P. 1
ابیانه

ابیانه

|Views: 469|Likes:
منشور بواسطةsepideh_m1378

More info:

Published by: sepideh_m1378 on Apr 19, 2012
حقوق الطبع:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/03/2014

pdf

text

original

1 هنایبا

هنای
ِ
با



بلاطم تسرهف :

1 - ییایفارغج تیعقوم
2 - یمیلقا طیارش
3 - یعیبط تیعقوم
4 - طیحم ریثأت یعیبط مدرم داصتقا رب
5 - یهایگ ششوپ
6 - هدافتسا یلاها ناهایگ زا هقطنم
7 - یروناج ششوپ
8 - اه هناخدور
9 - یسانش نیمز یاهیگژیو
11 - هقطنم یسانش نیمز
11 - اه گنس
12 - وکسنوی رظن زا ناهج یاتسور نیرت بلاج و نیرت یندید
13 - هیمست هجو
14 - نابز و بهذم
15 - هنایبا تفاب یاه یگژیو
16 - یاهیگژیو اتسور یرامعم
17 - اتسور یرامعم هچخیرات

2 هنایبا

هنای
ِ
با



18 - ناهج یرامعم هزیاج نیرتگرزب دزمان هنایبا
19 - ینوکسم یاهانب
21 - یخیرات یاهانب
21 - اه هلحم
22 - فلتخم نکاما یماسا
23 - هچخیرات
24 - دیسر نایناساس هرود هب هنایبا تمدق
25 - یخیرات ثداوح
26 - مدرم یاه رواب رد اتسور هنیشیپ
27 - هنایبا تیعمج هدمع تاصخشم
28 - ترجاهم
29 - داوس نازیم
31 - دوخ دروم رد یا هنایبا تارکفت رگید زا
31 - جاودزا نس
32 - ) جاودزا رد تلدابم ( هیزیهج و هیرهم
33 - هنایبا فیاوط
34 - هنایبا یلحم نابز یعامتجا و یخیرات یسررب
35 - یهافش تایبدا
36 - ناتساد و هصق

3 هنایبا

هنای
ِ
با



37 - هعیبطلا ءاروام هرابرد هنایبا مدرم تاداقتعا زا یخرب
38 - هنایبا مدرم یاه رواب زا یخرب
39 - هب طوبرم مسارم دلوت
41 - جاودزا مسارم
41 - یخرب تاداقتعا و اهرواب زا مدرم هنایبا هرابرد تعیبط

42 - عبانم














4 هنایبا

هنای
ِ
با



1 - ییایفارغج تیعقوم

رد کشخ و لدتعم یا هرد رد هنایبا یاتسور 40 و ، زنطن برؼ لامش یرتم ولیک 20 هتلافسآ هداج برؼ یرتم ولیک
و ناشاک و زنطن 80 یا هقطنم . درذگ یم یدابآ بونج زا دورزرب هناخدور . دراد رارق ناشاک برؼ بونج یرتم ولیک
نیب هک دریگ یم رب رد ار دورزرب زیربآ هضوح دراد رارق نآ زکرم رد هنایبا هرد هک 272 ، ° 30 یلا 372 ، ° 30 ضرع
و یلامش 302 ، ° 51 ات 372 ، ° 51 . تسا هدش عقاو یقرش لامش لوط ¹
ن زا رد هک ، تسا ناهفصا ناتسا ، زنظن ناتسرهش ، هموح شخب ، دورزرب ناتسهد زا یهد هنایبا ، یروشک تامیسقت رظ
ییایفارؽج لوط 362 ، ° 33 عافترا اب ، 2220 . دراد رارق ایرد حطس زا رتم ² رد 20 هب ناشاک هتلافسآ هداج یرتمولیک
، تسا هدش هدیشک برؼ ؾرط هب یعرف یا هداج ، زنظن . تسا برؼ ؾرط هب هنایبا هرد ریسم رد یعرف هداج نیا هک
هب تسب نب رد ، هرد یاهتنا رد و تشذگ هرط و زرب ، ناجمک ، دنرای ، نجنه یاهاتسور زا دیاب ادتبا ریسم نیا رد
. دیسر هنایبا یاتسور




1 – ، مشش هرود ، ییایفارؽج نامزاس ینف و یملع هیرشن ، رهپس هلجم ، یورسخ سابع ، هنایبا هرد رد ییارحص یژولوفروم هنیمز رد یشهوژپ
هرامش 23 زییاپ ، 76 ص ، 33 .
2 – دلج ، ناشاک ، ناریا یملسا یروهمج روشک یاه یدابآ ییایفارؽج گنهرف ، شترا ییایفارؽج هرادا 60 ، 1366 .

5 هنایبا

هنای
ِ
با



2 - یمیلقا طیارش

تشادرب زا هک ریز رامآ . تسا یا هنارتیدم یاوه و بآ را یبیکرت ، هنایبا هرد میلقا 10 ، تسا هدمآ تسد هب ریخا هلاس
: تسا یمیلقا نینچ ؾرعم ¹
- = هنایلاس ترارح هجرد نیگنایم 6 / 11 دارگیتناس هجرد
- = ینامسآ تلوزن هنایلاس نیگنایم 1 / 182 یلیم رتم
- = یبسن تبوطر نیگنایم 46 دصرد
- = یکشخ هجرد 43 / 8 ) کشخ (
نیا رد . دراد صاصتخا يد هام هب امد نیرتمک طسوتم و ریت هام هب امد نیرتشیب طسوتم ، هتفرگ ماجنا تاعلاطم ساسا رب
، راهب ندیسر ضحم هب یلو دوش یم هتساک اوه تدورب زا جیردت هب هام ید رخاوا زا ، هقطنم ادیپ شیازفا تدش هب امرگ
شیازفا صخشم هرود ود لاس ره رد بیترت نیدب ؛ دوش یم هتساک امد نازیم زا جیردت هب زین هام ریت رخاوا زا . دنک یم
شزیر تروصب بلؼا و دریگیم ماجنا ناتسمز لصف رد یگدنراب
ً
اساسا هقطنم نیا رد . ددرگ یم هدهاشم امد شهاک و
هنماد یور رب . تسا ؾرب تروص یشراب چیه ناتسبات رد یلو دروآ یم ماود زین راهب لصف ات ؾرب ، عفترم یاه هوک
هقطنم رد یبسن تبوطر طسوتم . دریگ یمن 46 ( هام ید رد نآ رثکادح هک دشاب یم % 67 ( هام ریت رد نآ لقادح و ) %
30 امرگ هک تسا نینچ دروم نیا رد زین هنایبا یلاها لوق. تسا دش هدروآ رب ) % و هام ریت رد ار لاس لوط رد دیدش ی
دنز یم یکدزد کنخ داب دادرم متفه : دیوگ یم هک دنراد هراب نیا رد زین یلثملا برض ؛ دننک یم هدهاشم هام دادرم لیاوا
رد ار دورزرب زیربآ هضوح دراد رارق نآ زکرم رد هنایبا یاتسور هک یا هقطنم . ) نایع و شاف ( یکشاف دادرم مهدفه و
رب . تسا کشخ همین و کشخ نآ ییاوه و بآ طیارش و دریگ یم

3 - یعیبط تیعقوم

یزاوم هرد تهج اب ، اه سأرلا طخ تهج ، تسا هتفرگ رارق یدنت
ً
اتبسن بیش رد هعلق هوک سأرلا طخ تازاوم هب هنایبا
وک هنماد رد هوک نیمه یوربور رد . دوش یم دومع زنطن و ناشاک ریسم رب تیاهن رد و تسا هلپ " هعلق ، نویلیم ود ه
[ " ابپ " ابیز هقطنم لماش راومه
ً
اتبسن یحطس ، ود نیا نیب و دراد رارق " هناماه paba اهرازؼاب ، کشخ هناخدور ، ]
. تسا هتفرگ رارق " نامسوی " ینوکسم هلحم و

1 - ، رهپس هلجم هرامش ، مشش هرود 23 زییاپ ، 1376 ص ، 34 .
6 هنایبا

هنای
ِ
با



یاه هلق طسو دح رد ، هرط ، هنایبا یاتسور هرد نیا رد هک دراد رارق هنایبا هرد ، هدیشک کلف هب رس یاه هوک و عفترم
. دنا هتفرگ یاج نجنه و ناجمک ، زرب
هب برؼ بونج زا
ً
امومع هک ددعتم یاه هوک هتشر اب هدروخ نیچ تسا یا هقطنم هنایبا هرد ، نامتخاس و لکش رظن زا
. تسا هدش هدیشک برؼ لامش

4 - طیحم ریثأت یعیبط مدرم داصتقا رب

هنایبا داصتقا ینتبم
ً
اتدمع یزرواشک رب یرادؼاب ، یرادماد و تسا مدرم . بسانتم اتسور طیارش اب بآ ییاوه و هقطنم
عاونا ناتخرد هویم شرورپ ار هداد دنا .
تلوصحم یؼاب هدمع هنایبا رد زا دنترابع :
بیس رد عون ود یسیق ،ولآدرز ،ولآ یبلگ ،ودرگ ، هاش ، هویم هگل ِ ه ، [ hegle ] هجوگ ،روگنا ، ماداب ،زبس قدنف ، سلیگ ،
توت ، هب ،وله ، ولامرخ ، ولاتفش ، و رانا ، ...
هنایبا یا هویم زا اه یاه غاب هولع ؾرصم رب شورف و عاونا ، هدروارف ییاه نوچ رابکشخ ل ، کشاو هکرس ، عاونا ، ابرم
هریش و هدرک دیلوت هب و شورف یم دنناسر .
عتارم دوجو ؾارطا رد زبسرس هنایبا ثعاب هیذؽت یارچ و بوخ هدش اهماد تسا زب . شیم ، نیرتمهم زا واگ و یاهماد
هنایبا یم دنشاب .


5 - یهایگ ششوپ

ناهایگ هنایبا یاه ینتسر زا یارب یهایگ ششوپ و دنراد یتعنص و ییوراد دربراک هک تسا اریتک و ریشکاخ ، هنمرد
هک ییاه هچتخرد زا ار دوخ یفرصم کشرز هنایبا مدرم هک تسا کشرز یاه هچتخرد رگید ناهایگ زا . تسا ماد یارچ
یبا ؾارطا یاه ینتسر رگید زا زین دنپسا . دننک یم نیمؤت دنراد رارق اتسور ؾارطا رد نانز هک ییاه زیوآ هک تسا هنا
. دراد ترهش دننک یم بصن اه قاتا راوید هب مخز مشچ یارب و دننک یم تسرد یگنر یاه هچراپ هکت و دنپسا زا هنایبا






7 هنایبا

هنای
ِ
با



6 - هدافتسا یلاها ناهایگ زا هقطنم

ناهایگ هقطنم هنایبا یاهدربراک و هب اهنآ یدح عونتم هک دنا یم ناوت یباتک لقتسم هرابرد تشون اهنآ نیا . ناهایگ
شزرا یاه یعامتجا یتشادهب ، یداصتقا ، یرگشدرگ و یدایز یارب یلاها هب . دنراد اتسور لیلد نیا ترثک اجنیا رد
هب هصلخ روط هب اهنت و هراشا اهنآ دروم راهچ یم دوش :

هایگ دنپسا

یهایگ تسا هلاس دنچ گربرپ لگ اب یاه تشرد هب گنر لیام دیفس هب هک زبس هویم نآ یاراد و رودم هناد یاه هایس گنر
یم دنپسا دشاب نیا . هایگ ؾراصم ینوگانوگ یارب مدرم دراد اتسور یکی . نیا زا ؾراصم تیوقت ندرک کاخ تسا .
هنایبا یا توب اه ه کاخ ریز ار دنپسا هدرک کاخ و تیوقت ار یم هک دندقتعم و دننک نیا رد تلاح کاخ یارب
ً
اصوصخ تشک
هناودنه بوؼرم رایسب یم دوش .
نانز نارتخد و نامز رد اتسور شیور عمج و دنپسا یروآ لگ هتوب یاه نآ هب عتارم ؾارطا هنایبا یم دنور . سپ ندیچ زا
لگ هتوب اه هناد ، یاه آ ن یم ادج ار بوچ اب و دننک یاه یکچوک هک س2 ر2 ه زا ندرک ناتخرد غاب یقاب اه هدنام هب ، تسرد
ندرک یاهزیوآ یم دنپسا دنزادرپ .
مدرم یصاخ داقتعا هب نیا هایگ نآ و دنراد یارب ار یریگولج مشچ زا مخز هب هناخ رد یاه نازیوآ دوخ یم دننک نیا . ایگ ه
یشیارآ دربراک یم و دراد زین هب دناوت یاج گنر هایس ار وم ،وم دنک .

کشرز

نیا هایگ هچتخرد یا تسا هخاش اب رادراخ یاه هدننکش هک عافترا نآ طیحم رد یاه هب دعاسم شش یم رتم دسر بوچ . نآ هب
گنر تسا درز هکیروطب هخاش رگا نآ هتسکش ا دوش نی گنر یبوخب یم رهاظ دوش هخاش . یاه نآ دنلب ػیت یاه ناوارف
دراد لگ . یاه نآ تشهبیدرا رد یم رهاظ دادرخ و هک دوش هب گنر درز ابیز ، عمتجم ، هشوخ و یا دنتسه هویم . نآ
کچوک گنرزمرق ، یوضیب ، هزم اب و یا شرت تسا .
نیا هایگ هولع رب ؾراصم ییاذؼ هب تلع معط یشرت هک هیهت رد دراد تبرش هب ابرم و ؾرصم یم هارمه و دسر جنرب اب
هدافتسا یم دوش هتشذگ رد . نیا هایگ یعون تفآ هب یم رامش تفر یتقو اریز مدنگ رانک رد یم رارق راز تفرگ مدنگ ، زمرق ار
گنر یم درک . یلاها دقتعم اتسور ندروخ دن کشرز نوخ ؾاص ار باصعا و مارآ ار یم دنک کشرز اهنآ . مد ار هدرک و
هل یم دننک سپس ، شبآ یم ار نورد و دنریگ شآ یم دنزیر .
یکی یاهرواب زا مدرم هنایبا هب هایگ کشرز نآ تسا هک ندروخ ، بآ همشچ یا هک یاپ زا تخرد کشرز دیآرد ب ، ثعا
ینلوط ندش یم رمع دوش .

نوگ [ gavan ]

تشد ناتسهوک و اه یاه ؾارطا هنایبا لحم ندییور هتوب یاه نوگ تسا کی ات . ههد لبق یکی اریتک دیلوت عبانم زا مهم
نیا دمآرد یدابآ دوب نوگ . یهایگ یفلع هب تروص هتوب یاه یبوچ یراع ای و رادراخ زا یم راخ دشاب هنایبا رد . ار اریتک
هس رد ههام ناتسبات هب و نیا تروص یم دنریگ :
لوا یاپ هتوب نوگ یم ار یرادقم ات دننک هشیر زا دوش ادیپ لحم دعب . هشیر هدش رهاظ ػیت اب ار یصوصخم ؾاکش
یم دنهد ضرع رد . هس ود لحم زا زور ؾاکش ػمص یمرن جراخ هب و تروص هقرو یا کزان ؾافش و یم دکشخ سپس .
نآ عمج ار یروآ یم دننک .
لوط رد هس ههام یهاگ ؾاکش هشیر هس ار یم دیدجت راب راهچ ای ػمص ات دننک یرتشیب دنریگب یلو ، نیرتهب نامه اریتک
تبون لوا حلطصا رد ای نیچ لوا هب تسد یم دیآ نایبا . ه یا یم اه دنیوگ هب رگا : نامه کی هبترم لوا هبترم ای مود ػیت

8 هنایبا

هنای
ِ
با



ندز مه دوش افتکا لوصحم بوؼرم هب تسد یم مه و دیآ هب تملس ماود و نوگ همطل یا یمن دراو دیآ نیا . هایگ شیارآ رد
وم هیهت ، بسچ بکرم ، هچراپ راهآ ، هیهت و ؾرصم وراد یز یدا دراد نینچمه . نامرد رد اریتک زا هروش شزیر و رس
مامح رد وم هب ، یاج هدافتسا وپماش یم دوش .

ودرگ

یکی ودرگ تخرد زا یاه مهم غاب یاه هنایبا تسا یتخرد ودرگ . هیاس و ابیز نکفا تسا گرب . نآ یاراد یوب صوصخم ،
معط خلت رایسب ضباق و یم هک دشاب هب یتحار گنر هریت تسد زا ار دوخ هداد هب و گنر هوهق یا یمرد دیآ نؼور . ودرگ
گنر نشور درز لیام هب معط و زبس میلم عوبطم و هزات ردق ره و دراد شفرصم دشاب رت یارب ار یخابط یم رتهب دنناد .
هدناشوج تمسق یاه هزات و زبس هویم ودرگ گنر ، هوهق یا هب یوم یم رس دهد . گرب هزات نیا تخرد تارشح یذوم
ساس و دیب
ً
اصوصخ نیب زا ار یم مد و درب هدرک نآ یعون ، م 2 س هچروم تسا یور رب رگا . ماد هدیلام دوش یتارشح ،
سگم دننام یم رود اهنآ زا ار دنک .
هویم زؽم نؼور ودرگ شاد رایسب هت یژرنا و یم از تسوپ و دشاب نآ زبس هارمه تسوپ اب یاچ و رانا گنر ، هوهق ِ هریت
ِ
یا
یبسانم یارب ؾایلا و وم یم دشاب بوچ . تخرد یارب ودرگ تخاس هرجنپ و رد هنایبا رد یدایز رایسب دربراک دراد رد .
نمض گرب کشت ریز ار ودرگ هداد رارق هک دندقتعم و شزگ زا کک ناما رد یم دننام .

7 - یروناج ششوپ

هب هک تسا یناروناج زا ( زارگ ، لاؽش ، هابور ، شیم ، چوق زا دیاب دنراد رارق هنایبا ؾارطا یاه هوک رد هکیناروناج زا
. درب مان شوگرخ و ) دناسر یم ناوارف بیسآ اهرازتشک
[ هرشرش نآ هب یلحم نابز رد هک ، یؼاز و غلک هب ناوتیم زین ناگدنرپ زا šeršereh یلو ؛ درک هراشا، دنیوگ یم ]
هنایبا یاه هچوک رد زین هبرگ . دوش یم یراد هگن مک یدابآ ؾارطا رد هابور و لاؽش یناوارف لیلد هب سورخ و غرم
. تسا ناوارف

8 - اه هناخدور

اهنت کشخ هناخدور نیا . ) سأرلا طخ تازاوم هب ( دراد رارق هرد تازاوم هب یدابآ بونج رد هک تسا هنایبا هناخدور
یم رد بلیس تروص هب ، دتفا یم هار لیس دایز یگدنراب ببس هب هک یعقاوم رد و درادن بآ لاس مایا رتشیب رد هناخدور
رازم هدافتسا دروم یبآ ود همشچ بآ هک ناتسمز رد نینچمه . دیآ . دوش یم تیاده کشخ هناخدور هب تسین ع
زور بورؼ رد 29 و 30 ریت 1355 رتسب رد اه لیس نیا ، تسا هدش یراج هنایبا برؼ ؾرط زا بلیس هس یسمش
ینادنچ بیسآ یلو ، تسا هدرک بارخ اه غاب زا یدادعت و هدرب یل و لگ ریز ار تشد ود و هدش یراج کشخ هناخدور

9 هنایبا

هنای
ِ
با



او ینوکسم لزانم هب دیایب ) هنایبا یاه همشچ زا ( زوؼ بآ زا رگا لیس هک دننک یم راهظا هنایبا یلاها . تسا هدرکن در
. تسا کانرطخ

9 - یسانش نیمز یاهیگژیو

ناشاک نیب یاههوک هتشر رد نامتخاس نیرت هدمع نیلکوتشا – سیدقاط ار ) دوش یم لماش ار هنایبا هرد هک ( ناتسدرا
یم هدمآ لاب گرزب کیئوزوئلاپ هب هطوبرم هتسه هک دناد – روحم دنور . دراد نومنخر همیچ و هنایبا هقطنم رد نآ سایرت
برؼ لامش سیدقاط نیا – یسانش نیمز تلیکشت نیرتیمیدق . تسا قبطنم هقطنم یمومع دنور رب هک هدوب قرش بونج
یکشت بیترت هب نآ یور رب هک تسا نیماکرپ تلیکشت هب طوبرم هقطنم رد نارود تلیکشت . دراد رارق کیئوزوئلاپ تل
هک یروط هب ، هدوب توافتم هنایبا هرد یاهگنس سنج . دشاب یم یمیدق یاهتفربآ و نسوتسویلپ تلیکشت لماش مراهچ
هسام یور رب راد تیولبرت یاهکهآ ، گنر زمرق یاهگنس هسام گنر زبس یاهتیم.ل.د لیبق زا کیئوزوئلاپ تلیکشت
هسام ( اهگنس تماخض اب هنایبا یارمولگنک گنس 50 نرام یاه هیل نایم یاراد هک گنر زمرق زیر یاه هناد و رتم
هتفرگ رارق نیمرپ یاه هتشهن یور رب و یراذگ بوسر رد یا هفقو اب یلو بیش مه روط هب ، دشاب یم لیش و یا هسام
لماک یلسگ و یکینونکت یاهتیلاعف رثا رد اذل . دوش سم هدید ) تسا . تسا هدومن ار ییاههاگترپ داجیا و هدش درخ

11 - هقطنم یسانش نیمز

دودح 400 زنطن یهار ود زا دعب رتم – هب ار یا هدننیب ره رظن هک یژولوفروموئژ دحاو نیلوا هنایبا هرد ؾرط هب ناشاک
رد هنکفا طورخم نیرتگرزب ، هنکفا طورخم نیا . تسا هنکفا طورخم دحاو دنک یم بلج دوخ رد زنطن سکرک هقطنم
زا نآ عافترا هک دراد رارق ) نجنه دور ( دور همیچ و دروزرب هناخدور بصم 1500 رد و عورش رتم 1100 یرتم
. دبای یم همتاخ

11 - اه گنس

نیا و دنا هداد ناشن دوخ زا شیاسرف ربارب رد ار یتوافتم تمواقم ، سنج و عون هب هتسب هنایبا هرد رد دوجوم یاهگنس رما
کشخ ییاوه و بآ طیارش لیلدب . تسا هدیدرگ هعلاطم دروم هقطنم رد یفلتخم لاکشا و اهمرف داجیا بجوم – کشخ همین
، هقطنم نیا دنت یاهبیش و عفترم یاهتمسق رد . دنتسه رثوم ییایمیش زا شیب یکیناکم شیاسرف یاهدنیارف ، هنایبا هرد

10 هنایبا

هنای
ِ
با



اریز . تسا دیدش رایسب یکیناکم بیرخت لباقم رد نیمز نتشادهگن ظوفحم بجوم هک کاخ ششوپ و یهایگ ششوپ
دوش یم هدید هنایبا یاتسور ؾاطا رد گنس شزیر هجوت لباق یاه هنومن زا یکی . درادن دوجو دوش یم یترارح تارییؽت
. تسا هتفرگ رارق هوک مئاق ابیرقت و عفترم یاه هراوید هنماد رد و قیمع تبسن هرد رد اتسور نیا . یاهگنس سنج و
هک تسا هدش ثعاب یطیارش نینچ . تسا دایز یاهیگتسکش یاراد و تسا یگنس هسام و یکها ، هرد یئلاب یاهتمسق
مئاد یدیدهت دناوت یم یعضو نینچ . دنیآرد تکرح هب اتسور هب و دننک طوقس گرزب و کچ.ک تاعطق تروص هب اهکهآ
ک هب هجوت اب . دشاب هنایبا یاتسور مدرم یارب هرد نیا رد یمهم یشیاسرف شقن داب ، اوه و بآ و هقطنم ینامتخاس تیفی
. درادن ینادنچ تیمها اه هدیدپ ریاس اب هسیاقم رد یداب شیاسرف و دهد یمن ماجنا

12 - وکسنوی رظن زا ناهج یاتسور نیرت بلاج و نیرت یندید

،شعونت رپ و یخیرات یاهانب رابتعا هب هنایبا هلاس رازه هس یاتسور نیرت ییانثتسا ناریا یاتسور . دیآ یم رامش هب
، تسا ییابیز زا راشرس هک نآ هنیرید و یموب یرامعم و هوکش تسا هدرک ناهج یاهاتسور نیرت یندید زا ار نآ .

13 - هیمست هجو

انویو " هنایبا هب یلحم نابز رد ( " Viuna دنیوگ یم ) . " یو ( " Vi ( " هنایو " و دیب یانعم هب ) Viyane ) ب یانعم ه
رد هنایبا ( تسا ناتسدیب ) تسا هدوب ناتسدیب هتشذگ . و " هنایوا " هب نامز لوط رد " هنایو " یخرب راهظا هب " هنایبا "
تسا هدش ؾیرحت .

14 - نابز و بهذم

و ناملسم هنایبا مدرم نآ نامدرم نیب رد نهک موسر و بادآ یخرب دوجو و اتسور نیا تمدق . دنتسه عیشت بهذم وریپ
تشترز نید و ملسا زا لبق تاداقتعا و موسر و بادآ یخرب هب زونه اتسور نیا یلاها دننگ ناونع یخرب هک هدش ثعاب
. دنتسه دنب یاپ
. دننک یم ناونع یناکشا یولهپ ار هنایبا یلحم شیوگ



11 هنایبا

هنای
ِ
با



12 هنایبا

هنای
ِ
با




51 - هنایبا تفاب یاه یگژیو

و هدوب هیراجاق ، هیوفص ، هیقوجلس هرود هس هب طوبرم " لکش ینوزلح " اتسور یاه هناخ یراتخاس تفاب تسب نب هچوک
. درادن دوجو نآ رد نامتخاس . دنک یم طبترم سکعلاب و بونج هب لامش زا ار غاب و هناخ ، هوک راد بیش و دنت تکرح
شتآ هدنصقر یاه هلعش نوچ ، هوک یرتسکاخ هنماد تخاونکی بیش رد " گنر خرس کاخ " زا یششوپ اب اتسور نهک یاه
ب هچ ره هک دراد رب رد یتیصاخ خرس کاخ نیا . دوش یم هدید رتسکاخ لد رب دننام تسرد دوش یم رت مکحم دروخب نارا
کی یتخس رس و هوک کی یروبص هب لیس و هلزلز دننام یعیبط یاه تبیصم و ثداوح موجه لباقم رد هک هنایبا مدرم
ناشناکاین یاه یراگدای همه هب و دوخ یدادجا نیمزرس یرامعم و تنس هب هک یقشع اب و دنا هداتسیا تمواقم هب هرخص
رد ، دنا هتشاد . دنا هدرک ظفح ار نآ یاهانب کبس ریمعت ره

16 - اتسور یرامعم یاهیگژیو

تفاب

و اهؼاب . دراد رارق همشچ زا بعشنم
ِ
یلصا
ِ
رهن دادتما رد و تسا یطخ لکشب اتسور تفاب رارقتسا و تیعقوم
یعیبط لکش . دنوش دنم هرهب یحطس یاهبآ زا دنتسناوتیم یتحارب ، نیمز بیش زا هدافتسا اب رهن نیا بونج یاهرازتشک
ا هنوگ هب هتفرگ رارق نآ رد هنایبا یاتسور هک یا هقطنم لیلد هب اهانب رثکا . دهدیمن ار زاس و تخاس مرف ره هزاجا هک تسی
. دنتسه طایح دقاف ، دنا هدش عقاو هپت یا هرخص هنماد رد هکنیا
ناوتیم دراوم نیا هب هک تسا هداد اتسور نیا یرامعم هب یصاخ یاهیگژیو ، یناتسهوک هقطنم کی رد هنایبا یریگ رارق
: درک هراشا
1 - اتسور شرتسگ هاگن ظوفحم یارب هلئسم نیا . دشاب ناما رد دیدش یاهداب شزو زا هک هدش ثعاب ، هوک بیش یور رب
. دراد یمهم شقن ، ترارح لرتنک روطنیمهو یبناج یاهراشف لباقم رد اه انب نتشاد
2 - دشن نیمز بذج یحطس یاهبآ هک دوشیم ثعاب هلئسم نیا و تسا یسر ای یگنس سنج زا هنایبا یاهنیمز رتسب رد و ه
. دریگ رارق یرادؼاب و یزرواشک هدافتسا دروم و دوش یراج هناخدور
3 - هقبط زا هک هدش بجوم هوک بیش رد اه هناخ یریگرارق هوحن و دنراد عافترا هقبط هس ات ود
ً
لومعم اتسور یاهنامتخاس
و دیشروخ رون شبات نآ رب هولع ، دوش هدهاشم هرد یابیز هرظنم لاب هب مود یاوه ندش عوبطم و هیوهت هب اوه نایرج
. دنکیم کمک یلخاد یاهاضف
13 هنایبا

هنای
ِ
با




4 - هب ؾرشم هک يیاهناتسهوک یاهبلیس روطنیمه و دننکیم زاب ار دوخ ریسم هرد رتسب رد
ً
ابلاؼ هک اهبلیس ندش ریزارس
تسا هدش یلعف ناکم رد اتسور رارقتسا بجوم هک تسا یرگید لماع ، دنتسه هنایبا یاتسور .
هلبق هبور تهج هک هدش یعس ، هپت یکیزیف مرف زا تیعبت نمض دنا هتفرگ رارق هرد یلامش هنماد رب هک اه هناخ تخاس رد
. دوش تیاعر اهنامتخاس هیلک

اتخاس و حلاصم ر

. تسا هدش هدافتسا توافتم ینف یاهتیلباق اب حلاصم عونود زا
ً
لک اتسور یاهانب تخاس رد
1 - دننام یحلاصم دوشیم هدافتسا هریؼ و اهزرج ، اهراوید رد یدومع یا هزاس رصانع ناونعب رتشیب هک تشخ و گنس
. )دریگیم رارق هدافتسا دروم یا هرخص رتسب ای و هوک یعیبط یاهگنس اهانب یپ تخاسرد (
2 - رق هدافتسا دروم هباشم دراوم و اهوشزاب ردرس و اهفقس رد یششک رصنع ناونعب هک بوچ عاونا یاهبوچ . دریگیم را
. دنروآیم تسدب اهنآ دننام و ین ، دیب گرب و خاش ، ربونص ، رانچ ، یزیربت ، هدوبک ناتخرد زا ار زاین دروم
، کاخ سنج ندوب برچ لیلد هب هک دننکیم هدافتسا هاک و زمرق کاخ طلم زا زین اهنامتخاس نوریب و نورد دودنا یارب
طر ذوفن عنام و دراد یبوخ ماود دروم دودنا یارب زین ) یپسا کوه ( دیفس کاخ و ) ارز کوه ( درز کاخ . دوشیم تبو
. درادن ار زمرق کاخ ماود اما دریگیم رارق هدافتسا

یرامعم

مرگو درس لوصف رد یژرنا ؾلتا زا یریگولج یارب و هدوب هجوت دروم
ً
لماک میلقا یلخاد یاهاضف میسقت و یرامعم رد
ریبادت لاس دودنا ، دایز تماخض هب یتشخ حلاصم اب ینوریب یاهراوید زا هدافتسا . تسا هدش هتفرگ رظن رد یفلتخم
هدرکلمع دنچ ، نآ یور رب یترارح و یتبوطر قیاع ناونعب هزچ هایگ زا هدافتسا و یبوچ یاهفقس ، ماب و اهراوید لگهاک
ناتسبات و نیشن ناتسمز یاهاضف دننام ، یلخاد یاهاضف ندوب تهج کچوک یاه هنزور زا هدافتسا نینچمه و نیشن
بوچ زا همه اه هرجنپ و اهبرد . دشخب يم هژیو یتیوه اتسور نیا یرامعم هب هک تسا يیاهلح هار رگید زا ، یریگرون
. دروخیم مشچب يیابیزو ؾیرظ رایسب ینیچ هرگ یاهراک یمیدق یاهنامتخاس رد و دنا هدش هتخاس


14 هنایبا

هنای
ِ
با




17 - امعم هچخیرات اتسور یر

:میروخیمرب هدمع هورگ هس هب دوجوم یاهانب یخیرات یسررب اب
1 - عافترا هب "ادودح يبونج ناویا كی ياراد اهنآ . دنرادن طایح اه هناخ نیا : يقوجلس هرود ياه هناخ 5 . تسا رتم
ضف كی . دنراد رارق هفص نوماریپ اهقاتا و هتفر لاب هقبط ود رد هناخ ، ناویا نیا ؾارطا هناخ ره رد هفص مانب زاب يا
هتفرگ يم رارق هدافتسا دروم زین يسورع و ازع مسارم يارب نینچمه و هدرک يم راک ؾقسم طایح ناونعب و هدش هیبعت
. تسا
2 - هنیرق . تسا هدرك تفرشیپ یا هفص راهچ ياه هناخو هدش هفص هب يرتشیب هجوت هرود نیارد : هیوفص هرود ياه هناخ
اهنآ رد يزاس . تسا زیامتم لبق هرود زا
ً
لماك مه يلخاد تانیئزت و هدش تیاعر
3 - راجاق هرود رخاوا ات و دمآ دوجوب دوکر اتسور یمومع عضو رد هیوفص هرود رخاوا زا : هیراجاق هرود یاه هناخ
. تشاد همادا

51 - دزمان هنایبا ناهج یرامعم هزیاج نیرتگرزب

. دش ناهج یرامعم هقباسم نیرتگرزب هزیاج تفایرد دزمان ناریا هنایبا یخیرات یاتسور
و یرامعم هب هقباسم نیا رد : تفگ بلطم نیا ملعا نمض هنایبا یگنهرف ثاریم هاگیاپ ریدم ، یدرکهد یحایر همیظع
یا زا ، نیا زا شیپ . دوش یم هجوت اهانب تمرم . دوب هدش دزمان هزیاج نیا تفایرد یارب زین دنمیم یاتسور نار

19 - ینوکسم یاهانب

یزاس زاب و تمرم دروم اهراب اهلاس نیا لوط رد هک دنشابیم دعب هب نایقوجلس هرود زا اتسور رد دوجوم یاهنامتخاس
. دنا هتفرگ رارق







15 هنایبا

هنای
ِ
با





يقوجلس هرود ياه هناخ

اه هناخ نیا مرف عافترا هب يبونج ناویا كی ياراد 5 اهقاتا و هتفر لاب هقبط ود ياه هناخ ناویا نیا ؾارطا . تسا رتم
طایح ناونعب و درادن طایح اه هناخ هك هدوب تهج نآ زا نیا و هدش هیبعت هفص مانب زاب ياضف كی هناخ ره رد و دراد رارق
سورع و ازع مسارم يارب نینچمه و تسا هدرکیم راک ؾقسم . تسا هتفرگیم رارق هدافتسا دروم ي



هیوفص هرود ياه هناخ

هدش تیاعر اه نآ رد يزاس هنیرق . تسا هدرك تفرشیپ یا هفص راهچ ياه هناخو هدش هفص هب يرتشیب هجوت هرود نیا رد
. تسا زیامتم لبق هرود زا
ً
ا لماك مه يلخاد تانیئزت و

هیراجاق هرود یاه هناخ

. تشاد همادا راجاق هرود رخاوا ات و دمآ دوجوب دوکر اتسور یمومع عضو رد هیوفص هرود رخاوا زا

16 هنایبا

هنای
ِ
با




02 - یخیرات یاهانب

هاگتسیز نیرت یمیدق زا یکی و تسا لاس دصناپ و رازه هب کیدزن یتمدق یاراد هنایبا یاتسور هیشاح رد یناسنا یاه
هرود هب مادک ره هک تسا یدایز نهک یاهانب و نکاما یاراد هنایبا ، تمدق نیا هب هجوت اب . دوش یم بوسحم ناریا ریوک
. دراد قلعت یصاخ یخیرات
ثعاب هنایبا نامدرم نیب رد نهک موسر و تاداع و بادآ یخرب ظفح نینچمه و ددعتم یخیرات راثآ و اه انب نیا دوجو هدش
خیرات رد اتسور نیا هک تسا 30 / 5 / 1354 تبث هرامش هب 1089 . دوش تبث یلم راثآ ءزج
رقاب رتکد یاقآ بانج دنمشزرا و رثوم روضح اب ،اتسور یهدناماس و یتمرم ،یتاعلاطم یاهتیلاعف هیلک دعب هب خیرات نآ زا
دش زاؼآ ،هورگ هدننک تیاده و تسرپرس ناونعب یزاریش هداز هلا تیآ یهدناماس و یتمرم تایلمع هیلک نودم یاهشرازگ و
هرادا ناسانشراک رظن ریز و ینف رتفد هدهع رب اهتیلاعف نیا تیاده ،لاس دنچ زا سپ .تسا دوجوم نامزاس دانسا زکرم رد
.تفرگ رارق ناشاک یگنهرف ثاریم
لاس مود همین زا 1381 یگنهرف ثاریم نامزاس یاه هاگیاپ تسرهف رد اتسور نیا دیدرگ حرطم روشک یلم یاه هژورپ و
.درک راک هب زاؼآ يصصخت و یسانشراک میت و تیریدم اب لقتسم یهاگیاپ ناونع هب و
: تسا ریز حرش هب هنایبا یمومع و یخیرات یاه انب

دجاسم


دجسم هدزای یاراد هنایبا یاتسور : زا دنترابع اه دجسم نیا . تسا

- : عماج دجسم نآ یمیدق ناتسبش هک تسا ناتسبش ود یاراد و دراد رارق ) هد نایم ( " هد نویم " هلحم رد دجسم نیا
یبوچ ناتسبش نآ ؾک . دراد توافت دیدج ناتسبش اب ناتسبش نیا یدورو . دراد هار یلصا هچوک هب هاتوک یرد هلیسو هب
شفک ندروآ رد لحم هک تسا نادرگ اپ تمسق یدورو رد یولج و تسا لحم زا یهاتوک یبوچ هدرن هلیسو هب و هدوب
شزرا اب یخیرات راثآ وزج هک دراد رارق یمیدق یبوچ بارحم ، ناتسبش نیا یبونج راوید رد . تسا هدش ادج نتسشن
لاس هب نآ تخاس خیرات و دش هتخاس یلع دنزرف دمحم رفعج وبا روتسد هب هک تسا هنایبا یاتسور 477 . ددرگیم رب ق . ه
م نیا عافترا هب یبوچ هاتوک هدرن کی هلیسو هب ناتسبش . تسا هدش هتخاس ودرگ بوچ زا بارح 90 ود هب رتم یتناس
بارحم نیا یور . دراد رارق نیریز ناتسبش رد هنادرم تمسق رد یبوچ بارحم و تسا هدش میسقت هنادرم و هنانز تمسق
هروس یفوک هتسجرب طوطخ اب و هدش یراک هدنک هتوب و لگ شقن هب دنراد هدیقع زین یخرب . تسا هدش کح نآ رد " سی "
دودح رد هک دراد ییامن قات دوخ نایم رد بارحم نیا . دراد هتشون زین یخیم طخ 20 حطس زا رت هتفر ورف رتم یتناس
. تسا بارحم ¹
لاس رد نیدلا ءاهب دمحم انلوم هلیسو هب دجسم ریمعت زا دجسم نحص یاه هتشون 772 تیاکح ق . ه . دنک یم ²

1 – ناتسمز و زییاپ موس و مود هرامش ، لوا لاس ، گنهرف و یرامعم همان لصف ، یراهق اضریلع ، تسابیز هنایبا 1378 ص ، 182 .
2 – هرامش ، مدرم و رنه ، وبلگ هدیرف ، نهک ندمت زا هدنام اج هب یشتآ هنایبا 164 ص ، 67 .
17 هنایبا

هنای
ِ
با



نآ تخاس خیرات و تسا نایقوجلس هرود هب طوبرم هک دراد یبوچ یربنم دجسم نیا 446 ربنم نیا یور ، تسا ق . ه
لاس نآ ریمعت نیرخآ خیرات . دراد دوجو یفوک طخ هب ییاه هبیتک و سوتول رپ تشه لگ ، هتوب و لگ شوقن 1311 ق . ه
. تسا هدمآ لمع هب یلگ دیب یلع رفص داتسا طسوت هک تسا ¹
یلگ دیب رفص جاح داتسا طسوت هک تسا هدش یراک هدنک ، هتسج رب طوطخ و هتوب و لگ شقن اب زین دجسم یدورو رد
داعبا هب یگرزب نلاس دجسم نیا دیدج ناتسبش . تسا هتفرگ رارق تقرس دروم زین راب کی ، رد نیا . تسا هدش هتخاس
6 × 12 عافترا و رتم 5 / 4 آ ینایم هطوحم رد هک تسا رتم نوتس نلاس نیا رد . تسا هتفرگ رارق ؾقس رد یریگ رون ن
مظنم شوقن اب هک تسا ودرگ بوچ زا شوپ هتخت تروص هب نلاس نیا ؾقس . دراد رارق هدش یراک هدنک نوتس رس اب ییاه
بیتک نآ یور رب و ) تسا سکرک هدرتسگ لاب لکش هب ( تسا شوپ سکرک عون زا ؾقس نیا . تسا هدش یدنب باق یسدنه ه
ره خیرات و یخیرات عیاقو ، ؾقس نیا یور رب . تسا هدش هتشون زین نآ راجن و یناب مان ، دراد دوجو نآرق تایآ زا ییاه
طسوت دجسم ؾقس یزاس زاب . دوش یوریپ یلبق کبس زا هک هدش یعس زین ریمعت ره رد . تسا هدش یم تبث ریمعت تبون
مساقلا وبا لم و یدهم لم مسا هب ردارب ود . تسا هدش ماجنا



1 – ص ، زنطن ، یخیرات هینبا مشش لصف ، یقارن نسح ، ناشاک و زنطن یاه ناتسرهش یخیرات راثآ 292 .
18 هنایبا

هنای
ِ
با



- [ هلزرپ دجسم porzaleh : ] قلعتم هک دجسم نیا هب یدورو رد رب . دراد رارق لپ هلحم رد تسا نایناخلیا رصع
خیرات تسا هنایبا دوجوم رد نیرت یمیدق هک ، دجسم 701 هدش هتخاس هقبط ود دجسم نیا نامتخاس . تسا هتسب شقن یرجه
. دراد رارق ریش اپ و رابنا بآ نآ ریز رد و ¹
کی زا ورهار نیا هک ، دراد هار یکچوک یورهار هب یا هگنل کی رد کی اب ، دراد رارق ؾکمه هقبط رد هک یناتسبش
تسا گرزب نلاس تروص هب لاب هقبط . دراد هار دور یم لاب هقبط هب هک یا هلپ هار هب رگید ؾرط زا و هچوک هب ؾرط
اجاق هرود رخاوا رد و تسا هیوفص هرود یاهانب زا هک یبرؼ رد یور . تسا هدش هفاضا نآ هب کچوک ناویا کی ، هیر
خیرات هلز رپ دجسم 1058 . تسا یوفص لیعامسا هاش اب نامز مه هک تسا هدش کح ق . ه
رد هك هدوب گرزب نلاس كی تروصب .تسا هیوفص هرود رد نآ يلصا يانب .تسا عقاو هلزرپ ؾورعم هلحم رد دجسم نیا
سبش هیراجاق هرود رخاوا .تسا هدش هفاضا نآ هب یبونج ضرع مك نات
- : هاگتجاح دجسم ار نآ تخاس خیرات و دراد رارق یمیدق ناتسربق رانک رد هاگترایز هلحم رد دجسم نیا 400 شیپ لاس
داعبا هب یلیطتسم زین نآ نلاس . تسا یلله کبشم یاه هرجنپ و اه هچیرد اب یرجآ دجسم نیا یامن . دننک یم ناونع
6 × 18 تم عافترا و ر 5 / 4 . دنتسه هدش نییزت اه نوتس نیا رس هک دراد رارق ییاه نوتس یور رب نآ ؾقس و تسا رتم
رارق یقاتا زین دجسم یلاب هقبط رد . تسا لصتم دجسم نیا هب هدش لیدبت یرابنا هب رضاح لاح رد هک یمیدق دجسم کی
[ " هگزم تخت " هب ؾورعم یهاگ تخت ، دجسم یولج . تسا هدوب نابابرا یاه هدرم تقوم نفد لحم هک دراد taxte –
mazgah
ّ
ا اش ام دوش یم هتفگ هک دراد رارق ] لاس رد زین دجسم رد . تسا هتخاس ار نآ رادرس ناخ 953 مه ق . ه
هدروآ رب ار ناشزاین و تجاح دجسم نیا هک دنراد رواب هنایبا مدرم . تسا هدش هتخاس لوا بسامهط هاش تنطلس اب نامز
وک و دروآ یم دجسم نیا نوتس یاپ هب ار شرامیب کدوک هک یلوک زا یناتساد دروم نیا رد و دنک یم دوخ یتملس ، کد
. دننک یم لقن دبای یم زاب ار
- نومسوی دجسم : ار نآ تخاس نامز و دراد رارق نومسوی هلحم رد هقبط ود دجسم نیا 700 " . دننک یم رکذ شیپ لاس
[ " هدش šadde ینومسوی یاه هداوناخ . دوش یم یراد هگن دجسم نیا یلاب هقبط رد نومسوی هلخم هب قلعتم ملع ای ]
نه . تسا هدش نییعت یثوروم تروص هب هک دنا هتشاد یصوصخ هب یاه ناکم دجسم نیا رد یناوخ هضور ماگ
- : هزیلاپ دجسم [ palizeh نیا . تسا رابنا بآ رانک رد و ، دراد رارق نومسوی لحم رد هزیلاپ نادیم رد دجسم نیا ]
. تسا هدش ادج مه زا هنادرم و هنانز تمسق ، هدرپ کی هلیسو هب هک تسا یگرزب نلاس تروص هب دجسم
: زا دنترابع هنایبا رگید دجاسم
- یلع هجنپ دجسم . تسا هنایبا دیدج دجاسم زا و دراد رارق هاگترایز لحمرد هک
- هزاورد مد دجسم حبص ات دندرک یم یراد هگن دجسم نیا رد بش ماگنه رد ار اه هدرم . دراد رارق لاب هلحم رد هک
. دننک نفد ادرف

1 – یاه ینیشن بش رد هک دوش یم ناونع و دنهد یم ناشن هقلع نآ نتفرگ ارف و یسراف بوتکم تایبدا هب هنایبا مدرم هک تسا رکذ هب مزل
بوتکم راعشا دوخ هنازور یاه وگتفگ رد هنایبا مدرم . تسا یسودرف همانهاش و ظفاح رعش ناوید ندناوخ ، جیار یاه مسر زا یکی یا هنایبا
ر یسراف . دنرب یم راک هب ناوارف زین ا
19 هنایبا

هنای
ِ
با



- تشگنا لهچ دجسم . دراد رارق هاقناخ سپ هلحم رد هک
- همشچ رس دجسم . تسا هدره هلحم رد هک
- [ هقرب تانق رس دجسم barqah ] . دراد رارق هد نییاپ هلحم رد هک

اه هاگترایز

: دراد هاگترایز ود هنایبا
: هدره ترایز نادنزرف ، یسیع هدازهاش و ییحی هدازهاش هعقب ، دراد رارق هدره هلحم رد هنایا قرش رد هک هاگترایز نیا
زا هک یگرزب یامن بآ و تسا یزکرم طایح یاراد اتسور یاه نامتخاس ؾلخ رب و تسا ) ع ( رفعج نب یسوم ماما
نیا . دراد رارق نآ طسو رد دوش یم باریس اتسور رهن یلصا هخاش هزوریف یراک یشاک اب یعلض تشه دبنگ هاگترایز
ؾرشم هنایبا یبونج هپت هب نآ یبونج ناویا . تسا هدش تمرم
ٌ
اریخا هک تسا ییاه هبیتک هب شقنم مرح قاور . دراد یا
هدش هتشون یتایآ و راعشا و انب تمرم یاه خیرات انب ؾقس رد یلو ؛ درادن دوجو یا هتشون هاگترایز حیرض رد . تسا
ا . دنا هتشون ار هتشذگ نامز رد مدنگ و وج نوچ ، تلؼ عاونا تمیق ؾقس یاه هتخت تشپ رد هک دوش یم ناونع . تس
. دراد رارق هاگترایز یبونج ناویا رد زین یمیدق و یبوچ یربنم
[ از نیه ترایز hinza ] هرد نیا یاه هرخص لد رد . دراد رارق یکیراب هرد رد هنایبا یقرش بونج رد هاگترایز نیا :
زا ییزج ، یراؼ دننامه زین یگتفر وت و ، تسا هدش هتخاس نآ یولج رد هدازماما نامتخاس هک دراد دوجو یگتفر وت
. تسا هدش هاگترایز نامتخاس خ هدیبز یبیب هب طوبرم هاگترایز نیا
ً
ارهاظ یلاها . تسا ) ع ( رفعج نب یسوم تنب ، نوتا
یاتسور هب سپس و ، هداد هانپ کقاتا نیا رد ار یو هنایبا مدرم و هدوب بیقعت تحت نوتاخ هدیبز یبیب هک دننک یم ناونع
هاگرذگ عقاو رد از نیه هاگترایز . تسا هدش هتخاس ناشیا هب قلعتم یگرزب هاگترایز زین نجنه رد . دنا هدرب نجنه یب یب
. تسا نوتاخ هدیبز
نآ رد و تسا امن هزجعم ناکم نیا مدرم رواب قبط . تسا اتیهانآ نامز هب طوبرم هاگترایز نیا هک دندرک ناونع زین یخرب
. دوش یم رازگرب یصاخ مسارم





20 هنایبا

هنای
ِ
با



اه هعلق

: زا دنترابع هک دراد هعلق هس هنایبا
1 – [ هنومه لاپ palhamune ناماه تخت ای ] و لاب هلحم هب قلعتم و دراد رارق هنایبا یبرؼ بونج رد هک
دودح هعلق نیا . تسا نومسوی 200 دارفا مهس دنس نیا رد . دراد دوجو زین نآ تخاس دنسو . تسا هدش هتخاس شیپ لاس
. تسا هدش صخشم هعلق تخاس رد
2 – [ هدره herde ] . دراد قلعت هدره هلحم هب و دراد رارق اتسور یقرش لامش رد هک
3 – [ هلاپ pale ] . دراد قلعت لپ هلحم هب و دراد رارق اتسور یبرؼ لامش رد هک
نآ رد و دنا هتخاس یلحم یاه یؼای لباقم رد دوخ تینما ظفح یارب مدرم هک هدوب یرگیؼای هرود هب طوبرم اه هعلق نیا
د یم کیشک تبون . دنا هدا

اهرابنا بآ

: زا دنترابع اهرابنا بآ نیا . دوش یمن هدافتسا اهنآ زا کی چیه زا رضاح لاح رد هک تسا رابنا بآ راهچ یاراد هنایبا
- : هد نایم . تسا هدش هتخاس شیپ لاس دص دودح دوش یم هتفگ و دراد رارق هد نایم هلحم رد
- : هلزرپ .تسا رگید یاهرابنا بآ زا نیرت یمیدق هک دوش یم هتفگ و دراد رارق هلزرپ دجسم رانک رد هد یلاب هلحم رد
- : هزیلاپ . دراد رارق هزیلاپ رانک رد نومسوی هلحم رد
- [ هچغاب پ pa – baqče : هچغاب سپ ای ] . دراد رارق نومسوی هلحم رد




21 هنایبا

هنای
ِ
با



اه هینیسح

دوش یم یراد هگن نآ رد لاب هلحم لخن و دراد رارق هد یلاب هلحم رد اهنآ زا یکی هک تسا یمیدق هینیسح ود یاراد هنایبا
یم یراد هگن نآ رد نییاپ هلحم لخن و ، دراد رارق هدره ترایز رانک ، هدره هلحم رد هک تسا هدره هینیسح یرگید و
اگتجاح دجسم رانک رد نیا رب هولع . دوش ه خیرات هک تسا هدش هتخاس هاگتجاح مان هب یدیدج هینیسح زین اتسور برؼ رد
لاس زا نآ 1372 یلا 1375 . تسا

اه مامح

مامح زا یلاها همه و هدش بارخ ) هدره ( نییاپ هلحم مامح رضاح لاح رد هک دراد نییاپ و لاب هلحم ود رد مامح ود هنایبا
. دننک یم هدافتسا هد یلاب هلحم زا یکی ، یشاک یب یب مناخ ، تسا هدوب ادج هد نییاپ و لاب هلحم یناملس و مامح هتشذگ رد
زا هک هدره هلحم یلاها 25 تاریمعت و یراد هگن . تسا لوؽشم راک نیا هب زین رضاح لاح رد ، هدوب هد یمامح شیپ لاس
یا هنایبا رفن ره یارب مامح هنیزه . تسا هد یمومع هنیزه لحم زا مامح یرتشیب لوپ هبیرؼ دارفا یلو هدوب ناموت کی
ار یمامح دزم دنتناوت یم جاودزا زا لبق ات زین نارسپ . دندرب یم نان صرق کی یمامح یارب
ً
لومعم نانز . دنتخادرپ یم
تفگ هب . دنراذگ یم نآ رد ار مامح لوپ هک تسا هدش هتشاذگ یقودنص مامح یدورو تمسق رد رضاح لاح رد . دنزادرپن ه
. تسا هدوب نوگ هتشذگ رد مامح تخوس هک تسا ینتفگ . دراد شود مامح هک تسا یدایز تدم هنایبا ، یلاها

اه بایسآ

دور ریسم رد بایسآ هس نیا . تسا هدافتسا لباق اهنآ زا یکی رضاح لاح رد هک تسا هدوب بایسآ هس یاراد هنایبا یاتسور
[ " نویراد " هناخ dariun [ " هره هرآ " زا دنترابع هک دنراد رارق اتسور برؼ تمس رد ] are – here هرآ " ، ]
[ " نویم are – miun [ " نویراد هرآ " و ] are – dariun مدرم دامتعا دروم نابایسآ هب ار اه بایسآ نیا هتشذگ رد ]
[ " هرآ " بایسآ هب اه یا هنایا ( دنداد یم هراجا are . ) دنیوگیم ]




22 هنایبا

هنای
ِ
با



اه هزاورد

یم هاگترایز هزاورد نآ هب هک کناب یلعف لحم رانک رد ، اتسور برؼ رد یکی ؛ هدوب هزاورد ود یاراد هتشذگ رد هنایبا
. دنیوگ یم هدره هزاورد نآ هب هک هدره هلحم رد اتسور یقرش یدورو رد یرگید و دنیوگ

اه ناتسربق

: تسا ناتسربق هس یاراد هنایبا
یوش هدرم ، دننک یم کاخ اجنآ ار اه هدرم رضاح لاح رد ؛ دراد رارق اتسور یبرؼ لامش یدورو رد هک یلصم ناتسربق
لامش رد هک تسا همشچ ناتسربق یرگید . دننک یم رازگرب لحم نیا رد ار رطف دیع زامن و دراد رارق اجنآ رد هناخ
جاح هینیسح تشپ رد موس ناتسربق و دراد رارق هد یقرش هدرم اجنآ رد رضاح لاح رد هک دراد رارق اتسور برؼ رد هاگت
. دننک یمن نفد

هاقناخ

[ " هاق هنوخ پ " هلحم رد . تسا هدش هتخاس یوفص سابع هاش نامز رد هک انب نیا paxuneqah " هاقناخ سپ " ای ]
نیا . تسا هدش نییزت یوفص هرود یاه یشاقن و یبرض یاه قات اب نآ رد رس و یرجآ یامن اب نآ نامتخاس . دراد رارق
هاش تحارتسا ناکم ، دننک یم ناونع هک نانچنآ و هدوب ناشیورد و نایفوص عامتجا لحم هتشذگ رد هقبط هس نامتخاس
هدوب زین اه ناتسبات رد یوفص . تسا






23 هنایبا

هنای
ِ
با



اه هدکشتآ

: کاپراه هب . دراد رارق ) اتشار ( یلصا ریسم رد هد نایم هلحم رد تسا هدش هتخاس یقات راهچ لکش هب هک هدکشتآ نیا
[ " هزآرب " دراد رارق هدکشتآ هک یا هلحم baraze زا یهاقناخ دمحم ازریم . دوش یم هتفگ " هاگ رذآ رب " یانعم هب ]
. تسا هدوب اهدام هلسلس هاشداپ نیرخآ کاهدژا ریزو ، تسا یو مان هب هدکشتآ هک کاپ راه هک دنک یم ناونع هنایبا یلاها
: هاگوشره ضاح لاح رد هک هتشاد رارق هاش ردان ملؼ هناخ تشپ هنایبا برؼ رد هدکشتآ نیا تسین یقاب نآ زا یرثا چیه ر
. تسا هدنام یقاب نآ مان طقف و يم لحم نیا هب نداد راهآ يارب ندرك هدامآ زا دعب ار اه هچراپ هك تسا يناكم مان اگوشره
( وش ار نآ و دنا هدروآ دندادیم ) راهآ .
: نوتآژد . تسا هدنام یقاب هنایبا یاه غاب نایم رد یکاخ لت طقف زین ژد نیا زا

21 - اه هلحم

: تسا هدش یم لیکشت یلصا هلحم هس زا هتشذگ رد هنایبا
1 – [ هدره هلحم herde . ) هد نییاپ ( ]
2 – [ نومسوی هلحم yusmun . ]
3 – [ لپ هلحم pal ] . ) هد لاب (
رارق هد قرش رد هدره هلحم . تسا هدوب نیشن بابرا تلحم یلاها لوق هب و هد یلاب تلحم لپ هلحم و نومسوی هلحم
هوک زا هنایبا یاه بآ هک دوش یم ناونع . دوش یم بوسحم هد یلاب تلحم ، هد بونجو برؼ ات هد نایم زا و . دراد
رؼ رد نآ همشچرس و دوش یم نیمؤت هنایبا برؼ یاه . تسا هد یلاب دوش یم عورش بآ هک ییاج ره و تسا اتسور ب
. دوش یم بوسحم هد یلاب هلحم هنایبا برؼ بیترت نیدب
، هنایبا یمیقم ( ردرات بیلذنع باتک رد 1375 : 114 : تسا هدش هراشا نینچ هلحم هس نیا هب زین )



24 هنایبا

هنای
ِ
با



راب نیا ریقح نیا تسا رظنم رد اج هس هنایبا رد تسا رواب نیا رب
یرگنب تقد هب رگ نومسوی یوک یرگید لفس یوک ایلع یوک
دیدپ هدروآ دوخ رهب لحم ره دیدش کی ره رب هدوب بصعت سب
هنایبا یبرؼ یدورو رد اتسور برؼ رد هک تسا هدش هفاضا هلحم هس نیا هب یلع هجنپ و هاگترایز دیدج هلحم ود هزورما
. دنراد رارق

22 - فلتخم نکاما یماسا

مان دریگ یم ماجنا لحم نآ رد هک ییاه تیلاعف ساسا رب ای و ییایفارؽج و یعیبط تاصخشم ساسا رب هنایبا ؾلتخم نکاما
: زا دنترابع یماسا نیا زا یخرب هک دوش یم یراذگ
- : هجیریگ هلپ [ pale – girije . دنیوگ ار هرط زرب یاتسور ریسم ) تسا روهام و هپت یانعم هب هلپ ( ]
- : هزیلاپ نیا رد مان نیمه هب زین یرابنا بآ و دجسم و دوش یم هتفگ هد یقرش بونج رد نومسوی هلحم رد ینادیم هب
. دراد رارق نادیم
- : یور رب [ bar – ruie . هنایبا یلاب تشد رد تسا یراشبآ ]
- هقرب : [ barqa . دنیوگ یم هقرب زین تانق ؾارطا ناتسؼاب هب و تسا یتانق مان ]
- : اریچ نسحرب [ bar – e – hasan – čira . دنیوگ ار هقرب نایم یلحم ]
- : ور هلگ [ gale – ru . ) تسا هرد یانعم هب هلگ ( دنیوگ ار تشد نییاپ یاه غاب ]
- : ناتسغیپ . اتسور برؼ رد ) موس بایسآ ( نویراد بایسآ یورب ور تسا یا هعرزم
- : دیفس یپ . ناهفصا رادگ ریسم رد هنایبا برؼ رد تسا ییارحص
- : یلیتاپ . هرجت رادگ تمس رد تسا یهاگبآ و هعرزم
- : له یرپ دودح ( هنایبا بونج رد تسا یراؼ مان 20 . ) هنایبا بونج یرتمولیک

25 هنایبا

هنای
ِ
با



- : وکپ [ paku . دنیوگ یم ار نییاپ تشد زا تمسق کی ]
- : ل هلوس هلپ [ pale – sule – la یم زرب و هرط یاه غاب ؾرط هب هک یلحم . دنیوگ ار هقرب یاه غاب تشپ ]
. دور
- : ارسپ [ pa – sora . دنیوگ ار هچؼاب پ یاهتنا : ]
- : هچغاب پ [ pa – baqče . دنیوگ ار هاقناخ هچوک یاهتنا یاه هچؼاب و غاب : ]
- : توبوس [ sobot . دنیوگ یم هدیشوپرس یاه هچوک و رذگ هب ]

23 - هچخیرات

نیمخت نآ یارب ار هلاس دصناپ و رازه تمدق یلو ؛ تسین تسد رد دنک مولعم
ً
اقیقد ار هنایبا ینامز تمدق هک یرثا و هتشون
زا ار نآ و دننز یم رد هک یخیرات یاهانب و راثآ . دنناد یم ناریا ریوک تشد هیشاح رد یناسنا یاه هاگ تسیز نیرت نهک
نیا یخیرات تمدق هدنهد ناشن راثآ نیا . تسا راجاق و یوفص ، یقوجلس ، یناساس یاه هرود هب طوبرم دراد دوجو هنایبا
. تسا یناسنا هاگ تسیز

02 - دیسر نایناساس هرود هب هنایبا تمدق

راثآ فشک هب رجنم ، یتملس میحر یتسرپرس هب یسانش ناتساب تئیه یوس زا هنایبا یخیرات یاتسور رد هنامگ دنچ رفح
. دش یناساس هرود زا یتشخ یاه هراوید و یلافس



26 هنایبا

هنای
ِ
با



هنایبا یخیرات یاتسور یرگشدرگ و یگنهرف ثاریم هاگیاپ ریدم ، یدرکهد یحایر هیمظع ؛ رهم یرازگربخ شرازگ هب
. تسا هدوشگ نآ تسیز هتسب ندش رت نشور و هقطنم خیرات دروم رد ار یدیدج باب ؾشک نیا : تفگ
س هرود هب طوبرم هدمآ تسد هب دهاوش و راثآ ، یو هتفگ هب ناکسا لحم هدش دای هرود رد هقطنم هک تسا نآ رگنایب نایناسا
. تسا هدوب
تاقیقحت رد دور یم نامگ هک دورزرب هرود رد هتفرگ تروص شهوژپ زا هدمآ تسد هب یملع دهاوش هب هراشا اب یحایر
هدمآ تسد هب کرادم و دهاوش عطق روط هب :تشاد راهظا ، دماجنایب یرت هنیرید خیرات هب یدعب یاه تیلاعف ریسم رب
. تشاذگ دهاوخ یتبثم ریثات هاگن ای یتاقیقحت یشهوژپ
قیمعت یارب ات تسا ددص رد هاگیاپ نیا هکنیا رب دیکات اب هنایبا یخیرات یاتسور یرگشدرگ و یگنهرف ثاریم هاگیاپ ریدم
اؼآ و ناتسمز نتفای نایاپ اب هقطنم نیا رد تسیز خیرات هب ندیسر و یملع یاه هتفای یرت عیسو تاعلاطم امرگ لصف ز
نونکا مه دراد دوخ راک روتسد رد ار یناهج ثاریم تسرهف رد هنایبا تبث کرادم هیهت هک هاگیاپ نیا : دوزفا ، دیامن زاؼآ
. دهد یم همادا دوخ راک هب یرتشیب یملع دهاوش و دانتسا اب
د ییاهزوجم لحم نیا رد لته تخاس یارب یا هدع رتشیب : تفگ یحایر ناتساب یاه هتفای هب هجوت اب هک دندوب هدرک تفایر
یارب یرگید ناکم ، لته دننام یرگشدرگ تاسیسات تخاس یارب رظن دروم لحم رد یناساس تیاس دوجو و ریخا یسانش
. تسا هدش هتفرگ رظن رد نایضاقتم
نیگن ناونع هب نآ زا هک روشک یخیرات یاهاتسور نیرت مهم زا هنایبا یخیرات یاتسور رد ، دوش یم دای ریوک 35
تبث هب زین یلم راثآ تسرهف رد و هدش هتخاس یناکلپ تروص هب هک اتسور نیا . تسا هدش عقاو زنطن رهش یرتمولیک
.دراد ترهش زین خرس یاتسور هب هدیسر

25 - یخیرات ثداوح

هلئاؼ ، دنیوگ یم نخس نآ زا هنایبا لاسنهک نامدرم هک یخیرات مهم ثداوح زا نآ نیرت مهم هک . تساه یرگیؼای
هنایبا مدرم اب اه یبیان هک دننک یم ناونع یلاها . دنتفگ یم اه یبیان ، یؼای نیا هتسد هب . تسا یشاک نسح بیان یرگیؼای
هدوب رفص جاح نسح هقطنم نیا رگید یاه یؼای زا . دنا هداد یم ییاذؼ هقوذآ اهنآ هب هنایبا مدرم و دنا هتشاد یبوخ هطبار
ینوزوچ اضر یاه مان هب رگید یؼای ود زا یلاها . تسا هدرک یم تیلاعف راجاق هاش نیدلا رصان تنطلسلیاوا رد هک
. دنا هتشادن یبوخ هطبار هنایبا مدرم هک دنرب یم مان یناهفصا دازریش و یناهفصا
هک . تسا ناموت راهچ لاس ، دننک یم حرطم هنایبا مدرم هک رگید یخیرات ثداوح زا میوقت ءادبم لاس نیا یعقاوم رد یتح
لاس . تسا هدش مدرم یارب 1327 هب ار مدنگ ) ولیک شش ( نم کی و دوش یم یطحق راچد زنطن و ناشاک هقطنم هک
. دنیوگ یم ناموت راهچ لاس ار لاس نیا لیلد نیمه هب ؛ دنشورف یم ناموت راهچ مدرم
مسا هب ینز هنایبا خیرات رد رگید حرطم دارفا زا دمحم ازریم مان هب هنایبا یادخدک نز لوؼاز همطاف . تسا لوؼاز همطاف

27 هنایبا

هنای
ِ
با



یم هتشک ، یا هنایبا رفص جاح نسح ، هنایبا یؼای طسوت ادخدک . تسا ) هنایبا رد ییازریم و یهاقناخ هفیاط دج ( گرزب
دننک یم ناونع هنایبا یلاها . دریگ یم وا زا ار ادخدک ماقتنا لوؼاز همطاف و دوش یدایز یهافر تامدخ لوؼاز همطاف هک
لیس هنایبا خیرات رد مهم یعیبط ثداوح زا . تسا هتخاس دجسم و رابنا بآ هلمج زا ؛ تسا هداد ماجنا اتسور مدرم یارب
1335 . تسا هدش اتسور دراو هنایبا برؼ ؾرط زا هک تسا یسمش

26 - مدرم یاه رواب رد اتسور هنیشیپ

هنایبا یلاها زا یکی دودح هک دنکیم ناونع 600 ای 700 شیپ لاس 4 هنایبا هب ییاج زا ) رتخد کی و رسپ هس ( دنزرف
. دنا هتخاس ار هنایبا و دنا هدمآ
نکاس هنایبا هقطنم رد دنتشاد دصق و دندمآ هنایبا برؼ یاه هوک ؾرط زا یا هدع هک دنرواب نیا رب زین یلاها زا یخرب
شپ زا ار یدارفا ، نانآ ؛ دنوش هنایبا هقطنم نیا رد هدع نیا بیترت نیدب هن ای تسه بآ هرد نیا رد دننیبب ات دنداتسرف هوک ت
. دندروآ دوجو هب ار
. دنتسه ییایرآ داژن زا اه یا هنایبا و تسا هدمآ دوجو هب اهدام نامز رد هنایبا هک دنراد داقتعا زین هنایبا یلاها زا یخرب
یدزی نابز هک دننک یم ناونع اهنآ نیا رب نینچمه ، تسا یتشترز یدزی ام نابز و داژن و تسا رت کیدزن ام نابز هب اه
زا اه یا هنایبا ، یلاها زا یکی هتفگ هب . ددرگ یم ارجا شیبامک یتشترز تاداع و موسر و بادآ زا یخرب زونه هک دنرواب
ود نیا مدرم کاشوپ رد یتاهباشت دوجو و دنا هدمآ اجنآ هب یرایتخب هقطنم نادرم داشگ راولش هباشت صوصخ هب هقطنم
یکی هک اه یهاقناخ هفیاط هک دنک یم ناونع زین یرگید . دناد یم دوخ یاعدا نیا رب یلیلد ار یا هنایبا نادرم اب یرایتخب
. تسا یرایتخب ناشلصا ، تسا هنایبا گرزب ؾیاوط زا

27 - هنایبا تیعمج هدمع تاصخشم

هب ناوت یم ار هنایبا تیعمج : دنریگ یم رارق ه ورگ ود رد نآ یلصف تیعمج . درک میسقت یمیاد و یلصف هورگ ود
1 – هب ، اهرهش رد ار ناتسمز و زییاپ هام شش و دنرب یم رس هب هنایبا رد ار ناتسبات و راهب هام شش هک یتیعمج
نتسه یا هنایبا لاسنهک نیدلاو عقاو رد هورگ نیا . دننک یم یگدنز نارهت رهش صوصخ نادنزرف دزن درس لوصف رد هک د
. دنیآ یم هنایبا هب ، دش لدتعم هنایبا یاوه یتقو و دننک یم یگدنز اهرهش رد دوخ
2 – یم قلیی هب تشهبیدرا رد نارادماد اریز هام جنپ عقاو رد ( ناتسبات و راهب هام شش هک دنتسه ینارادماد مود هورگ
شش و دننارذگ یم اه قلیی رد ار ) . دنور نیا تماقا لحم و نامز عقاو رد . دنیآ یم هنایبا هب ار ناتسمز و زییاپ هام

28 هنایبا

هنای
ِ
با













29 هنایبا

هنای
ِ
با



. تسا یلصف تیعمج لوا هورگ سکع رب هورگ
مامت هک تسا یتیعمج ، هنایبا یمیاد تیعمج رد نآ یریگرامآ و یرامشرس و شهوژپ نیا . دننک یم یگدنز هنایبا رد لاس
هنایبا یمیاد تیعمج دروم . تسا یلصف تیعمج مود هورگ و

28 - ترجاهم

یط ، اه رهش هب اتسور نیا یلاها ترجاهم هک مینک هفاضا دیاب و تسا هنایبا تیعمج زراب تاصخشم زا یتسرف رجاهم 40
لاس یضرا تاحلصا نایرج ، هدیدپ نیا جوا هطقن یلو ؛ تسا هدوب موادم روط هب ریخا لاس 1341 زا دعب . تسا
تاحلصا هجوت اب نارادنیمز نیا نارادنزرف ، دش میسقت تیعر مدرم نیب هنایبا گرزب نارادنیمز نیمز نآ یط هک یضرا
ندوب لاب لیلد زا یکی ؛ دنتخادرپ اه هاگشناد رد لیصحت هب و دندرک ترجاهم اهرهش هب دنتشاد هک یبوخ یلام تاناکما هب
و هتبلا ؛ تسا هدوب نایرج نیمه زین تلیصحت حطس ار هداز میکح و یرینم رتکر نوچ یا هدرک لیصحت و هبخن دارفا دوج
بلقنا ، تفای دیدشت رهش هب اه یا هنایبا ترجاهم هک ینامز یاه هطقن رگید زا . تفرگ هدیدان دیابن زین 1357 هک تسا
ب یا هنایبا نادنزرف و تسا هدش لیطعت اتسور ییامنههار هسردم و ناتسریبد بلقنا نیا زا دعب عطاقم نیا رد لیصحت یار
ترجاهم دادعت نیرتشبی ، شهوژپ هورگ یرامش رس زا هدمآ تسد هب رامآ قبط . دنا هدش اه رهش هب ترجاهم هب روبجم
زین جاودزا زا لبق نامز رد ترجاهم ماقرا ، رامآ نیا رد . تسا هدوب ناتسریبد و ییامنهار هرود زا دعب یا هنایبا نادنزرف
ت یم هک تسا لاب هنایبا رد یهورگ نورد جاودزا . درادن یشقن نادنچ دارفا ترجاهم و یناکم کرحت رد جاودزا تفگ ناو
زا ینعی . دنتسه نکاس نارهت رهش رد همه زا رتشیب یا هنایبا هدرک ترجاهم دارفا رامآ نیا قبط . دراد ار نازیم نیرتلاب
443 ، دنا هداد باوج هک رفن 360 اهم نارهت هب اهنآ رفن جراخ رد زین رفن دنچ و رگید یاه رهش رد هیقب و دنا هدرک ترج
. دنتسه نکاس نارهت زا یصخشم طاقن رد ، دنا هدرک ترجاهم نارهت هب هنایبا زا هک تیعمج . دنرب یم رس هب روشک زا
. دنا هدومن ظفح ار یعامتجا طباور و دراد دوجو یصاخ یگتسبمه تیعمج نیا دارفا نیب یلاها هتفگ قبط لباق اجنیا رد
یم ، یرهش یسانش مدرم هزوح رد تسا یا هعلاطم هک ، نارهت رهش رد هورگ نیا یتخانش مدرم هعلاطم هک تسا رکذ
. دشاب رضاح شهوژپ لمکم دناوت
ترجاهم لیلد نیرتمهم زا یکی همادا رطاخ هب ناوج لسن هدش ثعاب هک تسا ملع بسک و لیصحت هب مدرم نیا هقلع ،
تلیصحت و دننک ترجاهم رگید یاهرهش هب یهاگشناد دنوش راک هب لوؽشم زین اهرهش نامه رد مدع تلع هب هجیتن رد .
ناوج یموب راک یورین روضح تسا هدش هجاوم یدج یاهبیسآ و دوکر اب اتسور داصتقا ، هنیمز رد هک یتلکشم .
اهدمایپ زا
ً
اعبط هدمآ دوجوب اتسور تفاب و یرامعم دبلاکو یعامتجا تسا ترجاهم نیا ی .
و دراد یرت قیقد و هناسانشراک یسررب هب زاین تسا هدش یلصا هنکس زا لحم یبسن هیلخت بجوم هک یلماوع هتبلا نتفای اب
بسانم یاهلح هار دیشیدنا یتادیهمت هنایبا هب یداع یگدنز و ناوجرشق ندنادرگزاب یارب ناوتیم ، . رضاح لاح رد
رد هک یا هلئسم نیرتگرزب دروخیم مشچب اتسور حطس دنراد یگدیسر هب زاین هک تسا اه انب بلؼا ندوب هدوسرف ، .



30 هنایبا

هنای
ِ
با



یناوارف
ترجاهم نامز
یناوارف دصرد
) هدرکن ترجاهم( هنایبا رد تماقا 46 2 / 14 %
ییادتبا هرود زا دعب 38 8 / 11 %
ییامنهار هرود زا دعب 61 9 / 18 %
ناتسریبد زا دعب 57 7 / 17 %
ودب زا دلوت 27 3 / 8 %
جاودزا زا دعب 7 1 / 2 %
جاودزا زا لبق 71 22 %
یزابرس تمدخ ماجنا زا دعب 11 4 / 3 %
ییادتبا هرود رد 4 2 / 1 %
عمج 322 100 %

هرامش لودج 1 نانآ ترجاهم نامز ساسا رب هنایبا رجاهم تیعمج یناوارف عیزوت .
هرامش لودج تاعلطا هک تفگ دیاب 1 نیدلاو زا عقاو رد و هدش هتفرگ رجاهم دارفا 46 نیدلاو نیا نادنزرف زا رفن
. دنرب یم رس هب هنایبا رد رضاح لاح رد و دنا هدرکن ترجاهم

یناوارف
یلعف تماقا لحم
یناوارف دصرد
نارهت 360 2 / 81 %
ناشاک 41 2 / 9 %
زنطن 10 2 / 2 %
ناهفصا 10 2 / 2 %
دهشم 2 45 / 0 %
اهرهش ریاس 8 8 / 1 %
دنوارم 3 67 / 0 %
اهاتسور ریاس 2 45 / 0 %
راوجمه یاهاتسور 1 22 / 0 %
روشک زا جراخ 6 3 / 1 %
عمج 443 100 %

هرامش لودج 2 دنا هدرک ترجاهم نآ هب هک یناکم ساسا رب یا هنایبا رجاهم تیعمج یناوارف عیزوت .
31 هنایبا

هنای
ِ
با



سنج
ینس هورگ
نز درم عمج
لاسکی زا رتمک - 1 1
4 - 1 - 3 3
9 - 5 - 4 4
14 - 10 8 11 19
19 - 15 18 17 35
24 - 20 17 18 35
29 - 25 29 40 69
34 - 30 31 36 67
39 - 35 26 24 50
44 - 40 27 31 58
49 - 45 16 18 34
54 - 50 12 6 18
59 - 55 3 2 5
64 - 60 2 1 3
65 رتشیب و - 1 -
عمج 189 212 401

هرامش لودج 3 نادنزرف یسنج و ینس یناوارف عیزوت . لاس رد هنایبا رد نکاس تیعمج 1377

دننک یم یگدنز هنایبا زا جراخ رذ رضاح لاح رد نانآ رثکا هک تسا هنایبا رد نکاس تیعمج نادنزرف هب طوبرم لاب لودج
ینس هورگ هب طوبرم ، نانز یسنج هورگ رد مقر نیرتشیب لسن نیا رد . 34 - 30 هب طوبرم نادرم یسنج هورگ رد و تسا
ینس هورگ 29 - 25 یسنج تبسن لسن نیا رد . تسا هلاس 102 ره لباقم رد ینعی . تسا نادرم عفن هب 100 نز رفن
102 . دراد دوجو درم رفن

29 - داوس نازیم

و اه هبحاصم رد . تسا اتسور نیا مدرم نایم رد داوس و تلیصحت حطس ندوب لاب ، هنایبا یاتسور زراب تاکن زا یکی
هب
ً
امیاد نیدلاو و تسا لاب اتسور نیا رد تلیصحت حطس هک دنا هداد رکذت هنایبا یلاها اهراب ، هدش ماجنا یاه هدهاشم

32 هنایبا

هنای
ِ
با



ؤت شناد و ملع لیصحت رد دوخ نادنزرف نیا هسردم و اه هناخ بتکم تیلاعف ینلوط هقباس هب یلاها نینچمه . دنراد دیک
. دنا هدرک هراشا اتسور

31 - گید زا دوخ دروم رد یا هنایبا تارکفت ر

- هتشاد زاین یداوم ای ییلاک هب رگا . میشورف یمن هبیرؼ هب ار کلم و نیمز . دنرادن اه هبیرؼ ار هنایبا کاخ بجو کی "
" میرخ یم ار یبلگ غاب هکلب میرخ یمن یبلگ ، میهاوخب یبلگ هویم رگا
ً
لثم ؛ مینک هیهت ار نآ عبنم مینک یم یعس میشاب
هدوب اه یا هنایبا هب قلعتم هتشذگ رد ، تسا ؾورعم نآ یبلگ هک " درگ ولو " یاتسور تاؼاب رثکا هک دننک یم ناونع و
" . تسا
- ون نامهم اه یا هنایبا" " . هتشذگ رد صوصخب ، دنهد یم تیمها تبحم و تقادص هب و دنتسه زا
- " . دراذگ یم مارتحا مه شدوخ زا رت گرزب هب و دناد یم گرزب ار دوخ یا هنایبا "
- " . دراد یا هنایبا رورؼ یا هنایبا "
- یداژن زا ام ، تسین هنایبا رد زاوآ و زاس و صقر و تسین ناوخ زاوآ یا هنایبا " " . میصقر یمن هک میتسه
) . اه یرایتخب نایم رد اه لامش وت هقبط یعامتجا تلزنم هب دشاب یا هراشا دیاش (
- " . میا هدرکن تلصو هبیرؼ اب و میتسه صلاخ ییایرآ داژن زا هک مینک یم اعدا ام و هدوب لاب یلیخ یا هنایبا گنهرف "
- م داژن . تسا کیدزن ام نابز هب اه یدزی نابز" " . تسا اه یتشترز زا ا
- " . میهد یم تیمها بسن و لصا هب ام "
- " . دریذپ یم و هدرک لوبق ار هنایبا گنهرف ، هدمآ هنایبا هب سک ره "
- و دشوپ یم هک یزیچ ، دروخ یم هک یزیچ، تسافک دوخ دشاب هتشاد زیچ هس هک یتلم " : دیوگ یم یا هنایبا درمری
ا . دنک یم یگدنز هک ییاج دوخ رد زاین دروم کاروخ و کاشوپ . تسا هدرک یم هیهت دوخ ار دروم هس نیا هتشذگ رد هنایب
" . تسا هدوب افک دوخ دروم هس ره رد هنایبا و دش یم هیهت اتسور ؾارطا زا زین ینامتخاس حلاصم و دش یم دیلوت اتسور
- تعا و ، دنتسه راک طایتحا هنایبا مدرم " : دیوگ یم رگید یدرمریپ " . دوش یمن هدهاشم اتسور رد ردخم داوم هب دای


33 هنایبا

هنای
ِ
با



31 - جاودزا نس

اهرسپ هتشذگ رد " هک دنیوگ یم هد مدرم " . تسا لومعم یرما اتسور نیا رد لاب نینس رد جاودزا " هک دننک یم هنایبا رد
رد 40 – 27 رد اهرسپ میدق رد هک دننک یم ناونع نینچمه " . دندرک یم جاودزا یگلاس 40 رد اهرتخد و یگلاس 30
رد یرسپ یتقو و . دندرک یم جاودزا یگلاس 22 " . دندرک بجعت یم ینس مک زا همه درک جاودزا یگلاس

32 - ) جاودزا رد تلدابم ( هیزیهج و هیرهم

غاب ، هناخ ، کلم یا هنایبا رتخد هیرهم هتشذگ رد " . تسا نیگنس یا هنایبا رتخد هیرهم " هک دننک یم ناونع هنایبا مدرم
تاقبط رد . تسا هدوب هعرزم و تشد یرادقم و رجشم هب نیمز و کلم یرادقم دوخ رسپ یارب ردپ ، کلام و یبابرا
هب هیرهم ناونع هب هک یکلم . دریگ ماجنا زین رسپ جاودزا زا لبق تسا نکمم راک نیا هک دهد یم سورع هب هیرهم ناونع
دزا ماگنه رد رسپ ات دننک یم تبث قادص مسا هب یدنس رد ار نآ و دوش یم هدیمان قادص دوش یم هداد رسپ مسا هب جاو
. دوش یمن نآ لماش تایلام رگید دروخب دنس ، قادص مان هب هک یکلم دوش یم هتفگ . دنک سورع
لوق هب و دوش یم هتشون یو مسا هب دنس حلطصا هب و دوش یم هداد یو هب دورب رهوش هناخ هب هکنیا زا لبق رتخد هیرهم
" . دیایب رتخد ات دننک در هیرهم " دیاب ناشدوخ
رادقم دودح گرزب کلام کی
ً
لومعم هک دوش یم هتفگ . تسا هتشاد یگتسب نیفرط یداصتقا تیعضو هب هیرهم 3 بیرج
رس رب ، هفیاط نادیفس شیر و ناگرزب
ً
لومعم . دش یم رهم زین هناخ زا گناد ود دودح . داد یم شسورع هب تشد و غاب
د عوضوم نیا . دندناسر یم قفاوت هب ار نیفرط هیرهم رادقم ود هداوناخ لخاد رد رت یصوصخ لکش هب رضاح لاح ر
دوش یمن نییعت نیمز و کلم ، هیرهم هزورما . دوش یم میسقت رسپ و رتخد نادنزرف نیب ردام هیرهم . دوش یم لح ؾرط
لاس ( رضاح لاح رد . دوش یم نییعت لط هکس لکش هب هکلب ، 1377 ار یا هنایبا رتخد کی هیرهم رادقم ) 400 یلا
800 هیرهم دشاب لاب رتخد تلیصحت رگا رضاح لاح رد هک . دوش یم ناونع زین ییاج رد و دننک یم ناونع لط هکس
یمن یرارصا نآ رادقم و هیرهم نتفرگ رد ، دشاب رتلاب تلیصحت رگا هک دننک یم ناونع لاح نیع رد . تسا رتلاب شا
. دننک
ب ، دشاب درم ؾرط زا و دریگ تروص یقلط رگا هیزیهج ناونع هب رتحد هک یزیچ ره نینچمه ، دهدب ار نز هیره دیا
و دهدب سپ شرهوش هب ار شا هیرهم دیاب زین نز ، دشاب نز ؾرط زا ییادج نیا رگا یلو ؛ دهدب سپ یو هب دشاب هدروآ
. دریگب قلط
سا رتخد هداوناخ ؾرط زا هیزیهج نداد دریگ یم تروص جاودزا رد هک یتلدابم رگید زا . ت
تسد و یرز یاه هچراپ زا کاشوپ و هرقن لوپ و رویز یرادقم ، یگدنز زاین دروم لیاسو رب هولع سورع زاهج رد

34 هنایبا

هنای
ِ
با



هفیاط و یگداوناخ یاه هیثرا عقاو رد و دوش یم هداد یبابرا یاه هداوناخ رد کاشوپ و اه رویز نیا . دش یم هداد زین زود
. دوش یم بوسحم یا

33 - هنایبا فیاوط

- ؾیاوط هب یعامتجا یدنب رشق رظن زا زین ؾیاوط نیا . دنناد یم یلیماف ای هفیاط هب قلعتم ار دوخ کی ره ، هنایبا یلاها
یاهاج زا و دنراد یا هقباس ؾیاوط نیا زا کی ره دوش یم هتفگ . دوش یم میسقت کچوک و گرزب و بابرا و تیعر
تخب زا یفیاوط لاثم روط هب . دنا هدمآ ؾلتخم ار دوخ هچخیرات کی ره و ، دنا هدمآ راسناوخ و ناهفصا ، رصمق ، یرای
رد . دنا هدمآ هقطنم نیا هب یرایتخب زا اه یهاقناخ هفیاط و دنا هدمآ راسناوخ زا اه یراسناوخ هفیاط دوش یم هتفگ . دراد
اب ردلق یلحم حلطصا رد و دشاب هتشاد تردق هفیاط ره " دوش یم هتفگ یلحم یاه تبحص یفیاوط و تسا یرایتخب زا دش
ات ناوت یم ار یا هفیاط ره هقباس دوش یم هتفگ لاح ره هب " . دنتسه یمارآ و مولظم نامدرم دنا هدمآ رصمق زا هک 5 یلا
6 نیا رد لاس تسیود دودح ، دنشاب هدمآ هقطنم نیا هب ییاج زا رگا و ؟ ریخ ای هدوب یا هنایبا ایآ هک درمش ) تشپ ( لسن
هقطنم . تسا هدمآ هنایبا هب ملسا زا شیپ یلیخ یا هنایبا رگید یلوق هب و . دنراد هقباس
ؾیاوط ناوت یم تیعر ؾیاوط زا . دنتسه و دندوب نکاس ) نومسوی و لپ هلحم ( لاب هلحم رد رتشیب هنایبا یبابرا ؾیاوط
یم زین هنایبا طسوتم ؾیاوط زا . درب مان ار یرقاب و روپناقهد ، اه یسابع رد یلامک دباع یجاح و اه ینسح لم ناوت
. درب مان ار هدره هلحم
: درمش رب ریز حرش هب ناوت یم دنتسه نکاس لاب هلحم رد
ً
ارثکا هک ار هنایبا یبابرا و گرزب ؾیاوط
- گیب میهاربا یلع یجاح هفیاط
- نارهت رد یگمه و تسا هدنامن هنایبا رد یسک هفیاط نیا زا ( ؾیرش یقت هفیاط ) . دنرب یم رس هب اهرهش ریاس و
- رگسع یلع یجاح هفیاط
- اضر دمحم یلع هفیاط
- یللج هفیاط
- ) . تسا هدنامن هنایبا رد یسک هفیاط نیا زا ( ازریم یضر هفیاط
- ) . تسا هدنامن هنایبا رد یسک هفیاط نیا زا (
ّ
ا دبع یلع هفیاط
- یریهظ هفیاط

35 هنایبا

هنای
ِ
با



- یعوضخ هفیاط
- هفیاط یتعیرش

34 - هنایبا یلحم نابز یعامتجا و یخیرات یسررب

مدرم نابز هک دننک یم ناونع زین یخرب . دنناد یم یناکشا یولهپ نابز و یتشترز نابز ار دوخ یلحم نابز هنایبا مدرم
یزکرم طاقن زا یضعب نابز اب و تسا یلاق ناقشوج و همیم ، زنطن هقطنم جیار نابز زا بعشنم هنایبا مدرم نابز و ناریا
. دراد ییاه یدننامه و یکیدزن راوزبس و نانمس دودح
طلست نابز ود ره هب هنایبا مدرم یمامت . دنزومآ یم یکدوک رد نامزمه ار یسراف نابز و هنایبا یلحم نابز هنایبا مدرم
. دنتسه انشآ
ً
لماک یسراف نابز هب هنایبا دنملاس نادرم و نانز مامت ، دنراد یفاک
یا هنایبا دوخ و دراد دوجو یفیرظ توافت هد یلاب هلحم و ) هدره هلحم ( یهد نییاپ هجهل نیب دننک یم ناونع هنایبا یلاها
. دنراد قلعت یا هلحم هچ هب دارفا هک دنهد صیخشت دنناوت یم دارفا ندرک تبحص زرط و هجهل زا اه
ایز توافت زین راوجمه یاهاتسور نابز اب یا هنایبا نابز دننک یم ناونع راوجمه یاهاتسور یلاها هک یروط هب ، دراد ید
. دنناد یمن ار یا هنایبا نابز هک

35 - یهافش تایبدا

نیدب . تسا نانآ ییایفارؽج تیعضو زا هتساخرب و اهنآ یعامتجا تایصوصخ رگنایامن یموق و تلم ره یهافش تایبدا
اد ار دوخ صاخ یهافش تایبدا یا هعماج ره بیترت ادیپ دومن دناوت یم ؾلتخم یاه لکش و تروص هب تایبدا نیا . تسار
هب ام شخب نیا رد . تسا یهافش تایبدا ؾلتخم یاه تروص ... و اه لثم ، اه ناتساد و اه هصق ، هنایماع راعشا . دنک
. میزادرپ یم هنایبا رد هماع تایبدا ؾلتخم یاه تروص یسررب و یدنب هقبط




36 هنایبا

هنای
ِ
با



هنایماع راعشا

دراد توافتم تاعوضوم و نیماضم و نوگانوگ یاه تروص هک تسا مدرم هماع یهافش تایبدا زا یا هخاش هنایماع رعش
. تسا یقلخا یاهرادنپ و حیاصن ، نیمزرس ؾصو ، یخیرات ، یعامتجا ؾلتخم تاعوضوم یاراد هنایماع راعشا .
نتسه یتیب ود لکش و تروص رظن زا هنایماع راعشا نیرتلوادتم رد ، تسا دازآ یموس هک تسا عرصم راهچ لماش هک د
. مینک یم یسررب و یدنب هقبط ریز حرش هب تاعوضوم و نیماضم رظن زا ار هنایبا هنایماع راعشا ، اجنیا

هناقشاع راعشا

ش یم هدهاشم ، قارف و راظتنا ، هناقشاع نیماضم اب یرایسب و عونتم راعشا ، هنایبا مدرم هنایماع راعشا رد . دو

یفطاع راعشا

اهاوآ راک

نآ زا ؾده و دوش یم هدناوخ راک ماگنه رد اه هنارت نیا . دنتسه اهاوآ راک هنایماع راعشا یاه هنومن نیرت یمیدق زا یکی
هملک کی طقف یهاگ و دنتسه طیسب و هداس اه هنارت نیا . تسا راک هب طوبرم یاه تیلاعف ندرک نیگنهآ و ندرک کبس
راب نیدنچ یم رت کبس ار راک تمحز و هدرک روآ طاشن ار راک دراد هک یصاخ گنهآ اب رارکت نیا هک دوش یم رارکت
. دوش یم هداد مه سدقت هبنج نآ هب یتح یهاگ و دوش یم ؾیصوت و ؾیرعت راک لیاسو و راک اه هنارت نیا رد . دنک

مسارم هب طوبرم راعشا

یبهذم راعشا

37 هنایبا

هنای
ِ
با



36 - ناتساد و هصق

هصق و یگنهرف یاه هنیمز و یتنس یاه شزرا . تسا یتلم و موق ره یگنهرف ثاریم زا یمهم تمسق رگنایامن
دننامه زین هنایبا مدرم یاه هصق رد . دنک یم ادیپ ساکعنا نآ رد دیدج یعامتجا حناوس و ثداوح نینچمه و یتخانشناور
ادنپ و حیاصن و یقلخا یاه هیصوت رب هولع ، ناریا طاقن ریاس یعامتجا لیاسم ، دنک یم دزشوگ اه ناسنا هب هک ییاهر
. تفای ناوت یم ار هعماج و موق نآ ؾلتخم
، یکین لمع ره هک دوش یم هتکن نیا روآ دای و ، دوش یم هیصوت کین رادرک و لامعا هب اه هصق رد لاثم ناونع هب
دیابن و دنتسه ادخ رضحم رد ملاع نیا رد اه ناسنا همه و دراد یشاداپ . داد ماجنا دب لامعا ادخ رضحم رد
میناوت یم اه هصق نیا رد نآ رب هولع و تیعقوم و هریؼ و ناپوچ ، زرگنر ، ؾاب لیبنز نوچ ، هعماج لؼاشم عاونا هب
بحاص و بابرا ، ملؼ و تیعر نوچ ؛ رظن دروم هعماج یعامتجا ؾلتخم تاقبط و میربب یپ مادک ره یعامتجا تلزنم
هریؼ و ملؼ . مییامن لیلحت و یسررب ار

37 - هعیبطلا ءاروام هرابرد هنایبا مدرم تاداقتعا زا یخرب

ینکاما زا ار همشچ دجسم و ازنیه هدازماما ، هاگتجاح دجسم . دنتسه امن هزجعم هنایبا نکاما یخرب هک دندقتعم هنایبا مدرم
زا یکاپان درف رگا هک دنراد رواب . دراد هزجعم هک دنناد یم . دروخ یم یو نت هب یبیؼ ریت کی درذگب هدازماما
یم اجنآ زا یا هلفاق هکنیا ات هدوب یلاخ نیمز
ً
لبق نآ لحم . تسا امن هزجعم هاگتجاح دجسم " هک دنراد داقتعا هنایبا مدرم
. دنک یم نامیاز لحم نیا رد ، هلفاق رد یرادراب نز و دنک یم تماقا دجسم لحم رد بش کی هلفاق . درذگ یو دنزرف
نز . تسا تملس و ملاس هچب نآ هک دننیب یم همه ، دوش یم هک حبص . دننک یم نفد ار هچب و دیآ یم ایند هب صقان
رب . دننک تسرد ار نآ دش بارخ دجسم عقوم ره ات دراذگ یم زین یلوپ و دزاسب یدجسم اج نامه رد هک دریگیم میمصت
: دسیون یم زین دجسم ؾقس یور
ب قانج نیا قانج هی هب قانج هس ره قانج نیا ا
دنزاسب دش بارخ رگا ات متشاذگ ار دجسم نیا جرخ
قافتا نیا زا دعب هک دنراد رواب مدرم . تسا هدش بارخ هدوب هدش هتشون نآ یور بلطم نیا هک یقات و طخ نیا هک دنیوگیم
هدزاود و دهد یم تجاح نآ ینایم نوتس و هاگتجاح دجسم ، . دنا هدرک روبع اجنآ زا ماما
. دنرب یم هاگتجاح دجسم هب ار مرحم هام لخن ، رواب نیا قبط هنایبا مدرم

38 هنایبا

هنای
ِ
با



هلزرپ دجسم و عماج دجسم هک دننک یم ناونع . تسا هدوب یتشدرز دبعم یلاها ندش ناملسم زا لبق ، هنایبا
- هزجعم زین هنایبا قرش رد ، همشچ لحم هک دنراد رواب مدرم . تسا هدرک روبع اجنآ زا ماما هدزاود هک دنیوگ یم و دراد
یم هدرب لحم نیا هب اروشاع و اعوسات مایا رد زین هدره هلحم لخن . دوش یم هدید یؼارچ رون لحم نیا رد تاقوا یخرب
. ددرگ یم زین هدازماما دبنگ رود ، غارچ رون نیا هک دنراد رواب . دوش
- ازماما ربنم هک دنراد رواب نتفرگ یارب اه بش یخرب یلاها و دهد یم تجاح و افش و ، دراد هزجعم زین ترایز هد
. دنتسب یم نآ هب ار دوخ دقراچ و دندیباوخ یم ربنم یاپ تجاح
- تسا ناماما ناگداون را هک ار نوتاخ هدیبز یب یب ، اه یتنعل " دنیوگ یم ازنیه هدازماما دروم رد ، دندرک یم لابند ات
هب هکنیا نامز نآ رد و بایرد ارم هوک ای دیوگ یم . بایرد ارم وهای دیوگب دهاوخ یم اجنآ رد و دسر یم ازنیه هوک یاپ
. دراد هزجعم ناکم نیا دنیوگ " . درب یم دوخ رد ار نوتاخ هدیبز یب یب و دوش یم زاب هوک
هاگترایز هک یهوک یاپ زا وا غاب بآ هک ینز یزور " هک دنیوگ نآ تازجعم زا درذگ یم ، دراد رارق نوتاخ هدیبز یب یب
و دوش یم تحاران یلیخو دیآ یمن اه غاب هب بآ هک دنیب یم یلو ؛ درک زاب دسرب شیاه غاب هب هکنیا یارب ار بآ ریسم ،
دعب زور حبص . دروخ بآ تیاه غاب هک نکن هیرگ دیوگ یم وا هب هک دنیب یم ار یدیس ، باوخ رد بش . دنک یم هیرگ
آ یتقو هک هدوب نوتاخ هدیبز یب یب نامه هدیس نز نآ هک دمهف یم و دراد بآ وا غاب هک دنیب یم ، دور یم غاب هب نز ن
" . تسا هدرک هزجعم

38 - هنایبا مدرم یاه رواب زا یخرب

یم هراشااهنآ زا یخرب هب هک دنراد ؾلتخم تاداقتعا و اهرواب ، یگدنز هرمزور تاقافتا هرابرد هنایبا مدرم : مینک

ندمآ نامهم

- . دیآ یم نامهم هناخ نآ یارب هک دنیوگ ، دنک راقراق یا هناخ یولج رد یؼلک هاگ ره
- رگا و دیآ یم نامهم هناخ نآ یارب هک دنیوگ ، دنزب سیل ار دوخ یاه تسد و دنیشنب یا هناخ یولج رد یا هبرگ رگا
هبرگ هب باطخ ، دشاب هتشادن نامهم هلصوح هناخ بحاص . میرادن نامهم هلصوح ام ورب وش در هک دیوگ یم
- وا ندرک وراج عنام رگا و دیآ یم نامهم هک دنیوگ ، دنزب وراج ار نیمز و هتفرگ تسد رد وراج یا هچب رتخد رگا
. تسا یمتح نامهم ندمآ هک دنیوگ دهد همادا ندرک وراج هب هچب نآ یلو ؛ دنوشب

39 هنایبا

هنای
ِ
با



شوخ ان و شوخ ربخ

یؼلک هاگ ره : دنیوگ یم غلک هب باطخ لیلد نیمه هب دسر یم یربخ هک دنیوگ ، دنک ندناوخ هب عورش
[ ماد هی تمران نون uün – narmet – yedam ]
. مهد یم وت هب مرن نان
[ ماد هی تبرچ تشوگ güšt – ĉar bet – yedam ]
. مهد یم وت هب برچ تشوگ
[ ادروب تبوخ ربخ رگا agar – xabar – xübet – bavrda ]
یدروآ یبوخ ربخ رگا
[ اک راق ید ور هی ya – rodi – qar – ka ]
نک راق رگید راب کی

دب مشچو لب و درد عفر

- هدمآ ربص هک دنیوگ دنک هسطع یدرف ، یناکم یوس هب ندرک تکرح ای راک هب عورش ماگنه رگا هک دندقتعم اتسور یلاها
نیمه هب ؛ دهد یم خر یراوگان قافتا و . ددرگ عفر تسا شیپ رد ییلب رگا ات هدرک ربص یا هظحل دنچ لیلد
- . دندرک نازیوآ هناخ راوید زا ار یدنفسا ، دتفین رگاک هناخ نآ هب دب مشچ هکنآ یارب ؛ دش یم هتخاس یدیدج هناخ هاگ ره





40 هنایبا

هنای
ِ
با



تشهب

- نا ندروخ ماگنه و دراد دوجو یتشهب هناد کی رانا ره لخاد رد هک دنیوگ دتفین نیمز رب شیاه هناذ ات دوب بقارم دیاب را
. دشاب یتشهب هناد نآ تسا نکمم اریز
- . دهد یم بیس یوب ادهش تبرت و دهد یم تشهب یوب بیس هک دندقتعم یلاها

اه همشچ

. دوش یم ینلوط وا رمع دروخب اتسور نیا یاه همشچ بآ زا یدرف رگا هک دندقتعم یلاها

و نتفرگ نخان رس یوم ندرک هاتوک

- . دیآ یم وا غارس هب هتفشآ یاهباوخ بش نآ هک دنیوگ دنک هاتوک ار شیاه نخان بش رد یصخش رگا
- نیمه هب تسا هدوب یسراف ناملس تسا هدرک هاتوک ار ربمایپ شیر و رس یوم هک یسک نیلوا هک دندقتعم اتسور نیا یلاها
س و تروص حلصا راک هب هک ار یدارفا لیلد . دنیوگ یناملس ار دنزادرپ یم ر
- . ایب یزور ، ورب تنم ، ایب یداش ورب مؼ دنیوگب دیاب نتفرگ نخان ماگنه هک دندقتعم
- . دنزادنا یم رد هنشاپ رد ار نخان لیلد نیمه هب دننک یم اوعد مه اب رفن ود دتفیب هار رس رب نخان رگا دنیوگ
د ار نآ دنتفرگ یم نخان هک یماگنه نینچمه . دنتخادنا یم بآ ر
- اب ار نآ ناور بآ ات دنزادنا یم بآ رد ار نآ سپس ، دننک یم ؾیرعت خولک یارب ار نآ ، دننیب یم یدب باوخ هاگ ره
. دوشن ریبعت باوخ نآ و دربب دوخ
- . دندیشک یم ار رهم و حیبست ، هنییآ ، وم هناش ریواصت دوخ یاهرازم گنس یور رب هنایبا مدرم هتشذگ رد ییاه هنومن
. تسا دوجوم هنایبا یمیدق ناتسربق رد یمیدق یاهرازم گنس نیا زا

41 هنایبا

هنای
ِ
با



39 - دلوت هب طوبرم مسارم

دازون ینومسیس هیهت

[ " اچاو سابل " دازون ینومسیس هب اتسور نیا رد lebas vaĉa ردام هدهع هب ، ینومسیس سابل هیهت هفیظو . دنیوگ ]
هب ، هتشاد تراهم دازون سابل تخود راک رد هک ار ینز ، لیلد نیمه هب . دنک هیهث سابل شا هون نیلوا یارب هک تسا رتخد
خا رد یبآ و دیفس ، زمرق گنر هب یاه هچراپ . ) تسا هدوب مناخ هیفص بلؼا نز نیا ( دننک یم توعد لزنم طایخ رایت
راک نایاپ رد و هدوب هناخ نآ لها هدهع هب ، طایخ راهان جرخ . دزود یم سابل زور ود ای کی لوط رد وا و هداد رارق
بلؼا ( لوپ یؽلبم 10 ات ، ینومسیس سابل هیهت هویش نیا . درک یم تفایرد مدنگ نم ود ای و ) ناموت 40 شیپ لاس
راپ ، طایخ نز یهاگ . دوب جیار نانچمه هک ، یلاها زا یضعب . درک یم سابل تخود هب مادقا و هدرب دوخ لزنم هب ار هچ

ً
لومعم هدش هیهت یاه سابل . دنتخود یم سابل ناشدوخ ، دنتشاد تراهم دازون سابل تخود راک رد 3 زا سپ هک دوب تسد
سرف رتخد یارب ناگیاسمه زا یکی طسوت ، دنک نامیاز تساوخ یم نز هک یزور رد ، تخود . دش یم هدات
( یناویح نؼور یرادقم ، اه سابل رب هولع 3 – 4 یضعب . دنداتسرف یم وا یارب همرس کی و ماداب نم کی و ) ولیک
هداوناخ . دنداتسرف یم تابن ای رکش و دنق رادقم کی ، اه سابل لاسرا ماگنه ، دوبن دایز اهنآ یلام ناوت هک ، اه هداوناخ
، سابل هارمه ، بابرا یاه
ً
امتح 2 یم تروص رادماد نارتخد یارب نؼور لاسرا نینچمه ؛ دنداتسرف یم نؼور ولیک
. تفرگ هداوناخ ؾرط زا ییایاده و درب یم سورع یارب ار دازون یاه سابل ، مارتحا دروم یلاها زا یکی هک دوب مسر
سا رکذ هب مزل . دوب هچراپ یرادقم بلؼا ایاده نیا . دش یم هداد وا هب ، سورع ، سورع ردام ، رضاح لاح رد هک ت
نارهت ای ناشاک رهش زا بلؼا هک ، کشخ ریش و ریش هشیش ، هراوهگ ، تخت ، دمک ؛ دازون یاه سابل رب هولع
. دتسرف یم رتخد یارب ، دوش یم یرادیرخ

نامیاز مسارم

[ هچامام وا هب هک ینز ، نامیاز ماگنه رد mamaĉe هب دازون ندمآ ایند هب رد تشاد تراهم ییامام راک رد و دنیوگ ]
. درک یم کمک وئاز نز
[ " زان مگب " اتسور نیا هچامام bagom naz هوک زا رتخد ردام طسوت
ً
لبق هک ، مرن کاخ یرادقم ادتبا وا . تشاد مان ]
یا هعمجم لخاد ای نیمز یور رب ار ، دوب هدش هیهت اتسور ؾارطا یاه یم رارق نآ یور رب تشخ ددع ود سپس ، هتخیر
دریگب ار وا ، دازون دلوت ماگنه دناوتب ات تسشن یم وئاز نز رس تشپ رد هچامام . دنیشنب نآ یور رب وئاز نز ات داد
دوخ یاه تسد ، نامیاز ماگنه نز و هتسشن وئاز نز یور هب ور ، دوب لکیه یوق بلؼا هک یرگید نز . دربب ار شفان
ار . دنک نامیاز یتحار هب ات داد یم هیکت وا ندرگ رب

42 هنایبا

هنای
ِ
با



رد یلادوگ لخاد رد ار دازون تفج . دندناشوپ یم وا نت رب سابل و هداد وشتسش مرلو بآ رد ار دازون ، ؾان ندیرب زا سپ
. دننکن ادیپ یسرتسد نآ هب تاناویح ات ، دندرک یم نفد غاب لی و هلیوط لخاد
رسپ هدش دلوتم دازون رگا رد و داد یم شردپ هب ار دازون دلوت ربخ ، دوب هدرک کمک وئاز هب نامیاز رما رد هک ینز ، دوب
ػلبم ، لباقم 50 [ قلتشم ناونع هب دنق هلک کی ای و نارق moštoloq دلوتم دنزرف رگا هک دوب مسر . درک یم تفایرد ]
هب و " هدب نم هب ار تهلک " دنتفگ یم وا ردپ هب دوب رسپ هدش هک دش یم هجوتم وا بیترت نیا هب و دنتفگ یم کیربت وا
. تسا رسپ وا دنزرف
هک دش یم رومؤم اه تیعر زا یکی ، وا ردپ هب ندناسر ربخ یارب ، دوب بابرا هداوناخ هب قلعتم ، هدش دلوتم دنزرف رگا
اتسور ای رهش رد دازون ردپ رگا یتح راک نیا . دیوگب وا هب ار رسپ دنزرف دلوت ربخ . تفرگ یم تروص ، دوب رگید ی
، دوب ربخ ندناسر رومؤم هک یدرف 10 دازون ردپ یهاگ . دنک یرادیرخ ییاچ و دنق شدوخ یارب ات تفرگ یم لوپ ناموت
تدم هب هچامام ، دازون دلوت زا سپ . داد یم درف نآ هب قلتشم ناونع هب ، دنفسوگ ددع کی 10 ندید هب زور ره ، زور
دازون و وئاز نز ات داد یم رارق دازون ؾان یور رب ، هدرک طولخم ار بیس هریش و رتسکاخ یرادقم زور ره و تفر یم
مرن ات دندیلام یم لحم نآ رب دنفسوگ نؼور ای واگ نؼور یرادقم ، ؾان نداتفا زا سپ . دتفیب و دوش کشخ رتدوز وا ؾان
لوط رد و دوب هچامام هدهع هب ، دازون سابل ندرک ضوع . دوش 10 هداوناخ نآ هلیسو هب هچامام زور ره یاذؼ ، زور
ػلبم نیا رب هولع . دش یم نیمؤت 20 . درک یم تفایرد زین لوپ ناموت

نامیاز مامح

کی یهارمه اب هچامام زور نآ رد . دنرب یم مامح هب ار دازون و وئاز نز ، نامیاز زا سپ زور هد ای تفه هک تسا مسر
( لیماف نانز زا رفن ود دنهد یم وشتسش ار دازون و وا و هتفر مامح هب وئاز نز اب ) همع ای هلاخ ، رهوش رهاوخ ، رهاوخ
مرگ وا عبط هک دندقتعم و دروخب هک دنهد یم وئاز نز هب و هتخپ ودرگ نؼور اب جنرب یرادقم ، مامح زا تشگزاب زا سپ .
. دش دهاوخ رسپ وا یدعب دنزرف و هدش
و ردام هک دندقتعم یلاها اهنآ هب اه نج تسا نکمم هک اریز ؛ تشاذگ اهنت دیابن ، دنا هتفرن مامح هک ینامز ات ، ار دازون
دنچ زین زور نآ رد . دنرب یم مامح هب هلچ بآ نتخیر یارب ار شردام و وا ، دازون دلوت زا دعب زور لهچ . دنناسرب بیسآ
آ نتخیر و لسؼ یارب . دننک یم یهارمه ار وا ماوقا زا رفن تشت لخاد رد یا هناش هک دننک یم لمع بیترت نیا هب هلچ ب
. دنزیریم دازون یور رب ار بآ نآ و هدرک تین و هتشاذگ بآ





43 هنایبا

هنای
ِ
با



[ ینشور مچ ĉam – rošani ]

یارب . دنیوگ ینشور مچ ای ینشور مشچ ، هیده نآ هب هک ، تسا ندروآ هیده مسر ، اتسور نیا رد جیار یاه مسر زا یکی
یدازون ، دنق هلک کی زا دنترابع ایاده نیا . دوش یم هدروآ ناگیاسمه و ماوقا یوس زا ییایاده ، دشاب هدش دلوتم هزات هک
، بلؼا کیدزن ماوقا . دروآ یم دازون یارب ییایاده ، دوخ عسو هزادنا هب سک ره هک ... و دازون سابل ، تابن یرادقم
ه هداوناخ . دنروآ یم هیده دازون یارب سابل کی بلؼا ، دنشاب هتشاد یرترود تبسن ای هدوبن بوخ اهنآ یلام عضو هک ییا
. دنروآ یم دازون یارب هیده ناونع هب تابن یرادقم ای و دنق هلک
زا لوپ یؽلبم یهاگ ؛ کیدزن ناتسود ای رهاوخ ، ردارب ، ییاد ، ومع ، هلاخ 200 ات 2000 یم هیده کدوک یارب ناموت
. دنروآ

ا تاداقتع

- زا یکی ، نز نآ ، دننامب هدنز وا یدعب یاه هچب هکنیا یارب ، دننک توف دلوت زا سپ ینز ناکدوک رگا هک دنراد رواب
دوشن طقس دازون و هتفرگ ار شدوخ تفج ات ، دنهد یم رارق قاتا ود رانک رد ، نامیاز هب کیدزن نامز رد ، ار شنادنزرف
.
- ناذا درم کی ، دوب تخس ینز نامیازرگا . دندرک یم نآرق ندناوخ هب مادقا یدارفا ای و دنک نامیاز نز نآ ات تفگ یم
- . دنداد یم وا هب و هتخپ ، ودرگ نؼور و جنرب یرادقم ، دوش رسپ وا یدعب هچب هکنیا یارب ، درک یم نامیاز ینز رگا
- . دوشن لش ات دنتسب یم ار وا رمک بش لهچ ، درک یم نامیاز ینز هاگ ره
- نز زا رپ ار نآ مکش و هدیرب رس ار یهایس غرم ؛ دوش رسپ یدعب هچب هکنیا یارب ، دوب رتخد اهنآ لوا نامیاز هک ییاه
یهاگ . دوش رسپ اهنآ یدعب دنزرف و هدش ضوع اهنآ عبط ، تشوگ نآ ندروخ اب ات دندروخ یم تخپ زا سپ و هدرک له
هب روگنا هریش و هدرک بیکرت ار ماداب و دنفسوگ نؼور اهنآ عبط ات ، دندرک یم هیهت کوتشرب مان هب ییاذؼ و هدوزفا نآ
. دوش مرگ
- . تسا رتخد وا دازون دشاب لبنت ، یگلماح نارود لوط رد هلماح نز رگا
- . تسا رسپ شدنزرف دشاب گرزب هلماح نز مکش رگا
- سپ وا دنزرف ، دوش رهاظ یا هوهق گنر هب ییاه هکل هلماح نز تروص یور ربرگا . تسا ر

44 هنایبا

هنای
ِ
با



- . تسا رتخد وا دازون ، دشاب کشخ هلماح نز بل رگا
- . تسا رتخد وا دازون ، دشاب هدرک داب هلماح نز کلپ یور رگا
- . تسا رسپ وا دازون ، دوش یبآ شنامشچ هلماح نز رگا
- . تسا رسپ وا دازون ، دشاب درز هلماح نز تروص گنر رگا
- نز یاه هنوگ و یناشیپ یور رگا . تسا رتخد وا دازون ، دشاب کل هلماح
- . تسا رسپ وا دازون ، دوش یور ابیز هلماح نز رگا
- . تسا رتخد وا دازون ، دشاب ولج ؾرط هب و درگ هلماح نز مکش رگا
- . تسا رسپ شدازون ، تسوا هب شتشپ دازون هک دنک ساسحا ردام رگا
- ف ، دوش زرل راچد نامیاز زا لبق بش ینز هاگ ره . تسا رسپ وا یدعب دنزر
- نز نآ یدعب دازون هک دنیوگ دشاب هتشاد نیچ ، ؾان دنب نآ یور رگا ، هدرک هاگن وا تفج دنب هب دش دلوتم دازون یتقو
. تسا رتخد وا یدعب دنزرف دشاب نیچ نودب رگا و . تسا رسپ
- ؽب یاه هچب ندنام هدنز یارب ، درک یم توف وا مکش رد ینز دازون هاگ ره ندنوشوپ هکیت لهچ مان هب یمسارم ، وا ید
نآ اب و درک یم تفایرد هچراپ یا هکت هناخ ره زا و هتفر هناخ لهچ رد رب نز نآ هک بیترت نیا هب . دندرک یم رازگرب
. دناشوپ یم وا هب دشیم گنت دازون نت رب هک ینامز ات ار هکت لهچ سابل نآ و تخود یم یا هکت لهچ سابل ، اه هچراپ
- . دنک یم روبع لخن ریز زا ، اروشاع و اعوسات زور مسارم رد لخن روبؼ ماگنه ، دوش رادراب ینز هکنیا یارب
- نآ هب رتخد رگا و دوش یم رتخد بحاص نز نآ هک دنیوگ ، دوش قاتا نآ دراو یرسپ ، دازون سابل نتخود ماگنه رگا
انب نوچ ؛ دش دهاوخ رسپ وا هچب هک دنیوگ دوش دراو قاتا . نز رسپ و دهاوخ یم رهوش رتخد یلاها هدیقع هب
- لی و لط دیاب وا هدش هاتوک یوم نزو لداعم ، دننک هاتوک تسا یرذن هک ار یا هپب رس یوم دنهاوخب راب نیلوا یارب رگا
. دنهدب ارقف هب هرقن
- هزاؽم هک دندقتعم و هتخادنا یراطع هزاؽم رد ار نآ ، داتفا دازون ؾان هکنآ زا سپ نآ و تسا رکش و دنق رابنا ، یراطع
. دوش یم نیریش شا هچب و نز دزن هدنیآ رد هچب
- ار ، دندرک یم یرادیرخ دهشم زا بلؼا هک ، کاخ گنر هب یا هرهم ، دشاب ناما رد دب یاه مشچ زا دازون هکنآ یارب
ر هکنیا ای . دندرک یم نازیوآ دازون سابل هب و هدرک هتشر خن هب حیبست دننام یم هایس لاؼز اب ار دازون ینیب و یناشیپ یو
. دندرک

45 هنایبا

هنای
ِ
با



- دزد هدنیآ رد کدوک نآ ات هدرک هاتوک ار وا نخان وا همع دیاب هک دنیوگ ، دننک هاتوک ار کدوک نخان راب نیلوا یارب رگا
. دوشن
- هک دندقتعم و . دنهد یم تشوگ کدوک هب ، تسا دشر لاح رد کدوک یاه نادند هک یماگنه دوخ هب نامز نآ رد کدوک
. مراذگب میاه نادند یور رب نم ات هدرک بابک ار شیاهناتسپ ، دنک یم درد ما هثل رقچ هک دنادب نم ردام رگا هک دیوگ یم
- هجاوانک زا یکی یکی ار ودرگ ددع تفه و هتفر ماب تشپ هب ، تشاد مان همطاف هک یرتخد ، درک یم نامیاز رید ینز رگا
[ konavaja ] وت ، مدییاز مدوب رتخد هک نم " هک تفگ یم و تخادنا یم نییاپ ) هدش هیبعت قاتا ؾقس رد هک یخاروس (
. " ییازب یناوت یمن تدوخ ینز اب
- . دندرک یم میسقت یلاها نیب ار نآ تشوگ و هدرک ینابرق ار یدنفسوگ ، درک یم نامییاز رید هک ینز رهوش
نماد یور زا بآ یرادقم هکنیا ای . دوش دلوتم دوز شدازون و دروخب ات دنداد یم نز هب شرهوش
- وا رب هک یراشف اب و هدش عوهت راچد ات دندرب یم ورف وا ناهد رد ار شرس یاهوم ، دنک نامیاز دوز ینز هکنیا یارب
. دوش دلوتم شکدوک ، دوش یم دراو
- ئاز و هدمآ وئاز نیلاب رب نامیاز ماگنه ، همطاف ترضح هک دنیوگ و هتفای نیکست شدرد همطاف ترضح هب ندرک هاگن اب و
. دوش یم دلوتم شدازون
- رد ، دازون هلچ بآ نتخیر ماگنه ، ملهچ زور ای دندرب یم دوب نامیاز لاح رد هک ینز هناخ هب ار وا ، دوب ازان ینز رگا
نآ نت یور رب و هدرک روبع وا یاپ ریز زا اهنآ هلچ بآ ات تسشن یم وا یاپ انک . دزیرب نز
- . دوش راد هچب ات درک یم روبع دنا هداد وشتسش نآ رد ار تیم هک یبآ طسو زا ندش راد هچب یارب ، ازان نز
- یرادقم ای و هداد رارق اهنآ رس یلاب رب ینآرق ، هدیباوخ وئاز نز هک یقاتا لخاد هب یرپ و نج دورو زا یریگولج یارب
. دنزیر یم شرس یلاب رب کمن
- رگا عنم ار اهنآ نیب جاودزا و هدش هریش مه مه اب ود نآ نادنزرف ، دهدب ریش یرگید نز دازون هب زور هس تدم هب ینز
. دننک یم
- نارود رد وا ردام هک دنیوگ ، دشاب هتشاد دوجو تشگنا دنب کی هزادنا هب یلاخ ، هدش دلوتم هزات دازون ندب یور رب رگا
د و هتساوخ یم شلد یزیچ یگلماح . تسا هدروآ رد لاخ لحم نآ رد کدوک و هدناراخ ار دوخ ندب زا ییاج هظحل نآ ر




46 هنایبا

هنای
ِ
با



یدبس ناطلس مسر

یور رب ار دبس و هدناشن دبس کی رد ار وا کدوک ردام ، دوبن نتفر هار هب رداق ، لاس کی تشذگ زا دعب یکدوک هاگ ره
رد و درک یم هعجارم اتسور رد هناخ لهچ هب و هتشاذگ رس : هک دناوخ یم ار رعش نیا هناخ ره یولج
هرآ رد اپ هک نیدب شیزیچ هی هرادن اپ هک یدبس ناطلس
رب هناخ هب ار کدوک ، ردام هک یتقو . دنتخیر یم دبس نآ رد ودرگ ای و رانا ، لیجآ ، تابن ، دنق یرادقم اه هناخ نآ یلاها
بس رد هک ار تلقنت نآ ، دنادرگ یم د هتخیر وب نآ ندروخ اب دندوب دقتعم و دروخب ات داد یم رارق کدوک یولج رد ، دند
. دنک یم ادیپ نتفر هار ییاناوت ، کدوک اه یکاروخ

رتخد دازون شوگ ندرک خاروس

و راهب لصف رد رتشیب راک نیا . دننک خاروس یگلاس کی زا شیپ ات ار هدش دلوتم نارتخد شوگ هک تسا مسر
ً
لومعم
ناتسبات شوگ هلل ادتبا هک بیترت نیا هب . دنهد یم ماجنا ار راک نیا یمامح نز ای و هچامام بلؼا و . دریگ یم تروص
دننک یم ورف رظن دروم لحم رد نزوس اب و هدرک هتشؼآ موم هب ار خن سپس ، دوش سح یب و مرگ ات هداد شلام ار کدوک
.

یراذگمان

زا سپ زور هد ای تفه هک بیترت نیا هب . تسا یراذگمان مسارم ، دوش یم رازگرب دازون دلوت زا دعب هک یمسارم زا یکی
اهنآ زا ییاریذپ یارب ییاذؼ و هدرک توعد ار ماوقا زا نت دنچ زور نآ رد . دنرب یم مامح هب ار کدوک ردام ، کدوک دلوت
هب انب هک مسا دنچ سپس ، دننک یم هدامآ دنهد یم رارق کدوک رس ریز رد ار هدش هتشون ذؼاک یور رب ردپ و ردام داهنشیپ
یمسا و دهدب نارضاح زا یکی هب و هتشادرب ار اه مسا نآ زا یکی هک دنهاوخ یم دوش یم دراو رد زا هک یکدوک زا و ،
دوب دهاوخ کدوک مان نآ و دوش یم هدناوخ دنلب یادص اب ، هدش هتشون ذؼاک یور رب هک گرزب ردام ای ردپ مان یهاگ .
گرزب ردام ای و گرزب ردپ مسا زا هدافتسا هنایبا رد . دنراذگ یم کدوک رب ار هدش توف یارب ک هب . تسا مسر ناکدو
دنراذگب کدوک رب هدرک توف هک ار یدرف مسا رگا هک دندقتعم و دنشاب هتشاد ار مسا کی ومع رسپ هس تسا نکمم هکیروط
لوط ناشدنزرف رمع . دوب دهاوخ ین
رگید نز نآ ات دنهن یم ار هدش توف گرزب ردام مان رتخد نیرخآ رب ، دشاب دایز هداوناخ کی رد رتخد نادنزرف دادعت رگا

47 هنایبا

هنای
ِ
با



. درواین رتخد دنزرف

[ انتح hanta ) ندرک هنتخ ( ]

انتح یلحم حلطصا رد هک ، تسا ندرک هنتخ مسر ، دوش یم رازگرب رسپ یکدوک نارود لوط رد هک ییاه مسر زا یکی [
hanta
ً
لومعم ار کدوک . دنیوگ ] 20 ای زور 40 طسوت راک نیا . دننک یم هنتخ دلوت زا دعب لاس کی ای هام کی ای زور
ل کی و ػیت هلیسو هب کلد . دریگ یم تروص کلد یرادقم ندرک هنتخ زا سپ و دنک یم یراک نینچ هب مادقا ، یزلف هلو
[ همرب کاخ borme ) یلافس هزوک کاخ ( ] رب ار هدروخ ناراب راوید رانک کاخ یهاگ . دهد یم رارق یگدیرب لحم رب
تدم هب کلد . دزیر یم لحم یور 10 کدوک رادید هب ، نامسناپ ندرک ضوع یارب راب هس زور ره ، زور . دیآ یم
ػلبم راک نایاپ رد و هدوب هداوناخ نآ هدهع هب وا زور نآ راهان نیمؤت 10 – 15 یم تفایرد دزمتسد ناونع هب لوپ ناموت
و دندناشوپ یم وا نت رب یگنر زمرق نماد ، دوشن سرت راچد نوخ ندید اب کدوک هکنیا یارب ، ندرک هنتخ زا سپ . درک
ا وا یارب دروخن مشچ هکنیا یارب . دننک یم دود دنفس
؛ دننک یم هنتخ ار کدوک زورون دیع زا دعب ینامز رد و هعمج زور رد هک تسا مسر اتسور نیا رد لصف هک دندقتعم نوچ
ار ناگیاسمه و ماوقا زا رفن دنچ ، هنتخ مسارم یرازگرب زور رد . دوش یم بوخ دوز مخز و تسا شوج ؾلع نامز راب
بلؼا هک ییاذؼ اب و هدرک توعد . دننک یم ییاریذپ نانامهم زا ، تسا همیق تشروخ ولپ
. دونشن ار کدوک یادص ات دش یم جراخ هناخ زا وا ردام ، کدوک ندرک هنتخ ماگنه هک دوب لومعم اتسور نیا رد
ک رادقم ، دوش ارجا یعرش مکح دیاب هک دندوب دقتعم یلاها نوچ ، دش یم دلوتم هدش تنس ، دلوت ماگنه یکدوک هاگ ره یم
. دنشاب هدرک ارجا ار مکح ات دندیرب یم ار وا ندب زا

هقیقع

دوب بیترت نیا هب مسر نیا . تسا هقیقع مسر ، دش یم رازگرب رسپ نادنزرف یارب اتسور نیا رد هک یمسارم زا یکی
، دنک ادیپ رمع لوط و دشاب رود لب و اضق زا رسپ نآ هکنیا یارب دندروآ یم ایند هب یرسپ دنزرف هک ییاه هداوناخهک
زا رتمک نآ نس هک گنر هایس یدنفسوگ 2 ا ار دشاب هدید دیابن یبیسآ هنوگ چیه دنفسوگ نیا . دنرب یم رس و هدرک باختن
نس ات
ً
لومعم ، هقیقع مسر . دنشاب هدرکن هتخا ار وا ای دشاب هدشن هدیچ وا مشپ و هدشن خاروس نآ شوگ یتح ؛ دشاب 10
تشوگ تخپ هویش . دوب نکمم لاس زا یزور ره رد نآ ماجنا و دش یم رازگرب کدوک یارب یگلاس نیا هب هقیقع دنفسوگ
سپ و هداد رارق گرزب گید کی رد هتسرد دننک هکت هکت هکنآ نودب ، تسوپ ندرک ادج زا سپ ار دنفسوگ هک دوب بیترت
یم نفد همشچرس لحم رد عقاو لگ تخرد یاپ رد ار اه ناوختسا نآ و هدرک ادج تشوگ زا ار اه ناوختسا ، تخپ زا
ا نآ رگا هک دندوب دقتعم و دندرک . دوش یم همدص راچد کدوک نآ دننیبب بیسآ اه ناوختس ایند نآ رد هکدندقتعم نینچمه

48 هنایبا

هنای
ِ
با



، دننک یم یرادهگن هقیقع تین هب هک ار یدنفسوگ لیلد هب . دنک یم روبع طارص لپ زا و هدش راوس دنفسوگ نیا رب کدوک
نس رد ، دننک یمن دراو نآ هب یبیسآ هنوگ چیه 2 ، دنفسوگ حبذ هک تسا رکذ هب مزل . دننک یم حبذ ار دنفسوگ نآ یگلاس
م طسوت هقیقع صوصخم یاعد ندناوخ اب مأوت دنفسوگ حبذ ماگنه . تسا ) یجاح ملؼ ازریم ای و یمولظم یجاح ( هد یل
سپ . دننک یم دنفسوگ رس ندرک ادج هب مادقا ، رخآ هبترم و دننک یمن حبذ یلو هدرک کیدزن وا ندرگ هب ار وقاچ راب هس
نهد یم هدروآ ایند هب ار کدوک هک ییامام هب ار دنفسوگ رگج و لد و هچاپ و هلک حبذ زا یقح نز نآ هک دندقتعم نوچ ؛ د
، دجسم هب و دننک یم مرن و هدز کمن ار دنفسوگ تسوپ . دراد کدوک ندرگ رب هدناوخ زامن نآ یور رب ات دننک یم هیده
دنروخب تشوگ نآ زا ات دنک یم توعد ماوقا و یلاها زا هناخ بحاص ، دنفسوگ تشوگ تخپ زا سپ . دوش – و ردام و ردپ
خ قح ، کدوک دوخ . دتفا یمن لوبقم دنروخب نآ زا یمک رادقم یتح رگا هک دندقتعم و دنرادن ار تشوگ نیا زا ندرو
. دننک حبذ و باختنا ار هدام دنفسوگ یتسیاب راک نیا یارب دننک هقیقع یرتخد یارب دنهاوخب رگا
رد لیلد نیمه هب ؛ تسا یجاح دوش یم دلوتم نابزق یع زور رد هک یکدوک دندقتعم نینچمه ینابرق ، یناویح زور نآ
. دننک یم میسقت یلاها نیب ار نآ تشوگ و هدرک

41 - جاودزا مسارم

نورب نوخ [ xon – borūn ]

نآ یور رب ار داماد و سورع یاه سابل و تسا هدش یبوکرز نآ یور هک تسا لکش لیطتسم و یبوچ یا هلیسو ، نوخ
. دندرب یم اهنآ یارب و هداد رارق
[ هداد رارق نوخ یور رب ، دنق هلک کی هارمه هب ار سورع سابل ، دنتفر یم سورع ندروآ یارب داماد هداوناخ هک ینامز
xun ، سورع ندروآ یارب ییاه غونیک یهارمه اب و دنتشاذگ یم تیعر نانز زا یکی رس یور رب ار نآ ، هداد رارق ]
یهاگ 50 ور رهظ زا دعب رد نورب نوخ . دش یم رفن . دش یم رازگرب یسورع ز
یم اهنآ دورو عنام و هتسب ار هناخ رد سورع هداوناخ ، دندیسر یم سورع هناخ یکیدزن هب اه غونیک هک ینامز دوب مسر
. دندش

41 - یخرب تاداقتعا و اهرواب زا مدرم هنایبا هرابرد تعیبط





49 هنایبا

هنای
ِ
با



1 هب داقتعا ـ بآ

مدرم ـ هک دنراد رواب ةمشچ قرش هنایبا هزجعم یم و دراد هک دنیوگ هدزاود ماما هدرک روبع اجنآ زا تسا یم و یخرب دنیوگ
تاقوا نیا رد لحم یؼارچ رون هدید یم دوش .
هاگره ـ یسک باوخ یدب یم دنیب نآ ، یارب ار خولک ؾیرعت هدرک سپس ، خولک بآ رد ار یم بآ ات دنزادنا ناور اب ارنآ
نآ و دربب دوخ باوخ دوشن ریبعت .
مدرم ـ هلگ تیاکش و یاه هب ار دوخ بآ هدرک نآ رانک ، هتسشن هیرگ و یم دننک .
تقو ره ـ یمن یسک زا
ً
امیقتسم دنناوت تیاکش یلد درد ای و دننک دنراد ضیارع ، هتشون ار دوخ هب و بآ ناور یم دنزادنا .
مدرم بآ مرحم ار یم دوخ رادزار و هک دندقتعم و دنناد بآ لام بحاص نامزلا تسا .
نخان رگا دنیوگ ـ هار رس رب دتفیب مه اب رفن ود ، یم اوعد دننک نیاربانب . نآ بآ رد ار یم دنزادنا .
نابرق دیع زور رد ـ یرذن دنفسوگ ، یم رس اتسور رهن رانک ار دنرب .
هلچ رگا ـ رم هد هب ینز هچب وا ،دتفیب یمن راد دوش یارب . هلچ یرُ ب نآ نز لهچ ، هساک بآ هساک اب لهچ شرس رب دیلک
یم هچب ات دنزیر دوش راد .
هاگره ـ گید دنهاوخب یهایس هناخ زا ار نوریب دنربب یرادقم ، بآ هب تین ییانشور نآ رد هتخیر هک دندقتعم و نوریب
ندرب یهایس هناخ زا بوخ تسین .

2 تاداقتعا ـ طوبرم هب شتآ

یم ـ هک دنیوگ هب دیابن شتآ رود یزیچ مکحم دیبوک نوچ ، نج هبرض اه یم هدنیآ رد و دنروخ هب نآ بیسآ درف یم دنناسر .
بش رد ـ نیلوا یزور هک تیم نفد ار یم دننک کی ، زا رفن ود ای ماوقا تیم هدرم ربق رس هتفر نآ رانک رد و شتآ نشور
یم هدرم ات دننک یروناج و دسرتن هب مان رات
2
ک [ katar ] نآ نوریب ربق زا ار دشکن .
نیا رد ـ مسر اتسور هک دوب هب تدم لهچ زور بش ، یاه هعمج هداوناخ ، لبق رادازع بورؼ زا باتفآ یولج رد اخ هن دوخ
شتآ نشور هدرک یلاها و یارب ضرع تیلست یم اهنآ دزن دنتفر نینچمه . مسر تسا هک مایا رد مرحم هداوناخ ، یاه
لبق زور ره رادازع بورؼ زا باتفآ یور رب لقنم شتآ ، نشور هدرک هویم و اولح و امرخ اب و یناسک زا هک یارب
مارتحا تیلست و یم دنیآ ییاریذپ ، یم دننک هولع . نیا رب لخن اروشاع زور رد هلحم نیا ولج ار هناخ هداد رارق اه هب و
یرادازع هحون و یناوخ یم دنزادرپ .
یلاها ـ یدرف دندقتعم هک توف هدرک تسا نیلوا رد ، بش هب هناخ یم زاب هب و ددرگ یاج هاگن دوخ یم دنک . اربانب نی یارب
هکنیا حور سرت راچد دوشن یؼارچ ، یاج رد ار نشور وا یم دنراذگ .
نانز ـ یارب هدروآرب ندش ناشتاجاح بش رد ، یاه اروشاع و اعوسات غارچ ، یتفن نشور ار هدرک لخن رانک رد و
یم دنتشاذگ .
مدرم ـ ماگنه دندقتعم بآ نتخیر یور شتآ اب
ً
امتح ، تاولص دی دنتسرفب نیا ریؼ رد ، تروص نج تیذا ار اهنآ اه یم دننک .
سپ رگا ـ تخپ زا نان شتآ ، شوماخ ار رونت دننک نج ، تحاران اه یم مدآ و دنوش هناوید ار یم دننک هب . نیمه لیلد رونت
سپ ار تخپ زا نان شوماخ یمن مارآ دوخ ات دننک مارآ شوماخ دوش .
ماگنه ـ نشور ندرک رونت شتآ ، هب رونت ؾرط یسک ره دورب نآ دنیوگ ، هدنیآ رد درف دش دهاوخ رادلوپ .

3 هب داقتعا ـ ناهایگ

ماگنه ـ نفد هدرم هکرت ، لؽب ریز رد ار دیب یم رارق وا هب دنهد نیا تین هک نآ رد هب اصع ایند تسد هتفرگ دوش دنلب و .
لاس رد ـ ییاه هک یلاسکشخ ناراب و دوب یمن دیراب یلاها ، ماگنه نفد هدرم کی ، هتسد یزبس تسد رد ار تیم یم دنتشاذگ
هب ، نیا تین هک ماگنه نتفر هب نآ ایند سامتلا ، هدرک ناهاوخ و بآ دوش .
هک دندقتعم ـ تخرد رانچ یتخرد ، تسا هک یتقو یلیخ دش ریپ شدوخ ، شتآ یم دریگ .
نیا رد و یرعش دروم هک دنراد :


50 هنایبا

هنای
ِ
با



سک شتآ دزن هب مناج هلعش متخوس رو شتآ زا هلعش دوخ رو
تخرد ـ توت یمن ار نیا دندقتعم و دنرُ ب تخرد جراخ دیابن هناخ نوچ دوش لها هناخ لکشم راچد یم دنوش مه رگا . هب ره
لیلد هب روبجم ندیرب نآ دنوش شبوچ ، هتخورف ار شلوپ و ؾقو ار هدازماما رذن ای یم دجسم و دننک .
هنایبا رد ـ تنس ؾقو تخرد هب نکاما سدقم هدید یم نوچ و دوش تخرد دندقتعم شزرا اب ودرگ تسا ؾقو ارنآ
ً
لومعم ،
دجاسم هدازماما ، و اعوسات زور ای و یم اروشاع دننک نیدب . تروص هک هویم نآ هتخورف ار شلوپ اب و هب ای رذن لوق
ناشدوخ " جرخ " یم دنهد .
تخرد ریز دندقتعم ـ نیا زا و دیباوخ دیابن ودرگ یرود راک یم دننک .
تخرد ـ کیدزن رانچ همشچ هزجعم یخرب و دراد هدید هک دنا یؼارچ لخاد نآ شور ن یم دوش .
تخرد ـ کیدزن رانچ دجسم هزجعم زین هب دراد یروط هک هتساوخ رابکی یاج زا دنربب ارنآ دنا یگدیرب نوخ هدمآ یخرب و
یم لخاد زا دنیوگ نآ ییاهادص هدینش یم دوش .

4 هب داقتعا ـ داب

هب ـ هدیقع مدرم ناتخرد دنفسا داب نتسبآ ار یم دنک .

5 هب داقتعا ـ هوک گنس و

هک دنراد داقتعا ـ هوک رد هجنپ یلع یاج ، مس بسا تسا نیا و هوک هاگمدق ترضح یلع ( ع یم ) دشاب .
هتشذگ رد ـ یخرب گنس یاه ندعم نهآ عقاو رد " هگ لاب " یم ار یارب و دندییاس تیوقت مشچ نآ زا هدافتسا یم دندرک .
هقطنم رد ـ " رد ات ، " گنس یگرزب هک دوب هب نآ دنتشاد داقتعا هاگره ، لام اب هب ترفاسم ناشاک
ً
لثم ، یم دنتفر یگنس ،
هب ؾرط نآ ترپ یم ترفاسم ات دندرک ناش یب دشاب رطخ .

6 هب داقتعا ـ مدنگ

ماگنه ـ ندیشاپ مدنگ رذب مخت ، هب راک ب روظنم تکر ندش راد لوصحم لبق دوخ یناشفارذب زا ناطیش رب تنعل یم و دتسرف
مان رکذ اب نیا ادخ تلمج نابز رب ار یم دروآ :
هدنرچ هدنرپ و هدنیوگ ، هلا ل ا لا
تسا دمحم لوسر ا یلع ، تسا یلو ا
راب رازه دص و رابدص هلا ل ، ا لا
دمحم لوسر ا یلع ، یلو ا
نایاپ رد و یم دیوگ تین ؛ تکرب و ام زا یضترم زا یلع
یضعب رد ـ عقاوم زا یدادعت هشوخ زا یاه مدنگ هب مه هدیچیپ یم هک دنوش هنایبا ای یا هب اه نآ " یتاولص ر
ُ
گ [ "
gorsalavati ] یم دنیوگ . نازرواشک یتاولص رگ یام ار ة تکرب یم دنناد هب . نیمه تلع نیا هشوخ رادقم هب ار دارفا
یب و ریقف یتعاضب هک ماگنه رد هب ورد تشد عرازم و یم دنیآ یم ، لصاح ات دنهد تکربرپ اهنآ دوش .
نینچمه ـ یماگنه هک مدنگ کاپ ار هدرک یم و لاوج رد ارنآ دنهاوخ تاداقتعا ربانب دنزیرب یاهرواب و تلمج دوخ لیذ ار
هب نابز یم دنروآ :
هلیک لوا " کی هب مان یادخ اتکی " هلیک ، مود " هب ود مان دمحم ص( ) تاولص " هلیک ، موس " هس هب مان یلع ( ع )
تاولص " هلیک ، مراهچ " هب راهچ مان همطاف ( س تاولص ) " هلیک ، مجنپ " جنپ هب قح جنپ نت لآ تاولص ابع " هلیک ،
مشش " تسد تکرب ام زا یضترم زا یلع " هلیک و متفه هحتاف ، تئارق یم دننک .
یارب ـ یریگولج مشچ زا مخز هلولگ ، ییاه مدنگ درآ ریمخ زا تسرد هدرک هب ، هچراپ یدیفس هک خاروس ییاه نآ رد داجیا
هدش یم یدورو رد رس رب و دننابسچ هناخ نازیوآ یم دننک .

51 هنایبا

هنای
ِ
با



هاگره ـ یدرف یم رامیب دش یرادقم ، مدنگ هداد رارق وا رس ریز رد نآ دعب زور و مدنگ هب ار ناونع هقدص هب یدنمتسم درف
یم دبای افش ات دنداد یم . یزور دنیوگ یدرم لد راچد لاح رد و دش درد گرم هک دوب یرادقم مدنگ یور رب ار لیبرؼ رد
یلاب کلا وا رس مدنگ و دندرک هب ار اه یدنمزاین درف تفای افش رامیب و دنداد یلاها . هک دندقتعم مدنگ تکرب تسادخ .




















52 هنایبا

هنای
ِ
با



: عبانم تسرهف

1 – ، هداز بارت سابع ، وهر کنشور ، یدمحم یلع یجاح امه ، نورب یلشاد یرظن اخیلز ، هنایبا یسانش مدرم
راهب ، یسانش مدرم هدکشهوژپ ، یرگشدرگ و یگنهرف ثاریم نامزاس 1384
2 - تنرتنیا

‫ابیانه 2‬

‫81 - ابیانه نامزد بزرگترین جایزه معماری جهان‬ ‫91 - بناهای مسکونی‬ ‫12 - بناهای تاریخی‬ ‫12 - محله ها‬ ‫22 - اسامی اماکن مختلف‬ ‫32 - تاریخچه‬ ‫42 - قدمت ابیانه به دوره ساسانیان رسید‬ ‫52 - حوادث تاریخی‬ ‫62 - پیشینه روستا در باور های مردم‬ ‫72 - مشخصات عمده جمعیت ابیانه‬ ‫82 - مهاجرت‬ ‫92 - میزان سواد‬ ‫13 - از دیگر تفکرات ابیانه ای در مورد خود‬ ‫13 - سن ازدواج‬ ‫23 - مهریه و جهیزیه ( مبادالت در ازدواج )‬ ‫33 - طوایف ابیانه‬ ‫43 - بررسی تاریخی و اجتماعی زبان محلی ابیانه‬ ‫53 - ادبیات شفاهی‬ ‫63 - قصه و داستان‬

‫ابِیانه‬

You're Reading a Free Preview

تحميل
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->