You are on page 1of 71

PANDUAN

PROGRAM PEMBANGUNAN
GURU BAHARU (PPGB)
2015
DERAF
(Akan disemak oleh Panel Kawalan Mutu Penerbitan
Bahagian Pendidikan Guru)

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

KANDUNGAN

Tujuan.2
Garis Panduan Pelaksanaan PPGB.4
Pengenalan kepada Pelaksanaan Fasa PPGB...21
Pelaksanaan Fasa Orientasi.....23
Pelaksanaan Fasa Pementoran...31
Pelaksanaan Fasa Pembangunan Profesional...37
Surat, Dokumen dan Laporan PPGB...42
Maklumat Berkaitan Penyediaan Surat, Dokumen Serta Pengisian
Borang PPGB......43
Surat Lantikan Guru Mentor oleh Pentadbir Sekolah......43
Akuan Terima Guru Mentor dan Guru Baharu................45
Log Pementoran......47
Penilaian oleh Guru Mentor...............................49
Laporan Status Pelaksanaan PPGB......53
Sijil Penyertaan PPGB dan Sijil Penghargaan PPGB......56
Rujukan..........59
Panduan Pementoran60
Surat Siaran KPM Bilangan 21 Tahun 2012....69
Kajian Tindakan70

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

TUJUAN

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Program Pembangunan Guru Baharu dibangunkan bertujuan untuk;


Membantu Guru Baharu mengadaptasi persekitaran, komuniti dan budaya sekolah
bagi membolehkan mereka berperanan dalam situasi sebenar.
Memberi bimbingan, sokongan dan bantuan secara profesional dan berstruktur
kepada Guru Baharu sehingga Guru Baharu mencapai tahap Kompetensi
Profesionalisme seperti yang dihasratkan (Kementerian Pendidikan Malaysia, 2014):
Memupuk sikap positif, dan mengamalkan nilai profesional keguruan;
Meningkatkan daya suai, daya tahan, daya saing dan daya cipta;
Meningkatkan kemahiran memerhati, keprihatinan dan kepekaan terhadap
murid;
Menyepadukan teori dengan amali PdP;
Menguasai dan memantapkan strategi pengajaran; dan
Mengenalpasti

dan

menyelesaikan

masalah

PdP

dan

seterusnya

memperkembangkan potensi guru.


Membimbing dan membangunkan kompetensi profesionalisme Guru Baharu dalam
meningkatkan pengetahuan, kemahiran dan nilai profesional yang berkaitan bagi
memenuhi keperluan pendidikan abad ke-21.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

GARIS PANDUAN PELAKSANAAN PPGB


DI SEKOLAH-SEKOLAH DI BAWAH
KEMENTERIAN PENDIDIKAN
MALAYSIA (KPM)
(Berdasarkan Surat Siaran KPM
Bilangan 21 Tahun 2012)

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PENDAHULUAN
Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) merupakan salah satu daripada lima
belas (15) inisiatif yang telah dirancang dan dicadangkan dalam Makmal NKRA Kualiti
Guru yang telah diadakan di Bahagian Pendidikan Guru (BPG) pada 8 Mac 2010. YAB
Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Pelajaran telah bersetuju terhadap
cadangan semua inisiatif meningkatkan kualiti guru pada 2 April 2010. Kertas cadangan
Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu telah dibentangkan dalam Mesyuarat
Profesional Kementerian Pelajaran Malaysia bilangan 10/2010 pada 29 September 2010
dan telah mendapat persetujuan semua ahli mesyuarat.
2.

PPGB merupakan satu program pembelajaran melalui bimbingan yang berstruktur

berasaskan sekolah untuk menyokong pembangunan profesionalisme Guru Baharu bagi


meningkatkan kualiti guru dalam profesion keguruan. PPGB juga merupakan proses
sosialisasi kepada profesion keguruan yang dapat membantu Guru Baharu membuat
penyesuaian antara ilmu dan kemahiran yang sedia ada dengan prosedur, sistem sekolah
dan penguasaan pengajaran yang berkesan dan kemahiran pengurusan bilik darjah.
3.

PPGB ini akan memberi kesan yang positif terhadap sekolah, guru dan murid. Melalui

program pembangunan profesionalisme yang berkesan, budaya kerja cemerlang dapat


diterapkan kepada Guru Baharu agar dapat melaksanakan tugas dan tanggungjawab secara
lebih sistematik.
4.

Guru Baharu merujuk kepada guru yang kali pertama berkhidmat di sekolah-sekolah

di bawah KPM setelah tamat menjalani latihan keguruan sama ada di Institut Pendidikan
Guru (IPG) atau Institusi Pengajian Tinggi (IPT). Guru Baharu perlu menjalani PPGB ini
antara satu hingga tiga tahun sebelum Ketua Jabatan membuat perakuan cadangan
pengesahan dalam perkhidmatan Guru Baharu kepada pihak Suruhanjaya Perkhidmatan
Pelajaran (SPP).

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

REKA BENTUK DAN PELAKSANAAN PROGRAM


5.

PPGB terdiri daripada tiga fasa, iaitu fasa orientasi, fasa pementoran dan fasa

pembangunan profesionalisme berterusan. Tempoh pelaksanaan PPGB adalah selama satu


tahun sehingga tiga tahun perkhidmatan. Pelaksanaan PPGB adalah berasaskan sekolah
dan berpandukan buku Modul PPGB yang telah dibangunkan sewaktu Makmal NKRA
Kualiti Guru pada bulan Mei tahun 2010. Dalam Program Pengurusan Pembangunan Diri,
Guru Baharu akan mengikuti Pembangunan Profesionalisme Berterusan (CPD) yang
diperlukan bagi meningkatkan dan memantapkan kompetensi dalam opsyen mereka
dengan dibantu oleh pihak pengurusan sekolah supaya boleh memahami dan menghayati
ciri-ciri yang ada bagi seorang guru dalam menjalankan tugas dan tanggungjawab mereka.
Proses pelaksanaan PPGB ditunjukkan dalam carta alir 5.1.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

5.1 Carta Alir Proses Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)
Di Sekolah-Sekolah Di Bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM)
TANGGUNGJAWAB

KETERANGAN
Mula

Penempatan Guru Baharu


Orientasi Guru Baharu Peringkat
Bahagian/JPN/PPD

BPSH/ BPTV/ BPSBPSK/ BPI/


BPKhas/ BS/ BKK
JPN/ PPD

Pentadbir Sekolah
Guru Mentor
Guru Baharu

Pentadbir Sekolah

Guru Baharu Melapor Diri Di


Sekolah
Lantikan Mentor Rasmi

Guru Mentor
Guru Baharu
Pentadbir Sekolah

Fasa Orientasi PPGB

Guru Mentor
Guru Baharu

Fasa Pementoran

Perekayasaan
Profesionalisme
Keguruan

Fasa Pembangunan
Profesionalisme

Pentaksiran & Penilaian Terhadap


Kompetensi Guru Baharu (Folio
Guru Baharu dijadikan sebagai
dokumentasi rujukan)

Pentadbir Sekolah
Guru Mentor
Tidak Mencapai Tahap
Kompetensi

Mencapai Tahap
Kompetensi
Pentadbir Sekolah

Ketua Jabatan Membuat Perakuan


Cadangan Pengesahan Dalam
Perkhidmatan terhadap Guru
Baharu
Tamat

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Fasa Orientasi
6.

Fasa orientasi adalah proses yang membantu Guru Baharu untuk mengadaptasi dan

menyesuaikan diri dengan persekitaran, budaya serta komuniti sekolah. Fasa ini
dilaksanakan dalam jangka masa satu hingga tiga bulan selepas Guru Baharu melapor diri
ke sekolah untuk membolehkan mereka memahami tugas dan tanggungjawab dalam
situasi sebenar di sekolah.
Dalam tempoh orientasi, Guru Baharu akan didedahkan dan diberi peluang oleh pihak
sekolah untuk mengaplikasikan perkara-perkara seperti berikut :
a. Pekeliling Perkhidmatan Awam, Pekeliling KPM, Dasar dan Program KPM serta
laluan kerjaya dalam profesion keguruan;
b. Budaya, organisasi dan persekitaran sekolah;
c. Pentadbiran dan pengurusan sekolah; dan
d. Pengurusan hal ehwal murid, kurikulum, kokurikulum, sukan dan sahsiah murid.
Segala bentuk aktiviti dan program yang dilaksanakan dalam fasa orientasi perlu dibuat
pelaporan dan didokumentasikan di dalam folio yang dihasilkan oleh Guru Baharu,
manakala Guru Mentor akan membuat catatan bagi setiap aktiviti bimbingan yang
dilaksanakan bersama Guru Baharu yang berbentuk Coaching atau Mentoring di dalam
buku log Guru Mentor.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Fasa Pementoran
7.

Dalam fasa pementoran seorang guru yang berpengalaman akan dilantik secara

rasmi oleh pentadbir sekolah sebagai Guru Mentor untuk memberi bimbingan, sokongan
dan bantuan secara profesional dan berstruktur kepada Guru Baharu di sekolah yang sama.
Pementoran bermula dari hari pertama Guru Baharu melapor diri ke sekolah dan
berterusan dalam tempoh satu tahun sehingga kompetensi Guru Baharu tercapai. Dalam
fasa ini, Guru Mentor akan membimbing Guru Baharu secara Coaching and Mentoring
berkaitan proses pengajaran dan pembelajaran, pengurusan Hal Ehwal Murid, pengurusan
sukan dan kokurikulum serta pengurusan sekolah. Pementoran diteruskan sekiranya Guru
Baharu tidak mencapai tahap kompetensi yang ditetapkan.
8.

Dalam tempoh Fasa Pementoran, Guru Baharu akan mendapat bimbingan yang

berstruktur daripada Guru Mentor untuk meningkatkan kemahiran dan kompetensi dalam
perkara berikut :
a. Proses Pengajaran dan Pembelajaran (PdP).
b. Pengurusan bilik darjah.
c. Penilaian dan pentaksiran pencapaian murid.
d. Pengurusan fail, aktiviti dan program kokurikulum seperti aktiviti kelab dan
persatuan serta aktiviti unit badan beruniform.
e. Pengurusan fail, aktiviti dan program sukan seperti rumah sukan, permainan dan
sukan.
f. Pengurusan disiplin murid.
g. Pengurusan kebajikan murid.
h. Pengurusan kaunseling.
i.

Pengurusan kewangan dan pentadbiran sekolah.

j.

Pengurusan tugas-tugas khas.

k. Pengurusan program-program sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Fasa Pembangunan Profesional


9.

Fasa Pembangunan Profesional adalah berkaitan dengan aktviti-aktiviti yang

menyumbang kepada pembelajaran untuk meningkatkan kompetensi profesional Guru


Baharu terutamanya yang melibatkan kemahiran dan kepakarannya dalam bidang atau
opsyen di sekolah. Guru Mentor akan membimbing Guru Baharu dari semasa ke semasa
berdasarkan pengalaman dan kepakaran Guru Mentor. Fasa ini dilaksanakan secara
berterusan untuk tempoh satu hingga tiga tahun (Rujuk Rajah 1).

Rajah 1 : Pelaksanaan Program Pembangunan Guru baharu (PPGB)

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

10

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB PIHAK-PIHAK BERKENAAN


10.

BAHAGIAN PENDIDIKAN GURU BERTANGGUNGJAWAB :


a.

Membangun, mengemaskini dan manambahbaik modul PPGB.

b.

Menatarkan Modul PPGB secara online dan melalui taklimat.

c.

Melaksanakan latihan dan kursus Training of Trainers Guru Mentor berkaitan


Coaching and Mentoring.

d.

Menyelaraskan taklimat PPGB oleh Bahagian/JPN/PPD sewaktu orientasi


Bahagian/JPN/PPD.

e.

Melantik pegawai penyelaras PPGB di Bahagian/IPGM/JPN/PPD.

f.

Memastikan program dilaksanakan oleh pihak sekolah mengikut ketetapan


garis panduan.

g.

Menyediakan dan mengemaskini sistem pelaporan dan pengurusan data PPGB.

h.

Menyediakan satu sistem data untuk mengenalpasti status kompetensi Guru


Baharu.

i.

Melaksanakan penilaian dan kajian impak pelaksanaan PPGB.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

11

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

11.

BAHAGIAN-BAHAGIAN BERKENAAN BERTANGGUNGJAWAB :


a.

Menyampaikan taklimat PPGB kepada Guru Baharu sewaktu orientasi di


Bahagian.

b.

Memastikan program dilaksanakan mengikut Garis Panduan melalui


pemantauan secara berkala oleh pegawai Bahagian.

c.

Menyediakan satu sistem data untuk mengenalpasti status kompetensi Guru


Baharu.

12.

JPN BERTANGGUNGJAWAB :
a.

Memastikan Unit Latihan dan Kemajuan Staf di JPN menjalankan peranan


sebagai penyelia dan penyelaras pelaksanaan PPGB di sekolah.

b.

Menatarkan PPGB kepada pegawai/penyelia Latihan dan Kemajuan Staf di


PPD bagi memastikan sekolah-sekolah melaksanakan PPGB.

c.

Menyampaikan taklimat PPGB kepada Guru-Guru Baharu sewaktu program


Orientasi di JPN untuk setiap kohot penempatan Guru Baharu mulai tahun
2011.

d.

Bekerjasama dengan BPG dalam menguruskan latihan pementoran PPGB


kepada Guru Mentor serta menyelaras data PPGB.

e.

Menyediakan khidmat kaunseling untuk Guru Baharu yang memerlukan


bantuan psikologi.

f.

Memastikan pegawai Sektor Psikologi dan Kaunseling JPN dan Pegawai


Kaunseling di PPD melaksanakan Ujian Profil Personaliti Tajma (PPT) kepada
Guru Baharu sewaktu orientasi di JPN/PPD atau dalam satu perjumpaan lain
bersama Guru-Guru Baharu setelah penempatan di sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

12

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

13.

PPD/PPW BERTANGGUNGJAWAB :
a.

Memastikan pegawai/penyelia Latihan dan Kemajuan Staf PPD menjalankan


peranan sebagai penyelia dan penyelaras pelaksanaan PPGB di sekolah.

b.

Menatarkan PPGB kepada pihak sekolah bagi memastikan sekolah-sekolah


melaksanakan PPGB.

c.

Menyampaikan taklimat PPGB kepada Guru-Guru Baharu sewaktu program


Orientasi di PPD untuk setiap kohot penempatan Guru Baharu mulai tahun
2011.

d.

Bekerjasama dengan BPG dan JPN dalam latihan pementoran dan pelaksanaan
PPGB serta membantu JPN menyelaras data PPGB.

e.

Menyediakan khidmat kaunseling untuk Guru Baharu yang memerlukan


bantuan psikologi.

14.

PENTADBIR SEKOLAH BERTANGGUNGJAWAB :


a.

Mengeluarkan surat lantikan secara rasmi kepada guru berpengalaman di


sekolah sebagai Guru Mentor untuk membimbing seorang Guru Baharu
mengikut mata pelajaran yang diajar oleh Guru Baharu. Seorang Guru mentor
akan membimbing seorang sahaja Guru Baharu. Pemilihan dan pelantikan
Guru Mentor perlu mengambil kira kesesuaian faktor opsyen mengajar yang
sama dengan Guru Baharu di sekolah, pengalaman, pengetahuan, kemahiran
dan personaliti guru tersebut.

b.

Memastikan dalam jadual waktu guru yang dilantik sebagai Guru Mentor
dimasukkan dua (2) waktu tambahan sebagai waktu untuk aktiviti
pementoran.

c.

Memastikan garis panduan PPGB dalam buku modul PPGB dipatuhi dalam
melaksanakan PPGB di sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

13

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

d.

Memastikan pelaksanaan program selaras dengan matlamat PPGB.

e.

Memberi sokongan terhadap pembangunan profesionalisme Guru Baharu di


sekolah dengan mengadakan perbincangan serta refleksi dengan Guru Mentor
dan Guru Baharu dari semasa ke semasa.

f.

Melaksanakan pemantauan berkala dan berterusan terhadap Guru Baharu


sepanjang pelaksanaan program PPGB terutamanya dalam aspek PdP.

g.

Memastikan Guru Baharu yang memerlukan khidmat kaunseling dirujuk


kepada Guru Kaunseling di sekolah atau Pegawai Kaunseling di PPG/JPN.

h.

Menjalankan penilaian pelaksanaan PPGB oleh Guru Baharu dengan membuat


penilaian terhadap folio yang dihasilkan dan melalui perbincangan bersama
Guru Mentor.

i.

Membuat perakuan terhadap Guru Baharu untuk cadangan pengesahan dalam


perkhidmatan dalam tempoh masa yang telah ditetapkan (sekurangkurangnya setelah satu tahun PPGB dijalankan) dan setelah Guru Baharu
memenuhi syarat-syarat lain yang digariskan oleh pihak Suruhanjaya
Perkhidmatan Pelajaran (SPP).

15.

GURU MENTOR BERTANGGUNGJAWAB :


a.

Memberi bimbingan, tunjuk ajar dan sokongan kepada perkembangan


kompetensi Guru Baharu dalam bidang Pembelajaran dan Pengajaran (PdP),
Pengurusan Kokurikulum, Pengurusan Sekolah (termasuk pengurusan Hal
Ehwal Murid) dan Pembangunan Profesionalisme.

b.

Memberi sokongan dan bantuan kepada Guru Baharu dari aspek kebajikan,
emosi, jati diri dan motivasi diri.

c.

Melaksanakan fasa pementoran secara formal dan tidak formal sekurangkurangnya dua (2) waktu seminggu.

d.

Membimbing Guru Baharu tentang asas menjalankan kajian tindakan


berasaskan sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

14

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

e.

Melaksanakan pemantauan secara berkala dan berterusan terhadap PdP dan


perkembangan profesionalisme Guru Baharu.

f.

Melaksanakan pentaksiran dan penilaian sebanyak dua (2) kali dalam setahun
iaitu pada bulan keenam dan bulan kedua belas perkhidmatan Guru Baharu
menggunakan borang M 1.

16.

GURU BAHARU BERTANGGUNGJAWAB :


a.

Melaksanakan tugas sebagai guru dan mematuhi etika profesion keguruan.

b.

Melaksanakan aktiviti/program pementoran dan peningkatan profesionalisme


bersama Guru Mentor seperti yang digariskan dalam PPGB yang meliputi
aspek Pembelajaran dan Pengajaran (PdP), Pengurusan Kokurikulum,
Pengurusan

Sekolah (termasuk pengurusan

Hal Ehwal

Murid) dan

Pembangunan Profesionalisme.
c.

Sentiasa peka terhadap persekitaran sekolah sebagai satu kawasan yang


selesa, selamat, bersih dan ceria yang dapat mewujudkan suasana PdP yang
kondusif dan efektif.

d.

Memberi kerjasama terhadap pentadbir, Guru Mentor dan rakan sekerja untuk
mencapai objektif pelaksanan PPGB.

e.

Menyediakan laporan aktiviti/program pementoran dalam bentuk folio yang


sentiasa dikemaskini. Folio yang dihasilkan (seperti dicadangkan dalam modul
PPGB) hendaklah sentiasa dikemaskini dan hendaklah dibincangkan bersama
Guru Mentor dari semasa ke semasa serta hendaklah diserahkan kepada
pentadbir sekolah pada awal tahun kedua perkhidmatan untuk tujuan
penilaian dan perakuan cadangan pengesahan dalam perkhidmatan.

f.

Meningkatkan pengtahuan untuk pembangunan profesionalisme berterusan


secara formal dan informal.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

15

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PENTAKSIRAN DAN PENILAIAN


17.

Pentaksiran dan Penilaian PPGB hendaklah dilaksanakan oleh Bahagian, JPN, PPD,

Pentadbir sekolah dan Guru Mentor untuk memastikan keberkesanan pelaksanaan PPGB.
Sehubungan itu, tindakan berikut hendaklah dilaksanakan :
a. Pentaksiran pelaksanaan PPGB oleh Guru Baharu dilaksanakan secara berkala dan
berterusan oleh pihak pentadbir dan Guru Mentor sepanjang tempoh PPGB
dijalankan sekurang-kurangnya selama satu tahun.
b. Kaedah pentaksiran meliputi pelbagai sumber, evidens dan aktiviti pengajaran dan
pembelajaran (PdP) seperti memantau proses pengajaran Guru Baharu dalam bilik
darjah, meneliti rancangan pengajaran yang disediakan untuk tajuk-tajuk tertentu,
meneliti hasil kerja murid, projek atau bahan bantu mengajar yang dihasilkan untuk
PdP.
c. Pentaksiran mengambilkira folio yang dihasilkan oleh Guru Baharu sebagai evidens
seperti laporan, refleksi jurnal serta penilaian, pandangan, maklum balas yang
diterima daripada murid, ibu bapa, Guru Mentor atau rakan sekerja.
d. Pada awal tahun kedua perkhidmatan Guru Baharu, pentadbir sekolah akan menilai
prestasi dan perkembangan kompetensi Guru Baharu dari segi sikap, tingkahlaku
dan aktiviti/program pembangunan profesionalisme yang dilaporkan. Jika
pentaksiran dan penilaian mendapati bahawa Guru Baharu telah mencapai
kompetensi yang ditetapkan dan syarat-syarat lain yang digariskan oleh SPP telah
dipenuhi maka pihak pentadbir boleh membuat perakuan cadangan pengesahan
dalam perkhidmatan Guru Baharu kepada pihak SPP. Jika Guru Baharu didapati
masih tidak mencapai kompetensi yang ditetapkan, pihak pentadbir dengan
menggunakan budi bicara boleh mencadangkan Guru Baharu untuk meneruskan
PPGB selama enam bulan hingga satu tahun lagi dengan memberi penekanan
terhadap aspek Pembangunan Profesionalisme Berterusan (CPD) dan perekayasaan
sikap di bawah pemantauan Guru Mentor.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

16

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

e. Pihak BPG akan membuat penilaian keberkesanan PPGB sebelum dan selepas satu
tahun PPGB dilaksanakan bagi setiap kohot penempatan Guru Baharu.
f. Guru Baharu perlu menggunakan instrumen Standard Guru Malaysia (SGM) dan
Standard Kualiti Pendidikan Malaysia (SKPM) pada hujung tahun pertama
perkhidmatan untuk mengukur dan mengenalpasti tahap kompetensi Guru Baharu
dari aspek nilai profesionalisme keguruan dan mengukur aspek pencapaian
akademik murid.

PELAPORAN
18.

Setiap Guru Baharu hendaklah menyediakan pelaporan bagi setiap aktiviti

pementoran yang dilaksanakan di bawah bimbingan Guru Mentor. Pelaporan yang


disediakan hendaklah mengambilkira perkara-perkara berikut :
a. Pelaporan PPGB oleh Guru Baharu dibuat dengan mengumpulkan laporan
aktiviti/program fasa orientasi, pementoran dan pembangunan profesionalisme
sebagai bukti dalam bentuk folio.
b. Folio yang dihasilkan oleh Guru Baharu akan dijadikan sebagai dokumen rujukan
oleh pihak pentadbir dalam mebuat pentaksiran dan penilaian bagi tujuan membuat
perakuan cadangan pengesahan dalam perkhidmatan kepada pihak SPP pada awal
tahun kedua perkhidmatan selain memastikan syarat-syarat lain yang digariskan
oleh SPP dipenuhi oleh Guru Baharu.
c. Guru Mentor pula perlu mencatatkan setiap aktiviti/program pementoran dalam
buku catatan atau buku log pementoran sebagai rujukan kepada pihak pentadbir.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

17

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PEMANTAUAN
19.

Bagi memastikan PPGB dilaksanakan secara berkesan dan untuk mengenalpasti isu-

isu yang dihadapi oleh pihak sekolah dalam menjalankan PPGB, pemantauan hendaklah
dilaksanakan oleh pegawai BPG, pegawai latihan di JPN dan PPD, pihak Pentadbir sekolah
dan Guru Mentor dengan mengambil kira perkara-perkara berikut :
a. Pemantauan pelaksanaan PPGB akan dilaksanakan secara berkala oleh BPG dengan
kerjasama pegawai latihan di JPN dan PPD.
b. Pemantauan akan dijalankan sekurang-kurangnya dua (2) kali dalam setahun iaitu
selepas tiga bulan penempatan Guru Baharu dan pada bulan kedua belas
penempatan Guru Baharu.
c. Pemantauan dijalankan untuk melihat pelaksanaan PPGB di sekolah-sekolah yang
menerima kemasukan Guru Baharu dan melihat pematuhan pihak pentadbir
terhadap pelaksanaan PPGB. Pemantauan juga adalah untuk mengenalpasti isu-isu
yang dihadapi oleh Guru Baharu, Guru Mentor dan pihak Pentadbir sekolah dalam
pelaksanaan PPGB.
d. Sewaktu

pemantauan

dijalankan,

pegawai

pemantau

akan

mengadakan

perbincangan bersama pihak Pentadbir, Guru Mentor dan Guru Baharu untuk
melihat status pelaksanaan PPGB. Selain itu, pegawai pemantau akan melihat folio
yang telah dihasilkan oleh Guru Baharu.
e. Pentadbir sekolah juga hendaklah melaksanakan pemantauan secara berkala
terhadap pelaksanaan PPGB dan mengadakan perbincangan profesional bersama
Guru Baharu dan Guru Mentor dari semasa ke semasa.
f. Pentadbir sekolah juga hendaklah membuat penilaian terhadap Guru Baharu pada
awal tahun kedua perkhidmatan bagi memastikan sama ada Guru Baharu telah
memenuhi kompetensi profesionalisme sebagai seorang guru dan seterusnya layak
diperakukan bagi cadangan pengesahan dalam perkhidmatan kepada pihak SPP.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

18

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

KHIDMAT NASIHAT
20.

Sebarang kemusykilan berkaitan dengan Surat Siaran ini dan Garis Panduan

Mengenai Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) bolehlah dirujuk


kepada Bahagian Pendidikan Guru (BPG), Kementerian Pendidikan Malaysia. Keterangan
lanjut mengenai kandungan dokumen ini boleh diperolehi daripada :
Sektor Peningkatan Keilmuan
Bahagian Pendidikan Guru
Sektor Pembangunan Profesionalisme Keguruan
Kementerian Pendidikan Malaysia
Aras 3, Blok E13, Kompleks E
Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan
62604 PUTRAJAYA
Tel.

: 03-88841228/ 1277

Faks

: 03-88841274

PENUTUP
21.

Garis panduan ini mengandungi tatacara pelaksanaan Program Pembangunan Guru

Baharu (PPGB) dan hendaklah dijadikan sebagai dokumen rujukan dalam pelaksanaannya
oleh setiap Guru Baharu yang melapor diri di sekolah-sekolah di bawah KPM. Bagi
memastikan keberkesanan pelaksanaannya, Bahagian, JPN, PPD, Pentadbir sekolah dan
Guru Mentor bertanggungjawab dalam melaksanakan pemantauan dan penilaian secara
berkala terhadap pelaksanaan PPGB. Dokumen ini akan dikemaskini dari semasa ke
semasa selaras dengan perkembangan dan transformasi dalam pendidikan.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

19

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

RUJUKAN
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajaran Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012. Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.)

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

20

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PENGENALAN KEPADA PELAKSANAAN


FASA PPGB

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

21

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PPGB dilaksanakan dalam tiga (3) fasa secara serentak iaitu fasa orientasi, fasa pementoran
dan fasa pembangunan profesionalisme. Panduan disediakan untuk rujukan Guru Baharu
dan Guru Mentor bagi setiap fasa seperti berikut:
Fasa Orientasi
1. Maklumat berkaitan tempoh fasa, objektif, cadangan kaedah pelaksanaan,
dokumentasi Guru Baharu, rekod Guru Mentor dan catatan.
2. Cadangan kandungan yang meliputi cadangan mingguan, fokus, kandungan dan
keberhasilan.
Fasa Pementoran
1. Maklumat berkaitan tempoh fasa, objektif, dimensi kompetensi profesional,
cadangan kaedah pelaksanaan, dokumentasi Guru Baharu, rekod Guru Mentor,
penilaian dan pentaksiran terhadap Guru Baharu dan cadangan tempoh masa.
2. Cadangan dan fokus kandungan yang meliputi aspek kompetensi profesionalisme
untuk dibangunkan iaitu dimensi pengetahuan, dimensi kemahiran dan dimensi
nilai profesional.
Fasa Pembangunan Profesionalisme
1. Maklumat berkaitan tempoh fasa, objektif, kaedah dan mod pelaksanaan,
dokumentasi Guru Baharu dan rekod Guru Mentor.
2. Cadangan

pelaksanaan

mengandungi

cadangan

bulan,

fokus

kandungan,

keberhasilan dan catatan.


Guru Mentor boleh mengubahsuai dan menggabungkan aspek atau fokus kandungan
daripada mana-mana fasa yang difikirkan sesuai untuk memenuhi keperluan semasa Guru
Baharu sepanjang tempoh pelaksanaan PPGB.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

22

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PANDUAN PELAKSANAAN
FASA ORIENTASI

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

23

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Tempoh Fasa

: 3 bulan pertama selepas Guru Baharu melaporkan diri di


sekolah (dilaksana seiring dengan Fasa Pementoran dan Fasa
Pembangunan Profesionalisme).

Objektif

: Membantu Guru Baharu mengadaptasi persekitaran, komuniti


dan budaya sekolah bagi membolehkan mereka berperanan
dalam situasi sebenar.

Cadangan Kaedah

: Sesi formal & tidak formal

Pelaksanaan

1. Penerangan
2. Perbincangan
3. Pemerhatian & catatan
4. Pengumpulan maklumat
5. Bimbingan
6. Ceramah & bengkel

Dokumentasi Guru

: Portfolio

Baharu

Nota: Dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan


PPGB

Rekod Guru Mentor

: Log Coaching and Mentoring

Catatan

1. Guru

Mentor

menyediakan

membimbing
portfolio

Guru

(Rujuk

Baharu
Format

Penyediaan Portfolio, m.s. 28).


2. Guru

Mentor

memastikan

Guru

Baharu

menyiapkan perkara 1, 2, 4 dan 5 pada akhir 3


bulan pertama (Rujuk Senarai Semak Portfolio,
m.s. 29).

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

24

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan
Minggu
1

Fokus
Profesionalisme
Keguruan

Kandungan
Merealisasi Fokus KPM
Strong Implementation, Rapid Execution
Menimba Ilmu, Menyempurnakan Akhlak
(sapaan, beri laluan, kebersihan)
Excellence: ultimate goal of an
organization

Keberhasilan
(Outcomes)
Menerap dan
mengamal nilainilai
profesionalisme
keguruan dalam
tugas harian.

Kod Etika Keguruan


Standard Guru Malaysia
Standard Kualiti Pendidikan Malaysia (SKPM)
2

Budaya,
organisasi dan
persekitaran
sekolah

Visi, Misi dan Aspirasi/Hala tuju sekolah


Latar belakang dan pencapaian murid
Organisasi sekolah
Taraf sekolah

Memahami dan
bersedia untuk
menyesuaikan
diri dengan
persekitaran dan
amalan kerja.

Persekitaran sekolah
Guru dan budaya kerja sekolah
Maklumat lain yang berkaitan
3

Pentadbiran dan
Pengurusan
Sekolah

Pentadbiran Sekolah
Pengurusan dan Tugas-tugas
Jawatankuasa Sekolah
Polisi dan peraturan sekolah
Kemudahan prasarana

Mengetahui dan
memahami
tugas-tugas
pentadbiran dan
pengurusan
sekolah.

Pengurusan prosedur dan kewangan


sekolah
Pengurusan Headcount Pengurusan dan
Tugas-tugas Jawatankuasa Sekolah
Pengurusan data dan maklumat murid
Pengurusan teknologi maklumat dan
komunikasi (TMK)
Aspek lain yang berkaitan
Organisasi PIBG

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

25

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan
Minggu

Fokus

Kandungan

Keberhasilan
(Outcomes)

Peranan Pejabat Pendidikan Daerah, Jabatan


Pendidikan Negeri dan Kementerian
Pendidikan Malaysia
4

Pekeliling
Perkhidmatan
Awam, Pekeliling
KPM, Dasar dan
Program KPM
serta haluan
kerjaya dalam
profesional
keguruan

Pekeliling Perkhidmatan Awam


Perintah-perintah Am Bab A hingga Bab
G
Pekeliling Perbendaharaan
Akta Pendidikan 1996 (Akta 550)

Mengetahui dan
mendalami
peranan dan
tanggungjawab
guru sebagai
penjawat awam

Falsafah Pendidikan Kebangsaan


Pekeliling Ikhtisas dan Surat Siaran KPM
Dasar-Dasar KPM;
Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia
(PPPM)
Pelan Pembangunan Profesionalisme
Berterusan (PPPB)
Penilaian Bersepadu Pegawai
Perkhidmatan Pendidikan (PBPPP)
Misi dan Visi KPM
MBMMBI

Pengurusan Hal
Ehwal Murid

Perkhidmatan bimbingan dan kaunseling


Pengurusan kebajikan murid
Pendaftaran dan pertukaran murid

67

Pengurusan
Kurikulum

Dokumen standard/kurikulum

Memahami dan
bersedia untuk
melaksana
tugas-tugas
pengurusan
sekolah.

Rancangan Pelajaran Harian dan Rancangan


Pelajaran Tahunan
Pengurusan Buku Rekod Mengajar
Pengurusan jadual waktu
Pengurusan pentaksiran berasaskan sekolah
dan peperiksaan
Buku teks
Aspek lain yang berkaitan

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

26

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan
Minggu
89

Fokus
Pengurusan
Kokurikulum

Kandungan

Keberhasilan
(Outcomes)

Pengurusan dan pengendalian aktiviti


kokurikulum
Aspek lain yang berkaitan

10

11 12

Pengurusan
Sukan

Pematuhan kepada Dasar 1Murid 1Sukan

Pengurusan
Sahsiah Murid

Disiplin murid

Aspek lain yang berkaitan

Rekod salah laku murid

Memahami dan
bersedia untuk
melaksana
tugas-tugas
pengurusan
sekolah.

Rujukan
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajaran Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012. Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

27

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

FORMAT PENYEDIAAN PORTFOLIO


1. PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB
1.1
Vitae Kurikulum
1.2
Falsafah Pendidikan Kebangsaan
1.3
Skop Kerja
1.4
Sasaran Kerja Tahunan
2. PROFIL SEKOLAH
2.1
Maklumat Asas Sekolah
2.2
Objektif Sekolah/ Unit
2.3
Logo, Visi, Misi dan Piagam Sekolah
2.4
Carta Organisasi
2.5
Lampiran :
i) Pelan Sekolah
ii) Takwim Sekolah
iii) Peraturan Sekolah
iv) Lagu Sekolah
v) Koleksi Dokumen Berkaitan
3. PELAN PEMBANGUNAN PROFESIONAL
3.1
Matlamat Pengajaran/ Kepimpinan Masa Hadapan
3.2
Cadangan Aktiviti untuk Penambahbaikan
3.3
Penyertaan dalam Aktiviti PPB
4. SUMBANGAN KEPADA ORGANISASI/ PROFESION
4.1
Senarai Tugas dan Jawatankuasa
4.2
Sumbangan kepada KPM/ JPN/ PPD
4.3
Penulisan/ Penerbitan
5. BAHAN BUKTI DALAM PdP/ KEPIMPINAN
5.1
Sukatan Mata Pelajaran/ Rancangan Mengajar dan Penilaian/ Perancangan
Strategik
5.2
Contoh Hasil Kerja
6. ANUGERAH/ PENCAPAIAN
6.1
Anugerah Perkhidmatan
6.2
Anugerah dalam PdP/ Kepimpinan/ Lain-lain
7. PENILAIAN PdP/ KEPIMPINAN
7.1
Bahan bukti Keberkesanan Pengajaran/ Kepimpinan
7.2
Rakaman Video Pengajaran/ Kepimpinan
7.3
Maklum balas Murid/ Ketua Jabatan

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

28

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

SENARAI SEMAK PORTFOLIO


A. Diisi oleh Guru Baharu

[Sila tanda () bagi perkara yang telah lengkap]

Bulan
ke-3

Bulan
ke-12

1. PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB


1.1 Vitae Kurikulum
1.2 Falsafah Pendidikan Kebangsaan
1.3 Skop Kerja
1.4 Sasaran Kerja Tahunan
2. PROFIL SEKOLAH
2.1 Maklumat Asas Sekolah
2.2 Objektif Sekolah/ Unit
2.3 Logo, Visi, Misi dan Piagam Sekolah
2.4 Carta Organisasi
2.5 Lampiran :
i) Pelan Sekolah
ii) Takwim Sekolah
iii) Peraturan Sekolah
iv) Lagu Sekolah
v) Koleksi Dokumen Berkaitan
3. PELAN PEMBANGUNAN PROFESIONAL
3.1 Matlamat Pengajaran/ Kepimpinan Masa Hadapan
3.2 Cadangan Aktiviti untuk Penambahbaikan
3.3 Penyertaan dalam Aktiviti PPB
4. SUMBANGAN KEPADA ORGANISASI/ PROFESION
4.1 Senarai Tugas dan Jawatankuasa
4.2 Sumbangan kepada KPM/JPN/PPD
4.3 Penulisan/ Penerbitan
5. BAHAN BUKTI DALAM PdP/ KEPIMPINAN
5.1 Sukatan Mata Pelajaran/ Rancangan Mengajar dan
Penilaian/ Perancangan Strategik
5.2 Contoh Hasil Kerja
6. ANUGERAH/ PENCAPAIAN
6.1 Anugerah Perkhidmatan
6.2 Anugerah dalam PdP/ Kepimpinan/ Lain-lain
7. PENILAIAN PdP/ KEPIMPINAN
7.1 Bahan bukti Keberkesanan Pengajaran/ Kepimpinan
7.2 Rakaman Video Pengajaran/ Kepimpinan
7.3 Maklum balas Murid/ Ketua Jabatan
Tandatangan Guru Baharu : ...
Tarikh :
...
Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

................
.
29

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

B. Semakan oleh Guru Mentor


Bulan ke-3
Perkara 1 hingga 7 telah disediakan.

Bulan ke-12
Setiap perincian dalam perkara 3, 6 (jika
berkaitan) dan 7 telah dilengkapkan.

Setiap perician dalam perkara 1, 2, 4 dan


5 telah dilengkapkan.
Ulasan :

Ulasan :

______________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________

Tandatangan

Tandatangan

............................................
(Guru Mentor)

...........................................
(Guru Mentor)

Tarikh :

Tarikh :

C. Pengesahan oleh Pengetua/Guru Besar


Ulasan :
______________________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________________________________
Tandatangan
.................................................
(Pengetua/Guru Besar)
Tarikh :

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

30

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PANDUAN PELAKSANAAN
FASA PEMENTORAN

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

31

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Tempoh Fasa

Objektif

: Memberi bimbingan, sokongan dan bantuan secara profesional


dan berstruktur kepada Guru Baharu sehingga Guru Baharu
mencapai tahap Kompetensi Profesionalisme seperti yang
dihasratkan (Kementerian Pendidikan Malaysia, 2014):
Memupuk sikap positif, dan mengamalkan nilai
profesional keguruan;
Meningkatkan daya suai, daya tahan, daya saing dan daya
cipta;
Meningkatkan kemahiran memerhati, keprihatinan dan
kepekaan terhadap murid;
Menyepadukan teori dengan amali PdP;
Menguasai dan memantapkan strategi pengajaran; dan
Mengenal pasti dan menyelesaikan masalah PdP dan
seterusnya memperkembangkan potensi guru.

Dimensi Kompetensi
profesional

Cadangan Kaedah
Pelaksanaan

Dokumentasi Guru
Baharu

*Satu tahun bermula dari hari pertama Guru Baharu


melaporkan diri di sekolah.
Tempoh boleh dilanjutkan sekiranya Guru Baharu tidak
menunjukkan peningkatan kemahiran dan kompetensi
yang ditetapkan (rujuk Dimensi Kompetensi Profesional di
bawah).

1. Pengetahuan
2. Kemahiran
3. Nilai Profesional
: Sesi formal & tidak formal
1. Penerangan
2. Perbincangan
3. Pemerhatian & catatan
4. Pengumpulan maklumat
5. Bimbingan
6. Ceramah & bengkel
: Portfolio
Nota: Dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

32

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Rekod Guru Mentor

: Log Coaching and Mentoring (Rujuk Panduan Pementoran,


m.s. 60)

Penilaian &

: 1. Berasaskan Portfolio Guru Baharu


2. Penilaian Guru Mentor

Pentaksiran
Terhadap
Pembangunan Guru
Baharu:
Cadangan Tempoh

: Sepanjang tahun

Masa
* Nota:
1. Fasa Pementoran merangkumi Fasa Orientasi.
2. Kandungan yang tercatat dalam Fasa Orientasi dikembangkan dengan lebih terperinci
melalui mod yang lebih praktikal:
a.
b.
c.

Guru Baharu diberi peluang untuk mengambil bahagian secara aktif dan hands-on
dalam pelbagai aktiviti pembelajaran dan pengajaran dalam dan luar bilik darjah.
Guru Baharu juga diberi pengalaman dalam pengurusan hal ehwal murid dan
program sekolah yang juga meliputi aspek pentadbiran dan sebagainya.
Guru Baharu juga dipimpin melaksanakan kajian tindakan terhadap proses
pembelajaran dan pengajaran bagi tujuan memperbaiki amalan pembelajaran dan
pengajaran.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

33

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan dan Fokus Kandungan


Aspek

Dimensi
Pengetahuan

Proses
Pengajaran dan
Pembelajaran
(menjurus
kepada mata
pelajaran/
bidang
pengkhususan)

Kandungan mata
pelajaran

Dimensi Kemahiran

Dimensi Nilai
Profesional

Menterjemah kurikulum

Ketuhanan
Bersyukur

Kurikulum (KSSR/
KBSM/ KSSM)

Merancang Rancangan
Pelajaran Tahunan &
Rancangan Pelajaran Harian

Pentaksiran
Berasaskan Sekolah
dan Penilaian

Pelaksanaan Pembelajaran &


Pengajaran (mengaplikasi
teori kepada amalan)

Ilmu Pendidikan,
pedagogi

Set induksi

Empati

Sumber pendidikan

Pelbagai pendekatan
PdP dan psikologi
(contoh:
pengurusan kelas
(classroom
management) dan
pengurusan murid)

Integriti

Kemahiran komunikasi

Amanah

Teknik penyoalan

Berakauntabiliti

Kemahiran Berfikir Aras


Tinggi (KBAT)

Adil

Tugasan murid

Penyayang
Ikhlas
Bertimbang rasa
Berbudi bahasa

Efisien
Berilmu
Kreatif, kritis dan
inovatif
Ketepatan
Interpersonal dan
intrapersonal
Berdaya tahan
Berdaya usaha
Kecintaan terhadap
profesion
Imej keguruan
Kualiti keguruan
Patriotisme dan
tanggungjawab
sosial
Pengorbanan
untuk negara
Toleransi sosial

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

34

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan dan Fokus Kandungan


Aspek
Penilaian dan
Pentaksiran
Pencapaian
Murid

Dimensi
Pengetahuan
PBS
UPSR
PT3

Dimensi Kemahiran
Penilaian pembelajaran
murid

Dimensi Nilai
Profesional
Adil
Integriti

Refleksi pengajaran guru

SPM
Pengurusan
Bilik Darjah

Kepentingan bilik
darjah yang kondusif
untuk pembelajaran
Susun atur kelas
abad ke-21

Pengurusan
Disiplin Murid

Pengurusan kelas

Efisien

Menguruskan bilik darjah


kondusif

Pekeliling ikhtisas
mengenai disiplin
pelajar yang sedang
berkuatkuasa

Mengenalpasti kesalahan
disiplin pelajar dan merujuk
kepada prosedur pengurusan
disiplin

Ketuhanan

Pengurusan
Fail, Aktiviti
dan Program
Kokurikulum
(Aktiviti Kelab,
Persatuan dan
Badan
Beruniform)

Sistem Fail

Mengurus fail secara


sistematik dan boleh diakses
dengan mudah

Integriti

Pengurusan
Fail, Aktiviti
dan Program
Sukan 1Murid
1Sukan

Pentaksiran Aktiviti
Jasmani, Sukan dan
Kokurikulum

Pengurusan
Kebajikan
Murid

Sistem Fail

Pengurusan
Kaunselling

Pekeliling/dasar
berkaitan

Fungsi Perkhidmatan
Kaunseling

Integriti

Efisien

Merekodkan dan
menguruskan persijilan

Mengurus fail secara


sistematik dan boleh diakses
dengan mudah
Merekodkan dan
menguruskan persijilan

Pekeliling/dasar
berkaitan

Penyayang

Merekodkan dan
menguruskan kebajikan

Perpaduan
Toleransi
Tolak ansur
Efisien
Ketuhanan
Penyayang
Integriti

fasilitasi

Penyayang

memotivasi murid

Efisien

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

35

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan dan Fokus Kandungan


Aspek

Dimensi
Pengetahuan

Dimensi Kemahiran

Dimensi Nilai
Profesional

mengurus kebajikan murid


mengenalpasti dan
membantu
memperkembangkan potensi
murid
Pengurusan
Kewangan dan
Pentadbiran
Sekolah

Pekeliling
Perbendaharaan
yang sedang
berkuatkuasa

Asas Perakaunan

Integriti

Pengurusan Kewangan

Efisien
Akauntabiliti

Outcome based
budgeting (OBB)
Pengurusan
Programprogram
Sekolah

Pelan tindakan,
pengoperasian,
etiket dan protokol

Menyediakan kertas konsep

Integriti
Efisien

(Contoh:
Hari Graduasi
Sekolah,
Hari Anugerah
Cemerlang)
Rujukan
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajaran Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012. Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

36

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PANDUAN PELAKSANAAN
FASA PEMBANGUNAN
PROFESIONALISME

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

37

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Tempoh Fasa

: Hari pertama Guru Baharu melapor diri di sekolah dan


berterusan sepanjang kerjaya sebagai guru.

Objektif

: Membimbing dan membangunkan kompetensi


profesionalisme Guru Baharu dalam meningkatkan
pengetahuan, kemahiran dan nilai profesional yang berkaitan
bagi memenuhi keperluan pendidikan abad ke-21.

Cadangan Kaedah
Pelaksanaan

: Dilaksanakan secara formal dan tidak formal:


1. Inisiatif kendiri (individu dan berasaskan sekolah)
2. Inisiatif Kementerian Pendidikan Malaysia
Cadangan aktiviti PPB:
Komuniti Pembelajaran Profesional (Professional Learning
Community - PLC)
Portal e-Guru
Wacana Ilmu
Penyelidikan
Penulisan dan Pengkaryaan
Lawatan Penanda Aras
Ulasan Buku
Inovasi
Coaching and Mentoring
Bengkel
Peningkatan Akademik
Kursus
Aktiviti PPB lain

Dokumentasi Guru
Baharu

Rekod Guru Mentor

: Portfolio
Nota: dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB
: Log Coaching and Mentoring
Nota: dokumen yang sama digunakan sepanjang pelaksanaan
PPGB

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

38

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan Pelaksanaan
Cadangan
Bulan
1
Rujuk
Panduan
Orientasi

Fokus
Dasar-dasar KPM
Pelan
Pembangunan
Pendidikan
Malaysia (PPPM)
Pelan
Pembangunan
Profesionalisme
Berterusan
(PPPB)

Kandungan
Amalan dan
pelaksanaan
pembangunan
profesionalisme
berterusan
Strategi pelaksanaan
pembangunan
profesionalisme
berterusan

Keberhasilan
(Outcomes)
Mengetahui,
memahami dan
menghayati serta
dapat
menterjemahkan
dasar utama KPM

Misi dan Visi KPM

Rujuk
Panduan
Orientasi

Etika Keguruan dan


Penjawat Awam

Peranan dan
tanggungjawab guru
sebagai penjawat
awam

Dilaksanakan
semasa Fasa
Orientasi
Bahan-bahan
berkaitan boleh
dimasukkan
dalam Folio PPB
Pendedahan
kepada Sistemsistem
pengurusan KPM.
Contoh: SPL KPM,
HRMIS, SPS dan
lain-lain (sila
layari
www.moe.gov.my
untuk rujukan
lebih lanjut)

Penilaian
Bersepadu
Pegawai
Perkhidmatan
Pendidikan
(PBPPP)

Catatan

Akauntabiliti
sebagai pendidik

Boleh dilaksanakan
semasa Fasa
Orientasi

Mengamalkan
pengurusan
kewangan
peribadi dan
sekolah yang
positif

Boleh dilaksanakan
semasa Fasa
Orientasi

Mempelbagai
kaedah dan
pendekatan
pengajaran

Boleh dilaksanakan
semasa sesi LADAP,
PLC, pementoran

Adab Bina Ilmu,


Menyempurna
Akhlak
3
Rujuk
Panduan
Orientasi

Pengurusan
Kewangan Sekolah

Prosedur kewangan
sekolah pembelian,
petty cash dan
sebagainya
Integriti dalam
menguruskan
kewangan

4-5

Pedagogi Bilik
Darjah

Menghadapi murid
pelbagai keupayaan
dan kebolehan dalam
kelas yang sama

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

39

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan Pelaksanaan
Cadangan
Bulan

Fokus

Kandungan

Keberhasilan
(Outcomes)

KBAT

Menerapkan
kemahiran berfikir
aras tinggi dalam
PdP

Mahir
menggunakan
aplikasi KBAT
dalam PdP

Penilaian dan
pentaksiran dalam
mata pelajaran

Pentaksiran
Berasaskan Sekolah
(PBS)

Memahami dan
melaksanakan
penilaian dan
pentaksiran
dengan penuh
integriti

i) UPSR
ii) PT3

Catatan
Contoh aspek KBAT
program iTHINK
Dilakukan dalam
PdP guru

iii) SPM
iv) STPM/STAM
Rekod
perkembangan
pembelajaran murid
7

Kajian Tindakan

Pendedahan kepada
kajian tindakan
Mengenal pasti
masalah dan fokus
kajian, mengumpul
data dan menulis
laporan kajian
tindakan

Menghasilkan
kajian tindakan
untuk
penambahbaikan
proses PdP

Rujuk Kajian
Tindakan (m.s. 70)

Guru Baharu
dapat
mengaplikasikan
ciri-ciri
pembelajaran di
abad ke-21

Book review dikira


sebagai latihan
yang boleh
dimasukkan dalam
SPL KPM

Perkongsian hasil
kajian tindakan
kepada pihak
sekolah
8 dan
Pendidikan abad keseterusnya 21

Pembacaan dan
ulasan buku
berkaitan
perkembangan
terkini dalam
pendidikan
Pembelajaran
sepanjang hayat
Lawatan penanda
aras

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

40

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Rujukan
Kementerian Pelajaran Malaysia, (2012). Surat Siaran Kementerian Pelajaran Malaysia Bil. 21
Tahun 2012. Panduan Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) Di
sekolah-sekolah Di Bawah Kementerian Pelajaran Malaysia. Bertarikh 21 Jun 2012. Pejabat
Timbalan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia: Putrajaya.
Kementerian Pendidikan Malaysia, (2014). Pelan Pembangunan Profesionalisme Berterusan
(Guru dan Pemimpin Sekolah). Kementerian Pendidikan Malaysia, Edisi 2014. Bahagian
Pendidikan Guru: Putrajaya.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

41

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

SURAT, DOKUMEN DAN LAPORAN


PPGB

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

42

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

MAKLUMAT BERKAITAN PENYEDIAAN SURAT, DOKUMEN SERTA PENGISIAN


BORANG PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)
(Perlu Dibaca Bersama Garis Panduan Pelaksanaan PPGB Di Sekolah-Sekolah Di Bawah
Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM), Surat Siaran KPM Bilangan 21 Tahun 2012)

I.

Surat Lantikan Guru Mentor oleh Pentadbir Sekolah


Surat Lantikan Guru Mentor adalah surat arahan kepada Guru Mentor yang dipilih
khas untuk membimbing Guru Baharu membangunkan kompetensi profesional
mereka. Pemilihan Guru Mentor adalah berdasarkan kesesuaian opsyen Guru Mentor
dan opsyen Guru Baharu, pengalaman mengajar, pengetahuan, kemahiran dan
personaliti Guru Mentor.

Tatacara
1.

Surat lantikan ini dikeluarkan kepada Guru Mentor sekurang-kurangnya satu


(1) minggu selepas Guru Baharu melaporkan diri di sekolah.

2.

Maklumat seperti nama dan nombor kad pengenalan Guru Mentor dan nama
Guru Baharu serta tempoh pelaksanaan program dinyatakan.

3.

Surat lantikan ini ditandatangani oleh Pengetua atau Guru Besar.

4.

Satu (1) salinan surat disimpan dalam fail sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

43

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

CONTOH SURAT LANTIKAN GURU MENTOR OLEH PENTADBIR SEKOLAH


SEKOLAH MENENGAH KEBANGSAAN 1MALAYSIA
JALAN PINANG SEBATANG
90000 MIRI
No. Telefon : 085-4312030
SARAWAK
No. Fax
: 085-4313000
__________________________________________________________________________________________________________________
LOGO
SEKOLAH

Ruj. Kami : SMK1M/PP.3977


Tarikh
:

NAMA
NO. KAD PENGENALAN
Tuan/Puan,
PELANTIKAN SEBAGAI GURU MENTOR BAGI PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU
(PPGB)
Dengan segala hormatnya perkara di atas adalah dirujuk.
2.
Sukacita dimaklumkan bahawa bagi memenuhi keperluan pelaksanaan Program
Pembangunan Guru Baharu, maka dengan ini tuan/puan adalah dilantik sebagai Guru Mentor
kepada Encik/Puan/Cik ____________________________________________ bermula pada __________________
sehingga __________________.
3.
Pihak sekolah percaya komitmen tuan/puan dalam pelaksanaan program ini
berdasarkan pematuhan kepada Surat Siaran Kementerian Pendidikan Malaysia Bilangan 21
Tahun 2012 dapat membangunkan kompetensi profesional Guru Baharu seperti yang
dihasratkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia.
Sekian, terima kasih.
BERKHIDMAT UNTUK NEGARA
Saya yang menurut perintah,

............................................
(Pengetua / Guru besar)

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

44

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

II.

Akuan Terima Guru Mentor dan Guru Baharu


Akuan Terima Guru Baharu dan Guru Mentor adalah satu dokumen persetujuan
antara Guru Mentor dan Guru Baharu sebagai ikatan baiah. Guru Mentor
merekodkan persetujuan dan komitmen untuk memberi bimbingan dan Guru Baharu
merekodkan persetujuan serta komitmen untuk menerima bimbingan dan
bekerjasama membangunkan kompetensi profesional mereka berdasarkan panduan
yang dikeluarkan dalam Surat Siaran Kementerian Pendidikan Malaysia Bilangan 21
Tahun 2012.

Tatacara
1.

Nama dan nombor kad pengenalan Guru Mentor dan Guru Baharu dicatat.

2.

Akuan Terima ditandatangani bersama oleh Guru Mentor dan Guru Baharu.

3.

Satu (1) salinan Akuan Terima disimpan oleh Guru Baharu dalam Portfolio dan
satu (1) salinan disimpan oleh Guru Mentor.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

45

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


AKUAN TERIMA GURU MENTOR DAN GURU BAHARU
Guru Mentor

_______________________________________________________________

Guru Baharu

_______________________________________________________________

Nama Sekolah :

_______________________________________________________________

Saya, ______________________________________ (K/P) _____________________ yang dilantik sebagai Guru


Mentor bersetuju untuk menerima tanggungjawab dan memberi bimbingan profesional
sepanjang tempoh Program Pembangunan Guru Baharu dilaksanakan berdasarkan Surat
Siaran Kementerian Pendidikan Malaysia Bilangan 21 Tahun 2012.
Saya, ______________________________________ (K/P) _____________________, Guru Baharu bersedia
menerima bimbingan dan akan bekerjasama sepenuhnya dalam program ini untuk
pembangunan kompetensi profesional saya sebagai seorang guru berdasarkan Surat Siaran
Kementerian Pendidikan Malaysia Bilangan 21 Tahun 2012.

Guru Baharu:

Guru Mentor:

..

(
Tarikh:

Tarikh:

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

46

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

III.

Log Pementoran
Log Pementoran adalah rekod sesi pementoran antara Guru Mentor dan Guru Baharu.
Log ini juga merupakan bahan rujukan Pentadbir Sekolah untuk memantau status,
mengenal pasti isu serta mencadangkan penambahbaikan pelaksanaan PPGB.

Tatacara
1.

Log Pementoran diisi sebulan sekali (Perbincangan secara formal dan tidak
formal antara Guru Mentor dan Guru Baharu perlu diadakan sekurangkurangnya dua (2) waktu seminggu).

2.

Log ini diisi bersama oleh Guru Baharu dan Guru Mentor.

3.

Perkara yang perlu diisi:


a. Aktiviti utama (Contohnya, berkaitan Dasar KPM, PdP, Pengurusan
Kokurikulum, Pengurusan HEM, dan sebagainya)
b. Isu atau perbincangan
c. Ulasan

4.

Log ini ditandatangani bersama oleh Guru Mentor dan Guru Baharu.

5.

Satu (1) salinan log disimpan oleh Guru Baharu dalam Portfolio dan satu (1)
salinan disimpan oleh Guru Mentor.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

47

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


LOG PEMENTORAN
Bulan/Tahun :_________/______

Bil. Pertemuan :________


AKTIVITI

ISU/PERBINCANGAN

ULASAN

*Sila sertakan lampiran jika ruang tidak mencukupi.


Disediakan oleh,
.
(Nama Guru Baharu)
Tarikh:
Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

.
(Nama Guru Mentor)
Tarikh:
48

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

IV.

Penilaian oleh Guru Mentor


Penilaian Pelaksanaan PPGB dilaksanakan oleh Guru Mentor untuk melihat tahap
pembangunan kompetensi profesionalisme Guru Baharu.
Tatacara
1.

Penilaian dilaksanakan dua (2) kali setahun oleh Guru Mentor pada bulan
keenam (6) dan bulan ke-12.
(Dilaksanakan oleh Guru Mentor melalui perbincangan dengan guru lain dan
Guru Baharu, pentaksiran berdasarkan evidens dan pemerhatian).

2.

Penilaian dilaksana untuk setiap Guru Baharu menggunakan borang yang sama.

3.

Dimensi kompetensi yang dinilai dan wajaran adalah seperti berikut:

4.

a. Pengetahuan

- wajaran 30%

b. Kemahiran

- wajaran 30%

c. Nilai Profesional

- wajaran 40%

Berkaitan Dasar KPM, PdP,


Pengurusan Kokurikulum,
Pengurusan HEM dan sebagainya.

Skor bagi setiap aspek kompetensi, jumlah skor, peratusan skor serta
keseluruhan skor dan peratusan diberi. Deskriptor pemberian skor bagi setiap
Aspek Kompetensi adalah seperti berikut:

SKOR

TARAF

9 10

Cemerlang

DESKRIPTOR
Mengetahui, memahami dan menghayati serta dapat
menterjemahkan semua aspek pengetahuan dalam
melaksanakan tugas.
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas.
Mengetahui, memahami dan menghayati semua nilai
profesional pada tahap yang baik.

78

Baik

Mengetahui, memahami dan menghayati semua aspek


pengetahuan dalam melaksanakan tugas.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

49

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

SKOR

TARAF

DESKRIPTOR
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas tetapi memerlukan
bimbingan.
Mengetahui, memahami dan menghayati semua nilai
profesional pada tahap sederhana.

56

Sederhana

Mengetahui dan memahami semua aspek pengetahuan


tetapi tidak menghayati aspek pengetahuan dalam
melaksanakan tugas.
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas tetapi masih
memerlukan bimbingan.
Mengetahui dan memahami semua nilai profesional pada
tahap sederhana.

34

Kurang
Memuaskan

Mengetahui semua aspek pengetahuan dalam


melaksanakan tugas tetapi tidak memahami dan tidak
menghayati aspek pengetahuan tersebut dalam
melaksanakan tugas.
Menguasai, mengamalkan dan menggabungjalinkan aspek
kemahiran dalam melaksanakan tugas tetapi sentiasa
memerlukan bimbingan.
Kurang mengetahui, kurang memahami dan kurang
mempamerkan nilai profesional.

12

Lemah

Tidak mengetahui, tidak memahami dan tidak menghayati


semua aspek pengetahuan dalam melaksanakan tugas.
Tidak menguasai, tidak mengamalkan dan tidak
menggabungjalinkan aspek kemahiran dalam
melaksanakan tugas.
Tidak mengetahui, tidak memahami dan tidak
mempamerkan nilai profesional.

5.

Penilaian ditandatangani oleh Guru Mentor dan disahkan oleh Pengetua/ Guru
Besar.

6.

Sekiranya tempoh pelaksanaan PPGB dilanjutkan ke tahun kedua, penilaian


semula terhadap Guru Baharu tersebut akan dilaksanakan selepas tempoh masa
pelanjutan PPGB berakhir.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

50

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


PENILAIAN OLEH GURU MENTOR
Nama Guru Baharu :
Bil.
1.

Dimensi
Kompetensi
Pengetahuan
(30%)

Skor

Aspek
Kandungan mata pelajaran

10

Ilmu pendidikan, pedagogi dan psikologi

10

Kurikulum dan kokurikulum

10

Pentaksiran dan penilaian

10

Teknologi Maklumat dan Komunikasi (TMK) untuk


pendidikan

10

Dasar-dasar dan hala tuju kerajaan

10

Pekeliling dan peraturan pendidikan

10

Skor
Bulan
Ke-6

Skor
Bulan
Ke-12

JUMLAH SKOR

2.

Kemahiran
(30%)

PERATUS SKOR (%) = Skor diperolehi x 30 %


Jumlah Skor (70)
Menterjemahkan dasar/ pekeliling atau peraturan
dalam amalan PdP

10

Merancang
dan
menyampai
pengajaran
pembelajaran mengikut mata pelajaran

10

dan

Mentaksir dan menilai

10

Mengurus kelas dan murid

10

Menggunakan TMK untuk pengajaran dan pembelajaran

10

Kepimpinan pengajaran dan pembelajaran

10

Melaksanakan kajian tindakan

10

Hubungan sesama manusia

10

JUMLAH SKOR
PERATUS SKOR (%) = Skor diperolehi x 30 %
Jumlah Skor (80)

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

51

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Bil.
3.

Skor

Dimensi
Kompetensi
Nilai
Profesional
(40 %)

Aspek
Keutuhan

10

Penyayang

10

Integriti

10

Efisien

10

Kecintaan terhadap profesion

10

Patriotisme dan tanggungjawab sosial

10

Skor
Bulan
Ke-6

Skor
Bulan
Ke-12

JUMLAH SKOR
PERATUS SKOR (%) = Skor diperolehi x 40 %
Jumlah Skor (60)
JUMLAH KESELURUHAN PERATUS SKOR (%)
Disediakan oleh,
.
(Nama Guru Mentor)

Tarikh :

Disahkan oleh,
.
(Pengetua/Guru Besar)
Nama dan Cap Rasmi Sekolah

Tarikh :

SKALA JUMLAH KESELURUHAN PERATUS SKOR DIPEROLEHI PADA BULAN KE-12 :


90% - 100%

Tahap Kompetensi yang Cemerlang

80% - 89.99%

Tahap Kompetensi yang Baik

60% - 79.99%

Tahap Kompetensi yang Sederhana

50% - 59.99%

Tahap Kompetensi yang Kurang Memuaskan

49.99% ke bawah

Tahap Kompetensi yang Lemah

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

52

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

V.

Laporan Status Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB)


Laporan Status Pelaksanaan Program Pembangunan Guru Baharu (PPGB) ini adalah
rekod lawatan atau pemantauan yang dilaksanakan secara berkala oleh pegawai
Bahagian KPM, JPN dan PPD. Laporan ini digunakan sebagai rujukan untuk tindakan
susulan pihak sekolah (jika berkenaan) dan juga bagi penyediaan laporan PPGB oleh
pihak BPG.
Tatacara
1.

Laporan

ini

disediakan

setiap

kali

lawatan/pemantauan.

(Lawatan/

pemantauan dijalankan sekurang-kurangnya dua (2) kali iaitu selepas tiga (3)
bulan pertama dan pada bulan ke-12 pelaksanaan PPGB).
2.

Nama, alamat sekolah dan bilangan Guru Baharu dicatatkan.

3.

Perkara yang dilaporkan adalah seperti berikut:


a. Amalan Terbaik
b. Isu Pelaksanaan
c. Cadangan Penambahbaikan

4.

- Merujuk kepada objektif program.


- Maklumat diperoleh melalui semakan
Portfolio dan perbincangan dengan Guru
Mentor, Guru Baharu, guru lain dan
Pengetua/ Guru Besar.

Nama, tandatangan dan cap rasmi pegawai lawatan/ pemantau serta Pengetua/
Guru Besar direkod secara bersama dalam laporan tersebut.

5.

Satu (1) salinan laporan disimpan oleh pegawai lawatan/ pemantau dan satu
(1) salinan disimpan oleh pihak sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

53

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

LAPORAN STATUS PELAKSANAAN PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


(Diisi oleh Pegawai BPG/JPN/PPD)
Nama dan Alamat Sekolah :

Bil. Guru Baharu :

Nama Pegawai :
1.
2.
3.
ULASAN
Amalan terbaik :

Isu pelaksanaan :

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

54

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Cadangan penambahbaikan :

*Sila sertakan lampiran jika ruang tidak mencukupi

Tandatangan Pegawai

Tandatangan Pengetua/Guru Besar

(Nama dan Cap Rasmi Pegawai)

(Nama dan Cap Rasmi Sekolah)

Tarikh :

Tarikh :

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

55

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

VI.

Sijil Penyertaan dan Sijil Penghargaan Program Pembangunan Guru Baharu


(PPGB)
Sijil Penyertaan PPGB adalah sijil yang mengesahkan bahawa Guru Baharu telah
menyempurnakan PPGB bermula dari hari pertama melaporkan diri di sekolah
sehingga bulan kedua belas (ke-12) dengan jayanya.
Sijil Penghargaan PPGB adalah sijil yang diberikan kepada Guru Mentor untuk
memperaku dan menghargai sumbangan dan kerjasama Guru Mentor terhadap
pelaksanaan PPGB.

Tatacara
1.

Sijil Penyertaan dan Sijil Penghargaan masing-masing dikeluarkan kepada Guru


Baharu dan Guru Mentor selepas tamat PPGB.

2.

Maklumat seperti nama dan nombor kad pengenalan Guru Baharu dan Guru
Mentor serta tempoh pelaksanaan program dinyatakan.

3.

Sijil ini ditandatangani oleh Pengetua atau Guru Besar.

4.

Satu (1) salinan surat disimpan dalam fail sekolah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

56

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

CONTOH SIJIL PENYERTAAN PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

(NAMA DAN LOGO SEKOLAH)

SIJIL PENYERTAAN
Dengan sukacitanya mengesahkan bahawa
(NAMA GURU BAHARU)
(NO. KAD PENGENALAN)
telah mengikuti dengan jayanya

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)


bermula pada
(Tarikh Mula)
sehingga
(Tarikh Tamat)

Tandatangan
Nama Pengetua/Guru Besar
Cap Rasmi Sekolah

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

57

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

CONTOH SIJIL PENGHARGAAN PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU


(NAMA DAN LOGO SEKOLAH)

SIJIL PENGHARGAAN
Dengan sukacitanya mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih kepada
(NAMA GURU MENTOR)
GURU MENTOR
(NO. KAD PENGENALAN)
atas sumbangan dan komitmen dalam menjayakan

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)


bermula pada
(Tarikh Mula)
sehingga
(Tarikh Tamat)

Tandatangan
Nama Pengetua/Guru Besar
Cap Rasmi Sekolah

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

58

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

RUJUKAN

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

59

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

PANDUAN PEMENTORAN
Pengenalan
Pementoran melibatkan komunikasi dua hala dalam tempoh masa yang tertentu antara
seseorang individu yang berpengalaman, berpengetahuan serta mempunyai kebijaksanaan
yang tinggi dengan seseorang yang dianggap kurang berpengalaman, berpengetahuan serta
kurang berkemahiran. Pementoran menyediakan peluang kepada Guru Baharu menimba
pengalaman atau pengetahuan melalui hubungan mesra serta berkomunikasi secara
profesional ke arah perkembangan dan pembangunan diri mereka.
Setiap Guru Baharu mesti melibatkan diri secara aktif dalam program Pementoran bagi
meningkatkan dan memantapkan penguasaan pengetahuan, kemahiran PdP dan nilai
keguruan serta pengurusan sekolah.

Rasional Keperluan Mentor


Hasil kajian yang dilakukan oleh Virginia Polytechnic Institute dan State University
bertajuk Teacher Mentoring: An Analysis of Roles, Activities and Conditions (dalam Salhah
Abdullah et al. 2007:22), dapat dirumuskan bahawa terdapat tujuh kategori aktiviti
pementoran dalam membantu Mentee, iaitu:
a.

menggalakkan membuat refleksi;

b.

mengarah dan menyokong pelan tindakan;

c.

memberikan bantuan secara langsung dalam menghasilkan bahan-bahan PdP;

d.

menyediakan maklumat yang mungkin berguna dalam menghasilkan


pengubahsuaian;

e.

memberi idea yang membolehkan Mentee menyelesaikan masalah;

f.

memberi dorongan dan sokongan emosi; dan

g.

meredakan ketegangan semasa berhadapan dengan masalah.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

60

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Definisi Mentor, Mentee, Pementoran


Mentor merupakan seorang guru yang dilantik untuk membimbing perkembangan kerjaya
seorang Guru Baharu. Beliau adalah seorang yang lebih kanan atau berpengalaman (lebih
lima tahun berkhidmat) dan boleh dijadikan sebagai role model dalam kalangan rakan
sekerja.
Mentee bermaksud Guru Baharu yang dibantu oleh Mentor dalam proses Pementoran.
Beliau merupakan seorang yang memerlukan bantuan dalam pembangunan diri,
perkembangan dan pemantapan kerjaya serta penyesuaian dalam profesion keguruan.
Pementoran merupakan satu proses memberi bimbingan, sokongan dan bantuan secara
profesional oleh Mentor bagi pembangunan diri Mentee terhadap tugas profesionalnya.
Proses Pementoran melibatkan aktiviti perhubungan, pengkongsian pengalaman,
pemindahan ilmu dan kemahiran serta pembinaan sahsiah keguruan dalam jangka masa
yang ditetapkan.

Pemilihan Mentor
Mentor hendaklah terdiri daripada seorang guru yang berpengetahuan, berpengalaman
dan berkemahiran (lebih dari lima tahun). Asas pemilihan Mentor adalah seperti berikut:
a.

guru yang berpengalaman dalam mata pelajaran yang diajar oleh Mentee;

b.

boleh membangunkan potensi individu;

c.

dihormati oleh rakan-rakan sekerja kerana memiliki kemahiran dan pengetahuan


yang tinggi dalam bidang pengkhususannya;

d.

berinisiatif dan mengikuti perkembangan pendidikan dengan penuh


tanggungjawab;

e.

mempunyai pemikiran reflektif;

f.

memiliki kemahiran membimbing dan melatih;

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

61

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

g.

boleh mengurus masa dengan baik;

h.

memperlihatkan rasa kecintaan terhadap PdP;

i.

komitmen yang tinggi terhadap peningkatkan kualiti masa depan pendidikan


negara; dan

j.

menerima tanggungjawab dengan hati yang terbuka.

Kaedah Pelaksanaan Pementoran


a.

Pentadbir sekolah memberikan taklimat kepada Mentor dan Mentee tentang PPGB.

b.

Mentor berbincang tentang pelaksanaan program pementoran.

c.

Mentor membimbing Mentee bidang, tugas dan tanggungjawab sebagai guru.

d.

Mentor membimbing Mentee bagi mendapatkan maklumat dan panduan yang


berkaitan dengan aktiviti atau program sekolah.

e.

Mentor membimbing dan memberi nasihat kepada Mentee tentang semua aspek
berkaitan pendidikan.

Objektif Pementoran
Pada akhir proses pementoran Guru Baharu dapat:
a.

memupuk sikap positif, meningkatkan daya ketahanan diri serta mengamalkan nilai
profesional keguruan;

b.

meningkatkan daya suai, daya tahan, daya saing dan daya cipta;

c.

meningkatkan kemahiran memerhati, keprihatinan dan kepekaan terhadap murid;

d.

menyesuaikan diri dengan budaya sekolah;

e.

menyepadukan teori dengan amali PdP;

f.

menguasai dan memantapkan strategi pengajaran;

g.

mengenal pasti dan menyelesaikan masalah PdP dan seterusnya


memperkembangkan potensi diri guru; dan

h.

membuat refleksi dan penilaian kendiri dalam semua aspek tugas guru.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

62

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Jenis dan Ciri Pementoran


Jenis Pementoran
Situasi

Formal

Tidak Formal
Ciri Pementoran

Ringkas
Segera
Spontan
Rawak
Kasual
Kreatif & Inovatif
Respon kepada
keperluan semasa
Mentor berinisiatif
secara intervensi
Mentee
bertanggungjawab
mengenal pasti dan
menggunakan
pembelajaran

Sukarela
Sangat peribadi
Sangat peka kepada
keperluan Mentee
Tidak berstruktur
Fleksibel
Mentor mendorong
Mentee dengan
perkongsian, bantuan dan
keprihatinan
Peranan sama rata
(pemberi-penerima)
Laluan membina
persahabatan dan rasa
hormat

Jangka masa panjang


contoh produktif
Sumber untuk membina
perhubungan persahabatan
Bersifat sistematik dan
berstruktur, tersusun dan
berterusan
Dilaksanakan berdasarkan
keperluan organisasi
Fokus kepada visi
organisasi atau matlamat
setiap bahagian/unit

Jenis Pementoran
Situasi

Formal

Tidak Formal
Ciri Pementoran

Membantu Mentee dalam


proses membuat
keputusan

Kebergantungan kepada
kecekapan, ilmu,
kemahiran dan
kebolehan Mentor

Mempunyai kaedah dalam


pemadanan Mentor
dengan Mentee
Penetapan jangka masa
dalam penetapan matlamat
Program di bawah
peruntukan organisasi

Jadual 3: Jenis Pementoran dan Ciri Pementoran

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

63

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Proses Pementoran
Terdapat tiga perkara utama yang perlu diberi perhatian dalam proses pementoran iaitu:
a.

Memerhati (Observe)
Semasa proses Pementoran dijalankan, Mentor perlu memerhati tingkah laku
Mentee bagi memastikan terdapat perubahan dan penambahbaikan yang berlaku.
Mentee

juga

perlu

melakukan

pemerhatian

kepada

Mentor

dan

perlu

mengemukakan soalan bagi mendapatkan seberapa banyak sumber maklumat


sepanjang proses Pementoran.
b.

Melibatkan Diri (Participate)


Mentee perlu melaksanakan tugasan yang dirancang untuk memperoleh
pemahaman yang lebih mendalam. Dalam masa yang sama, Mentee dapat
mempelajari sesuatu secara praktikal. Bagi tujuan ini, perbincangan perlu kerap
dilakukan secara bersama.

c.

Melaksanakan (Conduct)
Mentee boleh diberi kepercayaan untuk melaksanakan program-program yang
dirancang sendirian bagi menilai tahap kompetensi yang telah dipelajari. Dalam
proses pementoran, apabila Mentee boleh berdikari bermakna satu perubahan
positif telah berlaku kepada Mentee.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

64

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

CARTA ALIRAN KERJA

MULA

Menerima Guru Baharu (Fasa 1)

Orientasi Budaya Kerja

Pemerhatian / Penglibatan

Dapatan Penilaian (selepas 6 bulan)

Tindakan / Susulan

Penamatan / Penilaian Akhir

TAMAT

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

65

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Kemahiran Pementoran
Kemahiran yang perlu diberi perhatian adalah seperti berikut:
a.

Kemahiran Mendengar
Semasa bersama Mentee, Mentor perlu memberikan fokus dan mengenepikan
segala pemikiran yang tidak berkaitan dengan proses Pementoran.

Kesediaan

mendengar dengan baik bukan bermakna Mentor hanya menerima secara pasif
perkara yang disampaikan oleh Mentee tetapi Mentor juga perlulah memberi
maklum balas secara lisan atau bukan lisan.
b.

Kemahiran Bertanya
Kemahiran bertanya penting digunakan dalam proses Pementoran kerana dapat
memberi peluang kepada Mentee menyatakan rasa hati, keinginan, harapan, idea
serta pendapat kepada Mentor.

c.

Kemahiran Memerhati
Dalam usaha memahami dan membantu Mentee, Mentor perlu menumpukan
sepenuh perhatian kepada Mentee terutamanya semasa pertemuan diadakan.
Melalui pemerhatian, Mentor perlu bijak mentafsir tingkah laku Mentee dengan
tepat. Mereka perlu sedar dan peka pada bahasa bukan lisan, reaksi muka dan suara
Mentee.

d.

Memberi Maklum Balas


Mentee sememangnya memerlukan maklum balas daripada pihak lain sebagai
maklumat dan panduan kepada pembangunan diri mereka. Mentor perlu memberi
maklum balas kepada Mentee yang meyakinkan. Maklum balas bukan sahaja dapat
digambarkan melalui kata-kata tetapi juga melalui perlakuan dan tindakan. Maklum
balas positif yang diberikan oleh Mentor mempunyai pengaruh yang kuat terhadap
motivasi Mentee untuk meneruskan proses pementoran.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

66

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

Ciri-ciri maklum balas:


tepat, berfokus dan mudah difahami;
bersifat segera dan mesra;
berterus-terang;
khusus kepada seseorang.
tidak bersifat menghukum; dan
tidak membuat penilaian secara stereotaip.
e.

Kemahiran Menentukan Fokus/Matlamat Pementoran


Dalam proses pementoran, kemungkinan Mentee akan mengadu permasalahan yang
dihadapi. Mentor perlu meluaskan perspektif Mentee untuk melihat masalah bukan
sebagai sesuatu yang negatif sebaliknya sebagai satu peluang untuk membuat
perubahan atau penambahbaikan. Dalam proses melihat permasalahan Mentee,
Mentor juga perlu mahir menentukan fokus agar selari dengan matlamat
pementoran.

f.

Kemahiran Berfikir
Kemahiran berfikir secara kreatif dan kritis merupakan prasyarat kemahiran
membuat keputusan. Apabila Mentor mampu berfikir secara kritis dan kreatif,
Mentor boleh memberi cadangan-cadangan yang membina kepada permasalahan
yang dikemukakan oleh Mentee. Secara tidak langsung Mentor akan dapat
mempermudah, mendorong dan membimbing Mentee mencari alternatif terbaik
bagi menyelesaikan masalah mereka.

g.

Membuat Penilaian
Mentor perlu bijak membuat penilaian atas maklumat sama ada daripada Mentee
atau individu lain.
Kemahiran menilai membantu Mentor memberi respon dan membuat penilaian
yang berkesan.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

67

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

RUJUKAN
Debra Eckerman Pitton 2006, Mentoring Novice Teachers Fostering A Dialogue Process,
Corwin Press A Sage Publications Company California.
Duke, L., Karson, A., Wheeler, J. 2006. Do Teachers Mentoring and Induction Program Have
Greater Benefits For Teachers Who Lack Preservice Training? Journal of Public &
International Affairs-Princeton. 17, pg.61-82
Jabatan Perkhidmatan Awam Malaysia. 2008. Pementoran dalam Perkhidmatan Awam
Panduan untuk Guru Baharu dan Mentee.

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

68

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

SURAT SIARAN
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA
BILANGAN 21 TAHUN 2012
PANDUAN PELAKSANAAN PROGRAM
PEMBANGUNAN GURU BAHARU (PPGB)
DI SEKOLAH-SEKOLAH DI BAWAH
KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

69

PROGRAM PEMBANGUNAN GURU BAHARU

KAJIAN TINDAKAN

Sektor Peningkatan Keilmuan, Bahagian Pendidikan Guru, 2015

70