناو z ي يج.يzí _و> ڏ ڪ
ا..ي·وم ي يج _..zí اد..نوz _ي ج ا¸ رîناو _ اs _¸ ي·وم ڪ ڙ ۾ ڻ ڪ
ي..ج _.. _دا.. _..zí اد...يو ي..ٿ ..لا <¸و..¸ نا.: cو..م يج ڳ
ي.... ..z رîناو _: لا z نارzا¸ نا•م يج _z يل,اaم ڪ ڳ ڪ ۾
_دنوz _: _¸ا _¦ام _د¸¸ اي ي ا> _¸در: c>. ڪ ڪ
_ ل و..zا و..ٿ ي> î.. ي.چ ور.., و..ج _: ي: _¿.ج يzí ڳ ھ ڪ
. ي..zí _د..نوz _د... مچ ديف... نا¸د..نا ي..z ي..zí ود..نوz ڪ
_. رîناو _يلاٿ ا و نا. يلان يج _داæ فدæ .ي ¸ام ڏ ۾ ڪ
و : ي..zا اٿ _لم فاæ ار · ديف. ي• ي• ر¸ . اٿ _لم ڻھ ڪ ڪ ڪ
_ر <‚..ي¿نا _..zí اد..نوz _..يzا¦ ه.ن نام _,. _دا. _ر ڪڪڪ ڪ
._> هن دير> يzا ڪ
¿ا€م .> در. ڪ ر˜م نا. lاي.>ا ي: _جا€م در. :
يجر : ¦ار¸او ھ ڻ
ا¸و>و ¸ادaم ڪ c¸و..æ ي..ج ي.. : ۾ ڪ 250 ,ار..: ي..لم
ن¸و ور...يا ه.., c¸و..æ ي..ج هيJ..æ ي>¦ا¸ا..: نا... ..îم ۾ ۽ ڻ
و¿ ام ين¸و ر¸ يzí يsا ڻ ڪ 500 ,ار.: ..z نا.: ,ار..: يلم ڪ
اٿ _ î. ي¦ا: _ي¦ا· ھ
اد¦اs
_... ه..· نو..يzí ايí _ر ¿‘او ه¿لا اzا ي•م نا.ا _z ج ڪ ڳ ڏ
_..z اد¦اs ي ا. ا¸او _ي·وم ه· يzí ر,ار, يج _ي·وم ي,. ڳ
_د _ر و : ي,. _. .ي,L اج نا.ا ر¸ _zí دوجوم ڪ ڻھ ۾
اد... _امع....ا ه.., ر د., c¸ : نا. csاL يج ¿امد ڪ ۾ ڻ ڪ ڏ
..· ..z يz ه, <¸ل م>رلا نJي. نايرج ¿رL <‚_ zا ._zí ڪ ڪ ۽ ڙ
م..zا و..ج _..z ه.., _ي¸امي, يج _ي:ا . يٿ يŒو ي >م. اود ۾ ھ
د..يفم <¸ل ي..ج _..ي:ا ه.., _اع..ا يند¸و>وج _z يzí ¸ادرڪ
ي,... _... ه.., _مر... ي..ج _..ي:ا cار..˜> م..ي > ي..zí ۾ ڪ
..: نا... _¦اود _..ي¸ _ي> cر„ يج _·¸وع _zí اد. جو ڏ ۾ ڪ ھ
_·¸و..ع ه..· _ر <‚ي¿نا يج ¸ور‘ و.. وج ي,. _. ۾ ڪ ڏ ڪ
م...> ي..: ‹و..: ي..¿نا ي..z يzí _دنوz ‹و: يج م.لي ۽ ڪ

138
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي¦ا..¿.نا <¸ل ,د يج _د _ر ˆا> و.. وج _z. وٿ _ر ڪ ڪ ڪ
نا... ..لz فر..æ و يج ,د _ zا _ر <‚ي¿نا يzí ديفم ڻ ڪ ۾ ڙ ڪ
_..z ,د _ .zا ي.Œو يٿ م.> نا. ر ,ا¸í اي ¿يو ي.ٿ ۾ ڙ ڻ ڪ ڻ ۽
_..ي¸ ه.., ا...¦ا>.يا ي...عي ¸و... و..ج _د._..zí مل...م اد¦اs اج ۾
ه..· _ر <‚..ي¿نا ي..> _امع....ا ¸ور..‘ ي..z نا... _¦اود ڪ ڪ
_·¸و..ع. ود...,¿¸ نا..æaن . : ,ام· ي: _د c¸وæ <‚_ zا ھ ۾ ڙ
,ر..: ند..,.ي..zí هن ينا™ و وج _z ه· ي يج _د يج ڪ ۾ ڪڙڌ
نا... ¦ا¸ا: ي,. _. ه· _>z ادن . ري¸ Žz ي>z ود.z¸ ڻ ڙ
ر„ ا <¸او. _: ¸ا>, ايريلم يz. يzí ود.يو يٿ ود¦اs يsا ڪڪڪڪ ڪ
ي: _z _د _· ¸ا>, يج _دم ه, _z · يzí ديفم ن¸ا>, ۾ ۽ ڏ ۾
_دم ‹و _,ي,L يج ري×æر, _ر <‚ي¿نا .يجر : هن ¸ا.و ڪ ھ ڻ
_..zí اد...ي¦ا¸ا: ي·و..م <‚ل ر رzاœ ا: _ اد يج ¸ا>, يج ڻ ڪ ڻ
فا.æ فد..æ ي·وم ه· يzí ويو يٿ c,ا™ وzا _z يج اz ۽ ڏڪ ڻ
ر..ي×, _امع....ا و..ج _..z ¸ا..>, ي..ج _دم ه· _zí ي.. z ۾ ڪ
,...¸ .ار... ه· يzí وچ وج نديو.ي> يج ¸ا,يو ¿و. ۽ ڻ ڪ
ه.· ي.ٿ ر..™ا ي..· ¿ا.مد ي.ج _ر ي.ج _امع..ا يج _رچ ڪ
_..يوL نو¦í .و..ٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦ا¸ا: يج ي,. _. ڻ
_د..عم فدæ ه· نايzí و ¸ ي· ي>ي.ن <‚ي¿نا <¸و¸ نا: ‰يa>· ڳ
ر...لاري. ا ينا..>اود ي..فيطل. ي..zí ري. ا .ا€ي· يج ڪ ۾ ڪ ۾
_..z يج .يzí ود.يووي _ما. و.. وج ي,. _. اود ڏڪ ڪ ڪ ۾
ه.., <¸ل نا ه..· ي..>z ¸و... _ر ي..ج cي,ا€ي· .ي¸ اي ر.لا ڪ ۾
¸ا.¸ ي.zا ه· يzí وzا ود¦اs وج _z مzا نا: —. .يzí ديفم
ا..ج ي î. ي..zí ‹و..: ي..ج م...لي ه· نوچرٽ ا _ج ھ ڪ ۽ ڪ ڪ ڊ ۾
_..Œو ي..ٿ اناو· ا¸ا· ¸ا¸ نا. ¦ا¸ا: ي: _¿نا ه· _>z _يرم ڻ
م..“ع ا..zا ه..· نو..يzí ا..يí _ر ر † نا.ا _دا. _. .اٿ ڪ ڪ ۾
فد.æ .ي,..L ي ¿ر..L <‚.._ zا ي.zí د.يفم هيمادs oدr ڪ ڙ ۾
_zí اد. _امع..ا <¸ل دæaم <‚ي¿نا ه, ي: دي¸اورم ڪ
‰يa>· ي..¦ا.
c...ر¸ cماد..s _,ي,..L فsاو نا: _.¦ا. ديدج cع, وzا ۽
هنا..ي يzí ر,ار, يج _ي·وم ي,. _. ه· يzí ويz¸ _,ي,L ۾
_... _ي·و..م c..aيa> ه· يzí وzا .اوج ودا. وج <‚ي¿نا ۽ ۾
و..ج فدæ ه, _z ج يzí هن _رs ه, و c>ا. يج ي,. ڏ ڪ ۾
ه..· يzí ود.يٿ _>اد م.ج يج ¸وناج يي·وم و · يلومعم ۾ ڙڪ
نا..sرL ي..ج c¸د..s ي..zí ود...z¸ ود...ي فيل · ي: _z وzا ڏ ڪ
فد..æ نا..•م ي..ج نا وي·وم <¸ل ر م.> ي: فيل · <‚ي¿نا ڻ ڪ ڪ

139
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ٿ _و: اي و.ل _.يج ه· يzí ود.z¸ ود.يz اچ c,وL¸ _¸او ڙ
. ي..zí ود...يو يٿ ¸اي· ي·وم _.يا _ هن فيل · _ي: يŒو ڏ ڪ ۽
و وچ و..zا <¸و..¸ ه..· ي..Œو ي. ميل...· ه¿لا اzا _z يج ڻ ڪ ڳ ڏڪ
ي¦و ي..:¸ c..يفي _ ..zا ي¦ ي·¸دs ديا. يي·وم ه· ودنو¸ ڪ ڙ ۾
_..>اد م...ج ي..ج نا ا · ا .ن ا..ج فد..æ ر„ ا وج يzí ۾ ڙڪ ڙڍ ڪ
€يîنا cري> وzا وج ¿¦ _ي·وم _ر يج _¿.ج اٿ _z¸ اد.يٿ ڻ ڪ
نا... lا..>ل ي..¦ا. ديدج.يzí ود.z¸ _¸ا.و _¸اج _مع
ويJ..æ ا..ي و.... نا. ‰يرL هجورم ه· وٿ يŒو ويچ ه, وzا ڪ
_ر <‚ي¿نا ي.ٿ و..•ن .í..ج ور...يا م...ج فدæ نا. zا¦ ڪ ۾ ڻ
و.چ و..ج _ناد...¦ا. د..يدج <‚.ي¿نا . ي..zí ود.يٿ . : ود¦اs ڻ ھ
_ر _..> _¸ ي..ج نو..ميل ي¿ي¸و¿.. ي: فدæ ه· يzí ڪ ۾
م...ج ينا...نا نا... ..:¸ _ر ر: ي¦ا ... ي· يz ا ۾ ڻ ڪڪڪڙ ڪ ڙ ڪ
نا... ي..aيرL <‚..ي¿نا ي..ٿ يŒو _ و cي>Jæ يج يٿ .íج ڌ ڻ
وٿ يŒو يٿ ر.¿, ه, ود¦اs
ر فاæ ي: ي,. _. ڻ ڪ
ي ا..¸ ,ر..: ي..zل _..: و.لاs نا•م يج _. _اي> ي>.¿.م ڻ ۾
ه., <¸و.¸ ر¸و.ٿ ي> î.. _ر _امع..ا _ر فاæ ي¦ا ¿· ھ ڪ ڪ ڪ
ه..· _zí اد. ر,دم _ر ,ر: ي¦ا.¸ ي ر. مي > _ي. ڪ ڪ ۾ ڪ ڪ ڪ
._zí اد.ي ا¸و· .J: _رع _ر ,ر: ي· ن نا· ي ڏ ۾ ڪ ڊ ڪ
و ا> وج ي,. _. ڪ
_..æا> اد¦ا..s ي..zا نو..يzí ا..يí ي..îل ي•م _ي.ا اد¦اs ي يج ڪ
ي>¦ا...و .J: _ر..ع _ر ,ر: ي: ي,. _. <¸ل ر ۾ ڪڪڪ ڻ ڪ
¿ر..L <‚_ zا <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ڙ 7 <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا’ _..ج ا..¸و· ڏ
.ي..>:¸ _ر ر: _¿.ي z .J: _رع _ر ¸ و¦ا¸ يٽ ڪ ڙ ڏ ڪ ۾ ڪ ڊ ڪ
_... نا... _امع....ا ي..ج _..¿.ج يzíو>...ن و zا يz _, ڙ
اٿ _> î. _ر _æا> اد¦اs —. ا¸او ي,. ھ ڪ
ا¸و>و ¸ادaم ڪ 250 نا: ,ار: يلم 500 ._ي¦ا· ,ار: يلم
فد..æ اي ي·وم اٽ: ه· نويzí ايí _ر ر † ي•م ه· _.يج ۾ ڻ ڪ ڪ
.ي,L _ر <‚ي¿نا وٿ _ر ود¦اs ر.¿, نا. :¸ _ر ر: ڪ ڪ ڻ ڪ ڙ
نو..ميل ه· _يzاچ يzا _z يج ه· يzí ‡¸اí: ي: cار˜> ڏڪ
ه..ن نو..ميل ي..ج _ _امع..ا ي¦ا . _ر ر: ي ا¸ يج ڪ ڪ ڪڙ ۾ ڻ
_ _امع..ا _ر ر: ي ر. ه· يلم ڪ ڪ ڙ ۾ ڪ
يمادs فدæ ه..ڪ
هيماد..s oد..r ,¸و ي..z ه· نو.ٿا ويîل oدا. _. ه· _.يج ۾ ۾
يzí ديفم

140
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ج _دا..æ فد..æ ي..zí د..يفم <‚..ي¿نا ه.., _داæ فدæ ر¸ ۾
_داæ فدæ ي>zا¦ cي¸ _z و..ڪ 60 _ر و¸و..¸ ,ار..: ڪ
ي..: <‚ي¿نا 120 ر..: ي ا.¸ ي.ج نور..ي¸ _.نا ر.ٽل ي..لم ڙ ۾ ڻ ڪ
يج oا, يج _ يڇ م ا _ر cم > _: _ر ڏ ڻ ڻ ڌ ڪ ڪ ڪ
ا¸و>و¸ادaم ڪ 2 يج ,ا. و ¿,æ ,ار: ڏ
:اد¦اs د..يفم ,¸و م..“ع ي..ج هيماد..s oدr فرæ هن يz ۾ ۽
c¸ _ر ي.ج ر...ي ي.ج هيماد.s oد.r _z يج ر¸ يzí ڪ ڪ ڏڪ
.وٿ _ر د., ي· ¸وL ي‘¸اع ي: c¸ <‚ي¿نا ه· يچا ڪ
_دا. _.
يzام ‡و: ي.¸اs فدæ ي,رع
_د.z ي. . _¸او’ ي. . _ج ڪ ڪ
ا ي. . ¸در: cر ... ڪ ڪ ڪ
_ي. ود¸ا
:_€يرîنا commo• oyster sheíí
¿ي¸ا·
ر..,ار, يج .z هن _امع..ا _¦اود وج _. ينام¸ ي ار¸ ڻ ۾ ۾ ڻ
نا..: ند¦اs يج _. .ا. اج نديو وج _ي¦ا..يا يzí ويz¸ ڪ
c..sو _..z و..يو و..ي _امع..ا وج _z دع, ر¸ _zí ,ور>م ڪ ۾
_. _د¦اsا, نا. يلان يج م.¸ ي. . هنا>اود ديو ¸ويí ڪ ڪ
ه.., ‹و _,ي,L ميدs _اي> ي>.¿.م . _zí اد.يzا¦ و.. وج ۾ ڪ
ي ار¸ ه.., _..z · ي..لم و•ن cو,™ و : و وج _امع..ا يج ڻ ڏ ڻھ ڪ
. يzí ويz¸ _امع..ا ولير : وج _z ينام¸ ھ ۾
ي. ... _¸او cر ..... _ر ..يٿ _¸او ي¦اي¸د يz ۽ ڪ ۾ ڪ ڪ ڻ ۾
ي...¸اs. و..ٿ ي..Œو و..يچ ي. ... _ج _ر يج يٿ ي ا¸ ۾ ڪ ڪ ڻ ۾ ڻ
ي..ج _..z ه..· و..ٿ يŒوو..يچ _ر <‚ي¿نا يzام ‡و: ي: _z ڪ
يzام _ر .z ¸وناج وج ي ا¸ يٿ ي.ٿ _ ج _ _ . ڪ ڻ ڻ ۽ ڙھ ڪ ڪ
يzí ويو ويچ
_د...يٿ _امع....ا ي..ج _م...s _..¸ _ر و : _. _¦اود ڪ ڻھ ۾
نا..م _دا... فد..æ. _zí م.s دادع·ل اج _z ه· _.نوz يzí
_¸ا..>ي¸ اي ينو: اي¸د ‹و نا.ا ه· يzí دæaم وzا وج نا.ا
و..ج ¸ونا..ج ي..ج <‚ي ا..¸ يz . يzí _د.يا Žz نام _zاو _ي¸ ڻ

141
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ٿ ي..چا ر“ن _¸او ,ي يج ي ا¸ فاæ يz يzí و¸و: ۾ ۽ڙ ڪ ڻ
_z ج يzí ود.يا ر“ن €,. يلومعم ,ن¸ وج _z csو <‚ي¿نا ڏ
ه..· و..ٿ ي.ٿ cو..م و..ج _z يzí ود.يو ودنí ي· ي .> يz ۽ ڪ
_..zاو <¸و¸ نا: <‚ي¿نا يzí ود.يو يٿ مي.a· _æ> _¸ _. ۾
يzí ود.يا ر“ن ود. مچ ي·ا ه· يzí ود.¿ل ي ا¸ وج _¦اي¸داي ڪ ڻ
,ر..ن يل,ا..aم ي..ج ي,. _. يzí _دنوz _ ¿.. يz ۽ ۾ ۽ ڙ
ديف... يلومعم وæ> نوي¸دنا وج _z يzí _د.يو يٽ· _دلج
نا نا.. .. ي,نا.ج ي.zí ود.نوz ¸اد مچ _¦ام ي ا> ڻ ڏ ۽ ڪ ڪ
ي لz ي¿.... نارzا..¸ ي..zí _د.يا ر“ن ل ج _رين ي لz ڪڪڪ ڪ ھ ڪ ۾
_ٿا _دنوz _: _¦ام ا¸ا ڻ ڪ
و : ي..zí ود.يو وي فاæ ا نا: ر _امع..ا ي: _z ڻھ ڪ ڳ ڻ ڪ
ي ا..¸ يج نوميل J
¯
„م ي ا¸ يٽ: _¿. ي: _z ديو _ر ۾ ڻ ۾ ڻ ڪ ڪ
_zí اد.ي ڇ ي¦ا.¸ ڏ 24 _..: J ا<‚ي¿نا <¸و..¸ نا..: _ J ڪ ڪ ڌ ڪ ڪ
_دا.. ي..zل _: _يرzا¸ _ر فاæ يzل يz ا <‚ي ا¸ ڪ ڙ ڪ ۾ ڻ
_..z يج ر..¸ .ي..zí ود.يو ويار _امع..ا ي¦و نا. <‚ي ا¸ ڏڪ ڪ ڌ ڻ
ه.., ي..چر: نا... وsا..چ _..: _يرzا..¸ فر..æ ه..· ي>z _دلج
نا...ا ه..· ي..zí _ا..ي> و..>.¿.م. يٿ ي> î. _ر _امع..ا ھ ڪ
ي..zí _د..نوz _ ... يsا ه..· ي..ٿ ي..,¿¸ _... _z ج ‹و ڪ ڪ ڏ
يsا و..zا ي..ج oا.., _ر فا..æ ي..ٽم فر..æ نا· <‚ي¿نا ڪ ڏ ڪ
..ي و ر فاæ ه· وٿ _ر c.>م و _z يج ر¸ . يzí ڪ ڌ ڻ ڪ ڪ ڪ ڏڪ
. يzí ر.¿,
اد¦اs
ا..ج _..z ه· يzí هن ه¿لا يج ي¿,. . _¿. ه· <‚ي¿نا ڳ ڪ ڪ ۾
<¸ل <‚..ي¿نا _..zí . : ,ا..م· يل,ا..aم يج ي,. _. اد¦اs ھ ۾
cا..ج ه.... ¸ويí .ا. ينا™ل ي>.¿.¸ cان _îج ¿اريو ۾ ڪ ڪ ڪ
ينا..م¸ نا _ا>ر¿, .يلي· اî.: ي• ¿¸ اج ا¸ ي• ه· وٿ يîل ڪ ڪ
ي.z ¿ي>..æ ه..· _ي¦ا..· د> _¿. <‚ا¸ اzا يج .>اæ مي > ڪ ڪ ۾
ي..z ه.· ي.¸ ر,.> نا¸ود ‰..يa>· ي..· _دا.. _.. د..ع, ر.¸ ۾
ي..: _..¿.ج ي..zí .او..جل <¸ل ي..ج دود..r .يٽ...اري¸ م..“ع
<‚ي¿نا.وٿ يŒو ويچ _¸امي, يج دودr نا,¸ يماوع ه¿ل …ا ۾ ڪ
_دا... فد..æ _د..عاsا, ه..· ن¸او ينا..>اود ي...رs <¸و¸ نا:
و¸او .چا ناي ا ر † وج _¿.ج يzí يzا¦اود ..ٽي¸ z نام ڻ ڳ ڪ ڪ
...ي¸ ا..ي ر.لاو يج ¸و.وج .ي¸ يلومعم يz csو _z.يzí ڪ
و..ٿ ي¦ا ل ,.., و..ٿ _ر ود¦ا..s نا ي..>z _ر ,¸و يج ڳ ڪ ۾ ڪ
و..ٿ ي¦ا..,¿¸ cو..s ند.., نا... ر _امع..ا _¿.ي يsا ۾ ڻ ڪڪڪ ڏ ڪ

142
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..: <‚ي¿نا وٿ _ر م.> ي: cيم. ند, م>رلا _ا..>ا ڪ ۾ ۽
_امع....ا و..ج _..z ه.., _....د _ ار¸ ر د., c¸ <¸او. ۾ ڻ ۽ ڻ ڪ
ا..ج _..z ه, <¸ل cي,ا€ي· يج _دعم يzí ويz¸ ديفم و : و¸وٿ ڻھ
ه.· ي.چا c¸ نا.م _و.˜ع ه, _¿. . _zíايí _دzا.م اد¦اs ڪ ۾
‹و..: ي..ج م...لي م...جر¸ ي..zí د..يفم فر..æ هن <¸ل نا ڪ ۾
<¸ل ي..ج _·¸و..ع _ر <‚ي¿نا يٿ _ر ود¦اs _a..م _ر ڪڪڪ ڪ ڪ
و..ج _z نا. _¦اود _ي¸ _ي> cر„ يzí اود مzا ي¦ا¿.نا ۾ ڪ
يناو..ي>وٿ _ر ¸او..مz oا¸ <¸ل _د¦ا..s _a....م _امع....ا ڪ
_ر ادا ¸ادر مzا امن و.ن يج ن¸ا¸ _ر .z م.لي ڪڪڪ ڪ ۾ ڪ ڻ ڪ
.وٿ
cا,ر>م
و..ي وما.لا. z ن¸او ي.رs ه· يzí ه¿لا ي ار¸ يsا ڍڪ ڪ ڳ ڻ ڪ
<‚..ي¿نا و..z وج _>فæ _: و. ي· €¦ا. نو¦ار و يج وz ۾ ڪ ڪ
_دا... ه..· و..يٿ ¿يا. ناsرL يج مي > _¿. وعsد نوير¿¸ ڪ ڪ
,ار..: ه..¸ ¿,..æ ,ار..: ه..¸ _ ا. oا, نو... و . ي: _ي,. ڙ ۾ ڌ
¦ا¸ا.: نا.. _ر.ع _¸او و¸ ,¸و ..ا.م _¿. وج ,ا. ڻ ڻڪ ڪ
نا.: <‚..ي¿نا و..ٿ _ر ود¦اs ي¦ا¿.نا هيمادs oدr ,¸و نا. ڪ ۾
‰..يa>· ي· ي>.ن <‚ي¿نا _دعاsا, ن¸او ينا>اود ي.رs <¸و¸
<¸و..¸ نا..: _..,ر>· ي..· _..˜يرم يsا ي.رs .طم ي. ڪڪڪ ۾ ڪ
_...z ه..· ي..ٿ ‰يد..æ· ي..ج ند¦ا..s ي..ج ي>...ن <‚ي¿نا _z ج ڏ
ر¿....م _ر ¸اي· اود z نا. يلان يج _ا.يٽ.ار¸ _د¦اsا, ڪ ڪ
ي..: نا..zوا نا... يلا..ن _..ي.•م ه, csو _z ا يج يzí ي. ڪ ڪ
_د.لم
و¿.
_ر>, .ن¸ا
_وا. رع’_ور„عل :ينانوي
‡و:ر> ود¸ا ي.¸اs
ايو. و..¸
_€يرîنا RabbŸt
ي.يLل Lagoos cherausŸo•

143
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نادنا>
وٿ ي> ر † •يz وج _ج _zí م.s ي· .. اج ي¿. ڪ ڪ ۾ ڌ
و¿. ور : ھ
ور : ا..ٿ _..يٿ ار.يج îي يج ي•م _د.. _ اج ي¿. _z ھ ھ ڊ ڪ
ي·و..: ر¸ يz اٿ _يٿ اج ,ن¸ _ م اي يڇا _ر و : و¿. ڪ ڪ ڻھ
ود..نوz _..ي î¸ ي..· ي..‘اريا ي..æا> ي چ ر¸ وzا يzíود.z¸ ڙ ڱ
ود...يو ويلا.¸ نر : ي.zí و.لا..¸ _ر و : و¿. يz يzí ۾ ھ ۽ ڪ ڻھ
ود..نوz و … و ا ي..zí ود.يو _رم _رz نا. <‚ينا.í يzí ڻ ڊ ڍ ڏ ۽
ود... ل ي..Œو نر..¸ ي>.¿.¸ _دلج csو _رط> ي¦¸وٿ يzí ڪ ۾
ا..·و¸ ا..ج _م...s _..ي¸ oا..: _ر و : و ا..: _د.. يzí ۽ ڪ ڻھ ڌ
نا..: cا ي..: _دا..م يج ي¿. يج م.s _z يzí ودنوz 10
ي..عsد رz يzí _د.ي … ا,¸ اعsد ¸اچ _ا. اzا._zí اد.يٿ ٿ ڻ ۾ ڻ
ا¸ رمع يج _.ي¿م _¿ڇ ا يج يzí _د.ي ا,¸ cا نا: ¿.¸ ڻ ۾ ڪ ڏ
.يzí _د.ي _ر ¿ور. ي ا,¸ ڏ ڪ ڻ ڏ
و¿. يلî. ج ھ
ولان _€يرîنا SŸ•ž hare
ولان يناوي> Lups žaya•us
نو..ي و يsا نو..î.· نو..يو¸ _ اج ي¿. يج م.s _z ڏ ڪ ۽ ڪ
_د.... _..zí اد.يٿ ¸او ا·ا : ي· نري¸ _يو¸ _د.. نويٿ _يٿ ھ
oا: يzí ود.ي·و: هن ر¸ يz. _zí اد. هن ¸اوí _¿م لz ري¸ ۽ ڪ ڻ
و..ي ل oا..: _..¿.ي و¿... ي..لî. ج يzí ود.z¸ ¸دنا ن و¸ ڪ ۾ ۾ ڏ ھ ۾ ڙ
و..ج و ي..z يzí ودنر ن رzا¸ وج cا¸ . يzí ودنوz وšيو ڻڙ ڊ ڪ ۽
نا..: _م...د _..>.¿.¸ ي..z _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz €ي· ,ام· ڪ
ي: _دام يج ي¿. يلî. ج يzí ود.يو ي›¸ ھ 6 _..zí اد.يٿ ٿ ڻ
ي..zí _د...ي ر..s ه..¸ ا..ي ..z م..وم ي..ج ¸ا..¿نوا اي ¸ا¿, اzا ڏ ڪ ۾
يج _.ي¿م _¿ڇ ا,¸ يzí و.ي¿م z csو وج _م> _د.. ۽ ڪ
و..ج _..,¸ ي..ج _..z c..sو ..م… _..zí اد...يو يٿ ناوج رمع ڻ ۾
يلî. ج _ٿا ادنوz ¸او ي· م.ج _zí نويدنوz _يل: نوي:ا ھ ۽
cر„ ل _ر ˆا..> _..a¦Jع يناد..يم ي..ج .. و¿. ڪ ۾ ڙ ڪ ۾ ڌ
وٿ يŒو وي ¸ا . نا. ڪ ڪ
و¿. ينا×sا
Afha• Hare ولان يناوي> Lepus craspežotŸs
_د.... يsا, يzí ود.يٿ وج ,ن¸ ي.ان _¸و¸ نا•م و¿. يz
ا..ٿ _..يٿ ا.ج ,.ن¸ يڇا <¸او. نا: <‚ي ا¸اæ> نايšيz اج م.ج ڻ

144
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يج •¸ يج _z يٿ ي.ٿ يج ,ن¸ ي.ان ي لz ي·اڇ _د.. ڪ
_ ·ا و¿. ينا×sا يzí ود.يٿ وٽ¸ و¸ا ور يو z نا•م ڪ ڪ ڪ ڪ 46
_ ·ا îي يج •¸
´
_د.. وٿ ي.ٿ و : رٽيم يٽ.ي. ڪ ھ ڊ ھ ڊ 9 يٽ.ي.
ن¸و و..ج ي¿... _z يzí _دنوz رٽيم 7 ي..ٿ ي.ٿ _ي¦ا..· و..ل ڪ
ي..z ي..zí ود...يٿ و ج ي¿... ي..لî. ج _·داع و¿. ينا×sا ڙھ ھ ۾
و..ج _..z _ر .z ين¸و ديا. وٿ ي.ٿ . : ,ام· .. و¿. ڪ ڻ ھ ۾ ڌ
ي..ج ر..ٿ ر..ي: c..sو _z ه, _z · ’ي>z ويو وي و : ¸ا . ڏ ڪ ڻھ ڪ
.يzí ود.يا ر“ن _z _z نار م يa¦Jع ڏڪ ڏڪ ۾ ڪ
_ ا>. ڻ
..z ي..zí و..ج _م.s _¸ و يج .يzí ¸وناج ¸و¿.م z يz ڪ ڪ ڪ
¸ا ... _د¦اsا, ه· وج ي¿. يلî.¿ج .. و.لا¸ z يلî.¿ج ڪ ۾ ڌ ڪ
ه..ن ..: ي..zí ود...ي ي¦ _z و¸ ا,¸ يلî.¿ج. يzí ود.يو وي ڏ ڏ ۾ ڙ ڪ
اد...يٿ ي..· ,..ن¸ ي ا> _¦ام ا¸ا ,ن¸ وج _z يzí ود.ي·و: ڪ ڻ ڪ
ي..zí ¸وناج _J> يz يzí ود. z نو : _.يم¸ ولير :. يzí ڻ ڏ ۾ ھ
اد.ي¦او.ل نا: ¦ا: c.و: وج _z و¿ ام يsا ه, _دنوz نا ڻ ڻ ڪ
ود...يا _..ي> ي..: _..z ه..· _..zí اد...ي¦ا ¸ و..zا .,... ._..zí ڌ
د..æaم وج نا.ا _ا>ر¿, يzí oور م يz _ر <‚ي¿نا.يzí ڪ ڪ
_..> ي¦ _..يد <¸ا..ملع J....م ي..¿as ي..zí نا... يلاو> ي,L
اٿ _ î. _ر ھ ڪ
ي..ع,L ر..يr ه..· ي..zí و..چ و..ج _¸ا¸ ر˜م .> ,ر: ¿ا€م ڻ ڪ
اد..ي¸ c...و: ¸ادو,د, و¸ا _ر <‚ي¿نا وٿ _ر ادي¸ ادو. ۽ ڪ ڪ ڪ
.وٿ _ر و·ا : ي: c¸ : نا. <‚ي¿نا. وٿ _ر ڪ ھ ڏ ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ .ي>¦ا: هن ي•م نا:<´ا¸ z رzí c¸ور‘ : ڪ
اد¦اs م...> _¸امي, يج ي نا. ¦ا: ي>¸ €×م وج _z : ڻڪڏ ڻ
نا... ¦ا..: ي¦Jم ي ر. _ ا. €×م وج _z يٿ يŒو يٿ ڻ ۾ ڪ ڙ
ه..· ي..zí و..چ و..ج ¸ا..طي, _..,ا وٿ يŒو يٿ ود¦اs ¸او دنرچ ڻ ۾
ي..ٿ ¿¸ا..s نا..: _..ي> c¸وع ه· يzí و,ر>· وج _¿ ام _ع, ڻ
نا ود...يٿ هن _م> ي: نا ه· ي¦ا: ويام ري.¸ وج _z _¿.ي ي· ڏ
و..ج ي¦ا..م ر..ي.¸ <¸و¸ نا: _ي> c¸وع .. يج يل,اaم يج ڍ ۾
_¸ا..ج نا..م ...ي¸ م>¸ يٿ يŒو يٿ هلما> ه· _ر _وم> ۽ ڪ
_ر ¦ا..: ..: نا... ي ر... نو..يٿ _Œو ي> ¸ نو.,وL¸ ڪ ڻ ڏ ڪ ڪ
ر..ي: و..ج ي¿... _ي ¿,† _¸ا· . وٿ يŒو يٿ ود¦اs ي¿:رم ڪ ۾
.و..ٿ يŒو يٿ ود¦اs ن يzوم ا¸ ¿اد اج _ر¿چ نا. ¦ا ل ۾ ڙ ۽ ڌ ڻ ڳ
_... وج _و˜ع ي.عي ¸د> نا. ¦ا: ي>¸ c.و: وج ي¿. ڻ
_..م>¸ ي..ج ن نí نا. ¦ا: يzا¦ و¸ وٿ يŒو يٿ c.¸د يٿ ڊ ڻ ڙ ڻ

145
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ و· _ر•¸ نا. ¦ا¸ا: _ ا. ي: ي¿..وٿ يŒو يٿ ود¦اs ڙ ڻ ڙ ۾
و..ج _..z ه..· ي..zí و..چ و..ج _,ي,L _ وٿ _ر ¿¸ا> و¦ا¸ ڻ ڪ ڪ
. يٿ يŒو يٿ م.> فيل · يج ٽم .z نا. ¦ا¸ا: c.و: ڪ ڻ ۾ ڌ ڻ
ميدs <¸ا,Lا
_ودي¸وa.يو . وz ود.ي¦ار _امع..ا ي¿:رم ڪ ۾
ي¿. و.ي ل ي: ن¸او ٽم .z وz ه· يzí وچ وج :يasاr ڳ ڻ ۾ ڌ ڻ
.وzود.يو يٿ ود¦اs ه·وz ود.ي¦ا¸ا: c.و: وج
ي.ي¸دا فير. ..: نا... .ار... cدا..ع يج ٽم .z : ڏ ۾ ڻ ۾ ڌ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦ا: نوي لو¸ ڻ ڙ
ف.وي دم>م مي > ڪ : _¸ا..· يج _z يa¦Jع يج نا.ا ۾
_¿ ا..م ر„ ا _zíاد....ي¸ _ر و : _يرم اج ,د ي: c¸ ڻ ڪ ڪ ڻھ
ود.يٿ هن ود¦اs ي: _¿ ام _ .يzí ود.يو يٿ ود¦اs وš. ي: ڻ ڪ
¸و.L ي¦و..م>م . ي.zí ود.يٿ ه, ناæaن ي: _ _¸و ه· يzí ڪ
.وٿ ي> î. ي¦ ¸ارs ديفم ,د ي: _z ي· ھ ڏ ۾
م..ي > يناد..نا> ه.., c...ود ي..z و>ي¸وم دم>م يلع مي > ڪ ڪ
م..ي > ا>.ن اج _¿.ج مي > ¸و¿.م z وچاچ _د.. يzí ڪ ڪ ڪ
_د.... . وz ود. _امع..ا ه, و¸او _ .,لوا¸ _.> ف.وي ڪ ڊ
ي·و..ل ي : _..: ي..ج ي¿... ي..لî. ج ه..· ي..zí و..چ ۾ ڻ ھ ڻ
و..ج ,..ن¸ _¸و..¸ وج يج ا. ور.يا ي:¸ ي· oا, ي لz.ي¿جو ڙ ڪ
نام <‚ي¿نا ي>:¸ ي اڇ يٽ _ <¸و¸ نا: <‚ي¿نا. يŒو يٿ ڻ ڪ ڍڪ
500 ا..ينرz ي.عي ¿ل _رن ه· ي>¦ا¸ا: ,ا.و ¿,æ ,ار: يلم ڻ
.يzíديفم ۾
و¿.
ه..· و..ٿ ي..îل _..يلج مي>رلاد..,ع ر..ي¸ رٽي يا وج نامaل هما.zام ڊ
.>ا..æ ه¿î.... c..îج ر..ٽ ا نا..م _....ود ود...z ي..>.¿.م ڪ ڊ
ي..· ا¸و..> ..z يîنو..م ا¸ وz نام _..ود ˆا> _.نا, ۾ ڪ ڪ ڻ
ه..· _ي¦ا..يچ و..يا ¸ و>...ن و..ج ر م...> م..ي™ارج ا..ج ي.., ۽ ڌ ڻ ڪ
ه, دي ا· اzا : نا. <´ي¿نا يzí و>.ن _يí ي,ر>· _د.. ڪ ڏ ۾
_..z ه· يچا .ا, وج _د _. _يلج oداsا ي.ج ه· _ي¦اي ۽ ۾ ڪ
و>...ن _..“فل ي¦ _د.... و..> ¿¸د ¿..ي¸د J, ي: ي>.ن ۾ ڪ
<‚..ي¿نا ي..zí _..¿.ي ه..¿> ي:د..ن¸ نا..يzí ويz¸ _ر _ي¸ ڏ ڪ ڪ
و..ي¸ و..ي ڇ و>...ن ي..z <¸ل ي..ج c...ود ي..>.¿.¸ _ر _ر ڏ ڪ ڪ
ناŒو

146
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
م.> نا. ا¸و> z _>م مي™ارج اج _د _· ڪ ڪ
ج ھ . _ر ¿,† ي¿لاٿ _ر•. فاæ z _ر Žz و¿. يلî ڪ ۾ ڪ ڪ
ي..: _..يرم ي جو ري: ,ر: ه· _ر ن c¸ ه, و يج وج نا ھ ۾ ڪ ڪ
ي..ج _..يرم و..ي _¿...م و لz و <¸و¸ نا: <‚ي¿نا وي¸اي¸ ۽ ڏ ڪ ڪ
اد.ي ڇ _ر _sد _ : ي: _و ا ڏ ڪ ۾ ڏ ڪ ڪ
ويا¸ا: ا. و >م. ..ا.م اود ا يج <‚و¸ نا: <‚ي¿نا ھ ڪ
. ي..zí نا..م cا. ممان يٿ م.> وج مي™ارج ن¸و z : ‹ون ڪ ڻ ۾ ڪ
ي, ي· . ود.يٿ هن ناæaن و نا. ي ي, ي· ه, _دنوz نا ڪ ڻ ڏ ۾
_ا.ي> ي.>.¿.م.ا.ٿ _ î.. ي.ٿ نا ما اج يٿ م.> ¿. ۾ ھ ڪڪڪ ڻ ڪ ۾
يzí هن ناæaن و ر و,ر>· ڪ ۾ ڻ ڪ
ر¦و.
نو¸ ي: _دام ر¦و. ي: رن _ .. ڻڊ ڌ
ري€.> ي,رع
ري€.>’ود¸ا ي.¸اs
_€يرîنا ”Ÿg
ي.يLل Sus domestica
نادنا> SuŸžae
_ ا>. ڻ
_..يí م > ه., فير.. نíر..s <¸ل _¿.ج يzí ¸وناج وzا يz ڪ ۾
ي..zí ,ار..> نا... يلاو> ه, _ ¿ _امع..ا وج _z ه· يzí ڙ ڪ
ر..¸ ي..zí ,ار..> ه.., _,zí..م _..ي¸ ¸وناج يz _اي> ي>.¿.م ۾ ۾
_ر نا ا..ٿ _ _امع....ا oدا..ي¸ c...و: وج _z ي¦ا.يع ڪ ڪ
ه· _اي> ي>.¿.م يzí €¦اج cي¦ا.يع ه· وٿ يŒو وي >م. ۾ ۾ ھ
ا¸او _¸و..ي ي..ج csو _z يsا, يzí ,ار> .zíم ي¦ا.يع ۾
ه..· ي..zí ه..ن ه..· د..æaم و..zا و..ج نا ه..· ا..ٿ _ _امع....ا ڪ
_ر ¸ ي..: _..z.ي..zí €¦ا..ج _امع....ا وج _z ‹و _ي¦ا.يع ڪ
_..يريچ ر..: ر..îناو _ر ¸ ر¸ _zí نوî.· ¸اچ فرæ هن رîناو ڪ
ر..:
´
ا..ج _ا..م ي¦ا..¸وچ _¿.ج ه· _zí ادنوچ و¿ ام ر„ ا. _ٿا ڻ ڪ
ي..ج .z _..يريچ ر: اج _z ر¸ يzí €¦اج وzا ه· _>z _يريچ ڻ
يج z و _دام يج _z.يzí ,ار> _امع..ا وج _z دوجوا, ڻ ڙ
دن ه¸ ي: رن ر¸ يzí _د. î. ي¦ا,¿¸ هن ناæaن و دوجوا, ڏ ھ ڪ
_..¿. _..z يج ._..zí اد...ي م وج cا ي يج ._zí اد.يٿ ڪ ڏڪ ڏ ڪ ڪ ڪ

147
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¸ونا..ج ي..z.ي..zí ود...ي ڇ _ريچ <¸اج اzا ه· اد. ل ي: _¿ ام ڏ ڳ ڻ
ر..z _ر .z ناج c>. ر¸ يzí ود.يٿ ,اج ي.نوz ه· .. ڪ ڻ ۾ ڌ
¸ا ... وج ر¦و. ه· .. وٿ ي î. يz¸ لمرz م.وم ڪ ۾ ڌ ھ ۾ ڪ ۽
_..: دي... ¸اد...يم¸ ر™اا, يج ر· يج نا.ا و¸ا·. يzí ¸و¿.م
¿يا... .ا... _د¦ا..sا, ه..· ي..· ¸ا ... يج ر¦و. oا. دم>م ڪ ڪ
ي. مي¿s دم>م _يما ,ود>م c¸و¿م يج _¿.ج يzí وي ڪ ڪ
<¸ا¸ c,ا, _امع..ا
ه.ن c¸و.æ ه., _ .¿ ه.· ي: _نامل.م _امع..ا وج _z ۾ ڙ ڪ
ي..ج نا اد..> ي: ي.. _¿.ج ه· _ر <‚ي¿نا يجر : ر ۽ ڪ ھ ڻ ڪ
..:¸ د..يما ي..ج _د¦ا..s نا..م نا ي>z ون ¸ارs ,ار> _و.¸ ڻ ڏ
.يzí _و˜s
.> ,ر: :¿ا€م ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ _..: <´ا..¸ ا c...و: و..ج _..z ا¸او _¸و..ي : ڌ
اد...يو ي¦ا..: _ي¦ا..· و..ل ود...z ا..ج .... ه· _z ج _zí اد.ي¦ا: ڪ ڌ ڏ
._zí
اد¦اs
_ر و¿لٿ ي: ند, وٿ _ر ادي¸ اد.
´
ند, c.و: وج _z ڪ ڪ ۾
و..ٿ _ر .ار> ي: _aع وٿ _ر ادي¸ ¿íل lل> lيلr. وٿ ڪ ڪ ۽
_zو..ٿ ي..Œو ي..ٿ و..¿لٿ ند, نا. ¦ا: و.ي ل c.و: وج _z ڻ ڳ
_ر اد..ي¸ ي.>... نا نا. ر _لام ي· _z¸ا c¸ وج ڪ ۾ ڻ ڪ
و..ج _و.يلا..ج و..ٿ _ر _..يل>· ي: ري: ,¸و يج _z¸ا وٿ ڪ ۾
¦ا ل نا... و..ل ا..ي ي¦ايموم ي¸رچ يج ر¦و. ه· يzí وچ ڻ ڳ ڻ ڻ
ر...¿, وzا ه· يzí <¸ا¸ اzا c,ا, ري: يج _z يzí ديفم ا و¸ ۾ ڻ ڙ
ه.., ي..: ¿ا..مد ي..zí ر..,ار, ر..ي: ي..ج o : <¸ل ي.., ي..· ’يzí ۽ ڏ
_zí ‰ف.م نا. _د¦اs نا رٽ ا ر„ ا وٿ _ csاL ڪ ڊ ڪ ڏ
cامولعم ديدج
ر..يد فرæ هن c.و: وج ر¦و. ه· يzí وچ وج cوs رٽ ا ڻ ڪ ڊ
و..چ و..ج _..z ي..zí ¸ا ناæaن ه, <¸ل c>æ ر¸ يzí م˜z ڻ ڪ
_..zí اد.يٿ ا : ,ام· ا ي ي.ي,د¸و> م.ج يج _z ه· يzí ڻھ ڙ ڪ ۾
ا ..zا ي..z يzí ودنو¸ هن ر™ا ه, و وج _در. يمر: ي· _ج ڙ ڪ
ه· يŒو و ¸ c.و: يج ي ا¸ د. ¿· وج _zí ناج c>. ڌ ۾ ڻ ڙ ڪ
ه..· و..ٿ ي¦ا..: c...و: و..zا و¿ ام و يج.نرم ا•ن يz نا ه, ڻ ڪ ۾
يجر ...اr م ر..ٽ ا z اٿ _Œو _ î¸ م.ج يج نا يzا ڪ ڊ ڪ ڊ ڪ ڙ ۾
و¿ ا..م _ري€ج _¿.ج ه· وي وعلاطم يل,اa· وج نري€ج _¸ ڻ ۾ ڪ

148
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
z وج o و _¿نا ا.z اد. هن _امع..ا c.و: وج ر¦و. ڪ ڙ ڪ ۾ ڪ
و..ج ر¦و... و¿ ا..م ا..ج _ر..ي€ج ي¸ ه· _z ج وz هن ه, _يرم ڻ ڏ
ي..ج _..˜يرم ي..ج ,اí..ج _..¿نا ا.z اد. _امع..ا c.و: ۾ ڪ
ي.z cر„ڪ
_وs
و.ٿ _ر اد.ي¸ ¿€.ل l.يلr م˜z ريد ه· يzí _وs وج _,ي,L ڪ
ه.., ف..يل · ي..ج _يفلا <´اد وٿ ي î. _ر ه, ¸و. وج ي•م ڪ ھ ڪ
و..ٿ _ر م...> cر..يr و..ٿ _ر _¦ا¸ _..aع.ي..ٿ ي¿î. يٿ ڪ ڪ
يٿ ي.ٿ _درمان نا. _امع..ا ي : ڻھ
ي.: ند., ر.ي: و.ج _.z ه.· يzí وچ وج _¿ ام يج _¸وي ڻ ڻ
ه.., ¿ا..مد _و..aم ي..zí د.ي وعفن ه, ي, ي· وٿ _ csاL ۽ ڙ ڏ ۾ ڏ
يzí ي. cيام> يج نا ي.×لا م>ن مي > يzí ڪ ڪ
_ مچ c. و: وج ر¦و. ه· يzí _وs وج ي.×لا م>ن مي > ڙ ڪ
. وٿ _ر ادي¸ نوي¸امي, نوج ڪ
cاaيa>· ديدج
و : و يج و..z .ي,..L رzا..م z و يج دي.رلاد,ع مي > ڻھ ڪ ڪ ڪ ڪ
ا.¸ و.z ود.. ¿Jع نا.. نا _ و.ل نا.م _ي·و.¸ _ر ڻ ڪ ڍڪ ڻ ڪڪڪ
و..چ وج .وz ويîل ي· ر..ي _z و يج نوم˜م z ند.. ڻ ڪ ڪ ڪ
وz رٽ ا هيناLر, و يج رٽ ا ¦افيلاو z _ي: ه· يzí ڪ ڊ ۾ ڪ ڪ ڊ ڊ ڪ ڪ
ود¦ا..s نا.. ¸ ي..· ر....ي c...و: و..ج ر¦و... ه· ويا ¸ نا ڻڌ ڪ ڌ
ي î... ي..ٿ ود¦اs نا. نا ه· وz _اي> وج ,و>رم .وٿ _ر ھ ڪ
ي.z ي¦ا ¸ .ي,..L _..¿. ا ه¿لا اzا _ي: ه· _ر نا وٿ ڌ ڪ ڳ ڳ ڪ
ي..ٿ ود¦ا..s يsا ي..: _..˜يرم نا. نا ه· وz ويچ ه, وzا ڪڪڪ ۽
ه..ن _ مم _امع....ا وج نا ‹و نا.ا _ا>ر¿, . يzí ود.يو ڪ
c. و: يج ر¦و. ي· ر,من ي¸ ‹وا ¸ يمJ.ا ه· z يzí ڪ ڪ
و..ج نا ه..· _¸و..ي _ر <‚..ي¿نا يzí ¿نام ه, ي,اي..د يج ۾ ڪ
ي..zí ه..ن _ مم ‹و نا...ا يsا.., و..ٿ ي> î. _ر و,ر>· ڪ ھ ڪ
_¦ا..: ر¦و... نوموs ي يج اي _¸ا . ود.z ‹و نا.ا يsا, ڪ ڪ
_ر و..,ر>· ي..· _..¿نا ه..· _..>z _..يرم ي اج _¿نا نويٿ ڪ ڪ
.وٿ ي> î. ھ
_ا×ي· ر . ڪ
:_€يرîنا HemŸ ptere
KŸ•gž
om:
A•Ÿmaí
Ÿa

149
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
”hyíu
m:
Arthro
poža
Cíass: I•secta
م...ي¸ نا... .ا..عل ي..>.¿.¸ يz. يzí ¸وناج رîناو ,م يz
و¸ا..· ر..¿: و..zا _..z ج و..ٿ يzا¦ ر : و>.¿.¸ رîناو _ ي يج ڏ ھ ڙ ڪ
و..ٿ يŒو يٿ و ار¸ ر :وzا _z ج يzí ودنوz وšم يzí ودنوz ڻ ھ ڏ
..z ي..ج _...يج ي..z . ي..ٿ يŒو ي>ٽ : اšم يج <‚ي¿نا ه· ڪ ھ ڻ
¸ا€..z ي...ا ..¸ ..لاج _¿.ج يzí درs وج نادنا> ˆوæ>م ڳ ڳ
ولان _د.. _€يرîنا _zí م.s ۾ HemŸ ا ي..zí _.عم يج ڌ
ه.· _z ج ڏ ”tera ولا.ن و.zا _.æا¸د —..: _د..يٿ _..عم ي.ج
و..يو ي..ٿ و..æ> وج نا,¸ _€يرîنا و يج يzí وج نا,¸ ينانوي ڪ
نا: رٽيم يلم z €¦ا. يج _.يج _.z.يzí ڪ 15 رٽيم يٽ.ي.
. يzí _دنوz
يzí _د.عم _در. يمر: ¿ا€م ۾
نا: z ا¸و> و¸ادaم ڪ ڪ 3 ,ار:
وٿ ي î. _ر ادي¸ ي:دو.r ي.r ¸ادaم oداي¸ : ر˜م ھ ڪ ۽ ۾
اد¦اs
‡ار..> ي..ج يلا..ن ي..ج oا... ي.ي... ي..zí _يلم _ر×م ۾ ۽ ۽
ي.ج _ر.م و..ٿ _ر م...> ي ..> ي..ج _ر.م. ي.zí د.يفم ڪ ڪ
ي..¿يو ¸اوí _..z يج و..ٿ _ر م...> ..î.: ...> ‡¸و. ڏڪ ڪ ھ ڪ ۽
_د..عم. و..ٿ _ر ود¦اs يsا نا. ¦ا.وچ نا ه· يz¸ ۽ ڪ ڪ ڻ ۾
وٿ ي> î. _ر _امع..ا ي: _z <¸ل ي .> يج يل: ھ ڪ ڪ
cا,ر>م
’_ي ... ر..¸ ا..ج ¸و..م ڙ 6 _ي ... _..¸ ا..ج نا..,¸¸ا: ,ار..: ڙ 6 ,ار..:
فا..æ يî....ا ا ڙ ڪ 10 فا..æ _ا..×ي· ر ... ,ار..: ڪ 10 ,ار..:
ي:ام _لا> 100 نام . رم _z.و:¸ ي¦Jم ,ار: ڪ 2 ,ار..:
_¿.ي ۾ ڏ 6 هللا<‚ا.ناوياٽچ اعsد 10 م...> و..ي·ر: ديد... _..¿.ي ڏ
ود.يو يٿ
cا, رم ڪ
يzí ديفم _م.s ر„ ا يج î.: يz ’ هsر. .> ۾ ڪ ھ

150
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يzام ر. ,..
م.لار>> ’cو>لار>> : ي,رع ڪ
:_€يرîنا SaíŸcate of íŸme,otoíŸth
ˆا..> ..z ي يج _..zí ا اد c>. رîناو ر•¸ يz _ ا>. ڪ ڪ ڻ ڻ
ا..ٽچ ر..•¸ _د.z ي: _¿.ج._zí ادنر ن نام ي¿م يج م.s ۾ ڪ
_..z _..zí اد..نوz رîناو _نا.نا دن اج _ي¿م _.z ._zí ادنوچ ڏ
_د..نوz د... مچ ا يج ي..zí ود..نوz ي ا.> و..ڇا ,..ن¸ و..ج ڙ ڪ ڪ ڪ
_د...z ي..: _..¿.ج.يzí _دنوz ي¿م يج م.s ي¸ z. يzí ڪ
ود..نوz م...ج c>... و¸او ن . _..· يz _zí ادنوچ _و.. ڊ ڪ ۾
يzí ودنوz _ي¿¦ نام _چ و يج.يzí ڪ
يzí هن ˆا> و ر˜م .> ,ر: ¿ا€م ڪ ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ ,ار: z ڪ
اد¦اs
ي..z ي..zí _د...يو ي. _امع....ا ا¸و. و· _ر•¸ يz ڪ ۾ ڪ ۽ ڻڙ
ينا..„م.ي..zí _د...يو ي. _امع....ا ه.., ¸و..L ¸وí .ا...ي¸ ۽ ڪ
.ا...ي¸ وٿ يŒو وي _امع..اوج _z _ي¸امي, يج _در: ۾ ڪ ۾
ي.: <‚.ي¿نا ه.· _.>z نو·وا ¸ يج _ر يج ي¸رچ _ر•¸ ڪ ڪ ۽
ي. _امع....ا _..م>¸ ي¦ا..ي ا¸ ي..ج ن¸ا..¸ وٿ _ر _يل>· ڪ ۾ ڻ ڪ
_امع....ا و..ج _..z ه.., _فيل · _دلج يلم يzí _د.يو ۾ ڪ ۽ ڊڏ
ي..: _..¿.ج ود¸ا ي..‘¸اع ي..ج ا..ينومن ي..ج ن¸ا¸ يzí ويz¸ ۾
.وٿ ي¦ا جا •ا يzí ديفم نا._zí ادنوچ ا.لچ يل.¸ ھ ۾
يzامر. ,.. و..ڪ
يzامر. ,.. 100 ي ا¸ وج <‚_¸وم ,ار: ڻ 300 رٽل يلم
ا يڇ ڻ 20 ول ڪ
_¸اي· .ي ر· ڪ
ر..: ي ا..¸ ي..ج _¸و..م ي ا..ڇ ي..ٽ يzا..م ر... ,.... ڙ ۾ ڻ ڻ ڪ
<¸و¸.ويرڪ 10 10 _..¿. ويا ... يzا..¦ نو..ي · نوج ,ار: ڪ ڪ ڪ
..: _ر cم > _: ي:¸ وناٿ يج ر ¦ ۾ ڏ ڪ ڪ ۾ ڪ 20 _ يڇ و..ل ڻ ڪ
ي...ي. ي ا..ڇ ي¿ي¸ود..نر ن و.... ديف....و..ي oا.., ي..ج ۾ ڻ ڪ ڪ ڏ
.و:¸ lوف>م

151
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
.وٿ _ر ¿¸ا> نوير•¸ نوج ينا„م _در: : اد¦اs ڪ ۽
‹او يج ¦ار¸او ا¸و> و¸ادaم ڻ ۽ ڪ
و.. يz ڪ 60 ي جو _ر,...ع ينوع¸¸ ‡¸اوج ,ار: يلم ھ ۾
.اد..ي¸ _د.عم _¸و€, c,ر. نا•م و¦ا:
cا, رم ڪ
,.... ه.... ’_..ف.لا ‰ي..‘ <¸اود .يzا..م ر. ,.. نو>عم ڪ
يفيطل .يا ¸وي يٽ.يا فوف.’يzام ر. ڊ ڪ
_¿.ي.
نو,لا ولان ينانوي
د.ا ي,رع
ري. ود¸ا
:او :ا, _د.z ھ ھ
_€يرîنا íŸo•
:ي.يLل ”e•thera íeo
نادنا> •eퟞae
_ ا>. ڻ
ي..zí ه..ن c¸ور..‘ يج _ ا>. يج _¿.ي. _اي> ي>.¿.م ڻ ۾
.و..ٿ ي..Œو و..ي>م ¸ادر... وج ن¸وناج ي: _z ه· _ر <‚ي¿نا ڪ
ري... _¿.ي.. ي.z ه· يzí ي· نا,¸ ولمج وzا ‹و و¿ ام رz ڻ
oر..يrو _..: ي..,رچ يج _¿.ي. ينام¸ ي ار¸ .يzí وج اد> ۾ ڻ
.: نا.. c.sو ر..¸ ي.z _د...يٿ _امع....ا <¸ل ندæaم ي¦اود ڏ
..z ..لم ي,رچ يج _¿.ي. اz _ر يٿ .ايان يج _¿.ي. ڪ ڻ ڻ ڪ ڻ
ه..· و..z و..يو _ر..م _¿.ي. وج ¿ا, ي ا¸ و¸ا· يzí _„م .او> ڻ
ه..· وي¸اي ¸ا¿....ا ¸ا..,>ا _د...¦و ود¦ا..s وج يعsوم هيما“.نا ڏ ۾
د.ير> ي..,رچ نا..م ¿ا.., ي ا¸ _يsو.. اج ي,رچ يج _¿.ي. ڻ
و..ج ي..ٿ ‡¸ _ر...يا ي·ا <¸و¸ _: <‚ي¿نا.اٿ _ î. _ر ھ ڪ 500
_ي¦ا· _ي¸¸ ¸ا€z نا: 10 و..يٿ ور و و..ج ي..,رچ ي, ,ار: ڪ ڪ
<¸و¸ نا: ¸ا¿î¸ ا يج ڻ ڪ 3 ي..ج نا.ا._دنوz ي. ن _م ,ار: ڪ
cو..s ه..نادرم ه..· ي..· _ر...í <‚..ي¿نا ي.z _د..نí c.ود z ڪ
oار..مz ويٿ هن ود¦اs ه, و و zا نام <‚ي¿نا _ا>ر¿, _د.ي¦ا و ڪ ڙ ڌ
ي..zí ¸وٽ...ا ¸ا....¸ ‹و نا.ا ه· _.يج.ايو يٿ ¿يا‘ ا..¸ اج
_دنوz يلaن اzا يٿ يلم ي¸رچ _يٿ ي¸ ه, ا يج نا· _نا د ڪ ڪ ڪ

152
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..: و... ..z ا يج ي..zí ڪ ڪ 200 يما و _ي¦ا..· _..ي¸¸ و... ڪ
نا...ا ه..· ي..zí د..æaم ي¦وzا وج ر îي _z ي>.¿.م.يٿ ڻ ڪ ھ ڊ
ا..z ه..· _ر ي..¿نا _..چا هن ي:و _.يج c.ود جو¸ا اج ڻ ڪ ۾ ڌ ھ
يج _¿.ي. ايند _¸و¸ يzí و چ يٿ .ايان _.ن وج _¿.ي. ۾ ڪ
نا..: د..> و¿ ا..م ا..ج _يچ ه, ناŒا ر¸. يzí _د.,ا¸ ي· ¸ا . ڻ ڪ
نا..د.z ¸ا . و يج _zí اد.ي¦ار ¸ا . ي¦ cميs ي و ڪ ڪ ڪ ڪ ڏ ڪ ڌ
نا...í ه.., ¦ار _ا..¸ نا..: د>ر... نا..·ا و..ٿ يŒو وي ڻ ڪڪڪ ۽ ڪ ۾
ي>لا..عم ¿Jع ه.., ي..: ن¸ونا..ج ميد..s <¸ا..,Lا _.يج.ي..zí ۾
و..ج ند¦ا..s ي..ج _¿.ي... _ر <‚..ي¿نا ا.z اد... _امع....ا ڪ ڪ
ه.· ي.>z ر,.> ي.: نا..ا _.يج ه.· ا.ٿ نو.ي ر † ي.مJع ڪ ڪ
. ا.zاد.يٿ _امع..ا _¦اود ه, ا€ج اج _¿.ي. ينام¸ _¿. ۾ ۾ ڪ
:¿ا€م .> ,ر: ڪ
ا¸و>و¸ادaم ڪ ي..zí _د...يو هن _ ا: ي.. ه,ا يج _z : ڌ ڪ
ه.., _.نوz يzí هن _¦ا>.: يج ر ر † و>نا _ر <‚ي¿نا ڻ ڪ ڪ ڪ
يzí ,ار> c.و: وج _z
اد¦اs
ي..ج _و..˜ع.ي¦Jم نا... _..î.·ا _..rو¸ ي..¸رچ ي..ج _¿.ي.
ي.ٿ _..æا> c¸د..s _¸و..¸ ي..· ¿ا..مج نا... جو ¿ا¸و... ڻھ ۾
و..چ و..ج _,ي,..L _..ع, ه..· ي..zí وچ وج _ودي¸وa.يو.يٿ ڻ ڻ
¸ا..¸ ر · و..ج _ ..مچ يج يæ> _¸او ن¸او يج _z ه· يzí ڪ ڙ
ود¦ا..s و..zا ودنو¸ هن و¸ود وج ي :رم نا. ¦ا ٽل يل: ي: ھ ڻ ڪ ۾
يج _¿.ي. يzí ود.يٿ هن ي: ن و وٿ ي.ٿ ي: ن¸ا¸ .ن فرæ ڏ ڍ
ود¦ا..s ي..: _..˜يرم ي..ج _رaن ري.او, نا. ¿يو ي· _: ۽ ڻ
..ي¸ و¸ا..,وا و..ج _¿.ي. ه· يzí وچ وج رz¸ _,ا وٿ يŒو يٿ ڻ ڻ
و..ج oر..s _.., c,ا™.يٿ يŒو يٿ م.> cداع يج .ار. نا.
_z ي· دعaم .ي˜s ن¸ونí _ي,لا> ه¿ليچ , ه· يzí وچ ۽ ڪ ڻ
يٿ _ و oا, cوs نا. ر _لام ي,رچ يج ڌ ڻ ڪ
نو·وا¿ڪ
ناæaن _¿.ي. ي: c¸وع _¸او _م> ه· وٿ يŒو ويچ ه, وzا
ي¦ ه..ن _ر ,...· _..ي: c¸وع اzا يzاچ يzí ود.ي¦ا,¿¸ هن ڪ
ديف... ه..· يzí¸و¿...م ه, وzا.يzí ود.¦و _ي·ون و>نا ڙڪڪ
ي›... ي..,رچ ي..ج _¿.ي... يzí ود.›¸ _¿.ي. نا: ¸اوí يج
<‚.._ zا._..zí اد...يو ي›¸ ¸وناج د.ي اs نا. ¦ا ل ي· م.ج ڙ ڙ ڙ ڻ ڳ
اد...يا ه..ن و >يو ¸ونا..ج ه.., نا... ¦ا ل و...¸ و..ج _..z ¿ر..L ھ ڻ ڳ
و..•ن ¸ا..,.عا ي..· _¿نا _zí نو¦ا• دن —. يzا _ا>ر¿,._zí ڪ ڏ

153
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ا..zا ي..zí ي و..ج ي..,ر>· ه¿لا ..z يsا.., ي> î. _ر ڳ ڪڪڳ ڪ ھ ڪ
ي <¸و..ج ي..>.¿.¸ _¿.ي... ه..· ي..zí ه¿لا oد. ‰يدæ· ڪڍ ۾ ڳ
ي..· ¸و..L ي·¸د..s ا..zا يzí ود.¦و هن ولان وج ي رz اي _ر ¸ ڻ ڪ
. ي.ٿ ه..ن ‹و..: ي..ج ن¸ونا..ج _.يج ه..· ي..zí cي>J..æ _z ۾
دا..ي., <‚ي¿نا ه, ي: c¸وع هلما> ه· _zí _ مم _ر <‚ي¿نا ڪ ڪ
و..ج _..¿.ج ي..zí _ ..zا ه¿لا اzا ر..¸ ي¦ا...¸ ه..ن ناæaن ي· ڙ ڳ
.ي> î. _ر و•ن ه, و,ر>· ھ ڪ
ديف. نومر.
همر. _د.z همر. ديف. ود¸ا
ديف. همر. : ي.¸اs
_€يرîنا CaícŸte
¿ي¸ا·
ه..ن ‹و _,ي,..L ينا..نوي اود ¸وط, _امع..ا وج ديف. يمر.
_امع....ا ي..ج ديف. يمر. ه, .رع <¸ا,Lا وج _ي¦ا..يا وz
ه.., ا¸او د..يو¸ويí ميد..s ¿ر..L <‚.._ zا.ا.z ه..ن ف..sاو نا..: ڪ ڙ
c..sو _ يل . ا.z هن فsاو نا: _امع..ا يج ديف. يمر. ڪ

154
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..z <¸و..¸ نا..: ا..… ي..ج _ناد....¦ا. د..يدج ديا... ..: نا... ڻ ڏ
ي..· ه..¿ ج ي..>.¿.¸ ا..zا _ا..>ر¿, . ي..>z و ل يٿ _امع..ا ڳ ڳ ڻ
ي¦ ‹و _..مي > _امع....ا وج ديف. يمر. ه· يzí caيa> ڪ
و..ج يمر... يîيدا..îيد ن¸او د..يو ي..zí ود..نوz oدا..ي¸ ۾ ڪ
يzí وي _امع..ا ڪ
_ ا>. ڻ
¸اد مچ ديف.. ي.zا و.ٿ ي.لم ديف. نومر. و يج ¸ا¸ا, ڪ ڪ ۾
_..z يج ي..zí . رم و..ج نا,¸ا م.لي يz _zí ر · ڏڪ ڪ ڪ ۽ ڪ ڪ
ه.., ي..z ه..· ي..Œو و..ي و..ي€>· ي¦ا..يمي و..ج ديف... يمر. ڪ ڪ
ر..مرم ,.... ي..z c..aيa>.ود...يٿ c,ا™ .ين و,¸ا م.لي ۾ ڪ ڪ
ه..ن نومر. يz ه· يzí اzا caيa> ¿ي>æ. يzí م.s ي¦وج
ي..z ي: _,ي,L اz ه· يzí _اي> و>.¿.م _ر <‚ي¿نا . يzí ڻ ڪ
<‚..ي¿نا ي..جر¿: ر ه..ن _امع....ا يمر... . : . : ڻ ڪ ۾ ھ ۾ ھ
ي..zí ه..ن نومر... نا... lا..>ل ه.., _ ..¿ ي..z ه..· _ر ڙ ڪ ڪڪڪ
._ٿا هن ه, اد¦اs ا¸او يمر.ر¸
_د..نوz <‚..ي¿نا يzí هن ˆا> و :ر˜م .> در. ¿ا€م ڪ ڪ
يند¸و..> و..zا ه..· ي..>z ي·دا..ي¸ ي..ج م...لي _..¿.ج ه.., ڪ ۾
_ر هن _امع..ا ڪ
اد¦اs
ي..zو c¸ ه.., نا... يلومعم ه· يŒو يٿ و ٽ¸ c¸ _z ج ڪڌ ڙ ڏ
ري...او,’نا... _امع....ا ي..ج _z يzí ود.يٿ هن د., و يج وٿ ڪ
.ا...ي¸’ ي..ٽلا يج c¸ چا c¸ نا·او ري. ن _ي> cر„ ڻ ڪ ڪ
_..z .ي,..L _ر و :.ي..zí ديفم چا c¸ _و ا ڪڪڪ ڪڪڻھ ۾ ڻ ۾ ڪ ڪ ۽
<‚..ي¿نا _zí اد. _امع..ا _يمر¸ _ ا. يج .ا.ي¸ ي: ڪ ۾ ۽ ڙ
يمر.. <¸ل _ور..ٽ. cر.., ي...عي ..يٿ ه..ن ي..ج ¸ا¸ <¸او. نا: ڪ ڻ
ود...يو و..ي _امع....ا ..: نا... oر..¿مر> و.... وج ديف. ڪ ڏ ڪ
.يzí
c¸ _¸او ..zو نا... ر و·ا : ي..: c¸ و..ج _..z ۾ ڻ ڪڌ ۽ ڻ ڪ ھ
ه· _ر <‚ي¿نا وzا وٿ ي î. يٿ ه, €يîنا cري> ر ود¦اs ڪ ھ ڻ ڪ
ه..ن ¿Jع ه.., و وج نا يzí _¸امي, انرط> z ايلs وميz ڪ ڪ ڪ
و¸و..ٿ ه.., ي.ج وج يzí ودنوz و ٽ¸ ه· ور.يا c¸ <‚ي¿نا يzí ڙ ۾
د.., c¸ و..zا ه.· ي¦و ي¦ا •نا ي¦و ي¦ار ر¿L و ل ڍڪ ڏ ڪ ڳ ڪڌ
ود....يو و...ي ميل....· _...ي ي.....جرميا و...zا ود....يٿ ه...ن ڪ ڪ
د..., c¸ _ر و·ا : ي: c¸ _ ٽ¸ يz يعsاو _z يج.يzí ڪ ھ ڙ ڏڪ
. يzí _¸ور‘ ¦ام¸í _رم ايليs وميz ي: _z ه· وٿ _ر ڻ ۾ ڪ

155
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
.ي ¸ا..م اود م..zا z نا.ا ه· _ر ود¦اs نا _z يج ۾ ڪ ڪ ڪ ۾ ڏڪ
. اٿ نو î. ي í ھ ڻ
cا,ر>م
و>فæ ,و. دلج يفيطل _يدا,ارs _·¸و ديف. همر. ه..ڪ
ر,من 245 oا, يs ور.نو وٽ: ول ا ديف. ومر. ڌ ڪ ڌ 250 ي..لم
ر..: _ر.نو < ´ا¸ ي اڇ يٽ ي: ديف. يمر. _ير¿¸ ,ار: ڙ ۾ ڌ ڻ ڪ
ي..ج ...,>: _ر c..م > _..: ه..¿لچ يzا¦ نوي · _ر ڪڪڪ ڪ ۾ ڪ ڪ
ر: <¸و¸ نا: <‚ي¿نا وي نويzا, ي· _ ¿رL <‚_ zا وي هzا, ڙ ڏ ڪ ڙ ڏ
. و:¸ _رڪ
‹او يج ¦ار¸او ا¸و>و ¸ادaم ڻ ۽ ڪ
500 c,ر... اعsد ي· _¿.ي _ي¦ا· ,ار: z نا: ,ار: يلم ۾ ڏ ڪ
ي.¸.. _¿نا ._zí ايو ايîل ي•م ي يج اد¦اs يج نا. ¸ا,>نا ڪ ڏ
.وٿ ي> î. ي¦ار _امع..ا ھ ڪ ۾
ايليs وميz ري. ا ڪ
_ر..م ¿Jعل z يz ه· نايzí ويí _ر ر † ي•م ه· _.يج ڪ ڪ ڪ
و..يٿ ه..ن csا..ي¸د ¿Jع · z و _ي¦ا· ناŒا وج _¿.ج .يzí ڪ ڪ ڪ
<¸و..¸ نا..: ¦ا يل· ه· يzí وچ وج ن¸او .L ديدج . يzí ڻ ڍڪ ڻ
ي· _˜يرم يsا نوم يٿ ي î. يٽڇ ناج نام _رم _z ڪ ھ
ي .¸و¸ اود يج د¸دمz _ر وڇ z نام _ج اي ا,ر>· ۽ ڪ ڪ ڪ ڪ
ي..ج ديف... يمر... ي...z. و..يو يٿ ¿ي>æ نا. ¦ا¸ا: _…ا: ڻ
يsا نا. _z هللا <‚ا.نا وٿ ي>îل و>.ن z نا. يلاو> ڪ ڪ
يzí cي¸ _z ¸ا,م و>.نود.يو يٿ ود¦اs ڪ
ديف. ومر. و..ڪ 50 فا.æ _.: ا.ج ر,¸ ,ار: 100 ,ار.:
نا... <‚ ي ا..¸ ,ا... ر..¿,¸ ¿,..æ ,ار..: ه..¸ و:¸ ي اڇ يٽ ڻ ۽ ڻ ڪ
.: ود.. ود¦ا.s وš.. ه., ا..يليs و.ميz ه.للا <‚ا.نا ي>¦ا¸ا: ڏ ڪ ۾
ود¦ا..s ه· اد.ي¦ا¸ا: ا…ا: <´ا¸ ا ¸و¸ ي: _يرم _ zا _z يج ڌ ڙ ڏڪ
. ود.يو يٿ ي.يaي
.ي>عومر.
ول وج _ . c,ا ڻ ڙڊ ڪ 10 و..ج يميل ,ار: نومر. ديف. ,ار:
ي ا¸ ڻ 50 رٽل يلم
:_¸اي· .ي ر· ڪ ي¦Jم نا. ول ي اڇ يٽ ديف. نومر. ڻ ڻ ڪ
’وي .> _ر ر: نا. ي ا¸ يج يميل ڪ ڪ ڪ ڙ ڻ
<¸ل ي..لs ويا ل نا... <‚ينا و..ج cا¸ :‹او ي..ج ¦ار..¸او ڳ ڪ ڻ
.ي>z ولs _¿.جو جو Šا نا فرæ ۾ ھ ۾

156
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
اد¦اs .يzí ديفم <¸ل ر.ي¸وم و¸ا… ولs : ۽
_رæ, ,..
_> لار>> ي,رع ڪ
ينامر اي·و· ڪ
امر. ,.. ي.¸اs
م . : cر ... اير,: _د.z ڪ ڪ
_€يرîنا ZŸ•k ore
cيzام
_..z ج _..zí ادنوz ار · _¦ام ا¸ا _و ي, وج ,ن¸ ي ا> ڏ ڪ ڻ ڪ ڊ ڪ
ه· يzí ود.يو وي لا ي: _·ا _ ا: يج c.ج ي¿ي. ه· ڪ ڳ ڌ ۾ ڻ
ي..ٿ ا . ي..م… ي..· _ي.مچ _ي¸او ر ن ه¿نود ي· _يš, _¿نا ڊ ڳ ڻ ڪ
_zí اد.يو اي ور و _ نا·ا يzí ود.يو ڪ ڪ ڍڪ
¿ا€م در. 1 .> ڪ 2 نويzí ايí _ر ر † ه· _.يج :ر˜م ڪ ڪ
_ر اد..ي¸ اد... يz : نا. <‚ي¿نا يzí د.ي í يٽلا يz ه· ڪ ڏ ڙ ڻ
ي¦ا..¿.نا <¸ل _˜يرم ¸امي, يج _د نا. يلاو> نا وٿ ي î. ھ
يzí oدناæaن
ا¸و>و¸ادaم ڪ 200 نا: ,ار: يلم 500 _ي¦ا· ,ار: يلم
اد¦اs
ود...يو و..يJم _sاي... _مر... ي¦و ي..: _ر..æ, ,.... ۾ ۽ ڌ
_و..aم _,ا..s ي..zí ود... ...> ي..: م>¸ يج _ي:ا.يzí ۽ ڪ ڪ
_ر..æ, ,.... c...., ي.لام _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz oدعم ۾ ڪ
ود...يٿ _امع..اوج _z ه, _مzرم .يzíود.يو وي _امع..ا ۾ ڪ
و..ليا ي..zí ود...يو وي هن _امع..ا <¸ل دæaم <‚ي¿نا اz يzí ڪ ڻ
ه..· ي..zí و..چ وج _¿نا يzí ويz¸ _امع..ا وج _z ه, •ي¸ ڻ ۾ ڪ
ديد... نا... _¿.ج يzíرz¸ ¸اد.ار> z يz ¸ادaم oداي¸ ڪ ۾
.ا..æعا _و..aم يz ¸ادaم . :وٿ ي.ٿ ¸و. وج .ي¸ يٽلا ۾ ھ ۽
ي..z ه.., _..,ي¸ ي ار¸.و..ٿ _ر م.> ه, ي: ¿..· يzí ۾ ڻ ڪ ۽
ي..z نا... يلاو> يج يج ¿..· ¿sادوٿ ي> î. ي¦ ولي ا ھ ڏ ڪ
ود...يو و..ي _امع....ا ه.., ي..¿:رم ’ م..>رلا _ا..>ا _.يٽي· ڪ ۾
يج _š¸ يzí و.¦ا¸ا يz ه, _م>¸ يج _ي¦ا¿ن ن Šا يzí ڪ ۾ ڪ
ي¦ا..¿.نا ي..z _¿نا _چا ر“ن م>¸اج ر..ي ي يج ن ۾ ڪ ڪ ۾ ڙڳ

157
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ٿ _ر م...> <¸و, د, يج نا نا. ¦ا ل ي· _×,.يzí ديفم ڪ ڻ ڳ
ر..,ار, ي..ج .z ه..ن _امع....ا يند¸و..> وج _z ينانوي .L ڻ ۾
ا.z اد... _امع....ا ين¸و..> ي..: _z رٽ ا ديو يsا, يzí ڪ ڪ ڊ ۽
و..ي ڇ _ر د..., _امع....ا يند¸و..> و..ج _z ه, نرٽ ا اz ڏ ڪ ڪ ڊ ڻ
’_. نايرج o و ’ ناsري ي· ¸وL ين¸و> ي: _z ديو.يzí ڙ ڪ
_zíاد. _امع..ا <¸ل ر د., c¸ ري.او, _,· _ ار¸ ڪ ڻ ڪ ۽ ڻ
cا, رم ڪ
رæ, _وaم _> ’,نرs هناد فاي. ڪ
¸ا: يجو.
¸ا>.ا ي.¸اs
نورطن ي,رع
. z _ .. ڍ ڳ ڏ ڌ
ي¦ام ¿ا.’ ¸ا: يجا. هلî.,
ا چ¸و. cر ... ڪ ڪ
_ ا>. ڻ
نورطن يج يلو¸ ي,رع و يج يzí ,رٽين ولان وي¸ وج مي و. ڪ ڊ
فí .ينو,¸ا _ر..يم c..aيa> يجو... ي..zí و... ن نا..م ڪ ۾ ڪ
مي و.. فí .ينو,¸ا فا.æ يجو.. ا.·ول ر.¸ ي.zí مي و. ڊ ڪ ڊ
يzا..¦ ¸ا..: _ ا... ي..: _ي·و¸ _ي.¦اي ول _ر و : يz.يzí ڙ ڻ ڪ ڻھ
ي..zí ود.يو ويچ ¸ا: ا و¸ ي: <‚_¸او ,ن¸ _¸ا . يzí _د.يو ڙ ڪ
و..ي فا..æ ي..: <‚ي¿نا _z يج يzí _دنوz هن فاæ ا يج ڪ ڏڪ ڪ
ديف... نا..: _ي¸ا....¸ _د.يو يٿ فاæ رîناو . z ه· يŒو ڍ ڳ ڏ
ي..لم نا... <‚ينا.í نا. يلان يج . z يل,اaم يج ¸ا: ڍ ڳ ڏ ۾
ا..ي ا¸ ¿Jع وج ن¸وناج _ر و : ‹و _ي¸ا..¸.يzí _د.يو ڳ ڪ ڻھ
ي..zí و..چ ند.. _zí اد.¦و <¸ل ر _يل ›¸ z يج _ام ڻ ڻ ڪ ۾ ڻ ڏ
. وٿ يŒو _ ج z نا. نا ه· ڙ ڏ
هج¸د .> ,ر: ¿ا€م ڪ 3 ¦ا..: oدا..ي¸ نا..: c¸ور‘ : ر˜م ڻ
ي..ٿ ‡و..z ي.., و¿ ا..م و..ج _ي¦ا....يا ي...يچ ي, نويٽلا نا. ڻ
_ î. ه, _رم <¸و¸ نا: ي.وz ي, و¿ ام ¸و€م وٿ ي î. ھ ڻ ڪ ھ
_ر ادي¸ ‡ار> <‚_ ن _ ا cاو <¸او. نا: <‚ي¿نااٿ ڪ ۾ ڙ ۽ ڙڪ ڪ
وٿ
¿لæم ه..¿ي: ه..· _..يٿ رzا.œ نا.æaن وج يجو. _z يج : ۽ ڏڪ
_..z ي.¸ ي..zا و..ٿ ي> î. ي,, نا: _ناæaن ه· يج¸اي¸ ري: ھ
_zí ¿لæم اج

158
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
: ا¸و>و¸ادaم ڪ 250 نا: ,ار: يلم 400 ._ي¦ا· ,ار: يلم
اد¦اs
يz ن نí ي..z ¸اد..aم ي : يzí يلاج _ا ا ديد. z ۽ ڊ ۾ ڻھ ۽ ڪ ڪ
_¦اود _..ي¸ ¸اد..aم . : ر..¸ . ي..ٿ _ر يم>¸ ي: _دعم ۽ ھ ڪ
_..م>¸ _ر م...> cي,ا€ي· يج _دعم نا. ي ي¦Jم نا. ڪ ڻ ڏ
,¸و ي..ج يل· د.ي¦ا ل ,, يٿ _ ددم ر .> ي: ۾ ۽ ڙ ڳ ڏ ۾ ڻ ڪ ڪ
_..z م.ي > ر„ ا _ي¸امي, يج يل· _zí مل.م اد¦اs اج _z ڪ ڪ ۾
ي..: _..¿نا نا. ر _يل ي· _.z _zí اد. _امع..ا ي: ڻ ڪ ڪ
ي.ٿ ود¦ا..s ه.., نا. ¦ا ل ي· _ وم يج ري.او, وٿ ي¦اري ڻ ڳ ڪ ڪ
_..¿. _ر <‚..ي¿نا ي..ٿ _ر اد..ي¸ و ا... ي..z ي..·ا ر¸ وٿ ڪ ڪ ڪ ڙ
ه.., oريrو ‡¸ا> نو¦اڇ يٽچ ي> _امع..ا نا. يs¸د, ۾ ڪ
ˆا..> ي..zí د..مí¸ا ,د ه..¿î.: ي..ٿ يŒو ي. _يل يz ڪ ۾ ۽ ڪ
ي..>z _ٿاs _يلان يج oا. م×ل, _z ج cلا> _ zا _ر ۾ ڏ ۾ ڙ ڪ
م..×ل, نا... ¦ا¸ا: يج _z ه· ي>z ود.¦و هن ولان وج ر ن ڻ ڻ ڪ ۽
يج ,ا¸í يٿ ¿¸ا> نا. <‚ينا.í نام _يلان يج oا. يٿ و ٽ¸ ڙ
وٿ _ر ادي¸ cيفي ڪ ڪ
cا, رم ڪ
و· _ر•¸ يفيطل ’ ¸ا>.ا .> ڙ
دو¿ي ,..
نو.ي¸ ر>> ’دو¿يلار>> : ي,رع
نادو¿ي ,.. يناير.
’ ن¸و..ا
ر•¸ _دو¿ي :_ .. ڌ
م.ا ¸د,’د¸ م.ا :cر ... ڪ
ر•¸ ري, _د.z
_€يرîنا •ossŸí E•crŸ•Ÿte
ي..zí ي.... ي لم ريr z يz ‰,اطم cامولعم يج نديو ڪ ڪ
و..•ن ر † و..ج _..z _,ا... ي..ج ...L _د...z _ر <‚ي¿نا ڪ ۾ ڪ ڪ
ي..ج م ر· ي..ج ودا..ي ديو لان ي.¸ اج cر ... _يا ¸.يلم ڪ ڪ ڌ
و..ج د¸ م.ا _zí ان م·رما _¸ .ا. _يîل ي>.¿.¸ هي¸اچí ڏ ۾ ڪ
ي..zí _...عم ي..ج م.ا¸د, و¸او و· ي: _ر•¸ يzí .لطم ۽ ڻڙ
_د.... لا..ن ي.¸ ا..ج _..z _..z ه..· .لطم وج _ . يج ري¸ ڪ

159
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و .¿ج نر..ي¸ يsو..æ ي..z ه.· _.يج ا.ي:¸ _ر يج _.يæا> ڙ ڪ
ر..>> و..ٿ ي..Œو ويچ ر•¸ ري¸ ي: _z _ر <‚ي¿نا يzí ود.يٿ ۽ ڪ
ي..a¦Jع ي..ج _يدو..¿ي ي..z ه..· _.يج’_zíادنوچ ي: ر•¸ ,..
نا... c,...ا.م نا ولا..ن و..ج _z _ر نا وz ود.يا Žz نام ڪ
ولا..ن و..ج _..z _ر نا و..ٿ ي.ٿ و ..¿ج نو...ي¸ يzí ويو وي:¸ ڪ ڙ
ه.., _...وs ولا..ن _€..يرîنا ي..zí و..يو و..ي:¸ ه.., نو...ي€لار>>
ي..لم _..ي _يم¸ ي.. ا يج ه· يzíويو وي:¸ _ر <‚ي¿نا ڪڍ ۾ ڪ ڪ
_>z نويو يچا نويليد,· ي¦ايمي يsا ‹وا., يج _¿.ج ڪ ڪ ۾
اي و _ير¿¸ _ا. _ي ور يz ه· ي.ٿ ,ولعم وzا نام _¿.ج ڻ ڙ ڪ
ا..zا ي..ج _ناد..¦ا. _ر <‚ي¿نا ا.z وæ> وج ¸وناج _¿. ڪ ڪ
ن .ن ي..ج م.s z ينام¸ ينار¸ ه, دو¿ي ,.. ه· يzí <¸ا¸ ڍ ڪ ۾
ي..ج _¿نا وٿ ي> î. ي.چ .¦ا.ير ناو
¸
لان وج _¿.ج ن¸وناج ھ ڪ
. يzí ¸ا™í وج م.ج
cيلæا
ي..ا¸ .z و.¿لٿ ناچو ي· _ . _و˜ي, و يج يzí ر•¸ z ڪ ڪ ڪ ڪ
_دا..م يناو..ي> و يج ي.zí ر..•¸ _.وs z يz ودنوz و¿.. ڪ ڪ
..> ر..¸ و ..¿ج نر..ي¸ يsو..æ ي..z.يzí ويٿ _يد,· ر•¸ نام ھ ڪ ڙ ۾
ي.¸ ا..ج _..z _ر و : يzí ود.يٿ وج _ . _و˜ي, و : ڪ ڻھ ڪ ۽ ھ ڊ
_..zí ادنوz ر•¸ ه, ا zا ي ر¸ _zا ادنوz ¸اد ون اî· ا.ا¸ ڙ ڪ ڪ ۽
يلو..معم و...ا¸ و..ي¸ ه..· ي..zí ود..نوz و...ل و.ا¸ z وج _ج ڪ
_zí ادنوz ا يل _ير¸ا ر يو îي _z يzí ود.يٿ ¸اد ون ڪ ۾ ڪ ۽ ھ ڊ ۾ ڪ
ا¸¸ نا... z . ي..zí ودنوz ي· ,ن¸ _ وٽيم نارzا¸ يz ڻڻ ڪڌ ڙ
_€,... يلو..معم ¸اد مچ و..æ> نوي¸دنا يzí ود.يو يٿ ا¸¸ ڪ
ر..îناو ر..•¸ ,ر..ن ه..a¦ا† ي.., يzí ودنوz وج ,ن¸ ي ا> نا. ڪ
يzí ودنوz ¿:

ڻ _..چ ي..z ي..zí ود...يو ي>. : _دلج نا. ۽ ھ
يzí ودنوz . رم وج cي¸ ڪ
_¦ادي¸ <¸اج
وٿ ي.ٿ ي.يدم ي م ’ _ل,ج يج cوري, نا.,ل يz ۾ ۽ ڪ
ي, ي اz ا.z اد.لم نا: _ي¸ا..¸ ا اد اš. ا و ينام¸ _¿. ڻ ڻ ڏ ۾ ڪ
نا.. و.· ي.: _.¿نا _.z يج ا.ٿ _.لم ,ا.ج ا اد _ٽ· لو ڻڙ ڏڪ ڪڪڻ ڊ
_ر _امع....ا ه.., ي..zا. ه..· _لم ر · Jي مچ ا.ل نا¸دنا ڪ ڪ ڪ
ي..ج نا ?و..ٿ ي..Œو و..يچ و..ڇ ر..•¸ _دو..¿ي ي..: _zاٿ _> î. ھ
ي¦ا ل و¸اد..نا و..zا نا..م يلا..ن ه...,لا ي..zí هن ه· ا… _م م ڳ ڻ ڪ
ي.ج _يدو.¿ي ديا.. ر.•¸ و.zا ينا.م¸ ي ار¸ ه· وٿ ي> î. ۾ ڻ ھ
ا.z اد. ¸ا¸او وج _z _دو¿ي اي وz ود.لم نام يa¦Jع ڪ

160
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
,ر: ¿ا€م .> ڪ
ر˜م ي,..L ي..ج نا.ا وzا وٿ _ر ناæaن ي: _دعم رîج ڪ
و..يار _امع..ا ي· _˜يرم يsا نوم يzí _يîل _,ا. ڪ ڪ ۾ ڪ
ه..ن cيا ... ا _ zا _˜يرم ه, _z ي: نوم ر¸ . يzí ڪ ڪ ڙ ڏڪ
oد نا..æaن <¸ل رîج ي¦ هن ي>z ويٿ ناæaن و _ي: ه· ي. ڪ ڪ
¸و¸ و..zا . ي..zí ¸وí .ا...ي¸ ي..z ه..· _ر نا وٿ ي î. يٿ ڪ ھ
_ ¿¸ا..> .ا...ي¸ نو¦اود ي يج ه· يzí ودzا.م وج oرم ڪ ڪ
_دzا...م و..zا _ا..>ر¿, _zí نويدنوz رîج _وaم يzا
´
نويٿ
ود...يٿ ,و..لعم ي¦ نا..م _دzا.م ي: _,ي,L يzí رæ>.م ي·
.ديفم اي يzí ر˜م رîج دو¿ي ,.. ه· ۾
نا: ,ار: z : ا¸و> و¸ادaم ڪ ڪ 1.5 ,ار:
اد¦اs
و..ٿ ي..Œو و..ي _امع....ا <¸ل و..· _ر..•¸ _ر و : ي..z ڪ ڻڙ ڪ ڻھ
و..ٿ _¸ا _ر..•¸ ي..ج _در..: ي..z ه· يzí وچ وج _و.يلاج ڳ ڻ
ه..جورم ي..zí هن ود¦اs ه, و وج _z _ر•¸ يج ينا„م ه.,لا ڪ ۾
ر..¸ _zíا..يو ا..يîل ا¸او و· _ر•¸ فرæ اد¦اs اج _z _,ا. ڻڙ ۾ ڪ
ا..ي _..æا> ه.., اد¦ا..s ا..ي¸ يsا نا..م _..z فور..>لا م..sا¸ ڪ ڪ
_.z ه.· ي>z _ر .يا ¸وي ¸و. وج ن .. _z يج._zí ڪ ڊ ڪ ڌ ڏڪ
ينا„م يz ¿رL <‚_ zا وٿ ي.ٿ ود¦اs يsا نا. ¦ا¸ا: يج ڙ ڪ ڻ
_..z يج .ا...ي¸ و..ٿ ي و¸ ي..: نو..> دا..م>نا , _در..: اي ڏڪ ڪ
و..ٿ ي>¿î... ي¦ا¸ا..: ر _¦J لا ي: نا ه· ي>z ي,ا€ي· ۾ ڻ ڪ ڪ
.يzí ديفم ي¦ا¿.نا ه, چا نا. فيل · .ا.ي¸ يz ۾ ڻ ڪ
ه..ن اد..ي¸ _ر..•¸ نا... ر _امع....ا ي..ج _z ‰,اطم نديو ڻ ڪ
ه.., ي¦اي: يج .ا.ي¸ وٿ _ر _¸اج .ا.ي¸ يzí _د.يٿ ۾ ڏ ۽ ڪ
ي..zو¸ ي: ي اد ر,ار, يج ي چ يج _z _z يج يzíديفم ڻ ڻ ڏڪ
_ر..•¸ ي..ج ينا..„م _در..: ه· يŒو و.ي¸ نا. ي ا¸ ي¿: ي· ۽ ڻ
ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ م...> ‹وا ¸ يج .ا.ي¸’ يٿ يŒو _ر ن ۽ ڪ ڪ
.ي..zí ديفم ه, چا c¸ نام دعaم ۾ ڻ 2 ي..¿ي¸ ,ار..: 200 ي..لم
_ر ,ر: ي ا¸ رٽل ڪ ۾ ڻ 4 ي¦Jم _..ي· ي..ج _مادا, ن ,ار: ۾ ڙڪ
ي.م… c¸ ينا.„م _.z يج ي.ٿ ي.Œو ي.ٽ· _ر.•¸ نا. ي¸ ۾ ڏڪ ڻ
_د.... يلما..عم <‚ي¿نا وٿ _ر _يل>· ه, ي: نا ه· يŒو ۾ ڪ
ي..Œو _ ..ج ..z نا. ¦ا¸ا: ,ار: ا وج _z. _zí ي.يaي اد¦اs ڙ ڏ ڻ ڌ
ه..· ي..zí وچ وج ي.×لا م>ن مي > يzí ديفم ه, ¸و. وٿ ڻ ڪ ۾ ۽
ي ا¸ يج _¸وم <´ا¸ ي· ي: دو¿يلار>> <´ا¸ z .>اæ انان ه· ڻ ڪ
_.يا و..z ود...ي oا.., _ر c..م > _..: _ر ...> ي..¿ي¸ ڏ ڪ ڪ ڪ ڪ

161
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
..z و..ج <‚ي¿نا . _ج نويzا, ي· نوي zا وٿ يŒو يٿ و.. ڪ ڏ ڙ ڪ
. وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦ا¸ا: ,ار: ه¸ _: ,ار: ڻ
cا,ر>م
ي..فيطل _يدا..,ارs و>...ن فور..عم و..ج دو¿ي ,.. نو¦í cz
ادzا...م ي..·ا† ي يج ا>.¿.م . نايzí ويz¸ ي¦ نا· _وا دلج ڪ ڏ
. نايzí ويz¸ ي¦ و í يج _ي¦¸اs —. يzا ا.z ڏ ڏ
دو¿يلار>> 100 ,ار:
ي ا¸ وج _¸وم ڻ 300 رٽل يلم
¸ا:وج 25 ,ار:
ا يڇ ڻ 15 ول ڪ
ي ا..¸ و..ج <‚_¸و..م _ر ¸ ي.: دو..¿يلار>> _¸اي· .ي ر· ڻ ڪ ڏڏ ڪ
200 _ يڇ _..z _ر c..م > _..: _ر _ما. رٽل يلم ڻ ڏ ڪ ڪ ڪ
_ دو..¿يلار>> نا.م ي·و.ل <¸و..¸ نا: يٿ در. يج oا, يج ڍڪ ڻ ڏ
...> ي ا..¸ _..z ج وير ر: ي¦Jم ¸ا:وج ي ا¸ وج _¸وم ڪ ڻ ڏ ڪ ڙ ڻ
ه· يŒو يٿ 10 ..’ 10 ي·و..ل _¸و ’ويzا..¦ نوي · نوج ,ار: ۾ ڪ
_ر cم > _: ڪ ڪ 5 <¸و..¸ نا..: ر..¦ و..ي oا.., ي..ج _ يڇ ول ڻ ڏ ڻ ڪ
.و:¸ _ر ر: _ نام ي·ول ڪ ڙ ڍڪ
اد¦اs
وٿ _ر ¿¸ا> ي: _ر•¸ يج ينا„م _در: ڪ
ا… cامولعم ي و ڻ ۽ ڪ ڌ
ود...يٿ _امع....ا ينا..نوي ...L نا: ينام¸ ميدs دو¿يلار>> ۾
ه·و..ي ڇ ي.چ ي¦ _ير¿¸ _ا. ¸ا€z ه¸ نا: ƒا _و.يلاج يچا ڏ
_ر.•¸ ي.ج _در.: ه..,لا ي.zí هن ر: ¸ا _ر•¸ يج ينا„م ۾ ڪ ۾
_..ج _..zí اد¦ا..s ..ينا ه, اي¸ اج دو¿يلار>> ي.. يzí ديفم ڪ ڪ
ي..م… c¸ ينا„م _z يج يzí هن فsاو .ي,L zرz نا: ۾ ڏڪ ڪ
ي..ٿ _يل>· نو> نا. ¦ا¸ا: ن¸و ي· اج ي.. _z ه· يŒو ڻ ڪ
ي..ٽ· _ z ي..ج و¿ ا..م _..¿. _..z يج . وٿ يŒو يٿ ¿¸ا> ڏ ڻ ڪ ڏڪ ۽
ه· يŒو 500 ..z نا. ¦ا¸ا: _ي¦ا· ,ار: z نا: ,ار: يلم ڏ ڻ ڪ
_..šي¸ و¿.. وج _z وٿ _ر ود¦اs ¸و. وٿ يŒو يج . ڪ ۾ ۽ ڍ ڳ
فوف. 375 ,ار: يلم 500 نا... ¦ا¸ا..: _ي¦ا..· ,ار: يلم ڻ
نا: ƒا يٿ يŒو يٿ د., يٽلا 6 c.ود z _ير¿¸ _ا. c. ڪ
oا... _..>, ه..للا مي > .ي,L فورعم يج نا> دم>م و .· ڪ ڊ
نا و..z ¸و¿...م نا... يلا..ن يج oا. .>, ‹و نا.او يج ڻ ڪ
.>ا..æ مي >. وz ¸و. ن .. ي: _¿.ج.ويو <¸ل ¿Jع ‹و ڪ ۾ ڌ
ر... ,.... _..¿.ج نوين يîل نوي. ¸اچ فرæ ي: oارمz ۾ ڏ

162
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..يٿ ,و..لعم ي..ٿ وج _ر•¸ و>.نوz _يîل’ دو¿يلار>> ’ يzام
ود¦ا..s ¸و... يج ن .. وzا ه· ويچ _مي > ي: oارمz و. ۾ ڌ ڪ
و..يچ نو..م و..يí <¸ل _¸و...م ‹و نو..م _ر <‚ي¿نا ود. هن ڪ ڪ
ي.ٿ ود¦ا.s ه..· ود.نوz _ر ي.ج ..يا ¸و..ي يج ه· _نام ڪ ڊ ڪ
ي..ج ...يا ¸و..ي ‰,اطم _·¸و¸¸ يعsاو ه· ويچ oارمz ود.يو ڊ ڪ
.يا ي اي¸ اي .يا ¸وي c¸ _z ج _ا>ر¿, يzí ي·داي¸ ڊ ڪ ڊ ڪ ۾ ڏ
يج _z نا. ¦ا¸ا: دو¿يلار>> ه· _>z اد.يٿ ¿¸ا> .ا.ي¸ ڻ ۾
ي..: .ا...ي¸ ا..ٿ _..Œو ي..ٿ م...> ...يا _ر ر..™ا _ي¦J لا ۽ ڊ ڪ ڪ
_ر..•¸ ر..z ر..z ي..: _..¿.ج . _ ڇ وير _ي¦J لا نام .يا ڏ ڪ ڪ ڪڊ
و¿ ا..م و zا ه· يŒو يٿ ر¿ي¸ <¸و¸ نا: _.ير¸ا اي ي>z _د.يٿ ڻ ڙ
ه,ا نا _ا>ر¿,. ي¦ار¸او ¸ور‘ اود يz و.ي¿م z _ا. ڪ ۾ ڪ ۾
ي ا..ي¸ ا..ي ...يا ¸وي ه· يzí هن _¦ا>.: يج ي¿,. . ڪ ڊ ڪ ڪ
اد..نو¸ ي..م… ي..zا ي..zí ود. ¿¸ا> ودر: ي يج ادام ا zا ۽ ڪ ڪ ڙ
_..مع _¸ا:وج _z ه· _.يجوٿ ي و¸ ي: م… يج _¿نا _zí ڪ ڻ
ي..: نا ه..· ي..>z ي,ا€ي· _z يج .ا.ي¸ _ر <‚ي¿نا. يzí ڏڪ ڪ
.وٿ _ر يل لا ڪ ڪ
ا¸و.> و¸ادaم ڪ 125 نا..: ,ار..: ي..لم 225 ,ار..: ي..لم
.اد.ي¦ا¸ا: نا. c,ر. يج نوz ا _ي¦ا· ڙ ڏ
cا, رم ڪ
,.... ه.... ’ يzام ر. ,.. نو>عم ’ دو¿يلار>> نو>عم ڪ
.يا ¸وي يٽ.يا فوف.’ دو¿ي ڊ ڪ
c>ار>î..
ي,رع ر>> ي,رع
ي.يLل Hyžratež Mag•essŸum
_€يرîنا Taíac, steaítŸte,Soap •ut
¿ي¸ا·
ينا..م¸ ي ار¸ و يج _>ي _· ر¿. ي ار¸ يج ناريا : ۾ ڪڪڻ ڪڪڪ ڻ ڻ ڏ
_ا.. _.ي¸ا€z نا.: _..يع cر˜> _د¦اsا, € رم _¸ا¸او ۽ ڪ
_امع....ا و..ي¸ و..ج _..z وz ود. ي¦J,. c>ار>î.. _ير¿¸ ڪ
ي..لم €..يم z csاي¸د يج _>م يج oا.دا, يج _و.ون ڪ ۾
ينا..م¸ ميدs ه, نا..د.z ي.z _ي¿¦ يج c>ار>î.. ا يج ۾ ڪ

163
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ينا..م¸ ي..ج czا.دا, لا. ي¦وz يچا ود.يٿ _امع..ا نا: ۾
ا.z ايو ايzا¦ نام c>ار>î.. ار,aم _ي.ڪ
_ ا>. ڻ
نا... ..zل Ž..z ي..: _¿.ج يzí ر•¸ و.ل وج ,ن¸ ديف. يz ڻ
<‚.._€يرîنا _ر <‚..ي¿نا ي..zí ود... ر· Ž..z ر..îناو ,ا..æ ۾ ڪ ڪ ڻ
اد..نوz ا . ...ي·ر· ي.., ي..z.ي..zí نوٽ... _و. ولان _د.. ڍ ڳ
و ا ر..îناو _..s¸و _لا..> _zí اد.يو يٽ· نا. ي يج _zí ڌ ڪڌ ڪ
. يzí ود.يٿ ا ڌ
¿ا€م ه..ن ناæaن ه, و ¸ادaم _ و يج _z ’ .> در. ڪ۾ ڏ ڪ
. وٿ _ر ادي¸ _ر•¸ ه.,لا يzí ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ : 500 _ي¦ا· ,ار: ه¸ نا: ,ار: يلم
اد¦اs
ر„ ا ر...لا _ر <‚..ي¿نا ي..zí _ير...¿, <¸ل c..ي,ا€ي· ي..z ڪ ۾ ڪ
ي..zí ه.., _..يلم يلو..معم ي..z.و..ٿ ي..Œو وي _ما. _>.ن ڪ ۾
<¸ل ر د..., c¸ _امع....ا و · و : و..ج _..z ‹و _,ي,L ڻ ڪ ڻ ڻھ
نا.. ..يا ¸و.ل و¸ ي¦ا.z ي.z ن نí _دعم يzí ودنوz ڊ ڪ ڪ ڊ ۾ ڊ ۽
ي>...ن _ر ي..ج _..¿.ج ي..zí ود... _..مع ي¦ا..مي ۾ ڪڪڪڪ ڪ ڪ
ي..ٿ _يد..,· ي¦ا... í <¸ا نا يل... يٽي¸ ي¦ا..z c>ار>î.... ۾ ڊ ڪ ڊ ڪ ڊ ڊ
ود... ¸ا..ي· ودا..م ..z ا..من ي..ليج : نا. <‚ي¿نا. يzí ود.يو ڪ ڪ ڏ
¸و..L ينو¸د..نا يzí ود.ي ي: _م>¸ يج ر.لا و يج يzí ڪڍ ڪ
_..ي> cر„ c...د _..,ي¸’ oوJع نا..: ر د..., c¸ ۽ ڪ ڻ ڪ
م..ج. ي..zí د..يفم <¸ل ر..لا .·í ي· ¸وL يماaم اي¸و يل ڪ ڪ
ي..ج ن¸ا..¿م ...> ي..: _.,و..L¸ ي..ج نو˜ع ينو¸دنا يج ڪ
و..ي _امع....ا _...>.م <¸ل ر فا.æ ي..: ند.ن ƒو. ڪ ۾ ڻ ڪ ڏ ۽
. وٿ يŒو
cامولعم ديدج
ي..· ¸و.L _دا..ي., ي..zí ود.نوz ..ي و نا: د> م.ي.îيم _z ڪ ڌ ۾
ي..s م..يا’ ...ي¦ا¸ و..ل ..: نا... <‚..ي¿نا يzí _ي¿¦ نام لا· ڪ ڏ ڪ
._ٿا ادنوz ه, .ينو,¸ا _ريs’.يلي¦اs و•.يا ’€لو, ڪ
cا, رم ڪ
ˆر..s’رف..æا ˆر..s’رف..æا ˆر..s ’نJي×م c...و¸ نو....
هي.وفي· ˆرs ’_,ا>

164
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
o¸ا.. ,..
يîنان ¸و. _د.z
ي:ان¸و. : cر ... ڪ
_€يرîنا Chrysoparse
_يد..لام _..ير¿¸ ي..z ه..· _.يج ي..zí ر..•¸ ي...ميs ..z ي..z ۽ ڪ
ˆا..> ا ي..: ر..•¸ _..z _¿ ا..م ويٿ csاي¸د نام هيناLر, ڪ ڻ
ما و و..î.¿م ر..•¸ يz <¸و¸ نا: _¿.ي يsا .ين هن cيمzا ڻ ڪ ڏ ڪ ڏ
_ لم _..يا ¸ ي ل و c..يمzا يج نا <¸و¸ نا: <‚ي¿نا و ل ڪ ڌ ڳ ڻڌ ڳ
ي..zí و..يو وي ر•¸ يz ه, نام .يلر¦í نا..د.z <¸او. نا: ڍڪ ڊ ۽
نا..: —... ر..¸ يzí ويٿ csاي¸د و¸ا· يz ه, _و¸ _ي¸ار, ۾ ۽
. يzí ودنوz ر.¿, o¸ا.. ,.. ر.¿,
م.s
ي يج _zí م.s > اج o¸ا.. ,.. نا: lا>ل يج _îن¸ ڪ ھ ڪ
ورين و¸و¸د¸¸ _¦ام اوا. اوا. _¦ام _د¸¸’ اz ا ۽ ڻ ۽ ڙ ڳ
€,. ور¿:
,ر: ¿ا€م 1 .> ڪ 2
ر˜م <‚ي¿نا يzí ويz¸ . : _امع..ا وج _z ه· _.يج : ھ
.يzí ي î. ي>.¸ هن ر,> يج cار™ا ر˜م يج _z _ر ھ ڪ
ˆاو> ي,L
ي..zí ود...يو و..ي _امع..ا . : ,ام· يz نا. lا>ل ي,L ڪ ھ
ي¦و..zا و..ٿ . : ه.., ي..لم c..z و..ي¸ يzí وîنا¿م يz ه· z ھ ڪ
و..ي¸ ..z’ود.لم هن ي: نا.ا ه, و.. وج _z وج يzí .,. ڪ ڪ
_..¿نا _..zí ا ج نر•¸ ,اع اد¦اs اج _z ه· يzí .,. ه, وzا ڙھ
_..يٿ فوف... و..ج _..z _رم يج اي¸وي¦ا¸. _zí هن ر.¿, نا: ۾
¸و...ان و.... و..ج _..z.وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦ا ل ¸ و¦ا¸ ڪ ڻ ڳ ڊ
ه.., نومر... و..ج _..z.ي..Œو و..يٿ ,ا¸í _د..لج نا. ¦ا ل ي· ڻ ڳ
يzí ديفم _‘رم يم×ل, يz. وٿ يŒو و و _ي:ا يzا¦ ۾ ڌ ۾
..ي ,..
..ي ي,رع
’م.¸ ,.. ’ م.ي ,.. ي.¸اs
..ي ,.. ود¸ا _د.z
م.ا ميو cر ... ڪ

165
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿ي¸ا·
ه..ن _امع....ا _¦اود ...L ي..ج ري×..æر, و..ج ..ي ,.. ۾ ۾
و : و..ج ....ي ,.... _,ا... يج ينانوي .L يzí ويz¸ ڻھ ۾ ڪ
ميد.s هنا.م¸ ه.· _ر <‚ي¿نا ديا. وzا يzí ويz¸ _امع..ا ۾ ڪ
ا.ج ي.,رع ..L و.z ود.نر ن و : نا.م نار.يا ..ي ,.. ڪ ڻھ
<‚..ي,رع .ا.. _..ج ا.z ي..ناريا _.æا ¸د ه, .ي,L ¸و¿.م ۾ ڪ
c..sو _..z.و..ٿ ي..Œو و..يچ ي..,رع ...L _ر <‚..ي¿نا ا..يîل ڪ
_..¿نا ر¸ _zí اد. _امع..ا ..ي ,.. ه, ديو اج نا..د.z ڪ
_..zí اد... .ي,..L ينا..نوي ور...يج يzí هن _امع..ا ور.يا وج ڪ
ا..ي نا <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا و..z ود...يا نا..م ناريا ه· ا ر•¸ يz ۾ ڊ ڳ
ي ا..z يzí ودنر ن يsا ه, نام ¿ادل يa¦Jع يج ريم. ڻ ڪ ڪ ڪ
وٿ _ر ن ..ي ,.. ه, نام نا.. ا¸ ڪ ڪ
_ ا>. ڻ
ه..ن _ر و : ي..z ي..zí ر..•¸ c>.. ي¦ا.¿.نا ..ي ,.. ڪ ڻھ
يsا., ي.zí c>.. ي..z نا..: نر.•¸ ندا. ,اع يzí ود.. : ھ
¸و¿.م ر: اج _ام. ‹و _,ي,L يzí هن c>. نا: _ام. ڙ
_..zí اد...يو ا..يzا¦ ه.., ر..: ا..ج ....ي ,.... نا....د.z _zí ڙ ۾
نا.. ا¸ _zí ادنوz اî.¿م ي¦ا¿.نا ر¸ _zí هن اد.. : ي يج ڪ ھ ڪ
ود..نوz ه..ن c>... ور...يا و..zا و..ٿ ي..لم ....ي ,... و يج ڪ ۾
ي..ج نا.... ا¸ <‚ي.>... ر..•¸ و..ج نا..د.z ه· يzí _ مم ڪ ۾ ڪ
و لz ر..•¸ ي..z ي·¸و..L ,ا..ع ي..>z c>. نا: ..ي ,.. ڪ
ور..¿مرz¸ _..ٿا ود..نوz و لz ,..ن¸ ه, نا: _ر¿م رz¸و¦ا. ڪ
....ي ,.... ه..· _..z ج ي..zí ود...يو _ر..¸
´
نا... _¸و..ٿ ڏ ڪڌ
ا يz’ينو...ي¸ ,..ن¸اج _..z يsا..,.يzí ودنر¸
´
هن نا. <‚ينا.í ڻ ڊ
,ن¸ ينو.ي¸ يzí ود.يٿ وج ,ن¸ديف. _¦ام _€,. و¦ا. _¦ام
cا..ن _ ج ديو يzí ود.يو وي >م. ر.¿, نا: —. ..ي وج ڳ ھ
_ر <‚..ي¿نا ي..چا و.•ن ر..•¸ ي..z نا.م نار..يا اz ه· وٿ يîل ڪ ڻ
يلا..ن ي..ج ....¸ ,.. و يج وٿ يŒو وي _امع..ا يماaم ڪ ڪ
ي..zí ودنوz ه,ا.م يج ..ي ,.. وzا يzí ¸و¿.م نا. ۽
ي..ج ..ي ,.. يلaن يلæا _,.ودنوz هن ه, c>. ور.يا ۽
,د ي ه· اد. z _z يج ي: يلæا ه· يzí _ ا>. اzا ڪ ڻ ڪڌ ڏڪ ڻ
ود.يو يٽ· _دلج رîناو _ر¿م رz¸ يلaن ر¸ ود.ٽ· هن
ا¸و> و¸ادaم ڪ ن¸و وج ي.. يج _z ڪ 250 ي..zí ,ار..:
ويJæ ه· _z ج ڏ 500 .وٿ ي> î. ي¦ _ي¦ا· ,ار: يلم ھ ڏ

166
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..æaن ه.., و _ي¦ا..· نا..Œا نا. _امع..ا يج _z : ر˜م ڪ
يzí ويٿ هن ¸ا ¸ ڊ ڪ
اد¦اs
ر..¸ ا..ٿ _¦ا ¸ اد¦ا..s يsا ا..ج _z ه· ‰.اعاج ايند يج نر•¸ ڌ ڪ
نا..ا . نو.يzí ا.يz¸ ي.îل اد¦اs نا. lا>ل ي,L cz نا.ا
ي..zí ود...يٿ _امع....ا _فيل · يج _د _ر و : يz ‹و ۾ ڪ ڪ ڻھ
_د ..¸ ..ل ي..z يzí ود.يووي _>اد يz _, رم ¸و¿.م ڳ ڳ ڪ ۾ ڪ
م..ي > م...ير,ا oر.يم> J
¯
„م _.zí . رم ي¦اج _ي¸امي, يج ڪ ڪ
و : و.. اي ويJæ وج _z oريrو ور¿م رzاوج’ لاو د.¸ا ڻھ ڪ
_د’.لaلا ¿J.>ا ’ي يج _د نام _ي¸امي, يج _د _ر ڪڙڌ ڪ
ي> î... ي.چ ر..ير¸ ..ل, و.ل ه..¿ل …ا ي..: _.¿.ج ..¿يو وج ھ ڊ ڪ ڻ
_ر _امع....ا ي..z ه.., <¸ل ي..ج ¦ا و cو..s ي,ا..æعا’و..ٿ ڪ ڻ ڌ
,ا ¸ ي..ل€ن _¸و€..م يrا..مد _ر <‚ي¿نا وٿ ي> î. ۾ ڪ ۽ ڪ ڪ ھ
‡¸و... ي..ج .ا.ي¸ ’_,ي¸ م>¸ ينو¸دنا .وٿ ي> î. ي¦ ھ ڏ
c¸ د...يٿ ¿¸ا..> نا..م ند..,. ايí _دzا.م اد¦اs اج _z ه, ڙ ۾ ۾
_ر _امع....ا ه.., م..>رلا نJي... ي..z و..ٿ ي..Œو ي..ٿ د., ڪ ۾
ن .... ي: _z فور>لا مsا¸ ‡¸و. يج _دعموٿ ي> î. ڌ ھ
اد¦ا..sاج _..z ه.., نا ي..zí و..يار _امع..ا ه, <¸ل ¸و. يج ۾ ڪ
يzí _د.يو ي. _ما. ه, ي ٽs <‚ي¿نا _zí ايí _دzا.م ڪ ڪ ۾ ۾
ي <¸او... نا..: <‚..ي¿نا .يzí و¸او چا ر>í ر † وج _¿.ج ڪ ڻ ۾ ڪ
_..zí اد. جو يل: <¸ل يج ,, نا: _ي¸امي, ي: ن¸ا¸ و¿ ام ھ ۾ ڻ ڻ
<¸..ي¿نا ي..zí ه..ن ¿ي..‘و· ي..¦ا. ه,ا يج _¿نا ه· _.يج ر¸ ڪ
.نويzí ايz¸ يîل هن اود¦اs يم.لL يzا _رڪ
..ي ,.. هيJæ
ي : ا · ا..ج ....ي ,.... <¸ل ¦ا., ‰¦ل _امع..ا ي: _z ڻ ڙڪ ڻ
_ج¸ا..ي ا..¸و· o . : . : .J: _رع _ر ,ر: ي· oا, ڏ ڏ ھ ۾ ھ ۾ ڪ
يzا ه· _ î. _ر هن c.>م ي يج ھ ڪ ڪ 5 <‚..ي¿نا . _ي¸اي ا¸و· ڏ
ر.: ور.يا .J: _رع ي اڇ يٽ ي..د , ام> <¸و¸ نا: ڙ ۾ ڻ ڪ ۾
ي..: _..z ا..z _..ي>z ه..ن ¸ ه..· ي>لم ي· Žz وج ي> ڻ ڪڙ ڪ
—... ي..zا نويzí ايí يîل اد¦اs ي يج نا.ا ي>:¸ يلا¸.. ڪ
_zí دوجوم ي.. _z ۾ ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ 250 _..يرم _ي¦ا..· ,ار: z نا: ,ار: يلم ڪ
ي>¦ا¸ا: ي جو د.aل: اي îم ‰,اطم يج ھ ۾ ڻ
cا,ر>م

167
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه..· يzí اzا ‰يa>· ي>.¿.م ه· نويzí ايí _ر ر † ه· _.يج ڪ ڪ
¸و... ي..ج ن .... . ي..zí د..يفم ه.., ¸و... ي..ج ن .. يz ۾ ڌ ۾ ڌ
_..z ¸ا,م و>.ن.يzí ري. ا ه, نا يzí ود.يٿ ¸ا>, و يج ڪ ڪ ۾ ڪ
يzí cي¸
_..يٿ فوف. ..ي ,.. 50 _..يلs ي ٽs ’ ,ار..: ڪ 50 ,ار..:
’و:¸ يلا¸.. _ر ر: ي: ي¿.¸ ڪ ڙ
ا¸و> و¸ادaم ڪ <¸ي ا..¸<¸و¸ J ه..¸ نا..: ي..ان وج ¿,æ : ڻ ڪ ڪ
.ي>¦ا¸ا: نا.
اد¦اs
¿..جو _م> يzí ديفم ¸ا>, د.يٿ _ر نا ¸و. يج ن .. ۾ ڙ ڪ ۽ ڌ
_ر _امع....ا يz ه, نا يzí _رم _د¦اsا, z _æافم ڪ ۾ ڪ
¿..جو _ ..م> ه..· ي..جر : ..:¸ دا..ي ا..ٿ _> î... _ر ا..,ر>· ٖ ھ ڻ ھ ڪ
و..ج _ي¦ا....يا ي..zí ود...,¿¸ نا..æaن ديد. ي: _د _æافم ۾
ي..ج _د _.يج ....ي ,....وٿ ي î... ي..ٿ _..aن ه.., _..لاو ھ ۾
_..æافم ¿..جو _..م> _ر <‚ي¿نا يzí اود مzا يج csاL ۾ ڪ
ود.يٿ هن ه, ناæaن ي: _د نا. ¦ا¸ا: ڻ
¿.ارî..
ر..¸ ر..:و يند..عم يz ه· وٿ يŒو ويچ وzا _ر و : <¸ل _z ڪ ڻھ
يzí _د.يو ين oا, ي¦ نا•م ناšيz .: يما· يz _æا ڏ ڏ ڪڌ ۽ ۾
.ي ¸ا..م _ر و : ي..zí ود...يو يٿ .ي¸ نوما· _¿.ج ڪ ڪ ڻھ ڪ ۾
ي..zí و..چ وج نر: ايمي ر¸ يzí ود.لم ي· ,ن¸ _¸ا نام ڻ ڪ ڪ
. يzí ودنوz _ير.¿, ي,J: _¦ام ي>ر. ه·
¿ا€م ,ر: 3 .> ڪ 3
ر˜م وٿ _ر يٽلا : نا. ر ادي¸ ,¸و _ نí ڪ ڏ ڻ ڪ ۾ ڊ
ا¸و> و¸ادaم ڪ ي...×لا م..>ن مي > ڪ 800 و..يîل ,ار..: ي..لم
¦ا: وٿ ي î. يٿ ¸ا ناæaن ن¸و وzا _اي> ي>.¿.م يzí ڻ ھ ڪ ۾
<¸ل 100 .يج هن ي•م نا: ,ار: يلم ڏ
اد¦اs
و..ٿ _ر اد..ي¸ ي ...> ي : ,ا..م· _,ا..s ي¦ا..¿.نا ي..z ڪ ڪ ڻھ ۽
و..ٿ _ر فا..æ نا..: د...: ي..: _..م>¸ ن يzí فطلم ڪ ۽ ڙڳ
م...> و¸ا..… نا... جو _ي:ا يzí · z <¸ل _م>¸ .ار> ڻھ ۾ ڪ ڪ
نا. ¦ا ل ي· c.و: _ي و _ي:ا ي¿ي¸ ي: _z.وٿ يŒو يٿ ڻ ڳ ڌ ۾

168
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه.., <¸ل د..æaم ي..ج í ي..ٽلا ي..: _zوٿ _ ڇ _¸ا ي: نا ڻڻ ڏ ڳ
.يzí ود.يو وي _امع..ا ڪ
ي..: _..z ¿..لاعم ي..·ا† وج ر, ا oا..¿. ينJي: يلع مي > ڪ ڪ
ه.., _مو..م م..ي > ¿ر..L <‚_ zا وz ود. _امع..ا .ا˜> ڪ ڙ ڪ ۾
ر...¿, ه.ٿ ار...يا ا.z و.z ود..يzا¦ .ا.˜> نا..م _z ¸وL ي·ا† ڻ
ي..z¸ ه..ن ي¦ c¸ور..‘ يج _¿نا اz وج _zíايو يچا .ا˜> ڻ
.ود.يٿ _و˜s îل و>.ن وج _¿نا _ر <‚ي¿نا يzí ڻ ڪ
.ي ر· يج zا¦ ¿.ارî.. ڪ ڻ
ي¦ .: نا•م ناšيz يج يما· _ر و : ڏ ڪڌ ڪ ڻھ 10 oا, يج ولڪ
_ي ¦ _ي¿¦ ه¿ل …ا ر¸ .يzí ود.يو ي¿¦ ¿.ا¸ ,.. نا. ي ڪ ڪ ڻ ڏ
ي...و¿م ي..: _..¿.ج ود..نوz و..ج ,..ن¸ _¸ا و يج وٿ يلم ڪ ڪ
,..ن¸ و لz نا: يما· ه· _zí ادنوچ يzا _zí اد. هن د..¸ ڪ ڪ
ا¸ا ي..zí _و..˜s ه¿لا ا..zا _ا..ي> ي..>.¿.م ي..,: .z ڻ ڪ ڳ ۾ ڻ
ود.يٿ هن .ي¸ وما· ه· هن يzí _د.يا ¸ور‘ ڪ
cا,ر>م
رم>ا فاي.
_..·و ¿ندا... ڌ 18 رن¸..: و..ج ر..,¸ ,ار..: 18 ¸ا..îن¸ ,ار..: 7
¿...ارî..’ ,ار: 7 _..يلs ي ٽs ,ار..: ڪ 7 م..يsí ,ار..: 500
ويريا ,ار: يلم 500 نار..فع¸ ,ار..: ي..لم 500 ,ار..: ي..لم
رم ي.ڪ 500 ,ار: يلم
ار...يج نو..ج ي ا..¸ _ر ر..: ي ا..ڇ يٽ نو¦اود ي.¸. ۾ ڻ ڪ ڙ ڻ ڪ
ويzا¦ فاي.
.يzí ديفم م.چ _اي, ’_,. _J. :اد¦اs ۾ ۽
و ا¿. ڳ
¸ا .· ي.¸اs _¸و, ي,رع ڪ
و ا¿. _د.z ڳ
و ا¿. يلاî., ڳ
¸ا: î. _ .. ڻ ڪ ڌ
¸ا: î.· يٽzرم ڻ
وار·و·ا ’ ¸ا.: î.· هي:ا¸. cر ... ڪ ڌ ڻ ڪ
_€يرîنا borax
ي.يLل SožŸum bŸ borate

169
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.zí ر..¿, نا..: _¸.. و ا¿...<¸ل ¸ا ي.: _دناچ نو. ڳ ڻ ڳ ۽
ي..: _·ا ي.عي وا¸ و·ا ي: _z cر ... _ر <‚ي¿نا ڌ ڪ ڌ ڌ ۾ ڪ ڪ
اي ا¸و.. ي.ج cر .... ي.zí و.يو و.ي:¸ ولا.ن’ و¸او ¸ا ڪ ڪ ڻ ڳ
ولا.ن _€.يرîنا و.ج _z ويو يٿ و ا¿. _د.يٿ نويليد,· يلان ڳ ۾
يzí _·¸و نام _¸و, يلان ي,رع ¿ي¸و,
¿ي¸ا·
<‚ي¿نا يzíويz¸ هن _امع..ا ينام¸ ميدs وج _z ‹و نديو ۾
ر † ه.., ا.î.... رچ ¸وL _ا„م _,ا. ميدs ند.. _ر ڪڪڪ ۾ ڪ ڪ ڪ
_..z ا.î.... cر.. _,ا. يج <¸و¸ يsا نا: نا يzí هن ۾ ڪ ڪ
_امع..ا يج _z نر..ا. _¸ وٿ يلم ر † يلومعم وج ۾ ڪ
ا..z _ر _..¿.·. ي..zí ود...يو و..ي يsا ا..z ر † و..ج ڻ ڪ ڪ ڪ ڻ ڪ
_ما.. ي.: _.z _., رم اد.ع· ل ا.ي¸ و ا.م¸اs ديو¸ويí ۾ ڪ ۾ ڪ ڪ
نا..: ينا..م¸ يsا ي..z ه..· ينا..نوي ...L و..ٿ ي..Œو و..ي ڪڪڪ ۾ ڪ
و..ج _z وٿ يŒو ويار¸او ي: _z ه, •ي¸ وليا يzí _مع..م ۾ ڪ
cر„ _..مzرم و يج ي..zí ¸و¿...م ¸ و¦ا¸ ¸و, فوف. ڪ ۾ ڪ ڊ ڪ
.وٿ يŒو وي _امع..ا نا. ڪ
_ ا>. ڻ
_ر..¸
´
د..ع, ي يج _..zí اد..نوz ار · ا s اج ,ن¸ ديف. يz ۾ ڪ ڪ ڏ
c..يفي ي..ج _..z _..zí اد... ¸اي.>ا ه.., _ ... يج¸ و¦ا..¸ ڪ ڪ ڪ ڊ
رîناو _چ نا. :¸ ي· oا, يzí _دنوz _¦ام ا¸ا: يلومعم ڻ ڻ
ي..zí ود..نوz _ . يج ¸ و¦ا¸ ديف. و يج يzí ود.يو يلs ۾ ڪ ڊ ڪ
_¸و..ٿ ي..zí ود..نر ي..ٿ ي ا¸ رîناو ي ٽs نا. :¸ ي· oا, ڳ ڻ ڪ ڻ
ي..: <‚..ي¿نا ا..z ي..zí ود...يو ي..ٿ ...> ي ا¸ نا. :¸ ريد ڻ ڪ ڻ ڻ
ي ا..¸ ي و..¿يو ي..z اد..نوچ نا..ير, و ا¿... نا..,¸ ي,..L ۽ ڻ ڻ ڳ ۾
_..> _..>و لا يz ر¸ يzí ود.يو يٿ _> _ير.ل: ن¸ومz ۾ ڪ ۾
وي¸ يندعم z يzí ودنوz وج _م.s _¸ يz يzí ود.يٿ هن ۽ ڪ
ه.., _نا..>¸ا ي..zí ¸ود ي.ي...م ي..z ه..· _.يج يعو...æم ۾ ڪ
ايzا...¦ نا..م _..z . رم _ي. اي¸ .وٿ يŒو وي _امع..ا ڪ ڪ ۽ ڪ
_ر <‚ي¿نا’ وٿ يلم ي¦و.æم يz اz _ر <‚ي¿نا اٿ _Œو ڪ ڻ ڪ
ي..·ا يzí ودنوz وجوم و ا¿. ي· _, يج ن ن ا¸ ود.z ڳ ڪ ڍ ڍ ۾ ڪ
مي و.. .ي¸و., م..لي ي.z _.zí اد..يzا¦ ي¦و.æم و¿ ام ڊ ۽ ڪ ڻ
_..يلs و.., يzوٿ يŒو ويzا¦ يz ا ي¦Jم ي: .ينو,¸ا ۽ ڪ ڙ ڪ ڪ
.وٿ يŒو وي _امع..ا <¸ل دæaم يج ¦ا: ي: _م.s ي¿.¸ ڪ ڻ
اد¦اs

170
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.zí _.يلم و لz و..ٿ ي¦ا و c¸ار.> ي.ج ند., م‘اz يz ڪ ڌ ۽
و..ٿ ي..Œو وي _امع..ا نا. cر„ _¦اود يج ,د î.: ڪ ڪ ۾ ۽ ھ
¸د..م ر„ ا _ر <‚..ي¿نا و..ٿ _ر ددم ر _¸اج _ي> ڪ ڪ ڪ ۾ ڻ ڪ
ف..ل.>م ي..zí ود...يو و..ي _ما... ي..: _..z _>...ن _ي> ڪ ۾
_ر <‚.ي¿نا ي.zí ود.يو وي _امع..ا _م>¸ يج _م.s ڪ ڪ ۾
ˆا..> _¿نا _zí مzرم اج ,ن¸ ديف. ه, ي يج .ي ¸ام ۾ ڪ ۾ ڪ
ي.ٿ ف..يل · ..م… ر..¸ يzí ودنوz .يا ¸و, اي و ا¿. €ج ڪ ۾ ڻ ڊ ڪ ڳ
cاو ي..zí _د...يو ي..ٿ ينا...í م..يو نا. ¦ا¸ا: و ا¿. ه· ۾ ڻ ڳ
..: نا... _ير.ل: ه· _و¸ يٿا cاو اي _و¸ يج¸Js _z يج ڏ ڏڪ
ا..ٿ _..Œو يٿ c.¸د م>¸ اج cاو نا. ¦ا ل ي¦Jم و ا¿. ڻ ڳ ڳ
نا... يs¸د.., ....ا.م ي..z ه.., _م>¸ اي ‡¸و. يج يل: ۾
_..Œو ي..ٿ c...¸د م>¸ ¸و. وج يل: نا. ر ا ر: ي¦Jم ڻ ڪ ڙ
¿¸ا..> ي..: م..×ل, _ٿاs ن as يz _ر .z _¸ا: ري™ا·.اٿ ۾ ڙ ڪ ڻ ۾
ا..ي ..î.: ...> ا..ينومن و..ٿ _ر ادا ¸ادر م..zا ر ھ ڪ ڪڪڪ ڪڪڪ ۾ ڻ ڪڪڪ
ن¸ا..¸ _zí ايí _دzا.م اد¦اs اج _z نا. ي ه, ا€.¦اولفنا ۾ ڻ ڏ ۾
_....د يج ن¸ا¸ يzí ¸ادر مzا وج ي ا¿. _ي¸امي, يج ڪ ڳ ۾
_ر ˆا..> و..ٿ يŒو ويار _امع..ا ي: _z يم˜zد, ڪڪڪ ڪ ۾ ۽
نا..ير, و ا¿.. نو.·¸وع و.لير : ينا.م¸ ي..ج ر ن ند.ن ڳ ھ ۾ ڻ ڪڪڪ ڏ
ي..ٽلا نا... ¦ا..ٽچ ي..: _z ي¦Jم <‚ي:ام _zí نويد.ي¦ا¸ا: ڻ ۾
_zí اد.يو يٿ د., ا ¸ا ڪڙ
cا,ر>م
c..z _..zí ا>...ن يsا ه.., اج و¸ ي: _م> ديو ¸ويí ڪ ڻڪ ۾ ڪ
ي· _z يzí ديفم ي¦ا¿.نا و يج وٿ يŒويîل و>.ن z و zا ڪ ڪ ڙ
نو..·¸وع نو..ي zا <¸او. نا: <‚ي¿نا وٿ ي> î. _ر و.ور¸ ڙ ھ ڪ
و..ج _..¿نا ي..چا ي..•ن ¿ي>..æ _¸اوzا..م _..ي: ه..· نوچ ي يج ڪ
وٿ يŒو يچا cلا> _م¸ان يٿ _¸اج _ي> ۾
يzí cي¸ _z ¸ا,م و>.ن ڪ
نوير,¸ 50 ,ن واو’ ,ار: ڙ 50 و ا¿. ,ار: ڳ 50 ي.¸. ,ار:
.ي>:¸ يzا.¦ فوف. ي اڇ يٽ ي: ڻ ڪ
: _امع..ا .ي ر· ڪ
ي..z ,ار..: ي..· ا _..¿.ي ¸ا..چ نا..: _ي><¸ل يج يٿ هن ¸ا¸ ڳ ڏ ڻ
_امع....ا نا... ي ا..¸ ا..ي ري: ,ر: مين ,ا. و ¿,æ فوف. ڻ
ي..: _..z ه, نا¸ود _¿.ي _· يج _ي> <¸و¸ نا: <‚ي¿نا وير ڏ ڪ
اود ي..z _..: و...فz ي...ي¿مرz ¿ر..L <‚.._ zا ي> _امع..ا ڙ ڪ
و..يو ه.., ي..ٿ ¸ا¸ _z يج ر¸ ود.يٿ هن ¸ا¸ نا. ر _امع..ا ڏڪ ڻ ڪ

171
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نو..ي zا يsا.., . ود...ي ڇ _ر ¿¸ا..> ي..: <‚..ي¿نا ه..· ودنوz ڙ ڏ ڪ
cيا ... ي..>z ود...يا ه..ن _..ي> ¿ي>..æ ي..: _..ج نو·¸وع ڪ ۽
ي.: _.¿نا و.ٿ يŒو يٿ د., ي لو · فرæ ه· _>z نويد. ڳ ڪ ڪ
ي..>¦ار _امع....ا و...فz ..z ا نا..: _..ي> و>...ن يz ۽ ڪ ڪ ڳ
_..ي> ر..¸ ي..>¦ار _امع..ا _¿.ي ي· ه, يٿ _¸اج _ي> ڪ ڏ ۾ ڻ
ي...يچ _اد ا¸و..> يs <¸ل يج دæaم يج ر _¸اج يج ۾ ڪ ڻ ڪ
.ي> _ما. ¸ور‘ ڪ
داد بح
و ا¿. ڳ 25 ¸ا... ه..لمí .:’,ار: ڪڌ 25 و..ي·و· و..لين’,ار..: 25
و¸ا¸’ ,ار: 25 ي ا¸ وج يميل ,ار: ڻ 40 رٽل يلم
و:¸ يzا¦ نوي¸و: نوير.يج ي چ ي اڇ يٽ ڻ ڻ ڪ
ي..· ي..¿: <‚ي ا..¸ c¸ور..‘ csو.., :_امع....ا ...ي ر· ڊڏ ۾ ڻ ڪ
.اد.ي¦ا ل ڳ
نو.
.z† ولان ي,رع
¸¸’ JLولان ي.¸اs
انو. : ود¸ا
ونو. ي·ار>: _>. انو. _د.z ڪ
لو: : _€يرîنا ڊ
: ي.يLل Arum
_zí اي:¸ لان ه, ا>.¿.¸ _ي.و¿م ي· نو. يلماعم يج _لان ۾
يz _·ا يzí ¸ادر. ¿. ,ا“ن ي.م. _.يج _م. J
¯
„م ۾ ڌ ۾
ي..zí و..يو وي:¸ _م. ولان _د.. _ر <‚ي¿نا يzí ¸ادر. ڪ
_..z _ر <‚..ي¿نا ي..zí وج ,ن¸ _ يz د. مچ ,ن¸ يz ڪ ڊ ۽ ڙ ڪ ۾
.z _¦ا..م ي>ر..يzí ويو وي:¸ ه, .ا.sí دي.¸و> ولان وج ڻ ۽
ر..ين _ر .z ¸اد مچ.وٿ يŒو ويچ ه, رم>ا ي: _z _ر ڪڪڪ ڻ ڪ ڪ
.وٿ يŒو ويچ ه,
¿ي¸ا·
ي..zí ي..¦و نا..: ينا..م¸ ميد..s ي..: نا...نا م..لع و..ج نو...
ي¦اود _ يل ي..zí ر † و..ج نو... ه, ديو ,¸ نا..د.z ڪ ڪ ۾ ۾
نا..: <‚..ي¿نا.و..z ود...يٿ ه..ن _امع..ا ينام¸ نا <¸ل ندæaم ۾
ا. î... ر.چ نا.م _,ا.. د.يو ي.ج ند..z <¸و.¸ يsا ۽ ھ ڪ ڪ ڪ ڪڪڪ
يzا..¦ فوف... و¿.... ي¦ا..¿.نا و..ج _..z ا.î.... cر.... ۾

172
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي¦اود ي..: _..·ا ي..z .يzí ويو وي ر † وج ر _امع..ا ڌ ڪ ڪ ڻ ڪ
¸ود ي¦اد....,ا _ لا, و...ج ر _امع.....ا <¸ل ند...æaم ڪ ڻ ڪ
_امع..ا ه¿ي: <‚ي:ام ي¿: ي: نو. ا. î.. .ي.ا ’وz ۾ ۾ ھ ڪ
ي..ج ند..يو <¸و..¸ نا.: <‚..ي¿نا ي..zí _..يا ¸ ...ي ر· ي..ج ر ڌ ڪ ڻ ڪ
نو..,ي ر· و..ج ي.... ي..ج _..z ا..ي و _¸ .ا... ¸و¿.م ڪ ڪ ۾ ڌ ڪ
<‚..ي¿نا.ويٿ ود¦اs و : ,ام· ي: _¿ ام نام _ج نويو نويîل ڻھ ڻ
ر..¸.و..يٿ ¿ور... _امع....اوج _..z يمJ...ا ...L <¸و..¸ نا..: ۾
...L . ا ل ..يٿ _امع....ا _¸و اج نو. و · و : cم > ڳ ڻ ڻ ڻھ ۾ ڪ
فير... ي..îيد ا..îيد ي..ج ند..يو ه..· ي ¸ ري×..æر, _..z ج ۾ ڳ ڏ
_..مجا مي > و يج ويٿ ¿او¸ وج ي.. يج نو. نادنا> ڪ ڪ ڪ ۾
ينا..>اود ينا....د.z و ¸ ي..· ¿ور..ع ينا..م¸ يج نا> ۽ ۽ ڳ ۾
و..ج _ي¦ا....يا و ل ..¿¦ و.... و..ج نو.. ه, اي نا د¸دمz ڳ ڻ ڪ ۾ ۾ ڊ
_امع....ا .و..> و..ج _..s¸و ي..ج نو... نو. ا.ي,ان مي > ۽ ڪ
.ويڪ
.z وج لم ڌ ڻ
cلا> _لا> ه, _z نو. ه· ي,: .z ر,> اzا ي: _ي¦¸اs ڏڪ ڻ
نا... يما..· _دناچ _·ا _ي¸ يz _ر و : يzí ود.لم هن ڌ ڪ ڻھ ۾
ي..zí ود..نوz ه..¿· ي..ج _ل,ج ه· z نو..يzí ودنوz _يلم ۾ ڪ
ر ن نا..مايند ي›... . ي..zí ود..نوz _¸او يج _¦اي¸د وي¸ ڻ ڪڪڪ ۾ ۽
نو. و¸او 85 و.ٿ _ر ن نا.م _ لم _.چ فر.æ و ي... ڪ ڪ ڙڪ
.: نو. oداي¸ نا: —. يzí ا يرما ’ا ي.ي _و¸ اaيرsا ڻ ڏ ڪ ۽ ڊ ڪ
نا..م _ لم _..· <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا و..ٿ _ر ن نا..م ا يرsí ڪ ڪ ڪ
نا..م نا..,ج _¦ا,لsاي.ي ¸ انا¿:.ايليرٽ.í .وٿ _ر ن .ي·ر.لا, ۽ ڊ ڪ
ر¸ وٿ _ر ن نو. ه, نام نا..د.zوٿ يلم ¸ادaم يsا ه, ڪ ۾ ڪ
فر..æ و..ج نو... د..نر ن نا..م ا..يند و..zا ڙ ڪ 3.5 و ي... ڙڪ
فر..æ نا..م c..ي¸ _..· يs يج نا..د.z.يzíودنوz 5 ,ار..:
ه.., _ر zو ي..ج _د..ن و .... يج ¿ادل يzí ودنر ن نو. ۾ ڪ ڌ ڪ
ا..ي¸د دوجوم ’ود.يٿ نا: ريم. دا¸í و يج يzí ودنوz نو. ڪ ڪ
_..zí اد..نوz . : ,ا..م· cا¸¸ ا..ج نو... نا ر..¸ و..ٿ يچا ڪڪھ ۾ ۾
نا..م ...ي¸ ي..ج .... <¸اي¸د نا.. ا¸ وج يzí .,. ي¦وzا ڌ ۾ ڪ
.يzí ي¦و ي. هن اد.,ا يج نو. ڪ ڻڍڪ
:نوي,و> نوج نو.
cا ر...¿, نا.: —... ي..: نو.. ه..· ينا..م¸ _..¿. _..·ا ڌ ۾ ڪ ۾ ڌ
ي..ج م...ي·J¸ <¸و..¸ نا..: csا..ي¸د ي..ج م...ي·J¸ ر¸ وz ود.يوويچ
_ و نا..: نو... c..يمzا ي..ج <‚..ي¿نا _ر .z oداي¸ cميs ڌ ڪ ڻ

173
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ج _امع....ا ي..ج م...ي·J¸ نا..Œا ري×æر, ه· _.يج ر¸ يzí ۾
. ي..zí ود.يو ويچ ي¦ نو. ديف. ي: _¿.ج يzí ويٿ هن ¿او¸
يzí cيمzا ي¦اzا يج نو. _ي¦ا· ناŒا ‹و نا.ا _ر نا ڪ
ي..·ا _ر نا و..ٿ ي..Œو و·ا¸ ه, نو. ديف. اz _¸وي يsا, ڪ ڻ ۾
.z _¦ا.م ا.z ا ي.· ,.ن¸ _ يz يzود.نوz ويí _رs > ڪ ڻ ڙ ڳ ڊ ھ ڪ
,ر..ن يz.يٿ يŒو _ ¸ نا نا. جو _¸ا¸ ا يج يzí cا ڏ ۾ ڻھ ۾ ڪ ڌ
ي.zí _¸او .î¸ .ي و نا.: _·ا ي.¸. يz. يzí ¸اد ,ل ڻڙ ڪ ڌ ڌ ڪ ۽
ا..ٿ _> î... يzا..¦ _¸و ا¿.... ي¦ا..¿.نا نام _z _ر <‚ي¿نا ھ ڪ
نو..:¸ نا..•م ي..¸ z _¸و ¸ا€z oا>.¸ ,ل ه¸ نا.ا _z يج ڪ ڏڪ
ي¿.... ي¦ا..¿.نا نا..م نو.. ود.¿¦ ه¿· و¿لٿ •نا z فرæ ه· ڪ
نا..م نو... ,ار..: z’ يٿ ي> î. يzا¦ ه, ¸ا· ڪ ھ 3.22 و..ل ڪ
ه,و وج يمر: _در. ي· cا _z يٿ ي î. ي¿¦ ¸ا· رٽيم ڪ ڌ ھ
ي..ج _..يم¸ يzí ود. ل . ي: _z ي¦ هن يzí ودنو¸ هن ر™ا ڳ ڪ
.ا€..ي· ه, اعsد ار.ي ي: _z ود. ل هن . ي: _z ه, ¸دنا ڪ ڳ ڪ
ي¦ هن يzí ود.يٿ هن . : ¸ادaم وج _z ه· يŒو ي. و. ھ ڪ ڌ ۾
_¸و... و..æ> z يz يzí ود.يٿ ر™اوج .ا€ي· _¿. ي· _z ڪ ڪ
. ي..zí ود...يو ي..ٿ _..> .ا€..ي· يج ول اæ> ه¸ .ا€ي· وج ۾ ڻ ۽
<‚..ي¿نا ه.., .zí..لا <´ا..م و>.ن ¸و¿.م وج نا> _مجا مي > ڪ
م..ي > و يج و..z ود...يو ويzا..¦ _ر _ول>م نا. .ي ر· ڪ ڪ ڪ ڪ
و..z ود. _امع..ا ي· _˜يرم ي>.¿.¸ فرæ هن نا> _مجا ڪ
ي ا..¸ _لا..> ي..z.وz ود.يو ويzا¦ ه, ينا>اود ينا..د.z ر¸ ڻ ۾
نا: 19.3 يz يzí ور ي و اæ> ڳ ڪ ڌ 1063 د..¸ ..ير: يٽ.ي... ڊ
ي..z يzí ود.يو _ر ي· ڳ 2530 ي..zí ود... ل ¿· ي..· د..¸ ڳ ڻڪ
cا ,ر..ن ,ام· يz يzí ودنوz €,.ولع.وج _z csو <‚ي¿نا ڌ
ي..z ه· يŒو وي : نا. <‚ي ا¸ ي· ر•¸ ي: _z _z يج يzí ھ ڻ ڏڪ
ود.z¸ ودنرڳ
نا..م _..z و..ج ي..zí ودنوz ,رن ه· ور.يا cلا> _لا> نو. ۾
ي.ج cمو > _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz هن _ مم zا¦ ¸وي¸ ڪ ڪ ڪ ڻ
ناsرL 24 نا ا..z .يzíود.يو وي>م _لا> نو. وج .ير ڻ ڪ
ود.يو ي>ٽ : ¸ايعم وج نا ه· اد.ي¦Jم .يs ور.يج ناzو· ھ ۾
<¸ا¸ ه¿لا مzا ۽ ڳ
_..zí اد...ي>م . رم ي: نو. و¿ ام ي¦و نا: ينام¸ ميدs ڪ ڻ
_ور: و zا z _ي¦ا..يz ي¦و _: ينام¸ ميدs _ر <‚ي¿نا ڙ ڪ ڪ
نو..ي>.¿.¸ ر چ ي..ج zا..¦ نو...و يج يzí _مع ,ر:ر. ۾ ڪ ڻ ڪ
نو... _ي¦ا..· نا..Œا ي..zا ر..¸ _..يzí ا چ _ر oا,· نو.ي لم ڪ ڪ ڪ

174
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
.>ا..æ cور..™ .>ا..æ و..ج _ي¦ا....يا _zí اي î. هن يzا¦ ۽ ھ
_×... وzا ايند _¸و¸ _zí J.,م _رم نا ه, و¿ ام cي„ي> ۾ ۾ ڻ
دو..جوم _ر..م ي..z نا.... ا¸ _¸و..¸ ه..· _.نوz يzí _¸اج ۾ ڪ
ي..z ..ي و نا: —. يa¦Jع ي ي¦ار. يج .ا>.¸ ر¸ يzí ڪ ڌ ۾ ڪ
فر..æ نو¦í .ي..zí هz وج _z .. <¸و¸ نا: نا يzí _رم ڙڳ ڌ
ه.., ي..·ا _د... ر † وج يعل‘ نا> دم>م و .· ڪ ڪ ڊ 500 نا..:
نا..Œا ر..¸ _zí ايz¸ _ر ¿يا‘ cلود ن ر:ايمي ا zا ي و ڪ ڌ ڪ ڙ ڪ ڌ
ي.., ن ..zا cير„ ا _..¿نا ي..zí وي î. ي¿¦ هن نو. _ي¦ا· ڙ ڪ ۾ ھ
_د... ا..,ر>· و¿ ا..م و _..z يج وج يzí ه, يج _sوsو ڪ ڻ ڪ ڏڪ
ي..ٿ .ا..يما يz ا,ا ه· ادنوچ ه· وي ¿ور. .¸ يٿ _اî. ڪ ڪ ڻ ڪ
¸و¿...م ..z .... ._..يzí و..ي ,..ن و..ج .¸ اz يzí ويو ڪ ۾ ڌ ڪ ڍ ڻ ڻ
_ ¸ cر <¸ي¿نا ه, ر,ل يرîيا _ر.جرٽ ير¦ ’ناد..¦ا. ڌ ۾ ڪ ڪ ڪ ڊ
ي يج رٽ ا _يا ي, ي, ميا ر.ي.>نا ¿رL <‚_ zا وٿ يz¸ ڪ ڪ ڊ ۽ ڙ
18 نو... ه..· _..zí _¦ا..s ه, يzا _zí ايz¸ _ر م ير: ڪ ڪ ۾ ڊ
‰لا>لاد..,ع ر...يsور¸ c...ود ي..ج نا..ا . و..ٿ ي î... ي¿¦ ھ
_ ..zا z ا¸ يٿ ه¿لا _ر¿, z نا. ¿ول, ي اير¿. ڙ ڪ ڻ ڳ ۾ ڪ ڪ ڻ
ند.. يٿ ي î. يٿ <¸ا¸ ر.¿, يل.ل. نا وج ي¦ا ¸ ه¿لا ھ ۾ ڌ ڳ
ا..zا نا...ا ه..· ي¿¦ و•ن نو. يلæا _z يج J¸ ه· يzí وچ ڏڪ ڻ
cا ..z _¸او _.ي..æا> ي..ج نو... ه..· نو..ير _...و ڌ ڪ ڪ ڪ
و..ي¸ ي..: نا ر..¸ _>z نو.يæا> نوي¸او نو. _¿.ج نويzا¦ ۾
_¸و..ي ه..· ي.¸ ر,> نا·او _د.. ي> í .ي ¸ام ي¦ ولان ۽ ڻ ۾ ڪ ڏ
وط,ا¸ نا. _¿نا _د.. _zí دوجوم ي.و¿م csو _z ه, ۾
و>.¿.م _ا>ر¿, .وٿ يz¸ ه, 35 نا. _¿ ام _¿نا نا: _لا. ڻ
_و... وج ر¦ ي: ريما _¿. _z يج _¿نا يzí وط.او ڪ ڪ ڏڪ ۾
نا>د..م>م و .· _..zí اد.يو يٿ ا¸اين ا¸او اج _ي.و¿م ه· ويٿ ۾ ڊ
¸و¸ ه..· و..ج ..z ا.z يsا و¿ ا..م ا ..zا ڪ ڪ ڻ ڙ 5 ¿ر..> _..: ¸ا€..z
نر:ا..يمي ي..ج ينا..م¸ ي ار¸ . وي¿¦ هن نو. ر¸ وzودنوz ڪ ڻ
دا..>يا .ا€..ي· و..ج _¸و. ناي> _, ر,اج وج ويٿ ود¦اs وzا وج
_·ا..,ر>· ي¦ _..¿نا _ي¦ا..ي ¸اي· فرî.. يعو.æم _.يا وي ڪ ڪ
نا... يلا..ن ي..ج _رٽ.مي <¸و¸ نا: نا يمي يلا _ر يج ڪ ڪ ڪ
_ يم ه..¿ل …ا.و..يí _مع دوجو وج ¿ا. z يج _.¦ا. ڪڊ ڪ ۾ ڪ
و..ج _....>م ي..ج نر:ا..مي _..¿نا ادمو¸اد و›. وج _.¦ا. ڪ
و..عsد z _¸ا¸ مي > يzí _يîل ا,Lلا cاa,L يzí و>ي.ن ڪ ڪ ۾
و يج و..ي ور و نو... ¸ادaم ي > ج ي: _¿ ام ي.يچ ڪ ڪ ڪ ۾ ھ ھ ڻ
رف... ي¸ وz .ويو يٿ و¸ا ¸دنا يج _ا. و¸ نا: ,¿¸ _يچ ڪ ڻ
_¸ا¸ _..¿.ج نو¦ا..ن _..¿ناد ي..: oا.دا, ايí ي : _¸او وzا ڏ ڻ ۾

175
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..z .و..يو ي..ٿ و نا نا..: _¿.ج وي ا z نو. وzا ي· ي•م يج ڌ ڻ
ا..zا _,ا... ه..· _ر <‚ي¿نا ي.ٿ ي•ن ,ولعم c.¸د cياو¸ ۾ ڪ ڪ
_ر ي..ج ي ا..¸ يي·و..م _¸ا¸ ه..· ي..zí ¸و¿...م ه, ه¿لا ڪڪڪ ڻ ڳ
ي.ٿ c,ا..™ ه¿لا اzا نام ه¿لا <‚ي¿نا _ا>ر¿, ’وz ويٿ _ي,ان ڳ ڳ
نو¦í ر..>í. و..z ود...¿¦ نو... ي..لaن ه.., ينا..م¸ نا ه..· يٿ ۾ ۾
. يzí _ ممان ¿¦ وج نو. يلæا ه· _د.ي <¸ا¸ ي>.¿.¸ ڪ ڻ ڏ
¿ا€م .> ,ر: : ڪ
ا¸و>و¸ادaم ڪ 30 نا: ,ار: يلم 60 _ي¦ا· ,ار: يلم
اد¦اs
¸و..يí ا..ي ينا..نوي ...L .ي..zí ¿ا..مد و ...لs ¿رفم ند, _وaم
_چا اد. _امع..ا ي, ي· ي¦و نا: ينام¸ ي ار¸ ديو ڪ ۾ ڻ ۾ ڪ
ي..: ند.., وٿ _ ود¦اs ه, ي: ندر: رîج : نا. ¿امد _د ڏ ۽ ڏ
¸اد ر م..zا _د.... ه, ¦ا و c¸ وٿ _ر ¸و.sاL و¿لٿ ڪ ۾ ڻ ڌ ڪ ۽
د..يفم ي..: _نا..æaن ي..ج ي..ن¸ c...م ¿ا..مج cر„ ’ يzí ۽ ڪ
<‚ي¿نا وٿ _ر ادي¸ ي : : نا. ر ي·ا : ي: ي.م.يzí ڪ ڻھ ڏ ڻ ڪ ھ
م..ي™ارج ا..ج <‚..ي.م _ر يج يٿ هن دلوا .ي,L ر„ ا _ر ڪڪڪ ڻ ڪ ڪ
يsا _..zí اد...ي¦ار _امع....ا و.... و..ج نو. <¸ل ¦ا و ڪ ڪ ڪ ڻ ڌ
_د _... _ ڇ و..ير در..م ه, ي: درم ان نا. ¦ا¸ا: _¿.ي ۽ ڏ ڪ ڻ ڏ
_د _. _z يzí ي¦و ي. ميل.·اود ر.¿, نا: —. يج ۽ ۾ ڪ
_د ي.zí دو.جوم cي>J.æ _.لعا ي.ج ر م.> مي™ارج اج ڻ ڪ
_..zí ا..يí _دzا...م اد¦ا..s ا..ج _..z ي¦ ي..ج¸د _..ير¿¸ يج ۾ ۾
م...ج نا... _امع....ا ي..ج _z ه· يzí ود.يٿ ه, _.يا _zڏڪ
ر..· _امع....ا و..ج _z c¸وæ <‚_ zا يzí ود.يو يٿ ور ڪ ۾ ڙ ڳ
_ر _امع....ا _¸و <¸و..¸ نا.: _..¿.ي ..> ي..جر : ر ڪڪڪ ڏ ھ ڪ ھ ڻ ڪڪڪ
ه..· ي..>z î.: .> _z ج ي, ي· يج ن as. وٿ ي> î. ھ ڪ ڏ ۾ ڙ ھ
ه..· _>z نويz و نوج ري¸ا.> ي>z ƒو. _د يج ن نí ڙ ڳ ۽ ۾ ڊ
,د ه..¿î.: ي ار¸ ._zí ادنوz cار™ا ي¦اف.اج _z ¿ور. ۽ ڻ ۾
ي..: _..z ه.., ي ي..ج _د و..ٿ _¸ا..îي ود¦ا..s نو... ۾ ڪڪڪڙڌ ڏ ۾
..ل, و..ل _¸ا..مي, ي..ج ¸ود _..z و..ٿ ي> î... _ر _امع....ا ڊ ھ ڪ
ي.ٿ _.م¸ان _ و ر.ير¸ ل, نا. نا وٿ ي> î. ي¦ ر.ير¸ ڌ ڊ ھ ڏ ۾
_..z يج نا... ر م يrا..مد ا..ي ر...يو _ري¸. وٿ يŒو ڏڪ ڻ ڪ ڪ
يz.وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. _امع..ا يج _z ه· ي.ٿ فيل · ڪ
‡وما.> ر.¸ ي.zí ي¦ ود.نوz ر..¿, ه.· <¸ل ي.ج ,ا ¸ ي.ل€ن ڪ
ود¦ا..s وš... نا ه..· ي..>z . : ر...ير¸ ل, _¿.ج ي¦ايرچ ۾ ھ ڊ ۾
ي..· _..¿نا c...د ا ار¸ نا,¸ ي,L اي ي.zرî... وٿ _¸اîي ڻ ۾ ڏ

176
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_لا... ر„ ا ي..: _¿ ا..م _ج يzí oد. ‰يa>· م وج _z ڪ ڻ ڪ
ي..ٿ ¿ور... c...د نا... _€يzر¸د.., _¸و..ٿ _..>z c.د نا:
د., c.د نا. ¦ا¸ا: c.., ي.لام . رم وج _z ه· ._Œو ڻ ڪ
ا..ج ي.... ي..ج نو... _..مي > ي..ج نا....د.z اٿ _Œو يٿ ڪ ڪ
_..مي > ي..ج يلzد ه, <‚ي¿نا _zí اي ي· _طي,اي† ا,ر>· ڪ ۾ ڪ
و..zا م..ي > ي ه· يzí _ مم ’ يzí ديفم ه· يzí وچ وج ڪ ڪ ڪ ڻ
اي مي > و zا و ناŒا ي: نوم ر¸ _>z اد. _æا> ود¦اs ڪ ڙ ڪ ڪ
و.... _طي,ا..ي† _..z ه..· _و..چ و يج يzí ويلم هن و¿ ام ڪ ۾ ڪ ڻ
_ا..>ر¿,._..zí ا..ي _..æا> اد¦ا..s _ر _امع....ا نو... ڪ ڪ
_.z ا..z ر.¸ _..zí يsا اد¦ا.s ا.ج _..z ي..· ¸وL يعوم>م ڻ ڪ
,ا..ع ا..z و..ج _ي¦ا....يا ي..zí و..يz¸ ه..ن _ مم’_امع..اوج ڻ ڪ
ي î... و.•ن ه., يzا.¦ و.... _ر د..ير> نو.. ه.· مي > ھ ڪ ڪ ڪ
cا ,ار..: ..z ه.., و.... وج نو. . رم وج ن¸اود¸دمz. ڪ ڪ ڪ
يzí ويو يٿ وج ¸ا€z
مي و. ڊ
ي..z م...ج ينا...نا يsا.., يzí هن _ مم دوجو هنادا¸íوج ۾ ڪ
ا يج ي..zí cا ي..ج ,ن¸ يج <‚_دناچ يz يzí ودنوz دا¸í ڪ ڌ
نا..: —... و..ج _..z يzí _د.لم cلا> . رم _ر و : ۾ ڪ ڪ ڻھ
_..ي¸ا€z نا...نا و..ل ي..ٿ ¸و..L _دا..ي., ي..zí و..ل وعي¸† مzا ڻ ڻ
,ل نا..ا ر † و.ج و.ل caيa>. يچا ود.ي¦ا: ن ا: _لا. ڪ ڻ ۾
نا... يلاو..> ي..ج مي و... نا...ا c..z _ي.اد. يٽ¸ يج ڊ ڪ ۾
¸اد..aم ي..æا> ي چ نا.نا رæ.ع يz . _ي.اد. ر † ۾ ڱ ۾ ڪ ڪ
_z · يzí ودنوz ڏ 65 م...ج ي..ج و¿ ا..م ي..ن¸و و..ل ۾ ڻ ڪ 256
فرL¸..چ ي..ج _لي. ¸ادaم ا وج _z يzí ودنوz ,ار: ول ڌ ڪ
<‚.._€ي· ديف. ي¦رaن z مي و. يzí ودنوz cاي ا¸ دوجوم ڪ ڊ ۾ ڻ
,رن z يz يzí رæ.ع ي·ا و¸او ر ادي¸ _مع د¸ نا. ۽ ڪ ڌ ڻ ڪ
ي..z <¸ل ي..ج <‚ي:د..ن¸ ي..zí €..ج يند..عم و¸او يٿ _> _دلج ڻ
c¸وæ يج ي¦ا¸ول , ¸ و. ي: _z يzí _¸ور‘ ي¦ا¿.نا ۾ ڊ ڪ ڊ
وٿ يŒو ويا., وæ> وج ا¸و> ڪ
_..يٽلا ي..zí ود...يو ي..ٿ م..˜z يلا..ن ي¦اí..r و›... مي و. ۽ ۾ ڊ
ي..Œو ي..ٿ ¿يا..‘ ¸اد..aم و : و..ج _z , c¸وæ يج _..د ڻھ
يج ندر: _ر و : مي و. oداي¸ و¸او يٿ .íج ند,. وٿ ڪ ڻھ ڊ ڻ ۾
ي..ج _و ا ر î¸ يz ه· _z ج وٿ يŒو يٿ ¿¸ا> يعي¸† ڪ ڪ ۽ ھ ڏ

177
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ن¸او..· و..ج مي و... م.ج يzí ود.z¸ ود.يٿ ¿¸ا> ه, يعي¸† ڊ ۾
_..ن¸ يا نوم¸ا..z ي..z و..ٿ ي:¸ ور•چو نوم¸اz نوريٽ.ا و ليا ڊ ڊ
c¸ور..‘ ي..ج مي و... ه..· _z ج يzí ود.يٿ ¿¸ا> نام دودr ڊ ڏ
ي..zí ود...يو _ و ه.., ¿ار>ا وج نوريٽ.ا و ليا ه· يzí _دن و ڌ ڊ ڌ
ي..zí ود...¦و _ر .íج ر¿ي¸ ي: مي و. د.يا _در: و يج ڪ ڊ ڙ ۾ ڪ
_د... ¿¸ا..> مي و... و > ج _ر يج ر î¸ oداي¸ _ مچ ڪ ڊ ھ ھ ڪ ھ ڙ
ود...يا _ر يج _و>ام ,ر: اي c.>م c>. ر î¸ يz يzí ڪ ھ
..يٿ ¿¸ا..> ر î¸ oدا..ي¸ م...وم يج يمر: _ر <‚ي¿نا يzí ڻ ھ ڪ
ود.نوz _¸ور.‘ ر _امع...ا oداي¸ وج ول c¸وæ يج ڻ ڪ ڻ ۾
يzí
اد¦اs
_..ي¸ ي..z ي..zí ودنوz ¸ادaم oداي¸ وج _z _يل> يج م.ج ۾
_.¸ _ر ي.لم نا.. مي..ا·و¸ _ر ˆا.> .ي¦ل ورٽ يلا ڪ ڪ ڪ
<‚..ي¿نا ي..zí ود..نوz ¸ادر م..zا و..ج _z ه, ¿و يج _يل> ڪ ۾
.ا€..ي· ي..z ي..zí ود...ي ڇ _ر _د¦اsا, ي: م يج _اي. ڏ ڪ ڪ
ي..: _,ا..æعا _ي...ر· ي..ج نر..¿ل ي,ا..æعا ن¸او..· ي..ج ۽
.í..ج ي..: ¸و ول: م.ج وٿ _ر م وج :¸ نو .ر¸ ڪ ۾ ڪ ڪ ڻ ڪ
ن€.ج ي¦اí.r _.ي¸. ي.zí _د.نوz c¸ور‘ يج _z ه, ر ۾ ڻ ڪ
و..æ> و و و..ج _..z ..Œو ي : _ي¦ا..· _æ> يج _يل> ي: ڏ ۾ ڻ ڻ
. يzí ودنوz
نو.مJع وج ‹و:
ي..zí ود...يٿ ر î¸ و : ,ا..م· _ر ي..ج ‹و..: يج مي و. ھ ڻھ ڪ ڊ
_ ار¸ نا... _امع....ا و...ي ل ي..ج _¦اود د...ي í .ا.ي¸ ڻ ۽ ڳ ڙ ڻ
_z يzí _د.يا ر“ن
¯
‹و: يج مي ¸ و. ه, _˜يرم وج _..د ڊ ۾
ي..مر: _¸و€..م ي..ج _,ا..æعا ا ¸ا _ر يج c,: يج ڪ ڪڙ ڪ
يٿ ي î. يٿ ادي¸ ي.> ي, ي.z† ھ
اعي¸† اج لم ڻ
ه.نادا¸í و.ج _.z ه.· نو.يzí ا.يí _ر ر † ه· _.يج مي و. ڪ ڪ ڊ
cلا..> دا¸í ه..· _ر <‚..ي¿نا و..zا يzí هن _ مم _امع..ا ۾ ڪ ڪ
و..ج _..z _ر <‚..ي¿نا. ي..zí _د...يو ي ل oا, cر· ي: _z ڪ ڳ
و..ل و..ج _ ا..: _ر و : <¸ل _امع....ا يج دæaم ي¦اود ڻ ڌ ڪ ڻھ
cي„..ي> هنادا¸í يٽ· م.ج و يج يzí ود.يو وي _امع..ا ۾ ۾ ڪ ڪ
_ ا..: <¸او...نا: <‚ي¿نا . يzí ود. _¸و¸ c¸ور‘ يج م.ج ڌ ڪ
¿ا..نا ي..zí ود..نوz ¸اد..aم يsا و..ج _..z _ي... ي..ج ۾ ڪ ۾
_..z ه.., ¸اوج ر جا¸ ’¸او:’ ‹ر¸ ¸وناچ و·ا وج ’ ي. م ۾ ھ ڪڻڪ ڪ

178
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¸و...م’ ا چ _..لاد ي..zí ود..نوz دو..جوم ¸ادaم _وaعم وج ڻ ۾
ي..zí ود..نوz ¸اد..aم وæا> و چ وج _z ه, .م _اد ’ .م’ ڱ ۾ ڱ ڱ
c...و: و..ج نو. c...و: . _¸ا .ي... ور¸..ن <‚..ي¿م ۽ ڳ ۾ ڱ ڏ ۾
ود..نوz ¸ادaم وæا> و چ وج مي و. ه, c.و: يج _ر ¸ ڱ ڊ ۾ ڪ
ود..نوz ¸ادaم oداي¸ نا: c¸ور‘ وج مي و. ه· _ي…ا¸ يzí ڊ ۾
_¸و..م _..¸ ا..ج ي•يم و و و .ن و يرم’ _و. _ر ˆا> يzí ڏ ڍ ڙ ڪ ڪ
و..æا> و چ و..ج _z ود _و: ا>لو ا·ام· ي, و: لا¸. ڱ ۾ ڪ ۽ ڻ ڪ
,ام· ¸ادaم وج مي و. ري: ¿رL <‚_ zا. يzí ودنوz ¸ادaم ڊ ۾ ڙ
م..zا ه.., <¸ل _·¸ور..‘ ي..ج م...ج و يج ي..zí ود..نوz و : ڪ ڻھ
ي..ج , و.. ي..: _¿ ا.م د....ي¸ ري: _ر <‚ي¿نا يzí ودنوz ڊ ڻ ڙ ڪ
يzí _د.يٿ هن ‹و:
ناæaن اج مي و. ڊ
يٿ ه, oدناæaن ي¦ا¿.نا ¸ادaم oداي¸ نا: c¸ور‘ وج مي و. ڊ
م...ج ه..· ي..zí ود.يو _ و مي و. م.ج _z ج وٿ ي î. ۾ ڌ ڊ ۾ ڏ ھ
ر...ير¸ د..ل, <¸ا..z . ي..zí ود...يو ي..ٿ ¿ور... يٿ ¿مج ي ا¸ ۽ ۽ ڻ ڻ
ي..ج نرzا..م _ر <‚ي¿نا يzí _د.يو يٿ cيا . يج ر.لا ڪ ڪ
_.يج ه· يŒو وي:¸ . : ¸ادaم وج ول ا¸و> ه· يzí <¸ا¸ ھ ڻ ۾ ڪ
.ي> î. ي,, نا: ناæaن ه. مم يج مي و. ھ ڪ ڊ
فرî..
فرî.. :ي.¸اs’فر>.. ي,رع
_î.z _د.z فرî.. :ود¸ا
,_¸ا ,ا¸ _..·¸’....¸ _..يچ ’ا¸ _.z cر ... ڪ ڪ
•يلم
ولî.z ي·ار>:
_€يرîنا cŸ••abar
ولان ي..¦ا. Rež suíphŸže of mercrry
ي..zí _ر c,.ن يج _ينانوي •يلم ولان cر ... وج _z ڪ ڪ
نا ا.z اد...يا ي : فرî.... ينا..نوي ينا..م¸ ي ار¸ _..z ج ڻ ۾ ڻ ڏ

179
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
فرî.... ي...يچ <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا .يzí _مع..م نا: ينام¸
ولا..ن و..ج _..z _ر <‚..ي¿نا ا.z اد. و يچا ي : نا..د.z ڪ ڻڪ ڻ
اد...يا ي : _.ي¸ر> يج _ مچ ي.يچ. ويو وي:¸ ..¸ _يچ ڻ ۾ ڙ
’ويو وي:¸ ه, اzد.: ¸امرچ ولان _د.. _ر <‚ي¿نا ا.z ڪ
¿ي¸ا·
ر † ه..· و..ج _امع....ا ي..ج _¸ا¸ _,ا. _ ار¸ يج نديو ڪ ۾ ڪ ڻ
ي..ج _¸ا..¸ ي..: _ينا..د.zود.لم هن ر †وج فرî.. ر¸ يzí ڪ
_..z ج ي.¸ ا _ا... ..z فرæ نا: _.يع cر˜> ه· ر,> ڏ ڳ ڪ
نا..: _.يع cر˜> ا.z فsاو ا و : وz نا: فرî.. ه· ڳ ڻھ
500 فرî.. ر..ا. c¸ا .ا. يج هي ناچ _ير¿¸ _ا. ۾ ڪ ڪ
و..يو ويîل <¸ل يج ندæaم يî.ج فرæ وzا ر¸ يzí ر † وج ڪ
_امع....ا <¸و..¸ يsا <¸ل ي..ج ند..æaم ي¦اود ه..· _z ج وz ڪ ڏ
فرî.... و ه..· ي.z ه..ن ر,..> ه, اzا ي: نديو . ويو وي ۾ ڪڪڪ ڪ
ند..æaم ي¦اود و..ج فرî.... و..ج _ي¦ا..يا.يzí دوجوم و¸ا¸
ي..¦و نا..: ينا..م¸ ي ار¸.وz هن ه, _و.يع _دæ _يz <¸ل ڻ ۾ ڏ
•..ين ا..يí اد. _امع..ا فرî.. وج _يچ نانوي ينا..د.z ڪ ۽
يما..aم •..ين ي..ٿ cا ا يج فرî.. cz وج ويí ه, ¸ود وzا ڻ
فرî.... نا..م .: _¸ا..¸ نا... ي..aيرL ي¦ا..يمي _¿ ام ڪڌ ۽ ڪ ڻ
_¸و.¸ ي ا.z و.ج ويو _و,aم ه· ور.يا و يج وي ¿ور. zا¦ ڻ ڪ ڪ ڻ
و..ٿ ي..Œو وي _امع..ا ي¦ فرî.. وج نا..د.z ري×æر, ڪ ۾
‡ا ر¸¸ا¸ .ا. يج ر.م ¸ا¸ .ي ر· يج zا¦ فرî.. ۾ ڪ ڪ ڪ ڻ
‹و نا...ا و..z و..يو و..يîل _د..æ _يz¸و... و يج يٿ يلم ۾ ڪ
يند..عم _¸و..ي ه..· _..z ج ي..zí فرî.... يعو...æم ي¦وzا ۾ ڏ
_..zí ادن و¸ا¸ وz نام _¿.ج وٿ _ر ن و : ,ام· فرî.. ڍڪ ڪ ڻھ
وîنا..¿م نا..: _¸ا..¸ فرî.... يعو...æم ‹و نا...ا ه· _z ج ڏ
ي..ج zا..¦ c..z ه..· ي..zí .,... و..zا و..ج <‚..ي¿نا يzí ودنوz ڻ
ي ار¸ . و..ٿ ي..Œو ي..ٿ وîنا.¿م _ر يج c.>م _¸ود€م ڻ ڪ ۽
. : ,ا..م· و..ج فرî.... _¦اود ه.., مي > ينانوي ينام¸ ھ ۾ ڪ ۾
ه.., ‹و _,ي,..L يمJ...ا<¸و¸ نا..: <‚..ي¿نا ا.z اد... _امع..ا ڪ
ه نلا..> و..يz¸ ه..ن _امع....ا اود¸و..ط, و..ج فرî.. _د¦اsا, ڪ
فرî.. يعو.æم يعي¸† يج _,ر>· ي¦امي ناي> _, ر,اج ڪ
ه..ن _امع....ا ¸و..L اود ي..: _..z ه, نا.وz و چ _ر دا>يا ڪ ڪ
. وz ويڪ
.z وج ر ن ڌ ڻ ڪ

180
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نو ا..: نو..ج ن ا..ملا ي..·ا ي..zí ود.يو وي يz نام _ي,.ا ڻ ڏ ڍڪ
ود..نر ن فرî.... _ير...¿, وج ايند نا.ج _zí ¸و¿.م ي¦ا¿.نا ڪ
_¿.ج يzí ۾ 65 نا..: 85 ي..ل·ا.ي..zí ود..نوz و¸ا..¸ و ي... ۾ ڙڪ
نو ا..: وج ,.چ نا. ناوي _يچ _zí نو ا: نوج فرî.. ڻ ۾ ڻ
اد...يzا¦ فرî.... _..šي¸ _ر و : ا¸او _..يچ _..zí ¸و¿.م ڪ ڻھ
يsا ا.ج فرî... نا.. .ا..> ي.ج c>ا.. ,ن¸._zí ڪ ۽
و..ج cلاو..L ر ر † يلي..æف· و..ج _..¿نا cz _zí م.s ڻ ڪ ڪ
ر¿... يج نا.. ا¸ يsر.م نا.. ا¸ ي ار¸. ود.يٿ cعا, ڪ ۾ ڪ ڻ
_..z ي. ل نا..د.z وz ود.¿¦ فرî.. ه, دا,í د.رم ۾ ڪ ڪ ۾ ۾
.وٿ يŒو ويل وم ري×æر, _¸و¸ نا.ج يzí _ .م _ و يج ڪ ۾ ڊ ڏ
¿ا€م .> ,ر: ڪ 3 . رم وليرz¸ z يz ه· _.يج :ر˜م ڪ ڪ
_د..نوz ...ي ر· يج ر oد. ‹و نديو _ر <‚ي¿نا يzí ڪ ڻ ڪ ڪ
ه¿لا نا نو¦í ر.¸ ود.. هن ناæaن يz <¸و¸ نا: نا ه· يzí ڳ ڪ
ي..zí ر..z¸ ه.., _¸و ر..z¸ ه..· _zí ادنوچ نايzí هن ‰ف.م نا.
يٿ ي î. ي>ٽ : ر“ن نا. ¦ا: ¸ادaم oداي¸ _ر <‚ي¿نا ھ ھ ڻ ۾ ڪ
و رم ه· ديو ا ار¸ . يٿ ي î. يٿ ي.وz ي, ر چ ‹وا ٿ ڳ ڻ ھ ڪ ڪ
ي..zí و.... و..ج _¸ا..¸ دو..> cاí.., فرî.... ه..· _zí ادنوچ ڪ
. ي.zí ه.ن c¸ور.‘ ي.ج ر ي.. ي: _z _ر <‚ي¿نا. ڻ ڪ ڪ ڪ
نا.ا ه· _ر <‚ي¿نا يٿ ي>. ي.,م ي· caيa> ه¿لا اzا ڪ ڏ ڳ
.وٿ يŒو وي _امع..ا ,اج و, فرî.. ‹و ڪ ڪ
¸و>و¸ادaم ڪ ا¸و..> ¸اد..aم ي· ¸وL _داي., وج _z : ڪ 60
نا: 120 نا <¸و..¸ نا..: ر ي.. يجر : .z ,ار: يلم ڻ ڪ ڪ ھ ڻ
ه.., ن¸و وzا. يzí رæ>.م ي· .ي ر· يج ي.. ڪ ڪ 15 ي..لم
نا: ,ار: 60 نا... .ي ر· z ي¸ وٿ ي î. يٿ ,ار: يلم ڪ ڪ ھ
فرî.. 3 نا..ي ا ر † وج نا وٿ ي> î. ي¦ا: _ي¦ا· ,ار: ڳ ڪ ھ
ود.يا
اد¦اs اج فرî..
c¸ نو.ن و..ٿ ي¦ا ل ,, ¸د.ي¦ا و وم‘اz فرî.. ‹و نديو ڳ ۽ ڌ
ينام...ج ,ا..ع و..ٿ _ cو..s ي..: _,ا..æعا و..ٿ _ر اد..ي¸ ڏ ڪ
_..z و..z .و..ٿ _ر ادي¸ ي..چ م.ج _ر م.> _¸و€م ڪڪڪ ۾ ڪ ڪ
د..يفم ,د ..î.: يم×ل, اٿ _ ميل.· oا, _وaم _لعا ي: ۾ ۽ ھ ڪ
ود¦ا..s ..ي و نا... ر _امع..ا م.وم يج _در. يzí ڪ ڌ ڻ ڪ ۾
ه..· ي..zí و..چ ه, وzا <¸ل فرî.. وج نديووٿ ي.ٿ _و.>م ڻ
_وادو. يz _اي> ي>.¿.م يzí ديفم _طل> ي.¸. يz ۽ ۾ ۾
¿ا€..م _وارف..æ يsا, وٿ ي î. يٿ ديفم ه· lل> يم×ل, ۾ ھ ۾

181
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
.ا. z يج _ر.·رما ينJيج ,Jr مي > ’ ود. ناæaن ڪ ڪ ڪ ڪ
ناsري ه· وz _يîل <¸ل _¿.ج يzíو.. و zا وج فرî.. ۾ ڪ ڙ ۾
_..طل> ي.¸... ي..z _..z يج c..>· _وæا ي,L يzí ديفم ۾ ڏڪ
<¸و..¸ ود...يٿ _و˜s ر ¸رaم ¿ا€م وج _z <¸و¸ ه· يzí ديفم ڻ ڪ
و : ..z ي..z _ا>ر¿, وٿ _ر هæا>لا, ود¦اs يz ي· و,.چ ھ ڊ ڪ ڪ
¸ا..>, . _ي...اد. ي..· ...z _..¿. ي..¸ و يج ي..zí c..>, ڪ ڌ ڪ ڪ
ي..zí د..مí¸ا ه.., ’ي.zرî.. ’ c.د ¸و. وج ن ..’ي¦ا. ڪ ۾ ڌ
. رم اج فرî.. ا : اج نديو يzí ديفم ه, _وaل ¿لاs ڪ ڻھ ۾
وج فرî.. €ج مzا ه, _¿نا _zí ديفم î.: ,د ي يج ۾ ۾ ھ ۽ ڪ
ه..ن _¦ا..>.: ي..ج ي¿,... ... <‚..ي¿نا _ا>ر¿, يzí ودنوz ڪ ۾
ونا..>اود و›. نا. _¿.ج يzí اود مzا z فرî.. ه· يzí ڪ
يzí دا>يا يج نديو cاج ه. ه· _.يج. وٿ ي> î. ي¦Jz ڪ ھ
يج نديو —. يzا _zí ايîل اد¦اs ي يج نوم _ر <‚ي¿نا ڪ ڪ
و..يí _ر ر † ه.., ا ه..· _.يج يsا, _zí _·¸و نا· _,ا. ڪڪڪ ڪڪڪ ڳ ڪ
ي..zí و..يz¸ _امع....ا . : ‹و _,ي,L وج فرî.. ه· نايzí ھ
_ي·و..¸ _ ..ج يج ي.z ي ¸ نا..د.z .L نا: _z ج ر¸ ڙ ۽ ڳ ۾ ڏ
ي..ٿ _ما... .L ه, cاج ه.. _.يا _ي¦اي م‘ ا¸ ي: ۾ ڪ ڪ ۾ ڻ
.ي,..L ا..ج يلو..· ي¦او ج يج و..îل ه, csو _z ه نلا> ايو ھ ڪ
ي..zا ا.z .ي,..L ا..ج _ر..,ار, ي..ج نا..> _مجا مي > ي يج ڪ ڪ
فر..æ ي..zا ا.z فJ> ي..ج _امع....ا ي..ج cا..ج ه....ڪ
...L _ر <‚ي¿نا._zí اد. ¿Jع _م م ي¦ نام _z ا ۾ ڪڪڪ ڪ ڪ ڙ ڪ
‹و نا.ا ويٿ يîيد اîيد يج نديو _امع..ا وج فرî.. ه,
¿..لاs oا, cوs _امع..ا و · و : وج فرî.. csو _z ۾ ۽ ڻ ڻھ
فرî.... ه, _,ي¸ .> اج ن¸او ينا>اود ي.رs يzí ود.يٿ
._zí _ي¿¦ نام
ا,ر>· ي·ا†
نوم ناچاود.ي¦ار _امع..ا نا: csو يsا فرî.. نو¦í ڪ ڪ
ه.., _..¿.ج هللد..م>لا ي..zí و..ي ه..ن ر,د..م فرî.. ه, _z ڪ ڏڪ
ويٿ هن ه, _z ناæaن _ي¦اي ود¦اs ه· _ي.ويzا¦ <¸ل دæaم ڏڪ ڪ
ا..ڇ ه..· فرî.... <¸و¸ ه· و,¦ا¸ا: نا. ¸ادنا ي اٽ… يج يsا, ڻ
‹و نو..م ه..· _.يج.ي..ٿ ي î... _ر نا..æaن ه.., ينام ر¸ ھ ڪ
ا>...ن و¿ ا..م ا..ج ر..· يsا _ر _¿.ج يzí ¸وٽ.ا¸ا..¸ ڻ ڪ ڪ
.z يل..ل. نا _..zí اد..¦و ه.., و¸و...م _.zí اد..يا ي : ڪ ۾ ڻ
..z فرî.. ه· يzí ويلم و>.ن z ي: _z ه· ويچ مي > ڪ ڪ ڪ
فرî.... _ر ر: J cا ي : لو· ه¸ ¿رم ا¸ا ولو· ڪ ڙ ڪ ڪ ڻ ڪ۽

182
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
<¸و¸ نا: <‚ي¿نا ي> م.> مچ يج ڪ ڪ 250 ي..نارين ,ار: يلم
ر..¸ ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ م...> _..لج ي..ج _دعم نا. ¦ا¸ا: îم ڻ ۾ ڻ
و.يچ نو.م _ر نا.æaن و., فرî... نا..م ه.· وٿ نا… ڪڪڪ ڪ ڊ
و چ اد> ي¦ار _امع..ا يŒو يzí ري> ي¦لوم ه· _نام ڱ ڪ
_ي¦ا..ي ¸ا..ي· اود و..·¸و فرî.. ي¦ csو نا oارمz ’ ود. ڪ ۽ ڪ
م...> _..لج ي..ج ي.ي. يعsاو ه· _ي¦ايا ¸ ر,> <¸و¸ نا: ي.ي¿م ڌ
.و..ي ¸ا..ي· ه.., فور..>لا م..sا¸ <¸و¸ نا: <‚ي¿نا . يٿ يŒو يٿ ڪ
_ا..م ..z _z نايzí و چ يzا¦ ¸ادaم يج نري. نو¦í ڪ ڪ ۾ ڪ ۾
’ ا..šم ا..ي ا..ٽ: ي..: _¿ ا..م ه.., _..ج ه..· يzí اzا ه¿لا يج ڻ ڻ ڻ ڳ
اج _z ه· _ .و.ي. نا. ¦ا: c.و: ڙ ڻ 10 نا. ¦ا¸ا: ن¸و ڻ
<¸ل _ ا.. ي.ج ونا.z ه..· هن يٿ يŒو يٿ م.> _م م _¸امي, ڙ ڪ
ديف.. _€.يرîنا ا.ي _.zí اد..ي¦ا: نو.ي s ا.ي¸ _ي¦اد.. و¿ ام ڪ ڻ
‹و نا...ا._zí اد. ¸í: اي¸ ي· اٽ.يل ي¦ام اي _ي ويم c,ر. ڪ ڪ
يجر...لا ا يج ي..zí ي s نا... يلا..ن ي..ج ري>,· يفيطل ڪ ڪ
ه..· _ ڇو...ي¿م _..z يج ر..¸ ي..zí د..يفم ه, _لج يج ي.ي. ڏ ڏڪ ۾
نا... اود ي..ج فرî.... ه..· _..z ج _د...يو ي..ٿ ر..¿ي¸ فيل · ڏ ڪ
_..z ج ..ي و ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ م...> _..م م _..لج ي..ج ي.ي... ڏ ڪ ڌ ڪ
و : _..لج ي..ج ي.ي... ه..· ي.¸ ر,> ه· ميا و ر“ن يaيa>· ڻھ ڙ ڊ
نو¦ا...ارٽلا ..•ي¸ وليا يzí _د.يٿ ,¸و يج _دعم _ر ۾ ڊ ۾ ڪ ۾ ڪ
ه.· _..zí اد...îل ‹¸و..¸¸ ا يج ڪ GastrŸtŸs oد.عم ,¸و ي¦و.zا
¸ ه· يچا ي : ‹¸و¸¸ اzا _يرم ه, و يج ‹و ناzوا يzí ڪ ڻ ڪ
ي..¸ ي..: <‚..ي¿نا. ي.zí _يرم وج ,¸و يج _دعم ه· و >م. ھ
نا... فوف... _ z <‚..ي¿نا هللا<‚ا...نا و..ي ه..ن اود ه,ا ڙڪڪڪ ڏ ڪڪڪ
نا. _¦واد ينانوي اي _€يرîنا و يج ود.يو يٿ ود¦اs _a..م ڪ
.يzí ود.يٿ هن ه,
و.ي ڇ c.>, وzا _لا.¸ ي,L يzí ه¿لا يج _لا. يsا ڙ ۾ ڳ ڪ
ر..: ر..,ار, نا... فرî.... ي يج ¿¸ اج ي·و¸ _ zا z ه· ڙ ڪ ڙ ڪ
_رڪ 6 نا..æaن ه.., و نا. ¦ا: و, فرî.. _ي¦ا· ,ار: ڪ ڻ ڪ
ن¸و و..zا ي..zí _ ا¸ ي,ا..>.¸ ولا..ن و..ج ي·و¸ <‚ي¿نا ي.ٿ و•ن ڙ ۾
..: نا... ..يٿ ود¦ا..s ,J.>ا نا..يرج نا... ¦ا¸ا..: وعsد z ڏ ڻ ۾ ڻ ڪ
‡J· ي..ج ي·و¸ <‚ي¿نا <¸و¸ نا: <‚ي¿نا. وٿ ي¦ا و ه, oا, cوs ڌ
ي·و..¸ _ ¿ اzا ه· نويو نوي نولي¸ا _لا.¸ يz¸ _¸اج ڙ ڪ ڪ ۾
ي..zí _ر..ٽم ا..zا ه..· و..يا ¸ _ر ‰يa>· فور>لا مsا¸. يzí ڌ ڪ
ي..Œو ي >م... oا:د...: _ل..æs يج نرٽم ‹و نا.ا ا يج ھ ۾ ڪ
نا... دد..م ي..ج _,ا. ميدs ديدج نوم : نا. <‚ي¿نا ’ يٿ ڪ ڏ
نا. يلان يج _رٽم _ _ او¸_ _ ا¸ cم > ار.ا ,ا.zام ڙ ڙ ۾ ڪ

183
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.¸ ر,..> ه.., ا..zا نا¸ود ‰يa>·.وz ويار ¿يا. نوم˜م z ڪ ڪ
¿ا...فم ’ ,و..>رم _..ما €ي€علاد..,ع م..ي > ر † و..ج نا ه· ڪ ڪ ڪ
ه, csاL هنادرم .ا. يج _يدلا _م. مي > _¦ا€>لا ۾ ڪ ڪ ۽
ه..· ي.¸ ر,..> ه.., ا..zا نا¸ود ‰..يa>· <‚..ي¿نا.يzí ر † وج نا ڪ
ي..ٿ ,..ن¸ ا ي..: _¿نا ه· _¦ا: و.ي ل ي: _z ¸وناج _z يج ڌ ڳ ڏڪ
فرî.... ر¸ _zí ناæaن اي ا. _د.. ه, _نا.نا وٿ يŒو ڳ ۾
نا..: <‚..ي¿نا _د... ه..ن نا.æaن ه.., و _رٽم ¦ا: : نا. ڪ ڪ ۾ ڻ ڏ
zو..ج ا..˜عا در..فم ه..ير“ن ي..ج ينا...لم ر,اæ مي > <¸او. ڪ ڪ
و : ,ام· ‹و نوم ه, يzí €ج مzا فرî.. _¿.ج و>.ن ڻھ ۾
c..sو نا فر..æ نو¦í ي..: <‚..ي¿نا ’ي..zí ود...يٿ _امع....ا
_ر cيا . _يرم و csو _¿.ج نايzí ود. _امع..ا ڪ ڪ ڪ ڪ
..ي ي..: <‚..ي¿نا ه· يzíويz¸ يچا .ا.ي¸ وz ا ي: _z ه· ڻ ڏ ڙ ڳ
نو..ي¸ ر..¸ و..ٿ ي..Œو ي..ٿ م...> .ا...ي¸ وz ا فرæ هن نا. ڙ ڳ
ي¦ا..¿.نا و>.ن يz نويٿ _Œو يٿ م.> نوفيل · ,ام· دوجوم ڪ
ي يج c.ود يsا . يzí ديفم _ي¸امي, دادع· ل و... ڪ ڪ ۾ ۽
_..zí اد.z¸ ادنر : ا>.ن ي.¸ يzا _zí فsاو نا: ي>.ن نا ھ
—... ي..zا ي..: نا..zوا وير وعلاطم نايzí ودنوچ ي: _¿نا ڪ
.ي,..L c...ود ا..ج نا...ا و..ج _و...sا ر¸ اد.يو يلم ا>.ن
ي.· ه¿لا _¸او c...¿, ي.· _ر.· و ¸ نا¸د, ر c.>م ڳ ڳ ڻ ڪ
ي..îل <¸ل _د¦ا..s يج ˆا>و ,اع _..ود _¿نا ƒا _zí د˜, ۽
ي..ج _>...ن .ي,..L c...ود ه· نا. ديما <‚ي¿نا نايzí ويz¸
_ير...¿, _.يج ه· _ وعلاطم وج _,ا. ي,L : نا. ‡J· ڪ ڪ ڏ
_..zل _..z يج ي..چا و..نا _..ي: و..ج _امع....ا ي..ج _>...ن ڏڪ ڏ
ود¦ا..s ه.., نا..م _>...ن ر...¿, ه..· ادنوz هن فsاو نا: _z اچ ڙ
اد. î. هن _ر _æا> ھ ڪ
cي,ا€ي· ري. ا ڪ
ي.ٿ ¸ام... _¦اود م..zا ي..ج ينا..>اود ي..فيطل و>...ن ي..z ۾
¸و¿...م _˜يرم ر„ ا نا. يلان يج اود يz ا و يج.وٿ ۾ ڪ ڙ ڳ ڪ
.يzí
فرî.. 50 ¿رم ا¸ا ,ار: ڪ 100 ,ار:
_¸اي· .ي ر· ڪ J ي.· ه.¸ ي جو ر.: فرî.. _ير¿¸ ڪ ڪ ھ ۾ ڙ
_..يرم ن¸ا <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا ي..> م.> مچ _ر ر: ڪ ڪ ڪ ڪ ڙ
و.ج _ي¦ا...يا.و.چا اد.ي¦Jم و¸وٿ و¸وٿ _ر فوف. و¿..وج ڪ
_ ي ا..¸ و..ج ¸دا <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا _Œو ي>.ي¸ نويرم ڍڪ ڻ ڪ
يzí ¸اي· ري. ا ي>:¸ _ر .> <‚و¸ نا: <‚ي¿نا ي>¦ا : ڪ ڪ ڪ ڻ

184
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ا¸و>و¸ادaم ڪ 250 ي..نارين و..ج ¿,æ (نوي·¸ ه¸) ار: يلم
ود¦ا..s ر...¿, ي¦ نا. îم ه· يz¸ داي ي>¦ا¸ا: ي جو î.م ڻ ھ ۾ ڻ
ي>z _د.يٿ _لج ي.ي. نا. îم ي: _يرم يل¸ ود.يٿ ۾ ڻ
cامولعم ي و ڪ ڌ
يzا _zí اد.z¸ اد. cم > ر„ ا ي اما“ن ر· يج نا.ا ڪ ڪ ڪ ڻ ۾
نا.: _ ا ي.,ا ر.¸ _..zí اد..نوz ه.ن .ي,L د...م _ر و : ڏ ڏ ڪ ڻھ
_ر و : _ر .z ¸اد...يم¸ يzí ودنوz م وzا ند.. ڪ ڻھ ڪ ڻ ڪ
ي..ٿ .ي,..L _¸ا,و¸ا و و _zí اد.¦و هن ا.ي¸ مي > ا zا ڪ ڪ ڪ ڪ ڙ
و..z ود...ي اود ي..ج ,..ن¸ ا و¿ ا..م ..z نا..م _¿نا.يzí ود.يو ڏ ڌ ڻ ڪ
ي..ج <‚..ي¿نا.و..z ود...يٿ ود¦ا..s ي..: _¿ ام يsا نا. _¿.ج ڻ ڪ
ي..zí ود.ي¦Jz يzا¦ و>.ن وي ا. <´ا¸ _د.. <¸و¸ نا: cاsو ڳ
و¸او >م... ..ي و نا..: _..ير¿¸ oار..مz oدو..جوم ه· _.يج ر¸ ھ ڪ ڌ
ƒا ي..zí ود...ي ..: ه, وî.. o¸ا¸ و.. يz _ر ي¿نا يzí ڏ ڏ ڪ ڪ
ديا... ا..ج اود ي..ج _..¿.ي _..z ه..¿ل ڏ ڏ ڪ 300 _و..æو ا..ي¸¸
ي..ج نا...ا و يج ي ا..ما“ن يلعلاد..,ع م..ي > ’ يzíود... ڪڪڪ ڻ ڪ ڪ
و>...ن و..zا _ر..¿, ..z نا وz .ي,L ¸و¿.م وج يa¦Jع ۾ ڪ ڪ
و..ج نا.ا ه· _z ج ’ نايzíويí يîل ي•م و يجويا ¸ ي: نوم ڏ ڪ ڌ
¸دا ي..zí ود...¿¦ نا..م _ي... _¸ فرæ و>.ن و¸او cي,ا€ي· ڪ
م ي و ه, ناŒا cي,ا€ي· ه· وٿ _ م ¿لاs _ر يج ڪ ڪ ڌ ۾ ڏ ڪ ۾ ڪ
_..¸ ي...عي نو نا و..· ه..· _„م _€يرîنا _ر <‚ي¿نا وٿ _ر ڪ ڪ
ي..· ينا..>اود م..ي > وي ا... <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ’ ر z ي: ڪ ڳ ڻ ڪ ڪ
‰يد..æ· _ر نا..ي, و>...ن ه..· مي >م... ر...¿, نا: ¿¸ ويí ڪ ھ ڻ
_د.... و يج يzí و>.ن وzا يعsاو ه· ويا ¸ oارمz ناير ڪ ڌ ڪ
يلد..>ارs <‚..ي¿نا _د.... .و..z ويا ¸ ي: يلعلاد,ع _ي¦¸ <´ا¸ ڌ
و...,ر>· و¸او c...ي,ا€ي· و...>.¿.¸ _...ي: نو...م _د..... ي...: ڏ
_د.... _.يج ه..· م..ٿا وي.: هن _ر <‚ي¿نا ولان _د...ويا ¸ ڪ ڌ
_و¸ هن ر™ا ي· ¸ا,و¸اڪ
¿لاs ري. ا ڪ
و..z .ي,..L نا... يلان يج رچí دم>م مي > ر· يج نا.ا ڪ ۾
_¸دار.., _¸و..¸ ي..ج نا...ا ر..¸ .>ا..æ دلاو فرæ هن و يج ڪ
ه.., cم > : نا. م ي ,ا>> ا¸ _يz ه¿يو cا نا. ڪ ڏ ڪ ڪ ڻ
‹و ,و..>رم ه..· ي..zí دا..ي ¿رL <‚ي چ ي: نوم . وz ود. ڱ ڪ
وsا..فل و و ..z _¸او ....و¸ ه..· _و..z و..šيو ..: نا... دلاو ڏ ڪ ڏ
نا..م <‚ي.و> _ي¦ايلو: _z ج وي يلاو> يج .>اæ مي > ڏ ڪ ڪ
ي..: در:ا... ي..ج م ي ,ا>> _د.. ويz¸ ي¿ي, يٿا ڪ ڪ ۽

185
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
•و ه...· _ي¦ا...يچ 5 ه...· ي.¸ ر,...> ’ ¿ا ي...¦و ي¦ا...šم و...ل ڪ
ي..: ...L _..z ج و..عsد نوير¿¸ وz .ي في·ر. _.يرٽ.ج¸ ڏ ڪ
د.....م ي: _¿نا ي¦و ويورٽنا نا: _,ي,L ه· ويو وي ميل.· ڪ
ي...و¿م ي..· ¸و..L _داي., ا¸ويو ون .ي في· ر. وج مي > ڻ ڏ ڪ ڪ
د..م>م و .·. ي.z _د...يا ول يج _ي.و¿م _·و _ر نا وz ڊ ڌ ڪ
ر..¿, و.ج ,.ن¸ ا ‹و م.ي > ر.چí ه.· و.يچ _يرم z نا> ڌ ڪ ڪ ۾
ي..î.¿.ج _..ي¦ا.z وي ¿Jع وج c.ود z _د.. وz و>.ن ڪ ڪ
و..zا ه..· و..يٿ c,ا™ نام <‚ي¿نا _ي¦ان فوف. وج ,ن¸ يz ا ڏ ڙ ڳ
_..¿.ي ..z ه..· ي..zí _ا..ف·ا _.> ودنوz و.. وج فرî.. ڏ ڪ ڪ
و..ج c..م >لا .ا.., .ا. يج و:ل ¿لاæ دم>م مي > نو¦í ڪ ڪ ڪ
ي..z ه..· و..يîل .>اæ ي:ل ي·ا ه· _يz ويz¸ _ر وعلاطم ڪ
_¸او يل·ا..مرچí د..م>م م..ي > و يج يzí و>.ن وج ,ن¸ ا ڪ ڪ ڌ
.نويzí ايz¸ _ر _aن _عو _م نا: نا·ا نا.ا يzí وج ڪ
ه..· وي ناي, ¿رL _z _¸او <‚يل·ام ,ا>> رچí دم>م .ي,L ڪ
و¸و..ٿ ه, ¿ر> يzí _يام¸í اري¸ ار.ي فرî.. يz ي>.¿.م ۽ ڪ
_..æا> ي,ا..يما ي· _ي¸امي, ي¦ _ير.ي نا.í ه, zا¦ ڪ ڪ ۽ ۾ ڻ ۽
ي.ج _ي..نلا, ¿ر..> م و>..ن ي.z _ر _¿.· يzí ي. ڪڪڪ ڪ ڪ
يzí ‰¦ل
فرî.. و>.ن 12 نوير,¸’ ,ار: 30 ي..ٽ ي: _ير,¸ ,ار: ڪ
ي¦ فرî.... ¿و ي..:¸ ي..· ي..îناد <‚_¸و _ر و¿.... ڏ ۾ ڪ ڪ
ي ل oا., ي.: _.ير,¸ _.z ج ي.ج oا., ي لz ي: <‚يîناد ۽ ڳ ڏ ڏ ڪ
<‚..يîناد ,د ي c..sو نا ي.ٿ ¿ور. ر ن ه¿نود نا: _.ا¸ ڪ ڻ ڪ
<¸و..¸ نا..: ..Œو _ر..¦ ي..ج _ير,¸ ي>:¸ •يz يzل نا· ه¿لچ ڻ
<‚.ي¿نا ي.>:¸ ي جو <‚ي..ي. _ر ر.: _ فرî.. ھ ۾ ڪ ڙ ڍڪ
_و..aل ¿..لاs اود ي..z . ي..ج ي..: _يرم ,ا. و ¿,æ نام ۽ ڏ
و¸او <‚ي:ا..م نا¸د.., ي..ج .ي¸ ي..zí ر...¿, ,ا..م· <¸ل يج ن¸او ڻ
ي..ج _ونا ا..ي _ر..ع و..ج _ونا و¸او _¸و... ي ا..¸ ڪ ڪ ۽ ڻ
ي.: نو.م ه¿لا _ير...و .z ي..ج نا. oريrو _دنا.وج ڳ ڪ ڏ
ي..ج _..ير,¸ ي..: فرî.... ه· يzí يz اzا ي¦و يچا داي cر·
ي...ي,لاد ¿ر..م ا¸ا ,نول’,ار: ي· .. نا _ نام ا> ڪ ڍ ۾ ڍڪ ڪ
..z ن¸و نا..م نا <¸و..¸ _..>:¸ _ر ر..: ,ار..: ي..· zرz ڪ ڪ ڙ ڪ
..z هللا<‚ا...نا ه..· ي>¦ا¸ا..: ,ا...و ¿,æ نا. <‚ي:ام و.ام ڪ
¸ور.‘ ي.ج اوz _ ا:ود.يو يچا ,ا¸í _ لا,¸دنا يج ي.فz ۽ ڌ ڪ
,..ن¸ ا z نوم ه· ويچ .>اæ مي > ’. يجر : ر €يzر¸ ڌ ڪ ڪ ھ ڻ ڪ
و..يا¸و ي..¸ _ي¸ ه, و.ا¸ وج _¿.ج’وي ¿Jع وج _يرم _¸او ڪ
ي..· •..ل _..¿.ي _..¦ا نا... _..˜s يج اد> ين اود ي: _z ۾ ڏ ڏ

186
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
..ي¦ _ لا, نا. _امع..ا يج _¿.ي د.چ و ل لz ي¿ي ا¸ ڪ ڪ ڏ ۽ ڳ ڻ ڻ
و.ج _..¿.ج ي.zí _..يرم ي¦و.zا وzا _اي> ي>.¿.م .ويو يٿ ۾
ي¦و..zا نا... .ا...> <‚ي¿نا وz وي ر † oارمz نا. نوم ڪ ڪ
وٿ ي î. يٿ و>.ن ھ
فرî.. و..ڪ
داد..ع·ل ه..· _ي.اد. جو ر“ن ي· _,ا. ود¸ا _z يج نا.ا ھ ڪ ڏڪ
ود.يو يٿ .ار> ¿امد وج _¸او z ¸ اد.لم ا>.ن اج فرî.. ڻ ڙ
و>.ن وzا نو¦í cz _ر ي¿نا يzا¦ و>.ن و ¿ _ير¿¸ ه· ڪ ڙ ڪ
ي ار¸ يzí ود.يzا¦ و¿ امرz نا.í و يج نايzí ويz¸ يîل ڻ ڻ ۽ ڪ
ود.يو يٿ .ار> _ . و>.ن نا: _¿ ام _ : نا. .ي ر· ڙ ڻ ڻھ ڪ
يzí ود.يٿ هن ¸اي· ¿ي>æ فرî.. اي يzí
.ي ر· ي ار¸ ڪ ڻ
يzا يج oول <´ا¸ ي î. لام ’<´ا¸ ناوJ¸’ <´ا¸ ا فرî.. ڙڪ ڻ ڪ ڌ
_>¦ا..ڇو ناوJ¸ نا..•م ي..ج ي..¿نا ي¦ا..ڇو ا ي î. لام _ير¿¸ ڌ ڻ ڪ
نا..•م <‚..ي¿نا _..>:¸ ناوJ¸ _¸و ي..:¸ فرî.... نا•م <‚ي¿نا
<‚..ي¿نا و..:¸ ي..· oا.., ي¦ ¸و¸ lو,..˜م ي¦ ي î. لام _¸و ڏ ڏ ڻ ڪ
ه..¸ •..يz ي..>zل نا..•م ه..¿ي: <´ا..¸ ا ي:ا..م <´ا¸ ا <¸و¸ نا: ۽ ڌ ۽ ڌ
_ J _..¸ ي ل هن oا, ي•م وج يج oا, ي لz _: J ڪڪڪ ڪ ڪڪڳ ڏ ڪ ڪ ڪ
_..Œو _ ... نوي. _z ج ي¦ا ل oا, نا. Žz ي•م <¸و¸ نا: ڙ ڏ ڳ
_ر ر..: <‚ي ا..¸ يج ¸دا _ فرî.. _¸ا¦ يzل ه· ڪ ڙ ۾ ڻ ڪ ڍڪ
ي>:¸
.ي ر· ديدج ڪ
<‚..ي¿نا ي·و..ل _يا...¸ يج <‚يٽم _¿. ي: ي>.ن ي. ا. ۾ ڪ ڳ
نري... _..z _ر c..م > _..: اعsد ه¸ ي جو نا. .ي·ر· ڏ ڪ ڪ ھ
فرî.... _..z يج ود...يٿ ¸ا..ي· و.. ه· يج oا, يج _ يڇ ڏڪ ڪ ڏ ڻ
ي·و..ل <¸و..¸ نا..: <‚..ي¿نا يج oا, ر¿ي¸ ه· ي.ٿ _و.>م و, ڏ ڪ
_ر ر..: نا.. <‚ي ا..¸ ي..ج ¸دا <¸و.¸ نا.: .يٿ _ ٿ ي.ج ڪ ڙ ڻ ڪ ڻ ڌ
ي>:¸
ا¸و> و¸ادaم ڪ 125 نا: ,ار: يلم 250 _ي¦ا· ,ار: يلم
_ر ر † وج _ج _zí اد¦اs —. يzا ي.. _z : اد¦اs ڪ ڪ ۾ ڪ
.نويzí ايí
_ما·و ي.
AscrbŸc acŸž

187
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿ي¸ا·
ي..ج _ما..·و ي... نوم..˜م ..z ي..>.¿.¸ مل.ا دي. رٽ ا ۾ ڪ ڪ ڊ
ي..îل ¿..ي¸ا· اzا نا. ن¸وٿ ند.. نا·ا نا.ا يzí يîل ¿ي¸ا·
و..z نو..يz _ي›. نوî.· نوج د.ي¦Jz ¸ا¿ج z. نويzí ايz¸ ڙ ڪ
oار,ر... ي..ج ¸ا¿ج <‚ي¿نا وz ود. î. هن يم : يلz و¸ا,يو ھ ھ
_د. >م... _¸امي, دن چو ي: _يرم <‚ي¿نا يج lو,رa.ا ھ ڙ ڙ
_ونا..يsوا ي: _يرم <¸ل ,, نا: <‚_¸امي, ي: _¿ ام ي و ڻ ڻ ڪ ڌ
ه.· _.يرم ه.· _ر <‚ي¿نا’ ايو يzل ي· _ريíج ناريو يج ڪ
ي.., _..z وz _¸ور‘ ¦ا,, ي: _ي¸ _ر <‚ي¿نا . يzí و رم ڻ ڪ ڻ
oا: _¸ا· يج _ري€ج <¸ل ¦اٽم ,, ي: _¸ا,يو _يرم ا¸ا¿. ڻ
ه¿لا ي..ج ي.و> cري> ويا., وعي¸† وج اír ي>.¿.¸ ي: ڳ ۽
ي..ٿ و ج ..م : ..لz _..¿.ي ن¸و..ٿ و..z ه..· ي.z اzا <¸ل نا ڙھ ڻ ھ ڻ ۾ ڏ
ي..: _..z نا¸¸ا..¿ج ..z دن¸í: نام _ريíج نا ¸ا ر>íويو ڪ ڙ ڪ
ي..ٿ نار..ي> ي... _..ي: c.ود ميدs _د.. ويí ي¦و ند.ل ڏ
ي..ج _..¿نا و..zا ا..يو _ ڇ و..z ي¿>م... oدر..م ي..: _¿.ج ايو ڏ
ن¸ونا..ج _..¿.ج ي ا..¿ ي..ج نا¸¸ا..¿ج <‚..ي¿نا و..z نو¿ما. ڻ ڪ
. ا ¿ار.ج ي.ج ..يل ‹ا ..ا’ ويz¸ oدن¸ ي¦ا: oا: رîناو ڪ ڊ ڊ ڪ
ودzا...م و..ج _..z.وz .,. وج ي,.,لد <¸ل يج _ل _ميج
_ا...رz د...ي¦Jz ¸ا..¿ج _..ي¸ا€z ي..ٿ J.,م _ور ... ه· وz ڙ ۾ ڪ
_ ..¿ ا..zا oا..: ه· وz _او. وzا وج ¿ارج. اٿ _¦اŒو ناج ڙ ڪ ۾
ه..ن اí..r _¸ا..¿ج ا..zا وي:¸ oدن¸ ي: نا¸¸ا¿ج وج يzí ي.. ۾
ي..zí ‰..لع· و ..¿ ا..¸ و..ج lو,رa...ا اír يzí ڙ ڪ ۾ ڻ ۽ 20 ي.م
1747 اج _ر,.لا. ¸ا¿ج _ر>, 12 اف... ي..ج ¸ا..¿ج _يرم
J.,م ف..يل · _ ج ..z ي.¸... يzا ايو اي _>اد ينا> ۾ ڪ ڙھ ڪ ڪ ۾
نا..ن ار.ين ي.· م..ج نويz _ي . نو¸ا¿م نوج ي.¸.. ا.z ڙ
ا.z ¸و€م ي¦ا¿.نا _ ٿ ي.¸. ا.z ڪ ۽ ڪ
اí..r ,اع ي: _¿نا.ا.z _.. _ نا¸و يج _ا.,.ا ي.¸. يzا ۾ ڊ
نو..ين نوي. ي¦اír ادج ادج ي: _˜يرم فل.>م <¸او. نا: ڏ
يج رzا ي ا¸ وج ,وٿ و ر. ي ا¸ وج .م. _¿.ج . نويو ڻ ڪ ڻ ڊ ۾
ا.يو ا.ن نو.ميل ه.¸ يîن¸ا.ن ي ا.¸ و.ج يميل ‡í يج ي…ا¸ ڏ ۽ ڻ
ه.., ور...يج و ا: نا. ينومن يš. ,ام· _¿نا ي: نويم _ر>í ڌ
oدا..ي¸ نا..: —... . ا..يz¸ اد...ي¦ا: يلو..: _د _: و.فz ه· ويلم
ا..يو ي..ٿ ي¦ ار.يا ¸دنا يج ي.فz ي.¸. ويٿ نام <‚ي¿نا ود¦اs ڪ
€..ميج و..لاو> يz . ا ل ر _¸اد¸امي· يج _˜يرم _ي¸ وج ڳ ڻ ڪ
_ل 1747 .ي.zí و.يو و.·¸و نا.· ¿Jع دادو¸ يج lو,رa.ا ۽

188
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ينا..م¸ <‚..ي¿نا ويٿ ود¦اs نام ا¸و> نا ي: _˜يرم _¿نا اڇ ڪ
ه· _ر <‚ي¿ناا.z هن ¸اي· <¸ل >م ي: ه¿لا <‚ي¿نا رٽ ا اج ڪ ڻ ڳ ڪ ڊ
<‚..ي¿نا ر..¸ وz ويٿ هن ود¦اs ه, و نام نوميل _رع ي: _¿نا ڪ
يz ا ي..: نوميل _رع ه· ويو هن ناي ه, وج _¿. ي.ا¸ ڙ ڪ ڌ ڪ
ي¦و ي..ٿ ¿يا‘ ي.. ر™¸م ا _ر يج _¿.ج ’ وz ويوويzا¦ ڪ ڪ
ي.z
_د..æ _..يz ¸ا ي..zí ...ي>ع ه.., ¿..ي¸ا· ي..ج _ما..·و ي... ۾ ڙ
و..ي c,ا..™ نام _,ر>· .يل €ميج _جر. _ر>, يج هيناLر, ڪ ڊ
_ر..م _¸ ي..ج _..لs _..ٽ: ن ..¿ج نو..ميل _ر.î.... ه..· ۾ ڙ ۽
_ور ... _ر..م ي..zí cي>J..æ ي..ج ر م.> _ور . ۾ ڪ ڻ ڪ ڪ
ي..ج .,... _..¿. ر..ي×, نا..م _æ> _ي¸ يج م.ج ن¸ا¿م ڪ ۽
,ا..م· _ ا..¿م _ر..م ي..z ي..zí ود...يو ي..ٿ ¿ور. zو c¸ ۾ ڻ ڻ
_ر.>, _.يوL ي: _¿نا ه· _ر <‚ي¿نا وzا يzí ودنوz و : ڪ ڻھ
و ر ¸í..: ي..· ينا..م c...و: ي¿م ول نا¸ود يج رف. ڻ ڪ ۽ ڻ
_..zí ادنوz ,ور>م نا: اír _¸ا· وz يzí ودنو¸ ۽ 1928 ¿ ۾
_ر·¸ا..,يل ي..ج _ ¸ا..z _ا. <‚ي¿نا ويٿ csاي¸د _ما·و ي. ۾ ڪ
و..ي ..لا نام نويم _ي…ا¸ ي: _ما·و ي. نا¸ود ‰يa>· ڪ ڳ ۽
<‚..ي¿نا ر..¸ ي.z ي. يجا..ير.ج ..ي... ‰..يa>· ا..zا و..يو ڪ
<¸و..¸ نا..: <‚ي¿نا وz وي هن ¿‘و ولان و وج _z ناد..¦ا. ڪ ڪ
1932 _z نام _¸ يج نوميل ندر:ا. > يج _ ¸اz ھ ڪ ڪ ۾
> وي:¸ .يا يج¸اي¦اج ..ي. ولان _د.. وي لا ي: ھ ڪ ڊ ۽ ڪ ڳ
ي..ج .¸ا ...يا _ناد....¦ا. ي..ج م î.مر, <¸و..¸ نا: _.ي¿م ڪ ھ
ي¦و.æم _ي .· يج <‚ي¿نا’ ي. csاي¸د c>ا. ي¦ايمي ڪ ڪ ڪ
’ ي. ¸ادنا ڪ ۾ 1938 ولا..ن و..ج ...يا .¸ا ...يا <¸و..¸ نا..: ¿ ڊ ڪ
ميل..· ¸و.L _¸ا ر.. cمو > نا. يلان يج ي. _ما·و ڪ ڪ
. ويڪ
نو.يæا>
ي ا¸ نا. <‚ينا.í يzí ودنوz c¸وæ يملs فاف. يz ڻ ۽ ۾
نا..: دي... · _..مع يمر: _ما·و يz وٿ يŒو يٿ .íج ڪ ۽ ۾
ي..ٿ ¿يا..‘ نا... <‚ينا.í ه, ي· ر _ري>† ¦ا . oوJع ڻ ڪ ۽ ڻ ڪ
نا... <‚ينا...í ي..: _z ه, ¸ا: يج م.s يلومعم يٿ يŒو
ي... _د...يٿ _..æا> نا..م _ي…ا..¸ _..لs _ٽ: _ ڇ وير oا,· ۽ ڏ ڪ
¿يا.‘ و : ,ا..م· يل,ا.aم ي.ج _..لs _šم <‚يمر: _ما·و ڻھ ۾ ۾
ر ,ر..: ر..يد _¸و..ٿ ه..· _ي…ا¸ _ _ما·و يz _zí اد.يٿ ڻ ڪ ۾ ڪ
ي..æ> _ي.•م يج ن نí ن .ن يz.وٿ يŒو يٿ ¿يا‘ ي¦ نا. ۾ ڊ ڍ

189
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ج .¸ا .يا _.sا, فل.>م وٿ ي.ٿ _ما. c¸ يٿ .íج ڪ ۾ ۾
.ا...ي¸ نا..: ندر..: _ما..·و ي..z ي..zí ود..نوz فل.>م ¸ادaم
_دنوz هن دوجوم م.ج _z يج. وٿ يŒو يٿ ¿¸ا> يعي¸† ۾ ڏڪ
و..ج _..z ¸و¸ ي: نا.نا يzí ود.يٿ هن ه, ¿ار>ا وج _z ه· 3
ي¦ا..: نا...نا oدا..ي¸ نا: نا _z يج ر¸’ يجر : ,ار: يلم ڏڪ ھ
وٿ يŒو يٿ ¿¸ا> يعي¸† يج _و ا .ا.ي¸ وzا ه· ڪ ڪ ۽
¿ا€م در.. نا.. .ا..> ي.ج ينا.نوي .L ¿ا€م وج _z :
. يzí .> ڪ
ر˜م ود...يٿ ه..ن نا..æaن _ر و : نا. _امع..ا يج _z: ڪ ڻھ
ي..zí _د..نوz oدنا..æaن ي·دا..ي¸ ي..ج ي.... ر..z ه, _z · يzí ڏ
¸اد..aم oدا..ي¸ نا..: c¸ور..‘ و..ج _..z _z يج _ر <‚ي¿نا ڏڪ ڪ
ندر..:’ cر„ ي..ج .ا...ي¸ c...د ه..· ويو وي _امع..ا ۾ ڪ ڪ
_..z يج _..zí اد...يا _ر ن نا...ن ا..z ا ي..· دلج’ نوير•¸ ڏڪ ڪ ڙ ڳ
يج ڇ ي¦اٽ : ¸ادaم ه· _يٿ ادي¸ نو.مJع نوي zا ڏ ھ ڙ
اد¦اs
ي..z ه..· ي..zí و..zا ود¦ا..s م..zا نا..: —... و..ج _ما..·و ي...
ي..ٿ ي¦Jم ا..¸ ي..: _..يل> ا يج يٿ يzا¦ _ي·ور¸ _>يلو ۾ ڻ ڪڪڪ ڪ
اد...ٽڇ نا... ريد م>¸ ه· ي¿¦ هن _ي·ور¸ اzا م.ج _z يج ۾ ڏڪ
ي..ج ..يٿ .í..ج ي..ج oو..ل م...ج نا... _ما..·و _..z . _..zí ڻ ۾
_¸ور..‘ ,ا..م· <¸ل c>æ _ير.¿, يz يٿ يŒو _ و cي>Jæ ڌ
,..ن¸ و ¿... د..لج د.م c>æ ي:دوجوم يج _z ند,. يzí ڻ ۾
ي..ج _..ي z _ما·و يz يٿ ي:¸ د.م c>æ ي: ندن نر¿م ڏ ڏ ۽
دود..r ¦اري¦ا..ٿ دود..r _..ن¸ يا يzí _¸ور‘ ه, <¸ل ,ا >..ا ڊ ۽ ڊ ڪ
c>.æ يz يzí _¸ور‘ ه, <¸ل يج ي:در ¸ا c.¸د يج ڪ ڪ
نا...نا ي..z ي..zí _¸ور..‘ ي¦ا..¿.نا ه.., <¸ل ر _ا>, ي: ۾ ڻ ڪ
ي¦ا و cي>J..æ يج ر يل,اaم يج <´ا¸د ينام.ج ي.z† ڌ ڻ ڪ ۽
م...> ه.., ي..: نر..™ا .ار..> ي..ج ي:دولí يج _و>ام يz يٿ
_Œو يٿ c.¸د دلج م>¸ نا.ن اج نا. _z يٿ _ر ۽ ڪڌ ڪ
وي¿>م... اود ي·ام...ر ..z ي..: _..z يل...ل. <‚ي¿نا اٿ ڪ ڪ ۾
_د.,لا م.عن و.ج _¦اود ·وي¦ا., ي.ٽ.يا ر..ي ¿نام وٿ يŒو ڪ ۽ ڪ
نو..ج _د ي..جرلا _طي,ا..ي† ي: _z يٿ يŒو ي. ميل.· ۽ ڪ
cدا..ع ي..ج ي...ون .ار... _ي¸ا..مي, يج ¿امد نوي¸امي, ۽ ۽
ي..zí و..يو وي >م... د..يفم ه, <¸ل _¿ ام _داع يج cاي..م ھ ڻ ۽
ند.., _..م>¸ يج _ نí _ .ن _م>¸ يج _دعم _رaن ي: _z ڊ ڍ

190
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج _..z ¸ا..>, ي..ج ن .... ¸ا..>, و..· ندر..: ... و..ج ۾ ڌ ۽ ڙ ڻڙ
وٿ يŒو وي _اي> ديفم ي: _امع..ا ڪ
نوي¸امي, _د.يٿ _ر يج ‹و: ڪ
نويد.يو يٿ ي>.,.ا ,رن نو¸ا¿م _ر يج ‹و: يج _z ۽ ڪ
..zو ه.., c¸ نا..م _¿نا يzí ود.يو يجر¸ ه, د.: _ج _zí ڻ ۽ ۾
ا نا..: csو _ر يج ‹و: يج _z يzí ود.يو يٿ ¿ور. ڳ ڪ
..يل: ي¦اري¦ا.ٿ _.zí نويد..يو ي.ٿ رzا.œ نو.مJع نوج _ري¸ ڊ ڊ
م...sرz ند.., ي..zí _د...يو ي..ٿ .ار> ه, ي:در ¸ا يج ۾ ڪ ڪ
_¦اود ي..ٿ يŒو يٿ ¸و€م يج cعsادم يج _. يفنا يج ڪ ڪ
نو..ج ل ه..ن ,.., ‹وا ٿ _zí اد. ل يٿ cر· ر™ا ر˜م اج ڻڳ ڪ ڳ ڻ
ي..ج _ما..·و _..z _..zí نويد.يو يٿ ¿ور. يٿ رzاœ نو.مJع ڻ
ي.ٿ _ور .. _ر.م ه.· ي.z¸ و.æرع _يوL _z يج ‹و: ڪ ڏڪ
يzí ود.يو
وaيرL وج ر _æا> _ما·و ي. ڻ ڪ
ود..يو و.ي _.æا> نا.م _ي…ا.¸ _.لs _ٽ: _ر و : يz ڪ ۽ ڪ ڻھ
ا..ٽلام نو..ميل و و نو..ميلا .ن ’نو...ي¸’ن¸و..نí نا..م نو..يم يzí ڏ ڍ
ود..نوz يلو..معم ¸اد..aم و..ج _z _ي. يناوي> و.ي,¸’ار.î.. ۾
ه.· ا..z .ي.zí هن c¸ور‘ ه,ا يج يٿ نا.ير¸ اz ر¸ يzí ڻ ڪ ڻ ڻ
.اي..د _ما·و ي. _ي ¦ _ي¿¦ ناsرL يج ي.,م _د¦اsا, ڪ ڪ
ا..zا ر..¸ وٿ ي> î. _ر _امع..ا _ر دير> ي¦وzا . يzí ھ ڪ ڪ
_¦اír ناzوا _z يج ه· اٿ _ي>م ناد..¦ا. —. ه· ه¿لا ڏڪ ڳ
ي..ج ¦ا..: ٽي•.ي... <¸و¸ ه· اٿ و î. _ر _æا> _ما·و نام ڻ ڪ ھ ڪ
.يzí هن c¸ور‘
_امع..ا _ي¸امي, وج _ما·و ي. ۾
,ا ¸ ول€ن ڪ
و.z ه.sا.ي ,ا.عنا _.,ون ناد...¦ا. ي.z ,..لا¸ _..يل ر.ٽ ا ڪ ڊ
_امع....ا ¸ادaم يsا ونا¸و¸ وج _z ه· وz وچ وج <‚ي¿نا. ڪ ڻ
دي... ر..ٽ ا .و..ٿ ي.ٿ ود¦ا..s يsا ,ا ¸ يل€ن نا. ر ڪ ڊ ڪڪڪ ۾ ڪ ڻ ڪ
د..يفم ,ا ¸ ي..ل€ن و..ج _ما..·و ي. ه· يzí وچ وج مل.ا ۾ ڪ ڻ
,...لا¸ _...يل دو..> ي..zí ه..ن ‰..يa>· ي....¦ا. ا يج >z ڪ ڻ
ي.zí هن ر: ¸ا ر م.> cد. يج _رم يz ه, ‰,اطم ڪ ۾ ڻ ڪ
ود...يٿ ه..ن ود¦اs ه,و و رم ه· ي: _¿ ام _ وج _ي¦ا..يا ڪ ڳ ڻ ڪ
يsا و..يٿ ,ا ¸ ديد... و..عsد z ي: فور>لا مsا¸. يzí ڪ ڪ ڪ
و..يو _¸í..: و.ي¿م وج _ي¦ا..يا ويٿ هن ود¦اs دوجوا, يج ¿Jع
_ا •..يا م..يا ي. : نا. c.ود z •ين _ي¸ يٿ ¸ا€ي, ۾ ڏ ڪ ۽

191
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ما.·و ي.. فر.æ _.¿.ج مي¸ا.îي ي: رzام يج ي· _يا ۽ ڏ
..يا و..· _د c¸ا..جا ...يج ر:ا ه· _ي¦ايچ ين يîل _ا ي.نا ڪ ۽ ڏ ڊ
نا..: ƒا _ر..¸ يما> نا.ا’ نوîل _ر,.ا _€ين 25 ا _ا... ڳ
ه, 250 _..¿.ي _..· ’ _ي¦ان يîل _ر,.ا _€ين z وج _ي¸¸ ۾ ڏ ڏ ڪ
و..zا ه..· و..يٿ c,ا..™ نا..م _,ر>· يج دع,.ويو يٿ ود¦اs يsاڪ
ود...يٿ ود¦ا..s نام نا فرæ ويz وج نو.ي·¸ا _ر,.ا _€ين ڪ
ي..>.¿.م نا..يzí ود...ي¦ا: _ما.·و ي.. ¿ور.. ه.., نو¦í . وz ۾
و..ٿ _ ڇ _ر و·ا : ي: ,ا ¸ _¸او <‚ي ا¸ ‰,اطم ي,ر>· ڏ ڪ ھ ڪ ڻ
د..يفم ,ا ¸ يل€ن ر¸ وٿ _و¸ _رs ه, _ ا. يج ن _.يا ۾ ڪ ۾ ڙ ڪ
يzí هن
يٿ c>. وج _يناير. ڻ
ي... ي..: ن¸د..نا, _..ج ه· يzí ي.¸ ر,> ه, اzا نا¸ود _,ر>·
_..¿نا ه· ويو ون ¸ادaم . : ي: _ج ه· ويو ويا¸ا: _ما·و ۾ ڏ ۾ ھ
ي..: _..ج وz و وz نا: ن¸دنا, _¿نا ¸ادaم وج _ورٽ.يلو ڻ ڏ ڪ
و zا..>.¸ oدا..ي¸ نا..: _و..معم.وzود...يو و..ن ور...يج c¸ور..‘ ڻ ڏ
ي..ج _ناير... يج _¿نا ه· ويو ون ي: _¿. ن¸دنا, ¸ادaم ڏ ۽
_ و _ي .· يج _,ا€ي· _وارفæ.ي¦و يٿ م.> ي.>. ديد. ڌ ڪ
ي.>... يج _يناير. ويو _ و ¿ار>ا وج _ورٽ.يلو ي¦و ڌ ڪ ۽
ر ¸و..r ي..· ¿ر...ي¸ _..z. ويو يٿ _م¸ان ر.ير¸ ل, <¸اz ڻ ڪڪڪ ڊ ۽
..ل, <¸اz نا: _لا. ي.ا .طم د¸دمz ه· _ر <‚ي¿نا ي,: ڊ ۾ ڪ
و..نا¸و¸ ا¸ا..>, و..لí ¿.¸ <¸ل يج ي.>. يج _يناير. ر.ير¸ ۽
ي..¿نا . و..ٿ ي..Œو ي..ٿ _..م¸ان ر...ير¸ ..ل, نا. ¦ا¸ا: ي¦ا.¸ ڊ ڻ
ي..: _..˜يرم ي..ج _د ر...ير¸ ..ل, _ا..ي> ي..>.¿.م _ر ۽ ڊ ۾ ڪڪڪ
يجر : ¦ا¸ا: _ما·و ي. ونا¸و¸ ھ ڻ
ر..يڪ
ينا...ير¸ ي..ج م.s ديد. ي· نا.نا ر..ي اج م.s ر„ ا ڪ ڪ
_او... وج cوم ي:دن¸ ي.ج ه· _ر <‚ي¿نا وzا اٿ _ ادي¸ ڪ ڪ
ر...ي يsا ي..zí _.مع ي·¸د..s ينا..ير¸ ي..·ا ه.· ي>z ڪ ڪ
م...ج ن¸ا..¸ _..يرم يج’ايمي ويل _ر ˆا> _يرماج ۾ ۾ ڪ ڪ
نا ما ا.ج ر....ي _ر يج zو د.: نام ن¸ا¿م ن z¸ ڪ ڪ ڪ ڻ ۽ ڙ
نا..: ¸ا€..z¸ ا..چ ي..: _..˜يرم ن ..zا _zí اد.يو _ و ڙ ڌ 6 ¸ا€..z
ي ل _¸ا¸ا ي: او يج ر..ي نا. ي ونا¸و¸ .نوي ڳ ڪڌ ڪ ڌ ڪ ڻ ڏ
ي..ٿ ¿ور... ه.., ..ٽڇ م..>¸ ا..ج ر..ي يج _˜يرم _ وٿ ڻ ڪ ڪ ۽
. _zí اد.يو
‡¸و. يج _در:

192
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
‹و..: ي..ج _ما·و ي. _يرم _¸امي, ه, _ ¿ يج _در: ۾ ڙ ڪ
<´ا..¸د و..ج _ر..م ه..· _ر <‚ي¿نا وٿ ي î. يٿ _يرم وج ۽ ڪ ھ
_ر و : ي..: _..يرم ي..ج _در..: _امع....ا و..ج _¦اود ڪ ڻھ
_ر ي..ج _..¿.ج _..zí نويد...يو و..ين نو¦اود ¸وí .ا...ي¸ ڪ ڏ
<‚..ي¿نا ي..zí ود...يو يٿ ¿¸ا> ي. _ما·و oداي¸ نا: c¸ور‘
_..˜يرم ن ..zا _ر ي..¿نا. يٿ ي î. يٿ ‹و: ه, _ر ۾ ڙ ڪڪڪ ھ ڪ
_..zí اد...يو _ و نا ما ا..ج ·ا..s يج _يناير. يج _در: ۽ ڌ ڪ ڻ
ي..: _¿ ا..م ن ..zا ي..zí ود.يو يٿ ¿ور. چا c¸ , .ا.ي¸ ڻ ڙ ڻ
100 نا..: 10000 ي¦ا¸ا..: ي... _ما..·و ,ار..: ي..لم ¸ا€..z
_¸وو...م يج رٽ ا ¸ادaم oداي¸ ه· يz¸ داي ر¸ وٿ ي> î. ڪ ڊ ھ
وٿ ي> î. ي¦ار _امع..ا ي¦ نا. ھ ڪ
ي ا¸ و¸ا وج _ي:ا ي.عي امو J: ڻ ڪ ڪ
ه..ن ر † نا... _ي..æف· ور...ي اوج <‚ي ا¸ _¸ا .L ميدs ڪ ڻ ڪ ۾
ف¸ا..ع.م _د¦ا..sا, ي..: _ر..م _z ي¦ _ناد..¦ا. ديدج يzí
ي..zí هن ¿Jع _د¦اsا, و وج _z _ي¦ا· _¿.ي •ا يzí ويار ڪ ڏ ڪ
و.ج نا..ا و.ٿ ي.Œو و.ي ميل..· ¿Jع ...ا.م ي¦ _.ير¸í ڪ
نا...ير¸ نا..: _ر..م <‚ي¿نا ه, _.وم _ي¦ا. c.ود ي,يرs
ود...z ¸ و : ,ام· ر,يرٽل _ ي يم ي..¦ا. ديدج ا¸ . يzí ڙ ڻھ ڪ ڊ ڻ
و..zا نا و..يí ي : .ا... ..z _¿.ي z _ر <‚ي¿نا يzí ۾ ڻ ڪ ڪ ڏ ڪ ڪ
ي. _ما·و ه· وz _يîل 7 _ر..م _..z نا... ¦ا..: ¸و¸ ,ار..: ڻ
وي¸ا.îي و..د> ه., و.zا .: ر¸. يٿ ي> î. ي¦ا ڇ ناج نام ڏ ڏ ھ ڏ
_ î.. ي.ٿ ه., c.د نا. _امع..ا ي : يج _z ’ ه· ويو ھ ڻھ
يzí ويz¸ ي¦ا: ¸ادaم يsا csو _z c.ود وج نا.ا اٿ ۾ ڪ
. هناي وٿ ي.ٿ ود¦اs يعsاو ه· يzí وzا و . اz ڻ ڏ ڻ
¿Jæا يج _مي™ارج يج ي.م ي.عي ¿Jæا يج ي.م
يج ي.م ي>.¿.¸ _يرم z ه· يzí ه¿لا يج _¿.ي يsا ڪ ڳ ڏ ڪ
ي·و..يîيا ر..¸ ي.z c...¸د ه¿لا رz _¿.ج ويí ي : ..ي· ڳ ۾ ڻ
ي.z ي..ج يٽ...¸وين و..ي ي¦ا..a, ....ي· ا..zا ي.z oداي¸ _.يل
و..يîيا و و... _ي·¸ا..,يل ي..ج نا..> ا..rí دا,í¸د..ي> ه..· _..z ج ڌ ۾ ڏ
‰,ا..طم _ٽ.ي· يماaم وzا. يzí ودنوz هن ر † وج _.يلي· ڪ
و..ج _...يلي·وي:ا ‰,ا..طم ..ي· يج ي¦اa, ر¸ ي.z _م¸ان ه·
_..z ج نو..م. و..z ,ور>م نا: دلوا _ر نا وz oداي¸ و.ي¸ ڏ ڪ
ا يج ي¦í دا..ي ‰..يa>· ..z ي..: نو..م ه..· ي..z ¸ ‹¸و¸¸ اzا ڪ ڪ ڙ
و.ج يما.· _.z ج <‚.ي.م ه.·.ي.z ي.,ڇ _ ي يم د¸د.مz ڏ ۾ ۾ ڪ ڊ
فJr ي.œا..ف> z نارzا¸ مي™ارج ه· يzí ود.يو _ و ¸ادaم ڪ ڌ

193
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..: <‚..ي¿نا ي..zí ود.يو يٿ ¸و€م وzا . يzí ودنوz _يz چ ڪ ڙ
_ ڇ و..z <¸و..¸ نا: _¿.ج ._zí اد.يو يج . ا¸ مي™ارج<¸و¸ ڳ ڍ ڳ۾ ڻ
c¸و.ع و.z <¸و.¸ _ر <‚.ي¿نا . _.zí اد.يو يٿ c¸وæ يج ڪ ۾
ي.: _>.. نا نو.م._zíاد. î.. ي..ٿ ه.ن _>اد _دي, يج ھ ۾
چا _¿.ي ي¸ نوم ي: _z يzí هن ه¿لا ا ه· وي¸اي _يaي ڻ ڏ ڳ ڪ ڌ
نوم...˜م و...zا _ر _....و و...ج cا¸ نو...م و...يچ <¸ل ڪ ڪ
¦ا: ي. _ما·و فرæ ه· ي.¸ ر,> وي وعلاطم ر¿ي¸وي¿لو ڻ ڪ ڳ
ي.. _ما.·و _.ي: نوم اد.يو يٿ oد>يلع مي™ارج نا. 500
و..ج ¦ا: _·ام· :و : ويچ <¸ل ¦ا: نوي¸و: نوج ,ار: يلم ڻ ڏ ڏ ۽ ڻ
ا..يz¸ _ر _ي¸ نومجر· cz وج ‰يa>· <‚ي¿نا ون و¸و.م ڪ ڏ
ه..· ي. ‰..يa>· ا..zا <¸و..¸ نا..: يæرع _يوL نرzام.نويzí ڪ
_د..نوz ه..¿· ي..ج _..ي·ور¸ ..z نا..•م يج _مي™ارج يج ي.م ڪ
يما..· <‚..ي.م. _zí هن ا, . ا¸ مي™ارج _ر <‚ي¿نا .يzí ۾ ڍ ڳ ۾ ڻ ڪ
_د...يو ي..ٿ ¸و€..م ه¿· ي.œاف> اzا _ر يج ي¦ا : يج ڪ ڪ ڻھ
_.يaa>م _..zí اد..يو ي.ج . ا..¸ _ر ي.ج _¿.ج. يzí ڍ ڳ ۾ ڻ ڪ
¿ط... ي..ج _ما..·و <‚ي.م يج _¿ ام J.,م فيل · _ zا ۾ ڻ ۾ ڪ ڙ
_˜يرم ن zا ه· ويٿ و¸ادنا نام _¿.ج ي. _ا چ ه, يج ۾ ڙ ڪ ڪ
نا..: ,ار..: يلم ه¸ ر.ار. ا يج يzí ‹و: يج ي. _ما·و ڪ
و...ي¿م ..z ي..: _¿ ا..م ن ..zا _يرzا..م ي.z . : ه.., ڪ ڻ ڙ ھ 12
وعsد z _ J ڪ ۾ ڪ ڪ 500 ..z. ويا¸ا..: ي. _ما·و ,ار: يلم ڪ
¿ط... يج _ما·و c¸ يج _¿نا نا. ¦ا: و.فz ۾ ڻ 1.3 ي..لم
_ر و ي.ج _ما.·و ه., <‚.ي.م ي.ج _.¿نا ي¦و يٿ ,ار: ڪ ڻڌ ۾
_ ڇ يج <‚ي.م ۾ ڳ 14 _..· _aنو يج. ي¦í ي¦ا.ٽ : و ي. ڪ ھ ڙڪ
فرæ <¸و¸ نا: _.فz 11 <¸و..¸ نا: <‚ي¿نا.ويz¸ يŒو و ي. ڙڪ
_..z.ا..يو ي..ٿ م...> ا ڇ ي.عي ي¦و يٿ _م¸ان ¿ط. اzا _¸و ڳ
_¸ور‘ وzا <¸ل _¿ ام ن zا وٿ ه· ي.ٿ c,ا™ وzا نام يي€>· ڻ ڙ
ا..zا نا..م cا,ر>· _ي¦ا: ¸ادaم ي > ج ي. _ي·اي> ه· يzí ۾ ھ ھ
¦ا..: ,ار..: ي..لم ¸ا€..z ..z _..¿.ي ي· فرæ ه· ي.¸ ر,> ه, ڻ ڪ ڏ
اد..ي¸ ¸ا..¸ _..مي™ارج ي..ج <‚..ي.م ا..ٿ _Œو يٿ م.> ا ڇ نا. ۾ ڳ
ه.., و..zا <¸ل <‚..ي¿نا ر..¸ ي..ٿ ي..Œو _ و cي>J..æ ي..ج ر ڌ ڻ ڪڪڪ
ي.ٿ c..sور, ه.., ¿ار..>ا و..ج _د..ي, ي..ج _ا¸ ه· يzí _¸ور‘
ي...م c¸ ي.. _ما..·و ه..· و..ي ودzا...م ه.., وzا نرzام ۾ ۽ ڪ
ي: ¿ط. يج c.ج <¸او. نا: :¸ _م¸ان ¿ط. يج يما· ڻ
<¸ل ي..ج ي:در ¸ا ر...¿, ي..ج _يæ> _ ڇ وير _م¸ان ه, ڪ ڪ ڏ ڪ
ا..ج <‚..ي.م _ر <‚..ي¿نا _zí ادنوz ر.¿, ,ام· ه, ول يندعم ڪ ڻ

194
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج c ر> _..¿نا _..zí اد...z¸ ا..ناو· _ و..چ م..ي™ارج ڪ ۾ ۽ ڪ
يٿ يŒو _ و cي>Jæ ڌ
وديف.
ري¸¸ا oديف.. .اديف. :ي.¸اs
’¿اديف.ا ي,رع
_s ودي.وaلي. : ينانوي
نوs¸¸ يناير.
_€يرîنا whŸte íeaž ولا.ن ي..¦ا. carbo•ate
of íeaž
ه..· و..ٿ ي..Œو وي ميل.· وzا نا. lا>ل ي..¦ا. csو _z ڪ
ي..zí l..لr _ لا, و يجويzا..¦ ن¸او _¸و..ي _د¦اsا, ي: _z ڪ ڪ
ا.z ف..sاو نا..: _..z ه.., ينا..نوي ه..· ه.., _ر ي..¿نا. ي..zí ڪ
ي..ج _zا¦ _د.. _¦ا.>لا .ا. ي>.¿.¸ _ودي¸وa.يو ۾ ڪ
ر † وج _z ‡ا. ي>.¿.¸ ه, _و.يلاج يzí يîل .ي ر· ڪ ۾ ڪ ڪ
ي..zا ا.z ا..نا>¸ا _د¦اsا, اج _z ه· ¸ود ي,رع . يzí وي ڪ ۾ ڪ
نا..: ن¸ود€..م ر : ر¸ ا.z هن ه· اج ¸ادنا ي..¦ا. oدوجوم ۾ ھ
_د¦ا..sا, ه..· _ودي¸وa...يو و..ج _ي¦ا....يا . وz ود.يو ويار¿¦
ر¿.. ي.ج نا.نوي ه.· ي.z ي.îل ه, .ي ر· يج zا¦ _ديف. ڪ ڻ
وz ود.يو ويzا¦ _.ي وديف. ‰.¸ا ڪ ۾
_ ا>. ڻ
ويzا..¦ نا.م ي¿ي.. و يج ي.zí فوف.. و.ج ,ن¸ ديف. يz ڪ
c..aيa> ر..¸ _..zí اد...يzا¦ ه.., نا..م ي..علs ه..· ا :.وٿ يŒو ۾ ڻھ
و..ٿ ي..Œو و..يچ ي¦ ي..: _ديف. يج ي¿ي. _ر×.ا وديف. ڪ
نا..م _..مع ي¦ا..يمي ي..: ي¿ي. _نا>¸ا ي¦ايمي ديدج. ڪ ۾ ڪ ڪ
وديف... و يج. و..ٿ ي..Œو ويzا..¦ ..يل فí ...ين و,¸ا _¸اí: ڪ ڊ ڪ
. يzí ¸و¿.م نا. يلان يج _ر×.اڪ
:¿ا€م .> در. ڪ 3
: ا¸و>و ¸ادaم ڪ يzí . : _امع..ا يند¸و> ھ
:ر˜م _..z يج وديف... ه..· ي..zí و..,ر>· وج _ودي¸وa.يو ڏڪ
ي..ٿ ديف... نو¸ا..¿م نا..,¸ نو¸ا..· ه..· ي..Œو ويا¸ا: يند¸و> ۽

195
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ٿ ه.., ..î.: ..: نو..يٿ _Œو يٿ ¿ور. نويو z نويٿ _Œو ھ ڏ ڪڏ
ي..zí _د.يو يٿ ادي¸ ا ٿ ¿امد ي .> نا,¸ يzí _د.يو ڻ ڌ ۾ ۽ ڪ ۾
. يzí _د.يو يٿ _¸اL .ن _ر¿: يzí ود.يا و : ,ام· ر î¸ ڊ ڻھ ھ
اد¦اs
و :.ي..zí ود...يا ه..ن م _¦اود يج ¦ا: _ر و : يz ڻھ ڪ ۾ ڻ ڪ ڻھ
,ا..م· يz يzí ود.يو وي _امع..ا zا¦ _مzرم يz _ر ڪ ۾ ڻ ڪ
_..م>¸ _ر <‚ي¿نا. يzí _ .م د. ادي¸ ي .> ر.¿, ڪ ڪ ۽ ڙ ڪ ڪ
د..عaم _..z يج و..ٿ ي..Œو وي _امع..اوج _z ري.او, ۾ ڏڪ ڪ ۾ ۽
ود¦اs نا. ¦ا ل ي¦Jم _ديف. يج _دي, ه· _Œو يچا ريچ ڻ ڳ
_ي¸ا..مي, يج _ي:ا يzí ¿sان ‡¸ا> .> ر· وٿ يŒو يٿ ۾ ڪ ۽
ه..· _..z ج ي..zí ود...يو و..ي _امع....ا <¸ل zا¦ ومر. ¸ , ڏ ڪ ڻ ڍ
ٿا يج _ي:ا يzíديفم <¸ل ¸و. يج Šا _¸امي, يج _ي:ا ۾ ڻ ۾
نا نا... ر¸ ي· c.و: .ار> _zí مل.م اد¦اsاج _z ه, ڻڪ
ر _و..م> وج _z ي¦Jم _: _rو¸ وٿ _ر c.¸د ي: ڻ ڪ ۾ ڪ
_ر د., ي: _ي> م>رلا نJي. _·اs ’ _م> ¿نام نا. ڪ ۽ ۽
نويîل .ا. ي>.¿.¸ نو,ي ر· يsا نوج zا¦ _ديف. وٿ ۾ ڪ ڪ ڪ ڻ
اz ه· _ر <‚ي¿نا ود.يٿ _وæs ر ر † cz وج _¿نا _zí ڻ ڪ ڻ ڪ ڪ
ي..ج ...ي ر· و..î.¿م zا..¦وzا يzí ويz¸ ي¿¦ _نا>¸ا ڪ ۽ ۾ ڻ ۾ ڪ
يzí ودنوz ر.¿, ه, نا. lا>ل
ا,Lا _اوsا
ويzا..¦ وديف... و يج _ر _> ي ر. اي ي ا¸ ي: ي¿ي. ڪ ڪ ۾ ڪ ڻ
_..ي¸ ي يج _..zí ˆاو..> ي¦ ي..zا ه.., ا..ج <‚..ي¿نا و..ٿ ي..Œو ڪ
ي..zí ود..نوz ه..ن €ي·و : ي..z ر¸ اٿ _Œو ايzا¦ نا. _,ي ر· ڻھ ڪ
ي¦ ه.ن ي.zí _د..يٿ ه.ن ه, فيل · Šا نا. نا _ر <‚ي¿نا ڪ ۾ ڪ
ي..zí ود..نوz در... _ر..×م يz يzí ود. _يل>· ي: _م¸و ۽ ڪ
يzí _دنوz د‘ وج ¸اîن¸ نا: lا>ل يج ري™ا· ي>.¿.¸
يzí در. يج¸د ي¸ وديف. :¿ي.م ۾
_¸ا… ي: _ي:ا يج ن¸وناج _ر يج ¸و. :_يلاLاط.¸ا ڪ
¦Jم نا... _¦اود _ي ج نا _ي¸ يج _ي:ا يzí ديفم ڻ ڙھ ۾ ڙڳ ۾
ود¦ا..s ي¦Jم _..مzرم ي: _z ¿ارجوٿ يŒو يٿ وعفن _ر ۾ ڪ
ي..: _..م>¸ _ر م...> c...و: .ار..> _..zí اد... _..æا> ڪ ڪ
¦ا ل ي¦Jم نا... _..ي· ي..· _ ..مچ _ي ...’وٿ _ر c.¸د ڻ ڳ ڙ ڙ ڪ
<¸و..¸ نا..: ..ٽڇ م>¸ ر¸ وٿ _ر c.¸د م>¸ فرæ هن نا. ڻ ڪ
يzí ود.ي هن ر ¿اد ديف. ڏ ڻ ڪ
_ي.,ر>·

196
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
> .J: _رع ي¦و ¿رL ي چ نا. ي ا¸ يšم ي: _z ھ ڪ ۾ ڌ ڱ ڻ
¦ا ل ..ٿا Šا و..لي ا ي..:¸ و.ي ل يz ا ي¦ا.¸ _¿.ي ڻ ڪڪڳ ۾ ڻ ڪ ڳ ۾ ڙ ڪ ڏ
_ديف... يج _دي, اي ري: يج c¸وع وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا.
¦ا.ٽڇ ي.: _.م>¸ ي.ج _.ي:ا نا. جو Šا _ر _> ۾ ڻ ڻھ ۾ ڪ ۾
يzí ديفم ي¦ا¿.نا
cا,ر>م
دعaم ¸و¸†
_ر×.ا وديف. ڪ 10 _..: اج نوz ا ,ار: ڙ ڏ 10 ي ٽs ,ار..: ڪ
10 اوام ,ار: 10 نومر. ,ار: 10 و¿.... ي اڇ يٽ ,ار: ڻ ڪ
و:¸ نا. cœاف> _ر ر: ڪ ڙ
.يzí ديفم ر ن يج م>¸ ’دعaم ي¿¸ اد¦اs ۾ ڻ ڪ ۽
نا,ول c.
_مي > ه, نا,ول c. ر¸ يzí فsاو و¿ ام رz ه· نا: نا,ول ڪ ڻ
_..z يج ي· ن¸وٽ.ا ¸ا..¸ . يzí _مع..م و : ,ام· ‹و ڏڪ ڻھ
ي,..L c..aيa> ود...لم ...يو€., مي و. ه· و,ر : نا,ول c. ۾ ڊ ھ
_..ي¿¦ نا. Žz اد¦اs ي يج يzí هن _د, وzا وج نا,ول c. ڪ
نا..م„ع نا..> . _..zí ه..ن ...يو€., مي و... يzا _zíاج نا,ول ۾ ڊ
.ينو,¸ا مي و... ’¸ا..: ي>... _.ي يم .ي¦ا.و نا ي.r ۽ ڪ ڊ ۾ ڊ ڪ ڊ
و..ج _ي¦ا....يا ي..zí ي..îل ه¿لا ي¦ z ي: .يو€., مي و. ڳ ڪ ڊ
<¸ل ر lوف>م ي: _.,ر. ¸ا: ي>. ه· _ٿا ويîل ه, وzا ڻ ڪ
ه..· و..ٿ ي> î. ي¦ا ل و¸ادنا نام <‚ي¿نا.يzí و, _امع..ا ھ ڳ ڪ
, و... ي: .يو€., مي و. ي.عي نا,ول c. ي.r نام„ع نا> ڊ ڊ
اد¦ا..s اي ا. ي· ه ج ي¦ z ي >م. ر,ار, يج .ينو,¸ا ڳ ڳ ڪ ھ ڪ
. يzí lلr ر.ار. و يج . ايîل ڪ
.ي ر· يج zا¦ نا,ول c. ڪ ڻ
ند.. ي¿: ي· ..مي. ي: _¿نا _ر دير> لاي¸ اج يٽم ه¸ ڪ
نا.. ¦Jم ي..ج _¿نا ه· و. <¸و¸ نا: <‚ي¿نا وير ا.ل _چ ڻ ڏ ڪ
ي..>z ¿ا¸و. يج ر¸ يzí ¿ي>æ ه· _Œو ي,¸ ي.¸ _z يج ڏڪ
اz .ي>¦Jم ي: _لاي¸ ي¿.¸ ي : _¸و ه· ڻ ھ 250 نا..,ول ,ار..:
نا..: <‚..ي¿نا _..>:¸ _ ..يî¸ يلاي¸ z _ر ر · ا ¿.. اج ڙ ۾ ڪ ڪ ڪ ڙ
_..: ي..: _لا..ي¸ ’ _ر د., _چ اج ي¿.¸ ي¦ ولاي¸ نا•م <¸و¸ ڪ ڏ
oا.., ي لz _رî. <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ي>¦ا . _ر cم > ڪ ۾ ڪ ڪ ڪ
.ي..>:¸ _ر و..لí و , ي· يلاي¸ _ي.•م ي>:¸ ي· نا _¸ا¸ ڪ ڙ ڪ
ي..zل •..يz <¸و..¸ نا.: <‚ي¿ناو:¸ ي· oا, ي لz _: J ي· ڪ ڪ ڪ

197
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
وير ادج ي: _لاي¸ ي..zí ي..zí ه· يŒو _ر¦ _z ج و:¸ ڪ ڏ
_ ل يلا..ي¸ _..ي.•م <¸و¸ نا: <‚ي¿نا يŒو هن ¸دنا يٽم _.يج ڳ ۾
يzí نا,ول c. ي¦ يz .و:¸ يلا¸.. يzل رzوج
اد¦اs
<‚_در... يzí ديفم چا ر î¸ ي... يج ند, رzوج يz ۾ ڻ ھ ۽
ي..:¸ نا..¸ ,ار..: ..z ي..: ن¸او ¿ا€..م در... م.وم يج ۾ ڪ ۾
ي..ج ر î¸ ي..ج نر..ي¸ _•z _z يج : نا. <‚ي¿نا اد.ي¦ا¸ا: ھ ڏڪ ڏ
¿ا€..م ,ر: اٿ و î. ه, يلم ي· Žz اي نري¸ ه· ي>z فيل · ھ ڪ
¿ا€م ,ر: ي·داي¸ يج ر î¸ يsا, يجر : هن ¦ا: ي: ن¸او ۾ ھ ھ ڻ
نا. ر _لام ه, ي· cلí يz اٿ _ î. _ر _لام ا¸او ڻ ڪ ھ ڪ
يzíد..يفم ي..z نا..: _¦JL _ : ي..zí ود... م وج JL ڻھ ڪ ڪ
_..zí اد.ٽم .z ي يج ¸ا¸ .يzí ديفم ي¦ا¿.نا î.: ي ار¸. ۾ ڌ ڪ ۾ ھ ڻ
.ا...ي¸ _..z ج و..ٿ ي> î... ي¦ا¸ا..: c... ي..z ه, ي: _¿نا ڏ ھ
<¸ل ر ي.يا ي: نا ه· يŒو يٿ _¸ا: ڻ ڪ ڪڊ 10 ¦ا¸ا..: _..¿.ي ڻ ڏ
ي: م×ل, ر>م يzوٿ يŒو يٿ _æا> ود¦اs ه,ولطم نا. ۽ ڪ
ي.,ا€ي· .ا..ي¸ نا.. ¦ا¸ا.: ي.ج _zو.ٿ ي í ي.· _اد.عا ۾ ڻ ڻ
....ي· .ا...ي¸ _..ير¿¸ _ر <‚..ي¿نا ي..ٿ يŒو _ و cيفي ڪڪڪ ڌ ڪ
ه.ن نا..,ول c.. ه..· ي.>z ي.يا .ا.ي¸ _z يج ي>¦ار ڪڊ ڏڪ ڪ
_¸و€م يج ينا„م. يzí و.يدنا وج ناæaن ه· هن ي>¦ا¸ا: ڪ
نا... _امع....ا ي..ج _z ه· يچا . : .ا.ي¸ _z يج نا: ھ ڏڪ
ي..zí ر>م وج يل ج يج نو˜ع ي,ا.ي¸ وٿ يŒو يٿ ود¦اs ڪ ھ
.وٿ _ر م.> ي .> _ر ادي¸ نو.,وL¸ ڪ ڪ ڪ
¸و .. ڌ
ي..z .ي..zí ود...يا ه..ن م _¦اود يج ¦ا: _ر و : يz ڪ ۾ ڻ ڪ ڻھ
ر..¿, ,ا.م· ي.z ي.zí ود..يو و.ي _امع...ا zا.¦ _.مzرم ڪ ۾ ڻ
_..م>¸ _ر <‚..ي¿نا. ي..zí _ ...م د.. ادي¸ ي .> ۽ ڪ ڪ ۽ ڙ ڪ ڪ
ريچ دعaم _z يج وٿ يŒو وي _امع..اوج _z ري.او, ۾ ڏڪ ڪ ۾
يٿ ود¦اs نا. ¦ا ل ي¦Jم _ ديف. يج _دي, ه· _Œو يچا ڻ ڳ
, _ي¸ا..مي, ي..ج _ي:ا يzí ¿sان ‡¸ا> .> ر· وٿ يŒو ۾ ڪ ۽
_..ي:ا ه..· _z ج يzí ود.يو وي _امع..ا <¸ل zا¦ ومر. ¸ ڏ ڪ ڻ ڍ
ه.., ..ٿا يج _ي:ا يzí ديفم <¸ل ¸و. يج Šا _¸امي, يج ۾ ڻ ۾
_z اد¦اsاج ي: نا نا. ر¸ ي· c.و: .ار> _zí مل.م ڻڪ
نا. ر _وم> وج _z ي¦Jم _: _rو¸ وٿ _ر c.¸د ڻ ڪ ۾ ڪ

198
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..ٿ _ر د..., ي..: _..ي> م>رلا نJي. _·اs ’ _م> ¿نام ڪ ۽ ۽
نو..يîل .ا... ي..>.¿.¸ نو..,ي ر· يsا نوج zا¦ وديف. ۾ ڪ ڪ ڪ ڻ
اz ه· _ر <‚ي¿نا ود.يٿ _وæs ر ر † cz وج _¿نا _zí ڻ ڪ ڻ ڪ ڪ
ي..ج ...ي ر· و..î.¿م zا..¦وzا يzí ويz¸ ي¿¦ _نا>¸ا ڪ ۽ ۾ ڻ ۾ ڪ
يzí ودنوz ر.¿, ه, نا. lا>ل
_اوsا ا ميدs <¸ا,L
_..zرم _..ي¸ ي..: ¿نر...ا ه..· ي..zí و..چ وج _يلاLاط.¸ا ۾ ڻ
و..ٿ _ر c.¸د cر· ي: _م>¸ نا. ر _امع..ا ي¦Jم ڪ ڻ ڪ
ي..: _..z ي¦Jم _..لي· ¸ادو,...و> _ي¸ اي نو.ي¸ _rو¸ _z ج ۾ ڏ
c,ا™ ر.¿, ي¦ا¿.نا <¸ل ن مzرم يz ه· يŒو وي _امع..ا ڙڳ ڪ
ي..: د.: يج _م>¸ وٿ _ر ادي¸ ي .> ¿نر.ا. يzí ود.يٿ ڪ ڪ
ي..z ه· _يٿ هن c.¸د م>¸ يzا وج _ي¦ا..يا وٿ _ر فاæ ڪ
ي ا..¸ ي..ج _ ... ا..ي ي¸رچ ي: _z . يzí ودنوz وي¸ وٽ¿چ ۾ ڻ ڙ ڪ
ن نí نا... ر ي.a> _ر و·ا : و لz نا: مzرم يz ا ڊ ڻ ڪ ڪ ھ ڪ ڙ ڪ
يzí ديفم ي¦ا¿.نا ¦اٽڇ م>¸ اج ۾ ڻ
يج¸د ي¸ يz ه· يzí _اي> ه, وz اوج _¿ ام _ : _ي.,ر>· ڻ ڪ
يzí .> در. ڪ ۾
.ار.
يج .ار.. يچا ود.يٿ _امع..ا نا: ميدs هنام¸ .ار.
يzí ¸و¿.م وzا يsا, ي> î. ي.چ و•ن ه· نا. _يaي c,ا, ھ
ي¦ا: ¸وîنا وzا.وz _يsو. وج ن¸وîنا oا.دا, وج نريا ه·
يsا . ا.z اد.يو ايJ جا وناٿ يج <‚يٽم z ¸وîنا يsا, ڪ ھ ۾ ڪ
ي ل چا _ نام <‚ي¿نا وج _ي¦ا..يا ايو _¸€: _¿.ي ڳ ڻ ڌ ڏ
يج ¿Jع يٿ J.,م _يرم _¿. ي ا¸ يج oا.دا, <‚ي¿نا. ۾ ڪ ڻ
يٿ ¸ا€ي, نا: ي:دن¸ ¸ا ر>í يٿ هن .اي.>æ وz دوجوا, ڪ
يŒو يچا cوم يل¸ ناي¸ ي ا¸ ود.: وzا هن وڇ ه· _ي¦ايچو. ڻ
وz و چ يچا ريم> ي ا¸ نا _ر يج _¿.ي يsا . ڪ ۾ ڻ ڪ ڏ ڪ
.ي>ع <¸و¸ نا: csو > ه· و.ي¸ ي ا¸ وzا ي ا¸ ي¦ _.يج. ھ ڪ ڻ ڻ
ه, _¸و ه· _ي¦ا.ي¸ ي ا¸ وzا وعsد وي¸ _¸و _ ل يٿ cيفي ڻ ڳ ڻ ڪ
<¸و¸ نا: <‚ ي¿نا _يٿ _و.>م ¸ور. cيفي .ي>ع اzا ۽ ڪ
نا. oا.دا, ر † وج <‚ي¿نا ._يٿ ر.¿, > ه, cعي,L ڪ ھ ڪ
و فطل _z يعsاو ه· وي و,ر>· وج <‚ي¿نا _z. _ي¦اي ۾ ڪ ڪ

199
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
. و.ي¸ ي¦ار فاæ ه, oا.دا, <¸و¸ نا: <‚ي¿نا وz ¸ور. ڪ
ويzا¦ .ار. نا. .ي ر· <‚ي¿نا _د¦اsا, <¸و¸ نا: <‚ي¿نا ڪ
¸اچ وعsاو وzا ر¸ _zí هن cاي¸ام. ي _¸ا, <‚ي¿نا .ويو ڪ ۾
نا: <‚ي¿نا _ا>ر¿, .وٿ يŒو ويا ¸ وج ا ه, نا: _لا. ¸ا€z ڌ ڳ
نا: ,J.ا _د.يٿ _د.يٿ ا,ر>· ناون cن اج zا¦ .ار. <¸و¸ ڻ
ود.يو ويzا¦ فرæ هن .ار. _د¦اsا, ه, ي·ا ا _ا. > ڳ ھ ڪ
ي·اعور. يج ,J.ا.وz ود.يو ه, و.ي¸ نا. cر„ ر¸ وz ڪ
,ار> ي: .ار. و.چوا <¸و¸ ر¸ وz €¦اج .ار. ه· ¸ود ۾
ي· .ار. cمو > يمJ.ا <¸و¸ نا: <‚ي¿نا. ويو ون ¸ارs ۾ ڪ ڏ
يٿ ¿ور. _¸و> .ار. ه, _¸و ي¦دلج ر¸ يz¸ و ل _د.,ا¸ ڳ
.L يٿ cاعور. يج _مولع ينانوي ¸ود يج _ي.ا,ع. ۾
ود.يٿ _امع..ا و : ,ام· اود ¸وط, وج .ار. ينانوي ڻھ ۾
.ي,L فرæ هن ينام¸ _¸او ¿ورع يج داد×, وج _ي¦ا..يا ۾
ه, ˆا> و ,اع ر¸ ا.z اد.ي و¸و.م وج _امع..ا ي: _˜يرم ڏ
يsا وج _ي¦ا..يا. وz ود.ي¦ر¸او .ار. نا. cر„ ڪ ڪ
اج نíرs _يد ملع يzا ي و.يج .ي,L يمJ.ا ¸و¿.م ۽ ڪ ڻ
نام _¿نا.ا.zادنوz _يsو. ا و اج .ار. ر¸ ا.z lsا> داي ڏ
._zí c.ر¿sر. ,اي> رمع ا.ي. يلعو, _¸اري. lsا>
و :وج _¿.ج و ل ¿¦ نا. cر„ .ار. ايند يمJ.ا ڻھ ڳ ڻ ڪ ۾
يج _ملاع. وz ود.z¸ ه, _امع..ا يج _,ي,L وæ> ۾
ري×, و يج نام نو

ج

ه· وير¸ا ¸وæ· نو.ن z ي· _ار.عا ڪ ڪ
و•ن _رم¸ يج رم> وzا يŒو ويzا¦ .ار. _ي دي. ۾ ڪ ڪ
csو _z ي: <‚ي¿نا يz퀦اج ه, ر _امع..ا وzا يچا ڻ ڪ ۽
.يzí ويz¸ و,zاو وج .ار. ري×æر, .يzí ود.يو ويچ ر.ي, ۾
_ر ي¦ ¸دا.ون ن وڇ يج ر,¸ ينام¸ ي ار¸ ي.z ڪ ۽ ڏ ۽ڙڳ ۾ ڻ
وج نا يzí ود.يا ديو z ‹و نا.ا. يzí ود.يو ويzا¦ نا. ڪ
يzí ود.يzا¦ .ار. ¸وL ي·ا† <¸ل ي>.¿.¸ وz ه· يzí وچ ڻ
.ار. وج _¸وي ي: نا ه· يŒو ي¸ يsا. و _z يجوzا ڪ ڏڪ
¸ود ديدج نام _,ي ر· يج .ار. _ا>ر¿, .ود.ي هن و€م ه, ڪ ڏ
ايند csو _z يzí ي¦و يچا دوجو _رٽ. نا z _د¦اsا, ۾ ڊ ڪ ۾
ودي.يzا¦ هن .ار. وzا ودنوz يل¸و و و zا لم ه, و وج ڪ ڙ ڪ ڪ
اد.ي¦ر¸او ¸ور‘ .ار. و¿ ام اج لم نا ر¸ ودنوz ڻ ڪ
ا چ يچا دوجو م.s يsا اج .ار. ¸ود ديدج._zí ڪ ۾ ڪ ۾
و يج يzí ود.لم ر.ي, نا· _.: يج .ار. csو _z _zí ڪ
ي· ه¿ ج يج نو

ج

اz وzا.وٿ ي.ٿ ¸اي· نا.. ا¸ _رم ڳ ڻ ۾ ڪ
فرæ .ار. _لا> ر.ي, .يzí ود.يو ويzا¦ نام ي..ا.ن ۾

200
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
3 نا: 8 ويچ ه, _¦او ي: م.s ي¸ . يzí ودنوz و ي. ڙڪ
ويzا¦ نام اšم يج _ويم _ر و : ي: _z يzí ود.يو ڻ ڪ ڻھ
_>و لا _z يzí ود.يو ڪ ۾ 10 نا: 20 . يzí _دنوz و ي. ڙڪ
ود.يو ويzا¦ نام _جانا فل.>م اي _·اٽ, ي: _z ي .و ڪ
_z.يzí ۾ 50 ي: _z _ نار, يzí _دنوz _>و لا و ي. ڊ ڪ ڙڪ
_z يzí ود.يو ويچ _¦او ديف. ۾ 56 _دنوz _>و لا و ي. ڪ ڙڪ
يzí ود.يوويzا¦ نام _ري. اي _¸ يج د.م يz ,¸ يzí ڪ
_>و لا _z ڪ ۾ 40 _ج ي· ¸وL ,اع . يzí _دنوzو ي. ڙڪ
ود.يو ويzا¦ نام رzا
´
نو

ج

.ار. ¸و¿.م نا. يلان يج ۽
وج _>و لا ه, _z.يzí ڪ ۾ 40 _ا>ر¿, .يzí ودنوz و ي. ڙڪ
ي: .ار. يج _ نار, ‹و نا.ا <¸و¸ نا: چا يج ن€يرîنا ڊ ڻ
ي.¸ ي>ل ج ي·اڇ يج ن¸ا¸ وج _ي¦ا..يا يلم _¸و¿.م _ و ھ ڏ
نا¦و cو ي· ر : يج _¿ ام ن و ه· ي¦و يٿ اينومن اي ھ ڻ ڏ
يج¸اي¸ ي: ¸ا¸ _ر Žz ا,مچ يٽ¸ و ه· ي.z _دنوz ڪ ڪ
ه· نJz ود. ه¿لا cz.ي î. ي,, نا: اينومن وz _.يج ڪ ڳ ھ
.ار. _,ي,L نامل.م يج نا.ا .L ينانوي ي و.يج ۾ ڪ ڻ
ي.. ولير : z وzا وج يzí ويار _امع..ا ه· ور.يا ي: ھ ڪ ڪ
_ر و•ن ورæ,· ه· ي و نو¦í cz.ي>z ي¦و ي. ¸ام. ڪ ڪ ڌ ڪ
<¸ل ¿Jع ينام¸ نا ه· _دنوچ ¸ور‘ ور.يا ه.,لا نا î. ۾ ھ
ينانوي ينام¸ _z ي.z c¸ور‘ ديد. ي: _,ي,L ديا. ۾
ور¸ ورz ه, ي: نا.ا اz وج يzí ي. يsر· _ر.يا ه, .L ڻ ڪ
_د.يٿ هن _و.>م c¸ور‘ يج ¦ار _امع..ا .ار. ڻ ڪ
¸ارs ,ار> اد> ي,ن يج نا.ا ي: .ار. ه· _.يج يzí ۽
نا: نا _ي.ا ه· ي î. يٿ ور.يج _ر <‚ي¿نا يzí ون ھ ڪ ڏ
.ود.يٿ ر.¿, ه· .نو,,
_امع..ا _¸وٿ وج .ار. _اي> ي>.¿.م .> ,ر: ¿ا€م ۾ ڪ
¿ا€م وج _z _ر <‚ي¿نا اٿ _يٿ _و.>م اد¦اs يsا نا. ڪ ڪ
يجر : .z ر· ,ر: ھ ڻ
ي, ي¦ îل ناæaن ˆا> اج _z _اي> ي>.¿.م : ر˜م ڻ ۾
ي چ يٿ caيa> همل.م اzا اz ه· _.يج _د.يٿ يsوsو ڪ ڻ
هن ‰> يج cا† نا.ن ا c¸وæ ه, _ ¿ .ار. ه· يzí ۾ ۾ ڙ ڪ
هن _امع..ا c¸وæ ه, _ ¿ وج _z _ر <‚ي¿نا يzí ۾ ڙ ڪ ڪ
ي>ڪ
اد¦اs

201
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يzí lsا>م وج c>æ يند, نا. ي¸ .ار. ¸ادaم . : ڻ ۾ ھ
cناz† ر.¿, ي: _J>ا.وٿ _ر و¿لٿ ¸و.sاL ي: ند, ۽ ڪ ۽
: نا. ر c.¸د ي: دا.s يج c¸ .ار.وٿ _ر ادي¸ ڏ ڻ ڪ ڪ
وٿ _ر م.> ي: ي¦ايرچ ايلو>يلام _او.و cلاي> .ار> ڪ ۽
,, يzí م‘اz وٿ _ر ¸و.sاL ي: _دعم _د ¿امد ڪ ۽
يج .ا.ي¸ ر î¸ ي: _.,وL¸ .ار> نام ند, .وٿ ي¦ا ل ۽ ھ ڳ
و : ,ام· _يرم _z ج ¸ا>, وٿ _ر ¿¸ا> يعي¸† ڻھ ڏ ۾ ڪ
يŒو يچا .ن نا. ي¸ .ار. ه· يچا هن .ن ي>z نا.ير¸ ڊ ڻ ڊ ۽
.ار. ه· ي ل ديد. اي _ر ن c¸ oداي¸ نام ند, يٿ ڳ ڪڌ ڪ
وٿ ي.ٿ _و.>م ,ا¸í يsا نا. ¸اي¸ ڪ ڻ 70 .ار. رٽل يلم
ي.r ه· يج نا. _و¸و. يج c.و:اي _¸ يج فوæ ۾ ڏ
وٿ يŒو يٿ ود¦اs
cامولعم ي..¦ا. ديدج
60 يٿ ود¦اs _‘رم _يšيz نا. ي¸ ي .و رٽل يلم ۾ ڻ ڪ
.وٿ يŒو
_>z ا چ يٿ ¸و€م _ي¸امي, _ي ار¸ ي يج _يرم ا zا ڪ ڪ ۾ ڻ ڪ ڙ
وج _¿نا _>z فورæم ¸ا,و¸ا ي يج _ر¿. ا zا ۽ ۾ ڪ ڪ ڙ
يŒو يٿ ود¦اs ي: _¿ ام ن zا ه· ي>z .ار> وم‘اz ڻ ڙ
_م> ي>z ¸و. وج .ي¸ يم˜zد, <¸او. نا: <‚ي¿نا.وٿ ۾ ۽
_¸و€م وٿ يŒو يٿ ود¦اs ه· _>z نويٽلا ا ¸ا _z يج ڪ ۽ ڪڙ ڏڪ
_z ه· _>z ايو يٿ در. ري¸ Žz _z ج ي.r ي¦ا¿.نا اي ڏ ۾
c.د وٿ يŒو يچا ‡وz _يرم نا. ا¸و> ي¦ z يج ۾ ڪ ڪ
_ر ود¦اs ا¸و> ي¦ z يج _ نار, cلا> يج ي˜يz اي ڪ ڪ ڪ ڊ ۾
<‚ي¿نا يzí cيæا> يج ي c ر> ي: _د .ار. يٿ ڻ ڏ ڪ ۾
c¸وæ <‚_ zا _ر ˆا> ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل _د _ر ۾ ڙ ڪ ڪ
ي: .ار. _ي¸امي, ي,اæعا ي>z ي چ يٿ _ و _د _z ج ۾ ڪ ڏ ڏ
_ع, ه· _ر <‚ي¿نا ي>¦ار _امع..ا نا. lاي.>ا ,ام· ڪ ڪ
يsا, .وٿ ي î. _ر ناæaن .ار. _ي¸امي, ي,اæعا ھ ڪ ۾
اد¦اs _د.. چا هن .ن ¸و. ي,اæعا م>رلا _ا..>ا ۾ ڻ ڊ ۽
ي> î. _ر _امع..ا .ار. ه, <¸ل í ر î¸ _zí مل.م ھ ڪ ڻڻ ھ
يج ن¸ا¸ .وٿ يŒو يٿ ود¦اs ,ا ¸ يل€ن نا. <‚ي¿نا وٿ ۾ ڪ
. يzí _د.يو _¸اي¸ _ نار, _ر ˆا> .ار. ه, اينومن ڊ ڪ ۾
.ي ر· يج _¦اود _ع, يج ينانوي .L <¸او. نا: <‚ي¿نا ۾ ڪ
و>.ن وج ييî.. z ه, نا.ا يzí ود.يٿ _امع..ا .ار. ڪ
.و..م اد¦اs _ري. ا يsا نا. _¿.ج _ي.ا.z اد.يzا¦ ڪ ڪ
.ار. وعsد z فرæ نا.ا يzí د.ميد¦اs يعsاو _zí ۾ ڪ ۽

202
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
وzا نويzí اد.يzا¦ _¸ يج oو·<¸و¸ نا: نا _ي.ويzا¦ ۾
_ نار, ه· _.يج يzí و zا¦ ي¦ _ نار, .ار. _æا و>.ن ڊ ڻ ۾ ڊ ۾
oو· و>.ن وzا نا.ا _ر <‚ي¿نا يzí وî.¿م ي¦ا¿.نا .ار. ڪ
يج نوم˜م _z نا.ا و>.ن وج <‚ي¿نا وي ¿ور. zا¦ ڪ ڻ ۾
._ي.اد.ي ر>í ڏ ۾
م×ل.
_€يرîنا Beet root
ي.يLل BrassŸcarapa ퟕ•
نادنا> che•opožaceae
م>ل. _د.z
ي .لا¸ .L ديو ڪ ڪ
نا.. ا¸ و¸ا· و يج يzí _æs وج ي…ا¸ _ي.ن z يz ۾ ڪ ڪ ڪ
ا¸او ¿ونو¸ اي _Lو _æا وج _z.يzí ويو ويار ف¸اع.م ڪ
ينام¸ ي ار¸ يج _æs _z ي: _يمو¸ _ينانوي _zí اa¦Jع ڻ ۽
اوج _z ه· يzí _اي> وج cا·ا,ن رzام ديدج .ي.z ا… نا: ڻ
_æs وج _z <¸و¸ نا: <‚ي¿نا يzí نانوي اي ,و¸ _Lو يلæ
cعا¸¸ رzام يج .. وير“ن وzا . ويو يج î¸ ايند _¸و¸ ڌ ڙ ۾
دلا> رٽ ا ه· _z ج يzí وج يي.· _يدلا _م. رٽ ا ڪ ڊ ڏ ڪ ڊ
_Lو يلæا وج _z ه· يzí ويîل .ا. ي>.¿.¸ _ون€r ۾ ڪ
يzí ا يرsا ڪ 1548 ي¦و ي. _¸وي Šو¸ يج _z ¿ ڪ ۾ ۾
ه· و ل يٿ _اي> وج وي î¸ نا. _€ي· ه· ور.يا يz _¸وي ڳ ڻ ڙ ۾
ي¸ <¸و¸ نا: _·اٽ, يz _¸وي يzí _æs وج _¸وي و يz ۾ ڪ
يج ا. ي.عي لا¸ ‰لع· وج ¸د.aچ . وz ¸و¿.م ي· ر,من ڳ ڪ
اٿ _Œو ا ا: . : _¸ اج _z ¸وL ا. ر¸ يzí نا. نادنا> ڌ ھ ڳ
يٿ يŒو ي. _امع..ا اír ¸وط, ي¦ ا¸ يج _z ه· _z ج ڪ ڙ ڏ
ي¦ا او ديف. ,ن¸ و>.¿.ج يzí _دنوz _و: ا¸ يج _z ڻڱ ڙ
ودنوz ه, ديف. افæ م.s z وج _z يzí ودنوz ڪ
ه, .: نام _z _zí ادنوz م.s يsا اج _z _¸وي.يzí ڊ ڪ ۾
نام و :و: ي,وæ د>ر. يج نا.. ا¸ .يzí _د.يو يzا¦ ڙ ۾ ڪ
_ نوما. يج .يل ر¦í يzí دوجوم ه, ونا>¸ا وج .: ڊ ڊ ڪ ڻڍڪ ڊ
_ر يج _.يæا> _ي¸او _¸ يج _z ي: _z _a¦Jع ڪ ۾

203
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نو.ن _ي›. ¿و يج _.¸ يج _z يzí ود.يو وي:و¸ ۾
_ ¸ رîناو ا. يج ي¸نا… و¿ ام ي: _¿.ج _zí نويدنوz ڌ ڳ ڻ
¦ا: ا. وج لا¸ ه· يzí ¸و¿.م وzا _z ج _zí اد.ي¦ا: ڻ ڳ ڪ ڏ
ه· _z ج .يzí _د.يٿ ادي¸ _ر•¸ و ا. .ا.ي¸ نا. ڏ ۽ ڙ ۾
هن فيل · ه,ا نا. ¦ا: يzا¦ ي…ا¸ يج _.¸ يج م×ل. ڪ ڪ ڻ
م.وم _ ٿ ¸ ي: _z يzí _æs وج ¿ي,¸ يz. يzí _د.يٿ ڌ ڻ
_æs وج _z _¸وي _ر <‚ي¿نا يzí _دنوz c¸ور‘ يج ۾ ڪ
ي:و¸ _æs يz _ي¦ا· ر,مون نا: رمٽ,ي..ويو .ايماڪ
يs .وٿ يŒو يٿ ¸اي· _.¿يم _¸ _æs وج _z وٿ ي> î. ۽ ۾ ھ
¸او ادي¸ يا ڙڪ 150 .يzí ود.¿ل م ه¸ نا: ڻ
ر· ,ر: ¿ا€م 2 يج¸د _ير¿¸ ,ر: يج¸د ي· ¿¸ اج م×ل. ۽ ۾
.يzí ر· ۾
اد¦اs
م×ل. .يzíديفم <¸ل _ ا. يج .ا.ي¸.وٿ ي¦ا و ر“ن يz ڙ ڌ
_ر•¸ ه¿î.: _,s.يzí ¸وí .ا.ي¸.وٿ _ csاL ي: ند, ڏ
اír ديفم z ¸و. يج ن .. _¸و€م يج ر“ن ڪ ۾ ڌ ڪ
نا. ي ا¸ يج _z ي: _•z .·اs _ر يج _در..يzí ڻ ڙڊ ڪ
وج م×ل. يج ,ن¸ يz ا .وٿ يŒو يٿ ود¦اs نا. ¦و ڙ ڳ ڻ ڌ
وج _z يzí ¿Jع ر.¿, نا: —. وج ي¦ا.ٽ : يج c¸ _¸ ھ
ود.يو يٿ .íج cر· _يلان يج نو> يج نا.نا _¸ ۾
_يلان يج c¸ _ر .z ¸ادaم وæا> و چ وج oول. يzí ڪ ڻ ڱ
‰¦ل يج ر م ر¿ي¸ ي: _¿نا وٿ _ر c.چ ي: ڻ ڪ ڪ ۽ ڪ
م.ج نا. _امع..ا يج _z <¸او. نا: <‚ي¿نا وٿ ي¦ا., ۾
وج م.لي م×ل. يٿ يŒو يٿ م.> ‹و: يج _>ي. í ڪ ڪ
_رم اج _د يî.· يج _.ن ر.ير¸ ل, <¸اz يz يzí ونا€> ڊ
رîج <¸او. نا: <‚ي¿نا يzí ديفم <¸ل ي,ار> يج _يناير. ۽
c.¸د نا. _امع..ا يج _z نوي¸امي, ر„ ا نوج ندر: ڪ
_,s ¸و. وج ه¿ليچ ¸و. وج ن .. ي¦ا. نويٿ _Œو يٿ ۽ ڌ
وzا نام cا,ر>· ديدج يzí ديفم ي:د¦اaي, يج ي.ي¿م ۾
_ . يج _z.يzí ديفم ه, _يz و يz ه· يzí ويٿ c,ا™ ڪ ۾ ڙ ڳ
_¸ا .يzí ديفم ي¦ا¿.نا ري.او, ي˜,s وz ا وج ا¸ ڪ ۾ ۽ ڙ ڪ ڙ
cوs يج ر .ار> ي: يم‘اz ر ادي¸ _,s م×ل. ڻ ڪ ڻ ڪ ۾
نا. ¦ا ل _¸ وج _z ي· <¸اج _ي . oا,.يzí oداي¸ _z ڻ ڳ ڙ ۾ ۾
يŒو و.ي¸ نا. ي:ام ي: ي ا¸ يج ¸د.aچ وٿ يŒو يٿ ود¦اs ڻ
_·وا ¸ د.يٿ ادي¸ رîج .وٿ _ر . : ي: يل· _ي و ه· ڪ ڙ ۾ ۽ ڪ ھ ڌ
وٿ يîل .ا. ي>.¿.¸ _ون€r دلا> رٽ ا وٿ _ر م.> ي: ۾ ڪ ڪ ڊ ڪ

204
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
¿Jع _ير.¿, وج ي¦ا. ي:ام ه· يzí و,ر>· ي·ا† _د.. ه·
يŒو ون ¸و ول: ¿Jع يج ي¦ا. ديدج .L يzí ڏ ڪ ۾ ۾
وج ¸د.aچ ي:ام نا. oاîن هطaن ي.s _ر <‚ي¿نا.وٿ ۽ ڪ
نوج _يلان _وارفæ ر¸ يzí ديفم ناsري فرæ هن ي ا¸ ۾ ڻ
.يzí ديفم <¸ل _·وا ¸ د.يٿ ادي¸ _ر .,. _ي¸ اي نوير•¸ ڪ ڙ ڪ
اج ¸د.aچ ه· يzí ويîل نام>رلا _˜s ي.فم مي > ڪ
ن .. _رaن نا. ي ا¸ <‚ي¿نا يz ا <‚ي ا¸ ي :ا · ڌ ڻ ڙ ڪ ۾ ڻ ڻ ڙڪ
وٿ يŒو يٿ م.> ,¸و ¸و. نا. ¦و ي: ¸و. وج ۽ ڻ ڌ
‰يa>· ديدج
يل· اٿ _Œو اي _امع..ا <¸ل _م>¸ ن z¸ _¸ اج _z ۽ ڪ ۽ ڙ
ا¸ يج _z وٿ يŒو وي _امع..ا ه, _¸امي, يج رîج ۽ ڙ ڪ ۾
و¸ ,¸و ¸وí .ا.ي¸ _¸ ¿¸ اج _z._zí م×ل, ¿ر>م ¿¸ ڪ ۽ ۽
ديدج.يzí د. م.> ¸و. _ي· وج _>¸ يج _z _zí ڙ ڪ
_.¸ ا¸ يج _z ه· يzí ويٿ c,ا™ وzا ‰يa>· ي..¦ا. ۾ ڙ ۾
_z _zí وعي¸† مzا وج cاي من _ما·و ي يج يzí cي¦اír ڪ ۽ ڪ
و¸ا· يzí _ي> ¸دم ¸وí .ا.ي¸ و لz ناٽي, ي·و¸ يج ۽ ڪ ۾
_ي. اٽي, اج ¸اير .ي¸ <‚ي¿نا ه· ي¦و ي. ‰يa>· ي· _¦و ڪ ۾ ڪ ڪ
ي¦ا.ٽ : يج رî. و و ايو يٿ ¿ور. ¿¦ ھ ڌ ۾ ڌ ڻ 42 _¿.ي ۾ ڏ
_دادما : نا. _¦اود _ي¸ _ي¸امي, يج رîج م×ل.. يٿ ڏ ۾
م×ل. وج _ي¦ا..يا.وٿ ي> î. _ر _امع..ا ¸وL اود ھ ڪ
.يzí ديفم ه, ¸ول يٽيs ۾

ي¦ا . ڪ
J·ا. J.ي. _د.z
ي¦ا . ي·ار>:اšي¸ _, يلاî., ڪ
ا˜ي,لا c و. ي,رع ڪ
.> ,ر: ¿ا€م ڪ 2
نوي¸ا..· نو..ج _..ج ي..zí و و¸او ن . ..z ي..z :_ ا>... ڻ ڊ ڪ ڪ ڻ
..z ي..ج _..z _zí ادنوz اٽ: _¸ اج _z._zí نويد.يٿ نوي¸و¸ ڪ
يzرs ۾ 8 نا: 12 نا.... ا¸ نا....د.z يz _zí ادنوz ¿¸ ڪ ۽
يٿ ي.ٿ _لî.¿ج يج ۾
ري...او, يzí ديفم _ي¸امي, يج رîج يzرs يج _z اد¦اs ۾ ۾
ي..ج ر و ..ٽ¸ ي: م×ل, _ي¸امي, يم×ل, نويٿ _ي ود¦اs ه, ڻ ڪ ڙ ۾ ڏ
ي..z. ي..zí _مع....م <¸ل ر م...> ‹وا ¸ يج oا. <¸ل ڻ ڪ ڪ ۽
ا.مي€îيا.ي.zí ا.. _.,s نا.. ي : نا. _يرم _ي¸ا ۽ ڪ ڻ ڏ ڏ ڪ

205
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي.چا ,ا¸í نا.. _امع...ا ي.نوري, ي.ج _.z _.ي ورs .s ۾ ڙ
ي.zí د.يفم .zو يج c¸ c.د ا ار¸ _ي> cر„ وٿ يŒو ۾ ڻ ڻ ڪ
يzí ديفم ي¦ا¿.نا ن¸ا>, _ ار¸ ۾ ڻ
‰يa>·
ي•م ي يج نوم . يzí _يz چ ¸و يج _ناي, دا˜.م و·و¸ يz ڪ ڙ
‰يد..æ· ه, ا يج _¿نا _zí ي· ‹وا ه, ي. _zí ايîل اد¦اs ڪ
_..zí ا..يîل لا..ن ا..>.¿.¸ ف...æم ر..z ه..· _ر <‚..ي¿نا يzí هن ڪ
ي...يaي ا ه.., _,ا... ر,.عم ي¦ا¿.نا يج .L وج _ي¦ا..يا ڪ ۾ ڪ
.ي,.L ه., _.¿. ه..· ي..zí و.zا ...>ع· _د.يا هن ر“ن ه¿لا ڪ ڳ
يج ود¸ا يzí ويîل هن ناي, وج ي¦ا . _ر ودzا.م ي·ا† ڪ ڪ
هيودلا _¦ا€> J„م _,ا. ¸و¿.م ڪ 2 cا..,ر>ملا ¿ا..· 3 ينا..™ل
هيودلا cا×ل 4 ه..يودلا ناي, 5 ¿ما..ج ه..مجر· ه..يودلا ن€..>م
و : .ا... ي..zا ’cادر..فملا نا...., ¸اطي, _,ا cادرفملا ڻھ ڪ
..z ي..: يzا..ما د¸وíدا,’ ي¦ا . _¿نا _zí ود¸ا _ر ڪ ڊ ۽ ڪ ۾ ۾ ڪ
ي¦ا . د¸وíدا, ف.æم و يzí ويو وي ناي, ي¦Jم ي.¸ ڪ ۽ ڪ ڪ ۾
اود ي ا... ي: ي¦ا . يzاما _¸و و وٿ _وچ z ي: ڳ ڪ ۽ ڊ ڪ ڪ
ر..“ن ه..طaن و>.¿.م ه· نJz ود.ي¦ا ¸ _ر.ر. نو¦í .وٿ _وچ ڌ
ي·و..¸ ي¦ ..z ي¦ا ... وzا..ما ي.عي نوي. ي.¸ ه· يzí وzا ڪ ڪ ۽ ڊ
ه.., نا.... ا¸ و ¸ نو..ج يzا..ما ه..· _.يج ر..¸ ي..zí ۾ ڪ ڳ ڊ 16
<‚ي¿نا.يzí فل.>م ي : _¸وٿ _ . يج _ج _zí نو..ج ڻھ ڪ
ي¦ ي..: _م...s ف..ل.>م ي..ج _..¿نا لا..ن ي.· ي..zا _ر ڏ ڪڪڪ
د¸وíدا.., ي¦ا . فرæ _,ا. ي,رع ه· _.يج اٿ _> î. ۽ ڪ ۾ ڪ ھ
و ا>.. ي.: ي.¿.¸ _.¿نا _ر <‚.ي¿نا .ي.zí ر † وج ڪ ڻڻ ڪ ڪ
ا..ج نا.ا فرæ هن ه· يzí اzا ي.م.sد, ر¸ يzí هن _ .م ڪ
ي..ج ...>ع· ر..¸ا.z ه..ن فsاو نا: _م.s يج يzاما .ي,L ڊ
ي¦ا..zا ه.., ناد....¦ا. و ج وم¦ا ميلو ه· يzí اzا ه¿لا ڙڪڪھ ڪ ڊ ڳ
ا..ج _ي·و..¸ ي.¸. ي.ج _د.ي¦ارzد يطلr _¸او _,ا. يماaم ڪ
_€..يرîنا ه..ن و..ج ي¦ا . ي·ا _ٿا ايîل لان _€يرîنا ي.يLل ڪ
ا..ج د¸وí دا.., يsا.., ._..ٿا و..يîل ولا..ن ي.يLل و _¸و ي¦ هن ڪ
ي..îل c>ا.... ي..ج ي·و..¸ <‚ي¿نا ي.ج ._ٿا ايîل لان ي.يLل
ي..لم ي..•ن _ لا, نا... د¸وíدا.., ي..ج _,ا... ي,L اzا _ٿا ڪ ڪ
و..ي ناد....¦ا. ي..ج نا.... ا¸ ري نا ي و نا: —. _ يل ڪ ڪ ڌ ڪ ڌ ڪ
د¸وíدا.., _z و يج ومي¦ا ميلو ولان _€يرîنا ه· <‚ي¿نا يzí ڪ ڪ ڊ
ا..يîل ا..ج _ي·و..¸ ي..¿.· لا..ن يsا, ي¦ وzا يzí وي €يو>· <¸ل ڏ ڪ
<¸ل ي·و..¸ ..z لا..ن ي.· د¸وíدا.., ي¦ا . وzاما _.عم _ٿا ڪ ۽ ڪ ڊ
.z ر,..> _..ي: ي..zí ناد....¦ا. وš... ا¸ ه نلا> _ٿاايîل ڻ ڻ ڪ

206
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
<¸ل ي¦ا . اي يzاما ه· ي,: ڪ ڊ •ago•Ÿa ArbŸca , fogo•Ÿa
Ÿ•žŸca لا..ن _€..يرîنا ه¸ يz ه· _z ج يzí ود.يٿ _امع..ا ڏ
.)_..zí ان وم¦ا ميلو ي يج ڏ ڪ ڊ ڪ Amberboaramosa’voíut
areíía žŸvarŸcata _¸و ي¦ لان اي ا ه, ي.r نام„ع نا> ( ڏ ڳ
ي.م...sد, ر..¸ _..ٿا ا..يîل د¸وí دا, ي¦ا . وzاما لان ود¸ا ۽ ڪ ڊ
ي..zا _..zí ا..·و¸ ي يج نا... _لان _€يرîنا _¿نا ه· يzí اzا ڪ
د..يدج ا..ج نا.ا ه· _.يج._zí هن ا . _¿نا نا. _.¸ ن و ڊ ڪ ۾ ۽ ڏ
ا.·و¸ ي.· ي.zا ه.· _.zí ‰.ف.م ي.· ه¿لا نا .ي,L ميدs اي ڳ
نا..م <‚..ي¿نا._zí ديفم ¸ا>, ي ار¸ _zí _يل نا. ن . ۾ ڻ ۽ ڊ ڪ
م..يلو _,ا... _€..يرîنا ا..ي _,ا... ود¸ا ه..· و..ٿ ي.ٿ فا..æ ۾ ڪ ڪ
_¸و..: ي..¸ ي...’ي...r نا..م„ع نا..> ’ و..م¦ا ڪ ڊ voíutareíía
žŸvarŸcata ي..zí l..لr و..zا ي..zí و..يîل _ر د¸وíدا.., و·و¸ ڪ
_..zí اد...يٿ ه..ن ا . اٽي _¸و <¸ا Jير·ويلاو ه· _ر <‚ي¿نا ڊ ڪ ۾ ڪ ڊ ڪ
ر,..من ي>ف..æ ي..ج _يدر¸ ايzدم فí ا¸ولs 244 _..ي.•م ي..·
_..z _zí ان لان يsا ي.يLل نا يzí وي ر † وج ي·و¸ ۽ ڏ ڪ ڪ ڪ
c¸و.æ ه., _ .¿ ا يج ي.zí ي.îل ه, c>ا.. يج ي·و¸ ۾ ڙ ڪ ڪ
_ ..ن م..zر, يsا, ي ¿¦ ي•ن نا. _ي·و¸ _· _ي ر † ي•م ڊ ڏ ڪ ڪ ڪ
ي..: نو..م يzí د¸وí دا, ي¦ اzا ه· وٿ ي> î. _ر . ي· ھ ڪ ڪ
ي..,رع ه.., _ف...æم _€..يرîنا ه..· ي..zí ي چ يٿ ¸ اzا اz ڪ ڪ ڻ
ي. _د ..¸د _ر .z ر † نا. cر„ _,ا. ي.¸اs ڪ ڙ ڪ ڻ ڪ ڪ ۾ ڪ
نو¦í ا..z ر..ي> ا..z _..îل ه..ن ولا..ن وzا وج د¸وí دا, ه· هن يzí ڻ
c¸و..æ ¿ي>æ ي: _ي¦¸اs ي¦ لاو> اج _,ا. ي,L ¸و¿.م ڏ ڪ
._د. oا:í نا: _ا> ڪ
¸ا..¸ ه· يٿ _¿نا ‰يa>· _z _ر <‚ي¿نا ي,.,لد ي>.¿.م ڏ ڪ
يج _.و .ا.z اد.يا ¦و د¸وíدا,’ ي¦ا . و¿ ام ي· ¸وٽ.ا ڪ ڻ ڪ ڻ
_¿ ا..م _¸ا..¸ اج دا,í ¸دي> اي î. يلم هن ي: نوم دوجوا, ڻ ھ
وناو¸ ي¦ وzاما ي: _¿ ام _z ه· ي¦ا ا . _z ي: ڏ ڊ ڻ ڏڪ ڪ ڪ ڏڪ
ه.., .ي,..L ر..¸ و¿ ا..م ,ا..ع فرæ هن _ر _¿.ج . _zíاد. ڻ ڪ ڪ
نو¦í._..لم نو..ي•ن و..ڇ نوي... ي..zا ر>í ه· _zí ادنوz ناري>
و..لاو> و..ج ه..يودلا _¦ا€..> .ا... ود¸ا _..ير¿¸ نا..: —... ڪ
و..>.¿.م c..z ه..· نJz ود. ¿‘او ه, ه¿لا اzا cz._د.ي ڪ ڳ ڏ
ي..zا ناد....¦ا. ا..ي ف...æم ود¸ا ه..· ي..zí ه..ن د..æaم و..zا
ي..zí م..لع ¿ي...و ..z ه..يودلا م..لع ا.z ا..… ا ا..ي فو..sوي, ڪ ڻ ڻ
هيودلا ملع ه, نا: نوم دو> يzí وæا> وج نا.نا نويطلr
و..ج د¸وíدا.., _وا د..لج J„م._zí ويٿ نويطلr يل.ل. يج ۾ ۾
نو¦í ي..·ا .و..z و..ج ¸اد..نا ي.ياو¸ و يج نايzí ويí _ر ر † ڪ ڪ ڪ

207
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ه..ن _..ي¸ _ا.> c¸و..æ ¿ي>..æ _ر يج ي¦ا ا… ا ي>.¿.¸ ڪ ڻ ڻ
_..ي. ه..· _..يو ود... وعلا..طم _.يج _.يج _ي î.. _ر ڪ ڪ ھ ڪ
ه.., د¸وí دا, ي¦ا . نام _ج _Œو نويد.يٿ ¿‘او نو.aيa> ۽ ڪ
._zí
ر,..من و>ف..æ نوي·د..لج هيودلا _¦ا€> 581 م..>ن م..ي > ي..· ڪ
ي..zí oا: z يz ه· وٿ يîل نا. ناو.ع يج ي¦ا . ي.×لا ڪ ڪ
ن ج .ا>.¸ .. _a¦Jع _ي :ا ر¸وا يج نا..د.z و يج ڙھ ڌ ڻ ڏ ۽ ڪ
ر..îناو _ري نا اد¸ا..> _ي î¸ ي· _يم¸ .وٿ ي.ٿ ادي¸ _ لم ڊ ڪ ڙ ۾ ڪ
و¦ا.. ¿ور.. _..ٿا ود... ل نا..•م يج _ . _: يzí ود.يٿ ۾ ڳ ڊ ڪ
نا: <‚ي¿نا يzí ودنوz و .ن نا: ي اد يج و م يzí ودنوz ڍ ڻ ڪ ۽
ي..zí ود..نر¸ا _¸ا... ي..ج <‚ي ا..¸ oا..: ي..z.ي..zí ود...ل: <¸و¸ ڪ ڻ
ولان يماaم وج ي¦ا . وzاما ه· يzí وچ وج هف>· .>اæ ڪ ڊ ڻ
ولا..ن يما..aم و..ج ي¦ا ... ي..ج نا....د.z ي..z ديا....ي..zí ڪ
_..z ا,Lلا¸و....د .>ا..æ _zí لا ي.¸ ه· اٿ نوچ ي .يzí ڳ ڪ
.يzí ودنوچ د¸وí دا, ي:
ي ا.. نا.. ناو...ع ي.ج ¸وí دا.., _¸و ي...×لا م..>ن م.ي > ڳ ڪ
ر,من ي>فæ يج .ا.ڪ 689 ن . يz ه· وٿ يîل _وا دلج ڊ ڪ ۾
وري نا ه..· ي..zí _ا..ي> وج _ c,ا, _¿.ج يzí و·و¸ و¸¸او ڊ ڪ ڪ
¿ي>..æ _وs يzا ر¸ يzí وzاما ه· يzí وچ وج _ يzí ڊ ڻ ڪ ۽
_zí ي ا. ي¦ا . د¸وíدا, ه· يzí وچ وج _ _zí هن ۽ ڳ ڪ ۽ ڻ ڪ
¿ي>..æ ي...¸اs د¸وí دا.., ي..zí ولان ي,رع _د.. ي¦ا . ۽ ڪ
لا ر¸’_zí ه,ا.م ي.¸ ي¦ا . د¸وí دا, ه· يzí اzا ه¿لا ڳ ڪ ۽ ڳ
_ر í· يج يsاطنا.وٿ ي.ٿ _¸او _ل,ج _لî. ج _zí لا ڪ ۾ ۽ ھ ڳ
._zí م.s ه¸ اج _z ه· وٿ ي.ٿ ,ولعم نام
ي..ج ه..يودلا cا..×ل ينا™ل 160 ه..· ي..zí _..يîل ي..· ي>ف..æ
<‚ي,رع’يaينارsا ’نولوs’ _وLامو> ولوs ينانوي ي¦ا . ۾ ڪ
ي..· ه ج _..ع, ه..چرچ ي...¸اs ’ه و.’ا˜ي,لا c و. ڪڪڳ ۾ ڪ ڪ ۾
._zí ادنوچ ي¦ا . ه.ام _د.z د¸و> ر . ڪ ڌ ۾ ڪ ڪ
ر,من ي>فæ .ا. وي ا. ڪ ڳ 117 ن . ي..z ه..· و..ٿ ي..îل ي..· ڊ ڪ
ي .ي..zí ود..نوz ي..· _ ... يج _ري نا .يzí و·و¸ و¸او ڪ ڪ ڊ ڪ ۽
_..zí اد..نوچ د¸وíدا.., ي..: _..z _¸و ي ه· ي¦ا . ي: _z ڪ ڪ
ي: _z ي.يLل ۾ •ago•Ÿa ArbŸca ._zí ادنوچ
ه..· و..ٿ ي..îل نا... ناو.ع يج ي¦ا . هيا¸ل ,ا¸ هيودلا ناي, ڪ
ه.¸ ولا.ن ي.,رع ا.˜ي,لا c و. ي,رع ’دا.جلا lsا> ي,رع ڪ
ولا..ن ي...يLل _ٿا ويîل اعsد Voíutraeíí DŸvarcata و..يîل
ا..¿لٿ ¸د..s ي _¸ اج _¿.ج يzí ي·و¸ _¸او ن . يz._ٿا ڪ ڊ ڪ

208
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_¸او ن . و..ن _ر>í يج _¿نا _zí ادنوz ا¸اي>, ا . · ڊ ڪ ڪ ۽ ۽ ڊ ڪ
ي...ف., _: ¸ ل يzí ودنوz و¸او ن . _· ٿ _zí _دنوz ڳ ڳ ڊ ڪ ڙ
ناو...ع ي..ج د¸وíدا.., ف...æم وي ا.... _..zí ادنوz ا ¿ج ,ن¸ ڳ ڙ
ه..˜ي,لا< و.’_ نو..s ي..: د¸وíدا, وٿ يîل نا. ۽ ڪ ڊ •ago•Ÿa
ArbŸca ي..: _z ي يzí ي·و¸ ¸اد¸ا> z يzوٿ يŒو ويچ ڪ ڪ
.يzí lلr وzا ر¸.اٿ نوچ و >يو يج _ري نا اي و.ام ھ ڊ ڪ ڌ
ي..îل نا... ناو...ع ي..ج ي¦ا ... ف...æم وج cادرفملا ¿ا· ڪ
ر..,ار, ر نíو . · ..ٿ وج _z.يzí و·و¸ اد¸ا> z ي¦ا ..وٿ ڱ ڊ ڪ ڙ ڪ ڪ
_ر..>í يج _¿نا _zí ادنوz ا¸اي>, ا . · _¸ يzí ودنوz و¿لٿ ۽ ڊ ڪ
_..zí ادنوz _¦ام ا يz ي.ف., _: يzí _دنوz _ي¦ا . ون ڻ ڊ ڊ ڪ ڪ
ف..æم وي ا...ي.zí _د..يٿ _¸ا.. ي.ج ا.ي¸د _ر و : ڳ ڪ ڪ ڻھ
ر,من ي>فæ 111 ي...يLل و..ج _z ناو.ع يج د¸وí دا, ي· ۾
ولا...ن voíutreíía žŸvetŸcate ...: نا.... د¸وí دا..., ي...îل ڏ
fago•Ÿa arbŸca لا..ن ا..ج د¸وí دا.., _لا..ن _..ي¸ _ٿاو..يîل ۾
و..يîل _ نوو...¸ _د....zوzاما ولا..ن _ .... ه...˜ي, ه. و... ڊ ڊ ڌ ڪ
مzر, ا يج يzí ي·و¸ ¸اد¸ا> يz ه· وٿ يîل _ ا>.._ٿا ڪ ۾ ڻ
دا.., ر..¸.يzí ودنوz و·و¸ _šي, _ ن مzر,. يzí م.s وج _ ن ڊ ڏ ڊ ڏ
ه...ناوج .ي,..L ي ._zí نويدنوz نو>ا. يsا نوج ¸وí ڪ ڪ
ي.¸ يz يzí lلr ه¿لا اzا _zí ادنوچ و >يو يج وzاما اي ڳ ھ ڊ
ر,..من ي>ف..æ ف...æم ي ا...._..zí ا..·و¸ لا لا ڳ ڳ ڳ 366 ي..·
ولان ي.يLل وج يzاماڊ •ago•Ÿa arbŸca .يzí ويîل
مي >لا,ع مي > ف.æم وج cادرفملا نا.., ڪ ڪ 282 ي>ف..æ
cا ي..zí oا..: و¸او ن . ي..z ه..· و..ٿ ي..îل c,ا, ي.ام ي· ڊ ڪ ڌ
ي..ج _ او..¸ ¿..¸ ا..ج _..¿.ج ي..zí ود..نوz ه,ا...م ي..ج _¸اٽ ڙ ڪ
_zí ادنوz ه,ا.م
ناوعا رف“م مي > cادرفملا .ا. ڪ ۾ ڪ 107 دا.., ي· ي>فæ
ي..zí و..·و¸ و¸او ن . ي..z ه..· وٿ يîل نا. ناو.ع يج د¸وí ڊ ڪ
ود...يٿ ,ا..ع ي· _¸ا. يجاي¸د .ا>.¸ ارين _: اج _z. يz ڪ ۾
l..لr و يج _zí ادنوچ ه.ام اي ه.ناوج ي: _z ي يzí ڪ ڌ ڪ
ه...ام ف.æم وي ا. _¸و ._zí لا ا·و¸ ي.¸ ه نلا>.يzí ڌ ڳ ڳ ڪ
ه..لî., _د...z ي..: _..z c..z و..ٿ ي..îل نا... ناو...ع ي..ج ۾
_€..يرîنا وzا..ما _ .. و.ام ي·ار>:ا¸لا¸د ۾ ڊ ۾ ڌ ڌ ۾ •ago•Ÿa
arbŸca _ري نا ي·و..¸ _¸او ن . _..ي î¸ يzوٿ يŒو ويچ ڊ ڪ ڊ ڪ ڙ
ر..îناو ي اد _s يzí ودنوz و .ن ,ام· _¸ ر¸.يzí ه,ا.م يج ڻ ڍ
ي¦ا . ي: _z _ اٿ _ ل ي· ي·وچ يج ن . _: اج _z ڪ ڪ ڳ ڊ ڪ
.يzí ويچ د¸وíدا, ي: _z _ ه· ڪ

209
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
و..يîل ا.ي... يلعو.., ه· وٿ _وچ ف.æم وج ايsار: و ام¸اs . ڪ
هيودلا ن€>م يzí ه¿لا ي ا. ي¦ا . د¸وí دا, ه· يzí ڳ ڳ ڪ ۽
ولا..ن ي.¸اs وج ي¦ا . ه· وٿ _وچ _.> دم>م ف.æم وج ڪ
.يzí اود لا د¸وí دا, ه· _z ج يzí هچرچ ڳ ڏ
ي: _ي¦¸اs ه· يzí وzا دæaم وج îل يج _لاو> ي.¸. _.z ڻ
وzا..ما ي...عي _..zí ا..يîل ناو...ع ي.· ف...æم رz ه· _و¸ ر,> ڊ
ي ه· _ٿا ويîل ه, وzا : نا. ناو.ع ر¸ ي¦ا . ’د¸وíدا,’ ڪ ڏ ڪ
ي ا... ه.., د¸وíدا, _¸و ه· د¸وíدا, ي ه· وzاما ي¦ا . ڳ ۾ ڪ ڊ ڪ
¿ر..L <‚_ zا . اٿ نوچ وzاما اي ي¦ا . ي ي: _z ه· و·¸ ڙ ڊ ڪ ڪ
_ و نا..: <‚..ي¿نا.ي..zí ر...> وي ا... ه.., نا... يzا..ما ڏ ڳ ڊ
فر..æ _لم نوي•ن نوي. ي.· يzا ه, نا• ه· اzا ي.م.sد, ڪ
_..¿.ج و..ٿ نا..ي ولاو> z ر>í نو¦í اz.وٿ يلم ي¦ وzاما ڏ ڪ ۾ ڻ ڊ
ه..· _د...z¸ ه..ن ه¿لا ا يج ي¿,. . <‚ي¿نا <¸و¸ نا: ڳ ڪ ڪ ۾
ولا..ن ي...يLل و..ج _..¿.ج ي..zí ي¦ وzا..ما _..æا¸د ي¦ا ... ڊ ڪ
•ogo•Ÿa I•žŸca نو.م و يج ي..z ه.· و..يٿ وzا دæaم.يzí ڪ
وzا..ما ي¦ا ... ه..· وٿ _ر c,ا™ و›. وzا يzí وي c>, ڊ ڪ ڪ ڪ
و..ي ه..ن ر † وzا نوم يzاما ا نا: _z ه· _z ج يzí ڪ ڪ ۾ ڊ ڳ ڏ
<‚..ي¿نا و..يو وي دلج _ير¿¸ر † و zا د¸وí دا, ي¦ هن يzí ڪ ۾ ڪ ڙ ۾
ي..طلr <‚ي¿نا ه, نو¦í _ي¦ا..يا ه·.نايzí ويí _ر _رع <¸ل ڪ
يل..æا _z ج ا.z J.,م ا,Lا اي¸ اج نا.ا _¿.ج _وz J.,م ڏ ۾ ۾
,ر. ر فار.عا وج يطلr ي>.¿.¸ ه· يٿ ¿‘او c¸وæ ۾ ڻ ڪ
_ مم ه· ي, هن رzاœ يطلr اzا يج ي> هن _و.>م ڪ ڪ ڪ
ه..· ه.., _ر <‚ي¿نا يz¸ _¸اج يطلr اzا _ي¦ا· _يدæ يzí ڪ
نا.. ...L _..s ¸اي...وz ي¦ا..¿.نا .ي,..L ا..ج ا نا: نوم ۽ ڳ
_¸و ه..· ي¦و هن _¿نا وا هجو· يج يج _¿نا.ا.z د. c,>م ڏ ڙ ڪ
اج يzاما ..يæن اي ڊ 18 ا.ج _ج _zí دوجوم نا.. ا¸ م.s ۾ ڪ
.اٿ _Œو ايîل لان •يz
Fagonia acerosa
Fagonia brgieri
Fagonia brgieri var. brgieri
Fagonia brgieri var. !aplotric!a
Fagonia brgieri var. la"a
Fagonia brgieri var. rec!ingeri
Fagonia gltinosa

210
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
Fagonia in#ica
Fagonia in#ica var. ac!eri
م...s ..z ا..م _..¿نا _..zí و..جوم نا.. ا¸ م.s —. يz ڪ ۾ ڪ
_.يا ا¸او ....¿چ _..¸ ه..· ا..¿لٿا . ا..ج _..¿.ج ي..zí ه.., و ..zا ڊ ڪ ڙ
_ي¦¸ا..s . ي..zí و . ر..>í ي..ج _¸ … ه· وٿ ي.ٿ _و.>م ڊ ڪ ۾ ڻ
.¦ا... .يو يج نا.. ا¸ فí ا¸ولs ي: _م.s ي.¸. _¿نا ڪ
ف..ل.>م ا..ج _¿نا ه· وٿ ي> î. ي.چوzا.وٿ ي î. ي. ي· ھ ھ ڏ
ه..ن ¿ي>..æ ه.., و..zا ر¸ ._>z د¸وí دا, وzاما ي¦ا . م.s ۽ ڊ ڪ
.¦ا... .يو z يج cا¸اما .رع oد>.م ه· ر <‚ي¿نا.يzí ڪ ڪ
نا <¸ل cا..مولعم ي..ج _ي¦¸ا..s ي..zí ر † و..ج ي¦ا ...’ي..· ڪ ڪ
•..يz .نا..يzí ويz¸ يîل _ر ومجر· cامولعم نا· نوم˜م ڪ
نايzí ويz¸ يîل _ر ي¸ا _عو _م cامولعم _€يرîنا ڪ ڪ


Scientific Name: Fagonia indica Burm.f.
Synonym: F.parviflora Boiss
Local Name(s): Shoka`a
Arabic Name(s): Shokaa, Shokai, Showika, Aataf, Aaqol,
Shokah Baidaa,
Janab Shokai
Common Name(s): Fagonia
Family: Zygophyllaceae

211
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
نا..م <‚..ي¿نا ي..zí يج يa¦Jع .رع cامولعم _ر.ر. يz
وzا..ما _ي..ا ي..: _..¿.ج ه..· اٿ نو î. ي¦ا ل و¸ادنا _ي.ا ڊ ھ ڳ
وzا اٿ نو.چ •ago•Ÿa ArabŸca <‚ي¿نا _ لم .رع. يzí ۾ ڪ
دو..> اz .وٿ يŒوويچ ه˜ي, ه و.’ي¦ا . ’ا و. ولان وج ڻ ڪ ڪ ڪ
ي¦ا ... ي¦ وzا..ما ه..· يzí اzا _دzا. يج _,رع oدوجوم ڪ ڊ
.لا ه..¸ oاو.>م oاو.> _,ا... ي..>.¿.¸ نا..ا <¸و.¸ ه.· يzí ڳ ۾ ڪ
ه¿لا اzا نوير ر † لا وج zرz _د. ميل.· نوي·و¸ ڳ ڪ ڪ ڳ ڪ ڪ
ي..ج .¦ا. .يو ي ا. .يzí ..ا.مان ي¦ا¿.نا ڳ ”D• ,¸ا..s ۾
دو..جوم نا... يلا..ن ي..ج ي¦ا ... ريوæ· _يîن¸ يج يzاما ڪ ڊ
ي,. ه· وz ويٿ ¿يا. ن¸ا,>ا ينام¸ _¿. ند¦اs. يzí ۾ ۾ ڪ ۾
_..z ه., ‰.لع.م نا .ي.zí د.يفم ر....ي ..ل,(وzا.ما ) ي·و¸ ۾ ڪ ڊ ڊ
ه.· ي.zí و..ي ر † و.ج ‰..يa>· يج _¿. ناد..¦ا. .رع ڪ ڪ
ي..>.¿.م.ي¦و يٿ _م¸ان ي. _يا ي· يج _¿. نا. يzاماڊ
_¦ا..>.: ي..ج ي¿,. . <¸و¸ نا: _يæف· _ر.يا اz _اي> ڪ ڻ ۾
ي: ي¿.¸ _¿نا._zí ه¿لا ي ا. وzاما ي¦ا . . يz¸ هن ڳ ڳ ڊ۽ ڪ
._zí ي· يطلr ا¸او وچ ي·و¸ لا ڻ ڳ
¸اور. ’_اور.
_ا, وي. : يلاî.,
:_€يرîنا Eíí grass
Vallisneria spiralis ولان ي.يLل
mi ci ku cao ولان ي.يچ
ي ا..¸ _د...zو و يج ي..zí oا..: وج م.s z يz _ ا>. ۾ ڻ ڪ ڪ ڻ
ر,و..ٽ ا نا..: نو..ج ي..: _..z.ي..zí و·و¸ يم.وم يz.وٿ ي.ٿ ڪ
ي.ٿ و : ,ا.م· ر.æم _¸و..ي .: ي.z.اٿ _ ل _: _ي¦ا· ڻھ ۾ ۽ ڻ ڏ ڳ
نا.... ا¸ وٿ ي.ٿ .zرz يz ه, ري×æر, <¸او. نا: <‚ي¿نا.وٿ ڪ ڌ ۾
.يzí ويو و¦ يz ه, ڏ ۾
¿ي¸ا·
ج ا يرمí ڪ ي oا: _z ¸او يلي,s يج _ري. نام _ اz¸ ميدs ڪ
¸د., ا¸ونو. يج و ي. يم ي يج ا.z اد.ي¦ا: اír ¸وط, ي: ڪ ڪ ڪ
_¸ا..· فر..æ ه..ن ي..: ن ا..¸ ي..ج _..z وz ا.z _šيو _ا¸ _í ڙ

212
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ي¦ا....يا ا.z اد...ي¦ا: _¸اي. ي¦ا . ر¸ ا.z اد.ي¦ا: _.لا> ۾ ڪ ۾
.ا.z دوجوم ه, رع. ي· oا: _z نا,¸ ند.. وج ۾
ر· در. :¿ا€م 3
اد¦اs
_ي¸ا..مي, ي..ج _·¸وع’oدعم _وaم _ ٿ يٿ ي¦ا ل ,, يz ۾ ۽ ڌ ڳ
و¸ا..·وٿ _ر د..., c¸ _..يل و..ج _..z.يٿ ي.ٿ _امع..ا ر„ ا ڪ ڪ
و..ٿ ي¦ا جا •ا ي..zí ديفم ¸و. يج .ي¸ نا. :¸ ي· .ي¸ ھ ۾ ڻ
وٿ _ر ه.>¸ داوم يzí دمí¸ا <¸ل _يمر¸ ڪ ڪ
€ج ي¦ايميڪ
_..¸ _ .. ي.ج _z ۾ ڪ 14 ’_¸اڇو ي.. ڙڪ 11.54 ,ار.: ي.لم
م.ليڪ 32.05 _¸وف.اs ,ار: يلم 14.1 نر¦í ,ار..: ي..لم
._ي.اين’نويلs و,¸ _يماياٿ ’_ا _ي·اي>
وٽيملا¸ا.
ولان _€يرîنا saw paímetto
‰..لع· وج _z نا. _·و¸ ن¸او نادنا> يج _ ا· اي ي>: يz ڙ
و ..لا ..لا ه..¸ وٽيملا..¸ ر.ي¦ا..م وٽيملا¸ا... c..aيa>.يzí ڻ ڳ ڳ ۽ ۾
ي: _ .ن ه· _z ج و ووٽيملا¸ ا.. _zí ڍ ڏ ڏ ي. ادنوچ اٽيلوري. _ي,
_ر..•¸ ..•ي¸ و..يموz نا... يلا..ن يج اٽيل وري. _,ي. _zí ۽ ۾ ڪ
ر _امع....ا c¸و..æ ي..ج و ي..ج ندود..: .يٽ.اري¸ ڻ ڪ ۾ ڻڌ
ي..ج oر..م ¸و¸ ي..z •ي¸ ويموz .يzí ود.يو يٿ ود¦اs نا. ۾ ڪ
<¸ل د..æaم <‚..ي¿نا و¿ ا..م ر„ ا ا..ج نا> دم>م و .· يzí اود ڻ ڪ ڊ
م...s و .ن و..ج _..z نا.... ا¸._..zí اد...z¸ اد... _امع..ا ڍ ۾ ڪ ڪ
ي..ج نا.. ا¸ فí ا¸ولs ‰يدæ· يج _¿.ج يzí ود.يو وي:و¸ ڪ
ا..ج اد..ي¸ولs c...اي¸ ي..ج ا يرمí. يzí يٿ نام .¦ا. .يو ڪ
اد.. _امع...ا اí.r ¸و.ط, ي.: _.s ي.ج و _z Jي,s ميدs ڪ ڻ
اد... ه.ن د...¸ ي.: يa¦ا† يج _s ا¸او _¸وي ي و.يج. ا.z ڪ ڪ ڻ
ي..ج ند¦ا..s ي¦اود ي..ج _..z ي: _لي,s ميدs ينام¸ نا.ا.z ۾
.L _€يرîنا .ي.z هن ر,> ۾ 1870 و..ي _ما... ي: _z ¿ ڪ ۾
_..¿نا ي¦و ي. ‰يa>· يج _z _د¦اsا, .L رٽ يلا.ويو ڪ ۾ ڪ ڪ
ي..ج _يلا..ن ي..ج .ا...ي¸ ..: نا. هيمادs oدr م“ع ي: _z ڏ
ن¸او ا يرما’و..ن ¸ار..s ديفم _ي¸امي, ڪ ڏ ۾ 1906 ي..: _..z ¿ ۾
ا..ج _..z ¿ر..L < ‚.._ zا.و..ي _ما... , ا..ي¸ و ا..م¸اs ي>.¿.¸ ڙ ڪ ڪ
_رلوم¸اs _..ين cا, رم ۾ ڪ 1906 ۽ 1916 و..ي _ما. ڪ ۾
و..يو و..ي ¸ام. وج _z _ي·و¸ يماaم يج ا يرما و¸ا·.ويو ڪ ۾ ڪ
فرæ ي يج يzí ڪ 10 ._zí _:

213
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_ ا>. ڻ
ر..ل ¿...ي¸وا و يج _..s وج _z €ج _مع..م ر· ,ر: ¿ا€م ڪ ڪ
ي· 3 .يzí ود.يٿ _s و¸او ¿¸ z و : رٽيم يٽ.ي. ڪ ھ ڊ
_..¿.ج. ي..ٿ ي î. يٿ يجرلا نا. _امع..ا يج _z :ر˜م ھ
ي¿î... _ر وsا..‘ا <‚..ي¿نا ه..· ود..نوz د...يا c¸ ي..: ڪ ۾ ڙ
<¸ل _..˜يرم يج _د _ر .z €ج ا¸او ¦ا و _ورٽ.يلو .وٿ ڪ ڻ ڻ ڌ ڪ
_امع....ا ي..ج _..z c¸وع هلما>.وٿ ي î. يٿ ¸ا ناæaن ھ ڪ
.ود.z¸ ر.¿, ه· _ر €يzر¸ نا: ڪ
اد¦اs
يٽ...ي· و..ج دود..r ي..ج .يٽ...ار¸ نا... _امع....ا يج _z
ي..ج ن¸او ي..z _ر <‚..ي¿نا.وٿ ي.ٿ . : _. يا نوريٽ.ا ڪ ھ ڪ
ن¸او ي..ج ندر..م _ر ˆا..> ي..zí ديفم يند¸و>’<¸ل ر ڪڪڪ ڻ ڪ
ه..¿î.: ي ار¸ •و... يج ينا„م يzí دمí¸ا <¸ل يج ر ڪڪڻ ۽ ڪ ڻ ڪ
د..يفم ه.., <¸ل ي..ج ¦ا و ي..: _z¸ا يج _·¸وع يzí ديفم <¸ل ڻ ڌ
_¸ا..· و..ٿ ي> î... ي¦ ي..z ه.., <¸ل ‡¸و... ي..ج م>¸.يzí ھ ڏ
<‚ي·اڇ يzí ديفم ه, <¸ل يج .يل: د¦اري¦اٿ يz ‰,اطم ‰يa>· ڊ
ه.., ‡¸و... ي..ج _يلا..ن ي..ج oا... ..î.: ,د _ي¸امي, يج ۾ ھ ۾
ي¦ا و oا.., cو..s ي..ج ندر..م _ و..· c¸و..ع ي..z.ي..zí د..يفم ڌ ڙ
<¸او. نا: <‚ي¿نا.وٿ 1939 ه.· و..ي,ڇ .ا.. _ي ناو..· ي, ۾ ڪ ڊ ڪ ۾
د..يفم <¸ل ي..ج .يٽ...ار¸ فرæ هن اوا. اي _ . _s اج _z ڪ
ي. ا .ا. وي ا. .يzí د.ي í .ن _فع· ¿sاد يzا ر¸ _zí ڳ ڪ ڳ ڙ ڻ ڊ
ي..ج _ ا _يلا..ن ي..ج oا... ,د ي..z’ه..· وٿ يîل يلz ڙڪ ڪ ۽ ۽
...: €..ي¸ .¦ار,و..ي·ر: <¸او...نا:<‚ي¿نا ي..zí ديفم _ي¸امي, ڊ ۽ ڊ ۾
.يzí ديفم _¸امي, يج ۾
cامولعم ديدج
ند.., ي..z ه..· ي..zí ويو ويچ وzا _¸ا, يج c. يج و _z ۾ ڻ
¸و..L ي·¸د..s c... يz. يzí نام _ و ن¸او ي csاL ي: ڻ ڻ ڏ
نا..Œا ي..ج _..ٽ يsا ¦ا... ي..ج _..z يzí يلا> نا: ناæaن ڪ ڊ
_امع....ا نا... cر„ يz ي و.يج يzí ي.¸ هن ر,> _ي¦ا· ڪ ڪ ڻ
يج ا يرما وٿ يŒو وي ڪ ڪ 1905 ‰,ا..طم ا..ي¸ و ا..م¸اs _¸او ڪ
ي..ج _¸وي وٿ _ _¿.م ي: _>.zا يج دودr يج ينا„م يz ڏ
9 ا..zا _ناد..¦ا. ¸و¿.م ن¸او ر م ن€ رم يaيa>· ڻ ڪ ڪ۾ ڪ
اš... ,ا..م· ا..ج.ا·ولاري... _,ي... ايوٽيملا¸ ا. ه· يzí ين <¸ا¸ ڏ
_zí ايí نو¿ما. ا>ي.ن
€ج ي¦ايميڪ

214
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..· _..,ا€ي· ي..م>ل ي..z و..ٿ _ر c..مرم ي..ج _ .م يz ڪ ڪ
..ٽي¸ <¸ا..م ...يا ...يلوا ...يا ¸ل ي..zí ود..نوz _م....م ڪ ڊ ڪ ڊ ڪ
دو..جوم’ ي¦ار ي... يلو..¸ _وري...يا وٽي¦ا..s .يا ٽيملا¸ .يا ڊ ڪ ڊ ڪ ڊ
._ٿا ادنوz
ي¦ا ا . ڪ ڪ
يلاوير. هلا.. ديو ڪ
يج و ي>نر _د.z ڪ ڪ
اچا ا.نا اšي¸ _, يلاî., ڪ ڪ
ي¦ا ي . ي·ار>: ڪ ڪ
ي¦ا اî. : .L اz .’_ما· ڪ ڌ
_€يرîنا
:ي.يLل AcacŸa co•cŸ•a
:نادنا> MŸmosaea
يج _z يzí نام نادنا> يج ر,¸ و يج يzí و و و z يz ڪ ڻ ڏ ڪ
.وٿ يŒو ويچ ي¦ا ا . ي: ن ل¸ ڪ ڪ ڙ
.وٿ ي.ٿ _a¦Jع ,ر: يج ري×æر, _¸و¸ يz :_¦ادي¸ ,اaم ۾
.> ,ر: ¿ا€م ڪ
وٿ _ر ا ¸ا يٽلا نا. ¦ا: ¸ادaم oداي¸ يz :ر˜م ڪ ڪڙ ۽ ڻ ۾
اد¦اs
_zíاد... جو ي..•م <¸ل ي..ج ¦ا و ي..: ن¸او _ر و : يz ھ ۾ ڻ ڌ ڪ ڻھ
15 ي..: ن¸او يz ا <‚ي ا¸ ول ا ي: ي¦ا ا . ,ار: ڙ ڪ ۾ ڻ ڪ ڌ ڪ ڪ
ي¦ا... ي..z ي..ٿ ي..Œو ي..ٿ م...> ه¿ناچ يج ي•م نا. ¦و ۾ ڻ ڌ
ه.., يz ا ي..ج ن¸ا..>, نو..يzرs نو..ج _..z ي..zí د..يفم ۾ ڙ ڪ
._zí نويد.يو نوي _امع..ا ڪ
cامولعم ي..¦ا. ديدج
¸وí .ا.ي¸ د.ي í يٽلا يzí م×ل, ¿ر>م د. م.> ¸ا>, يz ڙ ڻ ڙ ڪ
وٿ يŒو ون ايريلم وz ا وج _.¸ يج _z و¸ c.د ڏ ۾ ڙ ڪ ڪ
نا..م _..z وٿ ي.ٿ _امع..ا _فع· ¿sاد ¸وط, ي· ¸وL ينوري,
د..يفم <¸ل _ي¸ا..مي, _د..لج ي يج.و..ٿ ي..Œو ويzا..¦ م..zرم ڪ
ي..ج ..ٿ ي..ج _..z.وٿ ي.ٿ _امع..ا ,اíج c. وج _z.يzí ڙ ۾
ا.¦ا,...ا ا..فلا _وا ي¸ ويل ي يج _zí ادن وz _ينو,ي. _ وڇ ڪ ۾ ڏ
ي¦ا ا ... ي..zí ود..نوz ...يا ي.يا نوٽ يل _وريٽ.ا ۾ ڪ ڪ ڊ ڪڊ ۽ ڪ

215
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
20.8 _...¸ ¸وناميz¸ ¸ون ي,ا¸ا ¸و ل: .: _ينو,ي. و ي. ڪ ۽ ڊ ڙڪ
_ينو,ي... د¦ا...ي¸ر· ي¦ار· ي¦اما·و يلو _يٽ ن ي¦J لا ۽ ڊ ڪ ڪ ڪ ڊ ڪ ۾
.ي... . ...يا رٽ¦ا... ...يا ري·¸ا..· د...يا ..لي€:í ڪ ڪ ڊ ڪ ڊ ڪ ڪ
c¸ ي..zí ر..™ا ¸ا..م ا ..يج _ و..ڇ يج _z .يا ,¸ا .يا’ ۽ ڙ ۾ ڏ ڊ ڪ ڪ
ي¦اٽ : ¸و. وج .ي¸<¸او. نا: <‚ي¿نا _zí ه, نو.يæا> و¸ ھ ڪ
._zí ه, _¿.م’ : نا. ¦اٽ : ارفæ نويzرs نوج _z وٿ ڏ ڻ ھ
¿¸ اج ي¦ا ا . cا,ر>م ڪ ڪ 50 _ر·¸اج ,ار: 10 ي..ٽ ,ار: ڪ
يzا¦ نوي¸و: نوي يج ي چ _ و ي اڇ ڏ ڻ ڏ ڻ 2 نو..ي¸و: ¿...¸ نا..:
._>¦ا: نا. <‚ي ا¸ ,ا.و ¿,æ ڻ
.يzí ديفم ي¦ا¿.نا <¸ل ناsري اد¦اs
ي.ج ي.مر: _ا.. .z ه.· و.ٿ ي.îل ف..æم وج د.¿لاsر í· ڪ ڪ
ر„ ا ر.يas ي.¸ ي.ٿ ي¦ا.. ي.: _¿ ام _ : ,ام· م.وم ڪ ڻ ڻھ ۾
_..˜يرم يsا نا. .ي ر· ي ا.وي¸ يٿ ,.· نا: _>.ن ڪ ڪ ڳ
.ويو يٿ ود¦اs ي:
_ .ي¸ يج ينا>اود يفيطل ڪ
ينا..نوي _ر ي..ج و ه..¿:ا ..ي و نا..: د..> اج _¦اود درفم و¸ا· ڪ ڻڌ ڪ ڌ
_نا..>اود و..ج _ي¦ا....يا _..zí نو..ي چ يٿ نويî.¿م يsا نو¦اود ڪ ڪ
و. ن و>ي.ن وzا و>.¿.ج._zí ايا و ي· ي· ي¸ :ا اج _¦اود _ع, ڪ ڌ ڻ ۽ ڻ ھ
cيا ... ي..ج ي¦ا..î.¿م ي..ج ¿Jع ي...يد _¿ ا..م يsا وج يzí ڪ ڻ ڪ
نو..ج _¦اود د...لz .طم يفيطل نا¸ا¸ ينا>اود يفيطل. اٿ _ ڙ ۾ ڪ
و..ج ر ا..ي¿م ي: _مي > ي· :ا ي... يzا¦ نوي¸و: _د¦اsا, ڻ ڪ ڪ ھ
_zí .اي..د نو¦اود نويšيz _ا>لا يs . يzí ويو وي c., ود., ڪ
€,. .>

216
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
..: نا... ..>z د..يفم ي..ج¸د _..ير¿¸ ي..ج ر....ي نو..ي¸و: ر..z ڏ ڻ ۾ ڪ
_ٽي¦ا·ا,يz ۾ L.•.T ر..لا ..: نا. <‚ي¿نا يzí ديفم ر c.¸د ڏ ۾ ڻ ڪ
د..يدج ي..ج ر.لا _ر ˆا> _zí ايí _دzا.م اد¦اs اج _z ه, ڪ ۾ ۾
ي.ي....ي..zí ديفم نا وٿ يŒو ويچ ي, و يليz ي: _¿.ج _¸امي, ۾ ڪ ڪ
_مع...م ه., <¸ل ر فاæ c¸.يzí ديفم ه, _لج يج _دعم ڻ ڪ ۾ ۽
.يzí ديفم ه, <¸ل _ي رs .s _ر <‚ي¿نا يzí ڙ ڪ
: ا¸و> ¸ادaم ڪ 2 نا... <‚ي ا..¸ و..ج ,ا... نو..ي¸و: ه..¸ ¿,æ نوي¸و: ڻ
فيل · ديد. ي>¦ا¸ا: ۾ ڪ 4 وٿ ي> î. ي¦ , _¿.ي اعsد ھ ڏ ڏ
cميs 20 نوي¸و: 15 اي¸¸ 100 نوي¸و: 60 اي¸¸
و¸ ر.لا ڪ
د..مí¸ا <¸ل ر...لا و يج يzí و>.ن مzا وج ينا>اود يفيطل يz ڪ ڪ
_ر ˆا..> , _ نí _ .ن ا..ي ي..>z _د..عم ر.لا وzا يzاچ يzí ڪ ڊ ڍ ۾
_دعم ‡امر: يج نري¸ _•z _لج يج _دعم ي.ي. يج _·¸وع ۽
ي....zí ود¦ا..s _د.... ي..zí دمí¸ا ه, , چا c¸ , _و ا ڪ ڻ ڪ ڪ ۽
يsا ي..zí ود..نوz _a....م و يج .و..ٿ ي.ٿ _و...>م ي...zí ڪ ڪ
م..zا ي..ج _..z . _..zí ا چ يٿ م.> نا. اود _z ر.لا اج _˜يرم ڪ
_zí _ما. ه, ي·وم ن€ج ۾
: ا¸و..> و¸اد..aم ڪ 2 ه..¸ و..ج نر..¿,.¸ نو..ي¸و: ه..¸ ¿,..æ نو..ي¸و: ۽
.ويا¸ا: نا. ي ا¸ ا نا: ينام وج cا¸ نوي¸و: ڻ ڳ
25 نوي¸و: 20 اي¸¸ 100 نوي¸و: 80 اي¸¸
ا€sا c¸
نو..ي ¸ا..ي· نا... ,ا..م.zا _ و , ينا..>اود ي..فيطل . نوي¸و: يz ڪ ڏ
<‚..ي¿نا.ي..zí هن اود ر.¿, ه,ا نا: _z <¸ل ¦ا و c¸ ._zí نويد.يو ڪ ڻ ڌ
ي..zí د..يفم ه, <¸ل ¸و. يج نا .. ¸و. يج ه¿ليچ ند, : نا. ڌ ۽ ڏ
ي.zí _ مما.ن .لم اود ر..¿, نا.: _.z <¸ل _.ي cوs ي: _,اæعا ڪ ڻ ڏ
ي>¦ار _امع..ا نا. _¸و.م يج مي > د...م _¿. ڪ ڪ ڪ
<¸و..¸ نا..: ينا..م وج cا¸ _¸و: z ¿,æ _¸و: z ا¸و>و¸ادaم ڪ ڪ ڪ
يجر : ¦ا¸ا: cر· ھ ڻ
cميs 20 نوي¸و: 20 اي¸¸ 100 نوي¸و: 100 اي¸¸
_ي,>ن¸ .>
‡ار..> يج يل: و يج يzí و>.ن ˆا> وج ينا>اود يفيطل يz ڪ
يzí ديفم <¸ل î.:¸و. وج يل: ھ
ي جو cاو ا..عsد ¸ا..چ _..¿.ي _¸و: z ونا¸و¸ ا¸و>و¸ادaم ھ ۾ ۾ ڏ ڪ ڪ
.يج ڇ ي¦ا _¸ ي>.وچ رîناو يšمٽ: ڏ ڪڙڳ ۽

217
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
cميs 100 نوي¸و: 50 اي¸¸
فاف. .>
ي..ا و يج يzí و>.ن ¸و¿.م وج يف.وي cايعا,¸ نوي¸و: يz ڪ
و..ج _ي¦ا....يا _..zí _مع....م <¸ل ر فا..æ c¸ نا..: _لا... ڻ ڪ
<¸ل ي..ج _..ي و s ...s يzí ديفم ه, <¸ل يج ‡¸ا> ي¦ا,و oدوجوم ڙ ڙ
نا..: <‚..ي¿نا.ي> î... _ر و•ن _ي¸ _ا„م ه, و وج ي>.ن _z ھ ڪ ڪ
, .·í <¸او. ڪ 15 ¦ا¸ا..: _..a.م رzو..ج و...فz ..z ي¦ا¸ا..: _¿.ي ڻ ڪ ڏ
.يٿ يŒو يٿ وٽيîين ‹¸و¸¸ يج .·í نا. ڪ
ا¸و> و¸ادaم ڪ 2 ¿,æ نوي¸و: 2 نا... <‚ي ا..¸ و..ج ,ا... نوي¸و: ڻ
_>¦ار¸او
فيل · ديد. ۾ ڪ 3 .نويٿ _> î. ي¦ا¸ا: ,ا.و ¿,æ نوي¸و: ھ
cميs 25 نوي¸و: 20 اي¸¸ 100 نوي¸و: 60 اي¸¸
ري.او, .>
ينا>اود يفيطل و>.ن يz ۾ 30 ي..ج _..¿يzí _مع..م نا: _لا.
<¸ي¿ناو..ٿ ي..Œو ي..ٿ ود¦اs ي..zí ي..zí ري.او, نا. _امع..ا ۾
ه.., ‡¸و... ي..ج _ و..م ¸و... ‡¸ا> د...يٿ ري...او, : نا. ۾ ڪ ۽ ڙ ۾ ڏ
. اٿ _Œو ي.. ا وم نا. ¦ا: ا.ي¿م ي· ه¸ يzí ديفم ڪ ڻ
cميs 25 نوي¸و: 20 اي¸¸ 100 نوي¸و: 80 اي¸¸
و¸ نJي. ڪ
ا.zا c.sو _.z _.zí د.يفم ي¦ا.¿.نا <¸ل ي.ج ا.ي¸و يل نو.ي¸و: يz ڪ
ي¦ا..¿.نا .ي ¸ا..م <¸ل _..¿.ج ي..zí ,ا..ج ,ا..ع _·¸و..ع cيا ... ۾ ڪ ۾ ڪ
ينا..>اود ي..فيطل نو..يٿ _..Œو نو..ي ور و نو¦اود نو..يî.¿م ۾ ڪ ڪ
فر..æ ه..ن نوي¸و: يz _zí .اي..د نوي¸و: يzا ي· :ا ..ا.م ھ
_zí دمí¸ا ه, <¸ل ,¸و يج م>¸ ر¸ _zí _مع..م م>رلا نJي. ڪ ۾
ود¦ا..s cر..· نا... ر _امع....ا د.î...ا ...> ..: نا... _..z . ڻ ڪ ڏ
. وٿ ي.ٿ _و.>م
cميs 25 نوي¸و: 20 اي¸¸ 100 نوي¸و: 80 اي¸¸
_رمs فوف.
م..>¸ ي..ج _·¸و..ع و يج.ي..zí و>.ن ر™¸م ر™ا دو¸ ي¦ا¿.نا يz ڪ ۽
ي.ج c,و.L¸ ¸اد و,د., نام م>¸ : نا. _ي ورs _ٽs _م>¸ يج ڏ ڙ
_..z ه.., ¦ا..ٽ : ƒو. يج م>¸ ¿رL <‚_ zا يzí ديفم <¸ل ¿ار>ا ۾ ڻ ھ ڙ
¸د...ٽڇ ه..ن .ار..> ا..ج ند, <¸او. نا: <‚ي¿نا . يzí ¸ادر مzا وج ڪ
.اٿ _Œو يٿ c.¸د نا. _z ه, م>¸
_¸ور..‘ ..ي اود د...ي و· _..,s ه,ا c¸وæ يج _,s : ‹ون ڻ ڏ ڙ ڙ ڪ ۾
يzí

218
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي..ج ينا..م ي¦Jم îم وج cا¸ _¸و: z فرæ : ا¸و> و¸ادaم ڻ ڪ ڪ
ي> î. ي¦ا¸ا: ه, اعsد ه¸ , c . يج _رم.ي>¦ا: ي:¸ oار: ھ ڊ ۾
. وٿ
cميs 100 نوي¸و: 100 اي¸¸
_دا,ن¸¸
...s نا... _امع....ا ي..ج _..z ي..zí و ار¸ يsا و>...ن ي..z ڻ ڪ
_ ي.ج _.م>¸ ي.ج ر...ي _..Œو ي.ٿ .ار> م>¸ نوي ورs ۾ ڌ ڪ ۽ ڙ
_.ير¿¸ ي..ج ر....ي ي.ٿ ي..Œو ي.ٿ م..> _ نا. ر _امع..ا ڪ ڌ ڻ ڪ
ي..Œو ي..ٿ ود¦ا..s €..يîنا cر..ي> ي: _¿ ام ر„ ا نا. ي يج¸د ڻ ڪ ڻ ڏ ۾
ه.., _..يمر¸ ي ار¸.ي..zí نواعم و¸ ي: او يج ر..ي .وٿ ۾ ڻ ۾ ڻڪ ڌ ڪ ۽
. يzí دمí¸ا يz ڪ
نا. <‚ي ا¸ وج ,ا. z ¿,æ _¸و: z ا¸و> و¸ادaم ڻ ڪ ڪ ڪ
100 نوي¸و: 80 اي¸¸
يفيطل د.î.ا .>
ينا..>اود ي..فيطل و يج ي..zí و>...ن ¸و¿...م وج _يدا,ارs يz ۾ ڪ
_د.... _ر <‚..ي¿نا ي..zí ويو وي ¸اي· <¸و¸ نا: _يليد,· ..ا.م ڪ ڪ
ي..ج ند.., _..š¸ ن .... _..zí oدا..ي¸ نا..: د.î...ا ...> ,ا..ع اد¦اs ۽ ڌ
,¸و ¸و... ي..ج نر..ن ي..ج _·¸و..ع : نا. _>z دمí¸ا <¸ل¸و. ۽ ڏ ڪ
اٿ _ي¸اîي ر™ا و>.¿.¸ ه, اي¸و يل ڏ ۾ ڪ
: ا¸و> و¸ادaم ڪ 4 <‚ي ا..¸ _..¿م ¿م... و..ج cا¸ا..ي و..ج ¿,æ .> ڻ ڻ
ي>¦ار _امع..ا نا. ڪ
100 نوي¸و: 80 .اي¸¸

219
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
يفيطل _يدا,ارs
نا... <‚..يٽ¸ ¸او ي.., فلا _ي رير>· ي· ¸رL ديدج ڪ
_......¿.ج. _......zí ا......يو ا......يîل cا......, رم ۾ ڪ
ا ·و·’ د...يم · دور...,’¿¸ا...يا’ري.... ا._...فيرLا ڪ ڪ ڪ
’وو..ل> oر..ير> oدنا...وج’نو.¸اوج .Jج’نويٽ¸ر¸’
oر..يم>’’ن¸و..چ رzو..ج’¸ و¦ا..¸ د..يدج ’و...a>’ _وم> ڊ
¿و¸’_¸’.¸’¸و¸† ’اود ’oدنا..........................ي>
_ي,>. .... فوف....ا ر.’امر....’c....’_...rو¸ ڪ ڪ
,ا..æ ’ا..·و : فاي... ’,وم. c,ر. ’_اي.’ نو.. ڻ ھ
o¸رs ’oرrرr o¸اr ’_و.r ’_رع ’JL دام‘ هيJæ
_و..عل’_و...,ي ه.... ا..z ا _..> ¸وطs هلي.s ڪ ڪ ڙ ڪ ڪ
م..zرم’_ا..ن نوي·وsا..ي ’¿ر..فم نو..>عم و..ل’ .و,ل ڻ
د..يدج’ا>...ن د¦اوفلاري„ ¸و¿...م ’د...aل: ه..,رم ڪ ۽
يلaن يلæا يج cادرفم ‰,اطم ‰يa>· ي..¦ا. ۽
ي· ناو.ع zرz .يzí ويو ويîل ه, ي· _ ا>. يج ڪ ڻ
ينا..نوي oدو..جوم ي يج ي..zí ا..يو ا..ن ا>...ن ادع·ل ڪ ڏ
ي¦ا¿.نا ا>.ن ميدs ه· _.يج ._zí ايz¸ يzا¦ انا>اود
¿ر...ي¸ _نا..>اد oدو..جوم _ر <‚ي¿نا . _zí اî.¿م ڪ
ي..فيطل .يدا,ارs ._zí نويîل نو,ي ر· نوين _ر ڪ ڪ
ي..zí ي¦و ي. _ور..ي¸ ي..ج _..مع ¸رL <‚ي¿نا ه, ڪ ۾

220
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
ي يج _..zí ا..يو ايîل ا>.ن ا zا اي¸ او. نا: <‚ي¿نا ڪ ڙ
ي..· cادر..فم د...لم نا... <‚ينا...í ا..... zا¦ ڙ ۽ ۾ ڻ
ي..¸ ي:دو..جوم يج يفيطل _يدا,ارs يzí _م..م ۾
c¸ور..‘ نا..zوا ي.ج .ا. _ .. اي ود¸ا ه, _¿. ڪ ڌ ڪ
ي..: نا..zوا ا>...ن ا..ج م...sرz اد... هن _و.>م ڪ
.اي....د ند..لج _.چ .ا... ي..z . اد...لم .ا. ۾ ڪ ۾ ڪ
يzí
_وا د...لج ي...فيطل _يدا...,ارs 100 _يدا...,ارs
وي¸ دلج يفيطل 100
نوي·د..لج ي..فيطل _يدا,ارs 150 ي..فيطل _يد..,ارs
نوٿوچ دلج 200
يفيطل هيودلا ملع
و..يو و..ن ...ي·ر· نا... ي. افج ي¦ا¿.نا .ا. يz ڏ ڪ ڪ
_مع....م نا.... ا¸ _ر _.و _¿.ج .يzí ۾ ڪ ڪ ڪ ۾
ي·و¸ رz وعsد نوير¿¸ .يzí ايو ان لان _نا,¸ ر„ ا ڏ ۾ ڪ
ه.., ناد..نا> وج نا : نا. يلان _€يرîنا ’ي·ا,ن وج ڏ
ه..ن ه.., _,ا... ود¸ا _ا..„م و ..zا .ي..zí و..يو و..يîل ۾ ڪ ڙ
ه..ن _م....م ي..· cا..مولعم _..aن ¸د _..aن يz.ود.لم
_ما... ¿ر...ي¸ ي..ج ن¸ادا ي....¦ا. داد..ع·ل ي..zí
ناو...ع ي..ج cامولعم ديدج _د¦اsا,.يzí ي¦و ي.ڪ
ود¸ا نا: _¿.ج يzí ويو وي ر † وج ¿ر.ي¸ نا. ڪ ڪ
وج _ي·و¸ _ي zا ادع·ل. _zí _ي >ناو _ي¦ا· ƒا .ا. ڙ ھ ڪ
ه.., _..¿. _ي¦ا..· نا..Œا ر † و..ج _ج ويو وي ر † ڪ ڪ ڪ ڪ
ند..لج _z .ا. يz.يzí هن دوجوم .ا. ود¸ا ڏ ڪ ۾ ڪ
د..لج ي..· _ي¦ا....يz نا..م _..¿.ج .ودنوz _م..م ي·
ي..ج ناzوا دلج نوٿوچ ه· _z ج .ا.z ا چ يٿ ¿يا. ڏ ڪ
_ا... _z نو¿ڇ نو>.¸ دلج هللا<‚ا.نا .يzí _•z ۽ ۾
_..يz¸ ي..ج _ي... دلج oدوجوم. اد.يو يٿ ¿يا. ي¦ ۾
نا..: <‚..ي¿نا.يzí _م..م ي· يٽ¸ يج _ي. _¦اود ۽
و..يووي ر † و..ج _¦اود ه.., _ج .ا. _z <¸او. ڪ ڪ ۾ ڪ

221
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
_..ن ر..>í ي..ج .ا... ي..· ...ين نا..zوا ي..zا يzí ڏ ۾ ڪ
.اٿ و î. ي. ي· _ي¸ يا ھ ڏ ڊ
_وا دلج يفيطل هيودلا ملع 150 ود..لج هيولا ملع
وي¸ 150
نو..ي· د..لج هيودلا ملع 150 د..لج ه..يودلا م..لع
چ نوٿو 200
.z وج لم ڌ ڻ
يم ي ا ي,L يفيطل ڊ ڪ
د..م>م و .· و¸ _.يٽ.ا ونا>اود يفيطل ڊ ڊ
نا>
_ر,>.و>
ينا..>اود ي..فيطل ه..· ي..zí _ر.ع <¸ل يج ¿JLا يج _ي¦¸اs
_..z .ي.zí و.يو و..ي ,ا..“.نا ه.., وج €ٽ¦ا. .يو ناsرL يج ڪ
cا .ا.يند يمJ..ا’ ي..ي¦í ي.ج ¿.ي¸ا· نا> دم>م و .· csو ڏ ۾ ڊ
م..لع ه..· _.يج._zí ايو اي •نل ي· .ين ايند يج .L ¸ا,>ا ڪ ۽
_يîن¸ .يzí _د.z¸ _د.يٿ ا‘اa· يج _·وs _يîن¸ <¸ل هيودلا
و..zا ....ا.م _ر <‚ي¿نا وٿ يچا ¿ر> و : ,ام· ي· _·وs ڪ ڻھ
c¸ورæ _.يج . _Œو ان و·وs يzا ي· .ين ه· ويو وي >م. ڏ ھ
...يو ي..ج ...L •..يz _ر <‚..ي¿نا _ î... ي. نا·ا د.م ڪ ھ ڏ
_..يîن¸ فر..æ ه..ن نا..·ا نا..يzí ويz¸ ي¦ _ي¸ يا يج .¦ا. ڏ ڊ
_..يzوا ه.., cا..مولعم د..يدج ي¸ ر¸ اٿ و î. ي. ناzواو·وs ھ ڏ
.اٿو î. _ر _æا> ھ ڪ
www.u•a•ŸtŸbb.webs.com
www.freewebtow•.com/žesŸtŸb
b
ر..¸.اٿو î... ي... نوٽ¦ا... ...يو نا..· _...ي¸ يا ي..¿.¸ _ي•م ھ ڏ ڊ
ي... نا..· _.ي¸ يا _يšيz لا لا ه· ويzاچ ناzوا _z يج ڏ ڊ ڳ ڳ ڏڪ
اٿ و î. ھ
www.ta•žomohžkha•.webs.co
m

222
نوٿوچ دلج يفيطل هيودلا ملع
www.žatt•ews.webs.com
www.žee•ŸsŸte.webs.com
_¿نا ر¸ اٿو î. ي. فرæ هن ناzوا ,ار:ور¸ —. ناي•م ۾ ھ ڏ
نا..zوا _..z يج <¸ل <‚ي¿نا .اٿو î. _ر ه, c ر. _يzوا ڏڪ ھ ڪ ڪ
نا... يلا..ن يج ناzوا اzا ه· اد.ي ي: نا.ا cامولعم ه,ا ڏ ڪ
_..يم _ا _..ي.šيz نا..zوا يل...ل. <‚..ي¿نا._د.يو ي. ¿يا. ۾ ڪ
.اٿ و î. _ر وط,ا¸ ي· _ي¸ يا ھ ڪ ڊ
hakŸmmohžyousŸf@yahoo.c
om
دم>م و .· يم ي ا ي,L يفيطل ڊ ڊ ڪ
نا>

223

You're Reading a Free Preview

تحميل
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->