You are on page 1of 70

Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ

Α. 15ος αιώνας ή QUATTROCENTO (από το ιταλ.


Quattro=4 & cento=100,δηλ. 400), όρος που προτιμούσαν

να χρησιμοποιούν οι Ιταλοί καλλιτέχνες


αναφερόμενοι στο 15ο αι. Ονομάζεται και
πρώιμη Αναγέννηση.
• χαρακτηριστικά της τέχνης της εποχής:
• απελευθέρωση του καλλιτεχνήματος από τους εκκλησιαστικούς
περιορισμούς
• τέχνη ανθρωποκεντρική - η αποθέωση του σωματικού κάλλους -
λατρεία της πλαστικότητας του γυμνού ανθρώπινου σώματος
• πιστή αναπαράσταση της φύσης - απεικόνιση της γήινης ομορφιάς
• αρμονική ένταξη του ανθρώπου και των πραγμάτων στο φυσικό
περιβάλλον
• στροφή προς τα κλασικά καλλιτεχνικά πρότυπα
• είναι τέχνη που εκφράζει βαθιά θρησκευτική πίστη
• τα έργα έχουν, συνήθως, μνημειακό χαρακτήρα
• Πλούσιοι μεγαλοαστοί φιλόμουσοι χορηγοί (άρχοντες, πάπες,
τραπεζίτες, έμποροι κ. α.) χρηματοδοτούν την καλλιτεχνική
παραγωγή.
• Ένα πλήθος καλλιτεχνών δημιουργούν στην Ιταλία. (μεγάλα
καλλιτεχνικά κέντρα: Φλωρεντία - Βενετία - Ρώμη)
• -ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ,ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΗΝ
ΙΤΑΛΙΑ.
• Κύριοι εκπρόσωποι οι : ΜΠΡΟΥΝΕΛΕΣΚΙ (1377-
1446) και ΑΛΜΠΕΡΤΙ (1404-1472)
Η αναγέννηση της κλασικής αρχιτεκτονικής άρχισε
στη Φλωρεντία, περί το 1420 μ.Χ. με τον
ΜΠΡΟΥΝΕΛΕΣΚΙ που σχεδίασε τον τρούλο του
καθεδρικού ναού της "Παναγίας των Λουλουδιών",
τεραστίων διαστάσεων, διαμέτρου 41,40 μ. Για την
κατασκευή συνδύασε τεχνικές της γοτθικής
αρχιτεκτονικής με την τεχνική του ρωμαϊκού ναού
"Πάνθεον", του οποίου ο θόλος έχει διάμετρο 52 μ. Ο
Μπρουνελέσκι επινόησε μια αυτοφερόμενη
κατασκευή. Aποτελείται από οριζόντιες στρώσεις
Ο τρούλος της Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε ( Ντουόμο) είναι το έµβληµα της
Φλωρεντίας από την εποχή της Αναγέννησης.
• Ο ΑΛΜΠΕΡΤΙ(1404-1472)ΕΚΤΙΣΕ ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΚΑΙ ΝΑΟΥΣ ΣΤΗ
ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ
• Santa Maria Novella -Φλωρεντία - Alberti 1456
ΓΛΥΠΤΙΚΗ
• Την περίοδο αυτή εμφανίζονται στην Ιταλία δυο
μεγάλοι γλύπτες.
• ΛΟΡΕΝΤΣΟ ΓΚΙΛΜΠΕΡΤΙ (1378-1455) , ιδιαίτερα
γνωστός για τις ανάγλυφες παραστάσεις του
σε δυο πόρτες του Βαπτιστηρίου της
Φλωρεντίας, οι οποίες παρουσιάζουν, σε
κάθε τετράγωνο πλαίσιο, σκηνές από την
Παλαιά Διαθήκη σχεδιασμένες από το
Μιχαήλ Άγγελο.
Οι πύλες του Παραδείσου,ανατολική
πλευρά Βαπτιστήριου Αγίου Η ιστορία του Ισαάκ
Ιωάννη,Φλωρεντία

Η ιστορία του Ιωσήφ


ΝΤΟΝΑΤΟ ΜΠΑΡΝΤΙ, γνωστότερος ως
ΝΤΟΝΑΤΕΛΟ (1386-1466)

• Μελέτησε την αρχαία γλυπτική


• Στο έργο του συνδυάζει την απλότητα
των αρχαίων με το ρεαλισμό και τη
θρησκευτικότητα της μεσαιωνικής
τέχνης.
• O «Δαυίδ» του Nτονατέλο, Φλωρεντία,
Eθνικό Mουσείο. Mπρούντζος 1450-
1460. Σ’ αυτό το κλασικίζον γυμνό
άγαλμα του νεαρότατου Δαυίδ, νικητή
του Γολιάθ, οι Φλωρεντινοί αναγνώριζαν
ένα σύμβολο ελευθερίας και
δημοκρατικής αρετής. Ένα από τα πρώτα
γυμνά και περίοπτα έργα της
αναγέννησης. Το άγαλμα ανήκε αρχικά
στον Κόζιμο των Μεδίκων, και
τοποθετήθηκε στην αυλή του Παλάτσο
ντι Μέντιτσι στη Φλωρεντία.

• Η σύνθεση απεικονίζει το νεαρό Δαβίδ,


που χαμογελά αινιγματικά και πατά το
κεφάλι του γίγαντα Γολιάθ, που μόλις
έχει σκοτώσει. Η εύθραστη και
θηλυπρεπής μορφή του Δαβίδ στη
νεότερη δημιουργία, που έρχεται σε
ισχυρή αντίθεση με το μεγάλο σπαθί που
κρατά, δείχνει ότι ο Δαβίδ δεν νίκησε το
Γολιάθ με τη φυσική του δύναμη, αλλά
με τη θέληση του θεού. Η γύμνια του
ενισχύει την ιδέα της παρουσίας του
θεού, καθώς έρχεται σε αντίθεση με την
αρματωσιά του γίγαντα.
Αλλα έργα του Ντονατέλλο

• Θρήνος για τον θάνατο του Ιησού

«Nεοπλατωνικός νέος» του Nτονατέλο. Tο έργο είναι εμπνευσμένο από τον


«Φαίδρο» του Πλάτωνα, ενώ στο κόσμημά του απεικονίζεται το «άρμα της ψυχής»
που το οδηγεί ο φτερωτός έρωτας. Φλωρεντία, Eθνικό Mουσείο.
ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ
• ΦΡΑ ΑΝΤΖΕΛΙΚΟ (1387-1455): Ο Γκουίντο ντι Πιέτρο, όπως
ήταν το κατά κόσμον όνομα του Φρα Αντζέλικο, γεννήθηκε κοντά
στη Φλωρεντία και ήταν ήδη καθιερωμένος ζωγράφος όταν, γύρω
στα 20 του χρόνια, κατετάγη στο πανίσχυρο τότε μοναστικό τάγμα
των Δομινικανών. Ως μοναχός έλαβε το όνομα Ιωάννης από το
Φιέζολε (Giovanni da Fiesole), αλλά έμεινε στην ιστορία με το
όνομα που του έδωσαν οι σύγχρονοί του χάρη στη θεϊκή
ζωγραφική του: Αγγελικός Αδελφός, Fra Angelico.
• Ο Φρα Αντζέλικο δεν άργησε να γίνει ο διασημότερος φλωρεντινός
ζωγράφος της εποχής του, της πρώιμης Αναγέννησης, και μολονότι
εργάστηκε για διάφορους πάπες και ηγεμόνες, τα έργα του
διατήρησαν πάντοτε τη χαρακτηριστική ανθρωπιά τους, τη γαλήνη
και τη λεπτότητα. Τα έργα του μπορούν να γοητεύουν λόγω της
καθαρής τους πίστης. Μέσω της χρήσης των λαμπρών χρωμάτων
και της άψογης τεχνικής του ο Φρα Αντζέλικο κατορθώνει να
επιτύχει μέσα από αυτά τα έξοχα έργα ζωγραφικής, εκείνη την
εξαιρετική αίσθηση του ιερού, που συμμετέχει τόσο ενεργά στην
προσευχή.
Beato Angelico Annunciazione, annunciation San Marco Museum, Florence

annunciation from S. Maria delle Grazie, S.


Giovanni Valdarno

• ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ
ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ, Φλωρεντία,
Museo Nazionale di San Marco a Firenze

Τρίπτυχο της Δευτέρας Παρουσίας, Βερολίνο, Πινακοθήκη


ΣΑΝΤΡΟ ΜΠΟΤΙΤΣΕΛΙ (1444-1510): είναι ίσως ο
μεγαλύτερος ζωγράφος της εποχής του Κουατροτσέντο.
Εμπνέεται από τη θρησκεία και τη μυθολογία και
εκφράζει το ανθρωπιστικό πνεύμα της φλωρεντινής
Ακαδημίας και τις προτιμήσεις των προστατών και
παραγγελιοδοτών του.

• Η Γέννηση της Αφροδίτης και η Αλληγορία της


Άνοιξης, έργα πασίγνωστα, θεωρούνται τα
αριστουργήματα του (Φλωρεντία,Πινακοθήκη
Ουφίτσι)
ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ
Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ : Στο κέντρο της σύνθεσης η Αφροδίτη ως Άνοιξη
και από πάνω ο φτερωτός γιος της ο Έρωτας στοχεύοντας μία από τις τρεις Χάριτες
.
Ερμής, αδιάφορος, περιμένει να αναλάβει το ρόλο του
"ψυχοπομπού", όταν επέλθει ο θάνατος (όλα είναι
πρόσκαιρα και ο θρίαμβος της Άνοιξης θα επισκιαστεί
από τη μοιραία λήξη της)

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ

Από το στόμα της φοβισμένης νύμφης


• ΣταΔιπλός
βγαίνει ένα κομμένο λουλούδι. δεξιά οτης σύνθεσης μια νύμφη
συμβολισμός : για τους ζωντανούς
απάγεται πουαπό το Ζέφυρο (με το
χαίρονται την Άνοιξη - τη ζωή - και προς
χρώμα του θανάτου), ενώ η νύμφη
μνήμη των νεκρών που την"Χλωρίδα"
έχασαν . σπέρνει λουλούδια
Η Θεοτόκος
και οκτώ
άγγελοι με
κρίνα,
περ. 1478
Galería
Uffizi, Flore
ncia
ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΗΣ
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ
• ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ: η αναγεννησιακή
αρχιτεκτονική είναι έντονα επηρεασμένη
από την κλασική αρχιτεκτονική , με
κυριότερα χαρακτηριστικά την ακρίβεια των
αναλογιών και την αρμονία. Η
ελληνορωμαϊκή αρχιτεκτονική παράδοση
φαίνεται, επίσης, στη χρήση αετωμάτων,
μετοπών, ζωφόρων, κιονόκρανων κλπ.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΟΥ
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΡΥΘΜΟΥ
• ΜΠΡΑΜΑΝΤΕ(1444-1514): ήταν ο δημιουργός και ο μεγαλύτερος
εκφραστής του ύφους της ακμής της αναγέννησης στην αρχιτεκτονική.
Επιζητούσε να συνταιριάσει τους αρχαίους «ρυθμούς» με τις ανάγκες της
εποχής. Αναζητούσε με πάθος μια τέλεια συμμετρία και ευρυθμία, έχοντας
αφομοιώσει δημιουργικά τις ιδέες και τις αρχές της κλασικής αρχιτεκτονικής. Ο
αρχιτέκτονας Μπραμάντε είχε σχεδιάσει τον Άγιο Πέτρο στο Βατικανό ως
περίκεντρο κτίριο, αλλά λόγω έλλειψης χρημάτων δεν προχώρησε πολύ η
οικοδόμηση.

• ΜΙΧΑΗΛ ΑΓΓΕΛΟΣ(1475-1564) : ο πάπας Παύλος Γ΄ ανέθεσε τα σχέδια στο


Μιχαήλ Άγγελο, ο οποίος προχώρησε σε ένα πιο ρωμαλέο, τολμηρό και
οργανωμένο δομικά σύνολο, δημιουργώντας ένα επιβλητικό ναό και σχεδίασε
τον επιβλητικό τρούλο ο οποίος βρίσκεται ακριβώς πάνω από το σημείο που
μαρτύρησε ο Απόστολος Πέτρος. Ο ναός ολοκληρώθηκε (1626) μετά το θάνατο
του Μιχαήλ Άγγελου.

• ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΛΛΑΝΤΙΟ(1508-1580): έλυσε μεγάλα αρχιτεκτονικά


προβλήματα (π.χ. κατασκευή δεύτερου ορόφου στα αναγεννησιακά κτήρια).
ΜΠΡΑΜΑΝΤΕ

Tempietto 1502 -
H Aψίδα της Santa Maria San Pietro in Montorio,
delle Grazie, Milan,1492 Rome
O ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ και η τεράστια πλατεία εμπρός του αποτελούν το κέντρο του καθολικού
χριστιανικού κόσμου. Για την ανέγερσή του εργάσθηκαν μεγάλα ονόματα, όπως ο Μπραμάντε
ο Μιχαήλ Αγγελος, ο Ραφαήλ και ο Μπερνίνι, δημιουργώντας τη μεγαλύτερη βασιλική του
κόσμου (15.160 τ.μ.) επάνω στον τάφο του Αγίου Πέτρου.
ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΤΡΟΥΛΟΥ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΕΤΡΟΥ


• Το κτίριο αυτό
είναι το πρώτο
μεγάλο έργο
του Palladio .
Αρχικά είχε
κατασκευασθεί
το 1400 και
ήταν η έδρα της
κυβέρνησης.
Στέγαζε επίσης
πολλά
καταστήματα
στο ισόγειο.
Όταν τμήμα
του κτιρίου
κατέρρευσε το
1540,
επιλέχθηκε ο
Palladio για να
το
ανακατασκευά
σει το 1549.

Βασιλική, Βιτσέντζα
ΓΛΥΠΤΙΚΗ -ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ
• Η μελέτη των αρχαίων γλυπτών εκ μέρους των
καλλιτεχνών της Αναγέννησης άσκησε σημαντική
επίδραση στο έργο τους:
• Επικρατεί η απεικόνιση του γυμνού σώματος στη
γλυπτική και τη ζωγραφική
• Τα θέματα επιλέγονται τόσο από τη Βίβλο,όσο και από τη
μυθολογία και την Ιστορία.
• Οι προσωπογραφίες ενσωματώνονται συχνά στο
τοπίο,αποδεικνύοντας τον ανθρωποκεντρικο χαρακτήρα
της αναγεννησιακής τέχνης σε αντίθεση με το
θεοκεντρικό της μεσαιωνικής.
• Σε επίπεδο τεχνικής,τα έργα γίνονται φωτεινότερα χάρη
στη χρήση λαδιού και αποδίδεται η τρίτη διάσταση με τη
συστηματική εφαρμογή της προοπτικής.
ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΗΣ
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ
• ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ (1452-1519) :
αντιπροσωπευτικός τύπος του καθολικού
ανθρώπου της Αναγέννησης με επιδόσεις σε
διάφορους τομείς της τέχνης και της επιστήμης.
Από τα πιο γνωστά του έργα η ΤΖΟΚΟΝΤΑ , Ο
ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ και Η ΠΑΡΘΕΝΟΣ ΤΩΝ
ΒΡΑΧΩΝ.
Τζοκόντα

Το μοντέλο του Λεονάρντο ντα Βίντσι για τη δημιουργία του σπουδαίου έργου τον
16ο αιώνα πιστεύεται ότι ήταν η Λίζα Τζεραρντίνι, σύζυγος εμπόρου μεταξιού από
τη Φλωρεντία. "La Gioconda", που σημαίνει "Η χαμογελαστή", ένα λογοπαίγνιο
με το όνομα της τρίτης γυναίκας του Φραντζέσκο ντελ Τζιοκόντο, ενός πλούσιου
εμπόρου που γνωριζόταν προσωπικά με τον καλλιτέχνη.
Η (γραμμική) ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ στη ζωγραφική είναι ένα μαθηματικό σύστημα που έχει
σκοπό τη δημιουργία της ψευδαίσθησης απόστασης (μιας τρίτης διάστασης, του
βάθους) σε μια επίπεδη επιφάνεια δύο διαστάσεων (ύψος και πλάτος) όπως ο
ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ
πίνακας ζωγραφικής, ώστε η εικόνα να φαίνεται περισσότερο φυσική και
ρεαλιστική.

Αντρέας
αρθολομαίος Φίλιππος
Θωμάς
Ο "Μυστικός δείπνος" (τοιχογραφία
Πέτρος
στην τραπεζαρία του μοναστηριού Santa Maria delle
Σίμωνας

Grazie στο Μιλάνο): Ο Χριστός στο κέντρο της σύνθεσης· στο πρόσωπό του συγκλίνουν
όλες οι γραμμές που ορίζουν τουςΙωάννης
τοίχους, τα παράθυρα και την οροφή
Ιάκωβος
Ματθαίος ("γραμμές φυγής",
Θαδδαίος
Ιακωβος
όπως ονομάζονται), στοιχεία
Ιούδας της προοπτικής, κατάλληλα χρησιμοποιημένα, για να
προβάλουν το κύριο πρόσωπο, που γι' αυτό το λόγο τοποθετεί ο καλλιτέχνης στο κέντρο.
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ
Η εκδοχή του Λούβρου

H εκδοχή της Πινακοθήκης του


Λονδίνου

Ο τίτλος αποδίδεται σε δύο έργα πάνω στο ίδιο θέμα και με εκτέλεση που διαφέρει
μόνο σε ορισμένες λεπτομέρειες. Οι δύο πίνακες απεικονίζουν την Παναγία και
τον Ιησού βρέφος, με τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή σε παιδική ηλικία και τον
Αρχάγγελο Ουριήλ. Το περιβάλλον είναι ιδιόρρυθμα βραχώδες.
MIXAHΛ ΑΓΓΕΛΟΣ (1475-1564)
• Το ιδιοφυές έργο του γλύπτη, ζωγράφου, αρχιτέκτονα και ποιητή
Μιχαήλ-'Αγγελου Μπουοναρότι είναι δύσκολο να βρει τη θέση που
τού αρμόζει στην ιστορία της τέχνης. Ο Μιχαήλ 'Αγγελος, ένα
οικουμενικό πνεύμα της τέχνης, ήταν καταρχήν ολοκληρωτής της
Αναγεννήσεως και προάγγελος του μανιερισμού, προκατέλαβε
όμως και στοιχεία του μπαρόκ. Με θεμελιώδη γλυπτική ιδιοφυΐα
επεξέτεινε την γλυπτική αντίληψή του σε άλλες μορφές της τέχνης
και διαμόρφωσε ένα νέο τύπο του καλλιτέχνη. Πολλοί τον
θεωρούν τον μεγαλύτερο καλλιτέχνη που υπήρξε ποτέ. Πολύ
περισσότεροι πιστεύουν ότι χωρίς αυτόν η τέχνη δεν θα ήταν αυτή
που είναι. Ο Μιχαήλ Αγγελος Μπουοναρότι (1475-1564) ήταν η
ενσάρκωση της έννοιας της αναγεννησιακής μεγαλοφυΐας:
ζωγράφος, γλύπτης, αρχιτέκτονας,
ποιητής.
• Ένα από τα αριστουργήματα του είναι η τεράστια τοιχογραφική
του σύνθεση ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ στο εσωτερικό του
παρεκκλησίου του Αγίου Σιξτου (Capella Sixtina) στο Βατικανό.
CAPELLA SIXTINA
Τοιχογραφία στην οροφή της Capella Sixtina

Η δημιουργία του Αδάμ,από την τοιχογραφία της οροφής της Capella


Sixtina.Κέντρο της εικονας το θεϊκο χέρι-Η έννοια της θεϊκης παντοδυναμίας
αισθητοποιείται με την άνεση και τη δύναμη της χειρονομίας .
ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ
Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΑΓΓΕΛΟΥ

• Επηρεάζεται έντονα από την αρχαία


γλυπτική.
• Εκφράζει την πάλη του πνεύματος
εναντίον του θανάτου.
• Τα πιο γνωστά έργα: Δαβίδ, Πιετά,
Μωυσής
• Η Πιετά, που φιλοτεχνήθηκε στα ΠΙΕΤΑ ( στη δυτική παράδοση
1498-1499 από τον Μιχαήλ Άγγελο, είναι μια εικαστική
είναι ένα μαρμάρινο γλυπτό στη αναπαράσταση της Παναγίας
Βασιλική του Αγίου Πέτρου στην που κρατάει στην αγκαλιά της
πόλη του Βατικανού. τον νεκρό γιο Της που μόλις έχει
αποκαθηλωθεί τον σταυρό.)
• To διάσημο γλυπτό απεικονίζει το
σώμα του Ιησού στα πόδια της
μητέρας του Μαρίας, μετά τη
Σταύρωση και την αποκαθήλωση.

• Συνέβαλε καθοριστικά στην


καταξίωσή του, ενώ αποτελεί και το
μοναδικό έργο που φέρει την
υπογραφή του Μικελάντζελο, ο
οποίος φρόντισε να χαράξει τις
λεξεις
MICHEL ANGELUS BONAROTUS
FLORENT FACIEBAT.
• Η δημιουργία της Πιετά
πήρε στο Μιχαήλ Άγγελο
λιγότερο από δυο
χρόνια. Η εκδοχή που
παρουσίαζε στο έργο
ήταν πολύ διαφορετική
από προηγούμενες
αναπαραστάσεις άλλων
καλλιτεχνών -
παρουσίαζε μια νέα,
ήρεμη και αιθέρια
Μαρία αντί για μια
πενθούσα, μεγαλύτερη.
ΔΑΒΙΔ: από τα πιο γνωστά αγάλματα στην ιστορία της γλυπτικής, σύμβολο δύναμης και νεανικής
ομορφιάς. Παριστάνει τον Βιβλικό βασιλιά Δαβίδ, τη στιγμή που αποφασίζει να αναμετρηθεί με τον
Γολιάθ. Στην εποχή του θεωρήθηκε σύμβολο της δημοκρατίας της Φλωρεντίας, που απειλούνταν από
πιο ισχυρά αντίπαλα κράτη. Αυτή η ερμηνεία τονίστηκε και με την τοποθέτηση του ύψους 5,17 μέτρων
αγάλματος έξω από το Παλάτσο Βέκιο, την έδρα της τοπικής κυβέρνησης της Φλωρεντίας.
Για να προστατευθεί από τυχόν ζημιές, το
άγαλμα μετακινήθηκε το 1873 στην Galleria
dell‘ Accademia της Φλωρεντίας
• ΜΩΥΣΗΣ: Το άγαλμα
λαξεύτηκε το 1513 για τον
τάφο του πάπα Ιουλίου Β'
και είναι τοποθετημένο
στο μαυσωλείο του Σαν
Πιέτρο ιν Βίνκολι στη
Ρώμη. Μνημειώδες έργο
του Μιχαήλ Άγγελου :
επιβλητικός, γιγαντιαίος ο
πατριάρχης της Βίβλου,
αυστηρός και δυναμικός·
από την ένταση στην
οποία βρίσκεται
διαγράφονται οι φλέβες Ο Μωυσής απεικονίζεται με κέρατα,
αντί για ακτίνες φωτός, εξαιτίας ενός
κάτω από την επιδερμίδα λάθους στη μετάφραση του εβραϊκού
στα χέρια του. κειμένου: οι λέξεις αχτίδες φωτός και
κέρατα είναι παρόμοιες.
ΡΑΦΑΗΛ ΣΑΝΤΙ (1483-1520)
• Διακρίθηκε στη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική.

• Χαρακτηριστικά των έργων του: ακρίβεια στο


σχέδιο, αρμονία γραμμών, λεπτότητα χρωμάτων.

• Στο Βατικανό φιλοτέχνησε τις περίφημες συνθέσεις


Η Σχολή των Αθηνών,Ο Παρνασσός κ.α.

• Διάσημες είναι επίσης οι εικόνες της Παναγίας που


έχει δημιουργήσει (ΜΑΝΤΟΝΕΣ)
Η Σχολή των Αθηνών
Άλλη ομάδα στην οποία
διακρίνεται και ο ίδιος ο
Ραφαήλ να κοιτάζει
προς τα εμπρός, έξω
από τη ζωγραφική
σύνθεση.
Στο κέντρο οι δύο κορυφαίοι
Έλληνες φιλόσοφοι, ο
Πλάτων (δείχνοντας τον
ουρανό, χώρο των απόλυτων
ιδεών της φιλοσοφίας του) και
ο Αριστοτέλης (δείχνοντας
κάτω, τον κόσμο της γήινης
πραγματικότητας και της
λογικής θεμελίωσης της
σκέψης του).

Ομάδα γύρω από τον


Ομάδες άλλων φιλοσόφων, επιστημόνων και
Πυθαγόρα που σχεδιάζει
ποιητών, που συζητούν ή διαλογίζονται, γεμίζουν τη
γεωμετρικά σχήματα
σύνθεση με μια διαρκή κίνηση.
«Η Μαντόνα Άλμπα» 1509, αντιφεγγίζει
ΜΑΝΤΟΝΑ με τον τελειότερο τρόπο την
πνευματικότητα του Ραφαήλ,
ΣΙΞΤΙΝΑ,
Βατικανό,
(1513/14),
Stanza della Segnatura
Δρέσδη, Πινακοθήκη
ΜΑΝΤΟΝΕΣ

Η Παναγία αιθέρια προβάλει μέσα από


ασπρογάλαζα νέφη κρατώντας το βρέφος
και πλαισιώνεται από το γονατιστό Πάπα
Σίξτο και την Αγία Βαρβάρα
Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΗΣ
ΓΑΛΑΤΕΙΑΣ
Tοιχογραφία, Βίλα
Φαρνεζίνα, Ρώμη, 1512-514 Ο
Ραφαήλ εμπνεύστηκε το έργο
του από τον κλασικό μύθο για
τον έρωτα του Πολύφημου και
της Γαλάτειας. Η όμορφη νύμφη
της θάλασσας Γαλάτεια, κόρη
του Νηρέα και της Δωρίδας,
πάνω σε μια
πελώρια αχιβάδα που την
σέρνουν δελφίνια και
περιστοιχισμένη από
ερωτιδείς, νηρηίδες και τρίτωνες,
στρέφοντας το πρόσωπό της
προς τα γυμνά παιδάκια του
έρωτα, ενώ το κόκκινο πέπλο της
αφήνει να το πάρει ο άνεμος
αποκαλύπτοντας μισόγυμνο το
σώμα της, ταξιδεύει στ'
αφρισμένα κύματα για να
ξεφύγει ή και να προκαλέσει τον
ερωτευμένο Πολύφημο που την
καταδιώκει.
Πίνακας Τριακοντα αργύρια (1514,Δρέσδη)
ΤΙΤΣΙΑΝΟ (1477-1576)

• Αντλεί τα θέματά του από τη Βίβλο και τη


μυθολογία
• Σπουδαίος προσωπογράφος
Προσωπογραφία της Violante
(La Bella Gatta)

1514 , Βιέννη
Η ταφή του Χριστού και ο θρήνος
• Μανιερισμός: Ο όρος προέρχεται από το ιταλικό
mano=χέρι , παράγωγη λέξη maniera=τεχνοτροπία , το
ιδιαίτερο ύφος ενός ζωγράφου
• Eμφανίζεται προς το τέλος της Αναγέννησης. Από την
αρμονία, τη γαλήνη, την εξιδανίκευση και την ισορροπία
της Αναγέννησης μεταβαίνουμε σε σχηματικότητα και
έντονη συναισθηματική εκφραστικότητα με μορφές
επιμηκυσμένες και με παθιασμένη συστροφή στις
στάσεις τους, σε δεξιοτεχνικές χρωματικές αντιθέσεις και
σε μη ορθολογική αντίληψη του χώρου. Η΄ με πιο απλά
λόγια ο μανιερισμός χαρακτηρίζεται από την εκζήτηση ,την
ανορθόδοξη απόδοση των χρωμάτων,της έκφρασης των
προσώπων και της προοπτικής.Ο ιταλός Τιντορέτο και ο
έλληνας Δομήνικος Θεοτοκόπουλος/El Greco θεωρούνται
δυο από τους σημαντικότερους μανιεριστές.
ΤΡΕΙΣ ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΟΥ ΤΙΝΤΟΡΕΤΟ
• ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ MΑΡΚΟΥ,1548, 415 x 541
cm,Gallerie dell‘ Accademia, Venice

• Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΙΑ,1570, 148 x 165 cm


National Gallery, London
• Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ, 1592-94, Oil on canvas, 365
x 568 cm San Giorgio Maggiore, Venice
Το θαύμα του Αγίου Μάρκου: δούλος που προσκύνησε
τον τάφο του κ βασανίζεται απελευθερώνεται από τον Άγιο Μάρκο
Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΙΑ
Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ.Με το εκπληκτικό εύρημα του διαγώνιου τραπεζιού ο Τιντορεττο μάς εισάγει στην
ανήσυχη περιγραφή ενός "άλλου" Μ. Δείπνου. Συμπλέκει φως και σκότος, δαίμονες κι αγγέλους,
χειρονομίες και πνεύματα. Το 1594 είναι η χρονιά του θανάτου του -λες κι έβλεπε ο ζωγράφος αυτό το
άυλο λευκό φως να τον πλησιάζει, κάπου εκεί στο τέλος μιας διαδρομής όλο ανθρώπινες ατέλειες
EL GRECO (1545-1614)
• Έζησε στην Ισπανία. Στο έργο του συνυπάρχουν μνήμες
από τη βυζαντινή αγιογραφία, αναγεννησιακή
τεχνοτροπία, μυστικισμός, πάθος ,δύναμη ,
δραματικότητα.
• Τα θέματα του κυρίως θρησκευτικά, υπάρχουν όμως και
τοπία, όπως και προσωπογραφίες
• Ένα χαρακτηριστικό της τεχνοτροπίας του είναι τα κάπως
μακρόστενα σώματα, πρόσωπα και άκρα των
εικονιζομένων προσώπων
Η
« ΠΕΜΠΤΗ
ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΗΣ
ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΩΣ
εμπνευσμένο από
την Αποκάλυψη
του Ιωάννη, στην
οποία ο
Ευαγγελιστής
Ιωάννης που
θεωρείται
συγγραφέας του
βιβλίου, ικετεύει
το Θεό εξ
ονόματος των
ψυχών των
μαρτύρων που
περιμένουν τη
λύτρωση κατά την
έσχατη κρίση.
• Ο ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ
ΙΜΑΤΙΩΝ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ (περί
το 1579) , Μητρόπολη του
Τολέδου
ΚΑΤΑΙΓΙΔΑ ΣΤΟ ΤΟΛΕΔΟ
«ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΛΑΟΚΟΟΝΤΑ» (1610-1614),Εθνική Πινακοθήκη της

Ουάσιγκτον
• Λεπτομέρεια από τον
πίνακα με ένα από
τους γιους του
Λαοκόοντα που
απεγνωσμένα
προσπαθεί να
αποφύγει το μοιραίο
δάγκωμα του φιδιού.
Οι μορφές
ζωγραφίζονται με
παχύ γαιόχρωμο
μίγμα και ορίζονται
μόνο από το φως και
τη σκιά, χωρίς σαφή
όρια και
περιγράμματα. Έτσι
δίνουν την εντύπωση
ότι πάλλονται στο
χώρο, ότι τρέμουν
από εσωτερική
ένταση.
Η ΤΑΦΗ ΤΟΥ ΚΟΜΗΤΟΣ ΟΡΓΚΑΘ, 1586, εκκλησία του Σάντο-Τομέ,
Τολέδο.
AΛΜΠΡΕΧΤ ΝΤΥΡΕΡ (1471-1528)
• Ο Άλμπρεχτ Ντύρερ (Albrecht Durer 1471 - 1528),
γερμανός ζωγράφος και χαράκτης, είναι η
σημαντικότερη προσωπικότητα της Γερμανίας του
16ου αιώνα, και με την πολύπλευρη
δραστηριότητά του εγκαινιάζει την Αναγέννηση
στη Βόρειο Ευρώπη. Η γνωριμία του με τις
αντιλήψεις του κλασικού κόσμου και της ιταλικής
Αναγέννησης και ο βαθύς επηρεασμός του από
αυτές, σε συνδυασμό με τη γοτθική παράδοση της
χώρας του, τον κάνουν πρωτεργάτη της
γερμανικής Αναγέννησης.
• Η Αυτοπροσωπογραφία με
γούνινο μανδύα είναι ένα έργο
του Γερμανού αναγεννησιακού
ζωγράφου Άλμπρεχτ Ντύρερ, που
ολοκληρώθηκε το 1500. Η
εμπειρία της πρώτης παραμονής
του στην Ιταλία πρέπει να έδωσε
στον Ντύρερ την ιδέα της
αυτοπροσωπογραφίας ως
επιβεβαίωσης της πνευματικής
του αξίας, σε αντίθεση με τη
γερμανική παράδοση που
θεωρούσε ακόμη τον καλλιτέχνη
απλόν τεχνίτη. Μόναχο,Παλαιά
Βιβλιοθήκη

• Πάνω αριστερά διακρίνεται


το έτος φιλοτέχνησης του
έργο και το μονόγραμμα
Α.D., ενω δεξιά το κείμενο
«Εγώ, ο Άλμπρεχτ Ντύρερ
από τη Νυρεμβέργη, σε
ηλικία 28 ετών, με αιώνια
χρώματα ζωγράφισα τον
εαυτό μου».
ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ
• Η ζωγραφική δέχεται επιδράσεις από την ιταλική
αναγέννηση,αλλά ακολουθεί το δικό της δρόμο,που
χαρακτηρίζεται από ρεαλιστικές τάσεις.
ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΜΠΟΣ ,(1450-1510), ΟΛΛΑΝΔΙΑ

Ενας από τους πιο πρωτότυπους ζωγράφους.


΄

Τα θέματα του φανταστικά και συμβολικά.

Οι απεικονιζόμενες μορφές παράξενες,


αλλόκοτες,εφιαλτικές,τερατώδεις.

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟ, 1515-16.Μουσείο Καλών Τεχνών, Γάνδη


Ο Μπος φιλοτέχνησε αρκετά τρίπτυχα, τρεις δηλαδή διαδοχικούς πίνακες συνήθως ζωγραφισμένους
πάνω σε μία ξύλινη επιφάνεια. Ένα από τα δημοφιλέστερα και ίσως σημαντικότερα έργα του είναι ο
ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΓΕΙΩΝ ΑΠΟΛΑΥΣΕΩΝ, έργο που θεωρείται γενικά ως το σχόλιο του Μπος πάνω στο θέμα
του θανάσιμου αμαρτήματος της λαγνείας. Στο αριστερό φύλλο του τρίπτυχου απεικονίζεται ο Αδάμ και
η Εύα στον κήπο της Εδέμ, στο μεσαίο φύλλο κυριαρχεί το θέμα των σαρκικών απολαύσεων ενώ στο
δεξιό φύλλο δεσπόζει η απεικόνιση της Κόλασης. 1503-1504,Μαδρίτη,Museum de Prado
Ο ΘΕΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΥΑ ΣΤΟΝ
ΑΔΑΜ

Το κεντρικό μέρος του πίνακα είναι αυτό


που του έχει δώσει τ’ όνομά του:

Ο ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΓΕΙΩΝ


ΑΠΟΛΑΥΣΕΩΝ.
ΚΟΛΑΣΗ
Εδώ, αναπαριστάται η κόλαση, ένα θέμα που αποτελεί το αντικείμενο
πολλών πινάκων του Bosch. Ο άνθρωπος έχει υποκύψει στους
πειρασμούς του κι αυτοί τον οδήγησαν στην αιώνια καταδίκη. Ο
πλούτος λεπτομερειών κι εικόνων δε λείπει ούτε απ’ αυτό το κομμάτι
του πίνακα: απεχθή βασανιστήρια, φωτιές, πόλεμος, δαίμονες,
μεταλλαγμένα ζώα που τρέφονται με ανθρώπινη σάρκα·
όλα εικόνες βγαλμένες από το σκοτεινό υποσυνείδητο του
ανθρώπου.
Παράλληλα, η αντανάκλαση
των εκρήξεων μετατρέπει το νερό σε αίμα, ενώ οι σκηνές με τα
μουσικά όργανα, κυρίως με την άρπα και το λάουτο, τα οποία
εντοπίζεικανείς και σε άλλους πίνακες του Ολλανδού ζωγράφουμε
διαφορετική θεματολογία, οξύνουν την αντίθεση μεταξύ απόλαυσης
και βασανιστηρίων.
ΠΗΤΕΡ ΜΠΡΕΓΚΕΛ, (1525-1569),
ΒΕΛΓΙΟ
• Πρωτότυπος ζωγράφος.

• Αποδίδει με ιδιαίτερο τρόπο σκηνές από την καθημερινή ζωή των


χωρικών.

• Οι συμπατριώτες του τον αποκαλούσαν "ο Αστείος" ή "ο Κωμικός",


ενώ στη σύγχρονη εποχή οι μελετητές του τον ονόμασαν "ο
Μπρέγκελ των χωρικών" ή "ο Αγρότης".

• Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, που ήταν και τα πιο παραγωγικά
για την τέχνη του, δεν έβλεπε παρά σκηνές βίας και λεηλασίας,
ενώ παντού κυριαρχούσε η φτώχεια, η πείνα και η αρρώστια.Η
χώρα του υπέφερε από τη σύγκρουση μεταξύ Ισπανίας και Γαλλίας
(1556-1559), από τη Μεταρρύθμιση και από την εξέγερση των
Κάτω Χωρών (Βελγίου-Ολλανδίας) για την ανεξαρτησία.
Ο θρίαμβος του θανάτου,1562
Χωριάτικος χορός,1568
Χωριάτικος γάμος,1568
Ο ΘΕΡΙΣΜΟΣ,1565
Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΑΡΟΥ,1558