Safi Airways

On the 22nd of February, Safi Airways successfully
conducted its first flight on the Kabul – Abu Dhabi
route...

The world’s biggest Holy Quran

The biggest version of the hand written Holy
Quran which was calligraphy by an Afghan in
five years ...

Nowruz

the oldest Aryan’s heritage and
the ceremony of nature

‫اولین پرواز صافی ایرویز به ابوظبی‬
... ‫ صافی ایرویز اولین‬،‫در بیست و دوم ماه فبروری سال روان‬
‫بزرگترین قرآن شریف‬
.. ‫با حضور ده ها تن ازعلما و روحانیون افغانستان‬

‫د افغانستان سیمه ییزې موسیقۍ‬

...‫په هغه جغرافیه کې چې نن ورځ یې افغانستان بولي‬

Doing Business in Afghanistan?

TALK TO Ti.
Doing Business in Afghanistan? Talk to Ti.

Technologists, Inc. (Ti) is Afghanistan’s largest construction and

Ti’s services include:

engineering services company, with more than 1,000 professional

• Design/Build and Site-Adapt Construction

employees.

• Engineering Services and Design

Since 2004 Ti has built roads, bridges, power generation plants,

• Operations and Maintenance

industrial parks, border crossings, warehouses, schools and

• Production and Manufacturing of

medical facilities, judicial centers, administrative buildings, detention
facilities, military barracks, and one of the largest construction
projects in Afghanistan—the Afghan National Police National
Training Center in Wardak Province.

Construction Materials

• Logistics and Security
• Capacity Building and Training

Technologists inc
Building Strong Foundations

To learn more about what Ti can do for you, visit www.technologistsinc.com/safi or scan the QR code.

Cargo
Construction
Property & Contents
Group Personal Accident
Motor Fleet (Passenger & Commercial)

“NORTH GATE”
Pinnacle Hotel Services
a C3PO International Ltd.

Introducing the brand-new
North Gate Life Style Community:

an advanced 250-person community ideally
situated on the new Bagram Road, close to the
industrial heart of Kabul city…

Our vastly experienced staff has the capability to provide all the required services to build, operate and
maintain a First class facility. This includes:
 Catering and food supply
 Housekeeping and Janitorial services
 Guest / tenant services
 Morale, Welfare and Recreation (MWR)
 Full internet service
 Conference facilities
 First class dining facility
 Independent power and water supply / sewer

PINNACLE HOTEL SERVICES:

Secure hotel accommodation
Full LSA solutions
Luxurious recreation facilities
Full DFac service
Laundry
Catering
Housekeeping
Labor supply

PINNACLE CONSTRUCTION:

Full design services
Full project management
Accommodation construction
Office design and construction
MWR construction
New building design
Land planning and development

PINNACLE LOGISTICS:

Turnkey freight forwarding
Secure convoys
Food supply
Fuel transportation
All environments
Security

by C3PO International Ltd.

For further information please contact Pinnacle at:
+937.93.191.920, +937.97.236.118, +937.98.934.759

sales@pinnacleafghanistan.com
http://www.pinnacleafghanistan.com
http://www.northgatehotel.com

Contents

Contents
9
18
20
22
34
46

Info
Chairman Message

Safi Airways board of directors is proud to carry
the passengers and business cargo with full
enthusiasm...

News
Safi Airways

On the 22nd of February, Safi Airways successfully
conducted its first flight on the Kabul – Abu Dhabi
route...

Info
The world’s biggest Holy Quran

The biggest version of the hand written Holy
Quran which was calligraphy by an Afghan in five
years ...

Info
Nowruz

the oldest Aryan’s heritage and
the ceremony of nature

Cinema
Herat Cinema

The western city of Afghanistan, Herat has been
one of the most cultural and literary cities of
Afghanistan...

News
Union of Airline

The Union of Airline Companies established
while the private sector...

Telephone No
+93799446560
+971507428273
Email
info.karoora@gmail.com
Website
www.karoora.net
8

In-flight Magazine

Photo By | Gulboddin Elham

Produced by

Chief Editor:
Said Zahid Danial
Graphic Director: Ali Momeni
Editors:
Pro.SayedYahya Hazin & Nermeen Bishady
Translator:
Jawid Weesaa
Art Assisstant: Asad Changizi
Reporter:
Jawid Rostapor
Marketer:
Tabassom Nikozadah

Chairman message

Chairman Message

Dear Reader!
Safi Airways board of directors is proud to carry the
passengers and business cargo with full enthusiasm
considering all the international criteria and to achieve the
satisfaction and interest of all national and foreign
passengers. These all became possible when we dealt
honestly with the full commitment for providing standard
services to our passengers.
Increasing and continuously progress is always important for
me and my working team in Safi Airways, and every day I
am thinking about providing more facilities to my passengers.
As of this policy, Safi Airways has commenced a new route
to Abu Dhabi, United Arab Emirates.. And in the near future
we have planned to start another route from Kabul to
Bahrain.
It is a great pleasure that Safi Airways has achieved
remarkable services for its passengers in these few years. The
year 2011 was a fruitful year for us with remarkable
achievements in the passengers’ services area for Safi Airways and we have considered more decisions for better
activities in this year. We always pay attention to our dear passengers with providing special systems in the
international aviation in order to make a completely visionary trip. Safi Airways is trying to take opportunity
for helping to the Afghanistan people, and be a good role model to other airlines which are active in Afghanistan.
Paying attention to the passengers’ safety during the flight is from the main issues that made our minds busy
on the ground and in the air. We try to increase the safety factors by using modern technology and to assure
the passengers that Safi Airways has adjusted itself to global standards.
With specific planning based on the global standards in the developing plans, Safi Airways considered to report
the improvements with time, to your honorable passengers via this magazine which is in your hands. We are
taking our steps with actions not with just with words, through growth and improvement with this great nation
in hope to win the bliss and prosperity for the people of Afghanistan.

Ghulam Hazrat Safi
Chairman of Safi Group

In-flight Magazine

9

Editorial message

Thanks a lot for choosing Safi Airways for your trip to
your destination. The 12th issue of In-Flight Magazine
in your hand represents the culture and capabilities of
Afghan people in different fields of social life. All of us
in the Safi Magazine try to present you the best and
pure contents of cultural, social and information in
English, Dari and Pashto.
In the 12th issue you will read some reports from government activities in different parts of Afghanistan,
detailed report from the parliament activities and the
laws they enacted in the past year and a report from
transferring the security responsibilities to Afghan
soldiers. in addition to these, in the cultural part we
have a look at the history of Nowruz and its ancient
traditions and customs in different countries specially
Afghanistan, introduction of historical places of Afghanistan, including Ekhtiyaradin Castle, introduc-

ADV

ing Kabul and Herat public libraries. Also more than
these, in the art section we will have a look at the
cinema art in Herat as well as a detailed review of
Afghanistan mines.
Next you will read an interesting and exclusive interview with an inventor and explorer in the electronics
sector who has designed dozens of projects and recently has made an unmanned aircraft by himself.
We hope that we have been able to offer your interested contents in the 12th issue of In-Flight magazine.
Waiting for your comments and suggestions for improving the contents of this magazine; you can send
your comments with our Email Address:
info.karoora@gmail.com
Many thanks
Said Zahid Danial
Chief Editor

RANA
T E C H N O L O G I E S

THE LEADER & BRAND NAME FOR QUALITY & RELIABILITY

IN PROVIDING HIGH SPEED WIRELESS INTERNET SERVICES

ALL OVER AFGHANISTAN

FOR 6 YEARS IN A ROW,

PROUD TO SERVE



US Armed Forces
NATO
ISAF
Government & Commercial Enterprises in Afghanistan
VSAT | WiMAX | TECHNICAL TR AINING | IT HOSPITAL

www.ranatech.com | +93 0798 85 85 85
POLYCOM
www.ranatech.com | +93 0798 85
85 85

T R IV IS IO N

TM

©2011 DesignbyTriVisionAdvertising
www .trivision

.tv

KABUL STAR HOTEL WELCOMES YOU

Kabul Star Hotel, A 5 Star Hotel in Kabul and One of the most luxurious Hotel in Afghanistan.
We Will Provide a Wide Range of Services Guaranteed to you
24 Hours a Day, 7 Days a Week and 52 Weeks a Year.

!
s
t
s
e
u
G
t
s
e
B
Best Host for
Address: Zanbaq Square, Ankara Street, Opposite Turkish Embassy Kabul, Afghanistan
Contacts: +93 (0) 20 231 31 31 / +93 (0) 20 230 46 46 / +93 (0) 797 60 11 11 / +93 (0) 788 000 314
www.kabulstarhotel.com / www.kabulstarhotel.af
info@kabulstarhotel.af / support@kabulstarhotel.af / sales@kabulstarhotel.af

Interview

Rajab Ali Andishmand:
“if I’m supported,
I will make proud”

After seconds waiting behind the
phone, I heard his broke and quiet
voice. “I want to talk to Mr. Rajab Ali
Andeshmand, the explorer and
inventor,” I said. “Yes please it’s
me,” He answered. We made an
appointment for the next day for an
interview and He gave me his home
address. The next day at nine
o’clock I set in a taxi to go to the
address he told me on the
telephone. We passed the streets
and narrow roads of Koteh Sangi
one behind another. “If I knew the
address is in these areas I would
never come here in these full of
mud, dust and sub streets.”Said the
driver of taxi. I called Rajab Ali
Andishmand and asked his address
again. We reached to Sarkarizaq
which is an overcrowding region.
Obviously the region where Mr.
Andishmand lived was a poor
region. He had a poor house, while
the decoration of his house seemed
different. At the corner of his room
I saw an aircraft which was from his
inventions. I looked at this aircraft a
few minutes and then I started the
interview, at first I asked him to say
about his personal life. He answered
my question with a smile, “I am
living in this poor region (Sarkariz)
since I was born here in a poor
family about forty years ago. I have
studied up to six class of school.
14 In-flight Magazine

My father named me Rajab Ali, and
since I always immersed in the
world of ideas and thoughts; I
selected Andishmand (thinker) as
my nickname.
Mr. Andeshmand says that he was
feeling the desire to make the
electronic
devices
from
his
childhood, the time he was 6 or 7
years old when he was making toys
from scrap metals and once upon a
time when he was 15 years old he
has made an excavator for himself
which according to him this
excavator has changed his life’s
route. He explains that when he
was busy with the other children
playing with the excavator in the
alley, the school’s head master was
passing from there as he was living
nearby. He asked the children that
from where they have brought this
excavator? And the children who
were playing told him that this
excavator is made by Rajab Ali
himself. The headmaster has told
him that tomorrow I will take you
somewhere because your initiative
is interesting and far from
imagination.
Mr. Andishmand said that the next
day of that day the headmaster
came and took me with my
excavator, I didn’t know to where
he takes me, at the end with the
kind headmaster we went to the

Mines Ministry. After a few minutes
we went to the Minister’s office and
the headmaster put the excavator
on the desk and said: Mr. Minister,
this boy has made this excavator,
his talent is really extraordinary.
Mr. Andishmand continued; the
Minster kissed me and was very
kind to me and I started my
excavator for him. The Minster said
to me: My son, what do you wish to
do with this talent? Mr. Andeshmand
says he still remembers the kind
face of that Minster and told us the
rest of his life story in the world of
electric inventions. He says that
when the Mines Minister realized
the importance of my invention, he
wrote an official order to the
mechanical office of Jangalak
Fabricate. After being tested by
some of the engineers in the
Jangalak Fabricate, I was registered
in the map drawing section.
Although Mr. Andeshmand was in
the 6th grade of school, but in
Jangalak
Fabricate he was
registered in the 10th grade of the
Professional Technical School of
Jangalak Fabricate and finished
the 14th grade there, but he could
never get his certificate, so if he is
asked about his degree, he answers
that he has finished the 6th grade in
school. Rajab Ali Andeshmand has
received awards for his inventions
he has done. In the Babrak Karmal

Interview

‘s era the Ministry of Information
and Culture announced that they
will held a competition for the best
inventions and innovations, and the
Government will give awards to the
best inventions chosen. He took
few of the tools he made and gave
it to the exhibition responsible. In a
few days there was a ceremony in
Kabul’s Nendarton in Chaman e
Hozori in Kabul and the winners
had to be announced.
He claims this as one of the happiest
and non repeatable memories of
his life: When the names were
announced, the announcer said my
name like this: Rajab Ali has
achieved the best prize from the
juries. It was a big excitement for
me, an excitement that I cannot
express. It was really an
unforgettable scene. The first prize
was 10000 Afghanis which was a
huge amount on that time and a
scholarship from the cabinet
delegation to aboard. But the
political challenges and the other
problems as he says has prevented
him to go abroad for the studying.
According to him, the situation that
time was not good and was some
security treats so that the families
didn’t let their children to go abroad
for studying.
With all these, he has studied until
14th grade of the Professional
School, but doing an interview with

a magazine that time has caused
that they deprive him from receiving
his certificate. In that interview he
said that the Government has given
him just the cash prize and they
didn’t do any remarkable thing for
him. The Government responsible
and specially the Technical School
on that time have asked him to
come to the school, as they wanted
to arrest him and put him into
prison, but instead of going to the
school, he left it.
After that event he was busy with
his uncle in selling metals, but he
continued his innovations at home
and his passion for that has never
been
decreased,
because
according to him the dream of
invention and production was
always with him and he was always
searching for discovering and
inventions and he lives in that world
and recognizes it as a part of his
life.
Mr. Andeshmand expresses the
problems and difficulties during the
war time with sorrow and is angry
from no practical use of his
inventions. In the war years he
immigrated to Pakistan and from
there he went to Iran and was there
for many years. He tells those years
had good and bad memories and
problems which he faced on that
time. Immigration and residence in
Iran was from one side good for

him because he earned good
money there because in the factory
he was busy, as an inventor he was
respected and behaved well by all
the employees. But with all that,
immigration and being away from
the homeland (Afghanistan) was
painful for him, because what he
was doing there, if he did in his
country Afghanistan it was counted
as a big honor and achievement for
himself and for the people, however
working for the foreigners was not
so costly and was just a daily salary
for him.
He says that he has some designs
that if go to practical they will be big
achievements for Afghanistan, but
lack of attention from the authorities
to his inventions has caused him to
complain from them.
Invention of an unmanned airplane
was from the conceptions that since
years he was dreaming, but in the
years after that it was made by
USA. He says that when he was
informed from the news about that
invention, he became sad because
he knew it as his and Afghanistan
people’s right to build it, but because
of no facilities, this concept was
buried in his mind. This airplane
which he made it recently is one
meter long and about 50cm
dimension and is now on a stand in
his room.it is working via a remote
control which functions as a radar.
In-flight Magazine 15

Interview

He started the airplane and showed
its working by a remote control. It
was really interesting. I asked Mr.
Andeshmand that has he copied
from the other airplanes the material
he used for building this airplane.
Mr. Andeshmand answered me
with a smile on his lips that I have
seen the unmanned airplane just in
the sky, how could I copy this from
that? When asking again that how
you made it, he smiles again and
says: I have categorized all these in
my mind that how can I build it?
From what can build it? From where
should I start? And what is the task
of each material? These were all
the questions came in my mind and
I processed them in my mind and
wrote it on the paper and so my
invention was complete.
He has more of these concepts and
inventions, but has not ability to
implement them because making a
tool needs materials. Rajab Ali
Andeshmand has a concept in
preventing traffic accidents which if
comes into practical area, the death
toll will be reduced to 2 from10
persons and the car and the health
damages will also reduce up to
25%. But for applying this concept
the supporting of the Government
or other organizations is needed in
order to prepare the materials. He
says for preventing the air pollution
and avoiding heavy traffic buriers
he has also plans that when
practically complied the traffic jam
will be reduced up to 36 or 40
percent.
According
to
Mr.
Andeshmand he has concept in
mind that when practically done,
70% of the ships’ passengers
sinking in the sea will be rescued,
however the biggest inventors in
the world has worked on these
concepts in the other countries but
what he has drawn in his mind is
separate and away from the others
minds!
16 In-flight Magazine

I ask him for which reason you
made the unmanned airplane
before the other inventions such as
metro and rescuing people in the
traffic
accidents?
Rajab Ali
Andeshmand shakes his head as a
confirmation to my idea and says: I
visited many time the Government
foundations but nobody listened to
my ideas, maybe there is no divinity
that I am an inventor so for this
reason I built this airplane to attract
the attention of the Government
authorities and to show them and
the world that in Afghanistan there
are people who have concepts far
from imagination. It means as he
feels making an airplane is
dangerous but he hopes that it
become a way for winning in this
way that he can do what he always
had in his mind and by this to do
something for Afghanistan
and Afghan people.
He says that he is
thinking for human
being’s
amnesty
and welfare and
for this in his most
concepts;
he

wants the welfare of people in
technical and technological areas.
His views are different but for
making it practical he needs to
serious financial support.
With all these, the Afghan inventor
is trying hard to fulfill his family’s
daily necessaries at the moment
and asks the Afghan and
International authorities who are
active in this case to help him, he
says with confidence that he will do
what he say.

In-flight Magazine 17

News

Safi Airways

launches first flight to Abu Dhabi
On the 22nd of February, Safi Airways successfully conducted its first flight on the Kabul – Abu Dhabi
route. This route was launched to serve Afghans living in Abu Dhabi and also serve Diplomats, Emiratis
and Afghanis who travel between the two cities.
The flight was a success with an extensive mix of different passengers on board who were ceremoniously met in Abu Dhabi by members of Safi Airways management. Safi Airways is also offering a free bus
service for passengers from and to Al Ain to Abu Dhabi for passengers originating or travelling to Al Ain,
and this was successfully started from first flight, much to the delight of the passengers going to Al Ain.

18 In-flight Magazine

News

With growing demands for this sector and an increase in number of visitors in the region, Safi Airways will fly this route 4 times weekly, operating on an Airbus 320 which has a capacity of 12 business class seats and 132 economy seats. Safi Airways has thus provided direct access to its
passengers between the two hubs.
The Abu Dhabi route is the second new route since the new management team has come on
board. With the new senior management team on board, the airline is destined to an uphill growth.
The team has plans to expanding its network to other destinations in the next year such as Bahrain
which is coming up in April of this year, whilst still maintaining the integrity of the airline. Safi Airways also flies to Dubai from Kabul two times a day, so this is their third route. The new route to
Abu Dhabi has new crew members and refurbished seats. The ICAO complaint airline aims to
restructure the airline with increased safety standards, improving services, increasing productivity
of the highest possible standards.
With future plans of major overhaul of product onboard, as well as establishing long term business
plans and a model that is economically viable and successful, Safi Airways is definitely the ideal
airline for travelers flying to and from Kabul, and has stayed true to its goal of making Afghanistan
reachable from all parts of the world.

In-flight Magazine 19

Info

The world’s biggest Holy Quran
has been calligraphy handwritten
by Afghans
The biggest version of the
hand written Holy Quran
which was calligraphy by an
Afghan in five years officially
announced in a ceremony
that dozens of scholars,
government officials and
clergymen were participated.
The great Quran has been
calligraphy handwritten by
ten Afghan calligraphers and
the budget was paid by the
Cultural Center of Hakim
Nasser Khusro Balkhi. This
handwritten Quran is the
biggest calligraphy Quran in the world. The Idea of
writing this book was given by Afghan Ismailia leader,
Said Mansour Naderi who also paid the expenses too.
This Holy book has been calligraphy handwritten by
Mohammad Saber Yaghut Husain the great artist with
his five students. This great artwork has two hundred
and eighteen pages, two meters and thirty centimeters
height, one and half meter wide and eighteen
centimeters thickness. It’s written on special fabric with
acrylic color, its thirty parts designed and miniaturized
in thirty different kinds. The work on Holly book started
in 2007 and finished in 2011. It took two other years for
paging and other works.
Haji Said Mansour said on celebration day that this
artwork is the achievement of all the Afghanistan and
world’s people and wished peace, improvement and
stability for Afghanistan the he added: “having such a
20

In-flight Magazine

unique artwork in Nasser Khusro cultural center was
one of my moral and religious aspirations that I felt
responsible to fulfill it.”
Nematullah Shahrani Adviser of presidency was one of
the speakers at this event; he said that this book is a
great honor for all Muslim Afghan people and also noted that some efforts also should be done about Nasser
Khusro Balkhi’s biography. In another part of his
speeches he praised Haji Sayed Mansour Naderi’s
cultural and historical services.
Specifications of this unique version of Holy Quran:
Calligraphy initiatives: pretty writing and calligraphy of
this Holy Quran has been done by Mohammad Saber
Yaghut Husain Khadri, the skilled and master
calligrapher with the cooperation of his five students.
Back Cover design:

Info

the back of this book is covered with high quality goat skin fabrics with natural color. Its miniatures are from gold
water in Behzad style and carved at eighty Celsius temperature and thirty tons of pressure.
Issuance of Fatwa, certificate and official visits: way of writing and reading of this unprecedented artwork
reviewed by Ministry of Haj and the Islamic Republic of Afghanistan Supreme Court and then the official judicial
decree and certificate issued to Hakim Nasser Khusro Balkhi’s Cultural Center.
The location:
its archive place is the second floor of Hakim Nasser Khusro Balkhi’s building in the library where decorated
with precious and beautiful stones. At the center of this saloon there is a glasses square box with 3.26 Meters
height and 3.5 Meters wide which its special glasses were brought from Germany. The book is located at the
center of this square box on its special metal place.
In the archive location, also special speakers and video screens installed for giving information about this great
book and also playing the audio of God’s words in national and international languages.

In-flight Magazine 21

info

Nowruz, the oldest
Aryan’s heritage and
the ceremony of nature
Nowruz is one of the oldest celebration parties and a legacy of thousand
years of our ancient Afghanistan. This great celebration was held in
Arianna at the beginning and awakening of nature. The beginning and
awakening of the nature is the end of cold winter when the tulips and
basils start to grow in mountains. The ancient celebration of Nowruz
which is the oldest celebration of nature awakening was held in
Afghanistan in the first day of the first month of every year.
It’s been said that Nowruz is the memorial of Kiomars, who
some narrators said that he was the first human and sovereign of the earth, but some other people said that Nowruz
was belonged to Jamshid who was the Aryans king and they
believe that when Jamshid defeated the Wrongdoers, the
people held a celebration and called it Nowruz.
Nowadays Nowruz is celebrated at the first day of the first
month of the year and the beginning of spring in Afghanistan, Iran, Tajikistan, Uzbekistan, Turkmenistan, Azerbaijan,
some parts of India, Pakistan and other Asian countries.
UN General Assembly officially accepted this day as an international day in 2010 and placed this day in the calendars.
The adopted text at the UN General Assembly has described
that Nowruz is a celebration with more than three thousand years history and more than 300 million people celebrate it. Before then, the Nowruz was recorded as an intangible heritage by United Nations Educational Scientific and
Cultural Organization (UNESCO).
The word Nowruz: Nowruz is a compound name which
combined by two words of Persian Dari “now” means fresh
and “ruz” in the middle age Persian Dari meant the sun.
Today we can translate it in English “The New Day”.
Holding Nowruz Celebration in Afghanistan: Mazar-e Sahrif,
the northern city of Afghanistan hosts thousands of people
from all over Afghanistan just before the New Year arrives.
The people even come one month earlier to participate in
partyin which they raise the flag on Hazrat-e Ali shrine
which is famously called Sakhi Shrine. They rent the apartments and other places because later there would not be
any place left. Even a night before the New Year you may

22

In-flight Magazine

see lot of people with tents in the alleys and streets of Mazar-e Sharif waiting for the New Year sun rise.
In addition to the tradition of celebrating Nowruz celebrations that are underway in various provinces, raising the
flag on Sakhi shrine is a very old tradition. This event is attended by thousands of people from all over Afghanistan;
senior government officials and sometimes the president
himself. Buzkashi, Pahlawani, fireworks and going to other
entertainment places continues up to ten or fifteen days. In
this period the people collectively with their family members go to Balkh’s plains for fun and games, which is called
Red Flower picnics.
Background of Nowruz ceremonies: Nowruz begins from
the moment of spring equinox. In astronomy, spring equinox or vernal equinox in the northern hemisphere is the
moment when the sun passes through Earth’s equator and
goes toward north of the sky. This moment is the first moment of Hamal month (the first month of solar calendars),

Info

and in the solar calendar it’s equal with the first day of (Horomz day or Ormzad day). Nowruz is equal to one of 21, 22
or 23rd of March in Gregorian calendar.
Nowruz in Islamic kingdoms: there is no sign of holding the
Nowruz celebration at the Umayyad period, in Abbasid period it] seems that some of the caliphs welcomed the Nowruz because of people’s gifts. With the arrival of the Samanid and Buwayhid, the celebration was held more extensive
in Khorasan.
During the Seljuks period, and at the time of Jalaladin a
group of astronomers including Omar Khayam gathered for
rebuilding the calendar of that time. This group proved the
first day of spring as Nowruz. According to this calendar,
which then became known as Jalali calendar, every four
years once they would count 366 days in a year. This calendar started from 392 AH.
Nowruz tables: Haft sin (seven S) is a famous and common
fruit and food table in Afghanistan, Tajikistan, Iranand Azerbaijan. Haft Sin table is one of the shared rituals in Nowruz
celebrations among the people who celebrate this event.
Haft Sin table includes seven fruits which their names start
with S letter in Persian language; like garlic, measures,
coins, Samanu, apples and so on. Every one of them has its
special meaning. Apple, for example, is the symbol of beauty and health, or sea-buckthorn is the symbol of love and
affection, and coin is the sign of livelihood.
Some materials are just for decoration in these tables like
mirror and egg, but other things are for the guests to eat.
When the dishes become empty, the homeowner fills them
immediately.
In Kabul and Northern provinces seven fruit table is common. This table can include seven fruits together, such as
green and red raisin, walnut, almond, pistachio, apricot and
sea-buckthorn.

Nowruz Foods: one of the most common foods which are
cooked on the occasion of Nowruz is Samanu (Samanak).
This food is prepared using wheat germ. In most countries
where Nowruz is celebrated, this food is cooked. In some
countries, cooking this food is associated with certain rituals. Women and girls in different regions of Afghanistan,
Tajikistan, Turkmenistan, Iran and Uzbekistan cook this
food at night. They gather together and sing special songs
during cooking it.
Other foods are also cooked in Nowruz, for example in
some parts of Afghanistan and Iran they cook vegetable
rice with fish, or in Turkmenistan they cook Nowruzbaame,
while in Kazakhstan they cook Oweghi Ashar, and in Bukhara they cook different types of samosas. Generally, every
region has its own regional foods and sweets in Nowruz.
Sport games: another ritual that takes place in some countries for Nowruz is holding sports competitions in cities
and villages. In Afghanistan people play Buzkashi, Pahlavani and other local games. In Turkmenistan, Turkmen men
and women play special games, including riding, wresting,
chess and other games.
Nevertheless, now Nowruz is an international day and everyone knows that this day is the beginning of the New
Year and the change of the nature.

In-flight Magazine 23

News

Safi Group for the second time participated at the Gulf Food Exhibition with an Individual Stall, displaying all their
products for the International Market. The Footfall at the Stall was manufacturing, dealers of Oil,Sugar,Milk ,Tea &
Rice were very satisfied with the quality and Service. Plenty Orders were booked and Shahista Brand became the
word on every lip.
The Stall was very well designed and received heavy applause from the Clients .Every Client and visitors to the stall
were gifted with packs of Brands at the stall.
Manufacturers, Retailers ,Suppliers all visited the Stall and presentations were done ,meetings were held with the
Chairman and major contracts were signed.
Due to the success of this year participation Safi Group has already signed up their presence at the Gulf Food 2013.

24

In-flight Magazine

Report

Afghanistan
Parliament
inonelook
After creating an interim administration in Afghanistan
in collaboration with the international community, Afghanistan government has tried very hard for improvement of governmental organs. The first presidential
election as the basement of democracy has conducted. After that the first parliamentary elections held
nearly seven years ago. The Afghan civilians showed
the legitimacy to electoral process with their presence
at the elections. With the first parliament after nearly
forty years of crisis and turmoil, the people experienced
democracy by establishment of parliament.

country’s freedom and independence against Soviet
army. He noted: “giving right for these people under a
specific law in Afghanistan is one of the essential priorities. Hence the people with disabilities have their
legal rights and the government is obliged by law to
help people with disabilities.”

In the first half of this year many Ministers also being
asked and summoned by the people representatives
in parliament. Asking Minister of National Defense in
order to provide security against terrorism and robustness of national army after 2014 was from the controThe parliament has done lot of works for making and versy subjects of parliament.
approving important rules and laws along with government. Dozens of laws and rules have enacted in the Ahmad Behzad, former deputy head of parliament said
first round of parliament. After the end of five year to Safi Magazine that they have always been in conworks of the representatives, the second round of par- tact with the security officials for establishing and havliamentary election held in Afghanistan in collaboration ing a powerful and active army. Hence more than other
with the international community in order to implement government officials, Ministers of National Defense,
the law and democratic government in Afghanistan. Interior and National security were summoned to the
About two years ago, Afghan people actively partici- general assembly meetings.
pated in the elections and showed the world that they
support the elections and government for bringing de- This member of the parliament emphasized that some
mocracy in the country. During two years of second neighbors are still trying to disrupt order and stability in
parliament works, dozens of laws enacted. By imple- Afghanistan. Because of this, the security authorities
mentation of these laws and rules, lot of facilities will be should pay attention on this subject with seriousness
and responsibility. For solving this issue the parliabrought to both people and government officials.
ment has summoned three or four times the Ministers
Alemi Balkhi, a member of the parliament noted in the of Defense and Interior to answer the questions of the
interview he made with Safi Magazine that they have representatives.
obligation to the people and country. So whatever is
being approved or processed by the people represen- The Chamber of Commerce and Industry’s law was
tatives should be for the people’s good in order to act another activity of the parliament in the first half of this
year. Chamber of Commerce, Industry and Mine’s law
for national interests.
prepared in four chapters with 17 articles and adopted
From the works of the second assembly in the first half after the parliament approval. The economic experts
of this year Mr. Balkhi named the approving of disabil- believe that this law will order the business and emity law in Afghanistan for the people who fought for the ployment in a clear border which both the traders and
government officials can work for the development and
26

In-flight Magazine

Report

growth of business.
Enacting the disaster law was another successive activity which the people representatives approved. In a
conference which was held for this subject, the participants decided that the Ministers who are member of
the disaster committee should take responsible in six
months periods. And take care of this committee. It’s
notable that this law prepared in four chapters and 29
articles. The Assembly members also emphasized that
18 governmental offices included Ministries of Agriculture, Rural Development, Public Welfare, Transport
and Public Health should be members of this committee and every Ministry should act his part in campaigns
against disaster.
Approving the government budget by people’s representatives was one of the other programs of the parliament that took weeks to discuss. The members of Assembly approved 1390’s (2011-2012) budget for the
Ministries and other government offices by majority
vote.

Danesh and also Yousef Niazi Minister of Hajj and Religious Affairs. In this commission they omitted the two
years of experience condition for the Baccalaureate
graduates for employment. The commission also discussed about the scholarships in order to divide them
between the participants of the university entrance
exam. They also discussed about the private universities. The religious affairs commission appointed four of
its members to monitor and control the standards of
the private universities.
Nevertheless, parliament has always served the people of Afghanistan and they delivered the problems of
people not only in the formal days but also in other
days they travel to the provinces and deliver the people’s problems to government officials.

The afghan government considered 224billion Afghani
for the 1390’s year, included 1.72 Billion for construction and 153 billion for other budgets. In this budget
some of the big national projects such as Herat ring
road, Nimroz’s water supply, Universities of Herat,
Baghlan, Paktika, Khost’s Airport and Badakhshan
province’s budget increased by the Parliament members.
In addition, the weekly meetings of the eighteen parliamentary commissions have continued and in these
meetings they discussed on various topics in the parliamentary committee. The important meetings of
these commissions were commissions for Religious
Affairs, Culture and Higher Education’s which summoned the care taker of Educational Ministry Sarwar
In-flight Magazine 27

Info

Our beloved country, Afghanistan is one of the world’s
biggest cultural and civilization cradles. Our wise ancestors have built a great civilization and culture thousand years ago which some of its precious heritages
and signs are still visible despite all the damages and
harms. This culture and civilization has extended the
horizon of history and thoughts between different nations in the past as far as some of these legacies are
great honor for us today and it’s our responsibility to
visit, study and more important than all to introduce
them for other people.
Ekhtiyaradin Castle is one of the greatest cultural heritages; it was built in Porto history (middle of history) for
the first time. According to documents this place was
known by the name of Artagvan almost three thousand
years ago at the time of Aspah Abadan rulers. The Artagvan Castle was built in such a way that the Greek
forces could not conquer it until they totally destroyed
it. Alexander wrote the story of heroic defense of Artagvan for his mother about this castle and then by recommendation of his mother he built a new wall along the
old castle.
According to some historical narratives, Ekhtiyaradin
Castle was the first castle in Afghanistan which was
made by Heratian people with the guidance of
Freydoun’s daughter Shamira to get rid of the
enemies. This historical building was destroyed in the 4th century BC by the Macedonian Alexander invasion, but then it
was rebuilt by his command again. The
castle destroyed again by Changiz
and at the Malik Fakhruddin’s kingdom regime (687-706 AH) the castle
rebuilt by his minister Ekhtiyaraddin.
In the period of Timor’s son Shahrukh who moved the capital of Khorasan from Samarkand to Herat in
810 AH, in addition to repairing the
castle the decoration of the castle
also renewed. Irreparable losses

28 In-flight Magazine

came to the castle in seventh century by Changiz’s invasion. Finally after forty years of Moghuls invasion, the
Herat people started to repair the castle with Shamsaddin Mohammad’s management.
Bartold, the famous historian believes that the Artagvan city was located at the current place of Herat Citadel (Ekhtiyaradin Castle) and became known as Ekhtiyaradin Castle in Kurt’s times. The castle was rebuilt in
the year 705 AH by Malik Fakhruddin and named it
Ekhtiyaradin castle because of Ekhtiayaradin’s rehabilitation services, which is known by this name until now.
Shahrukh ordered to rebuild the old mud brick wall
from stone, lime and hard bricks in 818 AH. According
to public; the machinery and war equipment, government materials and stocks were kept in this castle.
Moen Udine Asfrary, Rawzat Aljanat’s author offers
useful information about the castle:
“EkhtiyaradinCastle is within the city, connected to the
north Barah and has two doors, one toward the north
called Bazar and another in south toward Shore. Windows with glasses had been set inside the rooms which
let the light to come into the rooms and also they were
the escaping ways in the danger time, the residents
could go to the roof from the windows and escape
from the mysterious ways around the castle.
The stairs of the towers were made in such
a way that only one person could walk or
run in a time.”
One of the important events in 8th AH
century was the defense of Herat people against Moghuls with their leader
Jamaladin Mohammad who was the
commander of Sam Spah. The Moghuls sent ten thousand forces to
Herat when Malik Fakhruddin refused to accept protectorate. Malik
Fakhruddin, who knew the people of
Herat will fight for their property entrusted everything to Jamaladin and
went to AmmanKooh castle. Saifi,

Info

the famous historian has mentioned this event in Herat
history book that Bahadur wanted to occupy Herat with
war but when he faced with the people defense, he tried
to pay some betrayers and weakens the unity of the
people with conspiracies.
Amir Timor destroyed the walls of Herat city after he
conquered the city but after a few times he ordered to
build the city’s wall away from the castle so that the castle stays safe from the attacks.
Ekhtiyaradin Castle had been a strong base for the
Herat defenders for centuries and it’s clear that the
builders of this castle were fully aware of the scientific
principles of defend and stockade, because of this the
castle never gave up against the enemy’s attacks and
invasions for long time and because of this in 18th and19th century after the Safavians dissolution in Herat it
changed to bloody scene.
Aref Umanov, a contemporary scholar of Afghanistan
who visited Ekhtiyaradin Castle in 1968 has wrote his
memories about Herat which published in Anis newspaper No.193-206 he described: if I say that every stone of
Herat has its own and separate history it will not be exaggerated. Every stone of this country speaks with you
and tells you about the past. To understand this feeling
one necessary condition is required which is this that
your heart should be full of love for life and show your
love and enthusiasm for the pioneers of poets, art and
science. Just in this situation the stones which heard
the footsteps of the past will tell you the past histories.
After the establishment of the interim administration in Afghanistan and concentration
of the government on repairing the historic
sites and buildings, Ekhtiyardin Castle
constructed by Aga Khan Cultural Foundation with the help of United State of

America and Germany with a cost about one million and
two hundred thousand dollars and took two years of
time.
Ryan Crocker, US Ambassador in Afghanistan who
spoke at the opening ceremony of the castle said that
his country will help Afghanistan in order to rebuild and
repair the historical places and Ekhtiyaradin Castle is
one of the monuments that shows Afghanistan’s history
to the world.
Dr. Said Makhdum Raheen, Minister of Information
and Culture said that Afghanistan is a country where
every corner in this country is full of historic monuments
and buildings, so we can say that this land is a big museum.
On the other hand, Dr. Daud Saba, the governor of
Herat province said that the start of these projects can
be a big step toward retaining of cultural heritages in
Afghanistan and also noted that the historical sites and
monuments of Herat are country’s most expensive cultural treasures.
The historical masterpieces reflect the past spiritual
message and they are the real signs of the ancient traditions in our nowadays life. Ancient legacies belong to
the public and the public should know their duty to keep
them safe for the future generations.
The historical archeological monuments should be
paid attention. Support and protection of Cultural heritages and transmission to future generation is a public
duty.
The architectural values which express the past culture and answer the interest of everyone should be
cared. Whatever belongs to the past, it has the right to
become eternal. Some of the cultural heritages have
significant importance that should be preserved as
world’s heritage and Herat city as the most ancient area
in the country has such a value among the Afghanistan
people and the rest of the world.

In-flight Magazine 29

News

Safety
First
Safi Airways is committed to maintaining uncompromising international safety
standards. It was the first Afghan carrier to operate in compliance with EASA
(European Aviation Safety Agency) requirements and was the first Afghan carrier certified as complying with the strict ICAO (International Civil Aviation Organization) regulations.
This achievement, among many others, are a result of the team at Safi Airways
developing and maintaining an effective Safety Management System (SMS)
that promotes the safe delivery of a high standard of service. As part of Safi
Airways Accident Prevention and Flight Safety Program, Flight Data Monitoring
(FDM) was also introduced towards the end of 2010. FDM is a state of the art
computer software system that essentially monitors how the aircraft is being
flown and it aims to reduce all areas of operational risk from engine health
monitoring to measuring flight data performance. This program became mandatory in Europe for all public transport operations in 2005 and Safi Airways is
the first Afghan operator ever to use such cutting-edge technology.
Our commitment is to foster and support a safety culture that identifies risks to
the operation and work place and proactively deals with these issues before
they become injury, accidents or incidents.
The safety and well-being of Safi Airways passengers, team members and our
Aircraft is of paramount importance to every member of the Safi Airways team.
A Quality Assurance System has been integrated into the operational and maintenance parts of the organization, including sub-contractors. Safi Airways will
dedicate the required financial, material and human resources to safeguard the
system and will always ensure that it is bringing you the utmost in Safety and
Quality standards.
30 In-flight Magazine

News

Afghanistan now
has access to 57
countries via ground
transportation

Afghanistan Chamber of Commerce and Industry announced connecting of Afghanistan with seventy-five
countries via ground transportation. The Chamber of
Commerce and Industries officials have said that according to an agreement between Afghanistan and
international transport organization (TIR) which was
signed five months ago, Afghanistan freight cars can
directly go to countries in the region and Europe.
Chamber of Commerce and Industry chief operating ,
Qurban Haqjou said at a media news conference that
Afghanistan is a member of international transport organization, and according to the most recent agreement with this organization, from now afghan traders
can easily with low cost and without complex customs
procedures export their goods to other countries.
He also pointed out that by the end of this year, Afghanistan will be connected to 57 Asian, African, and
European countries via International Road Transport
Organization.
According to the Chamber of Commerce and Industry
chief, access and joining of Afghanistan to (TIR) system is an extraordinary and historical event which
solves the problem of Afghanistan from being sounded by dry lands. The traders will have access to sea
ports, so they can export and import from and to every part of the world through these ways as soon as
possible.
TIR is an international transit and transport system
which is implemented among the member countries
by International Road Transport Organization, and

this system act as an authorization letter to transfer the
goods between the member countries. Meanwhile, afghan officials in Transport and Aviation Ministry described this event as an important achievement in the
field of land transport and emphasized that, transport
is one of the important fundamental factors in economic growth and joining in any of these worldwide transit
organizations will Cause economic growth.
On the other hand the officials in Finance Ministry said
that Finance ministry as an economic machine; knows
that any kind of Air, land and sea transport is for the
ease of trade and acting as the main element of economic development and trade for the country. Therefore, Ministry of Finance as the donor of all transportation projects that connect Afghanistan to the sea and
other countries is ready for implementation and supporting these projects.
International Road Transport Organization was established after the Second World War. And now have 180
member countries, from which 57 countries are using
TIR system.
Afghanistan, for the first time, became member of this
organization in 1976, but because of domestic wars
was not able to use TIR system.
With the starting of Road Transportation with the foreign countries, Afghanistan’s exports such as carpets,
rugs, raisins and crafts will be multiplied. Because
most of Afghanistan’s exports, including carpet and dry
fruits have worldwide reputation and can be sold to the
world markets.

In-flight Magazine 31

this place is for you

to advertise here
Cont act
+93 ( 0) 799 446 560
i n fo .kar oor a@gm ail.com
i n-flight@kar oor a.net
w ww.kar oor a.net

32 In-flight Magazine

News

Safi Airways announces

new route to

Bahrain

Afghan airline increases Middle East
presence with fourth destination
Safi Airways, the leading International airline of Afghanistan, has increased its presence in the region with a new flight between Bahrain and Kabul, bringing its number of
destinations to four.
Slated to commence operation on the 20th of April, with 3 flights per week, the new
route is part of a code share agreement with Bahrain’s flag carrier, Gulf Air, and follows Safi Airway’s recent announcement of a new route between Abu Dhabi and Kabul.
“Safi Airways is delighted to commence flight services to Bahrain,” said Michael McTighe, Chief Operating Officer of Safi Airways.
“The Gulf is an important market for us and it offers tremendous opportunities. We are
pleased to be part of the expansion and development of this key region and we are
continuing in our strategy to indentify new routes,” He added.
Samer Majali, CEO of Gulf Air, said, This code share agreement with Safi Airways  will
enhance network connectivity on services between Bahrain and Kabul and will offer a
host of benefits to passengers including seamless transfers between flights.
“We are confident this agreement will be a success and we look forward to facilitating
business traffic between the two countries.”
Bookings can be made online (www.safiairways.com) and through Amadeus and all
other major GDSs with all IATA travel agents worldwide.
About Safi Airways:
Safi Airways (IATA Code 4Q) is the leading international airline of Afghanistan. Headquartered in Kabul and Dubai (UAE) it is the first Afghan airline to be compliant with
the safety standards of the international Civil Aviation Organization (ICAO). Safi Airways operates scheduled and charter passenger services and offers belly cargo space
on its flights. The senior management includes Executive Director Hamid Safi, COO
Michael McTighe and a number of seasoned European airline experts. The airline currently serves Dubai twice daily. Bookings can be made online (www.safiairways.com)
and through Amadeus, major GDS with all IATA travel agents worldwide.

In-flight Magazine 33

Cinema

HERAT
The City of fanfare
and
Young Cinema

The western city of Afghanistan,
Herat has been one of the most cultural and literary cities of Afghanistan in the past five thousand years
ago. From the time when Timor
took the rule in Herat up to now, lots
of poets and writers have grown
and rose in this city. Besides poetry
and writing, cinema art has flourished in the recent years in this
province and lots of young artists
have turned to this art.
The insurgents Taliban attacked
Herat and in 1996.They destroyed
the only cinema of Herat and instead they built a mosque in that
site. Building the mosque has not
been finished yet when the Taliban
regime fell and after that the Karzai’s government finished the unfinished project of Taliban and the
mosque opened. Today hundreds
people gather in this mosque to
pray and this does not mean the
disrespect and disregard for cinema art, because dozens of private
art institutions are active in this city
and most of their members are
young people who are interested
and love this art.
With all efforts but occasionally
some sensitivities rise against cin34 In-flight Magazine

ema by some individuals and
groups, but the young artists and
filmmakers never give up and fight
for their goals against problems.
Herat Theater Department works
under the Information and Cultural
Office and has been very active in
the past. The department consists
of full theater members who alongside working on the stage, they are
making movies and producing TV
programs too. Even it’s been said
that the first film in Herat city come
from Theater Department. However
the films that this group of artists
have made are more like the shows
and theatrical movies, but their activities in this area has been able to
maintain the link between the people of Herat and the art of cinema.
In addition of producing films, many
TV stations started activity in Herat
for people entertain. Now, six local
TV stations with one national network have broadcasting. Some of
the Herat cinema artists are also
working for these TV networks.
Herat is the city of poets; poetry
has a track record than any other
type of arts. The oldest literary association of Afghanistan has been
established in Herat and some of

Afghanistan’s most famous poets
have lived and died in this city. The
tradition of enduring poem had a
great impact on filmmakers who
have risen up from this city. So that
some of the Herat filmmakers have
come from poetry and some of
them who had no experience of poetry have poetry ideas. Such an example of filmmakers can be Roya
and Alka Sadat who are the first
filmmakers in making story movies
and the documentary films and
both have poetic approach.
The poets usually come to the cinema art because they like to say
their thoughts in films or because of
entertainment and becoming popular. The latest film which is made by
a poet is “Paper Boat” which was
made in 2011 by Fariba Heidari.
Paper Boat is the first long length
film of Fariba Heidari. This 90-minute film is an admirable effort, but
not that much successful. It’s retelling the experience of war from view
point of Afghan women.
Paper Boat is about five childhood
friend girls. They have lived together in a big old house since their
childhood. They have witnessed
Mujahideen, Taliban and current

Cinema

government in their life. This film
shows that how war and violence
affects the life of each of these five
girls in various forms.
From historical and social perspective, the film shows the fights and
efforts of Herat women during the
war years. In one part of the film
which is in the Taliban period, a
number of women to the pretext
launch a tailor course but their aim
is that the young girls learn how to
read and write. The story of these
underground schools has been
mentioned in the book of “Herat Tailoring Associations “ by Christina
Lamb that how at the Taliban regime a number of courageous
women establish such centers by
the name of Tailoring and sewing
courses and endangering their
lives.
Ms. Heidari, who has learned cinema by reading books, shows the
necessary energy and talent for becoming film maker with her first film.
The Paper Boat film is scheduled to
re-edit and summarize, with the
second edit of the film it is likely to
regain its lost coherence.
It’s noticeable that Herat filmmakers struggle against extremists who
are most opposed to civil liberties
and human rights values. Thus filmmakers and most of the people are
trying to keep cinema alive. The
most important people’s collective
strength is the name of cinema intersection which is remained from
the past when Herat cinema was

located in that location. This intersection is at the center of the city
and its official name is “Khuwja Ali
Mowafaq Intersection”.
All these somehow represent an
excellent culture with attention to
the film production in this city.
Where also the first steps in the advertising field also were picked up
in this city. The first center of promotional clips established by the
name of Zahed Production which
then renamed by Karoora Advertising Company and this production
has played an important role in the
Cinema art and also for business
growth in its eight years activity.
Karoora Advertising Company has
recently initiated and installed the
first commercial billboard with 32
Square Meters dimensions at the
best position of this beautiful city.
This action has been welcomed by
the government officials and Herat
people. Besides broadcasting commercial clips, also social and cultural messages are being broadcasted by this billboard which
shows the goodwill of its administrators and operators for social and
cultural issues.

In-flight Magazine 35

Please share and let us know your favorite at info.karoora@gmail.com / in-flight@karoora.net

Info

Kabul Public Library,
treasure of wisdom and knowledge
Kabul Public Library is known as a big literature, culture and
history of Afghanistan, thousands of history and culture
books are placed in it. The Public libraries were established
in 1966 in order to create a strong and active cultural centre
that can meet expectations of researchers from the point of
providing useful publications, and expanding their
activities range to the Afghanistan’s
provinces. Before that, two other libraries, one by the name of Education library and the other by the
name of library of independent directory of publications were active
separately in Kabul. In the Education Library, University students, authors, researchers and the other
groups of studiers were coming;
however researchers and journalists were the only visitors of
the Publication Library.
After formation of the Public Library, all of its authority was
handed over to the Ministry of Information and Culture. All of the
books and documents from both
libraries were integrated together
and it started its activity by the
name of “The Public Library”,
with the slogan of “Book for All”.
The Public Library of Kabul was
destroyed and looted several
times during the past 3 decades
of war, especially in the Taliban
era, most of its linear books
were destroyed, but the Af-

38 In-flight Magazine

ghanistan Government and the authorities of the library
claim that they could collect and return most of the looted
books to the library.
Abdul Hamid Nabi, director of The Public Library says: since
few years ago, they have reopened the state public library
branches in the entire country, in a situation that 75 library
were completely destroyed in the entire country in Taliban
regime’s era. The government has reactivated 67 of these
destroyed libraries and efforts are being done to reopen the
rest of libraries in the Afghanistan provinces.
At the moment in the Kabul city and its related districts, 10
libraries are active which each of them has thousands of
books and are open every day for the visitors.
According to the Public Library’s Director: at the moment in
the Archive section of the Public Library, newspapers and
publications from 100 years ago are available which can be
known as a huge treasure for the Afghanistan’ knowledge.
Ostad Haidary Wojoody, the country’s famous poet and writer, who has the responsibility of the Archive section in the
Kabul Public Library, says: there are a lot of books and the
other publications available in the Kabul Public Library
which is a quote of human history and culture in thousand
years ago.
The books which are collected in the Public Library’s branches are classified in the modern and accepted method of” DV
“which is an international method in librarianship method. 3
cards (title’s card, writer’s card and topic’s card) are placed
in front of each branch and the visitors can find easily their
book from the cards. Because the order of book branches is
written according to the printed card, the librarians can easily find the book and give it to the visitor. The Kabul Public
Library is divided into these branches:
Afghanistan Studies Section:
The Public Library’s authorities established this section in

the all public libraries of provinces in 1974.
All the books from Afghan and foreign authors which were
written in the past centuries about Afghanistan’s literature,
culture, language, geography and history, are arranged in
these sections.
Any researcher or scholar who wants to find a study about
Afghanistan’s culture, without any doubt they will solve their
researching needs from the stored books of this section.
More on that, the Afghanistan studies sections a unique
trustable reference point to get the answer to all of the foreign researchers to get their scientific needs.
The authorities of Culture and Information Ministry of Afghanistan are planning to expand the cultural activities in
the Centre and the provinces and for this in the past few
years they have sent thousands of books with the cooperation of friend countries to the province branches in order to
familiarize the country’s citizens with cultural issues and
studying culture.
Separated branches are made for each section of the library
that from one side is a facility for the library’s visitors and
from the other side it is an n explainer of the library’s richness.
Reference Section:
This section gives access to the reference and source books
for usage of the researchers and scholars when needed,
like encyclopedias, biographies, lists of books and articles,
interpretations, vocabularies, dictionaries, historical and literal texts, poet collections, valuable books of domestic and
foreign scientists, geographical texts, log books and other
books which can be as trusty sources for the authors, researchers and scholars in their related fields.
Reading culture has a long history between the country’s
citizens, to the extent that soirees and book readings, poem
and story banquets, holding literal and poem circles was a
part of noble Afghans.
But this classification is according to an old library system in

the country’s centre, however at the moment in one of the
Public Library’s branches, the Public Library of Herat province books are kept and distributed in the modern and updated systems.
In an interview with Jawid Zargham, deputy of Herat’s Public
Library, he has explained about historical background and
course of evolution in this library:
Herat library is established in 1930 and in 1945; with establishing directorship of the Public Library it was named the
Herat Public Library. Before that it was active under the
name of education in a small association. After this date the
address of the Library was beside the literature forum of
Herat in some small rooms. This library has witnessed many
changes during its age, including the Taliban Regime, which
in that era about 25000 of its books were taken from this library and it is known as a big stroke for this library.
The new building for the library is built in 2004, which is a
unique place in the country and is known as a good space
for book reading. The sources in the library are provided by
government, people and different organizations and foundations. At the moment books are classified and distributed by
the new system called LC (Library Congress) which is an
international system and is performed in the world’s biggest
libraries. However the old DV system was ordered to us for
working, but we have made more facilities with the new system.
The Herat Public Library has many sections like: Reference
Section, Magazines Section, Herat Studies Section, Afghanistan Studies Section, distributing and lending Section. The
book lending section is inactive due to some problems. More
than 45000 books in 18000 titles are available in Dari, Pashtu, Arabic and English Languages. Considering the rise of
book reading culture between the Herat province youths, in
the summer season the amount of daily visitors reach to
600-700. Off course in the winter season due to the weather
and luck of warming facilities in the library, there are fewer
visitors. The administrative issues of the library are under
the direct authority of Herat’s Information and Culture Directorship in coordination with the General Directorship of the
Libraries and have contacts with the country’s capital.

In-flight Magazine 39

Address

42 In-flight Magazine

Address

In-flight Magazine 43

Info

With the
Completion of
the second stage
of the security
transfer,
fifty percent of the country’s security
will be provided by Afghan forces.

W

ith the completion of the
second stage of the
security responsibility
transfer including eight provinces
and seven cities from international
forces to Afghan forces, now more
than fifty percent of Afghanistan’s
security is provided by National
Police and National Army. Afghan
President Hamid Karzai ordered
the National Security Council on
December to perform the second
phase of security transfer. The
officials of Responsibility Transfer
Committee handed over the
second phase of security
responsibility transfer plan to the
president which includes eight
provinces and seven cities. They
have assured that the second part
of this program is accurate and will
be seriously conducted.
Kabul, Daikundi, Takhar, Balkh,
Samangan, Parwan, Sar-e-Pol and
Nimrooz were from the areas which
their security responsibilities
transferred to Afghan forces. The
cities of Jalalabad, Chaghcharan,
Sheberghan, Faizabad, Ghazni,
Maidan Shahr and Qala Naw are
the seven cities which their security
44

In-flight Magazine

responsibilities will be transferred
to Afghan forces in the second
phase of security responsibility
transfer.
The first stage of transferring the
security responsibilities began
officially six months ago in
Bamyan Province. Following that
six other regions handed over to
Afghan Troops. The provinces
which handed over in the first
stage for the Afghan forces had no
problem and the National Army
and Police successfully provided
the security in those regions. This
program will end in 2014 at the
same time with the exit of
International forces from
Afghanistan.
Afghan political experts believe
that despite the challenges in the
way of National Army and National
Police, with the completion of the
second phase of transferring the
security responsibility fifty percent
of the security will be provided. It
shows that the security forces are
able to defend from Afghanistan
and the Interior Ministry’s plans
were effective for improvement
and growth.

The officials of the Defense
Ministry say: Most of the
operations against the Taliban
preformed independently by the
Army Forces and they had lot of
significant achievements in 2011
than the past years.
Afghan government has reached
an agreement with the
international community for
transferring procedure in Kabul
conference. Since then, they often
discuss on how much successful
the procedure of transferring is
going on. The international Troops
also said about the remarkable
abilities and growth of Afghanistan
Security Forces and believe that if
more attention is paid until 2014,
the National Army and Police will
be able to provide Afghanistan
security and defend against the
enemies.
Years of Afghan security forces
experiences in Afghanistan in
fighting and providing security in
different parts of Afghanistan, now
paved the way for the successful
transferring procedure. Because of
this, their capacity should be
considered and use these

Info

capacities and experiences for
success of this program. The
presence of Afghan security forces
in many operations shows that
they have the ability and skill for
defending the enemy attacks and
as they showed these abilities in
the past they will show it in the
future too.
The government officials say that
following the transferring
procedure, the reconstruction
programs and fundamental
projects have been started in the
cities which the security
responsibility transferred and these
projects were welcomed by the
residents.
The officials of Defense Ministry
said that the people are very
happy with the transferring
procedure and tens of young
people join the security
organizations daily and they are
motivated for joining National
Police and National Army.
In most districts where the Afghan
forces provide the security, the
people feel safer and secure than
the past and their cooperation with
the security forces has increased.
School gates are open to the
students and the number students
significantly increased, compared
to the past years.
The Officials of the Rural
Rehabilitation and Development
have reported the extension
programs in different regions
where the security responsibilities
transferring will be conducted in
spring.
Jarullah Mansouri, Minister of
Rural Rehabilitation and
Development recently said at a
press conference: “With the
coming of spring in the provinces
that the Afghan forces provide
security, tens of reconstruction and

development projects like building
schools, using water and energy
sources will be started.” On the
other hand the MOD spokesman
said that they have serious plans
in hand to develop and enhance
the capacity and number of
military forces. Equip the forces
with modern weapons, vocational
training of the army by domestic
and foreign trainers and raising
the quantity of military forces are
the programs and plans which the
Ministry is working seriously on
them. One of the priorities is to
equip the Afghan air force which
the international community has
promised to standardize this
sector as soon as possible and
provide the required aircrafts for
Ministry of Defense.
At the moment the number of
Army forces reaches to one
hundred and ninety-five thousand
troops and the number of National
Police Forces is one hundred and
forty-seven thousand forces who
are busy in providing the security.
Beside that about one hundred
and forty thousand international
soldiers from thirty six countries

are helping Afghan people,
according to the UN Security
Council decision. Nearly hundred
thousand of these soldiers are
from United States.
Afghan people have their own
thoughts and will support their
security forces. Afghanistan had
been able to undertake a selfdefense against adversity destiny
many years without having any
system or central government.
Now this point needs more
explanation that the charge of
affairs how much can develop the
national thoughts and Afghan
intention.

In-flight Magazine 45

News

THE UNION OF AIRLINE
COMPANIES ESTABLISHED
The Union of Airline Companies established while the private sector officials have
praised the achievements of aviation sector than other private sectors. Ahmad Farid
Paykar, one of the officials in aviation private sector who has selected as the head
of Airline Companies Union said that this
union established for coordination between
the private airline companies and to present better services for domestic and international flights.
The inauguration party of this union held in Wednesday 25th of Jan 2012 in Kabul with the participation of
governmental officials, Chamber of Commerce and Industry Officials, some of the parliament members and
Airline Companies Officials. The participants expressed
that this union will facilitate flight services for the passengers.
Dauod Ali Najafi, Care Taker of Transport and Aviation
Ministry talked in the opening ceremony and said to the
reporters: “if the Airline Companies do their activities
with a healthy competition, they will improve and will be
able to reach the International Aviation standards for
presenting their services. Because of this establishing
this union is a necessity and can help the companies.”
He also added: “we were waiting for a long time for
establishment of a specific Union for coordination between the Airline Companies, so that the officials contact easily in specific conditions with the Companies
who play an important role in services. Fortunately the
primary steps have picked up and we hope a regular
coordination between these companies from now.”
“Ministry of Transport and Aviation is responsible not
only for supporting these companies but for presenting
flight facilitation for all Afghans” Said Ali Najafi added.
According to Care taker of Transport and Aviation Ministry; they spent five percent of Aviation revenue for
training and equipment of the companies, negotiated
with NATO officials for Cargo flights which 2700 flights
was done for carrying NATO and ISAF Items and also
46

In-flight Magazine

limiting the unlimited flights were the activities they
have done in the Ministry.
He also noted that no discussion has been done so far
about the open space flights and it must be mentioned
that the ministry will not agree with unlimited and open
flights with any country. Mr. Najafi said that so far the
competition between transport companies caused
harm for the companies so these companies should
end the unhealthy competition and provide better services.
Mohammad Qurban Haqju, CEO of Chamber of Commerce and Industry who was speaking at the inauguration party said: “Transport sector is one of the economic sectors which had great role in Economic growth
during the past years.” He also noted that the aim of
creating Airline Union is raising the level of air services, improving services supply and increasing quality
levels of services, price reduction in companies and
also being accountability of the companies in the market.
Chambers of Commerce and Industry CEO said that
despite all the challenges like insecurity in some parts
of the country, the low capacity of airports and also
problems in standardization of airline services and the
high rate of tax and Interest, the services and activities
of the airline companies were more impressive than
other private companies in private sector.
According to Mr. Qurban Haqju; as the supporter of the
private sector, entering the foreign airlines to the trans-

News

port sector is effective so that the domestic companies
reach to the international standards with healthy competition.
Ahmad Farid Paykar, the Union Airline Companies
head said that in addition of trying to coordinate the
companies they will also work for solving the problems
and challenges which the Airlines face with and will
defend from the Airlines rights. He expressed that the
Union is established for coordinating between the
companies for better competition, presenting better
services for the people, better relationships with Afghanistan Transport Ministry and all the national and
international organizations, solving the problems and
to defend the rights of Airline Companies.
At the present, five Airline companies are active in Afghanistan, three for the passenger’s trips and two for
transporting goods and other materials. Follow the Ariana Airline, the first private company established in
2004 in Afghanistan and the number of the private
companies increased in the past years.
The Head of Airline Companies Union said that he
hopes this Union be able to solve the problems of Airlines not only in Afghanistan but make better relationships with international Companies too, so the Afghan
Airlines fly to more countries and extend their activities.
According to the researches of Chamber of Commerce
and Industry of Afghanistan, Safi Airways is at the top
of the Airlines with most services and facilitation. The
Chamber of Commerce and Industry also expressed
their concerns with the probable decision of government for the open air transportation for the foreign Airlines.
Qurban Haqju said to Safi Magazine: “The Afghan
government recently decided to increase the foreign
Airline flights irregularly while the government is obligated by law to support and protect the domestic pri-

vate sector, but if such decisions taken the Private Airline Companies do not have the ability to compete with
foreign airlines. He asserted that due to limited air services in Afghanistan market and lack of availability of
suitable conditions for the domestic private companies,
these companies will be bankrupt.
This is in while that the foreign Airline Companies have
the full support of their governments, but the domestic
Airline Companies in Afghanistan have many problems such as high taxes.
Meanwhile, the domestic airline companies officials
say: “If the Afghan government gives permission for
the foreign Airlines to enter Afghanistan, the local companies cannot compete with them and they will be
bankrupt soon. According to some airline officials the
government never supported them and beside that
they have to pay high taxes.
According to information provided by the Ministry of
Transport and Aviation, the government receive nearly
25 million dollars taxes annually from the private airlines but these companies have only 101 flights in a
week internally and externally.

In-flight Magazine 47

Info

Afghanistan rare Soils
worth Billions of dollars
The geological researches has
shown that there are rare soil
mines in southern provinces
especially Helmand which
measured about one billion tons.
The researches which has been
done by United State and
Afghanistan scientists shows that
these mines worth milliard dollars.
According to the researches the
most precious metal sediments
has been discovered in Helmand
province which is located at the
south of country.
According to the reports, these
mines include one million ton of
rare soil which their price is
beyond imagination, and if these

mines being used, Afghanistan will
become self-sufficient in economic
and even will be able to help the
neighboring countries too.
It is worth mentioning that these
materials were measured and
discovered via satellite at the first
time, after that a team of
researchers visited the volcanic
areas in southern Afghanistan by
helicopter and confirmed the
48 In-flight Magazine

probable amount of the mines.
The rare soil is consisting
seventeen elements which can be
used in Industries and advanced
technology. These metals can be
used to make Laser rays, cell
phones and laptop computers
screens. Also they can be used in
green industries, the petroleum
and battery cars, solar power
boards and electronic materials
and equipment.
Preliminary researches shows that
the rare soils in Helmand province
indicate; Lanthanum, Geranium,
and other precious minerals. Prior
to this the mineral mines which
was identified by Cartography
department of geological institution
of United States of America and
Ministry of Mines estimated about
3000 billion dollars.
Ainak Mine, which is the biggest
copper mine in Afghanistan
contracted with China last year. It
is said that the extracted copper
from these mines has excellent
quality.
Afghan officials have repeatedly
pointed out that in the future they
would be able to provide
Afghanistan’s expenses from the
mines revenues. In December
2001 US government promised to
help Afghan government in mining,
in order to reach economic selfsufficiency.
Marc Grossman, United States of
America special envoy for

Afghanistan and Pakistan
promised Afghanistan president
that United States will assist
Afghanistan in mining.
Afghanistan Ministry of Mines
officials say that their researches
and studies shows lot of big
mineral mines such as lapis,
emerald, copper and precious
stones in northern provinces and
worth millions of dollars. The
Afghanistan Ministry of Mines also
started many plans to get the
correct information about the high
potential of natural resources from
which creating the first Business
Plan in the field of mining can be
named. This Business Plan is
considered as a good package for
the reform and restructuring of the
Ministry and allows the Ministry to
full-scale with the world industry
changes.
According to reports, the mineral
resources must be extracted to
reach the development, after
identifying these resources the

Info

exploration, exploitation and
development of mineral resources
and Hydro Carbon resources will
be more interested. Such a
development will play an important
role in long-term stability of
economic and social situation.
Thus, the Afghan Ministry of Mines
has plans for development of these
natural resources which by
implementation of these plans the
professional extraction way of
minerals will be provided. Afghan
Ministry of Mines is considering
applying policies, regulations and
worldwide procedures in attracting
private investments for exploitation
of mineral and Hydro Carbon
resources. Principles and policies
which Afghan Ministry of Mines
and Minerals follows in exploitation
of minerals and Hydro Carbon are
based on market solutions and
law, also creating higher capacity
at the head of their office,
development transparent
investment through laws and
policies to create a modern regime
are the visions of Ministry.
Currently Badakhshan’s lazuli
mines, coal mines in Herat, Takhar
coal mines, PulKhumri’s coal
mines, Panjshir’s emerald mines,
Ainak copper in Lugar province,
Shabarghan’s gas reserves and
Salt mines in Takhar are being
extracted. The government earns
millions of Afghanis from this way
every year. Panjshir’s emerald

mines produce the world’s rarest
emerald which has world
reputation and every gram worth
five hundred dollars.
Although in the war years illegal
armed groups and non-responsible
people extracted these mines but
now all the mines are under the
control of the government and their
materials are being extracted in
professional and standards ways.
Afghan president Hamed Karzai
said at a press conference that if
the mines being extracted properly
and professionally, Afghan people
will live in comfort and they no
longer will need to ask for help
form the world countries. But the
extraction and exploitation of these
mines needs peace and stability
and also the people’s support.
Currently Afghanistan Ministry of
Mines plans are reconstruction,
exploitation and setting up friendly
investments, oversight of the Ainak
copper project, bidding of Haji
gak’s iron mine contract,
exploration of existing Hydro
Carbon areas and finding more
coal, gold, silver, copper and iron
mines.
The next plans of this Ministry are
privatization of the Hydro Carbonic
and mineral government owned
enterprises and also restructuring
the Afghanistan geological
services for attracting foreign
companies for the exploitation of
the Hydro Carbonic areas. Invite

all the world investors with these
plans to participate in extraction of
Hydro Carbon mines to reach the
economic growth and don’t have
employment problems.
Based on reports, most of the
world’s countries are interested to
extract Afghanistan mines and
invest in Afghanistan in this way.
Based on some surveys, the
revenues of only one or two
important mines can pay all the
expenses of building many water
dams for providing Afghanistan’s
electricity and also asphalting the
cyclic roads of Afghanistan.
Extraction of the mines has
created lot of revenues for the
government in addition it has
provided jobs for hundreds of
Afghans. At the present time
hundreds of Afghans are working
in Ainak copper mine in Lugar and
other mines of the country.

In-flight Magazine 49

‫معلومات‬

‫راه‬
‫باعث میشودکه مرغان یکی ی‬
‫کی از ادامة راه منصرف شوند‪.‬‬
‫در‬
‫پایان‪ ،‬سی تا مرغ به کوه قاف‬
‫میرسند و در حالتی شهودی در‬
‫مییابند که سیم‬
‫رغ در حقیقت خودشان هستند‪.‬‬
‫ا‬
‫کثر ادبیات چیان‪ ،‬از جمله شفی‬
‫عی کدکنی بر این باوراند که در‬
‫ا‬
‫ین داستان‪ ،‬سیمرغ رمزی از و‬
‫جود حق تعالی است‪ .‬سیمرغ رمز‬
‫آن‬
‫مف‬
‫هومی‬
‫است که نام دارد و نشان ندارد‪.‬‬
‫شگ‬
‫دیگرپژوه ران ادبیات‪ ،‬از جمله‬
‫تقی پورنامداریان‪ ،‬بر این باور‬
‫ا‬
‫ست که در این داستان‪ ،‬سیمرغ‬
‫در‬
‫حقی‬
‫قت‬
‫رمز‬
‫ج‬
‫برئ‬
‫یل‬
‫اس‬
‫ت‪.‬‬
‫چرا‬
‫که‬
‫تقریباً تمام صفات سیمرغ در و‬
‫جود جبرئیل جمع است‪ .‬صورت‬
‫ظاهری آنها همچون بزرگ پیکر‬
‫ی‪ ،‬شکوه و جمال‪ ،‬پر و بال به‬
‫هم‬
‫شباهت دارد‪ .‬آنچه درقرآنکریم‬
‫درآیة یک سورۀفاطر آمده است‬
‫که فرشته‌ها بال دارند‪.‬‬
‫سیمرغ گاهی با مرغان اساطیری‬
‫دیگر مثل ُعنقا خلط میشود‪ .‬عنقا‬
‫از‬
‫ریشه ُعنُق و به معنای دارندة‬
‫گردن دراز است‪ .‬وجه مشترک‬
‫سیمرغ و عنقا مرغ بودن وافسان‬
‫‌های بودن است‪ .‬در واقع عنقا‬
‫ی‬
‫ک اسطورة جاهلی عرب است‬
‫و سیمرغ یک اسطورة آریایی‪.‬‬
‫ش‬
‫باهت‌های گفته شده باعث شده‬
‫که در ذهن شاعران و نویسنده‬
‫گ‬
‫ان این دو مرغ اسطوره‌ای گاهی‬
‫به‬
‫هم‬
‫مش‬
‫ابه‬
‫شو‬
‫ند‪،‬‬
‫ح‬
‫ال‬
‫آن‬
‫که‬
‫در‬
‫حقیقت دو خاستگاه متفاوت دارند‪.‬‬
‫در‬
‫برخی متون دیگر زبان فارسی‬
‫دری واژۀ سیمرغ از مرغ و سنه‬
‫او‬
‫ستا‬
‫یی‬
‫گرفته شده و معنای لغ‬
‫وی آن مرغ آهنین است‪ .‬چه آنکه‬
‫سنه در زبان اوستایی به معنای آ‬
‫هن است و آهن‪ ،‬خود صورت‬
‫س‬
‫اده شدۀ این واژه است‪ .‬در خراس‬
‫ان آهن را آسِ ن تلفظ میکنند و‬
‫هم‬
‫ین واژه در زبان سیستانی آهِن‬
‫و در زبان انگلیسی آی ِرن است‬
‫بنا براین گفته میتوانیم که‬
‫سیمرغ همان مرغ آهنین است‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪35‬‬

‫معلومات‬

‫کاشی‌ها و ظرفهای سیمین و‬
‫ری تکه پارچه های ابریشمی‪،‬‬
‫درکنارشما‬
‫و همان نقش نشان میدهند‪.‬‬
‫ان ‪ ،‬سیمرغ را در همان قالب‬
‫زرین آن دور‬
‫پهلوانی هم در آثار عرفانی‬
‫است که حضورگسترده یی در‬
‫از اسالم هم در حماسه‌های‬
‫وره ای در افسانه های آریایی‬
‫سیمرغ پس‬
‫هرة متفاوت یزدانی (در داستان‬
‫سیمرغ اسط‬
‫ش‬
‫رای‬
‫ب‬
‫س‪،‬‬
‫ُ‬
‫طو‬
‫گ‬
‫بزر‬
‫رد‪ .‬در شاهنامة فردوسی دو چ‬
‫فردوسی دارد وحماسه سرای‬
‫مۀ‬
‫ردا‬
‫هنا‬
‫ضو‬
‫شا‬
‫ار) دارد‪ .‬زیرا همة موجودات‬
‫ح‬
‫ای‬
‫انه‬
‫ست‬
‫رد‪،‬‬
‫دا‬
‫دا‬
‫هی‬
‫فته میشود به رازهای نهان آگا‬
‫ریمنی (در هفت خوان اسفندی‬
‫وگ‬
‫اده‬
‫د‬
‫را‬
‫زال) و اه‬
‫مند‬
‫رد‬
‫ن) دو قلوی متضاد هستند‪.‬‬
‫خ‬
‫و‬
‫دانا‬
‫لقب‬
‫ش پشتیبانی میکند‪ .‬به رستم‬
‫ت نزد ثنویان (دوگانه پرستا‬
‫ورد و همواره او را زیر بال خوی‬
‫ماورای طبیع‬
‫ت‪ ،‬فاقد استعدادهای قدسی‪.‬‬
‫یپر‬
‫م‬
‫را‬
‫زال‬
‫ریمنی بیشتر یک مرغ اژدهاس‬
‫فندیار رویین تن یاری میرساند‪.‬‬
‫سیمرغ اه‬
‫خوان پنجمش کشته میشود‬
‫اس‬
‫در نبرد با‬
‫رهنگ آریایی به دوران باستان‬
‫است و به دست اسفندیار در‬
‫ضور این مرغ اساطیری در ف‬
‫دانی‬
‫یز‬
‫رغ‬
‫سیم‬
‫ح‬
‫پیشینۀ‬
‫رغ‪،‬‬
‫هنامه با تولد (زال) آغاز میشود‪.‬‬
‫میآید‪ ،‬میتوان دریافت که سیم‬
‫آنچه از اوستا و آثارپهلوی بر‬
‫ورود سیمرغ یزدانی به شا‬
‫منزلة موجودی مادی تصور‬
‫میرسداز‬
‫بخش به نام (ویسپوبیش) یا‬
‫شاهنامه فردوسی سیمرغ به‬
‫فراخ بال که بر درختی درمان‬
‫اگرچه در‬
‫ً طبیعی دارد‪ .‬ارتباط او با این‬
‫ت‬
‫اس‬
‫مرغی‬
‫همة گیاهان است‪ ،‬آشیان دارد‪.‬‬
‫صفات و ویژگی‌های کامال فرا‬
‫مة‬
‫تخ‬
‫دة‬
‫دارن‬
‫بر‬
‫در‬
‫که‬
‫اما‬
‫ک)‬
‫ود‪،‬‬
‫(هرویسپ تخم‬
‫میش‬
‫ایزدان یا فرشتگان میماند که‬
‫دریای (وروکاش ًا) یا (فراخکرت)‬
‫از طریق زال است‪ .‬به یکی از‬
‫اشاره شده که این درخت در‬
‫جهان تنها‬
‫لق آنها با جهان مادی نیست‪.‬‬
‫در اوستا‬
‫گاهشان با این جهان‪ ،‬دلیل تع‬
‫ارتباط گه‬
‫دری همچون گرشاسب نامۀ‬
‫رد‪.‬‬
‫قرار دا‬
‫ین‬
‫رغوسن) آمده که جزء نخست‬
‫دیگر متون اساطیری فارسی‬
‫سیمرغ در اوستا به صورت (م‬
‫سیمرغ در‬
‫عی ندارد‪ .‬اصو ًال جز در بخش‬
‫کلمة‬
‫با اندک دگرگونی در پهلوی‬
‫ی‪ ،‬چهره‌ای روحانی و فرا طبی‬
‫ای (مرغ) است و جزء دوم آن‬
‫اسدی طوس‬
‫طیری به معنای حقیقی کلمه‬
‫معن‬
‫آن به‬
‫ی) خوانده شده‌است و به هیچ‬
‫هنامه‪ ،‬بعد از اسالم ما متن اسا‬
‫(س‬
‫ری‬
‫د‬
‫سی‬
‫فار‬
‫در‬
‫شا‬
‫و‬
‫ری‬
‫ن)‬
‫طی‬
‫به صورت (سی‬
‫اسا‬
‫نها با شخصیت و ظرفیت باالقوه‬
‫آن همان نام (شاهین) است‪.‬‬
‫همین سبب است که سیمرغ ت‬
‫گر عدد ‪ ۳۰‬نیست؛ بلکه معنای‬
‫نداریم‪ ،‬به‬
‫مه ظاهر میشود‪ ،‬به آثار منظوم‬
‫وجه نمایش‬
‫ختاری پیچیده‪ ،‬مرغی افسانه‌ای‬
‫اسطوره‌ یی اش که در شاهنا‬
‫سا‬
‫با‬
‫ت‬
‫یس‬
‫ا‬
‫اره‬
‫نگ‬
‫ری‬
‫رغ‬
‫درعصرسامانی سیم‬
‫تاویل‌پذی‬
‫طریق شخصیت رمزی خود‬
‫‌های شیر مانند‪ ،‬نشان سیمرغ‬
‫نی فارسی دری راه مییابد و از‬
‫س‪ ،‬بدن عقاب و سر و پنجه‬
‫و منثور عرفا‬
‫دد‪ ،‬اما روشن نیست که دقیق ًا‬
‫با ُدم طاوو‬
‫و ظرفها نقش بسته و شاید‬
‫فرهنگ اسالمی جذب میگر‬
‫اسانیان‪ ،‬بر بسیاری از جاها‬
‫در عنصرهای‬
‫س‬
‫رغ صبغة عرفانی گرفته‌است‪.‬‬
‫در دوره‬
‫اشد‪.‬نگاره‌های کشف شده بر‬
‫نی و به دست چه کسی سیم‬
‫ب‬
‫وده‬
‫ب‬
‫مام‬
‫ز‬
‫آن‬
‫هی‬
‫شا‬
‫زما‬
‫اهن‬
‫چه‬
‫ش‬
‫ری نیز در ادبیات فارسی دری‬
‫نشان رسمی‬
‫از‬
‫سمرقند‪ ،‬شاه یا شاهزاد ‌های را‬
‫هنامة فردوسی کتاب‌های دیگ‬
‫بی دیوارقصر افراسیاب در شهر‬
‫پس از شا‬
‫صیاتش آمده‌است از جملة این‬
‫بخش غر‬
‫مهخسرو پرویز بر دیوار طاق‬
‫در آنها نشانی از سیمرغ و خصو‬
‫جا‬
‫نند‬
‫هما‬
‫ح‪،‬‬
‫طر‬
‫ان‬
‫هم‬
‫که‬
‫نمایش میدهد که‬
‫هست‬
‫سینا‪ ،‬ترجمة رسالة الطیر ابن‬
‫ت‪ .‬پژوهشگر نگاره‌های دیوار‬
‫‌ها میتوان از رسالة الطیر ابن‬
‫وی جامه اش نقش بسته اس‬
‫ب‬
‫کتا‬
‫بستان‪ ،‬ر‬
‫وردی‪ ،‬رسالة الطیراحمد غزالی‪،‬‬
‫تاد انستیتوت باستان‌شناسی و‬
‫ینا توسط شهاب الدین سهر‬
‫پروفسور مارکوس موده‪( ،‬اس‬
‫س‬
‫ب‪،‬‬
‫افراسیا‬
‫زهت نامة عالیی‪ ،‬بحر الفواید‬
‫در پژوهش خود به این نتیجه‬
‫ضة الفریقین ابوالرجاء چاچی‪ ،‬ن‬
‫ن)‬
‫لما‬
‫آ‬
‫وتر‬
‫ل‬
‫ین‬
‫ارت‬
‫م‬
‫گاه‬
‫نش‬
‫هنر شرقی دا‬
‫رو‬
‫رید الدین عطارنیشاپوری نام‬
‫حتمال بسیار پیکر یزدگرد سوم‬
‫مه مهمتر منطق الطیر شیخ ف‬
‫نگاره سیمرغ دراین دیوار‪ ،‬به ا‬
‫ه‬
‫از‬
‫و‬
‫رسیده که‬
‫ون تاریخ تقریبی ساخت آن‬
‫فهوم سیمرغ اشاره نموده اند‪.‬‬
‫چ‬
‫هد‪،‬‬
‫مید‬
‫م‬
‫به‬
‫ان‬
‫ت‬
‫وفر‬
‫نش‬
‫را‬
‫به‬
‫نی‬
‫که‬
‫آخرین شاه ساسا‬
‫گرفت‬
‫هی از مرغان به راهنمایی ُهد‬
‫سانی مطابقت دارد و همچنین‬
‫الطیر عطار داستان سفر گرو‬
‫سالهای پایانی شاهنشاهی سا‬
‫طق‬
‫من‬
‫نگاره‌ها با‬
‫ستان سیمرغ است‪ .‬هر مرغ به‬
‫وار‪ ،‬تنها یک نفر جامه اش به‬
‫به کوه قاف برای رسیدن به آ‬
‫صد پیکرۀ نقش بسته بر آن دی‬
‫ُهد‬
‫یک‬
‫از بین‬
‫‌ها تصویر میشود‪ .‬سختی‌های‬
‫یگری از پایان دورۀ ساسانی‬
‫نماد دسته ی خاصی از انسان‬
‫آراسته است‪ .‬جامۀ ابریشمی د‬
‫عنوان‬
‫این نشان‬
‫ش به نمایش گذاشته شده که‬
‫سرنوچی پاریس با همان نق‬
‫در موزیم‬

‫‪34‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫تفریحی‬

‫احداث بزرگترین برج معکوس جهان‬
‫به نقل از روزنامه البیان امارات‪ ،‬مهندسان معماری‪ ،‬یک برج معکوس ‪65‬‬
‫طبقه را در عمق ‪ 300‬متری زیر زمین طراحی کرده اند‪ .‬ایدۀ طراحی برج‬
‫معکوس در مرکز شهر مکزیکو پایتخت مکزیک برای مقابله با قوانین ساخت‬
‫برج هاست‪ .‬براساس قوانین پایتخت‪ ،‬حداکثر طبقات برج ها می بایست هشت‬
‫طبقه باشد وتخریب ساختمان های قدیمی نیز ممنوع میباشد‪.‬‬
‫ده طبقه از این برج معکوس برای واحدهای مسکونی‪ ،‬تجاری و موزه و ‪35‬‬
‫طبقه هم برای واحدهای اداری اختصاص خواهد یافت‪.‬‬
‫مهندس “استیبان سواریز” طراح برج معکوس گفته است که این برج شامل‬
‫یک مرکز فرهنگی نیز خواهد بود‪ .‬وی اضافه کرد‪ :‬سطح این هرم وارونه‪ ،‬از‬
‫شیشه ساخته خواهد شد تا ورود اشعه خورشید به داخل بخش های مختلف‬
‫برج معکوس‪ ،‬راحت تر شود‪.‬‬

‫اتفاقی عجیب برای سه دختر جوان درهندوستان‬
‫سه دخترجوان به خاطر یك بیماری خاص به نام سندرم‬
‫موی گرگ دچار یك زندگی وحشتناك شده اند و همیشه‬
‫در رویای ازدواج بوده اند‪.‬‬
‫از هر ‪ 1‬میلیارد نفر یك نفر به این سندرم دچار میشود و‬
‫در این اتفاق نادر و دردناك سه دختر از یك خانواده به‬
‫صورت ژنتیكی این سندرم را درخودنشان دادند‪ .‬در این‬
‫بیماری خاص‪ ،‬سلولهای هر نقطه از بدن مستعد رشد مو‬
‫میشوند به صورتیكه حتی روی پیشانی و پلكها هم مو‬
‫رشد میكند‪.‬‬
‫این دختران اهل منطقه ای در جنوب هندوستان هستند و‬
‫مجبورند هر روز از كرم موبر استفاده كننند‪.‬‬
‫اخانوادۀ شان دارای شش دختر است كه تنها سه تای آنها‬
‫به این بیماری مبتال هستند و پدر خانواده نیز این بیماری‬
‫را داشته است‪ .‬قرار است آنها تحت عمل لیزری قرار گیرند‬
‫و برای همیشه از شر این موها خالص شوند‪ .‬این عمل‬
‫برای هرکدام شان حدود ‪ 4500‬پوند هزینه در بردارد كه‬
‫خانواده آنها قادر به پرداخت این مبلغ نیست و قرار است با‬
‫كمكهای دولتی به مشکل آنان رسیده گیشود‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪33‬‬

‫تفریحی‬

‫سی طبقه هوتل درپانزده روز‬
‫چینی ها یک هوتل ‪ 30‬طبقه ای را در ‪15‬روز‬
‫ساختند آنها قدرت برتر قرن ‪ 21‬با کامپیوترهای برتر‬
‫و اقتصاد برتر هستند‪ .‬اکنون چین لقب سازندگان‬
‫فوق سریع دنیا را در دست دارد‪.‬سازندگان چینی‬
‫موفق شدند کار ساخت یک هوتل ‪30‬طبقه‪ ،‬با‬
‫مساحت ‪183،000‬مترمربع را در ‪ 15‬روز تمام کنند‪.‬‬
‫متخصصین چین به چنین دستاورد بزرگی بدون‬
‫آسیب کارگران رسیدند‪ .‬هوتل آرک در کنار دریاچه‬
‫دنگتینگ در شهر هونان توسط گروه برود‪،‬یک‬
‫شرکت ساختمانی چینی ساخته شد که متخصص‬
‫در طراحی مقاوم است‪.‬‬
‫آکادمی تحقیقات ساختمانی چین با انجام آزمایشی‬
‫اعالم کردند این ساختمان در برابر زلزله ‪9‬ریشتری‬
‫مقاوم است‪ .‬تمامی مصالح استفاده شده در‬
‫ساختمان‪ ،‬پیش ساخته بود‪ .‬سازندگان در مدت ‪46‬‬
‫ساعت ساختار اصلی ساختمان و در مدت ‪ 90‬ساعت‬
‫بخشهای دیگر را به اتمام رساندند‪ .‬ساختمان دارای‬
‫عایق صوتی و حرارتی است‪ .‬با اینکه سازندگان طول‬
‫شب را کار نمیکردند اما بعضا ساعت ‪ 10‬شب آماده‬
‫خوردن نان چاشت میشدند‪ .‬رکورد قبلی این گروه‬
‫ساخت یک ساختمان ‪15‬طبقه در ‪ 6‬روز بود‪.‬‬

‫‪32‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫ازدواج در‬

‫یحیرفت‬

‫ضرب المثلها‬
‫یا همان پیوندزیبای‬
‫که میدانید‪ ،‬ازدواج‬
‫طوری‬
‫ی مراسم خاصی بین‬
‫ی‪ ،‬آیینی‌است که ط‬
‫زناشوی‬
‫ورهای مختلف برقرار‬
‫مرد در مذاهب و کش‬
‫زن و‬
‫کیل خانواده منجر‬
‫و در نهایت به تش‬
‫ود‬
‫میش‬
‫دالیل متفاوتی برای‬
‫د‪ .‬البته هر شخصی‬
‫میگرد‬
‫رد که همین نظرات‬
‫‌با همسر آینده اش دا‬
‫ت‬
‫وصل‬
‫ل‪ ،‬مسئله «ازدواج»‬
‫باعث شده تا در ک‬
‫متفاوت‬
‫ود کمااینکه ضرب‬
‫پرطرفدار تلقی ش‬
‫و‬
‫مهم‬
‫وز از اندیشمندان در‬
‫ها و سخنانی پندآم‬
‫المثل‬
‫ردی از آنها را در این‬
‫طه گفته شده که موا‬
‫این راب‬
‫ن میکنیم اما ناگفته‬
‫حه تقدیم شما دوستا‬
‫صف‬
‫کته ها جنبۀ شوخی‬
‫که بسیاری از این ن‬
‫نماند‬
‫و مزاح دارد‪.‬‬

‫هنگام ازدواج بیشتر با گوش هایت مشورت کن تا با چشم هایت‪( .‬ضرب المثل آلمانی)‬
‫مردی که به خاطر “پول” زن میگیرد‪ ،‬به نوکری میرود‪( .‬ضرب المثل فرانسوی)‬
‫زنی سعادتمند است که مطیع “شوهر”باشد‪( .‬ضرب المثل یونانی)‬
‫زن عاقل با داماد “بی پول” خوب میسازد‪( .‬ضرب المثل انگلیسی)‬
‫زن و شوهر اگر یکدیگر را بخواهند در کلبه ی خرابه هم زندگی میکنند‪( .‬ضرب المثل آلمانی)‬
‫دختر عاقل‪ ،‬جوان فقیر را به پیرمرد ثروتمند ترجیح میدهد‪( .‬ضرب المثل ایتالیایی)‬
‫داماد که نشدی از یک شب شادمانی و عمری بداخالقی محروم گشته ای‪( .‬ضرب المثل فرانسوی)‬
‫دو نوع زن وجود دارد؛ با یکی ثروتمند میشوی و با دیگری فقیر‪( .‬ضرب المثل ایتالیایی)‬
‫خاک خوب و دختر را از ماد ِر خوب و اصیل انتخاب کن‪( .‬ضرب المثل چینی)‬
‫تاک را از ِ‬
‫هیچ زنی بخاطر رضای خدا با مرد ازدواج نمیکند‪( .‬ضرب المثل اسکاتلندی)‬
‫ازدواج‪ ،‬زودش اشتباهی بزرگ و دیرش اشتباه بزرگتری است‪( .‬ضرب المثل فرانسوی)‬
‫ازدواج بیشتر از رفتن به جنگ “شجاعت” میخواهد‪( .‬کریستین)‬
‫پیش از ازدواج چشم هایتان را باز کنید و بعد از ازدواج آنها را روی هم بگذارید‪( .‬فرانکلین)‬
‫خانه بدون زن‪ ،‬گورستان است‪( .‬بالزاک) ‬
‫تنها عالج عشق‪ ،‬ازدواج است‪( .‬آرت بوخوالد)‬
‫شوهر “مغز” خانه است و زن “قلب” آن‪( .‬سیریوس)‬
‫عشق‪ ،‬سپیده دم ازدواج است و ازدواج شامگاه عشق‪( .‬بالزاک)‬
‫قبل از ازدواج درباره تربیت اطفال شش نظریه داشتم‪ ،‬اما حاال شش فرزند دارم و دارای هیچ نظریه ای نیستم‪( .‬لرد لوچستر)‬
‫مردانی که میکوشند زن ها را درک کنند‪ ،‬فقط موفق میشوند با آنها ازدواج کنند‪( .‬بن بیکر)‬
‫خوشحالی های واقعی بعد از ازدواج به دست میآید‪( .‬پاستور)‬
‫ازدواج کنید‪ ،‬به هر وسیله ای که میتوانید‪ .‬زیرا اگر زن خوبی گرفتید بسیار خوشبخت خواهید شد و اگر گرفتار یک همسر بد شوید فیلسوف بزرگی میشوید‪.‬‬
‫(سقراط)‬
‫من تنها با مردی ازدواج میکنم که عتیقه شناس باشد تا هر چه پیرتر شدم‪ ،‬برای او عزیزتر باشم‪( .‬آگاتا کریستی)‬
‫هر چه متأهالن بیشتر شوند‪ ،‬جنایت ها کمتر خواهد شد‪( .‬ولتر)‬
‫هیچ چیز غرور مرد را به اندازه ی شادی همسرش باال نمیبرد‪ ،‬چون همیشه آن را مربوط به خودش میداند‪( .‬جانسون)‬
‫وقتی برای عروسی ات خیلی هزینه کنی‪ ،‬مهمان هایت را یک شب خوشحال میکنی و خودت را عمری ناراحت ! (روزنامه نگار ایرلندی)‬
‫تا ازدواج نکرده ای نمیتوانی درباره ی آن اظهار نظر کنی‪( .‬شارل بودلر)‬
‫مجردان بیشتر از متاهلین درباره زنان اطالع دارند چون اگر نداشتند آنها هم ازدواج میکردند! (اچ‪.‬ال‪.‬منکن)‬
‫زنان با این آرزو با مردان ازدواج میکنند که مردان تغییر کنند؛ که نمیکنند‪ .‬مردان هم با این آرزو با زنان ازدواج میکنند که زنان تغییر نکنند؛ که میکنند!‬
‫(آلبرت انیشتین)‬
‫‪31 In-flight Magazine‬‬

‫معلومات‬

‫رفتارهایناپسند‬
‫دریکمهمانی‬

‫انسانها خیلی از رفتارها را میتوانند تقلید کنند‪،‬اما‬
‫تقلیدازبعضی کارها محال است‪ .‬مثال اگر در اروپا باشید‬
‫و ندانید چطور چنگال را در دست بگیرید‪ ،‬توجه همه‬
‫برشما متمرکز میشود‪ .‬این یکی از آن رفتارهایی است‬
‫که تقلیدش غیرممکن است‪ .‬یا اینکه اگر در یک مهمانی‬
‫باشید و یکی از ده موردزیر را انجام دهید‪ ،‬ممکن است‬
‫تبدیل به فرد جالب توجه آن مهمانی شوید‪:‬‬
‫‪ – ۱‬طرز نگه داشتن قاشق‪ ،‬چنگال یا کارد‪:‬‬
‫باید بدانید در چه نوع مهمانی قرار دارید‪ ،‬مثال اگر در یک مهمانی در آمریکا‬
‫هستید‪ ،‬باید چنگال را در دست راست بگیرید ولی اگر خواستید همزمان ازکارد‬
‫نیزاستفاده کنید‪ ،‬باید چنگال را به دست چپ گرفته‪ ،‬غذا را برداشته و میل کنید‪.‬‬
‫درشیوۀاروپایی کارد و چنگال را به همین ترتیب نگه میدارید‪ ،‬ولی فرقش اینست‬
‫که آنها را جابجا نمیکنید‪.‬‬
‫‪ – ۲‬صحبت با تلفن در هنگام صرف غذاخوردن‪:‬‬
‫در هنگام صرف غذا به هیچ وجه نبایدتلفن همراهتان را پاسخ دهید و بهتر است‬
‫آنرا با خود برسرمیز نیاورید‪ .‬اما اگر خیلی ضروری بود و مجبور شدید پاسخ دهید‪،‬‬
‫باید قبل از پاسخ گویی‪ ،‬عذرخواهی کرده‪ ،‬محل را ترک کنید وبه تلفن پاسخ‬
‫دهید‪.‬‬
‫‪ – ۳‬جویدن غذا با دهان باز‪:‬‬
‫هنگام غذا خوردن حتما دهانتان را بسته نگه دارید و هرگز از درون دهانتان صدا‬
‫ایجاد نکنید‪.‬اگر غذای خیلی کمی در دهان دارید‪ ،‬صحبت کردن ایرادی ندارد‪ ،‬اما‬
‫اگر دهانتان پرازغذا است بهتر است آن را بسته نگه دارید وگرنه به مهمانی بعدی‬
‫دعوت نخواهید شد‪.‬‬
‫‪ – ۴‬بریدن غذا به تکه های خیلی ریز‪:‬‬
‫طبق آداب و رسوم صحیح‪ ،‬فقط باید مقدار کمی از غذایتان را ببرید یا بهتر است‬
‫فقط مقداری را که میخواهید میل کنید‪ ،‬ببرید‪ .‬زیرا اگر همۀ غذایتان را خُ رد کنید‬
‫بدین معنی است که میخواهید به یک کودک غذا بدهید‪.‬‬
‫گارسن‪:‬‬
‫‪ – ۵‬عجول و گستاخ بودن در برابر‬
‫ُ‬
‫گارسن‪ ،‬نشان دهندۀ شخصیت شماست‪ .‬مثآل هنگام‬
‫مؤدب بودن در برابر ُ‬
‫گارسن برایتان غذای اشتباهی میآورد‪ ،‬باید صبور باشید و‬
‫سفارش غذا و یا وقتی ُ‬
‫در مقابل دیگران خونسردی خود را حفظ کنید‪.‬‬
‫‪30‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪ – ۶‬بیان کردن عقاید مذهبی‪ ،‬سیاسی و یا حتی رژیم های غذایی‪:‬‬
‫اگر در مهمانی یی حضور داشتید که غذای اصلی آن گوشت بود و شما هیچ‬
‫تمایلی به خوردن آن نداشتید‪ ،‬مسلما همۀ بحث ها روی گوشت نخوردن شما‬
‫متمرکز خواهد شد‪ .‬اما سعی کنید سریعآ موضوع بحث را تغییرداده و عقاید‬
‫شخصی تانرا ابراز نکنید‪ ،‬زیرا ممکن است برای دیگران خوشآیند نباشد‪.‬‬
‫‪ – ۷‬ایراد گرفتن از چگونگی غذا‪:‬‬
‫اگر غذای مهمانی به خوبی پخته نشده بود‪ ،‬مثآل اگر گوشتها سخت یا سبزیها‬
‫به خوبی پخته نشده و یا نوشیدنیهاگرم بودند‪ ،‬به هیچ وجه به میزبان چیزی‬
‫نگویید و اعتراضی نکنید‪ .‬و اگر در رستوران به چنین مشکلی برخوردید‪ ،‬مؤدبانه‬
‫گارسن خواهش کنید ظرف غذای تانرا عوض کند‪.‬‬
‫از ُ‬
‫‪ – ۸‬تمیز کردن دندانها با نخ دندان یا انگشتان درحضوردیگران‪:‬‬
‫اگر غذا الی دندانهایتان گیرکرد‪ ،‬عذرخواهی کرده‪ ،‬فورآ به جای مناسب رفته‬
‫و دهانتان را تمیزکنید سپس دستانتان را بشویید و یا اگردر شرایط فوری‬
‫قرارگرفتید‪،‬حداقل دستتان را جلوی دهانتان گرفته و با زبانتان یا ابزاری شبیه آن‬
‫به راحت شدن خودکمک نمایید‪.‬‬
‫‪ – ۹‬مالیدن کره روی تمام نان‪:‬‬
‫نان را تکه تکه کنید و قسمتی از کره را با چاقو برداشته و فقط روی آن تکه‬
‫هایی که میخواهیدبخورید‪ ،‬کره بمالید‪ .‬هیچگاه کره راروی تمام نانهای که‬
‫پیشروی تان هست نمالید زیرا ممکن است همۀآنها را نخورید‪.‬‬
‫‪ – ۱۰‬خوردن و یا برداشتن غذا باانگشتان‪:‬‬
‫همیشه از یک دستمال برای تمیز کردن انگشتان تان استفاده کنید و برای‬
‫برداشتن غذا نیز از کارد و چنگال استفاده کنید‪ .‬زیرا هیچ کس دوست ندارد‬
‫غذایی را که شما با انگشتان تان برداشته اید دوباره میل نمایید‪.‬‬

‫تکنالوجی‬

‫دکمة استارت در‬
‫ویندوز هشت حذف میشود‬
‫براساس تصاویر منتشر شده در اینترنت که از نسخه آزمایشی ویندوز هشت‬
‫مخصوص مصرف کننده گرفته شده اند‪ ،‬دکمه سنتی استارت در ویندوز هشت‬
‫حذف شده است‪ .‬دکمه استارت که به همراه آن یک منو کاربردی نمایش داده می‬
‫شود اولین بار ‪ 51‬سال پیش و در سیستم عامل ویندوز ‪ 59‬معرفی شد‪ .‬حال به‬
‫نظر میرسد مایکروسافت در ویندوز هشت هم دکمه استارت و هم منوی مربوط‬
‫به آن را کنار گذاشته است‪.‬‬
‫‪ Consumer Preview 8 Windows‬که نزدیکترین نسخه ویندوز هشت به‬
‫نسخه نهایی است به زودی منتشر خواهد شد‪ .‬اما پیش از انتشار رسمی‪ ،‬تصاویری‬
‫از آن به بیرون درز کرده که در آنها خبری از دکمه استارت نیست‪ .‬در این تصاویر‬
‫نوار ‪ Super Bar‬بدون دکمه استارت مشخص است‪ .‬این طراحی با رابط کاربری‬
‫جدید ویندوز هشت که مترو (‪ )Metro‬نامیده میشود هماهنگی بیشتری دارد‪.‬‬
‫مایکروسافت در پیش نمایش قبلی ویندوز هشت دکمه استارت را مسطح و مشابه‬
‫رابط کاربری مترو کرده بود اما به نظر می رسد در پیشنمایش جدید پا را از این‬
‫هم فراتر گذاشته و استارت همیشگی ویندوز را بطور کامل حذف نموده است‪.‬‬
‫‪ The Verge‬اعالم کرده که براساس تایید منابعی که این وب سایت در تیم‬
‫توسعه دهنده ویندوز هشت دارد‪ ،‬مایکروسافت یک رابط جدید شبیه به مترو‬
‫را جایگزین منوی استارت میکند که در حالت دسکتاپ و یا در حالت نمایش‬
‫مترو برروی صفحه نمایش داده میشود‪ .‬به این ترتیب استفاده از منوی جدید که‬
‫جایگزین استارت سنتی خواهد شد از طریق صفحه لمسی تبلت ها و یا با استفاده‬
‫از ماوس و کی برد به راحتی انجام خواهد شد‪ .‬در منوی جدید تصویر کوچکی از‬
‫برنامه های در حال اجر نیز نمایش داده خواهد شد‪.‬‬
‫منوی جدید از طریق ماوس و یا لمس گوشه پایین سمت چپ صفحه امکان پذیر‬
‫خواهد بود‪ .‬نوار ‪ Super Bar‬که اولین بار در ویندوز هفت معرفی شد و در آن‬
‫کاربر میتوانست آیکان نرم افزارهای مختلف را در آن قرار دهد (‪ Pin‬کند) نیز در‬
‫ویندوز هشت وجود خواهد داشت‪ .‬ولی در این نوار خبری از دکمه کروی استارت‬
‫نخواهد بود‪.‬‬
‫از آنجایی که بسیاری از کاربران ویندوز به دکمه همیشگی استارت و منوی آن‬
‫عادت دارند هنوز امکان اینکه مایکروسافت مجددا دکمه استارت را به نسخه نهایی‬
‫ویندوز هشت اضافه کند وجود دارد‪ .‬البته بسیاری معتقدند که دکمه استارت برای‬
‫همیشه حذف خواهد شد چون مایکروسافت مدت ها پیش تصمیم خود را برای‬
‫حذف این دکمه گرفته بوده است‪.‬‬

‫توشیبا نازکترین تبلت جهان را ساخت‬
‫توشیبا اعالم کرد در نمایشگاه ‪ 2012 CES‬از‬
‫نازکترین تبلیت دنیا رو نمایی میکند‪ .‬نازکترین‬
‫تبلت درحال حاضر جهان که ‪Excite X10‬‬
‫نام دارد ‪ 1/10‬اینچ است و وزنی معادل ‪558‬‬
‫گرام دارد که از آی پد ‪ 630‬گرام سبکتر است‪.‬‬
‫این تبلت مجهز به سیستم عامل اندروید ‪ 3.2‬و‬
‫پردازنده ‪ Dual Core‬با سرعت ‪ 1.2‬گیگاهرتز‬
‫و همچنین نمایشگری با رزولوشن ‪1280x800‬‬
‫پیکسل خواهد بود‪.‬‬
‫این تبلت هیجان انگیز دارای پورت های‬
‫‪ 2.0 HDMI، USB‬و ‪ Micro SD‬است و‬
‫عمر باتری آن نیز ‪ 7‬ساعت میباشد‪ .‬دوربین جلوی‬
‫این تبلت ‪ 2‬میگا پیکسل و دوربین پشت آن هم ‪5‬‬
‫مگاپیکسل است‪.‬‬

‫رسوايي دروغگوها‬
‫با نرم افزار صدا!‬
‫نرم افزار اسكن صدا ميتواند با تشخيص تغييرات اصوات و لحن‬
‫ناموزن در صدا‪ ‌،‬شخصی دروغگويي را اشکار سازد‪.‬‬
‫محققان دانشگاه دوك و دانشگاه ايلينويز معتقدند ميتوان با استفاده‬
‫از سيستم آناليز اليه‌يي صدا (‪ )LVA‬و بررسي تغيير لحن صداي‬
‫فرد‪ ‌،‬زمان دروغگويي وي را مشخص كرد‪.‬‬
‫محققان در سيستم ‪ LVA‬صداهاي ضبط شده را به وسيله نرم افزار‬
‫اسكن صدا مورد بررسي قرار دادند و تغييرات اصوات را شناسايي‬
‫كردند‪ .‬اين تكنيك شامل آناليز الكترونيكي (برقی) تغييرات لحظه‌يي‬
‫صدا براي تشخيص زمان دروغگو گفتن است‪.‬‬
‫اين فناوري كه مجموعه اي از اندازه گيري اصوات پارامترها است‪،‬‬
‫كاربردهاي بسيار متنوعي داشته و مي تواند در دادگاه يا توسط‬
‫مأموران امنيتي فرودگاه ها مورد استفاده قرار گيرد‪.‬‬
‫محققان معتقدند اين فناوري مي تواند انقالبي بزرگ در حوزه تجارت‬
‫ايجاد كرده و از دروغگويي مديران شركت ها هنگام عرضه محصوالت‬
‫جديد پيشگيري كند‪.‬‬
‫سيستم ( زنده) یا ‪ LVA‬يك فناوري در حال پيشرفت است كه‬
‫توسط محققان شركت ‪ Nemesysco‬طراحي شده است ‪ ،‬اما‬
‫تاکنون به مرحله اجرايي درنيامده بود‪.‬‬
‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪29‬‬

‫معلومات‬

In-flight Magazine

28

‫معلومات‬
‫قربانی همین اندیشه های زن ستیزانه در محیط بسته ای افغاستان گردید‪ .‬خودش‬
‫گفته بود‪:‬‬
‫نيست شوقی که زبان باز کنم‪ ،‬از چه بخوانم؟‬
‫من که منفور زمانم‪ ،‬چه بخوانم‌ چه نخوانم‬
‫چه بگويم سخن از شهد‪ ،‬که زهر است به کامم‬
‫وای از این مشت ستمگر که بکوبيده دهانم‬
‫نيست غمخوار مرا در همه دنيا که بنازم‬
‫چه بگريم‪ ،‬چه بخندم‪ ،‬چه بميرم‪ ،‬چه بمانم‬
‫من و اين کنج اسارت‪ ،‬غم ناکامی و حسرت‬
‫که عبث زاده‌ام و مهر ببايد به دهانم‬
‫دانم ای دل که بهاران بود و موسم عشرت‬
‫منِ پربسته چه سازم که پريدن نتوانم‬
‫گرچه ديریست خموشم‪ ،‬نرود نغمه ز يادم‬
‫زانکه هر لحظه به نجوا سخن از دل برهانم‬
‫ياد آن روز‪ ،‬گرامی که قفس را بشکافم‬
‫سر برون آرم از اين عزلت و مستانه بخوانم‬
‫من نه آن بيد ضعيفم که ز هر باد بلرزم‬
‫دخت افغانم و برجاست که دايم به فغانم‬
‫شعرهای او نه دغدغه ها و دلمشغولیها‪ ،‬بلکه فریاد و آرزوهای زنان دربند را به‬
‫نمایش میگذارد‪ .‬او در بیشترشعرهایش آرزوی پرواز کردن و از کنج قفس رهیدن‬
‫را به تصویر میکشد و هویت واقعی زنانه اش را میسراید‪:‬‬
‫من نه آن بید ضعیفم که ز هر باد بلرزم‬
‫دخت افغانم و برجاست که دایم به فغانم‬
‫این هویت زنانه در شعرها دستاویز او است تا شعر خود را با فریاد زنان میهنش‬
‫بیامیزد‪ ،‬تا با این جهل و زن ستیزی مبارزه کند‪ .‬تا زنانی در هم شکسته و خو‬
‫گرفته به جبر زمانه را به برخاستن و اعتراض کردن ترغیب کند‪ .‬ازسوی هم غزل‬
‫های ناديا انجمن هوای بسيار تازه تر از شعرای هم عصرش را با خود داشت و به‬
‫همین دلیل او توانست درمیان شاعران هم سن وسالش جایگاه ویژه را در محافل‬
‫فرهنگی کشورکسب کند‪ ،‬همانگونه که نادیا شاعرجوان بود‪ ،‬اشعارش نیز از جوانی‬
‫و تازه گی خاص برخوردار است‪ ،‬رویکرد و برخورد انجمن نسبت به قضایا و آنچه‬
‫به ماحولش در روزگار جاری میگشته با ظرافیت و نگرش های شاعرانگی به آن‬
‫ها پرداخته است‪.‬‬
‫به نمونه مثال ‪:‬‬
‫آ‪ ،‬هی دربان‪ ،‬کوبیدنت با سنگ بیهوده است‬
‫کلید اینجاست‪ ،‬اما قفل بر دروا ِزه جوشیده است ‪. . .‬‬
‫و یاهم در ادامه همین شعر ‪:‬‬
‫برو دربان‬
‫برو دست تو خالی نیست !‬
‫برو افسانه ء سنگین دنیایم به دستانت‬
‫برو این قصه را درشهر‪ ،‬سرتاپاحکایت کن‬
‫بگو درپشت این دیوار سنگی دختری با سنگ عقد جاودانی بست و‬
‫دراعماق سختی ها به نسل آهنین پیوست !!‬

‫زبان نوتر‪ ،‬برخورد صادقانه اش با هستی وزبان‪ ،‬بخشی ازویژه گیهاییست که گِرد‬
‫ِ‬
‫وجود جوانش واقعيت داشت و در اواخرعمرش نوعی شور “موالناوار” به اثرگذاری‬
‫شعرش بر مخاطبان مختلف و متضاد کمک میکرد و از جانبی هم شعرهای نيمايی‬
‫نادیا انجمن که پر از تصویر هستند باعث شد تا ذوق جوانان نوجو را با خود‬
‫داشته باشد‪ .‬برخی از نویسندگان و شاعران افغان در هرات‪ ،‬معتقد اند که خانم‬
‫انجمن‪ ،‬دست باالیی در غزلسرایی داشت و میتوانست یکی از زنان سرآمد شاعر‬
‫در افغانستان باشد‪.‬‬
‫نقیب آورین روزنامه نگار در هرات‪ ،‬در رابطه به شخصیت و خصوصیات نادیا انجمن‬
‫نوشته است که “ناديا انجمن رفتار معمول دختران هم فصلش را نداشت‪ ،‬شخصيتی‬
‫آرام و متين که بيشتر در سالخورده گان و تجربه ديده گان ديده میشود‪ ،‬در او بود‪».‬‬
‫«جوانان اهل ادبيات در هرات هرازگاهی محفل شعر خوانی داير میکردند و ناديا‬
‫انجمن همواره اولين نامی بود که در ذهن همه برای شعر خوانی نقش میبست‪».‬‬
‫گل دودی عنوان اولین مجموعه شعری‪ ،‬نادیا انجمن است كه تراوشی به حساب‬
‫میآید‪ .‬تندیس ترك خورده احساسش‪ ،‬همان كه همواره آماجگاه تازیانه های دست‬
‫سرنوشت بوده است‪ ،‬این سروده های انجمن به همت پوهنمل محمد مسعود‬
‫رجایی استاد دانشکده ادبیات و علوم بشری دانشگاه هرات و رئیس انجمن ادبی‬
‫هرات‪ ،‬كه پیوسته مربی و مشوق راستین او بوده‪ ‌،‬در بهار ‪4831‬خورشیدی به زیور‬
‫طبع آراسته و منتشر گردید‪.‬‬
‫سرانجام نادیاانجمن با یکی ازکارمندان دانشکده ادبیات هرات ازدواج کرد‪ ،‬ازدواجی‬
‫که گفته میشود‪ ،‬سرفصل سرد زندگی او بوده و باعث خاموشی نادیا انجمن گردید‪.‬‬
‫گفته اند شوهر نادیا‪ ،‬او را از اشتراک در جلسات مشاعره و نقد ادبی که در انجمن‬
‫ادبی هرات برگزار میشد بازمیداشت‪ .‬این شاعر جوان‪ ،‬سرانجام در پنجم نوامبر‬
‫سال ‪ ۵۰۰۲‬میالدی‪ ،‬درپی یک حادثۀ ناگوارمسموم گردید وجهان را وداع کرد‬
‫ودر سرزمین فرهنگی هرات باستان درجوارمزارخواجه عبداهلل انصار(رح) تا جاودانه‬
‫آرمید‪.‬‬
‫مرگش همه راتکان داد‪ .‬شعرای عصرش درسوگ نبود او سرودند وگریستند‪.‬‬
‫این هم قسمتی ازسروده ایکه توسط پوهنیار سیدیحیی “حزین” یکی ازاستادانش‬
‫دررثای او سروده شده‪:‬‬
‫آن شب چه هیبتی!‬
‫درانحنای کوچۀ ذهنت خمیده رفت‪،‬‬
‫دستی پرازتبر‬
‫بشکست ای دریغ‬
‫ِ‬
‫سروبلندقامت شعرسپیدرا‪.‬‬
‫صدحیف واشک وآه‪،‬‬
‫گل غنچه های ناله به بستان شاعری‬
‫درانزوای وحشت یک غارت بزرگ‬
‫با بادهای تند خزانی‪ ،‬مدهوش گشته اند‪.‬‬
‫صد اشک وآه وحیف‬
‫درانتهای باورحوران جنتی‬
‫فرمانروای شعر‪ ،‬غزلهای انجمن‬
‫درانتظارسرو سهی قامت وبلند‪ ،‬امیدبسته اند‪.‬‬
‫اینک هزار آه‪،‬‬
‫وارسته سوسنی وسپیدارقامتی‬
‫درگیرودارزشت حوادث‬
‫برباد میشود‪.‬‬
‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪27‬‬

‫معلومات‬

‫ء‬

‫به بهانه هشتم مارچ؛‬
‫اسطورۀ نجابت‪،‬‬
‫نادیا انجمن‬
‫در تاریخ جهان روز های معین و به خصوصی وجود دارد که بحیث یک‬
‫نام واال و روز تاریخی ماندگار در اوراق زرین تاریخ ثبت گردد و به عنوان‬
‫نقطهء عطف به شمار می روند‪ ،‬هشتم مارچ روز همبستگی زنان است‪،‬‬
‫زنان؛ این طبقه معصوم و پاک سرشت که در بسا رنج و دشواری ها در‬
‫هرکشور و هر جامعه در دوره های مختلف نسبت به مردان متقبل شده‬
‫اند؛ شکنجه‪ ،‬بدرفتاری و حق تلفی های زیادی در حق زنان در هر دوره‬
‫و هر کشوری صورت گرفته و هم اکنون نیز کماکان این روند در بسیاری‬
‫ازکشورهای شرقی به خصوص افغانستان وجود دارد‪.‬‬
‫به همین مناسبت مجلهء صافی زنده گی نادیا انجمن‪ ،‬شاعر دردمند‬
‫وعصیانگر که فریادش فریاد آزادی زنان در بند کشیده افغانستان را بیان‬
‫می کرد را برای خواننده گان محترم تهیه کرده ایم امید مورد پسندتان‬
‫قرار گیرد‪.‬‬

‫نادیا انجمن در سال ‪ ۹۵۳۱‬خورشیدی‪ ،‬در والیت هرات چشم به جهان گشود و از‬
‫کودکی با شعر و ادبیات عالقه مندی خاص داشته است‪ .‬از همین رو گفته میشود‬
‫از سن پانزده سالگی به سرودن شعر آغاز کرده است‪ ،‬اما آغاز شاعری او مصادف‬
‫بوده است با سقوط هرات به دست شورشیان طالب‪ .‬طالبانی که باکاروفعالیت زنان‬
‫در اجتماع سخت مخالف بودند‪ .‬ممکن یکی از مواردی که نادیا را شاعر طغیانگر‬
‫و بلند آوازه بار آورد‪ ،‬همین مسئله بوده باشد‪ .‬بانو نادیاانجمن در آن روزگار نوجوان‬
‫بود و داشت سال های پر تب و تاب نوجوانی خود را در زیر سایۀ حاکمیت مستبد‬
‫شورشیان طالب میگذرانید‪ .‬نادیا انجمن در دوران حاکیمت طالبان به صورت مخفی‬
‫درخانه ای درس هایش را خصوصی ادامه داده است و در جلسات خصوصی و‬
‫مخفیانه ادبی هرات نیزشرکت میکرد کارگاه سوزن طالیی مرکزفرهنگی بود که‬
‫نادیا انجمن درآن به شگوفایی استعداش پرداخت‪ .‬این کارگاه‪ ،‬در زمان حاکمیت‬
‫طالبان‪ ،‬توسط شماری از فرهنگیان در والیت هرات ایجاد شده بود و در پوشش‬
‫آموزش خیاطی به زنان‪ ،‬جلسات نقد ادبی و شعرخوانی را دایر میکرد‪ .‬با سقوط رژیم‬
‫طالبان در سال ‪ ۱۰۰۲‬میالدی‪ ،‬نادیا انجمن هم به ادامۀ آموزش هایش در مکاتب‬
‫‪In-flight Magazine 26‬‬

‫پرداخت و سپس وارد دانشگاه هرات شد ودر دانشکدۀ ادبیات وعلوم بشری به‬
‫کسب دانش پرداخت‪ ،‬اما هیچگاه نتوانست ازین دانشکده سند فراغت رابدست‬
‫بیاورد وجای وخاطره اش رابرای همیشه درکالسهای درسی آن دانشکده جاودانه‬
‫ساخت‪.‬‬
‫نادیا انجمن در زمانی که دانشجوی ادبیات بود درنشست ها ومحافل ادبی با‬
‫خوانش اشعارش انجمن افروزی میکرد و شمع هر مجلس و محفل بود‪ .‬بیشتر‬
‫سروده های این بانوی جوان فریادی از بی فریادی های زنان افغانستان بود که‬
‫در هر دوره و نظام بیشترو بیشتر شالق ستم و نابسامانی برفرق شان تاخته شده‬
‫است‪ .‬فریاد نادیا‪ ،‬فریادی است علیه ظلم و ستم درجامعه ای که در برخی موارد‬
‫زن معنی انسان بودن خود را هنوز باز نیافته است‪.‬‬
‫نادیا زنی بود که در محیطی ضد زن شگفت و طبع شاعرانگی اش جوانه زد‪ ،‬تا‬
‫فریادهای در بند کشیده ی زنانه را از گلو برآورد و از طریق اشعارش انعکاس‬
‫دهد‪ ،‬درد و زجریرا که نادیا فریاد میکرد‪ ،‬انعکاسی از بی سرانجامی زنان افغانستان‬
‫محسوب میشد‪ ،‬اما دریغ که خود انجمن نیزخیلی زود در ابتدای راه هنریش‪،‬‬

‫معلومات‬

‫با نخستین روز (هرمز روز یا اورمزد روز) از ماه حمل برابر است‪ .‬نوروز در تقویم‬
‫میالدی با ‪ ۲۱ ،۲۰‬یا ‪۲۲‬ماه مارچ برابرمیشود‪.‬‬
‫تجلیل از جشن نوروز در زمانه های مختلف در آریانا به گونه های متخلف بوده و‬
‫هر شاهی به گونه ای مختلف در مناطق تحت کنترول خود ازآن تجلیل مینموده اند‪.‬‬
‫نوروز پس از اسالم‪:‬از برگزاری آیین‌های نوروز در زمان امویان نشانه‌ای در دست‬
‫نیست و در زمان عباسیان نیز به نظر میرسد که خلفا گاهی برای پذیرش هدایای‬
‫مردمی‪ ،‬از نوروز استقبال میکرده‌اند‪ .‬با روی کار آمدن سلسله‌های سامانیان و آل‬
‫بویه‪ ،‬جشن نوروز با گسترده گی بیشتری در سرزمین خراسانب رگزارمیشد‪.‬‬
‫در دوران سلجوقیان‪ ،‬به دستور جالل‌الدین ملک‌شاه سلجوقی تعدادی از ستاره‬
‫شناسان از جمله خیام نیشاپوری برای بهترسازی گاهشمار آن وقت َگرد هم آمدند‪.‬‬
‫این گروه‪ ،‬نوروز را در یکم بهارزمان ورود آفتاب به برج حمل‪ ،‬قرار دادند و جایگاه آن‬
‫را ثابت نمودند‪ .‬بر اساس این گاهشمار که به تقویم جاللی معروف شد‪ ،‬برای ثابت‬
‫ماندن نوروز در آغاز بهار‪ ،‬مقرر شد که حدوداً هر چهار سال یک‌بار‪ ،‬تعداد روزهای‬
‫سال را به‌جای ‪ ۳۶۵‬روز برابر با ‪ ۳۶۶‬روز در نظر بگیرند‪ .‬این گاهشمار از سال ‪۳۹۲‬‬
‫هجری خورشیدی آغاز شد‪.‬‬
‫سفره‌های نوروزی ؛سفرۀ هفت سین از سفره‌های نوروزی است که در افغانستان‬
‫‪ ،‬تاجیکستان ‪ ،‬ایران و آذرباییجان رایج است‪ .‬سفره‌های نوروزی یکی از آیین‌های‬
‫مشترک در مراسم نوروز در بین مردم است که نوروز را با آراستن سفره یی تجلیل‬
‫میکنند‪ .‬در این سفره هفت چیز کنارهم قرار میگیرد که با حرف سین آغاز شده باشد؛‬
‫مثل سیر‪ ،‬سنجد‪ ،‬سکه ‪،‬سمنو‪ ،‬سیب و غیره که به هفت سینی که چیده میشود‪،‬‬
‫معانی خاصی نسبت داده‌اند‪ .‬مث ً‬
‫ال سیب را نماد زیبایی و تندرستی‪ ،‬سنجد را نماد‬
‫عشق و محبت‪ ،‬و سکه را رزق و روزی گفته‌اند‪.‬‬
‫در این سفره بعضی چیزها فقط جنبه زیبایی دارد مانند تخم مرغ و آیینه ولی‬
‫سایر چیزها برای خوردن و پذیرایی مهمانان میباشد وچونکه تمام میشود بالفاصله‬

‫صاحبخانه ظروف را مجددا برای مهمانان پرمیکند‪.‬‬
‫در کابل و شهرهای جنوبی و شمالی افغانستان‪ ،‬سفرۀ هفت میوه متداول است‪ .‬در‬
‫این سفره‪ ،‬هفت میوه کنارهم قرار میگیرد‪ ،‬از جمله؛ کشمش سبز و سرخ‪ ،‬چارمغز‪،‬‬
‫بادام‪ ،‬پسته‪ ،‬زردآلو و سنجد‪.‬‬
‫غذاهای نوروزی ؛یکی از متداول‌ترین غذاهایی که به مناسبت نوروز پخته‬
‫می‌شود‪ ،‬سمنو (سمنک) است‪ .‬این غذا با استفاده از جوانه گندم تهیه میشود‪ .‬در‬
‫بیشتر کشورهایی که نوروز را جشن میگیرند‪ ،‬این غذا طبخ میشود‪ .‬در برخی از‬
‫کشورها‪ ،‬پختن این غذا با آیین‌های خاصی همراه است‪ .‬زنان و دختران در مناطق‬
‫مختلف‪ ،‬افغانستان‪ ،‬تاجیکستان‪ ،‬ترکمنستان‪ ،‬ایران و ازبکستان سمنک را به‌صورت‬
‫دسته‌جمعی و گاه در طول شب میپزند و درهنگام پختن آن سروده های مخصوصی‬
‫میخوانند‪.‬‬
‫مسابقات ورزشی ؛ برگزاری مسابقات ورزشی عمومی در معابر شهری و روستایی‪،‬‬
‫یکی دیگر از آیین‌هایی است که در برخی از کشورها به مناسبت نوروز برگزار‬
‫می‌شود‪ .‬در افغانستان بیشتر ‪ ،‬هفته اول نوروز را را با براگزاریمسابقات بزکشی ‪،‬‬
‫پهلوانی ‪ ،‬دوش ‪ ،‬سنگ اندازی و تخم جنگی برگزار می کنند ‪ ،‬در ترکمنستان‪،‬‬
‫مردان و زنان ترکمن‪ ،‬بازی‌ها و سرگرمی‌های ویژه‌ای از جمله سوارکاری‪ ،‬کشتی‪،‬‬
‫پرش برای گرفتن دستمال از بلندی و شطرنج برگزار می‌کنند‪ .‬برپایی جنگ خروس‬
‫و شاخ‌زنی قوچ‌ها از دیگر مراسمی است که در ترکمنستان برگزار می‌شود‪.‬‬
‫با این حال درحال حاضر نوروز به صورت رسمی از سوی سازمان ملل به رسمیت‬
‫شناخته شده و از دو سال به این سو سراسر جهان از این روز به عنوان روز اول سال‬
‫و جشن تغیر طبعیت تجلیل بعمل میآورند‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪25‬‬

‫معلومات‬

‫نوروز کهنترین میراث آریاییها‬
‫وجشن طراوت طبیعت‬
‫نوروز یکی از قدیمی ترین جشن های آریاییها و یادگار چند هزار سالۀ کشور باستانی‬
‫ماافغانستان میباشد‪ .‬این جشن بزرگ ملی زمانی در سرزمین آریانا برگزار گردید که‬
‫بیداری و تجدد حیات در طبیعت آغاز گردید‪ .‬تجدد حیات و بیداری هنگامی آغاز‬
‫گردید که سردی زمستان پایان یافت ودر دامان کوهساران الله و ریحان روییدن‬
‫گرفت‪ .‬جشن باستانی نوروزکه کهن ترین جشن زنده شدن طبعیت است‪ ،‬برابر با اول‬
‫ماه حمل است که افغانستان امروزی مهد برگزاری این جشن بوده است‪.‬‬

‫آورده اند که نوروز یادگار کیومرث میباشد به گفتۀ راویان‪ ،‬کیومرث نخستین انسان‬
‫و نخستین شهریار روی زمین بوده است و آنروز که کیومرث آفرینش یافت آنروز‬
‫را نوروز نامیدند‪ ،‬برخی دیگر پیدایش نوروز را به جمشید پادشاه آریایی ها نسبت‬
‫داده به این باور اند که پس از آنکه جمشید دست بیداد گران را از بیدادگری کوتاه‬
‫کرد و آیین زند گی را به مردم آموخت بر تختی گوهر نشان نشست و دیوان او را‬
‫از «هامون به گردون» بردند‪ .‬مردم بشکرانۀ این پیروزی جشن گرفتند و آن روز‬
‫را «نوروز» نامیدند‪.‬‬
‫امروزه نیزبرگزاری مراسم نوروز‪ ،‬مانندگذشته روز اول ماه حمل و آغاز فصل بهار‬
‫است که در کشور های افغانستان‪ ،‬ایران ‪ ،‬تاجیکستان ‪ ،‬ازبکستان ‪ ،‬ترکمستان‬
‫‪ ،‬آذرباییجان ‪ ،‬بخش های عظیمی ازهندوستان ‪ ،‬پاکستان ‪ ،‬و بیشتر کشور های‬
‫آسیایی به صورت گسترده از اینروز تجلیل میشود‪.‬‬
‫مجمع عمومی سازمان ملل در سال خورشیدی ‪ ۱۳۸۸‬ماه مارچ را به‌عنوان روز‬
‫جهانی نوروز‪ ،‬به‌رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد‪ .‬در متن به تصویب‬
‫رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل‪ ،‬نوروز‪ ،‬جشنی با ریشۀآریایی که قدامتی‬
‫بیش از ‪ ۳‬هزار سال دارد و امروزه بیش از ‪ ۳۰۰‬میلیون نفر آن را جشن میگیرند‪،‬‬
‫توصیف شده‌است‪ .‬پیش از آن ‪ ،‬نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد‪(،‬‬
‫یونسکو) به عنوان میراث غیر ملموس جهانی‪ ،‬به ثبت جهانی رسیده‌بود‪.‬‬
‫واژه نوروز ‪:‬نوروز یک اسم مرکب است که از ترکیب دو واژة فارسی دری«نو»‬
‫یعنی تازه و جدید و «روز» یا رووز‪ُ ،‬رز‪ُ ،‬روژ که در فارسی دری میانه به معنی‬
‫خورشید و آفتاب هم بکار میرفته‪ .‬امروز معادل آن درزبان انگلیسی ‪the new‬‬
‫‪ day‬میباشد‪.‬‬
‫برگزاری جشن نوروز درافغانستان‪ :‬شهر مزارشریف در شمال افغانستان پیش از‬
‫فرا رسیدن نوروز میزبان هزاران نفر از سراسر افغانستان است که حتا مردمان‬
‫یکماه پیش برای شرکت کردن در مراسم جنده باال یا برافراشتن پرچم باالی‬
‫زیارت حضرت غلی که به نام روضه سخی مشهور است‪ ،‬جای میگیرند و اپارتمان‬
‫ها واتاق ها را به کرایه می گیرند‪ ،‬زیرا با نزدیک شدن نوروز جای برای بود باش‬
‫یافت نمی شود و حتا یک شب پیش از نوروز در کوچه ها و پس کوچه های شهر‬
‫‪24‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫مزار شریف هم مردمان را می توان یافت که نسبت نبود جای خیمه زده و انتظار‬
‫طلوع نخستین خورشید نوروزی یا سال نو را می کشند‪.‬‬
‫در مراسم برگزاری جشن نوروز برعالوه از رسم و رواج های که در والیات مختلف‬
‫جریان دارد‪ ،‬برافراشتن پرچم برفراز روضه سخی قدامت دیرینه دارد و این مراسم با‬
‫حضور داشت هزاران انسان از سراسر افغانستان و مقام های بلند پایه حکومت که‬
‫گاهی هم رئیس جمهور در آن شرکت می کند برگزار می شود‪ .‬بزکشی‪ ،‬پهلوانی‪،‬‬
‫آتش بازی و رفتن به محالت تفریحی در شهر مزار شریف از موارد دیگر است که‬
‫حتا تا ده الی پانزده روز پس از نوروز هم ادامه دارد در این مدت مردمان به صورت‬
‫دسته جمعی با اعضای خانواده های شان به تفریح و بازی ها در دشت های مربوط‬
‫به والیت بلخ می روند که آن را به نام میلهء گل سرخ یاد می کنند‪.‬‬
‫پیشنیۀ مراسم نوروز‪:‬جشن نوروز از لحظة اعتدال بهاری آغاز میشود‪ .‬در دانش‬
‫ستاره‌شناسی‪ ،‬اعتدال بهاری یا اعتدال ربیعی در نیمکرۀ شمالی زمین به لحظه‌ای‬
‫گفته میشود که خورشیداز صفحۀ استوای زمین میگذرد و به سوی شمال آسمان‬
‫میرود‪ .‬این لحظه‪ ،‬لحظۀ اول برج حمل نامیده میشود‪،‬و در تقویم هجری خورشیدی‬

‫ﻋﺎﻟﻰ ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺮﻧﺞ ﻃﻼﻳﻰ ﺳﻴﻠﻪ‬
‫ﻣﺤﺼﻮﻟﻰ ﺍﺯ ﻃﺒﻌﻴﺖ ﺯﻳﺒﺎﻯ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ‬
‫ﺑﺮﻧﺞ ﺻﺎﻓﻰ ﺍﺳﺘﺎﺭ ﺭﺍ ﻣﻴﭙﺴﻨﺪﻳﺪ‬
‫ﭼﻮﻥ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻫﻢ ﭘﺴﻨﺪﻳﺪﻩ ﺍﻧﺪ‬

‫ﻓﺮﻭﺷﺎﺕ ‪020 666 66 66 :‬‬

‫ﺭﻭﻏﻦ ﺷﺎﺋﺴﺘﻪ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺩﺳﺘﺮﺧﻮﺍﻧﻬﺎﻯ ﺑﺎ ﺑﺮﻛﺖ ﺗﺎﻥ‪ ،‬ﻭﺍﻗﻌﺎ ﺻﺤﻰ ﻭ ﺍﻧﺮژﻯ ﺯﺍ‬

‫ﻓﺮﻭﺷﺎﺕ ‪020 666 66 66 :‬‬

‫معلومات‬

‫کېږي؛ غمیزې سندرې چې ډیری د ښځو له خوا د ویر اوغم او عزا دارۍ‬
‫په مراسمو کې اجراء کېږي؛ دغه د پامیري موسیقۍ تر ټولو مهم سبکونه‬
‫شمېرل کېږي‪”.‬‬
‫زیر او بم دغه راز د پامیري موسیقۍ آالت هم چې ډول‪ ،‬چنګ‪ ،‬توله‪،‬‬
‫غیجک‪ ،‬دمبوره‪ ،‬رباب‪ ،‬زیربغلي‪ ،‬قشقارچه‪ ،‬زنګ(تال) او پامیري رباب‬
‫پکې شامل دي ‪ ،‬معرفي کړي او دغه آالت یې د آریايي سیمه ییزې‬
‫موسیقۍ تر ټولو پخواني وسایل ښودلي دي‪.‬‬
‫تخاري موسیقي چې نن ورځ په قطغني موسیقۍ مشهوره ده په دوهمه درجه‬
‫کې د افغانستان اصلي موسیقي معرفی شوې چې دغه موسیقي د ازبکي‬
‫موسیقي ‪ ،‬ترکمني او بدخشاني موسیقي له سبکونو څخه جوړه ده چې له‬
‫پخوا زماني څخه د قطغن سیمې د اوسیدوکو په منځ کې دود ده او الهم‬
‫دوام لري‪.‬‬
‫ګور اوغلي‪ ،‬الره یا الریه نغمې‪ ،‬نیریز‪ ،‬فرخاري راګ‪ ،‬آبشاري فلکونه‪،‬‬
‫قیصاري‪ ،‬خاوري ‪ ،‬بابه قران ته منسوبې نغمې‪ ،‬او نورې ورته بیلګې د تخاري‬
‫موسیقۍ سبکونه دي چې په دې وروستیوکې ځینو آماتوره سندرغاړو دغه‬
‫سندرې په غربي آالتو سره هم اجراء کړې دي‪.‬‬
‫دهغه څیړنو له مخې چې وحید قاسمي ترسره کړي‪ ،‬د تخار موسیقۍ سبکونه‬
‫هر یو د افسانو او په ځانګړو اسطورو والړ دی چې په ځانګړو ورځو او‬
‫مراسمو کې د سیمه ییزو سندر غاړو له خوا اجراء کېږي‪.‬‬
‫خو دهرات سیمه ییزه موسیقي چې په خوا د لرغوني پارس‪ ،‬هرا ایوا په نامه‬
‫یاد شوې او د سکندر مقدوني په وخت کې د آرهایا په نامه یې هم شهرت‬
‫درلود‪ ،‬ډیر لرغوني او زوړ تاریخ لري‪.‬‬
‫دهرات د تیموریانو دورې څخه پاتي شوې آثار ښیې چې د معمارۍ ‪،‬‬
‫نقاشۍ‪ ،‬خطاطۍ‪ ،‬میناتورۍ‪ ،‬د کتاب جوړولو هنر او دموسیقۍ هنر په برخه‬
‫کې وده او پرمختګ په دې سیمه کې نړیوال شهرت درلود الی‪.‬‬
‫کوم سبکونه چې د هرات په سیمه ییزه موسیقۍ کې شامل دي‪ ،‬طنزي‬
‫موسیقي‪ ،‬نوحه سرايي‪ ،‬ښځینه ساز‪ ،‬چهارتوک او دادوجان د هرات له‬
‫مشهورو سبکونو څخه شمېرل کېږي‪.‬‬
‫دهراتي موسیقۍ په آالتو کې دایره یا دف چې د افغانستان په ګوټ ګوټ‬
‫کې دود د‪ ،‬د هراتي موسیقۍ له آالتو څخه هم شمېرل کېږي‪ ،‬سربیره پردې‬
‫غیجک ‪ ،‬دهل یا سرناي‪ ،‬دوتار‪ ،‬شش تار‪ ،‬چهار تار‪ ،‬توله او تنبک یا تمبک‬
‫( زیربغلي) پکې شامله ده‪.‬‬
‫دغه راز د بادغیس سیمه ییزه موسیقي هم د هراتي موسیقۍ څخه په لږ توپیر‬
‫سره ‪ ،‬لرغونی تاریخ لري او ځانګړې آالت او سبکونه لري چې تر دې دمه‬
‫ددغه والیت د ډیرو اوسیدونکو ترمنځ په هماغه پخواني سبک او پخواني‬
‫بڼه دود لري او د سیمه ییزو سندرغاړو له خوا ویل کیږي‪.‬‬
‫خو د سیمه ییزې موسیقۍ ترڅنګ‪ ،‬خراباتي ‪ ،‬لوګري‪ ،‬هزارګي ‪ ،‬ترکمني‬
‫سبکونه‪ ،‬د مشرقي سمت داستانونه‪ ،‬د پکتیا دخلکو غرنی سبک‪ ،‬د پښتنو‬
‫کلیوالي سبک‪ ،‬د پنجشیر قرصک او د نورستان د خلکو هارمونیک یا د څو‬
‫آوازونو ایستل هم له هغه جملې سبکونو څخه دي چې ځانګړي سبکونه‬
‫او آالت لري چې دا هر یو سبک ځانګړې او خاص قواعد او دیر اږد او‬
‫ژور تاریخ لري‪.‬‬
‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪21‬‬

‫معلومات‬

‫دغه راز د فرهنګي چارو کارپوهان په د ې‬
‫آند دي چې د افغانستان ځوانه سیمه ییزه‬
‫یا محلي موسیقي د کیفیت له اړخه دا چې‬
‫ډیر هنري ارزښت ته پکې پاملرنه وشي او د‬
‫هنر ریښتینې جذبه پکې نغښتي وي‪ ،‬ساختګي او‬
‫تجارتي بڼه لري او دغه مسله د واقعي هنر موج له‬
‫منځه وړي‪ ،‬ځکه چې واقعیي موسیقي هغه وخت‬
‫له منځه ځي چې جوړه شي‪ ،‬خصوصًا که سندر‬
‫غاړی د ځان لپاره سندره جوړه کړه او هڅه یې‬
‫وکړه چې د سندرې ویلو لپاره غږ پیدا کړي‪ ،‬هغه‬
‫وخت دی چې دغه ډول سندرې د آدمي پر روان‬
‫اغیزه نه کوي او هغه څه چې هنر دی نور نه کیږي‬
‫چې په واقعیت کې د هنر اغیزه ولري‪.‬‬
‫باور پر دې دی چې د هنر او فرهنګ په برخه کې د‬
‫حکومت نه پاملرنه او د فرهنګ تجارتي کېدل ‪ ،‬په ډیرو‬
‫برخو کې د افغانستان دځوانې سیمه ییز موسیقۍ د بې ارزښتۍ‬
‫المل شوي دي‪ ،‬له بلې خوا د بیان آزادي او خصوصي رسنۍ که‬
‫له یوې خوا د سیمه ییزې موسیقې په وده او پراختیا کې مثبته ونډه در‬
‫لودلې خو له بلې خوا ‪ ،‬بازاري او تجارتي موسیقې ته چې د لږ کیفیت‬
‫څخه برخمنې دي‪ ،‬هم وده ورکړې ده چې د مسوولو حکومتي بنسټونو په‬
‫ځانګړې توګه د اطالعاتو او فرهنګ وزارت نه پاملرنه‪ ،‬نشو کوالی له پامه‬
‫وغورځوو‪.‬‬
‫هغه جدي موارد چې د موسیقۍ هنر د ګډوډۍ المل شوي کوالی شو د‬
‫فکري ایدیولوژي آفات او د نورو رقیبه او سیالو ډلو ترمنځ د وسیله کارول‬
‫وښیو‪.‬‬
‫په لومړیو کلونو کې هغه کسان چې نوي افغانستان ته راغلي ؤ او ګمان یې‬
‫کاوه چې په دې بڼه کوالی شو افراطي ځواب پرته د نورو ابعادو او پایلو‬
‫په پام کې نیولو سره ورکړو ‪ ،‬له غرب څخه د ځینو نویو راغلو دیپلوماتانو‬
‫په منځ کې د لرغوني فرهنګ او تاریخ مسله او په یوه ټولنه کې د فرهنګي‬
‫حضور واقعیت چندان ارزښت نه درلود‪ ،‬خو په افغانستان کې وروسته له‬
‫له ‪ ۰۲‬کلونو افراطګرايۍ او د آزادۍ نشتون‪ ،‬ددې لږو نوښتونو لپاره مهم‬
‫دا ؤ چې د موسیقۍ هنر له الرې چې خلک یې تږي ؤ ‪ ،‬کېدای شي د‬
‫افراطګرايي او تند روي پروړاندې مباره وکړو او په دې ساتور سره کیداي‬
‫شې د نبیادګرو ډلو او کړیو ککره وټکوو!‬
‫په دې بازار کې ډیری ځوانانو چې د سندرو ویلو هنر یې نه درلود‪ ،‬د پیسو‬
‫او سرمایې څخه په استفاده یې سندرې ثبت کړې او موسیقي یې د بې‬
‫ارزښتۍ په لور غزولې ده چې کله نا کله هنر د خپل اصلي ارزښت څخه هم‬
‫څنډې ته غزول شوی‪ ،‬د مشهوریدو او د څیرو نامتو کولو لپاره یوه وسیله‬
‫شوې ده چې دا موضوع هم د هېواد د موسیقۍ اصلي رسالت او ځای د‬
‫نابودۍ المل ګرځیدلی دی‪.‬‬
‫په سندرو کې د موسیقۍ د اساسي عناصرو په پام کې نه نیول‪ ،‬د طبعي غږ‬

‫‪20‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫نه درلودل‪ ،‬ځيني ځوان سندر غاړي‪،‬‬
‫د شعر او کمپوز د ټاکلو په پام کې نه‬
‫نیول له هغه مواردو څخه شمېرل کېږي‬
‫چې د نن ورځي محلي موسیقي یې د بې‬
‫ارزښتۍ پولې ته نیږدي کړې ده‪.‬‬
‫په عین حال کې د ماشومانو موسیقي که‬
‫څه هم د کمیت له اړخه کمه ده او دهغه‬
‫ماشومانو شمېر چې د سندرو ویلو ته یې مخه‬
‫کړې د ګوتو په شمېر دي‪ ،‬خو استعداد‪ ،‬وړتیا‬
‫او کوم ظرافت چې ددې ماشومانو په سندرو‬
‫کې نغښتی‪ ،‬نه یواځي دا چې د هېواد والو د‬
‫منلو او عالقمندۍ وړ ګرځيدلي بلکه توانیدلي‬
‫د افغانستان له پولو بهر ویاړنې په برخه کړي‪.‬‬
‫په دې حال سره ځيني فرهنګیانو او هنرمندانو‬
‫څه ناڅه هڅه کړې څو د جشنوارو په جوړولو او‬
‫د محلي موسیقۍ په برخه کې په اکادمیکو څيړنو سره د‬
‫افغانستان دې اصیل هنر د ودې او پراختیا په برخه کې اغیزمن‬
‫ګامونه پورته کړي‪.‬‬
‫وحید قاسمي د هېواد یو له نامتو او هنرمندانو څخه دی چې له تېرو لسو‬
‫کلونو را په دې خوا یې د افغانستان سیمه ییزې موسیقۍ په برخه کې‬
‫څیړنیز کارونه ترسره کړي ‪ ،‬محلي موسیقي یې په څلورو برخو؛ اصیله‬
‫بدخشي‪ -‬پامیري؛ تخاري‪ -‬قطقني؛ هراتي؛ او د بادغیس والیت په محلي‬
‫موسیقۍ ویشلې ده‪.‬‬
‫ښاغلي قاسمی د “ زیر او بم “ تر نامه الندې په را غونډه کړې رساله کې د‬
‫بدخشان موسیقي په دوو هنري حوزو؛ پامیري او تخاري موسیقۍ ویشل ده‪.‬‬
‫د زیر او بم رسالې په یوه برخه کې لولو‪ “ :‬پامیري موسیقي د موسیقايي د‬
‫څانګو‪ ،‬سبکونو څخه جوړه ده چې په ننني دوو بدخشانو کې ( د افغانستان‬
‫بدخشان – د تاجیکستان بدخشان) د پخوا څخه تر دې دمه د محلي‬
‫هنرمندانو له خوا اجراء کېږي‪ .‬هغه څه چې تر نن ورځي د پامیري موسیقۍ‬
‫تر نامه الندې اورو‪ ،‬هغه بیلګي دي چې زمونږ د لرغونې موسیقۍ سره چې‬
‫د پخواني آریايي مقام له موسیقۍ او یا ددې مقامونو له نورو څانګو سره‬
‫اړیکي لري چې په خوا ‪ ۲۱‬مقامه ؤ چې دا نغمې او سندرې یې له یوه هېواد‬
‫څخه بل هېواد ‪ ،‬له یوې سینې څخه بلې سینې ته او له یوه نسل څخه بل‬
‫نسل ته لیږدولي دي‪”.‬‬
‫په دې برخه کې د ترسره شویو څیړنو له مخي‪ ،‬پامیري موسیقي په اشکاشم‪،‬‬
‫زیباک‪ ،‬واخان‪ ،‬شغنان‪ ،‬جرم‪ ،‬بهارک یفتل‪ ،‬درواز‪ ،‬بهارک او کشم ولسوالۍ‬
‫او حتا د تخار والیت په ځینو سیمو کې رواج ده چې د پامیري محلي‬
‫موسیقۍ سبکونه ؛ نیایشي موسیقي او مداحان چې ډیری مذهبي مذهبي‬
‫موسیقي ده؛ د قصیدې او نعت ابیات په دې سبک کې ویل کېږي ؛ دف‬
‫او بزم چې د خوښيو او واده په مراسمو کې غږول او اجراء کېږي؛ بلک‬
‫روان د سیمه ییزو آالتو سره اجراء کېږي؛ مناسبتي سندرې چې د نوي‬
‫کال ‪ ،‬واده‪ ،‬په ځانګړې توګه کله چې زوم خپله ناوې کور ته وړي اجراء‬

‫معلومات‬

‫افراطي ډلو او کړیو په الس او ارادې سره د اتهام اوتکفیر په تیغ تړل شوې‬
‫او د شرف په قتل ځای کې هره ورځ په مظلومانه توګه شهیده کېږي‪.‬‬
‫د افغانستان سیمه ییزه یا محلي موسیقي ډیری د لرغونی آریانا د تمدن‬
‫اصلیت او لرلید را بربنډوي‪ ،‬ځکه چې ددې هنر شتمنۍ دومره پياوړي او په‬
‫شواهدو سره ځای پرځای دي چې په قدرت سره دعوه کوالی شو چې د‬
‫آریایانو د اصیلي موسیقۍ اساس په همدې جغرافیا کې ریښه درلوده‪.‬‬
‫په هېواد کې د درېو لسیزو ناخوالو له امله چې ټولو برخو ته یې نه جبران‬
‫کېدونکي ضربې ورکړې‪ ،‬د افغانستان هنر او فرهنګي شتمنیو ته داسې زیان‬
‫اوښتی چې ډیرو هڅو او اوږده وخت ته اړتیا ده څو وکوالی شو هغه بېرته‬
‫جبران کړو‪.‬‬
‫په دې حال سره‪ ،‬کله چې د موسیقۍ هنر په ځانګړې توګه د سیمه ییزې یا‬
‫محلي موسیقۍ څخه یادونه کېږي‪ ،‬ناببره یا په ناخودآګاه توګه د هغه ټکو‬
‫مرګ ته دې پام اوړې چې په سیمه ییزو سندرو کې ویل شوې چې په لړ‬
‫کې یې سندرغاړو د آوره ګۍ او وېرانۍ دردونو ته انځور ورکړی‪ ،‬له دې‬
‫امله احساس کېږي څو هغه څه ته چې په دې هېواد کې ظالمه زړونو ترسره‬
‫کړي نفرین پرې ووایو‪.‬‬
‫اي دشت تهي بته كنانت چه شدند ‪ --‬چوپان بچه هايي نوجوانت چه شدند‬
‫از بستر خاك توده‏ي خاطره ها ‪ - -‬ياران قديم و همزبانت چه شدند‬
‫د یونسکو فرهنګي بنسټ د راپور له مخې‪ ،‬د افغانستان د سیمه ییزې موسیقۍ‬
‫سرنوشت په تېرو درېو لسیزو کې د بل هر وخت په پرتله د ردونکي او زیان‬
‫مننونکی دی چې په کورنیو جګړو کې ورته زیان رسیدلی‪.‬‬
‫د فرهنګي چارو کارپوهان په دې آند دي چې د افغانستان موسیقي په ‪۱۷۳۱‬‬
‫لمریز کال کې د ډاکتر نجیب اهلل له حکومت وروسته دیره ضربه لیدلې ده‪.‬‬
‫د مجاهیدونو حکومت د افکارو او کړن الرو څخه د ځينو اطالعات له مخي‬
‫را غلي چې د مجاهدینو ځینو مشران؛ نه یواځي دا چې د موسیقۍ او سینما‬
‫هنر ته پاملرنه؛ نده کړې بلکه دغه پدیده یې د افغانستان په فرهنګي میراثونو‬
‫کې هم نه حسابوله او ځینو هم هنرمندي او سندرو ویل کفر ګڼلو و د له‬
‫منځه وړلو لپاره یې فتواوې هم ورکولي‪.‬‬
‫په دې لړ کې د موسیقۍ هنر په پام کې نېولو سره چې وروسته له ‪۳۷۳۱‬‬
‫لمریز کال څخه د برهان الدین رباني حکومت نسبي نظم هم وپرځيد او‬
‫ټولې هڅي او اندیښنې د وسله والو طالبانو پر وړاندې مقاومت ته متوجه‬
‫وي‪ ،‬د موسیقۍ ځالنده ډیوه په خاموشۍ او له هېواد څخه د هنرمندانو؛ ډۍ‬
‫پر ډۍ کېدو او دهنرمندانو په کډوالۍ واوښته‪.‬‬
‫په ‪ ۵۷۳۱‬کال کې د طالب اورپکو په الس د کابل له سقوط وروسته‪ ،‬د‬

‫اسالمي شریعت څخه د طالبانو ځانګړي تعبیر‪ ،‬هنر په اعدام او سندرغاړی د‬
‫هېواد پریښودو یا هم د خموشۍ غوره کولو ته اړ ایستل!‬
‫د افغانانو د مهاجرت کلونه په ځینو برخو کې که څه هم د ځینو کډوالو‬
‫د ودې او پرمختګ المل شوي خو په څنګ کې یې د هېواد ځینو ملي او‬
‫تاریخي ارزښتونو ته زیان اوښتی چې له دې جملې په ځانګړې توګه د هغه‬
‫ځوانانو په لمنځ کې چې په لودیځو هېوادونو کې یې ژوند کړی‪ ،‬د فلکلور‬
‫او سیمه ییز هنر ځای یې د پولې څنډې ته غزولی دی‪.‬‬
‫په ‪ ۰۸۳۱‬لمریز کال کې د طالبانو امارت له ړنګېدو او د مؤقتې ادارې له‬
‫جوړیدو وروسته هر څه په سرسام آوره او د سیل په شان بازار ته را غلل‪،‬‬
‫دموکراسي او د بیان آزادي له هغه مؤلفو څخه وه چې د شرنګ شرنګ‬
‫غږ یې نه یوازي له دفتر او ارګ څخه بلکه د جومات او خانقا څخه هم دا‬
‫شعارونه پورته وو او ټول تور او سپين له همدې دوو و کلیمو ( دموکراسۍ‬
‫او آزاد بازار) تر چتر الندې ختمیدل‪.‬‬
‫د موسیقۍ هنر په ځانګړې توګه د افغانستان سیمه ییزې یا محلي موسیقۍ‬
‫وده‪ ،‬د کمیت له اړخه په تېرو لسو کلونو کې د هېواد فرهنګیانو په وینا له‬
‫تصور څخه لوړه ده‪.‬‬
‫په تېرو لسو کلونو کې د موسیقۍ په برخه کې نوښتونه او کار کړنې‬
‫چې ډيری په محلي یا سیمه ییز سبک ویل شویې ‪ ،‬د لوړ پيام او محتوا‬
‫درلودونکې او نابه سندرې ترالسه کوالی شو چې مینه وال یې د افغانستان‬
‫له پولو؛ پورې غاړې هم شته او په نړیواله کچه یې ځای پيدا کړی‪.‬‬
‫له نن څخه اوه کاله د وړاندې ځوانان ډیری د هندي سندرو اوریدونکي وو‬
‫او سیمه ییزو رسنیو چې په هغه وخت کې یې نشرات درلودل‪ ،‬له ‪ ۰۷‬سلنې‬
‫څخه یې ډیره بهرنۍ موسیقي په ځانګړې توګه هندي سندرې نشرولي ‪.‬‬
‫نن ورځ د افغانستان د موسیقۍ وضعیت د کميت او کیفیت له اړخه د‬
‫څو تېرو کلونو په پرتله نه مقایسه کیږي ‪ ،‬ځکه چې د هېواد هنرمندانو او‬
‫فرهنګیانو په آند د محلي موسیقۍ کمیت تر هغه کچې اوچت شوی که د‬
‫تېرو څو کلونو جګړې نه واي شویې ممکنه وه د هنرمندانو او سندرغاړو‬
‫شمېر څومره چې اوس دی‪ ،‬نه واي رسیدلی‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪19‬‬

‫معلومات‬

‫د افغانستان سیمه ییزې موسیقۍ‬
‫د “ زیر او بم “ بیا کتنه‬

‫په هغه جغرافیه کې چې نن ورځ یې افغانستان بولي‪،‬‬
‫له هر اړخه پکې خبره یادیږي او که وغواړو یا ونه‬
‫غواړو نو ریښه یې د ټولنې سیاست ته غزول کېږي‪،‬‬
‫ځکه چې ډيری هغه پدیدي چې د انسان‪ ،‬ټولنې‬
‫او ټولنیز ژوندانه پورې تړواړ لری د ټولنې سیاست‬
‫مدارۍ څخه د را برسېره شویو ناخوالو او تېرو څلورو‬
‫لسیزو کړکیچونو له امله؛ یا د لمنځه تلو په لور غزول‬
‫شوي یا هرې یوې ته داسې ژور ټپ رسیدلی چې‬
‫الهم د ناسور کېداو امکان یې شته دی‪.‬‬
‫په افغانستان کې د موسیقۍ هنر له هغه پدیدو څخه‬
‫دی چې د جګړو له امله ژور ټپ ورته رسیدلی او‬
‫ددې پدیدې الرویان دنړۍ هر ګوډ ته ډۍ په ډۍ‬
‫شوي‪ ،‬خو بیا هم په افغانستان کې د موسیقۍ د هنر‬
‫شغولې الهم ندې مړې شوې او پالونکي یې څه ناڅه‬
‫په نیم ځانه تن خپلې هیلې د ټولنې ناخوالې په سوي‬
‫غږ او فریاد سره تل غږوي او د طراوت او ترنم‬
‫مجلس جوړوي‪ ،‬څو د شمعې په شان وسوځي او د‬
‫مهر او الفت انجمن ته شان او شوکت ورکړی‪.‬‬
‫سندرې‪ ،‬نڅا او بېرونۍ نندارۍ چې د ( انترک) په‬
‫نامه یادیږي‪ ،‬له هغه هنرونو څخه شمېرل کېږي چې‬
‫د افغانستان د بیالبیلو سیمو د اوسیدونکو ترمنځ له په‬
‫خوا زمانې څخه په ډول ډول سبکونو کې دود دي‬
‫او الهم په ځانګړو مراسمو کې دا نندارۍ او د هنرې‬
‫وړتیاؤ ښودنې ترسره کېږي‪.‬‬
‫د شعر ویل هم د کورنیو دودیز رسم دی او په ټوله‬
‫ییزه توګه د شعر ویلو غونډې او مشاعرې له هغو‬
‫میلو څخه شمېرل کېږي چې ډیری د ژمې په شپو‬

‫‪18‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫کې د افغانستان په لرو پرتو سیمو په ځانګړې توګه په شمال ختیځو والیتونو‬
‫کې الهم په هماغه پخوانی دود سره دوام لري او له یوې سینې نه بلې او له‬
‫یوه نسل څخه بل ته لیږدول کېږي چې د تاریخي میراث دغه برخه د دې‬
‫تمدني حوزې د اوسیدونکو معنوي ارزښت ګڼل کېږي‪.‬‬
‫د تاریخ د روایاتو له مخې‪ ،‬د ویدي دورې ډيرې لیکنې او شعرونه او د‬
‫زردشتي او اوستایي دورې ګاتونه په هغه قلمرو کې چې نن ورځ افغانستان‬
‫یادیږي؛ رامنځته شوي دي‪ .‬ریګویدا یو له لیکواالنو څخه وايي‪ “ :‬د تولې‬
‫آواز د آریایانو په پاد شاهۍ کې د یما او جمشید له رهایشګاؤ نه اورېدل‬
‫کېده‪”.‬هغه ددې سیمې لومړنی پاچا ؤ چې په بلخ کې پادشاهۍ ته ورسید‪.‬‬
‫دغه راز د اوستا ګاتونه په دغه سیمه کې د موسیقۍ او ساز له رواج څخه‬
‫ډيرې افسانې لري‪ .‬د هغه غرونو په منځ کې چې د “ خنګ بت” او “ سرخ‬
‫بت” پرآوازه غرنیزې لمنې پکې هوارې دي د بامیانو د رامشګره نجونو نما‬
‫‪ ،‬په دغه تمدني جغرافیه کې له اسالم څخه مخکې د پرمختللې او سیمه ییزې‬
‫موسیقۍ شتون څرګندوي‪.‬‬
‫د ننني افغانستان تاریخي بهیر ښیې چې اصیله او کالسیکه موسیقي د هېواد‬
‫اوسنیو پولو پورې تړلې نده بلکه د لرغوني یونان په توګه یې ډیرې لرې او‬
‫اوږد مېزل وهلي او د غږ موج یې یو وخت د کهکشانونو اوږې لړزولې دي‪.‬‬
‫له دې امله دا تاریخي خطیه له ډيرې پخوا څخه په بیالبیلو ډولونو کې د‬
‫موسیقۍ د هنر مؤلده او کوربه یادیږي‪ ،‬ځکه چې ددې ټاټوبي ډیری هنري‬
‫جوړښتونه تل د آریایانو د ویاړنې د تاج غمي دي‪ .‬باور مندي په دې ده چې‬
‫هنر د آدمي د پیدایښت اصلي عامل دی او د آدمي روح د موسیقۍ له هنر‬
‫سره تړلی دی چې له یوبل سره نه بیلید ونکې اړیکه لري‪ ،‬دا مقوله له پخوا‬
‫څخه تر دې دمه د آریانا د اوسیدونکو ترمنځ شته او الهم په خپل ځای ده‬
‫او د اروا پوهنې له اړخه هم تجربه شوې چې د آدمی روح او روان د آواز‬
‫او موسیقۍ څخه بیلیدونکی ندی‪.‬‬
‫خو د وینو او پیښو په سنګالخ کې دغه مقدسه پدیده( موسیقي) هرکله د‬

‫خبر‬

‫بیشتر به مردم‪ ،‬تامین هم آهنگی و ارتباطات بهتر با وزارت ترانسپورت وهوانوردی‬
‫افغانستان و سایر ارگانهای داخلی و بین المللی به منظور جلب همکاریها‪ ،‬رفع‬
‫مشکالت ودفاع ازحقوق قانونی شرکتهای هوایی ايجاد شده است‪.‬‬
‫‪ ‬احسان اهلل بيات نماينده مردم در مجلس سنا كه در مراسم گشايش اين اتحاديه‬
‫شركت كرده بود‪ ،‬ضمن اينكه ايجاد اين اتحاديه را براي شركتهاي هوايي تبريك‬
‫گفت‪ ،‬اين اتحاديه را زمينه ساز براي معياري شدن و هماهنگي‪  ‬بيشتر بين‬
‫شركتهاي هوايي درافغانستان عنوان كرد‪.‬‬
‫در حال حاضر پنج شرکت در بخش ترانسپورت هوایی در افغانستان فعالیت‬
‫میکنند که شامل سه شرکت مسافربری و دو شرکت انتقال اموال میشوند‪ .‬به تعقیب‬
‫فعالیت شرکت هوايي آریانا‪ ،‬نخستین شرکت خصوصی در سال ‪2831‬خورشيدي‬
‫در افغانستان با گرفتن جوازازسوی وزارت ترانسپورت و هوانوردی فعالیتش را آغاز‬
‫کرد که با گذشت ده سال تعداد این شرکتها افزایش یافت‪.‬‬
‫رییس اتحادیۀ شرکتهای هوایی اظهارامیدواری میکند که این اتحادیه بتواند‬
‫همه مشکالت نه تنها در داخل افغانستان بلكه هماهنگي را ميان نهاد هاي‬
‫هوانوردي بين المللي ايجاد نمايد تا شركتهاي هوايي افغانستان به كشورهاي‬
‫بيشتر پروازنموده و زمينۀ فعاليت شان گسترده شود‪.‬‬
‫بنا بررسی هایی که تاکنون از سوی اتاق تجارت و صنایع افغانستان صورت‬
‫گرفته است نشان میدهد که‪ ،‬شرکت هوایی صافی با بیشترین خدمات وسهولت‬
‫ها در بین شرکت های هوایی در ردیف نخست قرار دارد‪  .‬با این حال اتاق تجارت‬
‫و صنايع افغانستان از تصمیم احتمالي حكومت افغانستان مبني بر سیاست فضای‬
‫باز برای شرکت های هوایی خارجی در پالیسی هوانوردی کشور ابراز نگرانی دارد‪.‬‬

‫قربان حقجو رئیس اتاق تجارت به مجلهء صافي گفت‪ :‬اخیراً حکومت افغانستان‬
‫تصمیم گرفته تا پروازهای خطوط هوایی خارجی را به افغانستان به شکل بی رویه‬
‫گسترش دهد‪ ،‬درحاليكه ‪ ‬حکومت به اساس قانون‪ ،‬متعهد به حمایت از سکتور‬
‫خصوصی داخلی است‪ ،‬ولی درصورت عملي شدن چنين تصميمي درحال حاضر‬
‫سكتورخصوصي هوايي افغانستان توانایی رقابت با شرکت های هوایی خارجی را‬
‫ندارند واین شرکت ها نیاز به حمایت دولت دارند‪ .‬وي تصريح كرد كه با توجه به‬
‫محدود بودن مارکت خدمات هوایی در افغانستان وعدم موجودیت شرایط مناسب‬
‫برای فعالیتهای شركتهاي خصوصي هوایی داخلی‪ ،‬شرکت های هوایی داخلی به‬
‫ورشکستگی منجرخواهند شد‪.‬‬
‫اين درحاليست كه ‪ ‬شرکتهای هوایی خارجی از حمایت حکومت های کشورهای‬
‫شان به صورت جدی برخوردارهستند‪ ،‬درحالیکه شرکتهای هوايي داخلی افغانستان‬
‫با مشکالت زيادي مانند بلند بودن مالیات و پرداخت تکسهای اضافی حکومتی‬
‫مواجه میباشند‪.‬‬
‫درهمین حال‪ ،‬مسووالن شرکتهای هوایی داخلی با نگراني ميگویند‪ :‬در صورتیکه‬
‫حکومت افغانستان اجازۀ فعالیت را به شرکتهای هوایی خارجی بدهد‪ ،‬شرکتهای‬
‫داخلی توان رقابت با آنان را نداشته و بزودی ورشکست خواهند شد‪ .‬به گفتۀ برخی‬
‫ازمسووالن شرکتهای هوایی داخلی‪ ،‬دولت هیچگونه حمایتی از سکتورهوایی‬
‫داخلی در کشور نداشته‪ ،‬بلکه مجبورهستند تا تکس و مالیات گزافی را به دولت‬
‫پرداخت كنند‪.‬‬
‫بربنياد معلوماتی كه از سوي وزارت ترانسپورت و هوانوردی ارائه شده هم اکنون‬
‫ساالنه نزدیک به ‪ 52‬میلیون دالر امريكايي دولت از شركت هاي هوايي خصوصي‬
‫تکس و مالیه ‪ ‬ميگيرد‪ ،‬اما اين شركتها در مجموع ‪ ‬در هفته ‪ 101‬پرواز داخلی و‬
‫خارجی را انجام میدهند‪.‬‬
‫‪17 In-flight Magazine‬‬

‫خبر‬

‫اتحادیۀ شرکتهای هوایی ایجادشد‬
‫اتحاديه شركتهاي هوايي درافغانستان درحالی ایجاد میگردد‬
‫که مسووالن بخش سکتور خصوصی‪ ،‬دستآوردها درعرصۀ‬
‫سکتور هوانوردی در کشور را نسبت به دیگر بخش های‬
‫اقتصادی موفقیت آمیزعنوان میکنند‪ .‬احمد فرید پیکار يك‬
‫تن از مسووالن شركتهاي خصوصي هوایی که به حيث‬
‫رئيس اين اتحاديه تعين گردید‪ ،‬هدف ازايجاد اين اتحاديه‬
‫را ایجاد همآهنگي بين شركتهاي هوايي وعرضۀ خدمات بهتر‬
‫درپروازهاي داخلي و خارجي عنوان نمود‪.‬‬
‫اين اتحاديه كه به روز سه شنبه بیست وپنج ماه جنوری با حضور مقام هاي بلند‬
‫پايۀ دولتي‪ ،‬مسووالن اتاق تجارت وصنايع‪ ،‬برخي از اعضاي مجلس نماينده گان‪،‬‬
‫مجلس سنا و مسووالن شركتهاي هوايي در كابل افتتاح شد‪ ،‬شركت كننده گان‬
‫هدف از ايجاد آنرا فراهم آوری سهولت درخدمات هوايي براي مسافران داخلي و‬
‫خارجي عنوان نمودند‪.‬‬

‫هیچگونه بحثی تا هنوز مطرح نشده و باید خاطرنشان ساخت که این وزارت به‬
‫پروازهای نامحدود یا آزادیهای ترافیکی با هیچ کشوری موافقه نخواهدکرد‪ .‬آقای‬
‫نجفی تصریح کرد که تا هنوز رقابت میان شرکت های ترانسپورتی‪ ،‬ناسالم بوده‬
‫که این امر موجب ضربه زدن به شرکتها شده‪ ،‬پس این شرکتها برای ارائۀ خدمات‬
‫بهتر باید به رقابت ناسالم خویش پایان ببخشند‪.‬‬

‫داوود علي نجفي سرپرست وزارت ترانسپورت و هوانوردي كه در مراسم گشايش‬
‫اين اتحاديه صحبت ميكرد به خبرنگاران گفت‪ :‬در صورتیكه شركتهاي هوايي‬
‫درافغانستان‪ ‬باهم رباقت سالم داشته باشند‪ ،‬زمينۀ رشد آنان مساعد شده وخدمات‬
‫شان بهتر و با معيارهاي هوانوردي بين المللي برابرخواهد شد‪ ،‬از اينرو ايجاد اتحاديۀ‬
‫شركتهاي هوايي يك ضرورت مبرم بوده و در اين راستا ميتواند براي اين شركتها‬
‫مفيد واقع شود‪  .‬وي همچنان گفت‪ :‬از مدتها به اینطرف درآرزو بودیم تا به منظور‬
‫ایجاد هم آهنگی بین شرکتهاي هوايي افغانستان آدرس مشخصی وجود داشته‬
‫باشد‪ ،‬تا مسووالن به آسانی بتوانند در موارد خاص‪ ،‬با ‪ ‬این آدرس ‪ ‬در تماس شده و‬
‫با یک پالن منظم در رابطه به رشد سکتور هوایی که نقش نهایت مهم‪ ‬درافغانستان‬
‫را بازی میکند‪ ،‬رابطه برقرار نمايند كه خوشبختانه امروز گام های اولیه دراین راستا‬
‫برداشته شده و امیدواراست که بعد از این یک هم آهنگی منظم بين اين شركتها‬
‫بوجودآید‪ .‬از سويیی هم داوودعلی نجفی‪ ،‬سرپرست وزارت ترانسپورت وهوانوردی‬
‫تأكيد كرد كه ‪ ‬ایجاد این اتحادیه‪ ،‬گام مهمی درراستای همآهنگی میان شرکتهای‬
‫هوایی ترانسپورتی و نیز افزایش تسهیالت هوایی بوده میتواند‪.‬‬
‫وی همچنان گفت ‪ :‬وزارت ترانسپورت و هوانوردي ‪ ‬برمبنای قانون اساسی کشور‬
‫وظیفه دارد که نه تنها از این شرکتها حمایت داشته باشد‪ ،‬بلکه باید تسهیالت‬
‫هوایی را برای تمامی ملت افغانستان فراهم نماید‪.‬‬
‫‪ ‬به گفتۀ وی‪ ،‬اختصاص پنج درصد ازعواید هوانوردی برای آموزش و‬
‫تجهیزشرکتها‪ ،‬بازشدن درها ازسوی ناتوازطریق مذاکرات این وزارت با مسووالن‬
‫ناتو به روی شرکت های هوایی به منظورانجام پروازهای کارگو به تعداد ‪0072‬‬
‫پرواز برای انتقال اکماالت ناتو و آیساف واجازه ندادن به پروازهای نامحدود‪ ،‬از‬
‫جمله فعالیت های این وزارت به حساب میآید‪.‬‬
‫سرپرست وزارت ترانسپورت و هوانوردی افزود‪ ،‬دررابطه با فضای بازپروازها‬

‫محمدقربان حقجو‪ ،‬رئیس هیأت عامل اتاقهای تجارت و صنایع افغانستان كه‬
‫در مراسم گشایش این اتحادیه صحبت ميكرد گفت‪ :‬سکتور ترانسپورت از جمله‬
‫سکتورهای اقتصادی افغانستان به شمار ميرود که طی سالهای گذشته توانسته در‬
‫رشد اقتصادی کشور نقش به سزایی داشته باشد‪ .‬وی همچنان خاطر نشان نمود‬
‫كه هدف از ایجاد اتحادیۀ شركت هاي هوايي بلند بردن سطح خدمات شرکت‬
‫های هوایی‪ ،‬ارتقای عرضۀ خدمات و افزایش سطح کیفیت خدمات‪ ،‬کاهش قیمت‬
‫های پرواز در شرکت ها و نیز پاسخگو بودن شرکتهای هوایی در برابر مارکت‬
‫میباشد‪ .‬رئيس عامل اتاقهای تجارت وصنايع تصريح نمود كه‪  ‬با وجود چالشهایی‬
‫چون‪ ،‬ناامنی در برخی از نقاط‪  ‬کشور‪ ،‬پایین بودن ظرفیت فرودگاه ها‪ ،‬مشکالتی‬
‫در بخش استانداردهای خدمات شرکت های هوایی و نیز باالبودن تکس و تکتانه‬
‫با آن هم خدمات وفعالیت اين شركتها در بخش سكتور خصوصي نسبت به ديگر‬
‫بخش ها چشمگیربوده است‪.‬‬
‫‪ ‬‬
‫به گفتۀ آقای قربان حقجو‪ ،‬آنان به عنوان نهاد حامي سكتور خصوصي و سرمايه‬
‫گذاردرافغانستان طرفدار وارد شدن شرکتهای هوایی بیرونی به سکتور ترانسپورت‬
‫هستند‪ ،‬تا زمينۀ رقابت سالم به وجود بيايد و شركتهاي داخلي خود را با معيارهاي‬
‫هوانوردي بين المللي برابرسازند‪.‬‬
‫‪  ‬احمد فرید پیکار رئیس اتحادیۀ شرکتهای هوایی به این باور است که پس ازاین‬
‫این اتحادیه برعالوه از زمینه سازی برای همآهنگی بین شرکتهای هوایی درراستای‬
‫مشکالت و چالشهایی که شرکت های هوایی به آن مواجه هستند کار خواهد کرد‪،‬‬
‫تا از حقوق شرکتهای هوایی نیزدفاع کرده باشد‪ .‬وی تصريح نمود كه اتحادیۀ‬
‫شرکتهای هوایی افغانستان صرف ًا به منظورانسجام بهتر امورشرکتهای هوایی هم‬
‫آهنگی بین شرکتها به منظور ایجاد فضای بهترسالم رقابتی وعرضۀ خدمات بهتر و‬

‫‪16‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫معلومات‬

‫طبیعی نسواری رنگ آمیزی گردیده است‪ ،‬رنگ آمیزی میناتوری آن با آب طال به سبک بهزاد در هشتاد درجۀ حرارت سانتی گرید وفشار سی تن وزن حک گردیده است‪.‬‬
‫صدورفتوا‪ ،‬تصدیق نامه وبازدید های رسمی‪:‬‬
‫طرز نوشتاری واصول تجویدی این اثر بی بدیل از جانب ریاست قراء وزارت محترم ارشاد حج واوقاف‪ ،‬ریاست داراالفتاء ستره محکمه جمهوری اسالمی افغانستان‬
‫بررسی و تصدیق نامه وفتوای رسمی آنرا عنوانی کانون فرهنگی حکیم ناصرخسروبلخی صادرنموده است‪.‬‬
‫محل آرشیف ورحل‪:‬‬
‫محل آرشیف این قرآن عظیم الشان دست نویسی شده در منزل دوم ساختمان کتابخانۀ عامه کانون فرهنگی حکیم ناصرخسروبلخی به سمت شمالغرب تاالر کنفرانس‬
‫های کانون که با انواع مختلف سنگهای قیمتی که ازکشورهای ایتالیا وترکیه وارد گردیده است آذین یافته است‪،‬واقع گردیده است‪.‬‬
‫درقسمت مرکز محل آرشیف‪ ،‬مکعب شیشۀ به طول ‪3.36‬متر عرض ‪3.5‬متر قرار دارد که شیشۀ مخصوص آن ازآلمان وارد گردید ودربین مکعب رحل یا مسند فلزی‬
‫مخصوص به اندازۀ دومتر بر دونیم متر جابجا گردیده‪ ،‬که این نسخۀ نادر وخطاطی شده در باالی آن گذاشته شده است‪.‬‬
‫درمحل آرشیف بلند گوهای مخصوص و پرده های تصویری‪ ،‬تنویر وتنظیم گردیده که ضمن ارائۀمعلومات مکمل درمورد این اثر بزرگ برای مراجعین محترم متن آیات‬
‫کالم الهی با ترجمۀ چند لسان ملی وبین المللی قابل سمع ومشاهده میباشد‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪15‬‬

‫معلومات‬

‫بزرگترینقرآنشریفدستنویسشدۀجهان‪،‬‬
‫توسطافغانهاخطاطیگردید‪.‬‬
‫طی یک مراسم شانداری با حضور مقام‬
‫های بلند پایۀ حکومتی‪ ،‬و ده ها تن ازعلما‬
‫و روحانیون افغانستان ازبزرگترین نسخۀ‬
‫دست نویس قرآن شریف که توسط‬
‫خطاطان ماهرافغان پس از پنج سال‬
‫کارتکمیل گردید رسمأ صفحه گشایی‬
‫شد‪ .‬این قرآن بزرگ که توسط ده تن‬
‫از خطاطان افغانستان خطاطی شده است‪،‬‬
‫هزینۀ آن از سوی کانون فرهنگی حکیم‬
‫ناصر خسروبلخی پرداخت گردیده است‪.‬‬
‫قرآن دست نویس شده به عنوان بزرگترین‬
‫قرآن در جهان به شمار میرود که تاکنون‬
‫خطاطی شده است ‪.‬این کتاب آسمانی به‬
‫ابتکاروهزینۀ شخصی سیدمنصورنادری رهبراسماعیلیان افغانستان و با انگشتان‬
‫هنرآفرین وبی بدیل استاد محمد صابریاقوت حسینی “خدری” وپنج تن از‬
‫شاگردانش خطاطی شده است‪ .‬این اثر بزرگ دارای دوصدوهجده صفحه و به‬
‫طول دو متر و سی سانتی متر و عرض یک متر و پنجاه سانتی متر و ضخامت‬
‫هجده سانتی متر روی تکه خطی با قلم نی و رنگ اکرلیک انگلیسی خوشنویسی‬
‫شده است که سی پارۀ شریف به سی دیزاین مختلف و سبک مخصوص‬
‫خوشنویسی‪ ،‬خطاطی و مینیاتوری شده است ‪.‬آغاز کار باالی نوشتن این مصحف‬
‫بزرگ ازماه میزان ‪1383‬خورشیدی آغاز و درماه میزان سال جاری ‪1390‬به اتمام‬
‫رسیده است که دوسال دیگر کارهای صفحه بندی ومجلدسازی این کتاب مقدس‬
‫زمان گرفت تا تکمیل گردید‪.‬‬
‫الحاج سید منصور نادری در صحبت هایش درمراسم صفحه گشایی این کتاب‬
‫مثدس‪ ،‬خلق این اثر نادررا دست آورد همۀ ملت مسلمان افغانستان وجهان‬
‫دانسته به برکت صفحه گشائی کالم پاک الهی برقراری صلح وثبات دایمی‬
‫وترقی پیشرفت افغانستان را استدعا نموده گفت‪ :‬موجودیت چنین اثر بی نظیر در‬
‫‪14‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫آرشیف کانون فرهنگی ناصرخسرویکی از آرمانهای معنوی وعقیدتی من بوده که‬
‫در امرعملی ساختن این وجیبۀ مهم خود را مسؤول احساس میکرم‪.‬‬
‫نعمت اهلل شهرانی مشاور مقام ریاست جمهوری یکتن از سخنرانان این مراسم‬
‫بودموصوف نوشتن این کتاب مقدس را با این عظمت افتخار همۀ مردم مسلمان‬
‫افغانستان دانسته و در ضمن خاطر نشان کرد که ضرورت است تا پیرامون زنه‬
‫دگی پربارحکیم ناصرخسروبلخی حجت خراسان نیزکارهای صورت گیرد‪ .‬وی در‬
‫بخش دیگری از صحبت هایش گفت‪ :‬خدمات فرهنگی وتاریخی الحاج سید منصور‬
‫نادری قابل تمجید وتقدیر است‪.‬‬
‫مشخصات این نسخۀ بینظیرقرآنکریم‪:‬‬
‫ابتکار خوشنویسی وفرمایش‪ :‬زیبانگاری وخطاطی این نسخۀ نادر دست نویسی‬
‫شدۀ قرآن کریم‪ ،‬توسط استاد محمدصابریاقوت حسینی “خدری” خطاط ماهر‬
‫وچیره دست وبه همکاری پنج تن از شاگردان مستعدش صورت پذیرفته است‪.‬‬
‫طرح پشتی‪:‬‬
‫پشتی جلد این اثر نادر از پارچه های بیست ویک عدد پوست با کیفیت بُز‪ ،‬با رنگ‬

‫ﺷﺮﻛﺖﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻰﻣﻠﻚﺯﺍﺩﻩ‬

‫ﺷﻬﺮﻙ ﻃﻼﻳﻰ ﺩﺭ ﭘﻰ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﻭ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺷﻤﺎ‬
‫ﻫﻤﻮﻃﻨﺎﻥ ﮔﺮﺍﻣﻰ ﺍﻳﻨﻚ ﺑﺨﺸﻰ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻯ‬
‫ﺭﻫﺎﻳﺸﻰ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺕ ﺭﻓﺎﻫﻰ ﻋﺎﻟﻰ ﻭ ﺯﻳﺒﺎﻳﻰ‬
‫ﺧﺎﺹ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻓﺮﻭﺵ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺷﻬﺮﻙ ﻃﻼﻳﻰ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﺯﻧﺪﻩ ﮔﻰ ﻣﺪﺭﻥ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬
‫ﺑﺎ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻭ ﺁﺳﺎﻳﺶ ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻧﻴﻜﻪ ﺑﻪ ﺁﺳﻮﺩﻩ‬
‫ﺯﻳﺴﺘﻦ ﻓﻜﺮ ﻣﻴﻜﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺁﭘﺎﺭﺗﻤﺎﻧﻬﺎﻯ ﺷﻬﺮﻙ ﻃﻼﻳﻰ ﻓﺮﺻﺖ ﻃﻼﻳﻰ ﺑﺎ ﻫﻢ‬
‫ﺯﻳﺴﺘﻦ ﺭﺍ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ‪.‬‬
‫ﺁﺭﺍﻣﺶ ﻭﺍﻗﻌﻰ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮﺍﻣﻨﻴﺖ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻙ‬

‫ﻃﻼﻳﻰ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪13‬‬

‫معلومات‬

‫قبول ميكنند برخي از اين مراكز بچه‌هاي سه ماهه‬
‫را نيز قبول ميكنند اگرچه بسياري از آنها بچه‌هايي را‬
‫قبول ميكنند كه قادر به راه رفتن باشند‪ .‬اين مدارس‬
‫از ‪ 8‬صبح تا ‪ 12/5‬ظهر يا ‪ 1‬بعد از ظهر و ‪ 5‬روز در‬
‫هفته باز ميباشند‪.‬‬
‫مدارس دولتي انگليسي زبان وجود ندارد‪ .‬و بچه‬
‫ها بايد درمدرسه خصوصي ثبت نام کنند‪ .‬سال به‬
‫سه فصل تقسيم ميشود‪ :‬خزان‪ ،‬بهار‪ ،‬تابستان‪ ،‬بيشتر‬
‫مدارس از يکشنبه تا پنج شنبه از ساعت ‪ 8‬صبح تا ‪1‬‬
‫ظهر يا ‪ 3‬ظهر باز ميباشد‪.‬‬
‫بيشتر دانش‌آموزاني كه از مکتب فارغ‌التحصيل‬
‫شوند ترجيح ميدهند براي تحصيل دوره‌ها در امارات‬
‫بمانند‪ .‬يكي از مهمترين عواملي كه بايد مورد توجه‬
‫قرار گيرد اقامت دانش‌آموز ميباشد‪ .‬دختران در زمان‬
‫تحصيل تحت نظارت پدرانشان میباشند اما پسران بعد‬
‫از ‪ 18‬سال تحت نظارت پدر نميباشند و بايد درخواست‬
‫ويزاي دانشجويي بدهند‪.‬‬
‫خدمات درمانی وصحی دولتی از استاندارد بااليی‬
‫برخوردار است و تداوی در شفاخانه برای افرادی‬
‫كه كارت صحی داشته باشند‪ ،‬رايگان است‪ .‬خدمات‬
‫صحی خصوصی اگر چه بهتر اما‪ ،‬گرانتر است‪ ،‬بنابر‬
‫اين حتما خانوادۀ خود را تحت پوشش بيمۀ صحی‬
‫جامع قرار دهيد‪.‬‬
‫ورود حيوانات به امارات متحده عربی دشوار و پيچيده‬
‫است و بايستی از مقامات ذيربط مجوزی دراين زمينه‬
‫اخذ نمايند‪.‬حيوانات با تأئيديۀ سالمت و واكسن‬
‫به امارات قابل انتقال مییابند‪ .‬هر شخص‬
‫ميتواند سه حيوان با خود داشته باشد‪.‬‬
‫مجوز اقامت ‪ :‬برای زندگی درامارات متحده‬
‫عربی ابتدا بايد ويزا بگيريد‪ .‬كارفرمای شما‬
‫بايد حمايت مالی از شما را به عهده بگيرد و‬
‫چندين مدرك به مقامات ارائه نمايد كه عبارتند‬
‫از ‪ :‬مدرك نشان دهنده صالحيت های علمی‬
‫و شغلی شما كه به تاييد وزارت امور خارجه‬
‫كشور رسيده باشد‪ ،‬و يك گواهی پزشكی‪ .‬پس‬
‫از اينكه ويزا گرفتيد و وارد كشور امارات شديد‪،‬‬
‫بايد از وزارت صحت اين كشور كارت بهداشت‬
‫دريافت كنيد‪ .‬سپس اداره مهاجرت تاييد به‬
‫اقامت شما را صادر خواهد نمود‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫معلومات‬

‫در طول زمستان وقوع طوفان ریگ معمول است‪.‬‬
‫متوسط درجه حرارت در ماه جنوری ‪ 33‬درجه سانتی‬
‫گراد )‪( F 91‬و در ماه جون ‪ 17‬درجه سانتی گراد(‬
‫) ‪F 62‬است‪.‬‬
‫این کشوردارای دولت فدرال است‪ ،‬با اين وجود‬
‫هرشيخ نشين دولت محلی مستقل خود را دارد و‬
‫ميتواند قوانين خود را مستقال تصويب نمايد‪.‬‬
‫واحد پول آن درهم است طبق قوانین موجوده‪،‬‬
‫نظارت بر ارز وجود ندارد‪ .‬بانكهای تجاری بسياری‬
‫در اين كشور فعاليت میكنند كه تحت نظارت بانك‬
‫مركزی امارات هستند‪.‬خدمات بانكی كارآمد و جامع‬
‫است ‪ .‬برای افتتاح حساب بايد ويزای اقامت و يا‬
‫مجوزاقامت این کشور را داشته باشيد‪ .‬در اين كشور‬
‫هيچ نوع ماليات شخصی اخذ نمیشود‪.‬‬
‫مسكن اجاره ای در اين كشور در مقایسه با ديگر‬
‫كشورهای حاشيۀ خليج فارس گران است و هنگام‬
‫عقد قرارداد اجاره ‪ ،‬بايستی اجارۀ بهای حداقل ‪ 3‬ماه‬
‫و يا حتی يك سال پيشاپيش پرداخت شود‪ .‬هزينۀ‬
‫مسكن در ابوظبی و دبی باالترين نرخ را دارد و برای‬
‫اجتناب از اجاره های سرسام آور‪ ،‬برخی از اتباع خارجی‬
‫درشارجه و عجمان ساكن شده اند و روزانه از آنجا به‬
‫ابوظبی و دبی رفت و آمد میكنند‪.‬‬
‫كليه اتباع خارجی كه میخواهند درامارات متحدۀ‬
‫عربی كار كنند‪ ،‬نياز به مجوز كاردارند كه تنها پس‬
‫از آنكه فرد مجوز اقامت قانونی خود را بدست آورد‪،‬‬
‫قابل دريافت است‪ .‬پس از كسب مجوز اقامت قانونی‪،‬‬
‫در صورتیكه تقاضای شما مورد تاييد و حمايت‬
‫كارفرمايتان قرار بگيرد‪ ،‬صدور مجوز كارخودبخود‬
‫انجام خواهد شد‪ .‬مجوز اقامت به شما امکان زنده گي‬
‫در امارات متحدۀ عربي را حداکثر تا دو سال ميدهد‪،‬‬
‫دراين مدت ورود و خروج به کشور آزاد ميباشد‪ .‬توجه‬
‫داشته باشيد که اگر شما براي بيش از شش ماه خارج‬
‫از کشور باشيد‪ ،‬مجوز اقامت شما باطل خواهد شد‪.‬‬
‫دراين كشوركاركنان پولی را به عنوان سهم بيمه‬
‫تامين اجتماعی نمیپردازند‪.‬‬
‫خدمات پستی مطلوب و مدرن است‪ .‬شرکتهای‬

‫پستی دولتی و بین المللی دراین کشورفعالیت دارند‪.‬‬
‫در کشور امارات هر فرد دارای صندوق پستی شخصی‬
‫درمنزل ویا درشرکت محل فعالیت میباشد‪.‬‬
‫سيستم مخابراتی در امارات متحده عربی جزء بهترين‬
‫سيستمهای جهان است و يكی از موفقترين كمپانی‬
‫های خاورميانه به نام “ اتصاالت)‪«(ETISALAT‬‬
‫آنرا اداره میكند‪ .‬همچنین سرویس جدید»‪« du‬‬
‫نيز دراین زمینه فعالیت دارد‪ .‬واگذاری خط تلفن به‬
‫افرادبسيار سريع انجام میگيرد و خدمات تلفنی كار آمد‬
‫است‪ .‬مكالمات داخلی نسبتا ارزان ولی مكالمات بين‬
‫المللی هم قابل صرفه است‪ ،‬با اين وجود در صورتیكه‬
‫مكالمات بين المللی در خارج از ساعات اوج مصرف‬
‫انجام شوند‪ ،‬ارزانتر تمام خواهند شد‪ .‬این شرکتها‬
‫مدرن ترین و پیشرفته ترین سرویسها را به مشترکین‬
‫خود ارائه میدهند‪ .‬ازین خدمات میتوان به اینترنت‪،‬‬
‫تلفن ثابت و تلفن همراه (داخلی و بین المللی) شبکه‬
‫های ماهواره ای و تلویزیونی‪ GPRS ،‬به صورت بین‬
‫المللی و ‪ ...‬اشاره کرد‪.‬‬
‫براي راننده گي با وسيلۀ نقليۀ شخصي در دبي‪،‬‬
‫بايد داراي گواهينامۀ راننده گي موقت يا دائم در‬
‫دبي باشيد‪ .‬بيمۀ شما در صورتي فاقد اعتبار ميباشد‬
‫که وسيلۀ نقليۀ شخصي تنها با گواهينامۀ خارجي‬
‫يا بين المللي رانده شود‪ .‬توجه داشته باشيد که در‬
‫زمان دريافت مجوز اقامت‪ ،‬بايد درخواست گواهينامه‬
‫رانندگي دبي نیزبدهيد‪ .‬در غير اينصورت بيمۀ وسيلۀ‬
‫نقليه اعتباري ندارد‪ .‬اگر داراي گواهينامۀ خارجي‬
‫هستيد‪ ،‬به شما اجازه داده ميشود که آنرا تبديل به‬
‫گواهينامۀ دبي کنيد‪.‬‬
‫مسافران برای راننده گی در دبی نياز به داشتن يکی‬
‫از اين دو نمونه گواهينامه دارند‪:‬‬
‫‪ -1‬گواهينامه بين المللی‪.‬‬
‫‪ -2‬گواهينامه صادر شده در يکی از اين کشورها‪:‬‬
‫استراليا‪ ،‬اتريش‪ ،‬بلژيک‪ ،‬کانادا‪ ،‬قبرس‪ ،‬جمهوری چک‪،‬‬
‫دانمارک‪ ،‬فنالند‪ ،‬فرانسه‪ ،‬کشورهای عضو شورای‬
‫همکاری خليج‪ ،‬آلمان‪ ،‬يونان‪ ،‬ايسلند‪ ،‬ايرلند‪ ،‬ايتاليا‪،‬‬
‫جاپان‪ ،‬لوکزامبورگ‪ ،‬هالند‪ ،‬نيوزيلند‪ ،‬ناروی‪ ،‬لهستان‪،‬‬

‫پرتگال‪ ،‬سنگاپور‪ ،‬اسلوواکی‪ ،‬آفريقای جنوبی‪ ،‬کوریای‬
‫جنوبی‪ ،‬هسپانيا‪ ،‬سویدن‪ ،‬سويس‪ ،‬ترکيه‪ ،‬انگلستان و‬
‫آمريکا‪ .‬دارنده گان يکی از اين دو نمونه گواهينامه‬
‫میتواننددر دوبی راننده گی نمایند‪.‬‬
‫در خيلی از مواقع‪ ،‬هزينۀ اجارۀ يک موتر از هزينۀ‬
‫کرايۀ تاکسی در طول يک روز کمتر میشود‪ .‬در دبی به‬
‫راحتی میتوانيد يک موتر اجاره نماييد‪ .‬دفاتر شرکتهای‬
‫اجاره دهنده در اکثر خيابان های شهر وجود دارند‪ .‬در‬
‫فرودگاه نيز چندين شرکت معتبر فعال در اين زمينه‬
‫حضور دارند‪ .‬هزينه کرايه یک موتر بين ‪ 70‬درهم‬
‫(برای مدت ‪ 24‬ساعت) برای موتر های معمولی (مدل‬
‫سال ‪ 2006‬تا ‪ )2011‬و حدود ‪ 150‬تا ‪ 1000‬درهم‬
‫برای موتر های مدل روز میباشد‪ .‬البته کرايه موترهای‬
‫گران قيمت مانند ليموزين ممکن است به ‪1000‬‬
‫درهم نيز برسد‪ .‬حداقل مدت زمان کرايه يک موتر‪،‬‬
‫‪ 24‬ساعت میباشد‪ .‬در هنگام اجاره موتر از داشتن بيمه‬
‫جامع موتر و بويژه بيمۀ شخص ثالث مطمئن شويد‪.‬‬
‫مدارک الزم برای کرايه موتر‪ ،‬داشتن پاسپورت و‬
‫گواهينامۀ بين المللی میباشد‪.‬‬
‫در دبی قانون ديه برقرار میباشد‪ .‬بر اساس اين قانون‬
‫چنانچه شما در هنگام رانندگی باعث کشته شدن‬
‫فردی شويد‪ ،‬بايد مبلغی تحت عنوان ديه يا پول خون‬
‫به خانواده قربانی بپردازيد‪ .‬اين ديه مبلغی برابر با صد‬
‫هزار درهم خواهد بود که در صورت بيمه بودن موتر‬
‫شما‪ ،‬شرکت بيمه اين پول را میپردازد‪ .‬اين بيمه به‬
‫رانندگانی که بدون گواهينامه معتبر‪ ،‬رانندگی کنند و‬
‫يا از مشروبات الکلی هنگام راننده گی استفاده کرده‬
‫باشند‪ ،‬تعلق نمیگيرد‪ .‬البته خانواده قربانی میتواند از‬
‫گرفتن ديه صرف نظر نمايد‪ .‬چنانچه در راه های‬
‫خارج از شهر با حيوانی (معموال شتر) تصادف کنيد‪ ،‬در‬
‫صورت مقصر شناخته شدن شما (داشتن سرعت غير‬
‫مجاز و بی پروا رانندگی کردن)‪ ،‬شما می بايست تاوان‬
‫آن را به صاحب حيوان بپردازيد و چنانچه شما مقصر‬
‫نباشيد‪ ،‬صاحب حيوان بايد خسارت شما را بپردازد‪.‬‬
‫دربخش تعلیم وتربیه خدمات قابل توجهی ارائه‬
‫مشود‪ .‬بيشتر مهد كودك‌ها‪ ،‬كودكان را از سه سال‬
‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪11‬‬

‫معلومات‬

‫امـــارات مـتـحـده عــربی‬

‫حكومت ‪ :‬اميرنشين متحده‬
‫مساحت ‪82880 :‬كيلومترمربع‬
‫پايتخت ‪ :‬ابوظبي‬
‫زبان ‪ :‬عربي‬
‫دين ‪ :‬اسالم‬
‫واحد پول ‪ :‬درهم‬

‫‪10‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫بنیانگذار امارات متحده عربی‬
‫موسس و بنیانگذار حکومت امارات متحده عربی‬
‫عالیجناب شیخ زاید بن سلطان آل نهیان بوده که‬
‫با همکاری عالیجناب شیخ راشد بن سعید آل مکتوم‬
‫به تأسیس این اتحاد همت گماشتند‪ .‬اولین نخست‬
‫وزیر درحکومت دولت اتحاد عالیجناب شیخ مکتوم‬
‫بن راشد آل مکتوم بوده‪ .‬پس از رحلت مؤسس دولت‬
‫اتحاد امارات در سال ‪ ،2004‬فرزند ایشان عالیجناب‬
‫شیخ خلیفه بن زاید آل نهیان به عنوان رئیس دولت‬
‫و حاکم ابوظبی برگزیده وهمچنین عالیجناب شیخ‬
‫محمد بن راشد آل مکتوم ولیعهد دولت امارات و‬
‫نخست وزیر امارات و حاکم دبی هستند‪ .‬مردم امارات‬
‫چه بومیها و چه مهاجران دلبستگی خاص و عمیقی با‬
‫حاکمان ومشایخ امارات دارند‪ ،‬این افراد در بین مردم‬
‫از محبوبیت قلبی و احترام خاصی برخورداراند‪ ،‬زیرا‬
‫مدیریت و دلسوزی خالصانه و صادقانۀ حاکمان امارات‬
‫توانسته کشوری امن‪ ،‬زیبا‪ ،‬راحت و رویایی را برای‬
‫همۀ ساکنان آن و نمونۀ یک کشورآزاد ومتحد را در‬
‫سطح دنیا ایجاد سازند ‪.‬‬
‫امارات شامل هفت منطقه‪ :‬ابوظبي ‪،‬عجمان ‪،‬فجيره‬
‫‪ ،‬دبي‪ ،‬شارجه ‪ ،‬رأس الخيمه و ام القوين ميباشد‪ ،‬كه در‬
‫طول ساحل جنوبي خليج فارس گسترده شده است و‬

‫قسمت اعظم اين كشوررا دربرگرفته و فقط كوهستان‬
‫هاجر در شبه جزيره « موسندام » ازارتفاعا ت مهم‬
‫امارات عربي به شمار ميرود‪ .‬ميانگين دماي هوا در‬
‫تابستان به ‪ 40‬درجه سانتيگراد ميرسد‪ .‬در سواحل اين‬
‫كشور‪ ،‬زراعت رايچ بوده و ميوه و سبزيجات ‪ ،‬كشت‬
‫ميشود‪ .‬اين كشور ذخيره های نفتي فراواني داشته و‬
‫صادرات عمدۀ آنرانفت و گاز طبيعي تشكيل میدهد‪.‬‬
‫جمعیت امارات بنابر آخرین آمارمنتشره حدود‬
‫‪ 8190000‬میباشد که حدود ‪ 80‬درصد جمعيت امارات‬
‫متحده عربی را اتباع خارجی تشكيل داده است‪ ،‬با اين‬
‫وجود فقط حدود ‪ 15‬درصد از جمعيت را اتباع غربی‬
‫تشكيل میدهند‪ .‬اغلب اتباع خارجی از آسيا و ديگر‬
‫كشورهای عربی هستند‪ .‬مساحت این کشور‪83600‬‬
‫كيلومترمربع معادل ‪ 32280‬مايل مربع بوده‪ ،‬ودر‬
‫شمال شرقی شبه جزيره عربستان واقع شده است و‬
‫از شمال به خليج فارس‪ ،‬از غرب به قطر و عربستان‬
‫سعودی‪ ،‬از جنوب به عمان و عربستان سعودی و از‬
‫شرق به دريای عمان و كشور عمان منتهی میشود‪.‬‬
‫اين كشورشامل حدود ‪ 200‬جزيره است‪ .‬ابوظبی‬
‫بزرگترين شيخ نشين است و پس از آن دبی مقام‬
‫دوم را دارد‪.‬‬
‫بخش اعظم اين سرزمين از صحرا تشكيل شده‬
‫است با اين وجود دو رشته كوه نيز در اين كشور‬
‫وجود دارد‪ .‬سواحل اين كشور‪ ،‬كه اكثر جمعيت در آن‬
‫ساكنند‪ ،‬عمدتا پوشيده از نمكزاراست‪.‬‬
‫امارات متحدۀ عربی آب وهوايی گرمسيری دارد‪،‬‬
‫تابستانهای آن داغ و مرطوب و زمستانهای آن ماليم‬
‫است‪ .‬بارنده گی در اين كشور نادر است و اغلب در‬
‫ماههای زمستان اتفاق میافتد‪ .‬درپايان زمستان و نيز‬

‫مصاحبه‬

‫ج ‪ :‬از هنر میشود تعاریف وتعبیرهای متفاوت کرد‪ ،‬من باوردارم که هنربرای من‬
‫زنده گی است بنأ فکر میکنم با هنرموسیقی میتوانم هدف و پیامی را که درذهن‬
‫میپرورانم خوبتر و بهتر بیان کنم‪ ،‬پس آن تعریف و تعبیری که من از هنر دارم‪،‬‬
‫همانا زبانی برای فریاد کردن و گفتن آنچه الزم است برایم تلقی میشود‪ ،‬اما باید‬
‫یادآوری کنم که با دریوزه گریهای سیاسی آشنایی ندارم و هیچگاه هنر را وسیله‬
‫ای برای بدست آوردن شهرت و یا هم چیز های دیگر نخواستم و چنین مسئله‬
‫ای هیچگاه درذهنم شکل نگرفته وانشااهلل نخواهدگرفت‪.‬‬
‫س‪ :‬از تیمی که باهم کار میکنید بگوئید؟‬
‫ج ‪ :‬برادرم طاهرجان شباب‪ ،‬خالد جان کیهان موزیک دایرکترهای بسیار موفق‬
‫هستند که همواره تالش کرده که موسیقی اصیل افغانستان را حفظ کنند به‬
‫اساس آن کمپوز میسازند‪.‬‬
‫کارهای ما به صورت مشترک است و تالش مان بیشتر براین است که موسیقی‬
‫افغانستان را با وسایل جدید دوباره به صحنه بیاوریم‪ ،‬بیشتر مبارزۀ مان براین‬
‫است که باید موسیقی افغانستان را حفظ کنیم‪.‬‬
‫س‪ :‬آهنگهای کدام آوازخوان را میپذیرید؟‬
‫ج ‪ :‬من دراین رابطه به صورت مشخص نمیتوانم چیزی بگویم‪ ،‬اما یک موضوع‬
‫واضع است که هنراحساس آدمی رابیدار میسازد‪ ،‬بنأ آهنگهای خوب‪ ،‬ازهرکس‬
‫که باشد برایم پذیرفتنی است‪ .‬دراین رابطه انتخاب مشخص ندارم من به عظمت‬
‫هنر باوردارم وهرکس که این عظمت را بتواند به مخاطب یا شنونده اش برساند‪،‬‬
‫بدون شک مورد پسند طرف مقابل قرار میگیرد‪ ،‬من هم به آنچه یک هنرمند‬
‫ایجاد میکند بیشتر فکرمیکنم‪ ،‬تا آنکه بصاحب آن اثر یا آهنگ!‬
‫س‪ :‬پس از چند سال کابل آمدید‪ ،‬چه احساسی دارید ؟‬
‫ج‪ :‬تقریبآ پس از بیست سال کابل آمدم‪ ،‬احساس بسیار خوشی دارم هموطنانم‬
‫را میبینم که نسبت به گذشته در یک فضای نسبتآ امن زنده گی میکنند‪ ،‬شرایط‬
‫افغانستان نسبت به آنچه در دورۀ سیاه طالبان بود بسیار تغییرکرده رشد و پیشرفت‬
‫آموزش و پرورش نسل جوان‪ ،‬رسانه ها و آزادی بیان اینها همه نشانه هایی از یک‬
‫امیدواری به آینده کشورم است‪.‬‬
‫س ‪ :‬از برنامه هایی که روی دست دارید بگوئید ؟‬
‫ج ‪ :‬کارهای روی دست دارم‪ ،‬یک آلبوم دارم به نام آزادی که شامل چندین آهنگ‬
‫است که یکی هم آهنگ پارسی است‪ ،‬آهنگ آزادی وچند آهنگ دیگردربرگیرندۀ‬

‫این آلبوم است که در آیندۀ نزدیک بخیر کلیپ هایش تکمیل خواهد شد‪.‬‬
‫س‪ :‬کلیپ آهنگ آخر تان متفاوت تر است‪ ،‬میشود در رابطه به آن‬
‫بیشتر بگوئید ؟‬
‫ج ‪ :‬آهنگ آخرقرسک پنجشیر است و یک آهنگ فلکلوراست‪ ،‬شعراین آهنگ‬
‫ازسیدعبدالقاسم آقا است‪ ،‬موسیقی اش راخالدجان کیهان ساخته و انترۀ آهنگ را‬
‫خودم جورکردم‪.‬‬
‫آنچه در کلیپ این آهنگ متفاوت است اینکه ما خواستیم یک درامه را دراین‬
‫آهنگ مطرح بسازیم که برای بیننده چند پیام همزمان را داده باشیم‪ ،‬که هم‬
‫تصویرمفهوم خاص خود را دارد و هم شعر وآهنگ پیام خود را دارد‪.‬‬
‫خوش تان را به خواننده گان مجلۀ صافی‬
‫س‪ :‬یکی از خاطرات‬
‫ِ‬
‫بگوئید؟‬
‫ج ‪ :‬خاطرات؛ زیاد دارم یکی از خاطرات بسیارجالب درهمین روزها درکابل برایم‬
‫این بود که درشهرنو روان بودیم که یکی از دست فروشان که سی دی میفروخت‪،‬‬
‫به طرفم با زیره کی تمام نگاه کرد‪ ،‬باوجودیکه من رویم با دستمال نسبتآ بسته بود‪،‬‬
‫مره شناخت و برایم گفت؛ " بیا که یک سی دی جدیدتان را برایت بدهیم" این‬
‫برایم واقعآ هم جالب بود و هم خوشآیند‪ ،‬چون هموطنانم مرا میپذیریند‪ ،‬این برایم‬
‫یک سرمایه تلقی میشود‪.‬‬
‫س‪:‬مجموع آهنگها وکلیپ های تان به چند تا میرسد؟‬
‫ج ‪ :‬درزمانیکه درافغانستان بودم حدود بیست تا بیست وپنج آهنگ رادیویی و‬
‫تلویزیونی مشترک با طاهرجان شباب داشتم‪ ،‬اما پس ازمهاجرت‪ ،‬یک کست‬
‫مشترک باطاهرجان ساختیم به نام آتش دل یک سی دی مشترک به نام مطرب‬
‫داریم و پنج سی دی به تنهایی خواندم که شوخک مشهورترین شان است و‬
‫بیشتر آهنگ هایم کلیپ شده است‪.‬‬
‫و در آخر پیام تان؟‬
‫ج ‪ :‬پیام من همانگونه که در آهنگ هایم هموطنانم را به صلح و همدگر پذیری‬
‫دعوت میکنم‪ ،‬از این طریق هم به عنوان یک شهروند آرزو دارم ‪ ،‬هموطنانم هر‬
‫کجا که هستند آرام وآسوده خاطر به دورازگزند روزگار زنده گی کنند و در پهلوی‬
‫این باهم برادروار ودر کنارهم برای ساختن افغانستان دست به دست هم بدهند‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪9‬‬

‫مصاحبه‬

‫صدیق شباب ‪:‬‬
‫موسیقی فلکلور‪،‬‬
‫بیانگر تاریخ و فرهنگ‬
‫افغانستان است‪.‬‬

‫صدیق شباب‬
‫صدیق شباب هنرمند جوان و با استعداد که آواز و آوازه اش همچون رود نیالب از‬
‫نشیب و فراز میگذرد‪ ،‬از بلندای هندوکش فریاد میزند و امواج آواز و آهنگهایش‬
‫درجوالنگاه ذهن و باطن انسانها طنین انداز است‪.‬‬
‫طنین صدای جادویی صدیق شباب پس ازساختن آهنگ پارسی مرزهای زیادی‬
‫را درنوردیده ودلهای زیادی را در آغوش خیال تا اوج کهکشان به سیروسفروا‬
‫داشته است‪.‬‬
‫این آواز خوان جوان و محبوب‪ ،‬بیشتر سروده هایش فلکلورومحلی است که با‬
‫موزیک ونوآوریهای جدید آنها را باز خوانی کرده است که بااین ابتکار توانسته‬
‫درمیان عالقه مندانش جایگاه خاصی را برای خود کمایی کند‪.‬‬
‫آقای شباب همچنان با زمزمۀ آهنگهای میهنی مردم را به وحدت ملی‬
‫وهمدگرپذیری دعوت میکند‪ ،‬که شاید این موضوع یکی از بارزترین مسئله هایی‬
‫بوده باشد که وی را نسبت به دیگر آوازخوانان نزد مردم متفاوتر نشان میدهد‪.‬‬
‫در گفتگوی ویژه یی که خبرنگار مجلۀ صافی با وی داشته است‪ ،‬نخست از وی‬
‫پرسیده شد که خود را چگونه برای خواننده گان مجله معرفی میکند؟‬
‫ج‪ :‬در یک خانوادۀ روشنفکر زاده شده ام‪ ،‬با آنکه تحصیالتم در رشتۀ نظامی‬
‫است‪ ،‬اما میتوانم بگویم که با هنرتولد شده ام و هیچگاهی خود را از هنرموسیقی‪،‬‬
‫وموسیقی را ازخود جدا حس نکرده ام‪ ،‬فکر میکنم بخشی از زنده گی ام با موسیقی‬
‫ِگ ِره خورده است‪ ،‬نخستین آهنگ من به صورت مشترک با برادرم طاهر شباب در‬
‫سال ‪ 0991‬میالدی که مطلع اش بود اهل هر کجا که باشی بازهم افغانی‬
‫هستی اجرا شد‪ ،‬که میتوانم بگویم آغاز یک مبارزه در برابر بی عدالتی و داد‬
‫خواهی از طریق هنرآواز خوانی برایم بود‪.‬‬
‫مدت هژده سال است که مثل سایرهموطنانم دردیارغربت به کشور آلمان‬
‫مهاجرهستم‪ ،‬اما هیچگاه خود را از وطن وهموطنانم جدا احساس نکرده ام‪ ،‬ازدواج‬
‫‪8‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫کرده ام و چهار فرزند دارم وبخشی از دغدغه های زنده گی ام اختصاص دارد‬
‫به آموزش ودرس های فرزندانم‪ ،‬چون فکر میکنم آنها به افغانستان تعلق دارند‪.‬‬
‫مسئولیت خود میدانم که فرزندانم درآینده بتوانند مصدر خدمتی بزرگ به جامعه و‬
‫مردم افغانستان شوند ‪.‬‬
‫س‪ :‬بیشترآهنگ های فلکلورمحلی را به گونۀ مدرن بازخوانی‬
‫کردید‪ ،‬این ابتکار چگونه در ذهن تان شکل گرفت؟‬
‫ج ‪ :‬من فکر میکنم‪ ،‬موسیقی و آهنگ های فلکلور بخشی ازفرهنگ و زنده گی‬
‫مردم افغانستان است و این در حقیقت معرف گذشتۀ فرهنگی وهنری ما میتواند‬
‫باشد‪ ،‬ازاینرومن فکر میکنم زنده نگه داشتن وبازخوانی این آهنگها بیش ازهمه چیز‬
‫برایم رسالتی پنداشته میشود که باید آنرا اداء کنم‪ ،‬در پهلوی این‪ ،‬تالشم براین بوده‬
‫که با استفاده ازوسایل جدید ورشد تکنولوژی درعرصۀ موسیقی‪ ،‬اصالت موسیقی‬
‫اصیل افغانی را به نسل امروزی بیشترمعرفی نمایم که بازخوانی بعضی آهنگهای‬
‫قدیمی را به شیوۀ امروزی روی دست گرفتم‪.‬‬
‫س‪ :‬از آهنگ پارسی که در حقیقت مثل بهار گل کرد بگوئید ؟‬
‫ج ‪ :‬آهنگ پارسی که شعرش از زنده یاد قهارعاصی است‪ ،‬وکمپوز اش را خودم‬
‫کردم وبا برادرم طاهرجان شباب‪ ،‬عارف کیهان وآقای خالد کیهان مشترک‬
‫آنراخواندیم که خوشبختانه مورد توجه هموطنانم در داخل و خارج قرار گرفت‪.‬‬
‫آهنگ پارسی به عنوان یک میراث فرهنگی برایم تلقی میشود‪ ،‬زیرا زبان فارسی‬
‫دری جایگاه دوم را در دنیا دارد واین برای همه فارسی زبانان دنیا جای افتخاراست‪.‬‬
‫هدف من از ساختن این آهنگ بیشتربرمالساختن عظمت زبان فارسی دری که‬
‫زادگاهش آریانای کبیروافغانستان امروزاست‪ ،‬از طریق موسیقی بوده و این افتخار‬
‫را به همۀ مردم افغانستان وابسته میدانم نه به یک قوم خاص!‬
‫س‪ :‬شما هنر را برای چه میخواهید؟ برای هنر‪ ،‬برای مردم ویا هم‬
‫برای شهرت؟‬

‫خبر‬
‫ربخ‬

‫صافی ایرویز متعهد به حفظ استندردهای ایمنی بین المللی میباشد‪ .‬این خطوط هوائی اولین شرکت افغانی بوده که منطبق‬
‫با معیار های مورد نیاز ‪( EASA‬آژانس ایمنی حمل و نقل هوایی اروپا) کار نموده و اولین شرکت افغانی میباشد که تایید‬
‫شده مقرارات سختگیرانه ‪ ( ICAO‬سازمان هواپیمایی بین المللی) میباشد‪.‬‬
‫در میان بسیاری ازشرکتهای هوایی‪ ،‬این دستاورد نتیجه توسعه و ایجاد سیستم مدیریت ایمنی موثر در صافی ایرویز‬
‫میباشد که انتقال امن و خدمات با استندردهای باال را پیشکش میکند‪ .‬به عنوان بخشی از برنامه های جلوگیری از حوادث‪،‬‬
‫نظارت بر داده های پرواز (‪ )FDM‬نیز در اخیر سال ‪ ۰۱۰۲‬معرفی شد‪ .‬نظارت بر داده های پرواز یا ‪ FDM‬یک نرم‬
‫افزار کامپیوتری میباشد که اساسا نحوۀ پرواز هواپیما را نظارت میکند و سبب کاهش ریسک عملیاتی در سالمتی موتور‬
‫هواپیما واندازه گیری ظرفیت داده های پرواز میشود‪ .‬این برنامه در سال ‪ ۵۰۰۲‬برای عموم در عملیات ترانسپورتی در‬
‫اروپا اجباری شد و صافی ایرویز با افتخار اعالن مینامید که اولین شرکت افغانی میباشد که از چنین تکنولوجی جدیدی‬
‫استفاده نموده است‪.‬‬
‫تعهد ما ترویج و حمایت از فرهنگ ایمن سازی برای شناسای خطرات درعملیات پروازی بوده و فعاالنه در قسمت چنین‬
‫مسایلی قبل از اینکه به صدمه‪ ،‬تصادف و یا حادثه ای تبدیل شود میپردازیم‪ .‬ایمنی و رفاه مسافران‪ ،‬برای اعضای تیم‬
‫کاری هواپیما از باالترین درجۀ اهمیت نزد هر عضو تیم صافی ایرویز برخوردار است‪ .‬اخیرا یک سیستم تضمین کیفیت‬
‫نیز در بخش های عملیاتی و حفظ و نگهداری اضافه گردیده که شامل پیمانکاران نیز میگردد‪ .‬صافی ایرویز منابع کافی‬
‫مالی‪ ،‬مادی و انسانی را برای ایمنی سازی سیستم خویش اختصاص داده و همیشه اطمینان میدهد که بیشترین استندرد‬
‫های ایمنی و کیفیت را ارائه نماید‪ ،‬تا شما مسافران گرامی به خاطر آرام و خیال آسوده به مقاصد سفری خود پرواز نمائید‪.‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫‪7‬‬

‫خبر‬
‫ربخ‬

‫اولینپروازصافیایرویزبهابوظبی‬
‫در بیست و دوم ماه فبروری سال روان‪ ،‬صافی ایرویز اولین پرواز خود را به مسیر کابل – ابو ظبی بطور موفقانه انجام داد‪ .‬این مسیر برای خدمت‬
‫به افغان های مقیم ابوظبی‪ ،‬دیپلمات ها و اماراتی های که به این مقاصد سفر میکنند‪ ،‬راه اندازی شد‪.‬‬
‫این پرواز موفقانه‪ ،‬با ترکیبی گسترده از مسافران مختلف انجام پذیرفت که مسافرین به استقبال گرم اعضای صافی ایرویز در ابوظبی روبرو شدند‪.‬‬
‫صافی ایرویز همچنان خدمات رایگان اتوبوس را نیز برای مسافرینی که از ابوظبی به العین و یا باالعکس میروند‪ ،‬درکنارپروازش پیشکش نموده‬
‫که در اولین پرواز موفقانه اجراء گردید‪ .‬اینکار باعث خشنودی مسافرانی که به العین میرفتند گردید‪.‬‬
‫با افزایش تقاضای پرواز در این مسیر و همچنین افزایش شمار بازدیدکنندگان از این منطقه‪ ،‬صافی ایرویز در هفته‪ ،‬چهار پرواز را به این مسیر‬
‫با طیاره ایربس ‪ A320‬که ظرفیت ‪ ۲۱‬سیت مجلل بزنس کالس و ‪ ۲۳۱‬سیت معمولی را دارد انجام خواهد داد‪ .‬همچنان صافی ایرویز سهولت‬
‫دسترسی مستقیم بین هر دو مرکز را برای مسافرین خویش مهیا کرده است‪.‬‬
‫مسیر ابوظبی دومین مسیر جدید از زمان روی کار آمدن تیم مدیریتی جدید میباشد‪ .‬با روی کار آمدن تیم جدید مدیریت ارشد‪ ،‬صافی ایرویز بسوی‬
‫رشد جدی گام برمیدارد‪ .‬این تیم طرح هایی را برای گسترش ارتباط خود به مقاصد دیگر مثل بحرین که در اپریل سال جاری راه اندازی خواهد شد‪،‬‬
‫دارد‪ .‬صافی ایرویز همچنین دو بار در روز به دبی و چهار بار در هفته به دهلی پرواز میکند‪ ،‬بنا براین این مسیر سوم به حساب میآید‪ .‬صافی ایرویز‬
‫قصد دارد تا با بازسازی های الزم یعنی افزایش استندرد های ایمنی‪ ،‬بهبود خدمات و افزایش بهره وری به با الترین استندرد های ممکن بپردازد‪.‬‬
‫پالن های آینده ماعبارت از‪ :‬تعمیرات اساسی عمده و همچنان ایجاد برنامه کاری طوالنی و یک مدل اقتصادی موفق و بادوام‪ .‬صافی ایرویز قطعا‬
‫خطوط هوایی ایده آل برای تمام مسافرین در کابل بوده و به هدف خود که همانا دسترسی به افغانستان‪ ،‬از تمامی نقاط جهان میباشد‪ ،‬پافشاری‬
‫نموده است‪.‬‬

‫‪6‬‬

‫‪In-flight Magazine‬‬

‫فهرست‬
‫‪6‬‬
‫‪8‬‬
‫‪10‬‬
‫‪14‬‬
‫‪24‬‬
‫‪32‬‬

‫تهیه شده در‬

‫شماره تماس‬

‫پست الکترونیکی‬
‫‪info.karoora@gmail.com‬‬
‫ویب سایت‬
‫‪www.karoora.net‬‬

‫‪Photo By | Gulboddin Elham‬‬

‫‪0093799446560‬‬
‫‪00971507428273‬‬

‫صافی ایرویز‬

‫اولین پرواز صافی ایرویز به ابوظبی‬

‫در بیست و دوم ماه فبروری سال روان‪ ،‬صافی ایرویز اولین پرواز‬
‫خود را به مسیر کابل – ابو ظبی بطور موفقانه انجام داد‪.‬‬
‫مصاحبه‬

‫صدیق شباب‬

‫صدیق شباب هنرمند جوان و با استعداد که آواز و آوازه اش‬
‫همچون رود نیالب از نشیب و فراز میگذرد‪... ،‬‬

‫معلومات‬

‫امارات متحده عربی‬

‫موسس و بنیانگذار حکومت امارات متحده عربی عالیجناب شیخ‬
‫زاید بن سلطان آل نهیان بوده که با همکاری عالیجناب شیخ‪..‬‬
‫معلومات‬

‫بزرکترین قرآنکریم‬

‫طی یک مراسم شانداری با حضور مقام های بلند پایۀ حکومتی‪،‬‬
‫و ده ها تن ازعلما و روحانیون افغانستان‬
‫معلومات‬

‫نوروز‬

‫نوروز کهنترین میراث آریایی ها وجشن طراوت طبعیت‬

‫تفریحی‬

‫اتفاقی عجیب برای سه دختر جوان‬

‫سه دخترجوان به خاطر یك بیماری خاص به نام ‪...‬‬
‫مدیر مسئول ‪:‬‬
‫گرافیک دیزاینر‪ :‬‬
‫ویراستار‪ :‬‬
‫دستیار دیزاینر‪ :‬‬
‫ ‬
‫مترجم‪:‬‬
‫گزارشگر‪ :‬‬
‫بازاریاب‪:‬‬

‫سید زاهد دانیال‬

‫علی مومنی‬
‫استاد سید یحیی حزین‬
‫اسد چنگیزی‬
‫جاوید ویسا‬
‫جاوید روستاپور‬
‫تبسم نیکوزاده‬

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful